Wikipedia swwiki https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanzo MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Maalum Majadiliano Mtumiaji Majadiliano ya mtumiaji Wikipedia Majadiliano ya Wikipedia Faili Majadiliano ya faili MediaWiki Majadiliano ya MediaWiki Kigezo Majadiliano ya kigezo Msaada Majadiliano ya msaada Jamii Majadiliano ya jamii Lango Majadiliano ya lango Wikichanzo Majadiliano ya Wikichanzo TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Mtumiaji:Kipala/Astropics 2 113586 1504785 1479601 2026-04-12T11:50:41Z CommonsDelinker 234 Removing [[:c:File:Johannes_Kepler_1610.jpg|Johannes_Kepler_1610.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Aude|Aude]] because: File page with no file uploaded ([[:c:COM:CSD#F7|F7]]). 1504785 wikitext text/x-wiki Ukurasa huu unaonyesha picha zote zinazopendekezwa kwa '''Kamusi ya Astronomia'''. Picha ziko hapa kwa upana wa 450px. Kwa mwonekano tofauti nenda hapa: [[Mtumiaji:Kipala/Astropics350]] #Jina la makala husika #Maelezo ya picha jinsi yanavyoweze kuonekana chini ya picha #chanzo ya picha & laiseni ya hatimiliki (Vifupi ya maelezo kuhusu vyanzo na hatimiliki vinaweza kutajwa kw jumla) <gallery mode=nolines heights=450px widths=450px style="text-align:left"> File:Aphelion_(PSF).svg|<big>[[Afeli]]</big><br/>1. Sayari kwenye afeli yake 2. Sayari kwenye periheli yake 3. Jua<small> (Pearson Scott Foresman © PD)</small> File:Angahewa_tabaka.png|<big>[[Angahewa]]</big><br/>Tabaka za angahewa ya Dunia <small> (Niko Lang © CC BY-SA 3.0 )</small> File:As11-40-5948_(26531168746).jpg|<big>[[Apollo 11]]</big><br/>Apollo-11: safari ya kwanza iliyofika mwezini mwaka 1969<small> (Neil A. Armstrong © PD-NASA)</small> File:Arinabu_Lepus.png|<big>[[Arinabu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Arinabu (Lepus) <small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:(253)_mathilde.jpg|<big>[[Asteroidi]]</big><br/>253 Mathilde ni asteroidi yenye vipimo vya km 66×48×46<small> (NASA © PD)</small> File:Bootes_Bakari.jpg|<big>[[Bakari (kundinyota)]]</big><br/>kundinyota Bakari (Bootes)<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg) [CC BY 3.0 Sidney Hall 1825])</small> File:Batiya_Crater.png|<big>[[Batiya (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Batiya (Crater)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Bikari_Circinus.png|<big>[[Bikari (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Bikari (Circinus )<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Dwarf_planet_Ceres_2015.jpg|<big>[[Ceres]]</big><br/>Ceres (Sayari kibete) ilivyopigwa picha na kipimaanga "Dawn"<small> (NASA © PD)</small> File:Atlantis-MIR-GPN-2000-001071.jpg|<big>[[Chombo cha anga-nje]]</big><br/>Feri ya anga-nje Atlantis pamoja na kituo cha anga-nje MIR<small> (NASA © PD-NASA)</small> File:Dajaja_Cygnus.png|<big>[[Dajaja (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dajaja (Cygnus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Dalufnin_Delphinus.png|<big>[[Dalufnin (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dalufnin (Delphinus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Refraktor_Wien_Kerschbaum_1.jpg|<big>[[Darubini]] 1</big><br/>Darubinilenzi, Vienna<small> (Prof. Franz Kerschbaum, Institut für Astronomie, Universität Wien © CC BY-SA 3.0 Unported)</small> File:12meterdish.jpg|<big>[[Darubini]] 2</big><br/>Darubini redio, Kitt Peak, Arizona, USA.<small> (Jeff Mangum, NRAO © GNU 1.2)</small> File:Darubini_Telescopium.png|<big>[[Darubini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Darubini (Telescopium)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Dhibu_Lupus.png|<big>[[Dhibu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dhibu (Lupus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Dira_Pyxis.png|<big>[[Dira (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dira (Pyxis)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Ursa_Minor_IAU.svg|<big>[[Dubu Mdogo (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Dubu Mdogo (Ursa Minor)<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg))</small> File:Dubu_Mkubwa_Ursa_Major.png|<big>[[Dubu Mkubwa (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dubu Mkubwa (Ursa Major)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:The_Earth_seen_from_Apollo_17.jpg|<big>[[Dunia]]</big><br/>Picha maarufu ya Sayari Dunia iliyopigwa Desemba 7, 1972 na kikosi cha wanaanga wa Apollo 17.<small> (Apollo 17 © PD)</small> File:Bapa_la_mfumo_wa_Jua.png|<big>[[Ekliptiki]]</big><br/>Obiti za sayari zote ziko kwenye bapa la ekliptiki, isipokuwa obiti ya Pluto imenama.<small> (NikoLang © CC BY-SA 4.0 )</small> file:Farasi_Pegasus.png|<big>[[Farasi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Farasi (Pegasus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> file:Farisi_Perseus.png|<big>[[Farisi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Farisi (Perseus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Messier_2_Hubble_WikiSky.jpg|<big>[[Fungunyota]]</big><br/>Fungunyota tufe ya Messier2<small> (NASA © PD)</small> File:A_spiral_snowflake.jpg|<big>[[Galaksi ]]</big><br/>Galaksi NGC 6814 inaonyesha umbo la parafujo<small> (ESA/Hubble & NASA Acknowledgement: Judy Schmidt (Geckzilla) © PD)</small> File:Andromeda_galaxy.jpg|<big>[[Galaksi ya Andromeda]]</big><br/>Galaksi ya Andromeda<small> (NASA © PD)</small> File:Galileo-demontrates-in-Venice.jpg|<big>[[Galileo Galilei]]</big><br/>Galileo alivyoonyesha miezi ya Mshtarii kwa viongozi wa Venisi, Italia <small> (Louis_Figuier © PD)</small> file:Ghurabu_Corvus.png|<big>[[Ghurabu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Ghurabu<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:A_Large_Persian_Brass_Celestial_Globe_with_an_ascription_to_Hadi_Isfahani.jpg|<big>[[Globu ya nyota]]</big><br/>Globu ya nyota ya Kiajemi mnamo 1750<small> (CC-BY-SA 4.0 © Muhammadahmad79 )</small> file:Hadubini_Microscopium.png|<big>[[Hadubini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Hadubini (Microscopium)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> file:Hawaa_Ophiuchus.png|<big>[[Hawaa (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Hawaa (Ophiuchus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> Picha:Serpens_Hayya.png|<big>[[Hayya (kundinyota)]]</big><br/>Ramani ya kundinyota Serpens au Hayya<small> (CC BY-SA 3.0 © © 2003 Torsten Bronger)</small> file:Hudhi_Auriga.png|<big>[[Hudhi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Hudhi (Auriga)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> file:Hutu_Junubi_Pisces_Austrinus.png|<big>[[Hutu Junubi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Hutu Junubi (Piscis Austrinus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Jabari_Orion.png|<big>[[Jabari (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Jabari (Orion)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Aldebaran-Sun_comparison-en.svg|<big>[[Jitu jekundu]]</big><br/>Nyota jitu jekundu Dabarani, ikilinganishwa na Jua<small> (Mysid © PD)</small> File:Muundo_wa_Jua_2.png|<big>[[Jua]]</big><br/>Muundo wa Jua<small> (HeNRyKus © PD)</small> File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Cancer.jpg|<big>[[Kaa (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Kaa, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:Centaurus_IAU.svg|<big>[[Kantarusi (kundinyota)]]</big><br/>IAU Centaurus chart<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg) [CC BY 3.0 Sidney Hall 1825])</small> File:Kasi_ya_Masakini_Corona_Borealis.png|<big>[[Kasi ya Masakini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kasi ya Masakini (Corona Borealis)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Barringer_Meteor_Crater,_Arizona.jpg|<big>[[Kasoko]]</big><br/>Barringer Meteor Crater, Marekani<small> (D. Roddy, U.S. Geological Survey © PD)</small> File:Ketusi_Cetus.png|<big>[[Ketusi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Ketusi (Cetus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Kifausi_Cepheus.png|<big>[[Kifausi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kifausi (Cepheus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Las_Pl%C3%A9yades.JPG|<big>[[Kilimia]]</big><br/>Kilimia kinaonekana kama fungu la nyota angavu<small> (Gonzalo Vicino © )</small> File:1966_leonids_big.gif|<big>[[Kimondo]]</big><br/>Vimondo vinavyong'aa angani; picha imechukuliwa kwa kufungua lenzi ya kamera kwa muda wa dakika kadhaa. Mistari mirefu ni njia za vimondo viliivyowaka katika kipindi hiki.<small> (NASA © PD)</small> File:Mbozi_Meteorite,_Tanzania.jpg|<big>[[Kimondo cha Mbozi ]]</big><br/>Kimondo cha Mbozi<small> (Gunnar Ries © CC BY-SA 2.0)</small> File:Kinyonga_Chamaeleon.png|<big>[[Kinyonga (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kinyonga (Chamaeleon<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:International_Space_Station_after_undocking_of_STS-132.jpg|<big>[[Kituo cha Anga cha Kimataifa ]]</big><br/>Kituo cha Anga cha Kimataifa <small> (NASA/Crew of STS-132 © PD-NASA)</small> File:Kizio_astronomia.png|<big>[[Kizio astronomia]]</big><br/>Umbali wa Dunia hadi Jua ni kizio kimoja cha astronomia<small> (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kizio_astronomia.png © CC BY-SA 4.0)</small> File:Kobe_Corona_Australis.png|<big>[[Kobe (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kobe (Corona Australis)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Aries_and_Musca_Borealis2.jpg|<big>[[Kondoo (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Kondoo, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall (pamoja na nyota za Nzi - Musca)<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:20180211_Orion,_Hauptsterne_(02259).jpg|<big>[[kundinyota]] 1</big><br/>Nyota za Jabari <small>(Günter Seggebäing, Coesfeld © )</small> File:Asociaci%C3%B3n_estelar_OB1_de_Ori%C3%B3n_Subgrupos.jpg|<big>[[kundinyota]] 2</big><br/>Nyota za Jabari zikiunganishwa na mistari<small> (JA Galán Baho © )</small> Image:Uranometria_orion.jpg|<big>[[kundinyota]] 3</big><br/>Picha ya Jabari baada ya kuunganisha nyota zake na kumwaza mtu<small> (PD)</small> File:Kupatwa_kwa_Jua.png|<big>[[Kupatwa kwa Jua]]</big><br/>Aina mbili za kivuli wakati wa Kupatwa kwa Jua<small> (Fastfission © PD)</small> File:Lunar-eclipse-09-11-2003.jpeg|<big>[[Kupatwa kwa Mwezi]]</big><br/>Mwezi huonekana mwekundu wakati wa kupatwa<small> (Oliver Stein © CC BY-SA 3.0)</small> File:Kuruki_Grus.png|<big>[[Kuruki (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kuruki (Grus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Madhabahu_Ara.png|<big>[[Madhabahu (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Madhabahu (Ara)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Mae Carol Jemison (cropped).jpg|<big>[[Mae Jemison]]</big><br/>Mae Jamison, Mwamerika Mweusi alirushwa angani 1992<small> (NASA © PD-NASA)</small> File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Gemini.jpg|<big>[[Mapacha]]</big><br/>Nyota za Mapacha, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall <small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:Mara_Andromeda.png|<big>[[Mara (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Mara<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Shuttleworth_big_NASA.jpg|<big>[[Mark Shuttleworth]]</big><br/>Mark Shuttleworth kutoka Afrika Kusini kwenye ISS mwaka 2002<small> (NASA © PD-NASA)</small> File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Virgo.jpg|<big>[[Mashuke (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Mashuke, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:A_spectacular_view_over_the_Atacama.jpg|<big>[[Mawingu ya Magellan]]</big><br/>Mawingu ya Magellan (kushoto chini), pamoja na Njia Nyeupe<small> (P. Horálek/ESO © )</small> File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Capricornus.jpg|<big>[[Mbuzi (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Mbuzi, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:Mbwa_Mdogo_Canis_Minor.png|<big>[[Mbwa Mdogo (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mbwa Mdogo (Canis Minor)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Mbwa_Mkubwa_Canis_Major.png|<big>[[Mbwa Mkubwa (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mbwa Mkubwa (Canis Major)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Simba_Mdogo_Mbwa_Wavindaji.png|<big>[[Mbwa wawindaji (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Simba Mdogo na Mbwa Wavindaji ( Leo Minor / Canes Venatici)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Mbweha_Vulpecula.png|<big>[[Mbweha (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mbweha (Vulpecula)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Mchoraji_Pictor.png|<big>[[Mchoraji (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mchoraji (Pictor)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Mesa_Mensa.png|<big>[[Meza (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Mesa<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Sayari za jua letu.jpg|<big>[[Mfumo wa Jua]]</big><br/>Mfumo wa Jua<small> (Source http://www.cbc.ca/kidscbc2/the-feed/exploring-planet-ceres, Author https://www.flickr.com/photos/11304375@N07/2818891443)</small> File:Mhindi_Indus.png|<big>[[Mhindi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mhindi (Indus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Mars_Hubble.jpg|<big>[[Mirihi]]</big><br/>picha ya Mirihi kama ilivyochukuliwa na darubini ya anga-nje Hubble <small> (NASA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA) PD © PD)</small> File:Mars Viking 11h016.png|<big>[[Mirihi]] uso</big><br/>Uso wa Mirihi ni jangwa <small> (Van der Hoorn, NASA © PD)</small> File:Sidney Hall - Urania's Mirror - Libra.jpg|<big>[[Mizani (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Mizani, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:Mjusi_Lacerta.png|<big>[[Mjusi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mjusi (Lacerta)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Cassiopeia_IAU.svg|<big>[[Mke wa Kurusi (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Mke wa Kurusi (Cassiopeia)<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg) [CC BY 3.0 Sidney Hall 1825])</small> File:Mkuku_Carina.png|<big>[[Mkuku (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mkuku (Carina)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Universe_expansion2.png|<big>[[Mlipuko Mkuu]]</big><br/>Upanuzi wa ulimwengu tangu mlipuko mkuu<small> (Gnixon © PD)</small> File: Mng'aro na joto.png|<big>[[Mng'aro wa Jua]]</big><br/>Uhusiano baina joto kwenye uso wa nyota na mng'aro wake<small> (European Southern Observatory (ESO) © CC BY-SA 4.0 )</small> File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Sagittarius_and_Corona_Australis,_Microscopium,_and_Telescopium.jpg|<big>[[Mshale (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Mshale, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall (pamoja na nyota za Darubini na Hadubini)<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:Portrait_of_Jupiter_from_Cassini.jpg|<big>[[Mshtarii]]</big><br/>picha ya mshtarii kama ilivyopigwa na chombo cassin<small> (NASA/JPL/Space Science Institute PD © PD)</small> File:Jupiter_gany.jpg|<big>[[Mshtarii]]</big><br/>Mshatarii na moja ya miezi yake<small> (NASA/JPL PD © PD)</small> File:Munukeru_Monoceros.png|<big>[[Munukero (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Munukeru (Monoceros)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Piers_Sellers_spacewalk.jpg|<big>[[Mwanaanga]]</big><br/>Mwanaanga Piers Sellers nje ya chombo cha space shuttle tar. 12 Juni 2006<small> (NASA, Astronaut Michael Edward Fossum © PD-NASA)</small> File:Dalufnin_Delphinus.png|<big>[[Mwanafarasi (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Mwanafarasi (Equuleus )<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:The_phase_8_day_of_the_moon.jpg|<big>[[Mwezi]]</big><br/>Uso wa Mwezi unajaa kasoko<small> (阿爾特斯 , © CC BY-SA 3.0)</small> File:Mond Phasen.svg|<big>[[Mwezi mwandamo]]</big><br/>Awamu za mwezi kuanzia mwezi mwandamo (1) kupitia hilali (2), robo ya kwanza, nusu mwezi, robo ya tatu, mwezi mpevu (5) hadi mwezi mwandamo tena<small> (Pamplelune © CC BY-SA 3.0)</small> File:Nahari_Eridanus.png|<big>[[Nahari (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Nahari (Eridanus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small> File:Sculptor_IAU.svg|<big>[[Najari (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Najari (Sculptor)<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg) [CC BY 3.0 Sidney Hall 1825])</small> File:NASA logo.svg|<big>[[NASA]]</big><br/>Nembo ya NASA<small> (NASA © PD-NASA)</small> File:Ndege_wa_Peponi_Apus.png|<big>[[Ndege wa Peponi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Ndege wa Pepeoni (Apus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small> File:Hyg-aqr.png|<big>[[Ndoo]]</big><br/><small> ( © )</small> File:Apollo_AS11-37-5528.jpg|<big>[[Neil Armstrong]]</big><br/>Neil Armstrong, mtu wa kwanza Mwezini<small> (NASA / Edwin E. Aldrin, Jr. © PD-NASA)</small> File:Neptune_-_August_17_1989_(30653338524).jpg|<big>[[Neptuni]]</big><br/>Sayari Neptuni (Neptune) inavyoonekana na Voyager 2<small> (Kevin Gill from Los Angeles, CA, United States [CC BY-SA 2.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)] © CC BY-SA 2.0)</small> File:Ngao_Scutum.png|<big>[[Ngao (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Ngao (Scutum)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small> file:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Scorpio.jpg|<big>[[Nge (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Nge, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:Constellation_Taureau_-_al-Sufi.jpg|<big>[[Ng'ombe (kundinyota)]]</big><br/><small> (Picha ya Ngombe kwenye kitabu cha Abd al-Rahman al-Sufi (903–986) © CC BY-SA 2.0 Generic)</small> File:The_Galactic_Centre_and_Bulge_above_the_ESO_3.6-metre_telescope.jpg|<big>[[Njia Nyeupe]]</big><br/>Njia Nyeupe inaonekana vema pasipo na mianga duniani juu ya paoneanga ya ESO, Chile<small> (ESO/S. Brunier © CC BY-SA 4.0 )</small> File:Njiwa_Columba.png|<big>[[Njiwa (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Njiwa (Columba)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small> File:Lagrange_very_massive.svg|<big>[[Nukta msawazo]]</big><br/>Nukta msawazo 1-5<small> (EnEdC © CC BY-SA 3.0)</small> File:Nyavu_Reticulum.png|<big>[[Nyavu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Nyavu (Reticulum)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small> File:Tukani_Tucana.png|<big>[[Nyoka Maji (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Nyoka Maji (Hydrus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small> File:GKPersei-MiniSuperNova-20150316.jpg|<big>[[Nyota nova]]</big><br/>Mabaki ya wingu linaloendelea kupanuka tangu nyota GK Persei Farisi ilitazamiwa kuwaka kama nova mwaka 1902; picha ilipatikana kwa kuunganisha picha zilizopigwa katika upeo wa eksirei (buluu), nuru (njano) na wimbiredio (nyekundu);<small> (X-ray: NASA/CXC/RIKEN/D.Takei et al; Optical: NASA/STScI; Radio: NRAO/VLA © PD)</small> File:Nyotamkia_na_mkia_wake.png|<big>[[Nyotamkia]]</big><br/>Njia ya nyotamkia ikizunguka jua. Mkia huelekea mbali na jua kila wakati.<small> (NASA © PD)</small> File:Lspn_comet_halley.jpg|<big>[[Nyotamkia ya Halley]]</big><br/>Nyotamkia ya Halley mnamo 8 Machi 1986 kwa darubini (safari iliyopita ilipofikia periheli na kuwa karibu na Dunia).<small> (NASA/W. Liller © PD)</small> File:Nywele_za_Berenike_Coma_Berenices.png|<big>[[Nywele za Berenike (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Nywele za Berenike (Coma Berenices)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small> File:Nzi_Musca.png|<big>[[Nzi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Nzi (Musca)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small> File:Orbital_motion.gif|<big>[[Obiti]]</big><br/>"Obiti ya gimba dogo (kama satelaiti au mwezi) linalozunguka gimba kubwa (kama sayari);<small> ( © CC BY-SA 4.0 )</small> File:Newton_Cannon.svg|<big>[[Obiti]], Mzinga wa Newton</big><br/>Mfano wa "Mzinga wa Newton": kani ya velositi ""v"" inataka kulipeleka mbele mbali na mahali pake; kani ya graviti ""a"" inalivuta kuelekea gimba kubwa; tokeo lake ni obiti ya kuzunguka."<small> (Brian Brondel © CC BY-SA 3.0)</small> File:Pampu_Antlia_1.png|<big>[[Pampu (kundinyota)]]</big><br/> Kundinyota ya Pampu<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Observatorio_la_silla1.JPG|<big>[[Paoneaanga]]</big><br/>Paoneanga pa La Silla, Chile; kila jengo huwa na darubini kubwa<small> (Hernan Fernandez Retamal, © )</small> File:Panji_Dorado.png|<big>[[Panji (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Panji (Dorado)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Panzimaji_Volans.png|<big>[[Panzimaji (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Panzimaji (Volans)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Obv.cruzdelsur.JPG|<big>[[Paoneaanga]]</big><br/>Paoneanga huwa mara nyini na kuba juu ya darubini<small> (Manuelrealiza © CC BY-SA 4.0)</small> File:Paralaksi_mfano.png|<big>[[Paralaksi]]</big><br/>Mfano wa paralaksi: kutegemeana na mahali pa mtazamaji kiolwa kinachotazamiwa kitaonekana mbele ya sehemu ya buluu au ya nyekundu ya mandharinyuma yake<small> (JustinWick © CC BY-SA 4.0 )</small> File:Patasi_Caelum.png|<big>[[Patasi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Patasi<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Pembemraba_Norma.png|<big>[[Pembemraba (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kipimapembe<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Pembetatu_Triangulum.png|<big>[[Pembetatu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Pembetatu<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Pembetatu_ya_Kusini_Triangulum_Australe.png|<big>[[Pembetatu ya Kusini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kipimapembe<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Rakisi_Hercules.png|<big>[[Rakisi (kundinyota)]]</big><br/>Kiswahili: Kundinyota Rakisi<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Soyuz 18 booster.jpg|<big>[[Roketi]]</big><br/>Roketi za Kirusi aina ya Soyuz-U, huko Baikonur, Kazakistani.<small> (NASA © PD-NASA)</small> File:Roscosmos_logo_ru.svg|<big>[[Roskosmos]]</big><br/>Nembo <small> (RKA © PD)</small> File:Saa_Horologium.png|<big>[[Saa (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Saa (Horologium )<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Sagita_Sagitta.png|<big>[[Sagita (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Sagita (Sagitta)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Salibu_Crux.png|<big>[[Salibu]]</big><br/>Salibu (Crux, Southern Cross)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Pisces.jpg|<big>[[Samaki (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Samaki, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall <small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:Solar_planets.jpg|<big>[[Sayari]]</big><br/>Sayari za mfumo wa Jua; ukubwa unaonyesha uwiano halisi kati ya sayari lakini umbali kati ya sayari hauonyeshwi.<small> (Horst Frank © CC BY-SA 3.0)</small> Picha:Shaliaki.png|<big>[[Shaliaki (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Shaliaki<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Shetri_Puppis.png|<big>[[Shetri]]</big><br/><small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Black_hole_-_Messier_87_crop_max_res.jpg|<big>[[Shimo jeusi]]</big><br/>Picha ya shimo jeusi kwenye kitovu cha Messier 87 (picha iliyounganishwa kutoka vipimo vingi)<small> (Event Horizon Telescope © CC BY-SA 4.0)</small> File:Shuja_Hydra.png|<big>[[Shuja (kundinyota)]]</big><br/><small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> file:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Leo_Major_and_Leo_Minor.png|<big>[[Simba (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Simba, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall (pamoja na nyota za Simba Mdogo)<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small> File:Simba_Mdogo_Mbwa_Wavindaji.png|<big>[[Simba Mdogo (kundinyota)]]</big><br/><small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Nuru_katika_spektra_1.jpg|<big>[[Spektra]]</big><br/>Spektra ya mawimbi sumakuumeme; nuru tunaoona ni sehemu ya mawimbi haya<small> (Kipala © CC BY-SA 4.0 )</small> File:Spectral-lines-absorption.svg|<big>[[Spektra]] 2</big><br/>Mistari ya ufyonzaji zinaonyesha elementi zilizopo kwenye chanzo cha nuru<small> (Stkl © PD)</small> File:Sputnik_asm.jpg|<big>[[Sputnik 1]]</big><br/>Sputnik: chombo cha kwanza kilichozunguka Dunia kwenye anga-nje<small> (NASA © PD-NASA)</small> File:Sudusi_Sextans.png|<big>[[Sudusi (kundinyota)]]</big><br/><small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Tanga_Vela.png|<big>[[Tanga (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Tanga (Vela)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Tanuri_Fornax.png|<big>[[Tanuri (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Tanuri (Fornax)<small> (CC BY-SA 4.1 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Tausi_Pavo.png|<big>[[Tausi]]</big><br/>Kundinyota ya Tausi<small> (CC BY-SA 4.2 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Thumni_Octans.png|<big>[[Thumni (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Tumni<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Tinini_Draco.png|<big>[[Tinini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Tinini (Draco)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Tukani_Tucana.png|<big>[[Tukani (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Tukani (Tucana)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Twiga_Camelopardalis.png|<big>[[Twiga]]</big><br/>Kundinyota Twiga (Camelopardalis)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Uga_sumaku_unakinga_dunia.png|<big>[[Ugasumaku]]</big><br/>Ugasumaku wa Dunia ni kinga dhidi ya mnururisho mkali kutoka Jua<small> (NASA © PD-NASA)</small> file:Ukabu_Aquila.png|<big>[[Ukabu (kundinyota)]]</big><br/>: Kundinyota ya Ukabu (Aquila)<small> ([CC BY-SA 4.0] © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:InnerSolarSystem-sw.png|<big>[[Ukanda wa asteroidi]]</big><br/>Ukanda wa asteroidi baina ya obiti za Mirihi na Mshtarii<small> (Mdf © PD)</small> File:Magimba_kwenye_mfumo_wa_Jua_wa_nje.png|<big>[[Ukanda wa Kuiper ]]</big><br/>Ugawaji wa magimba ya ukanda wa Kuiper (nukta kijani) *Nyekundu = Jua *Buluu-kijani = Sayari jitu za gesi *Kijani = Ukanda wa Kuiper *Kichungwa = magimba mbalimbali yaliyotawanyika *Dhambarau = Watroia wa Mshtarii *Njano = Watroia wa Neptuni Namba zinadokeza umbali kwa AU<small> ( © )</small> File:Arabic_machine_manuscript_-_zodiac_-_Anonym_-_Ms._or._fol._3306.jpg|<big>[[Unajimu]]</big><br/>Zodiaki ya Kiarabu<small> (Max Planck Digital Library © PD)</small> File:Uranus_-_January_17_1986_(31254077120).jpg|<big>[[Uranus]]</big><br/>Sayari Uranus inavyoonekana na Voyager 2<small> (Kevin Gill from Los Angeles, CA, United States [CC BY-SA 2.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)] © CC BY-SA 2.0)</small> File:ISS-20_Robert_Thirsk_at_the_Minus_Eighty_Degree_Laboratory_Freezer.jpg|<big>[[Usafiri wa anga-nje]]</big><br/>Mwanaanga kazini pasipo na graviti kwenye Kituo cha Kimataifa cha Anga<small> (NASA © PD-NASA)</small> File:Mercury_in_color_-_Prockter07-edit1.jpg|<big>[[Utaridi]]</big><br/>Sayari Utaridi (Mercury)<small> (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Carnegie Institution of Washington PD © PD)</small> File:RIAN_archive_612748_Valentina_Tereshkova_(3-4_crop).jpg|<big>[[Valentina Tereshkova]]</big><br/>Meja Valentina Tereshkova kutoka Urusi alikuwa mwanaanga wa kwanza wa kike <small> (RIA Novosti archive, image #612748 / Alexander Mokletsov / © CC-BY-SA 3.0)</small> File:Venera-7.jpg|<big>[[Venera]]</big><br/>Venera 7: kifaa cha kwanza kilichotua kwenye uso wa sayari nyingine<small> (Stanislav Kozlovskiy © CC BY-SA 4.0)</small> File:Stamps_of_Azerbaijan,_2011-945.jpg|<big>[[Vostok]]</big><br/>vostok 1: chombo cha kwanza kilichompeleka mtu kwenye anga-nje (stempu ya Azerbaijan)<small> (Kh. Mirzoyev./Azermarka © PD Azerbaijan)</small> Picha:Voyager.jpg|<big>[[Voyager 1]]</big><br/>Voyager 1, chomboanga cha kwanza kilichotoka nje ya Mfumo wa Jua<small> (NASA © PD-NASA)</small> file:Washaki_Lynx.png|<big>[[Washaki (kundinyota)]]</big><br/>: Kundinyota Washaki (Lynx)<small> ([CC BY-SA 4.0] © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Yuri_Gagarin_in_1963.jpg|<big>[[Yuri Gagarin]]</big><br/>Yuri Gagarin, mtu wa kwanza kwenye anga-nje<small> (RIA Novosti © CC BY-SA 3.0 )</small> file:Saturn_%28planet%29_large.jpg|<big>[[Zohali]]</big><br/>Zohali na pete zake, zilivyoonekana kwa kamera ya Voyager 2<small> (Voyager 2 PD © PD)</small> File:Zoraki_Phoenix.png|<big>[[Zoraki (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Zoraki (Phoenix)<small> ([CC BY-SA 4.0] © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small> File:Venus_globe.jpg|<big>[[Zuhura]]</big><br/>Picha ya rada inaonyesha uso wa Zuhura <small> (NASA © PD)</small> File:Venus-real_color_(crop_tight).jpg|<big>[[Zuhura]]</big><br/>Mwonekano wa kawaida wa Zuhura; mawingu hufunika uso wake<small> (NASA © PD)</small> </gallery> 4j3peak1uhqhm2mx0lttf1o0gsfv0dn Mtumiaji:Kipala/Astropics350 2 113634 1504786 1479602 2026-04-12T11:50:45Z CommonsDelinker 234 Removing [[:c:File:Johannes_Kepler_1610.jpg|Johannes_Kepler_1610.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Aude|Aude]] because: File page with no file uploaded ([[:c:COM:CSD#F7|F7]]). 1504786 wikitext text/x-wiki Ukurasa huu unaonyesha picha zote zinazopendekezwa kwa '''Kamusi ya Astronomia'''. Picha ziko hapa kwa upana wa 350px. Kwa mwonekano kubwa zaidi nenda hapa: [[Mtumiaji:Kipala/Astropics]] #Jina la makala husika #Maelezo ya picha jinsi yanavyoweza kuonekana chini ya picha #chanzo ya picha & laiseni ya hatimiliki (Vifupi ya maelezo kuhusu vyanzo na hatimiliki vinaweza kutajwa kw jumla) [[File:Aphelion_(PSF).svg|thumb|left|350px|<big>[[Afeli]]</big><br/>1. Sayari kwenye afeli yake 2. Sayari kwenye periheli yake 3. Jua<small> (Pearson Scott Foresman © PD)</small>]] [[File:Angahewa_tabaka.png|thumb|left|350px|<big>[[Angahewa]]</big><br/>Tabaka za angahewa ya Dunia <small> (Niko Lang © CC BY-SA 3.0 )</small>]] [[File:As11-40-5948_(26531168746).jpg|thumb|left|350px|<big>[[Apollo 11]]</big><br/>Apollo-11: safari ya kwanza iliyofika mwezini mwaka 1969<small> (Neil A. Armstrong © PD-NASA)</small>]] [[File:Arinabu_Lepus.png|thumb|left|350px|<big>[[Arinabu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Arinabu (Lepus) <small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:(253)_mathilde.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Asteroidi]]</big><br/>253 Mathilde ni asteroidi yenye vipimo vya km 66×48×46<small> (NASA © PD)</small>]] [[File:Bo%C3%B6tes_IAU.svg|thumb|left|350px|<big>[[Bakari (kundinyota)]]</big><br/>kundinyota Bakari (Bootes)<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg) [CC BY 3.0 Sidney Hall 1825])</small>]] [[File:Batiya_Crater.png|thumb|left|350px|<big>[[Batiya (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Batiya (Crater)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Bikari_Circinus.png|thumb|left|350px|<big>[[Bikari (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Bikari (Circinus )<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Dwarf_planet_Ceres_2015.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Ceres]]</big><br/>Ceres (Sayari kibete) ilivyopigwa picha na kipimaanga "Dawn"<small> (NASA © PD)</small>]] [[File:Atlantis-MIR-GPN-2000-001071.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Chombo cha anga-nje]]</big><br/>Feri ya anga-nje Atlantis pamoja na kituo cha anga-nje MIR<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[File:Dajaja_Cygnus.png|thumb|left|350px|<big>[[Dajaja (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dajaja (Cygnus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Dalufnin_Delphinus.png|thumb|left|350px|<big>[[Dalufnin (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dalufnin (Delphinus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Refraktor_Wien_Kerschbaum_1.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Darubini]] 1</big><br/>Darubinilenzi, Vienna<small> (Prof. Franz Kerschbaum, Institut für Astronomie, Universität Wien © CC BY-SA 3.0 Unported)</small>]] [[File:12meterdish.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Darubini]] 2</big><br/>Darubini redio, Kitt Peak, Arizona, USA.<small> (Jeff Mangum, NRAO © GNU 1.2)</small>]] [[File:Darubini_Telescopium.png|thumb|left|350px|<big>[[Darubini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Darubini (Telescopium)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Dhibu_Lupus.png|thumb|left|350px|<big>[[Dhibu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dhibu (Lupus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Dira_Pyxis.png|thumb|left|350px|<big>[[Dira (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dira (Pyxis)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Ursa_Minor_IAU.svg|thumb|left|350px|<big>[[Dubu Mdogo (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Dubu Mdogo (Ursa Minor)<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg))</small>]] [[File:Dubu_Mkubwa_Ursa_Major.png|thumb|left|350px|<big>[[Dubu Mkubwa (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Dubu Mkubwa (Ursa Major)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:The_Earth_seen_from_Apollo_17.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Dunia]]</big><br/>Picha maarufu ya Sayari Dunia iliyopigwa Desemba 7, 1972 na kikosi cha wanaanga wa Apollo 17.<small> (Apollo 17 © PD)</small>]] [[File:Bapa_la_mfumo_wa_Jua.png|thumb|left|350px|<big>[[Ekliptiki]]</big><br/>Obiti za sayari zote ziko kwenye bapa la ekliptiki, isipokuwa obiti ya Pluto imenama.<small> (NikoLang © CC BY-SA 4.0 )</small>]] [[file:Farasi_Pegasus.png|thumb|left|350px|<big>[[Farasi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Farasi (Pegasus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[file:Farisi_Perseus.png|thumb|left|350px|<big>[[Farisi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Farisi (Perseus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Messier_2_Hubble_WikiSky.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Fungunyota]]</big><br/>Fungunyota tufe ya Messier2<small> (NASA © PD)</small>]] [[File:A_spiral_snowflake.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Galaksi ]]</big><br/>Galaksi NGC 6814 inaonyesha umbo la parafujo<small> (ESA/Hubble & NASA Acknowledgement: Judy Schmidt (Geckzilla) © PD)</small>]] [[File:Andromeda_galaxy.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Galaksi ya Andromeda]]</big><br/>Galaksi ya Andromeda<small> (NASA © PD)</small>]] [[File:Galileo-demontrates-in-Venice.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Galileo Galilei]]</big><br/>Galileo alivyoonyesha miezi ya Mshtarii kwa viongozi wa Venisi, Italia <small> (Louis_Figuier © PD)</small>]] [[file:Ghurabu_Corvus.png|thumb|left|350px|<big>[[Ghurabu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Ghurabu<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:A_Large_Persian_Brass_Celestial_Globe_with_an_ascription_to_Hadi_Isfahani.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Globu ya nyota]]</big><br/>Globu ya nyota ya Kiajemi mnamo 1750<small> (CC-BY-SA 4.0 © Muhammadahmad79 )</small>]] [[file:Hadubini_Microscopium.png|thumb|left|350px|<big>[[Hadubini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Hadubini (Microscopium)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[file:Hawaa_Ophiuchus.png|thumb|left|350px|<big>[[Hawaa (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Hawaa (Ophiuchus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[Picha:Serpens_Hayya.png|thumb|left|350px|<big>[[Hayya (kundinyota)]]</big><br/>Ramani ya kundinyota Serpens au Hayya<small> (CC BY-SA 3.0 © © 2003 Torsten Bronger)</small>]] [[file:Hudhi_Auriga.png|thumb|left|350px|<big>[[Hudhi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Hudhi (Auriga)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[file:Hutu_Junubi_Pisces_Austrinus.png|thumb|left|350px|<big>[[Hutu Junubi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Hutu Junubi (Piscis Austrinus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Jabari_Orion.png|thumb|left|350px|<big>[[Jabari (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Jabari (Orion)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Aldebaran-Sun_comparison-en.svg|thumb|left|350px|<big>[[Jitu jekundu]]</big><br/>Nyota jitu jekundu Dabarani, ikilinganishwa na Jua<small> (Mysid © PD)</small>]] [[File:Muundo_wa_Jua_2.png|thumb|left|350px|<big>[[Jua]]</big><br/>Muundo wa Jua<small> (HeNRyKus © PD)</small>]] [[File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Cancer.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Kaa (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Kaa, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:Centaurus_IAU.svg|thumb|left|350px|<big>[[Kantarusi (kundinyota)]]</big><br/>IAU Centaurus chart<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg) [CC BY 3.0 Sidney Hall 1825])</small>]] [[File:Kasi_ya_Masakini_Corona_Borealis.png|thumb|left|350px|<big>[[Kasi ya Masakini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kasi ya Masakini (Corona Borealis)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Barringer_Meteor_Crater,_Arizona.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Kasoko]]</big><br/>Barringer Meteor Crater, Marekani<small> (D. Roddy, U.S. Geological Survey © PD)</small>]] [[File:Ketusi_Cetus.png|thumb|left|350px|<big>[[Ketusi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Ketusi (Cetus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Kifausi_Cepheus.png|thumb|left|350px|<big>[[Kifausi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kifausi (Cepheus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Las_Pl%C3%A9yades.JPG|thumb|left|350px|<big>[[Kilimia]]</big><br/>Kilimia kinaonekana kama fungu la nyota angavu<small> (Gonzalo Vicino © )</small>]] [[File:1966_leonids_big.gif|thumb|left|350px|<big>[[Kimondo]]</big><br/>Vimondo vinavyong'aa angani; picha imechukuliwa kwa kufungua lenzi ya kamera kwa muda wa dakika kadhaa. Mistari mirefu ni njia za vimondo viliivyowaka katika kipindi hiki.<small> (NASA © PD)</small>]] [[File:Mbozi_Meteorite,_Tanzania.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Kimondo cha Mbozi ]]</big><br/>Kimondo cha Mbozi<small> (Gunnar Ries © CC BY-SA 2.0)</small>]] [[File:Kinyonga_Chamaeleon.png|thumb|left|350px|<big>[[Kinyonga (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kinyonga (Chamaeleon<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:International_Space_Station_after_undocking_of_STS-132.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Kituo cha Anga cha Kimataifa ]]</big><br/>Kituo cha Anga cha Kimataifa <small> (NASA/Crew of STS-132 © PD-NASA)</small>]] [[File:Kizio_astronomia.png|thumb|left|350px|<big>[[Kizio astronomia]]</big><br/>Umbali wa Dunia hadi Jua ni kizio kimoja cha astronomia<small> (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kizio_astronomia.png © CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Kobe_Corona_Australis.png|thumb|left|350px|<big>[[Kobe (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kobe (Corona Australis)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Aries_and_Musca_Borealis2.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Kondoo (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Kondoo, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall (pamoja na nyota za Nzi - Musca)<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:20180211_Orion,_Hauptsterne_(02259).jpg|thumb|left|350px|<big>[[kundinyota]] 1</big><br/>Nyota za Jabari <small>(Günter Seggebäing, Coesfeld © )</small>]] [[File:Asociaci%C3%B3n_estelar_OB1_de_Ori%C3%B3n_Subgrupos.jpg|thumb|left|350px|<big>[[kundinyota]] 2</big><br/>Nyota za Jabari zikiunganishwa na mistari<small> (JA Galán Baho © )</small>]] [[Image:Uranometria_orion.jpg|thumb|left|350px|<big>[[kundinyota]] 3</big><br/>Picha ya Jabari baada ya kuunganisha nyota zake na kumwaza mtu<small> (PD)</small>]] [[File:Kupatwa_kwa_Jua.png|thumb|left|350px|<big>[[Kupatwa kwa Jua]]</big><br/>Aina mbili za kivuli wakati wa Kupatwa kwa Jua<small> (Fastfission © PD)</small>]] [[File:Lunar-eclipse-09-11-2003.jpeg|thumb|left|350px|<big>[[Kupatwa kwa Mwezi]]</big><br/>Mwezi huonekana mwekundu wakati wa kupatwa<small> (Oliver Stein © CC BY-SA 3.0)</small>]] [[File:Kuruki_Grus.png|thumb|left|350px|<big>[[Kuruki (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kuruki (Grus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Madhabahu_Ara.png|thumb|left|350px|<big>[[Madhabahu (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Madhabahu (Ara)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Mae Carol Jemison (cropped).jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mae Jemison]]</big><br/>Mae Jamison, Mwamerika Mweusi alirushwa angani 1992<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Gemini.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mapacha]]</big><br/>Nyota za Mapacha, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall <small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:Mara_Andromeda.png|thumb|left|350px|<big>[[Mara (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Mara<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Shuttleworth_big_NASA.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mark Shuttleworth]]</big><br/>Mark Shuttleworth kutoka Afrika Kusini kwenye ISS mwaka 2002<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Virgo.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mashuke (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Mashuke, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:A_spectacular_view_over_the_Atacama.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mawingu ya Magellan]]</big><br/>Mawingu ya Magellan (kushoto chini), pamoja na Njia Nyeupe<small> (P. Horálek/ESO © )</small>]] [[File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Capricornus.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mbuzi (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Mbuzi, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:Mbwa_Mdogo_Canis_Minor.png|thumb|left|350px|<big>[[Mbwa Mdogo (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mbwa Mdogo (Canis Minor)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Mbwa_Mkubwa_Canis_Major.png|thumb|left|350px|<big>[[Mbwa Mkubwa (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mbwa Mkubwa (Canis Major)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Simba_Mdogo_Mbwa_Wavindaji.png|thumb|left|350px|<big>[[Mbwa wawindaji (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Simba Mdogo na Mbwa Wavindaji ( Leo Minor / Canes Venatici)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Mbweha_Vulpecula.png|thumb|left|350px|<big>[[Mbweha (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mbweha (Vulpecula)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Mchoraji_Pictor.png|thumb|left|350px|<big>[[Mchoraji (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mchoraji (Pictor)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Mesa_Mensa.png|thumb|left|350px|<big>[[Meza (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Mesa<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Sayari za jua letu.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mfumo wa Jua]]</big><br/>Mfumo wa Jua<small> (Source http://www.cbc.ca/kidscbc2/the-feed/exploring-planet-ceres, Author https://www.flickr.com/photos/11304375@N07/2818891443)</small>]] [[File:Mhindi_Indus.png|thumb|left|350px|<big>[[Mhindi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mhindi (Indus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Mars_Hubble.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mirihi]]</big><br/>picha ya Mirihi kama ilivyochukuliwa na darubini ya anga-nje Hubble <small> (NASA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA) PD © PD)</small>]] [[File:Mars Viking 11h016.png|thumb|left|350px|<big>[[Mirihi]] uso</big><br/>Uso wa Mirihi ni jangwa <small> (Van der Hoorn, NASA © PD)</small>]] [[File:Sidney Hall - Urania's Mirror - Libra.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mizani (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Mizani, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:Mjusi_Lacerta.png|thumb|left|350px|<big>[[Mjusi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mjusi (Lacerta)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Cassiopeia_IAU.svg|thumb|left|350px|<big>[[Mke wa Kurusi (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Mke wa Kurusi (Cassiopeia)<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg) [CC BY 3.0 Sidney Hall 1825])</small>]] [[File:Mkuku_Carina.png|thumb|left|350px|<big>[[Mkuku (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Mkuku (Carina)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Universe_expansion2.png|thumb|left|350px|<big>[[Mlipuko Mkuu]]</big><br/>Upanuzi wa ulimwengu tangu mlipuko mkuu<small> (Gnixon © PD)</small>]] [[File: Mng'aro na joto.png|thumb|left|350px|<big>[[Mng'aro wa Jua]]</big><br/>Uhusiano baina joto kwenye uso wa nyota na mng'aro wake<small> (European Southern Observatory (ESO) © CC BY-SA 4.0 )</small>]] [[File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Sagittarius_and_Corona_Australis,_Microscopium,_and_Telescopium.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mshale (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Mshale, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall (pamoja na nyota za Darubini na Hadubini)<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:Portrait_of_Jupiter_from_Cassini.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mshtarii]]</big><br/>picha ya mshtarii kama ilivyopigwa na chombo cassin<small> (NASA/JPL/Space Science Institute PD © PD)</small>]] [[File:Jupiter_gany.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mshtarii]]</big><br/>Mshatarii na moja ya miezi yake<small> (NASA/JPL PD © PD)</small>]] [[File:Munukeru_Monoceros.png|thumb|left|350px|<big>[[Munukero (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Munukeru (Monoceros)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Piers_Sellers_spacewalk.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mwanaanga]]</big><br/>Mwanaanga Piers Sellers nje ya chombo cha space shuttle tar. 12 Juni 2006<small> (NASA, Astronaut Michael Edward Fossum © PD-NASA)</small>]] [[File:Dalufnin_Delphinus.png|thumb|left|350px|<big>[[Mwanafarasi (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Mwanafarasi (Equuleus )<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:The_phase_8_day_of_the_moon.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Mwezi]]</big><br/>Uso wa Mwezi unajaa kasoko<small> (阿爾特斯 , © CC BY-SA 3.0)</small>]] [[File:Mond Phasen.svg|thumb|left|350px|<big>[[Mwezi mwandamo]]</big><br/>Awamu za mwezi kuanzia mwezi mwandamo (1) kupitia hilali (2), robo ya kwanza, nusu mwezi, robo ya tatu, mwezi mpevu (5) hadi mwezi mwandamo tena<small> (Pamplelune © CC BY-SA 3.0)</small>]] [[File:Nahari_Eridanus.png|thumb|left|350px|<big>[[Nahari (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Nahari (Eridanus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Sculptor_IAU.svg|thumb|left|350px|<big>[[Najari (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Najari (Sculptor)<small> (CC BY 3.0 © IAU and Sky &amp; Telescope magazine (Roger Sinnott &amp; Rick Fienberg) [CC BY 3.0 Sidney Hall 1825])</small>]] [[File:NASA logo.svg|thumb|left|350px|<big>[[NASA]]</big><br/>Nembo ya NASA<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[File:Ndege_wa_Peponi_Apus.png|thumb|left|350px|<big>[[Ndege wa Peponi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Ndege wa Pepeoni (Apus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Hyg-aqr.png|thumb|left|350px|<big>[[Ndoo]]</big><br/><small> ( © )</small>]] [[File:Apollo_AS11-37-5528.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Neil Armstrong]]</big><br/>Neil Armstrong, mtu wa kwanza Mwezini<small> (NASA / Edwin E. Aldrin, Jr. © PD-NASA)</small>]] [[File:Neptune_-_August_17_1989_(30653338524).jpg|thumb|left|350px|<big>[[Neptuni]]</big><br/>Sayari Neptuni (Neptune) inavyoonekana na Voyager 2<small> (Kevin Gill from Los Angeles, CA, United States [CC BY-SA 2.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)] © CC BY-SA 2.0)</small>]] [[File:Ngao_Scutum.png|thumb|left|350px|<big>[[Ngao (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Ngao (Scutum)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small>]] [[file:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Scorpio.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Nge (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Nge, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:Constellation_Taureau_-_al-Sufi.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Ng'ombe (kundinyota)]]</big><br/><small> (Picha ya Ngombe kwenye kitabu cha Abd al-Rahman al-Sufi (903–986) © CC BY-SA 2.0 Generic)</small>]] [[File:The_Galactic_Centre_and_Bulge_above_the_ESO_3.6-metre_telescope.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Njia Nyeupe]]</big><br/>Njia Nyeupe inaonekana vema pasipo na mianga duniani juu ya paoneanga ya ESO, Chile<small> (ESO/S. Brunier © CC BY-SA 4.0 )</small>]] [[File:Njiwa_Columba.png|thumb|left|350px|<big>[[Njiwa (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Njiwa (Columba)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Lagrange_very_massive.svg|thumb|left|350px|<big>[[Nukta msawazo]]</big><br/>Nukta msawazo 1-5<small> (EnEdC © CC BY-SA 3.0)</small>]] [[File:Nyavu_Reticulum.png|thumb|left|350px|<big>[[Nyavu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Nyavu (Reticulum)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Tukani_Tucana.png|thumb|left|350px|<big>[[Nyoka Maji (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Nyoka Maji (Hydrus)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:GKPersei-MiniSuperNova-20150316.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Nyota nova]]</big><br/>Mabaki ya wingu linaloendelea kupanuka tangu nyota GK Persei Farisi ilitazamiwa kuwaka kama nova mwaka 1902; picha ilipatikana kwa kuunganisha picha zilizopigwa katika upeo wa eksirei (buluu), nuru (njano) na wimbiredio (nyekundu);<small> (X-ray: NASA/CXC/RIKEN/D.Takei et al; Optical: NASA/STScI; Radio: NRAO/VLA © PD)</small>]] [[File:Nyotamkia_na_mkia_wake.png|thumb|left|350px|<big>[[Nyotamkia]]</big><br/>Njia ya nyotamkia ikizunguka jua. Mkia huelekea mbali na jua kila wakati.<small> (NASA © PD)</small>]] [[File:Lspn_comet_halley.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Nyotamkia ya Halley]]</big><br/>Nyotamkia ya Halley mnamo 8 Machi 1986 kwa darubini (safari iliyopita ilipofikia periheli na kuwa karibu na Dunia).<small> (NASA/W. Liller © PD)</small>]] [[File:Nywele_za_Berenike_Coma_Berenices.png|thumb|left|350px|<big>[[Nywele za Berenike (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Nywele za Berenike (Coma Berenices)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Nzi_Musca.png|thumb|left|350px|<big>[[Nzi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Nzi (Musca)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. )Stellarium, CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Orbital_motion.gif|thumb|left|350px|<big>[[Obiti]]</big><br/>"Obiti ya gimba dogo (kama satelaiti au mwezi) linalozunguka gimba kubwa (kama sayari);<small> ( © CC BY-SA 4.0 )</small>]] [[File:Newton_Cannon.svg|thumb|left|350px|<big>[[Obiti]], Mzinga wa Newton</big><br/>Mfano wa "Mzinga wa Newton": kani ya velositi ""v"" inataka kulipeleka mbele mbali na mahali pake; kani ya graviti ""a"" inalivuta kuelekea gimba kubwa; tokeo lake ni obiti ya kuzunguka."<small> (Brian Brondel © CC BY-SA 3.0)</small>]] [[File:Pampu_Antlia_1.png|thumb|left|350px|<big>[[Pampu (kundinyota)]]</big><br/> Kundinyota ya Pampu<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Observatorio_la_silla1.JPG|thumb|left|350px|<big>[[Paoneaanga]]</big><br/>Paoneanga pa La Silla, Chile; kila jengo huwa na darubini kubwa<small> (Hernan Fernandez Retamal, © )</small>]] [[File:Panji_Dorado.png|thumb|left|350px|<big>[[Panji (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Panji (Dorado)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Panzimaji_Volans.png|thumb|left|350px|<big>[[Panzimaji (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Panzimaji (Volans)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Obv.cruzdelsur.JPG|thumb|left|350px|<big>[[Paoneaanga]]</big><br/>Paoneanga huwa mara nyini na kuba juu ya darubini<small> (Manuelrealiza © CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Paralaksi_mfano.png|thumb|left|350px|<big>[[Paralaksi]]</big><br/>Mfano wa paralaksi: kutegemeana na mahali pa mtazamaji kiolwa kinachotazamiwa kitaonekana mbele ya sehemu ya buluu au ya nyekundu ya mandharinyuma yake<small> (JustinWick © CC BY-SA 4.0 )</small>]] [[File:Patasi_Caelum.png|thumb|left|350px|<big>[[Patasi (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Patasi<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Pembemraba_Norma.png|thumb|left|350px|<big>[[Pembemraba (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kipimapembe<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Pembetatu_Triangulum.png|thumb|left|350px|<big>[[Pembetatu (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Pembetatu<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Pembetatu_ya_Kusini_Triangulum_Australe.png|thumb|left|350px|<big>[[Pembetatu ya Kusini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Kipimapembe<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Rakisi_Hercules.png|thumb|left|350px|<big>[[Rakisi (kundinyota)]]</big><br/>Kiswahili: Kundinyota Rakisi<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Soyuz 18 booster.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Roketi]]</big><br/>Roketi za Kirusi aina ya Soyuz-U, huko Baikonur, Kazakistani.<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[File:Roscosmos_logo_ru.svg|thumb|left|350px|<big>[[Roskosmos]]</big><br/>Nembo <small> (RKA © PD)</small>]] [[File:Saa_Horologium.png|thumb|left|350px|<big>[[Saa (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Saa (Horologium )<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Sagita_Sagitta.png|thumb|left|350px|<big>[[Sagita (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za kundinyota Sagita (Sagitta)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Salibu_Crux.png|thumb|left|350px|<big>[[Salibu]]</big><br/>Salibu (Crux, Southern Cross)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Pisces.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Samaki (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Samaki, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall <small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:Solar_planets.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Sayari]]</big><br/>Sayari za mfumo wa Jua; ukubwa unaonyesha uwiano halisi kati ya sayari lakini umbali kati ya sayari hauonyeshwi.<small> (Horst Frank © CC BY-SA 3.0)</small>]] [[Picha:Shaliaki.png|thumb|left|350px|<big>[[Shaliaki (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Shaliaki<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Shetri_Puppis.png|thumb|left|350px|<big>[[Shetri]]</big><br/><small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Black_hole_-_Messier_87_crop_max_res.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Shimo jeusi]]</big><br/>Picha ya shimo jeusi kwenye kitovu cha Messier 87 (picha iliyounganishwa kutoka vipimo vingi)<small> (Event Horizon Telescope © CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Shuja_Hydra.png|thumb|left|350px|<big>[[Shuja (kundinyota)]]</big><br/><small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[file:Sidney_Hall_-_Urania%27s_Mirror_-_Leo_Major_and_Leo_Minor.png|thumb|left|350px|<big>[[Simba (kundinyota)]]</big><br/>Nyota za Simba, jinsi zilivyowazwa na msanii Hall (pamoja na nyota za Simba Mdogo)<small> (Sidney Hall 1825 © PD)</small>]] [[File:Simba_Mdogo_Mbwa_Wavindaji.png|thumb|left|350px|<big>[[Simba Mdogo (kundinyota)]]</big><br/><small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Nuru_katika_spektra_1.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Spektra]]</big><br/>Spektra ya mawimbi sumakuumeme; nuru tunaoona ni sehemu ya mawimbi haya<small> (Kipala © CC BY-SA 4.0 )</small>]] [[File:Spectral-lines-absorption.svg|thumb|left|350px|<big>[[Spektra]] 2</big><br/>Mistari ya ufyonzaji zinaonyesha elementi zilizopo kwenye chanzo cha nuru<small> (Stkl © PD)</small>]] [[File:Sputnik_asm.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Sputnik 1]]</big><br/>Sputnik: chombo cha kwanza kilichozunguka Dunia kwenye anga-nje<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[File:Sudusi_Sextans.png|thumb|left|350px|<big>[[Sudusi (kundinyota)]]</big><br/><small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Tanga_Vela.png|thumb|left|350px|<big>[[Tanga (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Tanga (Vela)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Tanuri_Fornax.png|thumb|left|350px|<big>[[Tanuri (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Tanuri (Fornax)<small> (CC BY-SA 4.1 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Tausi_Pavo.png|thumb|left|350px|<big>[[Tausi]]</big><br/>Kundinyota ya Tausi<small> (CC BY-SA 4.2 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Thumni_Octans.png|thumb|left|350px|<big>[[Thumni (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Tumni<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Tinini_Draco.png|thumb|left|350px|<big>[[Tinini (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota ya Tinini (Draco)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Tukani_Tucana.png|thumb|left|350px|<big>[[Tukani (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Tukani (Tucana)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Twiga_Camelopardalis.png|thumb|left|350px|<big>[[Twiga]]</big><br/>Kundinyota Twiga (Camelopardalis)<small> (CC BY-SA 4.0 © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Uga_sumaku_unakinga_dunia.png|thumb|left|350px|<big>[[Ugasumaku]]</big><br/>Ugasumaku wa Dunia ni kinga dhidi ya mnururisho mkali kutoka Jua<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[file:Ukabu_Aquila.png|thumb|left|350px|<big>[[Ukabu (kundinyota)]]</big><br/>: Kundinyota ya Ukabu (Aquila)<small> ([CC BY-SA 4.0] © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:InnerSolarSystem-sw.png|thumb|left|350px|<big>[[Ukanda wa asteroidi]]</big><br/>Ukanda wa asteroidi baina ya obiti za Mirihi na Mshtarii<small> (Mdf © PD)</small>]] [[File:Magimba_kwenye_mfumo_wa_Jua_wa_nje.png|thumb|left|350px|<big>[[Ukanda wa Kuiper ]]</big><br/>Ugawaji wa magimba ya ukanda wa Kuiper (nukta kijani) *Nyekundu = Jua *Buluu-kijani = Sayari jitu za gesi *Kijani = Ukanda wa Kuiper *Kichungwa = magimba mbalimbali yaliyotawanyika *Dhambarau = Watroia wa Mshtarii *Njano = Watroia wa Neptuni Namba zinadokeza umbali kwa AU<small> ( © )</small>]] [[File:Arabic_machine_manuscript_-_zodiac_-_Anonym_-_Ms._or._fol._3306.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Unajimu]]</big><br/>Zodiaki ya Kiarabu<small> (Max Planck Digital Library © PD)</small>]] [[File:Uranus_-_January_17_1986_(31254077120).jpg|thumb|left|350px|<big>[[Uranus]]</big><br/>Sayari Uranus inavyoonekana na Voyager 2<small> (Kevin Gill from Los Angeles, CA, United States [CC BY-SA 2.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)] © CC BY-SA 2.0)</small>]] [[File:ISS-20_Robert_Thirsk_at_the_Minus_Eighty_Degree_Laboratory_Freezer.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Usafiri wa anga-nje]]</big><br/>Mwanaanga kazini pasipo na graviti kwenye Kituo cha Kimataifa cha Anga<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[File:Mercury_in_color_-_Prockter07-edit1.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Utaridi]]</big><br/>Sayari Utaridi (Mercury)<small> (NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Carnegie Institution of Washington PD © PD)</small>]] [[File:RIAN_archive_612748_Valentina_Tereshkova_(3-4_crop).jpg|thumb|left|350px|<big>[[Valentina Tereshkova]]</big><br/>Meja Valentina Tereshkova kutoka Urusi alikuwa mwanaanga wa kwanza wa kike <small> (RIA Novosti archive, image #612748 / Alexander Mokletsov / © CC-BY-SA 3.0)</small>]] [[File:Venera-7.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Venera]]</big><br/>Venera 7: kifaa cha kwanza kilichotua kwenye uso wa sayari nyingine<small> (Stanislav Kozlovskiy © CC BY-SA 4.0)</small>]] [[File:Stamps_of_Azerbaijan,_2011-945.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Vostok]]</big><br/>vostok 1: chombo cha kwanza kilichompeleka mtu kwenye anga-nje (stempu ya Azerbaijan)<small> (Kh. Mirzoyev./Azermarka © PD Azerbaijan)</small>]] [[Picha:Voyager.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Voyager 1]]</big><br/>Voyager 1, chomboanga cha kwanza kilichotoka nje ya Mfumo wa Jua<small> (NASA © PD-NASA)</small>]] [[file:Washaki_Lynx.png|thumb|left|350px|<big>[[Washaki (kundinyota)]]</big><br/>: Kundinyota Washaki (Lynx)<small> ([CC BY-SA 4.0] © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Yuri_Gagarin_in_1963.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Yuri Gagarin]]</big><br/>Yuri Gagarin, mtu wa kwanza kwenye anga-nje<small> (RIA Novosti © CC BY-SA 3.0 )</small>]] [[file:Saturn_%28planet%29_large.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Zohali]]</big><br/>Zohali na pete zake, zilivyoonekana kwa kamera ya Voyager 2<small> (Voyager 2 PD © PD)</small>]] [[File:Zoraki_Phoenix.png|thumb|left|350px|<big>[[Zoraki (kundinyota)]]</big><br/>Kundinyota Zoraki (Phoenix)<small> ([CC BY-SA 4.0] © 2004-2016 Fabien Chereau et al. Stellarium)</small>]] [[File:Venus_globe.jpg|thumb|left|350px|<big>[[Zuhura]]</big><br/>Picha ya rada inaonyesha uso wa Zuhura <small> (NASA © PD)</small>]] [[File:Venus-real_color_(crop_tight).jpg|thumb|left|350px|<big>[[Zuhura]]</big><br/>Mwonekano wa kawaida wa Zuhura; mawingu hufunika uso wake<small> (NASA © PD)</small>]] 26zgdorly3w52ubtmu0jczkwleojnly KUSOTU 0 131556 1504764 1340494 2026-04-12T09:07:26Z Amherst99 3244 1504764 wikitext text/x-wiki [[Picha:4Mbit EPROM Texas Instruments TMS27C040 (1).jpg|thumb|379x379px|[[Picha]] ya KUSOTU.]] Katika [[utarakilishi]] , '''kumbukizi soma tu''' (kwa [[kifupi]]: '''KUSOTU'''; kwa [[Kiingereza]]: ''read-only memory'' au ''ROM'') ni aina ya [[kumbukizi]] (kwa usahihi zaidi, [[kumbukizi si-fukivu]]) inayotumika kwenye [[tarakilishi]] na [[mashine]] nyingine ya [[Elektroniki|kielektroniki]]. [[Data]] za KUSOTU haziwezi kubadilika baada ya [[utengenezaji]] wa [[kifaa cha kutunzia]] hiki. Hivyo KUSOTU inatumika kutunzia data za [[Programu ya kompyuta|programu]] zinazobadilika kwa nadra. == Marejeo == * Kiputiputi, O. (2011). Kamusi sanifu ya kompyuta. Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, K.602. {{tech-stub}} [[Jamii:Kompyuta]] [[Jamii:Intaneti]] eobfz7y4iwpwlvcylaj18v6h5mvnzsp KUFINA 0 131571 1504551 1135433 2026-04-11T13:23:30Z Amherst99 3244 1504551 wikitext text/x-wiki [[Picha:Random Access Memory HyperX.jpg|thumb|398x398px|Picha ya KUFINA.]] Katika [[utarakilishi]], '''Kumbukizi Fikio Nasibu''' ([[kifupi]]: '''KUFINA'''; kwa [[Kiingereza]]: ''RAM'' yaani ''random-access memory'') ni [[Vifaa (tarakilishi)|kifaa]] cha [[tarakilishi]] ambapo [[mfumo wa uendeshaji]] unatunza [[data]] za [[Programu ya kompyuta|programu]] inayotumika sasa ili data zifike haraka. KUFINA ni aina ya [[kumbukizi]] kwenye [[mashine]]. Hapa programu za kompyuta zina nafasi za kupakua data za kazi zake kwa muda. Programu za kisasa zinahitaji nafasi kubwa ya kuhifadhi makadirio kwa muda fulani zikiendelea kukamilisha shughuli. Kadi za KUFINA zinatoa nafasi kupakua data mahali popote bila kujali mpangilio kwanza. Hii huharakisha kazi ya programu. Sehemu ya KUFINA inaweza kuwa kwenye bao kuu lakini kwa kawaida hupatikana kwa kadi ndogo zinazowekwa kwenye [[bao kuu]]. Mara nyingi mashine za kompyuta huwa na nafasi ya kuongeza KUFINA au kubadilisha kadi zake kwa kadi yenye nafasi ya kumbukumbu kubwa zaidi. Kumbukumbu kubwa huwezesha kompyuta kutekeleza shughuli zake haraka zaidi. Kila safari mashine ikizimika kumbukizi yote ya KUFINA inapotea. RAM isichanganywe na [[KUSOTU]] ambayo ni aina tofauti ya kumbukizi isiyopotea. == Marejeo == * Kiputiputi, O. (2011). Kamusi sanifu ya kompyuta. Taasisi ya Taaluma za Kiswahili, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, K.602. {{tech-stub}} [[Jamii:Kompyuta]] [[Jamii:Intaneti]] [[Jamii:Kifupi]] ge9pwnvewxkngpxzaal7x4mbxz8qglz Carrossel 0 172905 1504571 1431400 2026-04-11T14:54:03Z Niqkscribewondersandwise 88627 Imeongeza orodha ya waigizaji waliocheza kwenye kipindi hicho. 1504571 wikitext text/x-wiki [[File:Carrossel logo SBT.png|thumbnail]] '''Carrossel''' ni kipindi cha televisheni cha [[Brazil]]i kilichoonyeshwa kwenye [[SBT]] kuanzia Mei 21, 2012 hadi Julai 26, 2013. Ikichezwa na [[Maisa Silva]], [[Guilherme Seta]], [[Rosanne Mulholland]], [[Larissa Manoela]] na [[Jean Paulo Campos]].<ref name="Folha de S. Paulo">{{Rejea tovuti|url=http://www1.folha.uol.com.br/folhinha/2015/01/1581440-novela-carrossel-ganha-filme-em-julho-conheca-dia-a-dia-dos-atores.shtml | title = Novela 'Carrossel' ganha filme em julho; conheça dia a dia dos atores|author=Folha de S. Paulo | date = 9 Februari 2015|access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{Rejea tovuti |url=http://www1.folha.uol.com.br/colunas/keilajimenez/964272-tv-tera-guerra-teen-as-20h30.shtml | title = TV terá guerra teen às 20h30|accessdate=30 October 2011 |work= [[Folha de S.Paulo]]}}</ref> == Waigizaji == {| class="wikitable" !Watoto (kwa mpangilio wa alfabeti) !Jukumu |- |Ana Vitória Zimmermann |Marcelina Guerra |- |Aysha Benelli |Laura Gianolli |- |Esther Marcos |Margarida Garcia |- |Fernanda Concon |Alícia Gusman |- |Guilherme Seta |Davi Rabinovich |- |Gustavo Daneluz |Mário Ayala |- |Jean Paulo Campos |Cirilo Rivera |- |Konstantino Atan |Adriano Ramos |- |Larissa Manoela |Maria Joaquina Medsen |- |Léo Belmonte |Jorge Cavalieri |- |Lucas Santos |Paulo Guerra |- |Maisa Silva |Valéria Ferreira |- |Matheus Ueta |Kokimoto Mishima |- |Nicholas Torres |Jaime Palillo |- |Stefany Vaz |Carmem Carrilho |- |Thomaz Costa |Daniel Zapata |- |Victória Diniz |Bibi Smith |} {| class="wikitable" !Watu Wazima (kwa mpangilio wa alfabeti) !Jukumu |- |Fernando Benini |Firmino Gonçalves |- |Gustavo Wabner |Renê Magalhães |- |Ilana Kaplan |Matilde |- |Lívia Andrade |Suzana Bustamante |- |Márcia de Oliveira |Graça |- |Noemi Gerbelli |Olívia Veider |- |Rosanne Mulholland |Helena Fernandes |} == Marejeo == <references /> {{mbegu-filamu}} [[Jamii:Vipindi vya televisheni]] [[Jamii:Filamu za Brazil]] [[Jamii:Filamu za 2012]] pokg6l7rhtja521261dbqi1taskrtge 1504763 1504571 2026-04-12T08:38:07Z Niqkscribewondersandwise 88627 kupanga upya majina ya waigizaji na kuongeza maelezo zaidi kuhusu kipindi 1504763 wikitext text/x-wiki [[File:Carrossel logo SBT.png|thumbnail]] '''Carrossel''' ni kipindi cha televisheni cha [[Brazil]]i kilichoonyeshwa kwenye [[SBT]] kuanzia Mei 21, 2012 hadi Julai 26, 2013. Ni remake ya Kibrazili ya telenovela ya Kimeksiko ya mwaka 1989 [[Carrusel]], ambayo yenyewe ilichochewa na telenovela ya [[Argentina]] ya mwaka 1966 [[Jacinta Pichimahuida, la Maestra que no se Olvida]]. Ikichezwa na [[Maisa Silva|Rosanne Mulholland]], [[Larissa Manoela]], [[Jean Paulo Campos]] na [[Maisa Silva]].<ref name="Folha de S. Paulo">{{Rejea tovuti|url=http://www1.folha.uol.com.br/folhinha/2015/01/1581440-novela-carrossel-ganha-filme-em-julho-conheca-dia-a-dia-dos-atores.shtml | title = Novela 'Carrossel' ganha filme em julho; conheça dia a dia dos atores|author=Folha de S. Paulo | date = 9 Februari 2015|access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{Rejea tovuti |url=http://www1.folha.uol.com.br/colunas/keilajimenez/964272-tv-tera-guerra-teen-as-20h30.shtml | title = TV terá guerra teen às 20h30|accessdate=30 October 2011 |work= [[Folha de S.Paulo]]}}</ref> == Waigizaji == {| class="wikitable" !Watoto !Jukumu |- |[[Larissa Manoela]] |Maria Joaquina Medsen |- |[[Jean Paulo Campos]] |Cirilo Rivera |- |[[Maisa Silva]] |Valéria Ferreira |- |[[Guilherme Seta]] |Davi Rabinovich |- |[[Nicholas Torres]] |Jaime Palillo |- |[[Thomaz Costa]] |Daniel Zapata |- |[[Ana Vitória Zimmermann]] |Marcelina Guerra |- |[[Lucas Santos]] |Paulo Guerra |- |[[Stefany Vaz]] |Carmem Carrilho |- |[[Gustavo Daneluz]] |Mário Ayala |- |[[Matheus Ueta]] |Kokimoto Mishima |- |[[Léo Belmonte]] |Jorge Cavalieri |- |[[Fernanda Concon]] |Alícia Gusman |- |[[Konstantino Atan]] |Adriano Ramos |- |[[Aysha Benelli]] |Laura Gianolli |- |[[Victória Diniz]] |Bibi Smith |- |[[Esther Marcos]] |Margarida Garcia |} {| class="wikitable" !Watu Wazima !Jukumu |- |[[Rosanne Mulholland]] |Mwalimu Helena Fernandes |- |[[Noemi Gerbelli]] |Mkuu wa shule Olívia Veider |- |[[Lívia Andrade]] |Mwalimu Suzana Bustamante |- |[[Fernando Benini]] |Firmino Gonçalves |- |[[Márcia de Oliveira]] |Graça |- |[[Gustavo Wabner]] |Mwalimu Renê Magalhães |- |[[Ilana Kaplan]] |Mwalimu Matilde |} == Marejeo == <references /> {{mbegu-filamu}} [[Jamii:Vipindi vya televisheni]] [[Jamii:Filamu za Brazil]] [[Jamii:Filamu za 2012]] hcch2fhm6agcq4bvxpx09ms2bles8dw Buchi Emecheta 0 205037 1504633 1430383 2026-04-11T20:48:46Z Sage Lior 88152 1504633 wikitext text/x-wiki '''Buchi Emecheta''' ('''Florence Onyebuchi Emecheta'''; 21 Julai 1944 – 25 Januari 2017) alikuwa mwandishi kutoka [[Nigeria]] aliyefanya kazi nyingi zikiwemo riwaya, tamthilia, wasifu na vitabu vya watoto.<ref name="Busby">{{cite news |last=Busby |first=Margaret |title=Buchi Emecheta obituary |url=https://www.theguardian.com/books/2017/feb/03/buchi-emecheta-obituary |newspaper=The Guardian |date=3 Februari 2017}}</ref> Alijulikana zaidi kwa riwaya yake ya mwaka 1974, ''Second Class Citizen''. Kazi zake nyingine muhimu ni pamoja na ''The Bride Price'' (1976), ''The Slave Girl'' (1977), na ''The Joys of Motherhood'' (1979). Ameelezewa kama mmoja wa waandishi wanawake weusi wa kwanza waliopata mafanikio makubwa wakiwa wanaishi Uingereza baada ya mwaka 1948.<ref>{{cite book |last=Dawson |first=Ashley |title=Mongrel Nation: Diasporic Culture and the Making of Postcolonial Britain |publisher=University of Michigan Press |year=2007 |page=117}}</ref> Alizaliwa mjini [[Lagos]], Nigeria, na kazi zake nyingi zilichochewa na uzoefu wake binafsi wa utotoni. Katika maandishi yake alijadili masuala kama utumwa wa watoto, uzazi, uhuru wa mwanamke na nafasi ya elimu katika kumkomboa mwanamke.<ref name="britannica">{{cite web |title=Buchi Emecheta |url=https://www.britannica.com/biography/Buchi-Emecheta |website=Encyclopedia Britannica}}</ref> Kazi zake pia zilichunguza mvutano kati ya utamaduni wa jadi na maisha ya kisasa. == Maisha ya awali == Emecheta alizaliwa tarehe 21 Julai 1944 katika mji wa Lagos, wakati huo ukiwa sehemu ya [[Koloni la Nigeria]]. Alitokea katika familia ya kabila la [[Igbo]]. Baba yake alikuwa mfanyakazi wa reli, huku mama yake akiwa na historia ya utumwa katika familia.<ref>{{cite book |title=The Atlantic Companion to Literature in English |publisher=Atlantic Publishers |year=2007 |page=164}}</ref> Alipokuwa na umri wa miaka tisa, baba yake alifariki dunia. Baadaye alipata ufadhili wa masomo katika shule ya wasichana ya misheni, ambapo alisoma hadi alipofikisha miaka 16. Wakati wa ujana wake, alipoteza pia mama yake, jambo lililomfanya kuwa yatima mapema maishani. == Ndoa na maisha binafsi == Mwaka 1960 aliolewa na Sylvester Onwordi, na baadaye walihamia [[London]], Uingereza. Ndani ya miaka michache, alipata watoto watano. Ndoa yake ilikuwa na changamoto nyingi, ikiwa ni pamoja na migogoro na ukatili wa mara kwa mara, hali iliyomfanya hatimaye kuachana na mumewe.<ref name="Busby" /> Akiwa mama mlezi pekee, aliendelea na masomo yake na kupata shahada ya sosholojia kutoka [[Chuo Kikuu cha London]] mwaka 1972. Baadaye alipata shahada ya uzamivu (PhD) mwaka 1991. == Kazi ya uandishi == Emecheta alianza kuandika kwa kurekodi uzoefu wake wa maisha kama mwanamke mweusi nchini Uingereza. Baadhi ya maandishi yake yalichapishwa katika jarida la ''New Statesman'', na baadaye yakakusanywa katika kitabu chake cha kwanza, ''In the Ditch'' (1972).<ref name="Busby" /> Riwaya yake ''Second Class Citizen'' (1974) ilimletea umaarufu mkubwa, ikielezea maisha ya mwanamke anayepambana na ubaguzi wa kijinsia na ubaguzi wa rangi. Mada kuu katika kazi zake zilikuwa ni usawa wa kijinsia, heshima ya mwanamke na mapambano ya kujitambua. Baadhi ya kazi zake nyingine ni: * ''The Bride Price'' (1976) * ''The Slave Girl'' (1977) * ''The Joys of Motherhood'' (1979) * ''Destination Biafra'' (1982) * ''The New Tribe'' (2000) Kazi zake nyingi zilichambua ubaguzi wa kijinsia na wa rangi, zikichochewa na uzoefu wake binafsi kama mwanamke mweusi aliyeishi Uingereza.<ref name="britannica" /> == Kifo == Emecheta alipata kiharusi mwaka 2010, na afya yake ilidhoofika katika miaka yake ya mwisho. Alifariki dunia tarehe 25 Januari 2017 mjini London akiwa na umri wa miaka 72.<ref>{{cite news |title=Buchi Emecheta dies aged 72 |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-38757048 |work=BBC News |date=26 Januari 2017}}</ref> == Urithi == Baada ya kifo chake, alitambuliwa kama mmoja wa waandishi muhimu wa fasihi ya Kiafrika na diasporani. Mwaka 2005 alitunukiwa cheo cha [[Order of the British Empire]] kwa mchango wake katika fasihi.<ref name="Busby" /> Mwaka 2018, aliorodheshwa miongoni mwa wanawake 100 waliobadili dunia na jarida la ''BBC History Magazine''. Pia aliheshimiwa kupitia miradi mbalimbali ya kielimu na fasihi iliyoanzishwa kwa jina lake. == Marejeo == {{Reflist}} == Marejeo == <references />{{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1944]] [[Jamii:Waliofariki 2017]] [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania]] 19vpodye1a5pjnio6jitfhso0jpl40k Diski ya hali imara 0 206685 1504784 1491055 2026-04-12T11:06:42Z Amherst99 3244 1504784 wikitext text/x-wiki [[Faili:2023 Dysk SSD Patriot P210 2TB.jpg|thumb|Mfano wa diski ya hali imara (SSD) ya 2.5 [[SATA]].]] '''Diski ya hali imara''' (kwa [[Kiingereza]]: ''solid-state drive'' au '''SSD''') ni kifaa cha hifadhi ya data kinachotumia [[kumbukumbu ya flashi]] au aina nyingine ya kumbukumbu isiyo na sehemu zinazosogea ili kuhifadhi taarifa za kidijitali. Tofauti na [[Kiendeshi diski kuu|diski kuu]] (HDD) za kawaida ambazo hutumia sahani zinazozunguka na kichwa cha kusoma/kuandika, diski ya hali imara hufanya kazi kwa haraka zaidi, haina kelele, na hudumu kwa muda mrefu zaidi katika mazingira ya mtikisiko au mshituko. SSD hujulikana kwa kasi kubwa ya upatikanaji wa data na kuanzisha kompyuta. Hii hufanya iwe chaguo bora kwa matumizi ya programu nzito, michezo ya [[video]], na mfumo wa uendeshaji. Pia hutumia umeme kwa kiwango kidogo ikilinganishwa na HDD. Teknolojia ya SSD imekuwa ikiboreka kwa kasi, huku gharama zake zikipungua na uwezo wake kuongezeka. Aina mbalimbali za SSD zinapatikana sokoni, ikiwemo: * SATA SSD – inayotumia kiolesura cha SATA, sawa na diski kuu nyingi za kawaida * NVMe SSD – yenye kasi ya juu inayotumia kiolesura cha PCIe * M.2 na U.2 – aina za kimaumbo zinazotumika hasa kwenye kompyuta mpya na kompyuta za mezani Ingawa SSD ni ghali zaidi kwa kila GB ikilinganishwa na HDD, faida zake nyingi zimeifanya kuwa chaguo maarufu kwa hifadhi ya ndani kwenye kompyuta za kisasa. ==Marejeo== * [https://www.crucial.com/articles/about-ssd/ssd-vs-hdd Crucial – What is an SSD?] {{Wayback|url=https://www.crucial.com/articles/about-ssd/ssd-vs-hdd |date=20250616034704 }} {{en}} * Tanenbaum, A. S. (2016). "Modern Operating Systems". Pearson. {{en}} {{commons|Category:Solid-state drives}} {{tech-stub}} [[Jamii:Teknolojia]] [[Jamii:Kompyuta]] se8j5k0kuavel074e6e3pw3fzsftunz Majadiliano ya mtumiaji:MOSES ADRIAN MBOYI 3 211723 1504537 1445010 2026-04-11T12:10:53Z Riccardo Riccioni 452 /* Sababu ya kukufungia */ 1504537 wikitext text/x-wiki {{Karibu}} '''[[Mtumiaji:Justine Msechu|Justine Msechu]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Justine Msechu|majadiliano]])''' 11:23, 15 Agosti 2025 (UTC) == Sababu ya kukufungia == Nimekufungia kwasababu umefuta mabadiliko niliyoyafanya kukusahihisha bila maelezo. Soma muongozo wa wikipedia tena. Amani kwako '''[[Mtumiaji:Justine Msechu|Justine Msechu]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Justine Msechu|majadiliano]])''' 11:56, 15 Agosti 2025 (UTC) ==Wiktionary== Ndugu, Wikipedia ni kamusi elezo, si kamusi tu kama Wiktionary. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:10, 11 Aprili 2026 (UTC) tewrta5u02ear15occq7hlntgcs2x7c Musue Noha Haddad 0 214743 1504761 1459370 2026-04-12T08:13:13Z Sage Lior 88152 1504761 wikitext text/x-wiki '''Musue Noha Haddad''' (17 Desemba 1968 – 25 Novemba 2013) alikuwa mwandishi wa habari na mpiga picha wa Liberia. == Maisha ya awali == Haddad alizaliwa tarehe 17 Desemba 1968.<ref name="allafrica">{{cite web |last=Bartuah|first=Joe|url=https://allafrica.com/stories/201312030537.html|title= Liberia: Tribute to the Late Musue Noha Haddad|publisher=All Africa|date= December 2, 2013|accessdate=January 23, 2023}}</ref> == Kazi == Haddad alianza kazi yake ya uandishi wa habari akiwa uhamishoni mjini Accra, Ghana, wakati wa Vita vya Kwanza vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Liberia. Akiwa Ghana alifanya miradi kadhaa ya upigaji picha wa habari, ikiwemo ''A Day in the Lives of Two Teenage Mothers'', ambayo ilihusu maisha ya akina mama vijana wawili na changamoto wanazopitia wao na watoto wao. Mradi huo ulisababisha maonyesho ya picha ya siku tatu mwaka 2005. Mradi wake mwingine, ''Ghanaian Women and Children in Health and Development'', ulipelekea maonyesho yaliyofanyika kuadhimisha miaka 50 ya UNICEF mjini Accra. Pia alishiriki katika mradi wa utafiti wa picha ulioitwa ''Ghanaian Funerals'' mwaka 1996, ambao ulifikia kilele kwa maonyesho ya siku 11 na kitabu cha kurasa 47 kilichochapishwa Ujerumani. Alirejea Liberia mapema mwaka 1997 na kujiunga na gazeti huru la kitaifa ''The News'' kama mwandishi. Katika kazi yake, aliandika habari zilizokosoa serikali na kufichua taarifa zilizojaribiwa kufichwa. Mwaka 1998 alituhumiwa kuwa jasusi wa CIA baada ya kuandika kuhusu ziara yake nchini Marekani, jambo lililosababisha vitisho na mashambulizi dhidi yake, hivyo alilazimika kukimbilia uhamishoni Marekani. Baadhi ya wenzake walifungwa mwaka 2001, na Haddad aliendelea kutetea haki zao kimataifa.<ref name="HRW">{{cite web |url=http://humanrightswatch.net/about/info/hellman2002.html |title=Hellman-Hammett Grants: Short Biographies of the 2002 Recipients |publisher=Human Rights Watch |access-date=2026-04-12}}</ref> Akiwa Marekani, alihudumu kama Hubert Humphrey Fellow katika Chuo cha Uandishi wa Habari cha Merrill, Chuo Kikuu cha Maryland. Pia alikuwa msomi mgeni katika Kituo cha Utafiti wa Haki za Binadamu cha Chuo Kikuu cha Columbia mwaka 2000. Mwaka 2006 alikamilisha Shahada ya Uzamili ya Sera na Mazoezi ya Kimataifa katika Chuo Kikuu cha George Washington. == Tuzo == Akiwa Ghana alipokea Tuzo ya Nelson Mandela kwa Mwanafunzi Bora wa Upigaji Picha wa Habari kutoka Ghana Institute of Journalism. Baada ya kurejea Liberia alipata tuzo za “Mwandishi Bora wa Mwaka” na “Mpiga Picha Bora wa Mwaka” kwa mwaka 1998/1999. Mwaka 2001 alipokea Tuzo ya Haki za Binadamu kutoka United Nations Association ya eneo la Washington kwa mchango wake katika kutetea heshima na haki za binadamu. Pia aliteuliwa kuwania Tuzo ya Courage in Journalism ya International Women’s Media Foundation. Mwaka 2002 alipokea Tuzo ya Hellman–Hammett kutoka Human Rights Watch, inayotolewa kwa waandishi wanaolengwa na mateso ya kisiasa.<ref>{{cite web |url=https://www.freemedia.at/cms/freedom-detail/?country=&year=2002 |title=World Press Freedom Review 2002: Liberia |publisher=International Press Institute |access-date=2026-04-12}}</ref> == Kifo == Haddad alifariki ghafla mjini Monrovia tarehe 25 Novemba 2013.<ref name="allafrica" /> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1968|2013}} [[Jamii:Waandishi wa Liberia]] afgu2xyzsz9umfmecnoluos0y4b8jop Ngongo ya Chintu 0 220538 1504546 1481321 2026-04-11T13:02:07Z CommonsDelinker 234 Removing [[:c:File:Ngono_ya_Chintu_caryatid_stool.jpg|Ngono_ya_Chintu_caryatid_stool.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 3 April 2026. 1504546 wikitext text/x-wiki '''Ngongo ya Chintu''', anayejulikana kama '''Mwalimu wa Buli''' (karne ya 19), alikuwa mchongaji wa [[Sanaa]] ya Luba katika eneo ambalo leo ni [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]].<ref name="Heroic">LaGamma, Alisa (2011). ''Heroic Africans: Legendary Leaders, Iconic Sculptures'', Metropolitan Museum of Art publications, New York. {{ISBN|1588394328}}.</ref> Mengi hayajulikani kuhusu maisha yake, lakini kazi zake zimekusanywa kimataifa na inasemekana kuwa aliheshimiwa sana katika kijiji chake cha nyumbani. == Maisha na Kazi == Ngongo ya Chintu (cheo cha heshima kinachomaanisha "chui mkuu, baba wa vitu vilivyochongwa")<ref name="Heroic" /> alifanya kazi katika kile kilichokuwa Ufalme wa Luba, wakati fulani kati ya mwaka 1810 na 1870.<ref name="Heroic" /> Alendelea na utamaduni mrefu wa sanaa ya Hemba. Vinyago vya Hemba mara nyingi viliheshimu viongozi mashuhuri wa kiume wa kabila. Ngongo ya Chintu alichonga sanamu za mababu pamoja na sanamu za wanawake kama vile vyombo na caryatids, ambazo zilitumika kama viti kwa viongozi.<ref name="Stokstad2009">{{cite book|author=Marilyn Stokstad|title=Art History, Volume One|url=https://books.google.com/books?id=VAdiPgAACAAJ|date=August 2009|publisher=Pearson Education Canada|isbn=978-0-205-74835-8}}</ref><ref>[http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=602051&partId=1 ''Stool (a) with kneeling female figure'']</ref><ref>[https://www.metmuseum.org/art/collection/search/314034 ''Prestige Stool: Female Caryatid'']</ref> ==Marejeo== <references /> {{Mbegu-mtu}} {{BD||karne ya 19}} [[Jamii:Wachongaji wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] ifduarsk5tcl7ytupnj9dur1982gspg Kenneth Mamah 0 221063 1504619 1496463 2026-04-11T20:03:27Z Godfavor22 83108 1504619 wikitext text/x-wiki '''Kenneth Obinna Mamah''' (alizaliwa [[5 Mei]] [[1998]]) ni [[mchezaji]] wa [[Mpira wa miguu|soka]] wa kitaaluma kutoka [[Nigeria]] anayecheza katika nafasi ya winger kwa klabu ya Uturuki Vanspor.<ref>{{cite web|url=https://www.lattacco.it/it/sport/23-calcio/31477-lucera-calcio-premiato-kenneth-mamah-obina-per-la-straordinaria-carriera-e-i-risultati-ottenuti|title=Lucera Calcio, premiato Kenneth Mamah Obina per la straordinaria carriera e i risultati ottenuti|trans-title=Lucera Calcio, Kenneth Mamah Obina awarded for his extraordinary career and results achieved|publisher=l'Attacco.it|language=it|date=18 June 2023|accessdate=10 July 2024}}</ref> == Kazi == Kenneth Obinna Mamah alizaliwa Enugu, Nigeria, na alianza kazi yake ya soka na klabu ya [[Italia]] ya US Lucera Calcio, akisaidia klabu hiyo kupandishwa daraja hadi Promozione katika msimu wa 2019–20. Mwezi [[Septemba]] [[2020]], alihama kwenda ASD Città di Varese inayoshiriki Serie D, ambapo hakufunga katika msimu wake wa kwanza, lakini alifunga mabao 15 katika msimu wake wa pili. Tarehe [[2 Julai]] [[2022]], Mamah aliacha Varese na kujiunga na klabu ya Göztepe SK ya TFF First League ya Uturuki. Alifanya debi yake ya kitaaluma tarehe [[14 Agosti]], akianza [[mechi]] na kufunga bao la ushindi katika ushindi wa 1–0 ugenini dhidi ya Sakaryaspor. Mamah aliisaidia Göztepe kupandishwa daraja hadi Süper Lig mwishoni mwa msimu wa 2023–24, lakini baadaye alihamishwa kwenda CD Castellón ya Segunda División ya [[Hispania|Uhispania]] tarehe [[10 Julai]] [[2024]]. Alifanya debi yake ya klabu hiyo tarehe 17 Agosti, akianza mechi katika kipotezo cha 1–0 ugenini dhidi ya SD Eibar. Tarehe [[20 Januari]] [[2026]], Mamah alirudi [[Uturuki]] baada ya kujiunga na Vanspor FK inayoshiriki [[ligi]] ya pili ya taifa.<ref>{{cite web|url=https://sundayradio.it/la-bella-favola-di-kenneth-mamah/|title=La bella favola di Kenneth Mamah|trans-title=The beautiful tale of Kenneth Mamah|publisher=Sunday Radio|language=it|date=11 September 2020|accessdate=10 July 2024}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 1998]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] lhsym5hi8ucdiaizgplq3p0k2gfsp94 Faustina Ampah 0 221064 1504617 1496462 2026-04-11T19:58:45Z Godfavor22 83108 1504617 wikitext text/x-wiki '''Faustina Ampah''' (alizaliwa [[tarehe]] [[30 Novemba]], [[1996]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Mwanamke|wanawake]] kutoka nchini [[Ghana]] anayecheza kwa sasa kama [[beki]] katika klabu ya mpira ya FC Minsk ya Belarus. Ampah ni mmoja wa wachezaji wawili wa Ghana waliowahi kucheza katika raundi ya 32 ya Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya [[UEFA]] hadi kufikia [[Oktoba]] [[2017]].<ref>{{cite web |last1= Fifa |title= Faustina AMPAH |url= https://www.fifa.com/u20womensworldcup/matches/round=267990/match=300251255/report.html |archive-url= https://web.archive.org/web/20140809085556/http://www.fifa.com/u20womensworldcup/matches/round=267990/match=300251255/report.html |url-status= dead |archive-date= August 9, 2014 |website= Fifa |publisher= Fifa |accessdate= 7 September 2017}}</ref> == Kazi == Ampah alianza kazi yake ya [[soka]] ya kulipwa nchini Ghana, akiwa na Blessed Ladies na akamaliza kukaa kwake kwa miaka 7 na timu hiyo yenye makao yake makuu [[Oduponkpehe|Kasoa]] kwa kujiunga na Lokomotiva Brno Horní Heršpice ya [[Ucheki|Jamhuri ya Czech]] kwa mkopo. Faustina Ampah alikuwa sehemu ya timu ya FC Minsk katika Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya UEFA ya 2017-18, akitoka katika mashindano hayo katika raundi ya 32, akipoteza dhidi ya Slavia Prague na kuwa Mghana wa kwanza kucheza katika raundi ya 32 ya Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya UEFA . == Kazi ya kimataifa == Faustina Ampah alicheza Kombe la Dunia la FIFA kwa mara ya kwanza katika Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-20 la 2012 lililoandaliwa na Japani mwaka wa [[2012]]. Mchezo wake wa kwanza ulikuwa dhidi ya [[Marekani]] ambao uliisha kwa sare 4:0. <ref>{{Rejea tovuti|author=Fifa|title=Faustina AMPAH|url=https://www.fifa.com/u20womensworldcup/matches/round=267990/match=300251255/report.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140809085556/http://www.fifa.com/u20womensworldcup/matches/round=267990/match=300251255/report.html|archivedate=August 9, 2014|work=Fifa|publisher=Fifa|accessdate=7 September 2017}}</ref> Faustina Ampah pia alikuwa sehemu ya Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-20 la 2014 na Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-20 la [[2016]] na kumfanya kuwa Mghana pekee kuiwakilisha taifa katika Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-20 mara tatu. Mashindano ya kwanza ya ushindani ya Ampah kwa timu ya taifa ya mpira wa miguu ya wanawake ya Ghana yalikuwa Kombe la Wanawake la WAFU la [[2018]]. Alicheza katika michezo yote mitano ya mashindano hayo akiwasaidia Black Queens kutwaa taji la nafasi ya kwanza. Alifunga bao la kusawazisha nusu fainali dhidi ya timu ya taifa ya mpira wa miguu ya wanawake ya Nigeria . <ref>{{Rejea tovuti|author=Duah|first=George|date=25 February 2018|title=Ghana emerge as winners of WAFU B with a 1:0 win against Ivory Coast|url=https://www.ocsportsnews.com/national-teams/2018-02-25-ghana-emerge-as-winners-of-wafu-b-with-a-10-win-against-ivory-coast|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180314043152/https://www.ocsportsnews.com/national-teams/2018-02-25-ghana-emerge-as-winners-of-wafu-b-with-a-10-win-against-ivory-coast|archivedate=14 March 2018|accessdate=13 May 2024|work=ocsportsnews.com}}</ref> Alishinda mchezaji bora wa mechi katika mchezo huo == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Ghana]] k8c2i2yhq705a83vi5nzoyf6k0i2222 Leila Ghandi 0 221065 1504614 1485844 2026-04-11T19:52:47Z Godfavor22 83108 1504614 wikitext text/x-wiki '''Leila Ghandi''' (alizaliwa [[Julai 26]], [[1980]]) ni [[mwandishi wa habari]], mpiga picha, na [[mtayarishaji wa filamu]] kutoka nchini [[Moroko]]<ref>{{Citation|title=Leila Ghandi|date=2025-11-15|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Leila_Ghandi&oldid=1322261721|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-01-24}}</ref>. Anajulikana sana kwa kipindi chake cha [[televisheni]] kiitwacho "Voyage avec Leila Ghandi" (Safiri na Leila Ghandi), ambacho kilikuwa na mafanikio makubwa nchini Moroko kwa kuonyesha tamaduni mbalimbali za ulimwengu kupitia macho yake. == Maisha ya awali na Elimu == Leila alizaliwa mjini [[Casablanca]]. Ni binti wa Amal Alami na [[mwanasiasa]] maarufu wa Moroko, Mohamed Ghandi<ref>{{Citation|title=Leïla… La Ghandi de Chine|date=2007-01-04|url=https://www.leconomiste.com/article/leila-la-ghandi-de-chine|work=L'Economiste|language=fr|access-date=2026-01-24}}</ref>.Mkurugenzi Mkuu wa zamani wa Chama cha Viwanda vya Dawa cha Morocco, ambaye alifariki Machi 13, 2010. Alisoma katika shule za kifaransa nchini Moroko kabla ya kwenda [[Ufaransa]] na [[Uingereza]] kwa masomo ya juu. Alihitimu [[shahada ya uzamili]] katika masuala ya biashara na mahusiano ya kimataifa kutoka chuo cha "Sciences Po" mjini [[Paris]].Wakati wa masomo yake katika Sciences Po, kati ya 2002 na 2004, alishiriki katika ubadilishanaji wa kitaaluma na Chuo Kikuu cha Portsmouth na kupata shahada katika Biashara na Usimamizi wa Ulaya. <ref>"Ghandi, Leïla". ''dimabladna.ma'' (in French). Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved May 17, 2016.</ref> <ref name="internaute">"Leïla GHANDI". ''linternaute.com'' (in French).</ref> == Kazi na mafanikio == Leila Ghandi alianza kujipatia umaarufu kama mpiga [[picha]] wa safari na mwandishi. Kazi yake kubwa ilikuja kupitia kituo cha televisheni cha 2M cha Moroko, ambapo kipindi chake cha kusafiri kilimfanya kuwa mwanamke wa kwanza wa Moroko kuwa na kipindi cha aina hiyo. Maandishi na picha zake mara nyingi hulenga kuleta uelewa kati ya tamaduni tofauti, amani, na uhifadhi wa [[mazingira]]. Ameshiriki katika majukwaa makubwa ya kimataifa kama mzungumzaji, ikiwemo Jukwaa la Kiuchumi la Dunia (World Economic Forum). Baada ya safari hizi, aliamua kuchapisha maelezo yake yote katika kitabu. Hiki kilichapishwa mnamo [[Desemba]] [[2006]] ''kama Chronicles from China'' na mchapishaji wa Casablanca Layla Chaouni 's ''Editions Le Fennec'' . Mnamo 2008, Ghandi alikuwa mjumbe wa jury katika Tamasha la 12 la [[Filamu]] la Kimataifa la Vituko na Ugunduzi huko Val-d'Isère . Mwaka huo huo, alishinda "Taji la Mafanikio katika Uwanamke" katika Jumba la Luxembourg huko Paris, lililotolewa na Katibu wa Nchi wa Ufaransa wa Sera za Mijini Fadela Amara . <ref name="Qotb">Slimani, Leïla (January 16, 2014). "Les 50 qui font le Maroc : Leïla Ghandi". ''Jeune Afrique'' (in French).</ref> <ref>LE TROPHEE DE LA REUSSITE AU FEMININ AU PALAIS DU LUXEMBOURG le 10/03/2008" (PDF). ''fem-med.eu'' (in French). Retrieved June 10, 2016.</ref> Katika [[hotuba]] yake, Amara alisema: "Nimeguswa sana na ninafurahi sana kukupa kombe hili kwa sababu unawakilisha mtindo wa wanawake huru na wa kisasa ambao lazima uwepo duniani kote." <ref>"Leïla Ghandi est une figure emblématique de l univers euro- méditerranéen". ''docplayer.fr'' (in French). Retrieved June 10, 2016.</ref> Mnamo 2009, pia alipokea tuzo ya fasihi kutoka kwa [[Wakala wa Kimarekani kwa Maendeleo ya Kimataifa|Shirika la Maendeleo ya Kimataifa la Marekani]] (USAID) kwa kitabu hiki. <ref name="Qotb" /> Mnamo 2013, Ghandi alishiriki katika filamu ya hali halisi ya [[Serge Moati]] ''"Méditerranéennes – mille et un combats"'' (Mediterranean - vita elfu moja na moja) Mnamo Januari 2014, alichaguliwa miongoni mwa watu 50 mashuhuri wanaounda Morocco na jarida la [[Jeune Afrique]] . <ref>Slimani, Leïla (January 16, 2014). "Les 50 qui font le Maroc : Leïla Ghandi". ''Jeune Afrique'' (in French).</ref>Kipindi cha ''Voyages na Leila Ghandi'' kimeonyeshwa katika misimu mitatu, na kufikia Juni 2016, vipindi 18 vimetangazwa: == Tuzo na heshima == Kutokana na mchango wake katika tasnia ya habari na utamaduni, amepokea [[tuzo]] mbalimbali: * Tuzo ya ''Anna Lindh Euro-Mediterranean Journalism Award'' kwa kazi yake ya uandishi. * Alipewa heshima ya "Chevalier des Arts et des Lettres" (Shujaa wa Sanaa na Fasihi) na serikali ya Ufaransa. * Mwaka 2019, alishinda tuzo ya "Woman of the Year" (Mwanamke wa Mwaka) nchini Moroko. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1980]] [[Jamii:Waandishi wa Moroko]] [[Jamii:Wanawake wa Moroko]] [[Jamii:Watu walio hai]] 3falp6lpxy4u0d7pb8qmjm0ozugw3ab Olarenwaju Kayode 0 221066 1504608 1496461 2026-04-11T19:28:06Z Godfavor22 83108 1504608 wikitext text/x-wiki '''Olarenwaju Ayobami Kayode''' (alizaliwa [[8 Mei]] [[1993]]) ni [[mchezaji]] wa [[soka]] wa kitaaluma kutoka [[Nigeria]] anayecheza katika nafasi ya [[mshambuliaji]] kwa klabu ya Uturuki Esenler Erokspor.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2017_18/la-liga/jornada_1/ger_atm/|title=El ADN del Atlético no se ficha|trans-title=You can't sign Atlético's DNA|publisher=Marca|language=es|date=19 August 2017|access-date=19 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Kayode loaned out to Shakhtar|url=https://shakhtar.com/en/news/2018/march/2_news/2_olarenwaju-kayode/|publisher=[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]|date=2 March 2018|access-date=2 March 2018}}</ref> == Kazi == Kayode alianza kazi yake na Red Bull Ghana na kusaini mkataba mwezi Februari [[2010]] na [[ASEC Mimosas]] . Mnamo tarehe 2 Februari 2012 Kayode aliondoka ASEC Mimosas <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.asec.ci/fjoueur.php|title=KAYODE Olarenwaju: ASEC Mimosas - Le site officiel|work=asec.ci|accessdate=23 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090801054820/http://www.asec.ci/fjoueur.php|archivedate=1 August 2009}}</ref> akijiunga na klabu ya Uswisi FC Luzern kwa mkopo hadi tarehe 30 Novemba 2012. Mnamo tarehe [[10 Oktoba]] [[2013]], Kayode alisaini mkataba wa mwaka mmoja na klabu ya Israel Maccabi Netanya . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.sport5.co.il/articles.aspx?FolderID=127&docID=151437&lang=HE|title=קאיודה עבר בדיקות וחתם לעונה בנתניה|work=Sport5.co.il - אתר ערוץ הספורט|date=12 September 2013|accessdate=23 May 2017}}</ref> Baada ya msimu mwingine mzuri akiwa na Maccabi Netanya, akifunga mabao 13 na pasi sita za mabao, Kayode alisaini mkataba wa miaka minne na FK Austria Wien . <ref>{{Rejea tovuti|author=Adewuyi1|first=Lolade|title=Olarenwaju Kayode completes Austria Wien medical and four-year deal|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4102/transfer-zone/2015/05/23/12009912/olarenwaju-kayode-completes-austria-wien-medical-and-four|work=Goal|accessdate=21 July 2016|date=23 May 2015}}</ref> Mnamo tarehe 2 Agosti 2015, alifunga bao kwenye mechi yake ya kwanza ya FK Austria Wien dhidi ya SC Rheindorf Altach . Mnamo Agosti 17, 2017, [[Manchester City]] ilimsajili Kayode kwa mkataba wa miaka minne na mara moja ikamtoa kwa mkopo kwenda [[Girona FC|Girona]] kwa msimu wa 2017-18. <ref>{{Rejea tovuti|title=The scorer of the Austrian Bundesliga will strengthen the attack of Girona|url=http://www.gironafc.cat/noticia/el-golejador-de-la-bundesliga-austriaca-reforcara-latac-del-girona-a-primera|publisher=Girona F.C.|accessdate=18 August 2017|language=ca}}</ref> Kayode alicheza mechi yake ya kwanza [[La Liga]] mnamo Agosti 19, 2017, akichukua nafasi ya Portu katika sare ya 2-2 nyumbani dhidi ya [[Atlético Madrid]] . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2017_18/la-liga/jornada_1/ger_atm/|title=El ADN del Atlético no se ficha|publisher=Marca|language=es|date=19 August 2017|accessdate=19 August 2017}}</ref> Mnamo Machi 2, 2018, Kayode alikopwa kwa klabu ya Ligi Kuu ya Ukraine , Shakhtar Donetsk baada ya mkopo wake huko Girona kufutwa. <ref>{{Rejea tovuti|title=Kayode loaned out to Shakhtar|url=https://shakhtar.com/en/news/2018/march/2_news/2_olarenwaju-kayode/|publisher=[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]|date=2 March 2018|accessdate=2 March 2018}}</ref> Mnamo tarehe 8 Juni 2018, Shakhtar Donetsk ilitangaza kumsajili moja kwa moja . Kayode alisaini mkataba wa miaka mitano na Shakhtar. <ref>{{Rejea habari}}</ref> Tarehe 9 Agosti 2019, Kayode alitolewa kwa mkopo kwa upande wa Uturuki Süper Lig Gaziantep FK <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.gazisehirgaziantepfk.org/tr/haberler/transfer-olarenwaju-kayode-gazisehirde-1331|title=TRANSFER - OLARENWAJU KAYODE GAZİŞEHİR'DE!|date=9 August 2019|accessdate=12 August 2019|publisher=GFK|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190810044917/https://www.gazisehirgaziantepfk.org/tr/haberler/transfer-olarenwaju-kayode-gazisehirde-1331|archivedate=10 August 2019}}</ref>Mnamo Septemba 17, 2020, Kayode alisaini kwa mkopo kwa timu ya Uturuki ya Süper Lig Sivasspor <ref>{{Rejea tovuti|title=Olanrewaju Kayode: Nigeria striker joins Sivasspor on loan {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-ng/news/olanrewaju-kayode-nigeria-striker-joins-sivasspor-on-loan/hsx3such693o10x97jdmzjw06|accessdate=2 November 2020|work=www.goal.com}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Sivasspor lose 5-3 to Villarreal in Europa League - Turkish News|url=https://www.hurriyetdailynews.com/sivasspor-lose-5-3-to-villarreal-in-europa-league-159380|accessdate=2 November 2020|work=Hürriyet Daily News|date=23 October 2020|language=en}}</ref> . <ref>{{Rejea tovuti|author=Agencies|date=30 October 2020|title=Sivasspor loses to Maccabi Tel Aviv in Europa League|url=https://www.dailysabah.com/sports/football/sivasspor-loses-to-maccabi-tel-aviv-in-europa-league|accessdate=2 November 2020|work=Daily Sabah|language=en}}</ref> Mnamo Januari 30, 2023, Kayode alikopwa na Ümraniyespor hadi mwisho wa msimu wa 2022-23. <ref>{{Rejea tovuti|publisher=Ümraniyespor|url=https://www.facebook.com/Umraniyespor/posts/pfbid02rmJ9Pdn52yLSNxNGNauoV929fVC55zaMuGqiZBHSXykJNK1jZkrMhfrLpwp8ze79l|title=Hoş Geldin Kayode!|date=30 January 2023|accessdate=30 January 2023|language=tr}}</ref> == Kazi ya kimataifa == Kayode alichezea timu ya taifa ya Nigeria ya U17 katika Kombe la Dunia la FIFA la U-17 la 2009. <ref>{{FIFA player|315433}}</ref> Mnamo Mei 3, 2010, alipata wito wake wa kwanza wa kujiunga na timu ya Nigeria ya U20 kwa ajili ya kufuzu kwa Mashindano ya Vijana ya Afrika nchini [[Libya]] . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=530|title=NFF invites AZEEZ,35 others to Flying Eagles:: All Nigeria Soccer - The Complete Nigerian Football Portal|work=www.allnigeriasoccer.com|accessdate=23 May 2017}}</ref> Aliitwa mnamo [[12 Aprili|Aprili 12]], [[2011]] kwa Mashindano ya Vijana ya Afrika ya 2011 nchini Afrika Kusini. Kayode alicheza mechi yake ya kwanza kwa timu ya wakubwa katika sare ya 1-1 na [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Senegal|Senegal]] mnamo [[23 Machi|Machi 23]], [[2017]]. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.bbc.com/sport/football/39338161|title=Nigeria v Senegal|date=23 March 2017|publisher=BBC Sport|accessdate=23 May 2017}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 1993]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 4891fy0lextuo9bk20snxcaqvz8smgv Rosemary Ampem 0 221067 1504602 1496460 2026-04-11T19:12:06Z Godfavor22 83108 1504602 wikitext text/x-wiki '''Rosemary Ampem''' (alizaliwa tarehe [[27 Agosti]] [[1992]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka Ghana anayecheza kama [[beki]] kwa [[timu ya taifa]] ya wanawake ya [[Ghana]] pamoja na timu ya mpira wa miguu ya Idara ya Uhamiaji ya Ghana. Alikuwa sehemu ya kikosi cha timu ya taifa katika Mashindano ya [[Wanawake]] ya [[Afrika]] mwaka [[2014]].<ref name=":0">{{Cite web |date=2014-07-24 |title=25 players called into Black Queens squad for African Champs |url=https://citifmonline.com/2014/07/25-players-called-into-black-queens-squad-for-african-champs/ |access-date=2025-03-25 |website=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always |language=en-US |archive-date=2025-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214151312/https://citifmonline.com/2014/07/25-players-called-into-black-queens-squad-for-african-champs/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-08-17 |title=Portuguese side CA Ouriense Feminino sign Rosemary Ampem on two-year deal |url=https://ghanasoccernet.com/portuguese-side-ca-ouriense-feminino-sign-rosemary-ampem-on-two-year-deal |access-date=2025-03-25 |website=GhanaSoccernet |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ghanafa.org/pages/blackqueens/201409/9863.php|title=Black Queens name final 21 for AWC|date=27 September 2014|work=ghanafa.org|accessdate=2026-01-24|archive-date=2016-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20161027060544/http://www.ghanafa.org/pages/blackqueens/201409/9863.php|url-status=dead}}</ref> == Kazi == Ampem alichezea timu ya taifa ya mpira wa miguu ya wanawake ya Ghana katika Mashindano ya Wanawake ya [[Afrika]] ya 2014. <ref name=":02">{{Rejea tovuti|date=2014-07-24|title=25 players called into Black Queens squad for African Champs|url=https://citifmonline.com/2014/07/25-players-called-into-black-queens-squad-for-african-champs/|accessdate=2025-03-25|work=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always|language=en-US}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Ghana]] pn3mmvabr614zwbnej5t09y25r3upz5 Umar Sadiq 0 221068 1504599 1496459 2026-04-11T19:07:41Z Godfavor22 83108 1504599 wikitext text/x-wiki '''Umar Sadiq Mesbah''' (alizaliwa [[2 Februari]] [[1997]]) ni [[mchezaji]] wa [[Mpira wa miguu|soka]] wa kitaaluma kutoka [[Nigeria]] anayecheza katika nafasi ya [[mshambuliaji]] kwa klabu ya Valencia na [[timu ya taifa]] ya Nigeria.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/37143594|title=Olympics 2016: Nigeria beat Honduras to win men's football bronze|publisher=bbc.com|date=20 August 2016|access-date=9 July 2019|archive-date=18 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618023111/https://www.bbc.com/sport/football/37143594|url-status=live}}</ref> Sadiq awali aliwakilisha timu ya taifa ya wanawake wa chini ya miaka 23 ya Nigeria, na alikuwa mchezaji muhimu katika kikosi kilichoshinda [[medali]] ya shaba katika [[Michezo ya Olimpiki]] ya [[2016]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzettaregionale.it/notizie/roma-presi-sadiq-e-nura-dallo-spezia|title=Roma, presi Sadiq e Nura dallo Spezia|language=it|publisher=gazzettaregionale.it|date=3 July 2015|access-date=9 July 2019|archive-date=9 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709000631/https://www.gazzettaregionale.it/notizie/roma-presi-sadiq-e-nura-dallo-spezia|url-status=dead}}</ref> == Maisha ya awali == Sadiq, aliyezaliwa [[Kaduna]], alianza kucheza mpira wa miguu katika mitaa ya mji wake akiwa na umri mdogo. <ref name="Facts">{{Rejea tovuti|url=https://www.asroma.com/en/news/2015/12/11-facts-you-need-to-know-about-sadiq-umar|title=11 facts you need to know about Sadiq Umar|publisher=asroma.com|date=20 December 2015|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000632/https://www.asroma.com/en/news/2015/12/11-facts-you-need-to-know-about-sadiq-umar}}</ref> Baadaye alichezea timu ya Kusa Boys ya huko, <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.asroma.com/en/news/2016/1/meet-the-primavera-22-questions-for-sadiq-umar|title=Meet the Primavera: 22 questions for Sadiq Umar|publisher=asroma.com|date=8 January 2016|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000630/https://www.asroma.com/en/news/2016/1/meet-the-primavera-22-questions-for-sadiq-umar}}</ref> kabla ya kujiunga na Chuo cha Soka cha Future of Africa na hatimaye Chuo cha Soka cha Abuja. <ref name="Facts" /> Mnamo [[Juni]] [[2013]], Sadiq alisafiri na FCA hadi Kroatia na kushiriki katika mashindano ya vijana ya Kvarnerska Rivijera . <ref name="Kvarner">{{Rejea tovuti|url=http://www.novilist.hr/Sport/Nogomet/Mladi-Nigerijci-osvojili-61.-izdanje-Kvarnerske-rivijere|title=Mladi Nigerijci osvojili 61. izdanje Kvarnerske rivijere|language=hr|publisher=novilist.hr|date=16 June 2013|accessdate=9 July 2019}}</ref> Alimaliza kama mfungaji bora wa shindano hilo na akaisaidia timu yake kuwa mabingwa. <ref name="Kvarner" /> == Kazi == Kufuatia utendaji wake mzuri huko Kroatia, Sadiq alinunuliwa na klabu ya Italia Spezia . Alishindwa kucheza katika kikosi cha kwanza, lakini alicheza mara kwa mara kwa ajili ya kikosi cha vijana. Katika msimu wa 2014-15, Sadiq akawa mfungaji bora wa Campionato Primavera, akifunga mabao 26 ya kuvutia katika michezo 24. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.gazzettaregionale.it/notizie/umar-sadiq-una-macchina-da-gol-al-servizio-della-roma|title=Umar Sadiq: una macchina da gol al servizio della Roma|language=it|publisher=gazzettaregionale.it|date=15 July 2015|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000631/https://www.gazzettaregionale.it/notizie/umar-sadiq-una-macchina-da-gol-al-servizio-della-roma}}</ref> Muda mfupi baada ya kujiunga na Spezia, Sadiq alitolewa kwa mkopo kwa Lavagnese, timu ya Serie D, akicheza mechi yake ya kwanza katika raundi ya mwisho ya msimu wa 2013-14 . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.derthona.it/20132014/Giornata34.asp|title=34a Giornata – 04/05/2014|language=it|publisher=derthona.it|accessdate=8 August 2019}}</ref> Mnamo Julai 2015, Sadiq alijiunga na Roma kwa mkopo wa mwaka mmoja. Alihamishwa pamoja na mwenzake [[Nura Abdullahi]] kwa euro 250,000 kila mmoja na chaguo la kununuliwa la euro milioni 1.25 kwa kila mchezaji. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.gazzettaregionale.it/notizie/roma-presi-sadiq-e-nura-dallo-spezia|title=Roma, presi Sadiq e Nura dallo Spezia|language=it|publisher=gazzettaregionale.it|date=3 July 2015|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000631/https://www.gazzettaregionale.it/notizie/roma-presi-sadiq-e-nura-dallo-spezia}}</ref> Baada ya kufunga mabao 8 katika mechi zake tatu za kwanza za Primavera kwa Roma, Sadiq alicheza mechi yake ya kwanza [[Serie A|ya Serie A]] mnamo Novemba 21, akichukua nafasi ya Juan Iturbe baada ya dakika 88 katika sare ya 2-2 ugenini dhidi ya Bologna . <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.asroma.com/en/news/2015/12/sadiq-reveals-joy-after-breaking-serie-a-duck|title=Sadiq reveals joy after breaking Serie A duck|publisher=asroma.com|date=21 December 2015|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000630/https://www.asroma.com/en/news/2015/12/sadiq-reveals-joy-after-breaking-serie-a-duck}}</ref> Mnamo Januari 6, 2016, Sadiq alifunga bao lake la pili katika mechi yake ya kwanza ya kwanza kwa Roma<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.asroma.com/en/news/2016/1/chievo-3-3-roma-9-facts-and-figures|title=Chievo 3–3 Roma: 9 facts and figures|publisher=asroma.com|date=7 January 2016|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000628/https://www.asroma.com/en/news/2016/1/chievo-3-3-roma-9-facts-and-figures}}</ref> Alimaliza msimu na mabao mawili katika mechi sita za Serie A. Mnamo tarehe 21 Juni 2016, ilitangazwa kwamba Roma ilitumia chaguo hilo na kumsajili Sadiq, pamoja na Nura, kwa kudumu hadi tarehe 30 Juni 2020. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.asroma.com/en/news/2016/6/nura-and-sadiq-join-roma-on-permanent-basis|title=Nura and Sadiq join Roma on permanent basis|publisher=asroma.com|date=21 June 2016|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000630/https://www.asroma.com/en/news/2016/6/nura-and-sadiq-join-roma-on-permanent-basis}}</ref> Alisafiri na timu ya kwanza kwenda Marekani kwa Kombe la Mabingwa wa Kimataifa la 2017, akifunga bao katika mechi yake pekee dhidi ya [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]], huku Roma ikipoteza baada ya penalti. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.freep.com/story/sports/2017/07/20/paris-saint-germain-roma-comerica-park-soccer/494806001/|title=Penalty kicks help Paris Saint-Germain beat AS Roma in Comerica Park soccer match|publisher=freep.com|date=20 July 2017|accessdate=9 July 2019}}</ref> Mnamo Agosti 31, 2016, Sadiq alipelekwa kwa mkopo Bologna hadi mwisho wa msimu akiwa na chaguo la kununua. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.asroma.com/en/news/2016/8/sadiq-umar-joins-bologna|title=Sadiq completes move to Bologna|publisher=asroma.com|date=31 August 2016|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000633/https://www.asroma.com/en/news/2016/8/sadiq-umar-joins-bologna}}</ref> Mnamo Agosti 16, 2017, ilitangazwa kwamba Sadiq angejiunga na Torino kwa mkopo hadi [[30 Juni|Juni 30]], [[2018]]. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.asroma.com/en/news/2017/8/striker-sadiq-umar-joins-torino-on-initial-loan|title=Striker Sadiq joins Torino|publisher=asroma.com|date=16 August 2017|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000630/https://www.asroma.com/en/news/2017/8/striker-sadiq-umar-joins-torino-on-initial-loan}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|url=http://torinofc.it/news/16/08/2017/sadiq-al-toro_15195|title=Sadiq al Toro|language=it|publisher=torinofc.it|date=16 August 2017|accessdate=9 July 2019}}</ref>.Mnamo Januari 2018, Sadiq alihamia kwa mkopo wa miezi sita kwa klabu ya Uholanzi ya NAC Breda akiwa na chaguo la kuongeza muda. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.nac.nl/108/newsid/12267/NAC-huurt-Sadiq-Umar-van-AS-Roma.html|title=NAC huurt Sadiq Umar van AS Roma|language=nl|publisher=nac.nl|date=27 January 2018|accessdate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000631/http://www.nac.nl/108/newsid/12267/NAC-huurt-Sadiq-Umar-van-AS-Roma.html|archivedate=9 July 2019}}</ref> akichangia mabao matano katika mechi 12 [[Eredivisie|za Eredivisie]]. Mapema Julai 2019, Sadiq alikamilisha uhamisho wake wa mkopo kwenda klabu ya Serbia Partizan ambao ulijumuisha chaguo la kununua. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.b92.net/sport/fudbal/vesti.php?yyyy=2019&mm=07&dd=04&nav_id=1562431|title=Umar Sadik: Ja sam Partizan VIDEO|language=sr|publisher=b92.net|date=4 July 2019|accessdate=9 July 2019}}</ref> Mnamo tarehe [[5 Oktoba]] [[2020]], Sadiq alijiunga na timu ya Uhispania ya Segunda Division UD Almería kwa mkataba wa miaka mitano. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.udalmeriasad.com/en/notice/umar-sadiqs-fancy-footwork-will-strengthen-almerias-attack|title=Umar Sadiq's fancy footwork will strengthen Almería's attack|publisher=UD Almería|date=5 October 2020|accessdate=5 October 2020}}</ref>Mnamo Septemba 1, 2022, Sadiq alisaini mkataba na [[Real Sociedad]] hadi mwisho wa msimu wa 2027-28. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.realsociedad.eus/en/news/details/la-real-signs-sadiq-umar|title=La Real signs Sadiq Umar|work=Real Sociedad|date=1 September 2022}}</ref>. Mnamo Januari 4, 2025, [[Valencia CF|Valencia]] ilitangaza kwamba walikuwa wamefikia makubaliano na [[Real Sociedad]] kumsajili Sadiq kwa mkopo hadi Juni 30, 2025. <ref>{{Rejea tovuti|title=OFFICIAL STATEMENT {{!}} SADIQ UMAR|url=https://www.valenciacf.com/official-statement-umar-sadiq|accessdate=2025-01-11|work=Valencia CF}}</ref>.Mnamo [[8 Januari|Januari 8]], [[2026]], Sadiq alijiunga tena na Valencia kwa mkataba wa kudumu hadi Juni 2028. == Kazi ya kimataifa == Mnamo [[Julai]] [[2016]], Sadiq alitajwa katika kikosi cha mwisho cha wachezaji 18 wa Nigeria kwa ajili ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya 2016. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.bbc.com/sport/football/36885805|title=John Mikel Obi named in Nigeria's Olympic squad|publisher=bbc.com|date=25 July 2016|accessdate=28 October 2019|archivedate=13 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170213134010/http://www.bbc.com/sport/football/36885805}}</ref> Alicheza katika michezo yote sita ya timu yake na kufunga mabao manne katika mchakato huo, ikiwa ni pamoja na mabao mawili katika ushindi wa nafasi ya tatu dhidi ya Honduras . <ref name="olympics">{{Rejea tovuti|url=https://www.asroma.com/en/news/2016/8/sadiq-fires-nigeria-to-olympic-bronze-medal|title=Sadiq fires Nigeria to Olympic bronze medal|publisher=asroma.com|date=21 August 2016|accessdate=9 July 2019|archivedate=9 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709000632/https://www.asroma.com/en/news/2016/8/sadiq-fires-nigeria-to-olympic-bronze-medal}}</ref> Baada ya misimu miwili yenye mafanikio katika Partizan na kuhamia Almería inayoinuka, Sadiq alipokea wito wa kujiunga na timu ya taifa ya Nigeria kwa mechi za kufuzu Kombe la Mataifa ya Afrika 2021 dhidi ya Benin na Lesotho mnamo Machi 27 na 30, 2021 mtawalia. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://scorenigeria.com.ng/official-osimhen-back-for-super-eagles-enyimba-goalkeeper-noble-sadiq-umar-in/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210309170650/https://scorenigeria.com.ng/official-osimhen-back-for-super-eagles-enyimba-goalkeeper-noble-sadiq-umar-in/|archivedate=9 March 2021|title=OFFICIAL: Osimhen back for Super Eagles, Enyimba goalkeeper Noble, Sadiq Umar in|publisher=Score Nigeria|date=9 March 2021|accessdate=13 March 2021}}</ref> Mnamo [[29 Desemba|Desemba 29,]] [[2023]], Sadiq alitajwa katika kikosi cha Nigeria kwa ajili ya Kombe la Mataifa ya Afrika la 2023 nchini Ivory Coast. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.thenff.com/peseiro-names-25-players-as-super-eagles-seek-fourth-afcon-title-in-cote-divoire/|title=Peseiro names 25 players as Super Eagles seek fourth AFCON title in Cote d'Ivoire|publisher=[[Nigeria Football Federation]]|first=Ayodele|author=Olu Ibidapo|date=29 December 2023|accessdate=30 December 2023|archivedate=30 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230173003/https://www.thenff.com/peseiro-names-25-players-as-super-eagles-seek-fourth-afcon-title-in-cote-divoire/}}</ref> Hata hivyo, alipata jeraha mapema [[Januari]] [[2024]] na nafasi yake ikachukuliwa na Paul Onuachu . == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 1997]] [[Jamii:Watu walio hai]] 1dxbenpepeppgro0ntxxn1o9v6zyrtq Mouna Hachim 0 221069 1504588 1483031 2026-04-11T18:35:23Z Godfavor22 83108 1504588 wikitext text/x-wiki '''Mouna Hachim''' (alizaliwa mjini [[Casablanca]], [[1967]]) ni [[mwandishi wa habari]], mtafiti wa [[historia]], na mwandishi wa [[vitabu]] kutoka nchini [[Moroko]]<ref>{{Cite web|title=Mouna Hachim|url=https://mounahachim.wordpress.com/|work=Mouna Hachim|date=2018-12-19|accessdate=2026-01-24|language=fr-FR}}</ref>. Anajulikana sana kwa kazi zake zinazochimba kwa kina historia ya jamii na [[Ukoo|koo]] za nchi ya Moroko, jambo lililomfanya kuwa mmoja wa waandishi wenye ushawishi mkubwa katika kuhifadhi kumbukumbu za kitaifa<ref>{{Cite web|title=Dossier. Marocains dans l’Histoire|url=https://fr.le360.ma/dossier/dossier-marocains-dans-lhistoire_D4DHRVKHSFEKFK2KUBQTPKT2EY/|work=Le 360 Français|accessdate=2026-01-24|language=fr}}</ref>. == Elimu == Mouna alihitimu [[Shahada ya Awali|shahada]] yake ya kwanza katika [[fasihi]] ya [[Kifaransa]] (French Literature) na baadaye akapata [[shahada ya uzamili]] (''Diplôme d'études supérieures approfondies)'' kutoka [[Chuo Kikuu cha Hassan II Casablanca|Chuo Kikuu cha Hassan II]] mjini [[Casablanca]]. == Kazi ya Uandishi wa habari == Alianza safari yake katika [[vyombo vya habari]] mnamo mwaka [[1992]], akifanya kazi katika magazeti mbalimbali nchini Moroko. Kwa miaka mitatu, aliandika makala za kila wiki (column) katika gazeti la "L'Économiste" ambapo alijikita katika masuala ya utamaduni na historia. Pia amekuwa mgeni wa mara kwa mara kwenye vipindi vya [[televisheni]] na [[redio]] akichambua masuala ya kihistoria. Tangu 2008, <ref name="4:frwp">''Al-Ahram Hebdo'', 2008</ref> ameandika katika ''L'Économiste'', <ref name="6:frwp">{{Rejea tovuti|title="par Mouna Hachim" site=www.leconomiste.com - Google Search|url=https://www.google.com/search?q=%22par+Mouna+Hachim%22+site%3Dwww.leconomiste.com#hl=fr&sclient=psy-ab&q=%22par+Mouna+Hachim%22+site%3Awww.leconomiste.com&oq=%22par+Mouna+Hachim%22+site:www.leconomiste.com&aq=f&aqi=&aql=&gs_l=serp.3...263890.264402.0.264839.2.2.0.0.0.0.346.462.0j1j0j1.2.0...0.0.wcWhVymYgbw&pbx=1&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.r_qf.,cf.osb&fp=3a2a3dd226369564&biw=1024&bih=456|work=www.google.com|accessdate=16 September 2023}}</ref> katika sehemu ya, "Mambo ya Nyakati ya jana na leo". Kuanzia 2007 hadi 2009, aliandaa safu ya kila siku kwenye ''Radio Atlantic'', "Siri za majina ya familia". <ref name="4:frwp" /> Mnamo Januari 2004, alichapisha riwaya, ''Les Enfants de la Chaouia'', <ref name="7:frwp">{{Rejea tovuti|author=MDIDECH|first=JAOUAD|title=Autoédition, l'aventure hasardeuse|url=https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.lavieeco.com%2Fnews%2Fculture%2Fautoedition-l-aventure-hasardeuse-6704.html#federation=archive.wikiwix.com&tab=url|work=lavieeco.com|publisher=[[La Vie Éco]]|accessdate=16 September 2023|language=fr}}</ref> [[hadithi]] ya kifamilia inayohusisha vizazi vitatu, inayoonekana kama ulimwengu mdogo wa jamii ya Moroko katika msukosuko kamili tangu mwanzo wa karne ya 20. Mnamo 2007, pia alichapisha kazi ya kitaaluma, {{Lang|fr|Dictionnaire des noms de famille du Maroc}} (Kamusi ya Majina ya Familia ya Moroko), <ref name="8:frwp">{{Rejea tovuti|author=Fatiha A|title=Marocaines - Mouna HACHIM et l'écriture : une " relation passionnelle…".|url=https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.lalati.ma%2Ffr%2Fmarocaines%2Fmouna-hachim-et-l%25E2%2580%2599ecriture-%25C2%25AB-relation-passionnelle%25E2%2580%25A6%25C2%25BB-3584#federation=archive.wikiwix.com&tab=url|work=lalati.ma|accessdate=17 September 2023|language=fr|date=9 February 2010}}</ref> toleo lililorekebishwa na kupanuliwa ambalo lilichapishwa mwaka wa 2012 na Éditions Le Fennec. Mnamo [[2011]], na kwa miaka mitatu mfululizo, alikuwa mjumbe wa baraza la majaji kwa tuzo ya fasihi ya La Mamounia, ambayo huwazawadia waandishi wa Moroko wanaozungumza Kifaransa. Mnamo Julai [[2014]], kulingana na utafiti wake, Hachim aliwasilisha makala ya kihistoria katika vipindi vinne kwenye chaneli ya TV ya Medi1, chini ya kichwa "La Route des Origines", ambayo iliwasilisha safari kupitia historia ya Moroko iliyojikita katika majina ya maeneo na majina ya makabila na familia. Mnamo [[2015]], alishiriki katika kazi ya pamoja iliyochapishwa na La Croisée des chemins chini ya kichwa {{Lang|fr|Ce qui nous somme : réflexions marocaines après les événements des 7 au 11 janvier 2015 à Paris}} baada ya kupigwa risasi kwa ''Charlie Hebdo'' mnamo Januari 7, 2015 na maandamano ya Republican mnamo Januari 11, 2015 huko [[Paris]] . <ref name="asma">{{Rejea tovuti|title="CE QUI NOUS SOMME": LES INTELLECTUELS MAROCAINS RÉAGISSENT|url=http://www.asma-lamrabet.com/articles/nouvelle-parution-ce-qui-nous-somme-ouvrage-collectif-la-croisee-des-chemins/|work=www.asma-lamrabet.com|accessdate=17 September 2023|language=fr}}</ref> Mnamo [[Aprili]] [[2016]], alichapisha kazi ya kihistoria chini ya kichwa ''Chroniques insolites de notre histoire: Maroc, des origines à 1907'' (Najah al Jadida, 2016), <ref name="Chroniques2016">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=qngVvgAACAAJ|title=Chroniques insolites de notre histoire: Maroc, des origines à 1907|last=Hachim|first=Mouna|date=2016|publisher=Najah al Jadida|isbn=978-9954-37-184-8|language=fr|access-date=17 September 2023}}</ref> ambayo inasoma upya kutoka kwa akaunti rasmi na vitabu vya shule; ilichapishwa tena nchini Ufaransa na Éditions Érick Bonnier mnamo Septemba 2018 chini ya jina la {{Lang|fr|l’Histoire inattendue du Maroc}} Akiwa na mchapishaji huyo huyo, alichapisha mnamo [[Septemba]] [[2019]], riwaya ya kihistoria kati ya Ulaya na Moroko, iliyotegemea matukio na wahusika halisi, yenye kichwa {{Lang|fr|Les manuscrits perdus}} (Nakala Iliyopotea). Anapitia tena historia kwa njia ya kimapenzi na [[riwaya]] ya {{Lang|fr|Ben Toumert ou Les derniers jours des Voilés}} (La Croisée des Chemins, Casablanca, 2021), muhtasari wa karibu kuhusu kuanguka kwa [[Almurabitun|nasaba ya Almoravid]] kutoka kwa mtazamo wa wanawake. == Vitabu == Mouna Hachim amepata umaarufu mkubwa kupitia vitabu vyake vya utafiti, vikiwemo: * ''Dictionnaire des noms de famille du Maroc'' (Kamusi ya majina ya familia ya Moroko, 2007) – Hii ni kazi yake maarufu zaidi ambayo inachambua asili ya majina ya familia nchini Moroko. * ''Chroniques insolites de notre histoire'' (2016) – Kitabu kinachoelezea matukio ya kihistoria ya Moroko kwa namna ya kipekee. * ''Les manuscrits perdus'' (2019) – Riwaya ya kihistoria. == Maisha binafsi == Mouna Hachim ameolewa na ni [[mama]] wa [[Mtoto|watoto]] wawili. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] [[Jamii:Waandishi wa Moroko]] [[Jamii:Wanawake wa Moroko]] [[Jamii:Watu walio hai]] ab09z2ziujsfvjqepj437inmcpe3zsw Akua Anokyewaa 0 221070 1504586 1483163 2026-04-11T18:20:12Z Godfavor22 83108 1504586 wikitext text/x-wiki '''Akua Anokyewaa''' (alizaliwa [[15 Oktoba]] [[1984]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa kimataifa wa [[Mwanamke|wanawake]] kutoka nchini [[Ghana]] anayecheza nafasi ya [[mshambuliaji]]. Ni miongoni mwa wanachama wa [[timu ya taifa]] ya wanawake ya Ghana. Alikuwa sehemu ya kikosi cha timu hiyo katika [[Kombe la Dunia la FIFA|Kombe la Dunia]] la Wanawake la [[FIFA]] mwaka [[2003]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/mm/document/affederation/technicaldevp/50/08/02/fwwcusa2003-technicalreport_neu_081010.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20111226232356/http://www.fifa.com/mm/document/affederation/technicaldevp/50/08/02/fwwcusa2003-technicalreport%5fneu%5f081010.pdf|url-status=dead|archive-date=December 26, 2011|title=FIFA Women's World Cup USA 2003 - Technical Report|access-date=2007-09-28|publisher=[[FIFA]]|year=2003|work=FIFA Women's World Cup United States 2003}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanawake wa Ghana]] m31ky61yxlt2p5ism3ek22gc3jj3e5z Valentine Ozornwafor 0 221071 1504585 1483157 2026-04-11T18:12:08Z Godfavor22 83108 1504585 wikitext text/x-wiki '''Valentine James Ozornwafor''' (alizaliwa [[1 Juni]] [[1999]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Mwanamke|wanawake]] kutoka nchini [[Nigeria]] anayecheza katika nafasi ya [[beki]] wa kati kwa klabu ya Septemvri Sofia, inayoshiriki [[Ligi Kuu]] ya [[Bulgaria]].<ref>{{cite web|url=https://www.pulse.ng/sports/football/enyimba-defender-valentine-ozornworfor-gets-super-eagles-chance-without-any-top/r3w2f0g|title=Enyimba defender Valentine Ozornworfor gets Super Eagles chance without any top-flight experience|publisher=Pulse Nigeria|date=13 March 2019|access-date=21 October 2019|archive-date=6 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191106160518/https://www.pulse.ng/sports/football/enyimba-defender-valentine-ozornworfor-gets-super-eagles-chance-without-any-top/r3w2f0g|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2021-06-04/nigeria-vs-cameroon/2378900/|title=Match Report of Nigeria vs Cameroon - 2021-06-04 - FIFA Friendlies - Global Sports Archive|website=globalsportsarchive.com}}</ref> == Kazi == Ozonwafor alijiunga na [[Enyimba F.C.|Enyimba]] mwaka wa [[2017]], baada ya kuonyesha kiwango cha juu alipokuwa akiichezea timu ya wenyeji katika mchezo wa kirafiki dhidi ya klabu hiyo. Alicheza mechi yake ya kwanza katika timu hiyo tarehe 3 Machi, katika sare ya 0-0 ugenini dhidi ya Bendel Insurance, <ref>{{Rejea tovuti|url=https://npfl.ng/bendel-insurance-fail-to-fire-past-below-par-enyimba-in-stalemate/|title=Bendel Insurance fail to fire past below par Enyimba in stalemate|publisher=NPFL|date=3 March 2019|accessdate=21 October 2019|archivedate=21 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191021215026/https://npfl.ng/bendel-insurance-fail-to-fire-past-below-par-enyimba-in-stalemate/}}</ref> na alicheza mechi yake ya pili tarehe 17 Machi, katika sare dhidi ya Sunshine Stars kwa alama sawa. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://realsportscast24.co.uk/flying-eagles-defender-ozornwafor-makes-enyimba-debut/|title=Flying Eagles defender Ozornwafor makes Enyimba debut|publisher=RealSportsCast24.co.uk|date=17 March 2019|accessdate=21 October 2019|archivedate=21 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191021215025/https://realsportscast24.co.uk/flying-eagles-defender-ozornwafor-makes-enyimba-debut/}}</ref> Mnamo tarehe 28 Juni 2019, ilitangazwa kwamba Ozornwafor alisaini mkataba wa miaka minne na Galatasaray, <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.galatasaray.org/haber/gs-sportif-a-s/valentine-ozornwafor-galatasarayda/44359|title=Valentine Ozornwafor Galatasaray'da|publisher=Galatasaray SK|work=galatasaray.org|language=tr|date=28 June 2019|accessdate=28 June 2019}}</ref> kwa uvumi wa ada ya [[Euro|€]] 300,000. Mnamo Agosti 22, alijiunga na klabu ya Uhispania ya UD Almería kwa mkopo kwa msimu wa 2019-20. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.galatasaray.org/haber/gs-sportif-a-s/valentine-ozornwafor-ud-almeria-ya-kiralandi/44696|title=Valentine Ozornwafor UD Almeria'ya kiralandı|publisher=Galatasaray SK|work=galatasaray.org|language=tr|date=22 August 2019|accessdate=22 August 2019}}</ref> Ozornwafor alicheza [[mechi]] yake ya kwanza ya ligi mnamo Oktoba 6, 2019, akiingia kama mbadala wa Jonathan katika kipindi cha pili katika sare ya 0-0 ugenini dhidi ya Deportivo de La Coruña . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.udalmeriasad.com/noticia/arvin-appiah-y-ozornwafor-debutan-oficialmente-como-rojiblancos|title=Arvin Appiah y Ozornwafor debutan oficialmente como rojiblancos|publisher=UD Almería|language=es|date=6 October 2019|accessdate=22 October 2019}}</ref> Katika taarifa iliyotolewa na klabu ya Galatasaray mnamo tarehe [[21 Agosti]] [[2021]],isemayo "Makubaliano yamefikiwa na Charleroi kwa uhamisho wa muda wa mchezaji wetu wa mpira wa miguu wa kitaalamu Ozornwafor kwa mwaka mmoja. Tunamtakia mchezaji wetu mafanikio katika klabu yake mpya." <ref>{{Rejea tovuti|title=BIENVENUE, VALENTINE !|url=https://www.sporting-charleroi.be/news/bienvenue-valentine/|publisher=www.sporting-charleroi.be|accessdate=21 August 2021}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Galatasaray, Valentine Ozornwafor'u Charleroi'ya kiraladı|url=https://www.sabah.com.tr/spor/futbol/2021/08/21/son-dakika-galatasaray-valentine-ozornwaforu-charleroiya-kiraladi|publisher=www.sabah.com.tr|accessdate=21 August 2021}}</ref> Kufuatia mkopo huo, Charleroi alipata haki za Ozornwafor na kumkopesha Sochaux nchini Ufaransa mnamo tarehe 8 Julai 2022. <ref>{{Rejea tovuti|publisher=Charleroi|url=https://www.sporting-charleroi.be/news/valentine-ozornwafor-prete-avec-option-dachat-a-sochaux/|title=VALENTINE OZORNWAFOR PRÊTÉ AVEC OPTION D'ACHAT À SOCHAUX|date=8 July 2022|accessdate=11 July 2022|language=fr}}</ref> Mnamo tarehe 31 Januari 2023, mkopo huo ulisitishwa mapema. <ref>{{Rejea tovuti|publisher=Sochaux|url=https://www.fcsochaux.fr/actualites/communique/valentine-ozornwafor-quitte-le-fcsm|title=VALENTINE OZORNWAFOR QUITTE LE FCSM|date=31 January 2023|accessdate=5 February 2023|language=fr}}</ref> == Kazi za kimataifa == Ozornwafor aliiwakilisha Nigeria katika kiwango cha chini ya miaka 20 katika Kombe la Mataifa ya Afrika chini ya miaka 20 la 2019 <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.goal.com/en-ng/news/nigeria-name-squad-for-2019-africa-u20-cup-of-nations/of0eriq2st4q1nqmsygvuuzr1|title=Nigeria name squad for 2019 Africa U20 Cup of Nations|publisher=Goal.com|date=22 January 2019|accessdate=22 October 2019}}</ref> na katika Kombe la Dunia la FIFA chini ya miaka 20 la [[2019]]. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.goal.com/en-us/news/manchester-citys-tom-dele-bashiru-leads-nigeria-u20s-world/17yyexgdq7hef1ls0ur1aydv9j|title=Manchester City's Tom Dele-Bashiru leads Nigeria U20's World Cup squad|publisher=Goal.com|date=14 May 2019|accessdate=22 October 2019}}</ref> Aliitwa kwa mara ya kwanza katika kikosi kamili mnamo Machi 2019, kwa mchezo wa kirafiki dhidi ya [[Shelisheli]] na [[Misri]], <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.goal.com/en-ng/news/mikel-missing-iheanacho-dropped-for-nigerias-matches-vs/13mfeaq15hylc1obhxnlbim91o|title=Mikel missing, Iheanacho dropped for Nigeria's matches vs. Seychelles, Egypt|publisher=Goal.com|date=26 March 2019|accessdate=22 October 2019}}</ref> lakini alikuwa mchezaji mbadala tu ambaye hajatumika. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.skysports.com/football/nigeria-vs-egypt/404534|title=Match report: Nigeria vs Egypt|work=www.skysports.com|language=en|date=2019-03-26|accessdate=2019-07-04}}</ref> Alianza kucheza na Nigeria katika mchezo wa kirafiki dhidi ya Cameroon ambao walipoteza 1-0 mnamo [[4 Juni|Juni 4]], 2021. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2021-06-04/nigeria-vs-cameroon/2378900/|title=Match Report of Nigeria vs Cameroon - 2021-06-04 - FIFA Friendlies - Global Sports Archive|work=globalsportsarchive.com}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 1999]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] gpl10jvcu6yr3ygsyyw0kmx4898q7j1 Event:Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar 1728 226401 1504578 1503990 2026-04-11T17:07:47Z Czeus25 Masele 28489 /* Washiriki */ 1504578 wikitext text/x-wiki {{Portal navigation | portalname = Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar | themecolor = #0063BF | headerstyle = padding: 0.5em 0.70em; | tab1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Washiriki|Washiriki]] | tab2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Lengo|Lengo]] | tab3 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Ratiba|Ratiba]] | tab4 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda|Agenda]] | subtab4-1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_1|Agenda day 1]] | subtab4-2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_2|Agenda day 2]] | active = 4 }} [[File:Harvesting seaweed in Jambiani.jpg|thumb|right|450px|Mwanamke akivuna zao la mwani-Zanzibar]] Karibu katika ukurasa unaobeba maudhui yaliyojadiliwa katika Mkutano wa Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia hapa nchini Tanzania. '''Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar''' ni mkutano ulioandaliwa na Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia nchini Tanzania kwa uratibu wa [[Wikimedia Community User Group Tanzania]] (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia Tanzania), kwa ushirikiano na [[metawiki:Wikimedia Kenya|Wikimedia User Group Kenya]], [[metawiki:Wikimedia User Group Nigeria|Wikimedia User Group Nigeria]] pamoja na [[Wikimedia Foundation]]. Mkutano huu unalenga kuwaleta pamoja viongozi na wanaharakati wa harakati za Wikimedia kutoka Afrika Mashariki kwa lengo la kuimarisha ushirikiano, kujenga uwezo wa viongozi, na kupanga mikakati ya pamoja kukuza maarifa huru katika ukanda wa Afrika Mashariki. == Muhtasari wa tukio == * Tarehe: 26.03.2026 – 29.03.2026 * Eneo: Zanzibar Beach Resort - Tanzania * Waandaaji: Wikimedia Community User Group Tanzania (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia wa Tanzania) * Washirika: Wikimedia Kenya, Wikimedia Nigeria, Wikimedia Foundation * Wadhamini: Wikimedia Foundation ==Washiriki== ==== Jumuiya za Wikimedia ==== #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Jenga_Wikipedia_ya_Kiswahili Jenga Wikipedia ya Kiswahili] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Arusha_User_Group Wikimedians of Arusha] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Kilimanjaro Wikimedians of Kilimanjaro] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_Of_Tabora Wikimedians of Tabora] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Zanzibar Zanzibar Wikimedians] #Wikistudent Wikimedians #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_WikiEducation_Initiative Global WikiEducation Initiative] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Kenya Wikimedia Kenya User Group] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_User_Group_Nigeria Wikimedia Nigeria] #[[Wikimedia Foundation]] ==Lengo== Kujadili njia mbalimbali za ushirikiano na kukuza uchangiaji wa maudhui ya Kitanzania na Afrika Mashariki kwenye miradi ya Wikimedia. Pia Mkutano unalenga kupanua njia za kushirikiana na wadau wengine. ==== Malengo mengine ==== * Kuimarisha ushirikiano kati ya jumuiya za Wikimedia Afrika Mashariki na Nigeria. * Kuwajengea uwezo viongozi katika kusimamia miradi ya Wikimedia. * Kupanga mkakati wa kukuza maudhui ya Kiswahili na kushughulikia pengo la kijinsia kwenye miradi ya Wikimedia. * Kushirikishana uzoefu na mbinu bora za uendelevu wa jumuiya. == Ratiba == == Siku ya 1: Mikutano ya uongozi na mawasilisho kutoka kwa washirika. == '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 1 - A situation analysis of Wikipedia projects in Tanzania "where are we now?" Evaluating our internal & external environments, including strengths, weaknesses, opportunities, threats. '''Date:''' Friday 27th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 4.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': SWOT analysis of Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 |Welcome and Registration of participants |Iddy John |- |9:15 - 9:30 | * Welcome address * Objectives of the meeting * Brief overview of the day * Presentation of participants |[[user:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] & [[m:User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- |9:30  - 10:30 |Session 1 - Background of Wikimedia Movement in Tanzania Interactive session Guiding Ppt |Antoni &  MuddyB |- |10:30 - 11:00 |Tea Break | |- |11:00 - 12:00   |Session 2: Sharing the perspective from SSA RFC members, Critiques of the current Wikimedia Movements in Tanzania from RFC |[[m:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] & [[m:User:Hussein Issa|Hussein Issa]] |- |12:00 - 13:00 |Session 3: Communicating our Impact beyond Wikimedia Ecosystem |Winnie & Carol |- |13:00 - 14:00 |Lunch Break | |- |14:00 - 15:00 |Session 4 : WMF’s support to TZ and impact |Willy |- |15:00 - 16:00 |Session 5 : Identifying challenges and reflections * 4 Working groupsWMF’s support to TZ and impact |All + Willy |- |16:00 - 16:30 |Wrap up and next steps | |- |'''19.00 - 20.00''' |'''Dinner''' |'''All participants''' |} ==Siku ya 2: Vikao kazi (workshops) juu ya usimamizi wa miradi na mikakati ya ufadhili== '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 2- Joint strategy: defining a joint strategic plan for the next 3 years,  addressing pressing challenges in supporting our communities and groups, and reimagining our collaboration. '''Date:''' Saturday 28th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 1.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': Long-term strategic Plan for Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 | Game |Hussein & Iddy |- |9:15- 9:20 |Overview of the day |Eben |- |9:20-10:20 |Learnings from Nigeria and Kenya |Olaniyani Olushola(supplements from Kenya) |- |10:20-10:40 |Tea break |All |- |10:40 - 12:10 |Session 2 - The way forward as Wikimedia Movement in Tanzania Thematic Groups - 1. Fundraising & Sustainability, 2. Collaboration & Growth, 3. Leadership, 4. Strategy (Support, Impact, and Strategy) |Willy-Overview (set tone for discussions) Hussein, Justine, Eben,Antoni |- |12:10 - 1:10 |Session 3 -  Presenting of outcomes from Session 2 |ALL, Group leaders present key points from their groups |- |1:10-1:40 |Closing remarks and Next steps |Willy |- |1:40 - 14:00 |Group photo |ALL |- |14:00 - 14.30   |LUNCH |ALL |- |16:00 - 19.00 |Field visit |All participants |} * Siku ya 3: Mpango wa pamoja na tathmini ya mkutano. == Jinsi ya Kujiunga == Ili kujiunga na tukio hili, tafadhali jisajili kupitia kiungo cha usajili. Hakikisha una akaunti ya Wikimedia. [[File:Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar.jpg|thumb|right|300px|Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar]] == Kiungo cha Jumuiya Shiriki == * Wikimedia Community User Group Tanzania: wikitzagroup@gmail.com [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Tanzania] ==Matukio katika picha== Itakujia hivi punde.... ==Wasiliana na Waandaaji== [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] [[Jamii:Editathons swwiki]] 4soyqkqo9plgfee2set511ni1bi4qye 1504580 1504578 2026-04-11T17:23:13Z Czeus25 Masele 28489 /* Washiriki */ 1504580 wikitext text/x-wiki {{Portal navigation | portalname = Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar | themecolor = #0063BF | headerstyle = padding: 0.5em 0.70em; | tab1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Washiriki|Washiriki]] | tab2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Lengo|Lengo]] | tab3 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Ratiba|Ratiba]] | tab4 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda|Agenda]] | subtab4-1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_1|Agenda day 1]] | subtab4-2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_2|Agenda day 2]] | active = 4 }} [[File:Harvesting seaweed in Jambiani.jpg|thumb|right|450px|Mwanamke akivuna zao la mwani-Zanzibar]] Karibu katika ukurasa unaobeba maudhui yaliyojadiliwa katika Mkutano wa Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia hapa nchini Tanzania. '''Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar''' ni mkutano ulioandaliwa na Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia nchini Tanzania kwa uratibu wa [[Wikimedia Community User Group Tanzania]] (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia Tanzania), kwa ushirikiano na [[metawiki:Wikimedia Kenya|Wikimedia User Group Kenya]], [[metawiki:Wikimedia User Group Nigeria|Wikimedia User Group Nigeria]] pamoja na [[Wikimedia Foundation]]. Mkutano huu unalenga kuwaleta pamoja viongozi na wanaharakati wa harakati za Wikimedia kutoka Afrika Mashariki kwa lengo la kuimarisha ushirikiano, kujenga uwezo wa viongozi, na kupanga mikakati ya pamoja kukuza maarifa huru katika ukanda wa Afrika Mashariki. == Muhtasari wa tukio == * Tarehe: 26.03.2026 – 29.03.2026 * Eneo: Zanzibar Beach Resort - Tanzania * Waandaaji: Wikimedia Community User Group Tanzania (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia wa Tanzania) * Washirika: Wikimedia Kenya, Wikimedia Nigeria, Wikimedia Foundation * Wadhamini: Wikimedia Foundation ==Washiriki== ==== Jumuiya za Wikimedia ==== #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Jenga_Wikipedia_ya_Kiswahili Jenga Wikipedia ya Kiswahili] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Arusha_User_Group Wikimedians of Arusha] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Kilimanjaro Wikimedians of Kilimanjaro] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_Of_Tabora Wikimedians of Tabora] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Zanzibar Zanzibar Wikimedians] #Wikistudent Wikimedians #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_WikiEducation_Initiative Global WikiEducation Initiative] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Kenya Wikimedia Kenya User Group] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_User_Group_Nigeria Wikimedia Nigeria] #[[Wikimedia Foundation]] Hapa ni Orodha ya washiriki kutoka junuiya tajwa hapo juu {| class="wikitable" ! No !! Name |- | 1 || [[User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- | 2 || [[User:Caliben|Eben]] |- | 3 || [[User:Anuary Rajabu|Anuary Rajabu]] |- | 4 || [[User:Bycashtz|Shagari Said]] |- | 5 || [[User:Czeus25 Masele|Clement Masele]] |- | 6 || [[User:Eid John|Eid John]] |- | 7 || [[User:Justine Msechu|Justine Msechu]] |- | 8 || [[User:Olimasy|Otto Nyongole]] |- | 9 || [[User:Gsum12|Ndaro Festo]] |- | 10 || [[User:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] |- | 11 || [[User:Muddyb|Mohamed Lupinga]] |- | 12 || [[User:Husseyn Issa|Husseyn Issa]] |- | 13 || [[User:Maryam Saleh|Maryam Saleh]] |- | 14 || [[User:Rwebogora|Alex Method]] |- | 15 || [[User:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] |- | 16 || [[User:Mary calist Mlay|Mary Calist]] |- | 17 || [[User:Abubakari Sixberth|Abubakari Frenk]] |- | 18 || [[User:Winnie Kabintie|Winnie Kabinti]] |- | 19 || Carol Mwaura |} ==Lengo== Kujadili njia mbalimbali za ushirikiano na kukuza uchangiaji wa maudhui ya Kitanzania na Afrika Mashariki kwenye miradi ya Wikimedia. Pia Mkutano unalenga kupanua njia za kushirikiana na wadau wengine. ==== Malengo mengine ==== * Kuimarisha ushirikiano kati ya jumuiya za Wikimedia Afrika Mashariki na Nigeria. * Kuwajengea uwezo viongozi katika kusimamia miradi ya Wikimedia. * Kupanga mkakati wa kukuza maudhui ya Kiswahili na kushughulikia pengo la kijinsia kwenye miradi ya Wikimedia. * Kushirikishana uzoefu na mbinu bora za uendelevu wa jumuiya. == Ratiba == == Siku ya 1: Mikutano ya uongozi na mawasilisho kutoka kwa washirika. == '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 1 - A situation analysis of Wikipedia projects in Tanzania "where are we now?" Evaluating our internal & external environments, including strengths, weaknesses, opportunities, threats. '''Date:''' Friday 27th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 4.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': SWOT analysis of Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 |Welcome and Registration of participants |Iddy John |- |9:15 - 9:30 | * Welcome address * Objectives of the meeting * Brief overview of the day * Presentation of participants |[[user:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] & [[m:User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- |9:30  - 10:30 |Session 1 - Background of Wikimedia Movement in Tanzania Interactive session Guiding Ppt |Antoni &  MuddyB |- |10:30 - 11:00 |Tea Break | |- |11:00 - 12:00   |Session 2: Sharing the perspective from SSA RFC members, Critiques of the current Wikimedia Movements in Tanzania from RFC |[[m:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] & [[m:User:Hussein Issa|Hussein Issa]] |- |12:00 - 13:00 |Session 3: Communicating our Impact beyond Wikimedia Ecosystem |Winnie & Carol |- |13:00 - 14:00 |Lunch Break | |- |14:00 - 15:00 |Session 4 : WMF’s support to TZ and impact |Willy |- |15:00 - 16:00 |Session 5 : Identifying challenges and reflections * 4 Working groupsWMF’s support to TZ and impact |All + Willy |- |16:00 - 16:30 |Wrap up and next steps | |- |'''19.00 - 20.00''' |'''Dinner''' |'''All participants''' |} ==Siku ya 2: Vikao kazi (workshops) juu ya usimamizi wa miradi na mikakati ya ufadhili== '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 2- Joint strategy: defining a joint strategic plan for the next 3 years,  addressing pressing challenges in supporting our communities and groups, and reimagining our collaboration. '''Date:''' Saturday 28th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 1.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': Long-term strategic Plan for Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 | Game |Hussein & Iddy |- |9:15- 9:20 |Overview of the day |Eben |- |9:20-10:20 |Learnings from Nigeria and Kenya |Olaniyani Olushola(supplements from Kenya) |- |10:20-10:40 |Tea break |All |- |10:40 - 12:10 |Session 2 - The way forward as Wikimedia Movement in Tanzania Thematic Groups - 1. Fundraising & Sustainability, 2. Collaboration & Growth, 3. Leadership, 4. Strategy (Support, Impact, and Strategy) |Willy-Overview (set tone for discussions) Hussein, Justine, Eben,Antoni |- |12:10 - 1:10 |Session 3 -  Presenting of outcomes from Session 2 |ALL, Group leaders present key points from their groups |- |1:10-1:40 |Closing remarks and Next steps |Willy |- |1:40 - 14:00 |Group photo |ALL |- |14:00 - 14.30   |LUNCH |ALL |- |16:00 - 19.00 |Field visit |All participants |} * Siku ya 3: Mpango wa pamoja na tathmini ya mkutano. == Jinsi ya Kujiunga == Ili kujiunga na tukio hili, tafadhali jisajili kupitia kiungo cha usajili. Hakikisha una akaunti ya Wikimedia. [[File:Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar.jpg|thumb|right|300px|Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar]] == Kiungo cha Jumuiya Shiriki == * Wikimedia Community User Group Tanzania: wikitzagroup@gmail.com [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Tanzania] ==Matukio katika picha== Itakujia hivi punde.... ==Wasiliana na Waandaaji== [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] [[Jamii:Editathons swwiki]] 45pwznxh89gsx4dq995omrhka8zhc9t 1504581 1504580 2026-04-11T17:29:27Z Czeus25 Masele 28489 /* Washiriki */ 1504581 wikitext text/x-wiki {{Portal navigation | portalname = Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar | themecolor = #0063BF | headerstyle = padding: 0.5em 0.70em; | tab1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Washiriki|Washiriki]] | tab2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Lengo|Lengo]] | tab3 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Ratiba|Ratiba]] | tab4 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda|Agenda]] | subtab4-1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_1|Agenda day 1]] | subtab4-2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_2|Agenda day 2]] | active = 4 }} [[File:Harvesting seaweed in Jambiani.jpg|thumb|right|450px|Mwanamke akivuna zao la mwani-Zanzibar]] Karibu katika ukurasa unaobeba maudhui yaliyojadiliwa katika Mkutano wa Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia hapa nchini Tanzania. '''Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar''' ni mkutano ulioandaliwa na Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia nchini Tanzania kwa uratibu wa [[Wikimedia Community User Group Tanzania]] (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia Tanzania), kwa ushirikiano na [[metawiki:Wikimedia Kenya|Wikimedia User Group Kenya]], [[metawiki:Wikimedia User Group Nigeria|Wikimedia User Group Nigeria]] pamoja na [[Wikimedia Foundation]]. Mkutano huu unalenga kuwaleta pamoja viongozi na wanaharakati wa harakati za Wikimedia kutoka Afrika Mashariki kwa lengo la kuimarisha ushirikiano, kujenga uwezo wa viongozi, na kupanga mikakati ya pamoja kukuza maarifa huru katika ukanda wa Afrika Mashariki. == Muhtasari wa tukio == * Tarehe: 26.03.2026 – 29.03.2026 * Eneo: Zanzibar Beach Resort - Tanzania * Waandaaji: Wikimedia Community User Group Tanzania (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia wa Tanzania) * Washirika: Wikimedia Kenya, Wikimedia Nigeria, Wikimedia Foundation * Wadhamini: Wikimedia Foundation ==Washiriki== ==== Jumuiya za Wikimedia ==== #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Jenga_Wikipedia_ya_Kiswahili Jenga Wikipedia ya Kiswahili] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Arusha_User_Group Wikimedians of Arusha] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Kilimanjaro Wikimedians of Kilimanjaro] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_Of_Tabora Wikimedians of Tabora] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Zanzibar Zanzibar Wikimedians] #Wikistudent Wikimedians #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_WikiEducation_Initiative Global WikiEducation Initiative] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Kenya Wikimedia Kenya User Group] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_User_Group_Nigeria Wikimedia Nigeria] #[[Wikimedia Foundation]] Hapa ni Orodha ya washiriki kutoka junuiya tajwa hapo juu {| class="wikitable" ! No !! Name |- | 1 || [[User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- | 2 || [[User:Caliben|Eben]] |- | 3 || [[User:Anuary Rajabu|Anuary Rajabu]] |- | 4 || [[User:Bycashtz|Shagari Said]] |- | 5 || [[User:Czeus25 Masele|Clement Masele]] |- | 6 || [[User:Eid John|Eid John]] |- | 7 || [[User:Justine Msechu|Justine Msechu]] |- | 8 || [[User:Olimasy|Otto Nyongole]] |- | 9 || [[User:Gsum12|Ndaro Festo]] |- | 10 || [[User:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] |- | 11 || [[User:Muddyb|Mohamed Lupinga]] |- | 12 || [[User:Husseyn Issa|Husseyn Issa]] |- | 13 || [[User:Maryam Saleh|Maryam Saleh]] |- | 14 || [[User:Rwebogora|Alex Method]] |- | 15 || [[User:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] |- | 16 || [[User:Mary calist Mlay|Mary Calist]] |- | 17 || [[User:Abubakari Sixberth|Abubakari Frenk]] |- | 18 || [[User:Winnie Kabintie|Winnie Kabinti]] |- | 19 || Carol Mwaura - | 20 || [[User:Killy95 Ally Kiliwasha]] |} ==Lengo== Kujadili njia mbalimbali za ushirikiano na kukuza uchangiaji wa maudhui ya Kitanzania na Afrika Mashariki kwenye miradi ya Wikimedia. Pia Mkutano unalenga kupanua njia za kushirikiana na wadau wengine. ==== Malengo mengine ==== * Kuimarisha ushirikiano kati ya jumuiya za Wikimedia Afrika Mashariki na Nigeria. * Kuwajengea uwezo viongozi katika kusimamia miradi ya Wikimedia. * Kupanga mkakati wa kukuza maudhui ya Kiswahili na kushughulikia pengo la kijinsia kwenye miradi ya Wikimedia. * Kushirikishana uzoefu na mbinu bora za uendelevu wa jumuiya. == Ratiba == == Siku ya 1: Mikutano ya uongozi na mawasilisho kutoka kwa washirika. == '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 1 - A situation analysis of Wikipedia projects in Tanzania "where are we now?" Evaluating our internal & external environments, including strengths, weaknesses, opportunities, threats. '''Date:''' Friday 27th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 4.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': SWOT analysis of Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 |Welcome and Registration of participants |Iddy John |- |9:15 - 9:30 | * Welcome address * Objectives of the meeting * Brief overview of the day * Presentation of participants |[[user:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] & [[m:User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- |9:30  - 10:30 |Session 1 - Background of Wikimedia Movement in Tanzania Interactive session Guiding Ppt |Antoni &  MuddyB |- |10:30 - 11:00 |Tea Break | |- |11:00 - 12:00   |Session 2: Sharing the perspective from SSA RFC members, Critiques of the current Wikimedia Movements in Tanzania from RFC |[[m:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] & [[m:User:Hussein Issa|Hussein Issa]] |- |12:00 - 13:00 |Session 3: Communicating our Impact beyond Wikimedia Ecosystem |Winnie & Carol |- |13:00 - 14:00 |Lunch Break | |- |14:00 - 15:00 |Session 4 : WMF’s support to TZ and impact |Willy |- |15:00 - 16:00 |Session 5 : Identifying challenges and reflections * 4 Working groupsWMF’s support to TZ and impact |All + Willy |- |16:00 - 16:30 |Wrap up and next steps | |- |'''19.00 - 20.00''' |'''Dinner''' |'''All participants''' |} ==Siku ya 2: Vikao kazi (workshops) juu ya usimamizi wa miradi na mikakati ya ufadhili== '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 2- Joint strategy: defining a joint strategic plan for the next 3 years,  addressing pressing challenges in supporting our communities and groups, and reimagining our collaboration. '''Date:''' Saturday 28th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 1.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': Long-term strategic Plan for Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 | Game |Hussein & Iddy |- |9:15- 9:20 |Overview of the day |Eben |- |9:20-10:20 |Learnings from Nigeria and Kenya |Olaniyani Olushola(supplements from Kenya) |- |10:20-10:40 |Tea break |All |- |10:40 - 12:10 |Session 2 - The way forward as Wikimedia Movement in Tanzania Thematic Groups - 1. Fundraising & Sustainability, 2. Collaboration & Growth, 3. Leadership, 4. Strategy (Support, Impact, and Strategy) |Willy-Overview (set tone for discussions) Hussein, Justine, Eben,Antoni |- |12:10 - 1:10 |Session 3 -  Presenting of outcomes from Session 2 |ALL, Group leaders present key points from their groups |- |1:10-1:40 |Closing remarks and Next steps |Willy |- |1:40 - 14:00 |Group photo |ALL |- |14:00 - 14.30   |LUNCH |ALL |- |16:00 - 19.00 |Field visit |All participants |} * Siku ya 3: Mpango wa pamoja na tathmini ya mkutano. == Jinsi ya Kujiunga == Ili kujiunga na tukio hili, tafadhali jisajili kupitia kiungo cha usajili. Hakikisha una akaunti ya Wikimedia. [[File:Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar.jpg|thumb|right|300px|Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar]] == Kiungo cha Jumuiya Shiriki == * Wikimedia Community User Group Tanzania: wikitzagroup@gmail.com [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Tanzania] ==Matukio katika picha== Itakujia hivi punde.... ==Wasiliana na Waandaaji== [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] [[Jamii:Editathons swwiki]] 9o0dyo8gcy90jqnowvzs5zze5027ojd 1504582 1504581 2026-04-11T17:30:13Z Czeus25 Masele 28489 /* Washiriki */ 1504582 wikitext text/x-wiki {{Portal navigation | portalname = Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar | themecolor = #0063BF | headerstyle = padding: 0.5em 0.70em; | tab1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Washiriki|Washiriki]] | tab2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Lengo|Lengo]] | tab3 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Ratiba|Ratiba]] | tab4 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda|Agenda]] | subtab4-1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_1|Agenda day 1]] | subtab4-2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_2|Agenda day 2]] | active = 4 }} [[File:Harvesting seaweed in Jambiani.jpg|thumb|right|450px|Mwanamke akivuna zao la mwani-Zanzibar]] Karibu katika ukurasa unaobeba maudhui yaliyojadiliwa katika Mkutano wa Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia hapa nchini Tanzania. '''Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar''' ni mkutano ulioandaliwa na Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia nchini Tanzania kwa uratibu wa [[Wikimedia Community User Group Tanzania]] (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia Tanzania), kwa ushirikiano na [[metawiki:Wikimedia Kenya|Wikimedia User Group Kenya]], [[metawiki:Wikimedia User Group Nigeria|Wikimedia User Group Nigeria]] pamoja na [[Wikimedia Foundation]]. Mkutano huu unalenga kuwaleta pamoja viongozi na wanaharakati wa harakati za Wikimedia kutoka Afrika Mashariki kwa lengo la kuimarisha ushirikiano, kujenga uwezo wa viongozi, na kupanga mikakati ya pamoja kukuza maarifa huru katika ukanda wa Afrika Mashariki. == Muhtasari wa tukio == * Tarehe: 26.03.2026 – 29.03.2026 * Eneo: Zanzibar Beach Resort - Tanzania * Waandaaji: Wikimedia Community User Group Tanzania (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia wa Tanzania) * Washirika: Wikimedia Kenya, Wikimedia Nigeria, Wikimedia Foundation * Wadhamini: Wikimedia Foundation ==Washiriki== ==== Jumuiya za Wikimedia ==== #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Jenga_Wikipedia_ya_Kiswahili Jenga Wikipedia ya Kiswahili] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Arusha_User_Group Wikimedians of Arusha] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Kilimanjaro Wikimedians of Kilimanjaro] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_Of_Tabora Wikimedians of Tabora] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Zanzibar Zanzibar Wikimedians] #Wikistudent Wikimedians #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_WikiEducation_Initiative Global WikiEducation Initiative] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Kenya Wikimedia Kenya User Group] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_User_Group_Nigeria Wikimedia Nigeria] #[[Wikimedia Foundation]] Hapa ni Orodha ya washiriki kutoka junuiya tajwa hapo juu {| class="wikitable" ! No !! Name |- | 1 || [[User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- | 2 || [[User:Caliben|Eben]] |- | 3 || [[User:Anuary Rajabu|Anuary Rajabu]] |- | 4 || [[User:Bycashtz|Shagari Said]] |- | 5 || [[User:Czeus25 Masele|Clement Masele]] |- | 6 || [[User:Eid John|Eid John]] |- | 7 || [[User:Justine Msechu|Justine Msechu]] |- | 8 || [[User:Olimasy|Otto Nyongole]] |- | 9 || [[User:Gsum12|Ndaro Festo]] |- | 10 || [[User:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] |- | 11 || [[User:Muddyb|Mohamed Lupinga]] |- | 12 || [[User:Husseyn Issa|Husseyn Issa]] |- | 13 || [[User:Maryam Saleh|Maryam Saleh]] |- | 14 || [[User:Rwebogora|Alex Method]] |- | 15 || [[User:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] |- | 16 || [[User:Mary calist Mlay|Mary Calist]] |- | 17 || [[User:Abubakari Sixberth|Abubakari Frenk]] |- | 18 || [[User:Winnie Kabintie|Winnie Kabinti]] |- | 19 || Carol Mwaura - | 20 || [[User:Killy95|Ally Kiliwasha]] _ |} ==Lengo== Kujadili njia mbalimbali za ushirikiano na kukuza uchangiaji wa maudhui ya Kitanzania na Afrika Mashariki kwenye miradi ya Wikimedia. Pia Mkutano unalenga kupanua njia za kushirikiana na wadau wengine. ==== Malengo mengine ==== * Kuimarisha ushirikiano kati ya jumuiya za Wikimedia Afrika Mashariki na Nigeria. * Kuwajengea uwezo viongozi katika kusimamia miradi ya Wikimedia. * Kupanga mkakati wa kukuza maudhui ya Kiswahili na kushughulikia pengo la kijinsia kwenye miradi ya Wikimedia. * Kushirikishana uzoefu na mbinu bora za uendelevu wa jumuiya. == Ratiba == == Siku ya 1: Mikutano ya uongozi na mawasilisho kutoka kwa washirika. == '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 1 - A situation analysis of Wikipedia projects in Tanzania "where are we now?" Evaluating our internal & external environments, including strengths, weaknesses, opportunities, threats. '''Date:''' Friday 27th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 4.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': SWOT analysis of Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 |Welcome and Registration of participants |Iddy John |- |9:15 - 9:30 | * Welcome address * Objectives of the meeting * Brief overview of the day * Presentation of participants |[[user:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] & [[m:User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- |9:30  - 10:30 |Session 1 - Background of Wikimedia Movement in Tanzania Interactive session Guiding Ppt |Antoni &  MuddyB |- |10:30 - 11:00 |Tea Break | |- |11:00 - 12:00   |Session 2: Sharing the perspective from SSA RFC members, Critiques of the current Wikimedia Movements in Tanzania from RFC |[[m:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] & [[m:User:Hussein Issa|Hussein Issa]] |- |12:00 - 13:00 |Session 3: Communicating our Impact beyond Wikimedia Ecosystem |Winnie & Carol |- |13:00 - 14:00 |Lunch Break | |- |14:00 - 15:00 |Session 4 : WMF’s support to TZ and impact |Willy |- |15:00 - 16:00 |Session 5 : Identifying challenges and reflections * 4 Working groupsWMF’s support to TZ and impact |All + Willy |- |16:00 - 16:30 |Wrap up and next steps | |- |'''19.00 - 20.00''' |'''Dinner''' |'''All participants''' |} ==Siku ya 2: Vikao kazi (workshops) juu ya usimamizi wa miradi na mikakati ya ufadhili== '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 2- Joint strategy: defining a joint strategic plan for the next 3 years,  addressing pressing challenges in supporting our communities and groups, and reimagining our collaboration. '''Date:''' Saturday 28th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 1.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': Long-term strategic Plan for Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 | Game |Hussein & Iddy |- |9:15- 9:20 |Overview of the day |Eben |- |9:20-10:20 |Learnings from Nigeria and Kenya |Olaniyani Olushola(supplements from Kenya) |- |10:20-10:40 |Tea break |All |- |10:40 - 12:10 |Session 2 - The way forward as Wikimedia Movement in Tanzania Thematic Groups - 1. Fundraising & Sustainability, 2. Collaboration & Growth, 3. Leadership, 4. Strategy (Support, Impact, and Strategy) |Willy-Overview (set tone for discussions) Hussein, Justine, Eben,Antoni |- |12:10 - 1:10 |Session 3 -  Presenting of outcomes from Session 2 |ALL, Group leaders present key points from their groups |- |1:10-1:40 |Closing remarks and Next steps |Willy |- |1:40 - 14:00 |Group photo |ALL |- |14:00 - 14.30   |LUNCH |ALL |- |16:00 - 19.00 |Field visit |All participants |} * Siku ya 3: Mpango wa pamoja na tathmini ya mkutano. == Jinsi ya Kujiunga == Ili kujiunga na tukio hili, tafadhali jisajili kupitia kiungo cha usajili. Hakikisha una akaunti ya Wikimedia. [[File:Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar.jpg|thumb|right|300px|Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar]] == Kiungo cha Jumuiya Shiriki == * Wikimedia Community User Group Tanzania: wikitzagroup@gmail.com [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Tanzania] ==Matukio katika picha== Itakujia hivi punde.... ==Wasiliana na Waandaaji== [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] [[Jamii:Editathons swwiki]] b467h8uh4pz8qxpji5myl4e8ifthohg 1504583 1504582 2026-04-11T17:32:10Z Czeus25 Masele 28489 /* Washiriki */ 1504583 wikitext text/x-wiki {{Portal navigation | portalname = Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar | themecolor = #0063BF | headerstyle = padding: 0.5em 0.70em; | tab1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Washiriki|Washiriki]] | tab2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Lengo|Lengo]] | tab3 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Ratiba|Ratiba]] | tab4 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda|Agenda]] | subtab4-1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_1|Agenda day 1]] | subtab4-2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_2|Agenda day 2]] | active = 4 }} [[File:Harvesting seaweed in Jambiani.jpg|thumb|right|450px|Mwanamke akivuna zao la mwani-Zanzibar]] Karibu katika ukurasa unaobeba maudhui yaliyojadiliwa katika Mkutano wa Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia hapa nchini Tanzania. '''Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar''' ni mkutano ulioandaliwa na Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia nchini Tanzania kwa uratibu wa [[Wikimedia Community User Group Tanzania]] (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia Tanzania), kwa ushirikiano na [[metawiki:Wikimedia Kenya|Wikimedia User Group Kenya]], [[metawiki:Wikimedia User Group Nigeria|Wikimedia User Group Nigeria]] pamoja na [[Wikimedia Foundation]]. Mkutano huu unalenga kuwaleta pamoja viongozi na wanaharakati wa harakati za Wikimedia kutoka Afrika Mashariki kwa lengo la kuimarisha ushirikiano, kujenga uwezo wa viongozi, na kupanga mikakati ya pamoja kukuza maarifa huru katika ukanda wa Afrika Mashariki. == Muhtasari wa tukio == * Tarehe: 26.03.2026 – 29.03.2026 * Eneo: Zanzibar Beach Resort - Tanzania * Waandaaji: Wikimedia Community User Group Tanzania (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia wa Tanzania) * Washirika: Wikimedia Kenya, Wikimedia Nigeria, Wikimedia Foundation * Wadhamini: Wikimedia Foundation ==Washiriki== ==== Jumuiya za Wikimedia ==== #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Jenga_Wikipedia_ya_Kiswahili Jenga Wikipedia ya Kiswahili] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Arusha_User_Group Wikimedians of Arusha] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Kilimanjaro Wikimedians of Kilimanjaro] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_Of_Tabora Wikimedians of Tabora] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Zanzibar Zanzibar Wikimedians] #Wikistudent Wikimedians #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_WikiEducation_Initiative Global WikiEducation Initiative] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Kenya Wikimedia Kenya User Group] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_User_Group_Nigeria Wikimedia Nigeria] #[[Wikimedia Foundation]] Hapa ni Orodha ya washiriki kutoka junuiya tajwa hapo juu {| class="wikitable" ! No !! Name |- | 1 || [[User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- | 2 || [[User:Caliben|Eben]] |- | 3 || [[User:Anuary Rajabu|Anuary Rajabu]] |- | 4 || [[User:Bycashtz|Shagari Said]] |- | 5 || [[User:Czeus25 Masele|Clement Masele]] |- | 6 || [[User:Eid John|Eid John]] |- | 7 || [[User:Justine Msechu|Justine Msechu]] |- | 8 || [[User:Olimasy|Otto Nyongole]] |- | 9 || [[User:Gsum12|Ndaro Festo]] |- | 10 || [[User:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] |- | 11 || [[User:Muddyb|Mohamed Lupinga]] |- | 12 || [[User:Husseyn Issa|Husseyn Issa]] |- | 13 || [[User:Maryam Saleh|Maryam Saleh]] |- | 14 || [[User:Rwebogora|Alex Method]] |- | 15 || [[User:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] |- | 16 || [[User:Mary calist Mlay|Mary Calist]] |- | 17 || [[User:Abubakari Sixberth|Abubakari Frenk]] |- | 18 || [[User:Winnie Kabintie|Winnie Kabinti]] |- | 19 || Carol Mwaura |- | 20 || [[User:Killy95|Ally Kiliwasha]] |- |} ==Lengo== Kujadili njia mbalimbali za ushirikiano na kukuza uchangiaji wa maudhui ya Kitanzania na Afrika Mashariki kwenye miradi ya Wikimedia. Pia Mkutano unalenga kupanua njia za kushirikiana na wadau wengine. ==== Malengo mengine ==== * Kuimarisha ushirikiano kati ya jumuiya za Wikimedia Afrika Mashariki na Nigeria. * Kuwajengea uwezo viongozi katika kusimamia miradi ya Wikimedia. * Kupanga mkakati wa kukuza maudhui ya Kiswahili na kushughulikia pengo la kijinsia kwenye miradi ya Wikimedia. * Kushirikishana uzoefu na mbinu bora za uendelevu wa jumuiya. == Ratiba == == Siku ya 1: Mikutano ya uongozi na mawasilisho kutoka kwa washirika. == '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 1 - A situation analysis of Wikipedia projects in Tanzania "where are we now?" Evaluating our internal & external environments, including strengths, weaknesses, opportunities, threats. '''Date:''' Friday 27th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 4.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': SWOT analysis of Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 |Welcome and Registration of participants |Iddy John |- |9:15 - 9:30 | * Welcome address * Objectives of the meeting * Brief overview of the day * Presentation of participants |[[user:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] & [[m:User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- |9:30  - 10:30 |Session 1 - Background of Wikimedia Movement in Tanzania Interactive session Guiding Ppt |Antoni &  MuddyB |- |10:30 - 11:00 |Tea Break | |- |11:00 - 12:00   |Session 2: Sharing the perspective from SSA RFC members, Critiques of the current Wikimedia Movements in Tanzania from RFC |[[m:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] & [[m:User:Hussein Issa|Hussein Issa]] |- |12:00 - 13:00 |Session 3: Communicating our Impact beyond Wikimedia Ecosystem |Winnie & Carol |- |13:00 - 14:00 |Lunch Break | |- |14:00 - 15:00 |Session 4 : WMF’s support to TZ and impact |Willy |- |15:00 - 16:00 |Session 5 : Identifying challenges and reflections * 4 Working groupsWMF’s support to TZ and impact |All + Willy |- |16:00 - 16:30 |Wrap up and next steps | |- |'''19.00 - 20.00''' |'''Dinner''' |'''All participants''' |} ==Siku ya 2: Vikao kazi (workshops) juu ya usimamizi wa miradi na mikakati ya ufadhili== '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 2- Joint strategy: defining a joint strategic plan for the next 3 years,  addressing pressing challenges in supporting our communities and groups, and reimagining our collaboration. '''Date:''' Saturday 28th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 1.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': Long-term strategic Plan for Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 | Game |Hussein & Iddy |- |9:15- 9:20 |Overview of the day |Eben |- |9:20-10:20 |Learnings from Nigeria and Kenya |Olaniyani Olushola(supplements from Kenya) |- |10:20-10:40 |Tea break |All |- |10:40 - 12:10 |Session 2 - The way forward as Wikimedia Movement in Tanzania Thematic Groups - 1. Fundraising & Sustainability, 2. Collaboration & Growth, 3. Leadership, 4. Strategy (Support, Impact, and Strategy) |Willy-Overview (set tone for discussions) Hussein, Justine, Eben,Antoni |- |12:10 - 1:10 |Session 3 -  Presenting of outcomes from Session 2 |ALL, Group leaders present key points from their groups |- |1:10-1:40 |Closing remarks and Next steps |Willy |- |1:40 - 14:00 |Group photo |ALL |- |14:00 - 14.30   |LUNCH |ALL |- |16:00 - 19.00 |Field visit |All participants |} * Siku ya 3: Mpango wa pamoja na tathmini ya mkutano. == Jinsi ya Kujiunga == Ili kujiunga na tukio hili, tafadhali jisajili kupitia kiungo cha usajili. Hakikisha una akaunti ya Wikimedia. [[File:Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar.jpg|thumb|right|300px|Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar]] == Kiungo cha Jumuiya Shiriki == * Wikimedia Community User Group Tanzania: wikitzagroup@gmail.com [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Tanzania] ==Matukio katika picha== Itakujia hivi punde.... ==Wasiliana na Waandaaji== [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] [[Jamii:Editathons swwiki]] q9bq3vikc2ef4ykbvmca281xaz3lvvf 1504584 1504583 2026-04-11T17:43:48Z Czeus25 Masele 28489 Picha ya Washiriki 1504584 wikitext text/x-wiki {{Portal navigation | portalname = Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar | themecolor = #0063BF | headerstyle = padding: 0.5em 0.70em; | tab1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Washiriki|Washiriki]] | tab2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Lengo|Lengo]] | tab3 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Ratiba|Ratiba]] | tab4 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda|Agenda]] | subtab4-1 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_1|Agenda day 1]] | subtab4-2 = [[Event:Tanzania_Wikimedians_Leaders_Summit_2026_-_Zanzibar#Agenda_Day_2|Agenda day 2]] | active = 4 }} [[File:TWLS Group Photo1.jpg|thumb|Washiriki wa Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 Zanzibar]] Karibu katika ukurasa unaobeba maudhui yaliyojadiliwa katika Mkutano wa Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia hapa nchini Tanzania. '''Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar''' ni mkutano ulioandaliwa na Viongozi wa Jumuiya za Wikimedia nchini Tanzania kwa uratibu wa [[Wikimedia Community User Group Tanzania]] (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia Tanzania), kwa ushirikiano na [[metawiki:Wikimedia Kenya|Wikimedia User Group Kenya]], [[metawiki:Wikimedia User Group Nigeria|Wikimedia User Group Nigeria]] pamoja na [[Wikimedia Foundation]]. Mkutano huu unalenga kuwaleta pamoja viongozi na wanaharakati wa harakati za Wikimedia kutoka Afrika Mashariki kwa lengo la kuimarisha ushirikiano, kujenga uwezo wa viongozi, na kupanga mikakati ya pamoja kukuza maarifa huru katika ukanda wa Afrika Mashariki. == Muhtasari wa tukio == * Tarehe: 26.03.2026 – 29.03.2026 * Eneo: Zanzibar Beach Resort - Tanzania * Waandaaji: Wikimedia Community User Group Tanzania (kwa kushirikiana na Jumuiya za Wanawikimedia wa Tanzania) * Washirika: Wikimedia Kenya, Wikimedia Nigeria, Wikimedia Foundation * Wadhamini: Wikimedia Foundation ==Washiriki== ==== Jumuiya za Wikimedia ==== #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Jenga_Wikipedia_ya_Kiswahili Jenga Wikipedia ya Kiswahili] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Arusha_User_Group Wikimedians of Arusha] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Kilimanjaro Wikimedians of Kilimanjaro] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_Of_Tabora Wikimedians of Tabora] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_Zanzibar Zanzibar Wikimedians] #Wikistudent Wikimedians #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_WikiEducation_Initiative Global WikiEducation Initiative] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Kenya Wikimedia Kenya User Group] #[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_User_Group_Nigeria Wikimedia Nigeria] #[[Wikimedia Foundation]] Hapa ni Orodha ya washiriki kutoka junuiya tajwa hapo juu {| class="wikitable" ! No !! Name |- | 1 || [[User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- | 2 || [[User:Caliben|Eben]] |- | 3 || [[User:Anuary Rajabu|Anuary Rajabu]] |- | 4 || [[User:Bycashtz|Shagari Said]] |- | 5 || [[User:Czeus25 Masele|Clement Masele]] |- | 6 || [[User:Eid John|Eid John]] |- | 7 || [[User:Justine Msechu|Justine Msechu]] |- | 8 || [[User:Olimasy|Otto Nyongole]] |- | 9 || [[User:Gsum12|Ndaro Festo]] |- | 10 || [[User:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] |- | 11 || [[User:Muddyb|Mohamed Lupinga]] |- | 12 || [[User:Husseyn Issa|Husseyn Issa]] |- | 13 || [[User:Maryam Saleh|Maryam Saleh]] |- | 14 || [[User:Rwebogora|Alex Method]] |- | 15 || [[User:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] |- | 16 || [[User:Mary calist Mlay|Mary Calist]] |- | 17 || [[User:Abubakari Sixberth|Abubakari Frenk]] |- | 18 || [[User:Winnie Kabintie|Winnie Kabinti]] |- | 19 || Carol Mwaura |- | 20 || [[User:Killy95|Ally Kiliwasha]] |- |} ==Lengo== Kujadili njia mbalimbali za ushirikiano na kukuza uchangiaji wa maudhui ya Kitanzania na Afrika Mashariki kwenye miradi ya Wikimedia. Pia Mkutano unalenga kupanua njia za kushirikiana na wadau wengine. ==== Malengo mengine ==== * Kuimarisha ushirikiano kati ya jumuiya za Wikimedia Afrika Mashariki na Nigeria. * Kuwajengea uwezo viongozi katika kusimamia miradi ya Wikimedia. * Kupanga mkakati wa kukuza maudhui ya Kiswahili na kushughulikia pengo la kijinsia kwenye miradi ya Wikimedia. * Kushirikishana uzoefu na mbinu bora za uendelevu wa jumuiya. == Ratiba == == Siku ya 1: Mikutano ya uongozi na mawasilisho kutoka kwa washirika. == '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 1 - A situation analysis of Wikipedia projects in Tanzania "where are we now?" Evaluating our internal & external environments, including strengths, weaknesses, opportunities, threats. '''Date:''' Friday 27th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 4.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': SWOT analysis of Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 |Welcome and Registration of participants |Iddy John |- |9:15 - 9:30 | * Welcome address * Objectives of the meeting * Brief overview of the day * Presentation of participants |[[user:Jadnapac|Antoni Mtavangu]] & [[m:User:WBuloso-WMF|Willy Buloso]] |- |9:30  - 10:30 |Session 1 - Background of Wikimedia Movement in Tanzania Interactive session Guiding Ppt |Antoni &  MuddyB |- |10:30 - 11:00 |Tea Break | |- |11:00 - 12:00   |Session 2: Sharing the perspective from SSA RFC members, Critiques of the current Wikimedia Movements in Tanzania from RFC |[[m:Pellagia Njau|Pellagia Njau]] & [[m:User:Hussein Issa|Hussein Issa]] |- |12:00 - 13:00 |Session 3: Communicating our Impact beyond Wikimedia Ecosystem |Winnie & Carol |- |13:00 - 14:00 |Lunch Break | |- |14:00 - 15:00 |Session 4 : WMF’s support to TZ and impact |Willy |- |15:00 - 16:00 |Session 5 : Identifying challenges and reflections * 4 Working groupsWMF’s support to TZ and impact |All + Willy |- |16:00 - 16:30 |Wrap up and next steps | |- |'''19.00 - 20.00''' |'''Dinner''' |'''All participants''' |} ==Siku ya 2: Vikao kazi (workshops) juu ya usimamizi wa miradi na mikakati ya ufadhili== '''Shaping the Future: Insights Wikimedia Tanzania Strategy Retreat 2026''' Day 2- Joint strategy: defining a joint strategic plan for the next 3 years,  addressing pressing challenges in supporting our communities and groups, and reimagining our collaboration. '''Date:''' Saturday 28th March 2026 '''Time:''' 9.00 am - 1.00 pm '''Venue:''' '''Objective''': Long-term strategic Plan for Wikimedia projects in Tanzania == Agenda == {| class="wikitable" |'''Time Allotted''' |'''Activity''' |'''Persons Responsible''' |- |9:00 - 9:15 | Game |Hussein & Iddy |- |9:15- 9:20 |Overview of the day |Eben |- |9:20-10:20 |Learnings from Nigeria and Kenya |Olaniyani Olushola(supplements from Kenya) |- |10:20-10:40 |Tea break |All |- |10:40 - 12:10 |Session 2 - The way forward as Wikimedia Movement in Tanzania Thematic Groups - 1. Fundraising & Sustainability, 2. Collaboration & Growth, 3. Leadership, 4. Strategy (Support, Impact, and Strategy) |Willy-Overview (set tone for discussions) Hussein, Justine, Eben,Antoni |- |12:10 - 1:10 |Session 3 -  Presenting of outcomes from Session 2 |ALL, Group leaders present key points from their groups |- |1:10-1:40 |Closing remarks and Next steps |Willy |- |1:40 - 14:00 |Group photo |ALL |- |14:00 - 14.30   |LUNCH |ALL |- |16:00 - 19.00 |Field visit |All participants |} * Siku ya 3: Mpango wa pamoja na tathmini ya mkutano. == Jinsi ya Kujiunga == Ili kujiunga na tukio hili, tafadhali jisajili kupitia kiungo cha usajili. Hakikisha una akaunti ya Wikimedia. [[File:Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar.jpg|thumb|right|300px|Makumbusho ya Kanisa Katoliki - Zanzibar]] == Kiungo cha Jumuiya Shiriki == * Wikimedia Community User Group Tanzania: wikitzagroup@gmail.com [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Tanzania] ==Matukio katika picha== Itakujia hivi punde.... ==Wasiliana na Waandaaji== [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Community_User_Group_Tanzania Wikimedia Community Tanzania] [[Jamii:Editathons swwiki]] 0uq94i7wx9pqbtz291kyqbv44pcnd35 Sheilah Gashumba 0 227255 1504550 1503255 2026-04-11T13:20:25Z Riccardo Riccioni 452 1504550 wikitext text/x-wiki '''Sheilah Gashumba''' (alizaliwa [[7 Februari]] [[1996]]) ni mtu mashuhuri wa vyombo vya habari, mtangazaji wa [[televisheni]], [[DJ]] na mshawishi wa kidijiti kutoka [[Uganda]]. Aliwahi kuwa mtangazaji wa kipindi cha burudani ''NBS After5'' kinachorushwa na NBS Television. Pia amewahi kufanya kazi kama mtangazaji wa redio katika NRG Uganda, na kuwa mtangazaji wa kipindi cha ''House of Chefs'' cha DSTV nchini Afrika Kusini. Mbali na utangazaji, yeye ni Mkurugenzi Mtendaji wa Sarafina Events, kampuni inayojihusisha na upangaji wa matukio, matangazo na usimamizi wa shughuli mbalimbali za burudani.<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1327090|title=Sheilah Gashumba is living a teen's dream|website=New Vision}}{{dead link|date=February 2023}}</ref><ref name="softpower.ug">{{cite web|url=https://www.softpower.ug/sheila-gashumba-joins-nbs-tv/|title=Sheila Gashumba Joins NBS TV - SoftPower News}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://nbs.ug/2021/11/sheila-gasbumba-joins-next-media-services/|title=Sheila Gasbumba Joins Next Media Services}}</ref><ref>{{Cite web|title=Sheilah Gashumba is living a teen's dream|url=http://newvision-web-nuxt3.us-east-1.elasticbeanstalk.com/news/1327090/sheilah-gashumba-living-teen-dream|access-date=2025-10-21|website=New Vision}}</ref> == Kama mtu wa kitamaduni == Gashumba hutumia majukwaa ya mitandao ya kijamii kama [[Snapchat]], [[Instagram]], [[X (Twitter)|Twitter]], Threads na [[Facebook]] kuhamasisha sera ya kima cha chini cha mshahara kwa waandishi wa habari na watu wa vyombo vya habari nchini Uganda. Pia ameshiriki katika kampeni za matangazo kwa chapa mbalimbali kama Don Julio, Martinellis, Africell, Uber, WorldRemit, Yo! kuKu, Aqua Safe Water, Rio Vega Hair Company Brazil, [[Coca-Cola]] na [[Tecno Mobile]].<ref>{{Cite web|url=https://cyclonetimes.com/sheilah-gashumba-joins-nbs-tv-for-the-nbs-after-5-show/|title=Sheilah Gashumba Joins NBS TV for the NBS After 5 show|first=Brian|last=Tasamba|date=6 November 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theugandandaily.com/former-ntv-tnations-presenter-sheila-gashumba-finally-joins-the-fantastic-4-on-nbs-after-5/|title=Former NTV TNation's Sheila Gashumba Finally joins NBS After 5|date=5 November 2021}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|url=https://mugibson.com/sheilah-gashumba-nbs-after5/|title=NBS After5 Gets A Revamp With Sheilah Gashumba Addition - MUGIBSON|first=Mugibson|last=Mugisha|date=5 November 2021}}</ref> Amehamasisha vijana wengi Afrika Mashariki na barani Afrika kwa ujumla kuwekeza katika mtaji wa kijamii, pamoja na kutumia uwezo wa kufikiri kwa kina, kujiamini na kujithamini. Mnamo mwaka 2023, Gashumba alianzisha na kuzindua Gash Luxe, kituo cha kisasa cha ununuzi kinacholenga wanawake, chenye sehemu ya mapumziko (champagne lounge) na studio ya utayarishaji wa maudhui. Kituo hiki kipo Kampala na hutembelewa na watu mashuhuri na wasanii kutoka Afrika kwa ajili ya mitindo ya mavazi na utayarishaji wa video.<ref>{{Cite web|url=https://campusbee.ug/news/gossip/sheilah-gashumba-enrolls-for-a-certificate-course-in-south-african-university/|title=Sheilah Gashumba Enrolls for Certificate Course in South African University|date=5 May 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://campasstv.com/2021/11/06/sheilah-gashumba-officially-unveiled-as-nbs-after-5-member/|title=Sheilah Gashumba officially unveiled as NBS after 5 member|date=6 November 2021}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Alisoma katika shule za Taibah International School, Galaxy International School Kampala, Kabojja International School, na baadaye City Varsity Media & Creative Arts huko Cape Town, Afrika Kusini. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1996]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Watangazaji wa Uganda]] tado5ozxz2i5dpg4sdoz6qxe94lly2i Event talk:Tanzania Wikimedians Leaders Summit 2026 - Zanzibar 1729 227717 1504572 1504355 2026-04-11T15:23:50Z Czeus25 Masele 28489 /* Kiingereza */ Jibu 1504572 wikitext text/x-wiki == Kiingereza == Je, ratiba inahitajika bado? Mbona si kwa lugha yetu? '''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 08:06, 11 Aprili 2026 (UTC) :Ahsante, nitaifanyia kazi kuiweka kwa kiswahili. '''[[Mtumiaji:Czeus25 Masele|Czeus25 Masele]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Czeus25 Masele|majadiliano]])''' 15:23, 11 Aprili 2026 (UTC) i7szcdyd85tcde9lvfx7tf2lx2cohdh Mfumo dume 0 227761 1504534 1504508 2026-04-11T12:01:08Z Riccardo Riccioni 452 1504534 wikitext text/x-wiki '''Mfumo dume''' (kwa [[Kiingereza]]: ''patriarchy'') ni mfumo wa kijamii ambapo [[Mwanaume|wanaume]] huwa na [[mamlaka]] na nguvu kubwa zaidi katika [[familia]], jamii, [[uchumi]] na [[siasa]]. Katika mfumo huu, wanaume mara nyingi hupewa nafasi za uongozi na kufanya maamuzi muhimu, huku [[Mwanamke|wanawake]] wakipewa nafasi ndogo au kuwekewa mipaka katika majukumu yao. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-utamaduni}} [[Jamii:elimu jamii]] [[Jamii:jinsia]] 42m3gxlg7uw6p6gsl7i4597zs1e47ia 1504536 1504534 2026-04-11T12:09:24Z Riccardo Riccioni 452 1504536 wikitext text/x-wiki '''Mfumo dume''' (kwa [[Kiingereza]]: ''patriarchy'') ni mfumo wa kijamii ambapo [[Mwanaume|wanaume]] huwa na [[mamlaka]] na nguvu kubwa zaidi katika [[familia]], jamii, [[uchumi]] na [[siasa]]. Katika mfumo huu, wanaume mara nyingi hupewa nafasi za uongozi na kufanya maamuzi muhimu, huku [[Mwanamke|wanawake]] wakipewa nafasi ndogo au kuwekewa mipaka katika majukumu yao. ==Tazama pia== * [[Taasubi ya kiume]] ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-utamaduni}} [[Jamii:elimu jamii]] [[Jamii:jinsia]] qduemyxh0ifc2617zkw3ayb8q2zygzk Mariano Arrate 0 227763 1504539 1504512 2026-04-11T12:12:14Z Riccardo Riccioni 452 1504539 wikitext text/x-wiki '''José Mariano Arrate Esnaola''' ([[12 Agosti]] [[1892]] – [[24 Desemba]] [[1963]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye alishiriki katika 1920 Summer Olympics. <ref>{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/24854 |title=Mariano Arrate |work=Olympedia |access-date=15 August 2021}}</ref><ref>[https://larojaenelolimpo.weebly.com/el-inagotable-mariano-arrate.html El inagotable Mariano Arrate] [The inexhaustible Mariano Arrate], La Roja en el Olimpo</ref> Alikuwa sehemu ya timu ya taifa ya Hispania iliyoshinda medali ya fedha katika mashindano ya mpira wa miguu. ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1892|1963}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] owtyd2ql12imxyympsljsouicim02xc Amy Samir Ghanem 0 227764 1504540 1504514 2026-04-11T12:14:24Z Riccardo Riccioni 452 1504540 wikitext text/x-wiki '''Amy Samir Ghanem''' (alizaliwa [[Kairo]], 31 Machi 1987) ni mwigizaji wa filamu kutoka Misri. == Wasifu == Ghanem alizaliwa katika familia ya kisanii, baba yake alikuwa mchekeshaji Samir Ghanem (1937 – 2021), <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.arabnews.com/node/1861896/middle-east|title=Famous Egyptian comedian Samir Ghanem dies aged 84 while battling COVID-19|work=Arab News|date=20 May 2021}}</ref> mama yake alikuwa mwigizaji [[Dalal Abdel Aziz]] (1960 - 2021) <ref>{{Rejea tovuti|url=https://elcinema.com/en/person/1176011/saudi-arab|title=Dalal Abdelaziz|language=en|date=|accessdate=}}</ref> na dada yake ni mwigizaji Donia Samir Ghanem . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.doniasamirghanem.com/biography.html|title=Donia Samir Ghanem Official Website :: Biography|work=doniasamirghanem.com|accessdate=18 June 2016}}</ref> Ghanem ana mtindo mzuri sana wa vichekesho, sawa na ule wa wazazi wake. Mnamo mwaka wa 2016, ameolewa na mwigizaji Hassan El Raddad. . == Filamu == === Sinema === * ''Assal Eswed'' (ya mwaka wa 2010) * ''Samir wa Shahir wa Bahir'' (ya mwaka wa 2010) * ''Bolbol Hayran'' (ya mwaka wa 2010) * ''Kubwa Zaidi'' (ya mwaka wa 2011) * ''Cima Ali Baba'' (ya mwaka wa 2011) * ''Ghesh Al Zawgeyya'' (ya mwaka 2012) * ''Taitah Rahibah'' (ya mwaka wa 2012) * ''Hatuli Ragel'' (ya mwaka wa 2013) * ''Zanqat Sittat'' ( ya mwaka wa 2015) * ''Ashan Kharjee'' (ya mwaka wa 2016) === Televisheni === * ''Hekayat Beneeshha'' (ya mwaka wa 2010) * ''Nona El Mazouna'' (ya mwaka wa 2011) * ''Viva Atata'' (ya mwaka wa 2014) * ''Super Henedi'' (ya mwaka wa 2014) * ''Heba regl el ghorab'' (ya mwaka wa 2014) * ''Nelly na Sherihan'' (ya mwaka wa 2016) * ''Fi Al La La Land'' (ya mwaka wa 2017) * ''Azmi na Ashjan'' (ya mwaka wa 2018) * ''Oqbal Aandako'' (ya mwaka wa 2025) == Marejeo == {{marejeo}} {{mbegu-igiza-filamu}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1987]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Misri]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 0fhatvnpwltup7iini1p1359gly6ndc Antonio Arrillaga 0 227765 1504541 1504515 2026-04-11T12:14:57Z Riccardo Riccioni 452 1504541 wikitext text/x-wiki '''Antonio Arrillaga Izaguirre''' ([[11 Machi]] [[1900]] – [[15 Juni]] [[1963]]) alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama beki wa kati kwa klabu ya Real Sociedad.<ref name=Ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/r/r3029.html |title=Arrillaga, Antonio Arrillaga Izaguirre - Referee |website=www.bdfutbol.com |access-date=23 December 2024 |archive-date=23 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223165939/https://www.bdfutbol.com/en/r/r3029.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/p.php?id=895 |title=Madrid - Sevilla (3 - 3) 08/03/1936 |website=www.bdfutbol.com |access-date=23 December 2024 |archive-date=4 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204001328/https://www.bdfutbol.com/en/p/p.php?id=895 |url-status=live }}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1900|1963}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] bq6u99tbpghc0zety94o5dyvi11yya3 Juan Carlos Arteche 0 227766 1504542 1504516 2026-04-11T12:15:18Z Riccardo Riccioni 452 1504542 wikitext text/x-wiki '''Juan Carlos Arteche Gómez''' ([[11 Aprili]] [[1957]] – [[13 Oktoba]] [[2010]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama beki wa kati.<ref>[http://www.elpais.com/articulo/deportes/Arteche/nacio/central/elpepudep/20101013elpepudep_3/Tes Arteche nació central (Arteche was born a stopper)]; [[El País]], 13 October 2010 (in Spanish)</ref><ref>[http://www.elpais.com/articulo/deportes/Fallece/futbolista/Juan/Carlos/Arteche/causa/cancer/elpepudep/20101013elpepudep_1/Tes Fallece el futbolista Juan Carlos Arteche a causa de un cáncer (Footballer Juan Carlos Arteche dies due to cancer)]; El País, 13 October 2010 (in Spanish)</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1957|2010}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 9jdr2icr9xip2wv3ja36c2x9hwfw9i5 Ifi Amadiume 0 227770 1504543 1504527 2026-04-11T12:16:58Z Riccardo Riccioni 452 1504543 wikitext text/x-wiki '''Ifi Amadiume''' (alizaliwa 23 Aprili 1947) ni mshairi, mwanaanthropolojia na mwandishi wa insha kutoka Nigeria.<ref>{{Cite web |title=DINFA {{!}} Poetry {{!}} Amadiume, Ifi (Dr) |url=https://dinfa.studiesonafrica.com/directory/poetry/amadiume-ifi |access-date=2020-05-29 |website=dinfa.studiesonafrica.com}}</ref> Akiwa na umri wa miaka 46, alijiunga na Idara ya Dini ya Dartmouth College nchini Marekani mwaka 1993. Kazi yake imejumuisha machapisho na michango katika takribani vitabu 13. == Maisha ya awali na elimu == Alizaliwa Kaduna katika familia ya [[Waigbo]], na alipata elimu yake ya awali nchini Nigeria kabla ya kuhamia Uingereza mwaka 1971. Alisoma katika School of Oriental and African Studies, University of London, ambapo alipata shahada ya BA mwaka 1978 na PhD mwaka 1983 katika anthropolojia ya kijamii.<ref name=":0">{{Cite web |date=2007-10-30 |title=Ifi Amadiume |url=http://www.dartmouth.edu/~religion/faculty/amadiume-bio.html |access-date=2024-03-26}}</ref> Pia alipata mafunzo ya lugha ya Hausa akiwa SOAS. Alifanya utafiti katika University of Nigeria, Enugu, na kufundisha nchini Uingereza, Kanada, Marekani na Senegal.<ref name="Busby3">[[Margaret Busby]] (ed.), ''[[Daughters of Africa]]'', Cape, 1992, pp. 632–637.</ref> == Kazi == Amadiume anajulikana kwa kazi zake za anthropolojia kuhusu jamii za Kiafrika, hasa Waigbo. Utafiti wake wa uwandani ulizalisha vitabu viwili muhimu: * ''African Matriarchal Foundations'' (1987) * ''Male Daughters, Female Husbands'' (1987) Kitabu cha ''Male Daughters, Female Husbands'' kinachukuliwa kuwa kazi ya msingi katika mijadala ya jinsia, na kilichangia kufikiria upya dhana za jinsia katika jamii za Kiafrika kabla ya ushawishi wa ukoloni.<ref>{{Cite journal |last=Hoppe |first=Kirk Arden |date=2016-07-02 |title=Ifi Amadiume. Male Daughters, Female Husbands |journal=International Feminist Journal of Politics |volume=18 |issue=3 |pages=498–500 |doi=10.1080/14616742.2016.1191276}}</ref> Baadaye alichapisha ''Reinventing Africa'' (1998), pamoja na vitabu vingine vya nadharia ya kijamii na kitamaduni. == Ushairi == Amadiume alishiriki katika Festac '77 na alichapisha mashairi yake katika mkusanyiko ''Passion Waves'' (1985), ulioteuliwa kwa tuzo ya Commonwealth Poetry Prize.<ref name="Busby3" /> Pia alishinda tuzo ya Flora Nwapa kwa kitabu chake ''Circles of Love'' (2006). == Machapisho == === Ushairi === * ''Passion Waves'' (1985) * ''Ecstasy'' (1995) * ''Circles of Love'' (2006) * ''Voices Draped in Black'' (2008) === Anthropolojia === * ''African Matriarchal Foundations'' (1987) * ''Male Daughters, Female Husbands'' (1987) * ''Reinventing Africa'' (1997) * ''Daughters of the Goddess, Daughters of Imperialism'' (2000) * ''African Possibilities'' (2024) == Mawazo ya msingi == Kazi zake zimechangia sana katika nadharia za ufeministi na mjadala wa jinsia, hasa kwa kupinga dhana za Magharibi kuhusu mgawanyo mkali wa jinsia. Hata hivyo, baadhi ya wakosoaji wamehoji baadhi ya mawazo yake kuhusu uhusiano kati ya jinsia na amani.<ref>C. T. Gibb, "Deconstructing African History", ''The Journal of African History'', 1999.</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1947|}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 7vrnu7sqx0mg9e2rzqpc8460yrsr21g Margaret Amosu 0 227771 1504544 1504529 2026-04-11T12:18:10Z Riccardo Riccioni 452 1504544 wikitext text/x-wiki '''Margaret Amosu''' (3 Agosti 1920 – 2005) alikuwa mkutubi wa Uingereza–Nigeria. Alifanya kazi kama mkutubi katika [[University of Ibadan]] kuanzia 1963 hadi 1977.<ref name=GuardianObit>Vaughan Melzer and Akwe Amosu, [https://www.theguardian.com/news/2005/sep/30/obituaries.mainsection Margaret Amosu], ''[[The Guardian]]'', 30 Septemba 2005.</ref> == Maisha ya awali == Margaret Amosu alizaliwa tarehe 3 Agosti 1920 mjini Ilford, karibu na [[London]]. Alisoma katika Harrow Weald County School, ambako alifundishwa na James Britten, Nancy Martin na Harold Rosen. Mwaka 1938 alijiunga na Land Army na baadaye alifanya kazi kama mfanyakazi wa kubana vipande vya ndege katika kiwanda cha anga. Alijulikana kama mwanachama wa chama cha kikomunisti, muunga mkono vyama vya wafanyakazi na msimamo wa kimataifa, na akiwa kiongozi wa wafanyakazi alihakikisha wanawake wanapata mishahara sawa na wanaume kazini.<ref name=GuardianObit/> == Maisha binafsi == Mwaka 1944 alihusiana kimapenzi na Arthur Melzer, mwanakomunisti kutoka Czechoslovakia. Mwaka 1945, Melzer alirudi kwa familia yake muda mfupi kabla ya kuzaliwa kwa binti yao Vaughan. Margaret alikumbana na changamoto za kijamii kama mama asiye na ndoa rasmi. Mwaka 1948 aliteuliwa kuwa mkutubi katika Chester Beatty Cancer Research Institute. Mwaka 1957 alimuoa mwanaharakati wa Nigeria dhidi ya ukoloni, Nunasu Amosu. Walipata binti aitwaye Akwemaho mwaka 1960. == Kazi == Mwaka 1963 alihamia Nigeria na kuwa mkutubi katika University of Ibadan. Akiwa huko: * Alisaidia kuandaa maktaba yenye mwelekeo wa Kiafrika * Aliboresha mtaala wa masomo ya Afrika * Alisimamia maendeleo ya maktaba ya hospitali ya kufundishia ya chuo Alichapisha pia orodha muhimu za bibliografia kuhusu maandiko ya Kiafrika. Mwaka 1977 alirudi Uingereza na kufanya kazi katika Phaidon Press, Oxford. == Machapisho == * ''A preliminary bibliography of creative African writing in the European languages'' (1960) * ''Nigerian theses; a list of theses on Nigerian subjects and of theses by Nigerians'' (1965) * (kwa pamoja na O. Soyinka na E. O. Osuniana) ''25 years of medical research, 1948–1973'' (1973) == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1920|2005}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa Uingereza]] [[Jamii:Wanawake wa Uingereza]] 1v3ksdjdsu0nmbf4xktxosfu98k2kat Cheba Zahouania 0 227772 1504535 2026-04-11T12:07:25Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1341474829|Cheba Zahouania]]" 1504535 wikitext text/x-wiki '''Cheba Zahouania''' ( in Arabic ) (pia ameandikwa '''Chaba''' ), mzaliwa wa '''Halima Mazzi''' ( Arabic (alizaliwa Mei tarehe 15, mwaka wa 1959) ni mwimbaji wa kutoka nchini Algeria na anayejulikana kwa muziki wa raï . Ameishi Nchini Ufaransa tangu mwenzake waliokuwa wakiiimba naye, Cheb Hasni, alipouawa mwaka wa 1994. == Wasifu wake == Halima Mazzi alizaliwa [[Oran]], Nchini [[Aljeria|Algeria]], mnamo mwaka wa 1959. Chini ya jina Chaba Zahouania, alikua mwimbaji maarufu wa raï, <ref name="discogs">{{Rejea tovuti|title=Cheba Zahouania|url=http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania|work=Discogs.com|accessdate=4 March 2013}}</ref> mtindo mseto wa muziki wa kitamaduni. Mnamo mwaka wa 1986, miaka mitano baada ya kuanza kazi yake ya mziki, alipata kutambuliwa kwa uigizaji wake wa aina ya "Khâli ya khâli" ( ''Mjomba wangu, oh, mjomba wangu'' ) na [[Cheb Hamid]] . Wakati wa kiangazi cha mwaka wa 1987, Zahouania alirekodi "Beraka" ("The Shack"), akiwa na Cheb Hasni, ambayo ilichukuliwa kuwa ya kuleta uchochezi kwa viwango vya Nchi za Algeria, ambayo iliwavutia. <ref name="fr">{{Rejea tovuti|url=http://www.concerts.fr/Artistes|archiveurl=https://archive.today/20130213140228/http://www.concerts.fr/Artistes|title=Artistes|accessdate=Sep 24, 2020|archivedate=February 13, 2013}}</ref> Mafanikio ya wimbo huo yalimfanya Hasni awe maarufu na kuongeza umaarufu zaidi wa Zahouania, ingawa wimbo huo ulibaki kuwa na utata na wakosoaji na wafuasi wa dini ya Kiislamu, ambao tayari walikuwa tayari na wasiwasi kuhusu umaarufu wa aina ya raï. Hasni aliuawa huko Oran mnamo Septemba tarehe 29, mwaka wa 1994. Zahouania aliondoka Algeria na kwenda kuishi Ufaransa. Aliweza kurudi mwaka wa 1999 na kurekodiwa nchini Algeria, ikiwa ni pamoja na duet na [[Cheb Abdou]] . Mnamo mwaka wa 2006, alianza kuimba kuhusu masomo ya kidini baada ya kualikwa [[Makka]] katika hija yake ya kwanza na Rais Abdelaziz Bouteflika . Ingawa alikuwa hapendi siasa, alijiunga na waimbaji wengine wa raï kuunda kamati ya usaidizi kwa Abdelaziz Bouteflika mwaka wa 2009. == Taswira iliyochaguliwa == * ''H Bibi Darha Biya'' (ya mwaka wa 2003) * ''El baraka'' (ya mwaka wa 2002) * ''Zahouania'' (ya mwaka wa 2001) * ''Samahni ya zina'' (ya mwaka wa 2000) * ''Rhythm n Raï'' (ya mwaka wa 1997) * ''Fomula Raï'' (ya mwaka wa 1995) * ''Usiku Bila Kulala'' (ya mwaka wa 1988) <ref name="discogs">{{Rejea tovuti|title=Cheba Zahouania|url=http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania|work=Discogs.com|accessdate=4 March 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania "Cheba Zahouania"]. ''Discogs.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 March</span> 2013</span>.</cite></ref> * ''Rachid System'' Feat. Rim'K * ''Wourini Win Rak Tergoud'' * ''Mazelt fibal'' * ''Ya Lala Torkia'' * ''Amitiés Sacrée'' akishirikiana na TLF * ''La Route du Soleil'' inayomshirikisha Rim'K == Marejeo == == Viungo vya nje == * [http://www.hibamusic.com/Algerie/cheba-zahouania/cheba-zahouania-65.htm Chaba Zahounia] katika HibaMusic * [https://www.youtube.com/channel/UCyIO7t4vUKZ1gNlkI4_T9dg Kituo rasmi cha YouTube] {{Authority control}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Watu wa Algeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 1u7vhq5w3bdiic28c8vadm19o128zck 1504538 1504535 2026-04-11T12:11:46Z Egipa 87700 1504538 wikitext text/x-wiki '''Cheba Zahouania''' ( in Arabic ) (pia ameandikwa '''Chaba''' ), mzaliwa wa '''Halima Mazzi''' ( Arabic (alizaliwa Mei tarehe 15, mwaka wa 1959) ni mwimbaji wa kutoka nchini Algeria na anayejulikana kwa muziki wa raï . Ameishi Nchini Ufaransa tangu mwenzake waliokuwa wakiiimba naye, Cheb Hasni, alipouawa mwaka wa 1994. == Wasifu wake == Halima Mazzi alizaliwa [[Oran]], Nchini [[Aljeria|Algeria]], mnamo mwaka wa 1959. Chini ya jina Chaba Zahouania, alikua mwimbaji maarufu wa raï, <ref name="discogs">{{Rejea tovuti|title=Cheba Zahouania|url=http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania|work=Discogs.com|accessdate=4 March 2013}}</ref> mtindo mseto wa muziki wa kitamaduni. Mnamo mwaka wa 1986, miaka mitano baada ya kuanza kazi yake ya mziki, alipata kutambuliwa kwa uigizaji wake wa aina ya "Khâli ya khâli" ( ''Mjomba wangu, oh, mjomba wangu'' ) na [[Cheb Hamid]] . Wakati wa kiangazi cha mwaka wa 1987, Zahouania alirekodi "Beraka" ("The Shack"), akiwa na Cheb Hasni, ambayo ilichukuliwa kuwa ya kuleta uchochezi kwa viwango vya Nchi za Algeria, ambayo iliwavutia. <ref name="fr">{{Rejea tovuti|url=http://www.concerts.fr/Artistes|archiveurl=https://archive.today/20130213140228/http://www.concerts.fr/Artistes|title=Artistes|accessdate=Sep 24, 2020|archivedate=February 13, 2013}}</ref> Mafanikio ya wimbo huo yalimfanya Hasni awe maarufu na kuongeza umaarufu zaidi wa Zahouania, ingawa wimbo huo ulibaki kuwa na utata na wakosoaji na wafuasi wa dini ya Kiislamu, ambao tayari walikuwa tayari na wasiwasi kuhusu umaarufu wa aina ya raï. Hasni aliuawa huko Oran mnamo Septemba tarehe 29, mwaka wa 1994. Zahouania aliondoka Algeria na kwenda kuishi Ufaransa. Aliweza kurudi mwaka wa 1999 na kurekodiwa nchini Algeria, ikiwa ni pamoja na duet na [[Cheb Abdou]] . Mnamo mwaka wa 2006, alianza kuimba kuhusu masomo ya kidini baada ya kualikwa [[Makka]] katika hija yake ya kwanza na Rais Abdelaziz Bouteflika . Ingawa alikuwa hapendi siasa, alijiunga na waimbaji wengine wa raï kuunda kamati ya usaidizi kwa Abdelaziz Bouteflika mwaka wa 2009. == Taswira iliyochaguliwa == * ''H Bibi Darha Biya'' (ya mwaka wa 2003) * ''El baraka'' (ya mwaka wa 2002) * ''Zahouania'' (ya mwaka wa 2001) * ''Samahni ya zina'' (ya mwaka wa 2000) * ''Rhythm n Raï'' (ya mwaka wa 1997) * ''Fomula Raï'' (ya mwaka wa 1995) * ''Usiku Bila Kulala'' (ya mwaka wa 1988) <ref>{{Rejea tovuti|title=Cheba Zahouania|url=http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania|work=Discogs.com|accessdate=4 March 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania "Cheba Zahouania"]. ''Discogs.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 March</span> 2013</span>.</cite></ref> * ''Rachid System'' Feat. Rim'K * ''Wourini Win Rak Tergoud'' * ''Mazelt fibal'' * ''Ya Lala Torkia'' * ''Amitiés Sacrée'' akishirikiana na TLF * ''La Route du Soleil'' inayomshirikisha Rim'K == Marejeo == == Viungo vya nje == * [http://www.hibamusic.com/Algerie/cheba-zahouania/cheba-zahouania-65.htm Chaba Zahounia] katika HibaMusic * [https://www.youtube.com/channel/UCyIO7t4vUKZ1gNlkI4_T9dg Kituo rasmi cha YouTube] {{Authority control}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Watu wa Algeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] dxdddl9tzn8v510g8ez17hniv19ufbd 1504547 1504538 2026-04-11T13:16:36Z Riccardo Riccioni 452 1504547 wikitext text/x-wiki '''Cheba Zahouania''' (pia ameandikwa '''Chaba''' ; jina la kuzaliwa: '''Halima Mazzi''' (alizaliwa 15 Mei 1959) ni mwimbaji wa kutoka nchini Algeria na anayejulikana kwa muziki wa raï. Ameishi nchini Ufaransa tangu mwenzake waliokuwa wakiiimba naye, Cheb Hasni, alipouawa mwaka wa 1994. == Wasifu wake == Halima Mazzi alizaliwa [[Oran]], chini [[Aljeria|Algeria]], mnamo mwaka wa 1959. Kwa jina la Chaba Zahouania, alikuwa mwimbaji maarufu wa raï, <ref name="discogs">{{Rejea tovuti|title=Cheba Zahouania|url=http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania|work=Discogs.com|accessdate=4 March 2013}}</ref> mtindo mseto wa muziki wa kitamaduni. Mnamo mwaka wa 1986, miaka mitano baada ya kuanza kazi yake ya mziki, alipata kutambuliwa kwa uigizaji wake wa aina ya "Khâli ya khâli" ( ''Mjomba wangu, oh, mjomba wangu'' ) na [[Cheb Hamid]] . Wakati wa kiangazi cha mwaka wa 1987, Zahouania alirekodi "Beraka" ("The Shack"), akiwa na Cheb Hasni, ambayo ilichukuliwa kuwa ya kuleta uchochezi kwa viwango vya Nchi za Algeria, ambayo iliwavutia. <ref name="fr">{{Rejea tovuti|url=http://www.concerts.fr/Artistes|archiveurl=https://archive.today/20130213140228/http://www.concerts.fr/Artistes|title=Artistes|accessdate=Sep 24, 2020|archivedate=February 13, 2013}}</ref> Mafanikio ya wimbo huo yalimfanya Hasni awe maarufu na kuongeza umaarufu zaidi wa Zahouania, ingawa wimbo huo ulibaki kuwa na utata na wakosoaji na wafuasi wa dini ya Kiislamu, ambao tayari walikuwa tayari na wasiwasi kuhusu umaarufu wa aina ya raï. Hasni aliuawa huko Oran mnamo Septemba tarehe 29, mwaka wa 1994. Zahouania aliondoka Algeria na kwenda kuishi Ufaransa. Aliweza kurudi mwaka wa 1999 na kurekodiwa nchini Algeria, ikiwa ni pamoja na duet na [[Cheb Abdou]] . Mnamo mwaka wa 2006, alianza kuimba kuhusu masomo ya kidini baada ya kualikwa [[Makka]] katika hija yake ya kwanza na Rais Abdelaziz Bouteflika . Ingawa alikuwa hapendi siasa, alijiunga na waimbaji wengine wa raï kuunda kamati ya usaidizi kwa Abdelaziz Bouteflika mwaka wa 2009. == Taswira iliyochaguliwa == * ''H Bibi Darha Biya'' (ya mwaka wa 2003) * ''El baraka'' (ya mwaka wa 2002) * ''Zahouania'' (ya mwaka wa 2001) * ''Samahni ya zina'' (ya mwaka wa 2000) * ''Rhythm n Raï'' (ya mwaka wa 1997) * ''Fomula Raï'' (ya mwaka wa 1995) * ''Usiku Bila Kulala'' (ya mwaka wa 1988) <ref>{{Rejea tovuti|title=Cheba Zahouania|url=http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania|work=Discogs.com|accessdate=4 March 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.discogs.com/artist/Chaba+Zahouania "Cheba Zahouania"]. ''Discogs.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 March</span> 2013</span>.</cite></ref> * ''Rachid System'' Feat. Rim'K * ''Wourini Win Rak Tergoud'' * ''Mazelt fibal'' * ''Ya Lala Torkia'' * ''Amitiés Sacrée'' akishirikiana na TLF * ''La Route du Soleil'' inayomshirikisha Rim'K == Marejeo == {{marejeo}} == Viungo vya nje == * [http://www.hibamusic.com/Algerie/cheba-zahouania/cheba-zahouania-65.htm Chaba Zahounia] katika HibaMusic * [https://www.youtube.com/channel/UCyIO7t4vUKZ1gNlkI4_T9dg Kituo rasmi cha YouTube] {{mbegu-mwanamuziki-Afrika}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Waimbaji wa Algeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] ltrmush3bdkgcmzku59n9hf42h7bsq5 Charlize van Zyl 0 227773 1504545 2026-04-11T12:31:36Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330667374|Charlize van Zyl]]" 1504545 wikitext text/x-wiki '''Charlize van Zyl''' (alizaliwa Septemba tarehe 19, mwaka wa 1999) <ref>{{Rejea tovuti|title=The chess games of Charlize van Zyl|url=https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=130472|accessdate=2023-07-26|work=www.chessgames.com}}</ref> ni mchezaji wa [[Sataranji|chesi]] wa Nchini Afrika Kusini ambaye anashikilia taji la Woman International Master, ambalo alilipata mwaka wa 2013 akiwa na umri wa miaka 13, na kuwa Mwafrika Kusini mdogo zaidi kufanya hivyo. <ref>{{Rejea tovuti|title=chessblog.com - Alexandra Kosteniuk's Chess Blog|url=http://www.chessblog.com/2013/05/new-chess-record-13-year-old-charlize.html|accessdate=2023-07-26|language=en}}</ref> == Kazi ya chesi == Van Zyl alishinda Tuzo mbali mbali za Kanda za Afrika akiwa na umri wa miaka 13, na alishinda taji lake la WIM. <ref name="gsport">{{Rejea tovuti|author=Singh|first=Kimara|date=2020-10-05|title=gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia|url=https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/|accessdate=2023-07-26|work=gsport4girls|language=en-ZA}}</ref> Ameiwakilisha Taifa la Afrika Kusini katika Olmpiad ya Chess mwaka wa 2018 (akimaliza na 3.5/8 kwenye ubao wa 5) <ref>{{Rejea tovuti|title=Chess-Results Server Chess-results.com - 43rd Chess Olympiad 2018 Women|url=https://chess-results.com/tnr368909.aspx?lan=1&art=20&fed=RSA&flag=30|accessdate=2023-07-26|work=chess-results.com}}</ref> na mwaka wa 2022 (4/9 kwenye ubao wa 2). <ref>{{Rejea tovuti|title=Chess-Results Server Chess-results.com - 44th Chess Olympiad 2022 Women|url=https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=RSA&turdet=YES&flag=30|accessdate=2023-07-26|work=chess-results.com}}</ref> Alishika nafasi ya pili katika sehemu ya Wanawake katika Mashindano ya Chess ya bara la Afrika ya mwaka wa 2022, akimaliza nusu pointi nyuma ya Shahenda Wafa, <ref>{{Rejea tovuti|title=2022 African Chess Championship: Bassem Amin and Shahenda Wafa claim titles|url=https://www.fide.com/news/2009|accessdate=2023-07-26|work=www.fide.com|language=en}}</ref> na kufuzu katika Kombe la Dunia la Chess la Wanawake la mwaka wa 2023, <ref>{{Rejea tovuti|date=30 May 2023|title=Women's World Cup Qualified Players|url=https://www.fide.com/docs/regulations/Womens_World_Cup_2023_Qualified_Players.pdf|work=[[FIDE]]}}</ref> ambapo alishindwa na Nurgyul Salimova katika raundi ya kwanza. == Elimu == Van Zyl alisoma katika ya Shule ya Sekondari ya Wasichana ya katika Vyuo Vikuu, <ref>{{Rejea tovuti|title=SA girl chess master at 13|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/eastern-cape/sa-girl-chess-master-at-13-1514661}}</ref> na alisoma Shahada yake ya Kwanza katika vyombo vya habari na mawasiliano na utamaduni katika [[Chuo Kikuu cha Nelson Mandela|Chuo Kikuu cha Nelson Mandela Metropolitan]] . <ref name="gsport">{{Rejea tovuti|author=Singh|first=Kimara|date=2020-10-05|title=gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia|url=https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/|accessdate=2023-07-26|work=gsport4girls|language=en-ZA}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSingh2020">Singh, Kimara (5 October 2020). [https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/ "gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia"]. ''gsport4girls''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 July</span> 2023</span>.</cite></ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Communications|first=Full Stop|date=2020-09-10|title=Madibaz chess star plots upward curve in rankings|url=https://www.goodthingsguy.com/sport/chess-tournament-nmu/|accessdate=2023-07-26|work=Good Things Guy|language=en-ZA}}</ref> == Marejeo == == Viungo vya nje == * Charlize van Zyl rating card at FIDE * Charlize van Zyl player profile and games at Chessgames.com * [https://www.365chess.com/players/Charlize_Van_Zyl Charlize van Zyl] chess games at 365Chess.com [[Jamii:Waliozaliwa 1999]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa vyuo]] [[Jamii:Watu Afrika kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] evohyzqj4jk5s29x5xcxsd6sjvw43n1 1504548 1504545 2026-04-11T13:18:16Z Riccardo Riccioni 452 1504548 wikitext text/x-wiki '''Charlize van Zyl''' (alizaliwa 19 Septemba 1999) <ref>{{Rejea tovuti|title=The chess games of Charlize van Zyl|url=https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=130472|accessdate=2023-07-26|work=www.chessgames.com}}</ref> ni mchezaji wa [[Sataranji|chesi]] wa Afrika Kusini ambaye anashikilia taji la Woman International Master, ambalo alilipata mwaka wa 2013 akiwa na umri wa miaka 13, na kuwa Mwafrika Kusini mdogo zaidi kufanya hivyo. <ref>{{Rejea tovuti|title=chessblog.com - Alexandra Kosteniuk's Chess Blog|url=http://www.chessblog.com/2013/05/new-chess-record-13-year-old-charlize.html|accessdate=2023-07-26|language=en}}</ref> == Kazi ya chesi == Van Zyl alishinda Tuzo mbalimbali za Kanda za Afrika akiwa na umri wa miaka 13, na alishinda taji lake la WIM. <ref name="gsport">{{Rejea tovuti|author=Singh|first=Kimara|date=2020-10-05|title=gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia|url=https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/|accessdate=2023-07-26|work=gsport4girls|language=en-ZA}}</ref> Ameiwakilisha Taifa la Afrika Kusini katika Olmpiad ya Chess mwaka wa 2018 (akimaliza na 3.5/8 kwenye ubao wa 5) <ref>{{Rejea tovuti|title=Chess-Results Server Chess-results.com - 43rd Chess Olympiad 2018 Women|url=https://chess-results.com/tnr368909.aspx?lan=1&art=20&fed=RSA&flag=30|accessdate=2023-07-26|work=chess-results.com}}</ref> na mwaka wa 2022 (4/9 kwenye ubao wa 2). <ref>{{Rejea tovuti|title=Chess-Results Server Chess-results.com - 44th Chess Olympiad 2022 Women|url=https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=RSA&turdet=YES&flag=30|accessdate=2023-07-26|work=chess-results.com}}</ref> Alishika nafasi ya pili katika sehemu ya Wanawake katika Mashindano ya Chess ya bara la Afrika ya mwaka wa 2022, akimaliza nusu pointi nyuma ya Shahenda Wafa, <ref>{{Rejea tovuti|title=2022 African Chess Championship: Bassem Amin and Shahenda Wafa claim titles|url=https://www.fide.com/news/2009|accessdate=2023-07-26|work=www.fide.com|language=en}}</ref> na kufuzu katika Kombe la Dunia la Chess la Wanawake la mwaka wa 2023, <ref>{{Rejea tovuti|date=30 May 2023|title=Women's World Cup Qualified Players|url=https://www.fide.com/docs/regulations/Womens_World_Cup_2023_Qualified_Players.pdf|work=[[FIDE]]}}</ref> ambapo alishindwa na Nurgyul Salimova katika raundi ya kwanza. == Elimu == Van Zyl alisoma katika ya Shule ya Sekondari ya Wasichana ya katika Vyuo Vikuu, <ref>{{Rejea tovuti|title=SA girl chess master at 13|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/eastern-cape/sa-girl-chess-master-at-13-1514661}}</ref> na alisoma Shahada yake ya Kwanza katika vyombo vya habari na mawasiliano na utamaduni katika [[Chuo Kikuu cha Nelson Mandela|Chuo Kikuu cha Nelson Mandela Metropolitan]] . <ref name="gsport">{{Rejea tovuti|author=Singh|first=Kimara|date=2020-10-05|title=gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia|url=https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/|accessdate=2023-07-26|work=gsport4girls|language=en-ZA}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSingh2020">Singh, Kimara (5 October 2020). [https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/ "gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia"]. ''gsport4girls''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 July</span> 2023</span>.</cite></ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Communications|first=Full Stop|date=2020-09-10|title=Madibaz chess star plots upward curve in rankings|url=https://www.goodthingsguy.com/sport/chess-tournament-nmu/|accessdate=2023-07-26|work=Good Things Guy|language=en-ZA}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} == Viungo vya nje == * [https://www.365chess.com/players/Charlize_Van_Zyl Charlize van Zyl] chess games at 365Chess.com [[Jamii:Waliozaliwa 1999]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wachezaji wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 83tzfuwxnrq7m7pxcabmekdgfece9ws 1504549 1504548 2026-04-11T13:18:45Z Riccardo Riccioni 452 1504549 wikitext text/x-wiki '''Charlize van Zyl''' (alizaliwa 19 Septemba 1999) <ref>{{Rejea tovuti|title=The chess games of Charlize van Zyl|url=https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=130472|accessdate=2023-07-26|work=www.chessgames.com}}</ref> ni mchezaji wa [[Sataranji|chesi]] wa Afrika Kusini ambaye anashikilia taji la Woman International Master, ambalo alilipata mwaka wa 2013 akiwa na umri wa miaka 13, na kuwa Mwafrika Kusini mdogo zaidi kufanya hivyo. <ref>{{Rejea tovuti|title=chessblog.com - Alexandra Kosteniuk's Chess Blog|url=http://www.chessblog.com/2013/05/new-chess-record-13-year-old-charlize.html|accessdate=2023-07-26|language=en}}</ref> == Kazi ya chesi == Van Zyl alishinda Tuzo mbalimbali za Kanda za Afrika akiwa na umri wa miaka 13, na alishinda taji lake la WIM. <ref>{{Rejea tovuti|author=Singh|first=Kimara|date=2020-10-05|title=gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia|url=https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/|accessdate=2023-07-26|work=gsport4girls|language=en-ZA}}</ref> Ameiwakilisha Taifa la Afrika Kusini katika Olmpiad ya Chess mwaka wa 2018 (akimaliza na 3.5/8 kwenye ubao wa 5) <ref>{{Rejea tovuti|title=Chess-Results Server Chess-results.com - 43rd Chess Olympiad 2018 Women|url=https://chess-results.com/tnr368909.aspx?lan=1&art=20&fed=RSA&flag=30|accessdate=2023-07-26|work=chess-results.com}}</ref> na mwaka wa 2022 (4/9 kwenye ubao wa 2). <ref>{{Rejea tovuti|title=Chess-Results Server Chess-results.com - 44th Chess Olympiad 2022 Women|url=https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=RSA&turdet=YES&flag=30|accessdate=2023-07-26|work=chess-results.com}}</ref> Alishika nafasi ya pili katika sehemu ya Wanawake katika Mashindano ya Chess ya bara la Afrika ya mwaka wa 2022, akimaliza nusu pointi nyuma ya Shahenda Wafa, <ref>{{Rejea tovuti|title=2022 African Chess Championship: Bassem Amin and Shahenda Wafa claim titles|url=https://www.fide.com/news/2009|accessdate=2023-07-26|work=www.fide.com|language=en}}</ref> na kufuzu katika Kombe la Dunia la Chess la Wanawake la mwaka wa 2023, <ref>{{Rejea tovuti|date=30 May 2023|title=Women's World Cup Qualified Players|url=https://www.fide.com/docs/regulations/Womens_World_Cup_2023_Qualified_Players.pdf|work=[[FIDE]]}}</ref> ambapo alishindwa na Nurgyul Salimova katika raundi ya kwanza. == Elimu == Van Zyl alisoma katika ya Shule ya Sekondari ya Wasichana ya katika Vyuo Vikuu, <ref>{{Rejea tovuti|title=SA girl chess master at 13|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/eastern-cape/sa-girl-chess-master-at-13-1514661}}</ref> na alisoma Shahada yake ya Kwanza katika vyombo vya habari na mawasiliano na utamaduni katika [[Chuo Kikuu cha Nelson Mandela|Chuo Kikuu cha Nelson Mandela Metropolitan]] . <ref name="gsport">{{Rejea tovuti|author=Singh|first=Kimara|date=2020-10-05|title=gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia|url=https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/|accessdate=2023-07-26|work=gsport4girls|language=en-ZA}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSingh2020">Singh, Kimara (5 October 2020). [https://gsport.co.za/sa-chess-champ-eyes-2021-world-olympiad-in-russia/ "gsport4girls - SA Chess Champ Eyes 2021 World Olympiad in Russia"]. ''gsport4girls''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 July</span> 2023</span>.</cite></ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Communications|first=Full Stop|date=2020-09-10|title=Madibaz chess star plots upward curve in rankings|url=https://www.goodthingsguy.com/sport/chess-tournament-nmu/|accessdate=2023-07-26|work=Good Things Guy|language=en-ZA}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} == Viungo vya nje == * [https://www.365chess.com/players/Charlize_Van_Zyl Charlize van Zyl] chess games at 365Chess.com [[Jamii:Waliozaliwa 1999]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wachezaji wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 75zulvchzyo8oh5997bufb30uq0lp2r Bolanle Ambode 0 227774 1504552 2026-04-11T13:32:33Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347738677|Bolanle Ambode]]" 1504552 wikitext text/x-wiki '''Bolanle Patience Ambode''' (née Odukomaiya) (alizaliwa mnamo tarehe 15 Februari mwaka wa 1964) alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Jimbo la Lagos, kuanzia tarehe 29 ya mwezi Mei mwaka wa 2015 hadi tarehe 29 ya mwezi Mei mwaka wa 2019, wakati mumewe Akinwunmi Ambode alikuwa gavana wa Jimbo la Lagos. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}</ref> == Wasifu == Ambode alisoma katika Chuo cha St. Teresa, [[Ibadan]], [[jimbo la Oyo]], kwa ajili ya elimu yake ya sekondari na katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Lagos (LASU), Ojo, Jimbo la Lagos, ambapo alihitimu na shahada ya Fizikia na Hisabati mnamo mwaka wa 1989. Baadaye alisoma Shahada ya Uzamili (MSc) katika [[Utawala wa umma|Utawala wa Umma]] mnamo mwaka wa 1994. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html "Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles"]. ''www.nigeriagalleria.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 January</span> 2024</span>.</cite></ref> Kabla ya kuanzisha biashara yake ya kutengeneza vitabu, alifanya kazi katika Benki ya Watu wa Nigeria, Instant Finance Nigeria Limited na Aguagem Consulting. Kabla ya kuanza kufanya shughuli katika uokaji, alisoma kozi fupi katika Teknolojia ya Uokaji mikate nchini [[Israeli]] . Alifanya kazi kama Mkurugenzi Mtendaji na Afisa Mkuu Mtendaji wa Rehoboth Chops and Confectioneries Limited, inayojulikana kwa mkate wake maarufu wa Rehoboth huko Lagos. Wakati akiwa mwanafunzi wa chuo kikuu huko LASU, alikutana na mume wake. Walifunga ndoa mwaka wa 1991 na wana wamejaliwa watoto mapacha - wakike na wa kiume. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html "Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles"]. ''www.nigeriagalleria.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 January</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2015-04-20|title=Meet your new Lagos State First Lady – Bolanle Ambode +all the first ladies since 1999|url=https://encomium.ng/meet-your-new-lagos-state-first-lady-bolanle-ambode-all-the-first-ladies-since-1999/|accessdate=2024-01-21|work=Encomium|language=en-US}}</ref> Mnamo mwaka wa 2015, alizindua Mpango wa Tumaini kwa Wanawake nchini Nigeria (HOFOWEM), shirika lisilo la faida ambalo lengo lake ni kuwasaidia wanawake, watoto na vijana walio katika mazingira magumu katika Jimbo la Lagos na Nigeria. == Marejeo == {{S-start}} {{s-hon}} {{Succession box|title=[[First Lady of Lagos State]]|before=[[Abimbola Fashola]]|after=Dr [[Ibijoke Sanwo-Olu]]|years=2015–2019}} {{S-end}} [[Jamii:Waliozaliwa 1964]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] amo1ca491zm8hsprd5qo4dcu53m3b1m 1504553 1504552 2026-04-11T13:34:00Z Egipa 87700 1504553 wikitext text/x-wiki '''Bolanle Patience Ambode''' (née Odukomaiya) (alizaliwa mnamo tarehe 15 Februari mwaka wa 1964) alikuwa Mwanamke wa Kwanza wa Jimbo la Lagos, kuanzia tarehe 29 ya mwezi Mei mwaka wa 2015 hadi tarehe 29 ya mwezi Mei mwaka wa 2019, wakati mumewe Akinwunmi Ambode alikuwa gavana wa Jimbo la Lagos. <ref>{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}</ref> == Wasifu == Ambode alisoma katika Chuo cha St. Teresa, [[Ibadan]], [[jimbo la Oyo]], kwa ajili ya elimu yake ya sekondari na katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Lagos (LASU), Ojo, Jimbo la Lagos, ambapo alihitimu na shahada ya Fizikia na Hisabati mnamo mwaka wa 1989. Baadaye alisoma Shahada ya Uzamili (MSc) katika [[Utawala wa umma|Utawala wa Umma]] mnamo mwaka wa 1994. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html "Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles"]. ''www.nigeriagalleria.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 January</span> 2024</span>.</cite></ref> Kabla ya kuanzisha biashara yake ya kutengeneza vitabu, alifanya kazi katika Benki ya Watu wa Nigeria, Instant Finance Nigeria Limited na Aguagem Consulting. Kabla ya kuanza kufanya shughuli katika uokaji, alisoma kozi fupi katika Teknolojia ya Uokaji mikate nchini [[Israeli]] . Alifanya kazi kama Mkurugenzi Mtendaji na Afisa Mkuu Mtendaji wa Rehoboth Chops and Confectioneries Limited, inayojulikana kwa mkate wake maarufu wa Rehoboth huko Lagos. Wakati akiwa mwanafunzi wa chuo kikuu huko LASU, alikutana na mume wake. Walifunga ndoa mwaka wa 1991 na wana wamejaliwa watoto mapacha - wakike na wa kiume. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html "Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles"]. ''www.nigeriagalleria.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 January</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2015-04-20|title=Meet your new Lagos State First Lady – Bolanle Ambode +all the first ladies since 1999|url=https://encomium.ng/meet-your-new-lagos-state-first-lady-bolanle-ambode-all-the-first-ladies-since-1999/|accessdate=2024-01-21|work=Encomium|language=en-US}}</ref> Mnamo mwaka wa 2015, alizindua Mpango wa Tumaini kwa Wanawake nchini Nigeria (HOFOWEM), shirika lisilo la faida ambalo lengo lake ni kuwasaidia wanawake, watoto na vijana walio katika mazingira magumu katika Jimbo la Lagos na Nigeria. == Marejeo == {{S-start}} {{s-hon}} {{Succession box|title=[[First Lady of Lagos State]]|before=[[Abimbola Fashola]]|after=Dr [[Ibijoke Sanwo-Olu]]|years=2015–2019}} {{S-end}} [[Jamii:Waliozaliwa 1964]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 0lth6k0x8azjf4yse50r71a923sxw1t 1504554 1504553 2026-04-11T13:37:39Z Riccardo Riccioni 452 1504554 wikitext text/x-wiki '''Bolanle Patience Ambode''' (née Odukomaiya) (alizaliwa 15 Februari 1964) alikuwa [[Mwanamke wa Kwanza]] wa [[Jimbo la Lagos]], kuanzia tarehe 29 ya mwezi Mei mwaka wa 2015 hadi tarehe 29 ya mwezi Mei mwaka wa 2019, wakati mumewe Akinwunmi Ambode alikuwa gavana wa Jimbo la Lagos. <ref>{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}</ref> == Wasifu == Ambode alisoma katika Chuo cha St. Teresa, [[Ibadan]], [[jimbo la Oyo]], kwa ajili ya elimu yake ya sekondari na katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Lagos (LASU), Ojo, Jimbo la Lagos, ambapo alihitimu na shahada ya Fizikia na Hisabati mnamo mwaka wa 1989. Baadaye alisoma Shahada ya Uzamili (MSc) katika [[Utawala wa umma|Utawala wa Umma]] mnamo mwaka wa 1994. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html "Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles"]. ''www.nigeriagalleria.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 January</span> 2024</span>.</cite></ref> Kabla ya kuanzisha biashara yake ya kutengeneza vitabu, alifanya kazi katika Benki ya Watu wa Nigeria, Instant Finance Nigeria Limited na Aguagem Consulting. Kabla ya kuanza kufanya shughuli katika uokaji, alisoma kozi fupi katika Teknolojia ya Uokaji mikate nchini [[Israeli]] . Alifanya kazi kama Mkurugenzi Mtendaji na Afisa Mkuu Mtendaji wa Rehoboth Chops and Confectioneries Limited, inayojulikana kwa mkate wake maarufu wa Rehoboth huko Lagos. Wakati akiwa mwanafunzi wa chuo kikuu huko LASU, alikutana na mume wake. Walifunga ndoa mwaka wa 1991 na wana wamejaliwa watoto mapacha - wakike na wa kiume. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html|accessdate=2024-01-21|work=www.nigeriagalleria.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Bolanle-Ambode.html "Bolanle - Patience Ambode, Politician, Businesswoman, First Lady of Lagos State, Nigeria, Personality Profiles"]. ''www.nigeriagalleria.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 January</span> 2024</span>.</cite></ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2015-04-20|title=Meet your new Lagos State First Lady – Bolanle Ambode +all the first ladies since 1999|url=https://encomium.ng/meet-your-new-lagos-state-first-lady-bolanle-ambode-all-the-first-ladies-since-1999/|accessdate=2024-01-21|work=Encomium|language=en-US}}</ref> Mnamo mwaka wa 2015, alizindua Mpango wa Tumaini kwa Wanawake nchini Nigeria (HOFOWEM), shirika lisilo la faida ambalo lengo lake ni kuwasaidia wanawake, watoto na vijana walio katika mazingira magumu katika Jimbo la Lagos na Nigeria. == Marejeo == {{marejeo}} [[Jamii:Waliozaliwa 1964]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 6102756e3aw8jelyp9hczquhihgcj64 Edna P. Plumstead 0 227775 1504555 2026-04-11T13:54:10Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1337157427|Edna P. Plumstead]]" 1504555 wikitext text/x-wiki '''Plumstead''' ( ''née'' '''Janisch''' ;aliyezaliwa [[15 Septemba]] [[1903]] - aliyefariki [[23 Septemba]] [[1989]]) alikuwa mwanahistoria wa palaeobotani wa kutoka nchi ya [[Afrika Kusini]], wa Taasisi ya Bernard Price ya Utafiti wa Paleontolojia, Chuo Kikuu cha Witwatersrand, Johannesburg, mahali alipo hitimu mnamo 1924. Edna aliweka makazi Cape Town miaka saba ya kwanza ya maisha yake na hapo ndipo angechunguza na kupata maua ya porini kwenye Rasi ya Cape. Plumstead baadaye alifanya muunganiko wa maua ya porini na yale yale katika maeneo kama [[Australia]] na [[Amerika ya Kusini|Amerika Kusini]] na hapo baadaye angetetea utelezi wa bara. Alianza kutetea nadharia ya utelezi wa bara kwenye mnamo wa miaka ya 1950 na watu wanamuelezea kama mmoja wa 'wanasayansi wakuu wa Afrika Kusini kwenye uwanja wa paleobotania na jiolojia ya Gondwana '. <ref>{{Rejea jarida |last=Maguire |first=J M |date=January 1990 |title=Dr. Edna P. Plumstead FRSSAf |journal=Transactions of the Royal Society of South Africa |volume=47 |issue=3 |pages=355–357 |doi=10.1080/00359199009520247}}</ref> Plumstead alipewa Nishani ya Chrestian Mica Gondwanaland na Jumuiya ya Jiolojia ya India, na akafanywa Mwanachama wa Jumuiya ya Kifalme ya Afrika Kusini . Plumstead alomaliza masomo yake mwaka wa 1924 kutoka [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] na Shahada ya Kwanza ya Sayansi (Hons.) juu ya jiolojia na akachukua miadi na Idara ya Jiolojia. Tasnifu yake ya shahada ya uzamili ili pewa hushima kubwa sana na Jumuiya ya Jiolojia ya Afrika Kusini na hili likamfanya kuwa mpokeaji wa kwanza wa Nishani ya Corstorphine. Alijiunga na Taasisi ya Bernard Price mnamo wa 1965 kutoka Idara ya Jiolojia. Kipindi hicho alikuwa akisoma visukuku vya mimea vilivyokusanywa [[Bara la Antaktiki|Antaktika]], na polepole akaamini kwamba miamba ya mchanga ya umri huo huko Antaktika, Afrika Kusini, Amerika Kusini, India na Australia ilikuwa na visukuku vya mimea vinavyofanana kimsingi. Spishi hizi zilianzia mwishoni mwa Palaeozoic na kuendelea. Japo hii ilikuwa kipindi kirefu kabla ya kukubalika kwa jumla kwa 'kuteleza kwa bara', [[Gandunia|tektoniki za plate]] na kuenea kwa sakafu ya bahari, watu baadhi waliona mimea ya visukuku vya Antaktika kama ushahidi wa mawazo kuelekeza kwa kuwepo kwa 'bara kubwa' la zamani, Gondwana . Miaka mitano mbeleni baada ya ushahidi wa palaeobotania kutangazwa kwa ulimwengu, James Kitching aliongeza ushahidi wa visukuku vya wanyama wenye uti wa mgongo kwenye mjadala huu alipojiunga na Kundi la Utafiti la Antaktika la Marekani kwenye ziara yake mnamo wa 1970, na kuziunganisha pamoja visukuku vya wanyama wenye uti wa mgongo sawa na vile alivyozoea kupata huko [[Karroo|Karoo]] . == Kazi yake == Plumstead alifanya makazi Afrika Kusini, nchi ambayo nadharia ya Wegener ya kuteleza kwa Bara ilikuwa sahihi na ilifundishwa shuleni, ambayo ilikuwa tofauti na Amerika Kaskazini na Ulaya ambapo nadharia hiyo ilikuwa imekataliwa. Kutokana na hilo, aliathiriwa na dhana ya Wegener na akavutiwa sana na ukweli kwamba maisha ya nyuma duniani hayakusambazwa sawasawa, lakini kwamba yalikuwa yamegawanywa katika maeneo. Pamoja na hayo alijifunza juu ya uvumi wa bara la kale lililoitwa Gondwanaland na akaamua kujifunza zaidi kuihusu. Alifanya ugunduzi wake muhimu zaidi mwaka 1952, ambao ulikuwa ni uundaji wa Glossopteris, mmea wa Permian unaopatikana kila mahali wa Gondwana, na baadaye akawa mtaalamu wa jambo hilo. <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}</ref> Kipindi uchunguzi wake unaendelea, alilinganisha mimea ya Kusini na Kaskazini mwa Ulimwengu, na ikasababisha yeye kugundua kwamba baadhi ya nchi, ikiwa ni pamoja na Afrika, Amerika Kusini, India, Australia na Antaktika zilikuwa na mimea kama hiyo hapo kipindi cha nyuma. Uchunguzi wake ulikuwa wa msingi kwa sababu ulitumika kama uthibitisho wa kuwepo kwa Gondwana . Tunaweza kusoma kuihusu katika kitabu chake "The Case for Continental Drift". <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrankel2012">Frankel, Henry R (2012). ''The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate''. Cambridge University Press.</cite></ref> Kwenye uchunguzi wake kulikuwa na maswali mawili ya msingi ambayo aliuliza na kujaribu kuyavavadua. La kwanza lilikuwa hili : “Kama nafasi ya mabara isingebadilika, je, jenasi moja na hata spishi za mimea zingewezaje kwenenda mashariki, magharibi na kusini kuvuka bahari kubwa ambazo sasa zinazitenganisha, japo zimeshindwa kufika Amerika Kaskazini, Ulaya na Asia kwa njia rahisi?” Swali la pili lilikuwa hili: “Kama maeneo ya hali ya hewa yalikuwa sawa, tunawezaje kuelezea ukweli kwamba mimea ya visukuku ya India ya peninsula inafanana kwa karibu, na mara nyingi inaendana na ile ya Australia, Afrika kusini mwa Sahara, Argentina na Brazil japo zaidi ya yote, na ile inayopatikana humo katikati ya Antaktika katika 86˚S ambapo leo hakuna mmea wa mishipa ungeweza kuishi?” <ref>{{Rejea kitabu|title=Fossil floras of Antarctica|last=Edna P. Plumstead and R Kraűsel|publisher=London: Trans-Antarctic Expedition Committee|year=1962}}</ref> Plumstead pia alichangia nafasi kwenye usambaaji wa nadharia ya uhamaji kwani alitoa taarifa nzuri zaidi juu ya Glossopteris ambazo zilichangia kwenye tafsiri na uelewa wa mgawanyiko wa Gondwana . Akawa sauti halisi ya uhamaji. Kazi yake, pamoja na ile ya Wegener, du Toit na Martin ilimpa msaada Warren Hamilton, ambaye alikuwa mshabiki wa nadharia ya kuteleza kwa bara, kukuza nadharia yake juu ya uhamaji ambayo kisha akaitumia Amerika. <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrankel2012">Frankel, Henry R (2012). ''The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate''. Cambridge University Press.</cite></ref> Plumstead alikuwa mtu wa kwanza kutoa maelezo juu ya miundo ya ajabu yenye rutuba ya mmea wa Glossopteris inayopatikana kwenye uhusiano wa kikaboni na majani. Pamoja na hayo, kipindi cha utafiti wake, kwenye mapitio yake ya "Paleobotany huko Antaktika"; alifikia mwaafaka kwamba ni lazima kwamba ushahidi kutoka Antaktika unahitaji maelezo ya kifiziolojia yanayowezekana zaidi kuliko yoyote yaliyotolewa hapo nyuma, na inaonekana kuridhishwa na kukubalika kwa aina fulani ya mkondo wa bara. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">nukuu inahitajika</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Akiwa kama mwanasayansi wa paleobotanist pia, alijifunza juu ya visukuku na alipata shauku sana na ya jinsi visukuku vya spishi moja vilivyoishia katika mabara tofauti - anamtumia Gondwana kuelezea hili. Machapisho yake juu ya mkondo wa bara zilijadiliwa sana na ni muhimu kwa maendeleo yake mwenyewe kwenye utafiti wake wa visukuku. Warren Hamilton, ambaye alikuwa mshabiki wa uhamaji na alikwenda Afrika kutafuta ushahidi wa kuunga mkono nadharia yake, huku akiwa Afrika alisoma kazi ya Plumstead - ilikuwa shukrani kwake (na watu wengine wawili) kwamba aliweza kuthibitisha nadharia yake ya uhamaji kuwa kweli. Plumstead alitoa mchango mkubwa katika uelewa wa Glossopteris, akitoa ushahidi muhimu unaothibitisha tafsiri ya uhamaji ya Gondwana. Kupitia kazi na utafiti mwingi wa Plumstead, wanasayansi wengine wameweza kuthibitisha nadharia zao wenyewe ambazo zimetusaidia kujua kuhusu ulimwengu kama ulivyo leo. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=brYrDwAAQBAJ&q=edna+and+continental+drift&pg=PA271|title=The Continental Drift Controversy: Volume 1, Wegener and the Early Debate|last=Frankel|first=Henry R.|date=2016-12-12|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781316616048|language=en}}</ref> == Orodha ya sehemu ya machapisho == * EP Plumstead, 'Maelezo ya jenasi mbili mpya na spishi sita mpya za matunda zinazotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini', ''Trans Geol Soc S Afr'', 55 (1952), 281–328 * EP Plumstead, 'Mauaji ya jinsia mbili yanayotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini. ''Palaeontographica'', 100B (1956),1–25 * Edna P. Plumstead, Uzalishaji wa matunda wa jinsia mbili unaotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini (Stuttgart, E. Schweizerbart, 1956) * Edna P. Plumstead, Makaa ya Mawe Kusini mwa Afrika (Johannesburg: Witwatersrand University Press, 1957) * Edna P. Plumstead, Kuhusu Ottokaria, uundaji wa matunda wa Gangamopteris (Johannesburg) : Hortors Ltd., [1957?]) * EP Plumstead, 'Matokeo zaidi ya Glossopteridae na uainishaji wa muda unaotegemea wao', ''Trans Geol Soc S Afr'', 61 (1958), 52–74 * Edna P. Plumstead na R Kraűsel. Mimea ya visukuku vya Antaktika (London: Kamati ya Safari ya Kuvuka Antaktika, 1962) * Edna P. Plumstead, Miaka Elfu Tatu Milioni ya Maisha ya Mimea Afrika (Johannesburg: Jumuiya ya Jiolojia ya Afrika Kusini, 1969) * Edna P. Plumstead, 'Karatasi ya pamoja kuhusu Gondwana paleobotany' (1970) * Edna P. Plumstead, Mkusanyiko mpya wa visukuku vya mimea kutoka Milorgfjella, Dronning Maud Land (Cambridge Utafiti wa Antaktika wa Uingereza, 1975) * Vitabu vyake vilivyochapishwa: * Mimea ya Fossil ya Antarctica-toleo la 1 lilichapishwa kwa Kiingereza mnamo 1962 * Mchoro wa Sehemu ya Ramani Rahisi za Jiolojia - matoleo 8 yaliyochapishwa kwa Kiingereza kati ya 1938 na 1946 * Jiolojia-toleo la 1 lililochapishwa kwa Kiingereza mnamo 1962 == Marejeo == {{Reflist}}  [[Jamii:Waliozaliwa 1903]] [[Jamii:Waliofariki 1989]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 75rtylytogjv3ptu8teipgp37t6hbpo 1504556 1504555 2026-04-11T13:56:06Z Valuegirl 87699 1504556 wikitext text/x-wiki '''Plumstead''' ( ''née'' '''Janisch''' ;aliyezaliwa [[15 Septemba]] [[1903]] - aliyefariki [[23 Septemba]] [[1989]]) alikuwa mwanahistoria wa palaeobotani wa kutoka nchi ya [[Afrika Kusini]], wa Taasisi ya Bernard Price ya Utafiti wa Paleontolojia, Chuo Kikuu cha Witwatersrand, Johannesburg, mahali alipo hitimu mnamo 1924. Edna aliweka makazi Cape Town miaka saba ya kwanza ya maisha yake na hapo ndipo angechunguza na kupata maua ya porini kwenye Rasi ya Cape. Plumstead baadaye alifanya muunganiko wa maua ya porini na yale yale katika maeneo kama [[Australia]] na [[Amerika ya Kusini|Amerika Kusini]] na hapo baadaye angetetea utelezi wa bara. Alianza kutetea nadharia ya utelezi wa bara kwenye mnamo wa miaka ya 1950 na watu wanamuelezea kama mmoja wa 'wanasayansi wakuu wa Afrika Kusini kwenye uwanja wa paleobotania na jiolojia ya Gondwana '. <ref>{{Rejea jarida |last=Maguire |first=J M |date=January 1990 |title=Dr. Edna P. Plumstead FRSSAf |journal=Transactions of the Royal Society of South Africa |volume=47 |issue=3 |pages=355–357 |doi=10.1080/00359199009520247}}</ref> Plumstead alipewa Nishani ya Chrestian Mica Gondwanaland na Jumuiya ya Jiolojia ya India, na akafanywa Mwanachama wa Jumuiya ya Kifalme ya Afrika Kusini . Plumstead alomaliza masomo yake mwaka wa 1924 kutoka [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] na Shahada ya Kwanza ya Sayansi (Hons.) juu ya jiolojia na akachukua miadi na Idara ya Jiolojia. Tasnifu yake ya shahada ya uzamili ili pewa hushima kubwa sana na Jumuiya ya Jiolojia ya Afrika Kusini na hili likamfanya kuwa mpokeaji wa kwanza wa Nishani ya Corstorphine. Alijiunga na Taasisi ya Bernard Price mnamo wa 1965 kutoka Idara ya Jiolojia. Kipindi hicho alikuwa akisoma visukuku vya mimea vilivyokusanywa [[Bara la Antaktiki|Antaktika]], na polepole akaamini kwamba miamba ya mchanga ya umri huo huko Antaktika, Afrika Kusini, Amerika Kusini, India na Australia ilikuwa na visukuku vya mimea vinavyofanana kimsingi. Spishi hizi zilianzia mwishoni mwa Palaeozoic na kuendelea. Japo hii ilikuwa kipindi kirefu kabla ya kukubalika kwa jumla kwa 'kuteleza kwa bara', [[Gandunia|tektoniki za plate]] na kuenea kwa sakafu ya bahari, watu baadhi waliona mimea ya visukuku vya Antaktika kama ushahidi wa mawazo kuelekeza kwa kuwepo kwa 'bara kubwa' la zamani, Gondwana . Miaka mitano mbeleni baada ya ushahidi wa palaeobotania kutangazwa kwa ulimwengu, James Kitching aliongeza ushahidi wa visukuku vya wanyama wenye uti wa mgongo kwenye mjadala huu alipojiunga na Kundi la Utafiti la Antaktika la Marekani kwenye ziara yake mnamo wa 1970, na kuziunganisha pamoja visukuku vya wanyama wenye uti wa mgongo sawa na vile alivyozoea kupata huko [[Karroo|Karoo]] . == Kazi yake == Plumstead alifanya makazi Afrika Kusini, nchi ambayo nadharia ya Wegener ya kuteleza kwa Bara ilikuwa sahihi na ilifundishwa shuleni, ambayo ilikuwa tofauti na Amerika Kaskazini na Ulaya ambapo nadharia hiyo ilikuwa imekataliwa. Kutokana na hilo, aliathiriwa na dhana ya Wegener na akavutiwa sana na ukweli kwamba maisha ya nyuma duniani hayakusambazwa sawasawa, lakini kwamba yalikuwa yamegawanywa katika maeneo. Pamoja na hayo alijifunza juu ya uvumi wa bara la kale lililoitwa Gondwanaland na akaamua kujifunza zaidi kuihusu. Alifanya ugunduzi wake muhimu zaidi mwaka 1952, ambao ulikuwa ni uundaji wa Glossopteris, mmea wa Permian unaopatikana kila mahali wa Gondwana, na baadaye akawa mtaalamu wa jambo hilo. <ref>{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}</ref> Kipindi uchunguzi wake unaendelea, alilinganisha mimea ya Kusini na Kaskazini mwa Ulimwengu, na ikasababisha yeye kugundua kwamba baadhi ya nchi, ikiwa ni pamoja na Afrika, Amerika Kusini, India, Australia na Antaktika zilikuwa na mimea kama hiyo hapo kipindi cha nyuma. Uchunguzi wake ulikuwa wa msingi kwa sababu ulitumika kama uthibitisho wa kuwepo kwa Gondwana . Tunaweza kusoma kuihusu katika kitabu chake "The Case for Continental Drift". <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrankel2012">Frankel, Henry R (2012). ''The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate''. Cambridge University Press.</cite></ref> Kwenye uchunguzi wake kulikuwa na maswali mawili ya msingi ambayo aliuliza na kujaribu kuyavavadua. La kwanza lilikuwa hili : “Kama nafasi ya mabara isingebadilika, je, jenasi moja na hata spishi za mimea zingewezaje kwenenda mashariki, magharibi na kusini kuvuka bahari kubwa ambazo sasa zinazitenganisha, japo zimeshindwa kufika Amerika Kaskazini, Ulaya na Asia kwa njia rahisi?” Swali la pili lilikuwa hili: “Kama maeneo ya hali ya hewa yalikuwa sawa, tunawezaje kuelezea ukweli kwamba mimea ya visukuku ya India ya peninsula inafanana kwa karibu, na mara nyingi inaendana na ile ya Australia, Afrika kusini mwa Sahara, Argentina na Brazil japo zaidi ya yote, na ile inayopatikana humo katikati ya Antaktika katika 86˚S ambapo leo hakuna mmea wa mishipa ungeweza kuishi?” <ref>{{Rejea kitabu|title=Fossil floras of Antarctica|last=Edna P. Plumstead and R Kraűsel|publisher=London: Trans-Antarctic Expedition Committee|year=1962}}</ref> Plumstead pia alichangia nafasi kwenye usambaaji wa nadharia ya uhamaji kwani alitoa taarifa nzuri zaidi juu ya Glossopteris ambazo zilichangia kwenye tafsiri na uelewa wa mgawanyiko wa Gondwana . Akawa sauti halisi ya uhamaji. Kazi yake, pamoja na ile ya Wegener, du Toit na Martin ilimpa msaada Warren Hamilton, ambaye alikuwa mshabiki wa nadharia ya kuteleza kwa bara, kukuza nadharia yake juu ya uhamaji ambayo kisha akaitumia Amerika. <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrankel2012">Frankel, Henry R (2012). ''The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate''. Cambridge University Press.</cite></ref> Plumstead alikuwa mtu wa kwanza kutoa maelezo juu ya miundo ya ajabu yenye rutuba ya mmea wa Glossopteris inayopatikana kwenye uhusiano wa kikaboni na majani. Pamoja na hayo, kipindi cha utafiti wake, kwenye mapitio yake ya "Paleobotany huko Antaktika"; alifikia mwaafaka kwamba ni lazima kwamba ushahidi kutoka Antaktika unahitaji maelezo ya kifiziolojia yanayowezekana zaidi kuliko yoyote yaliyotolewa hapo nyuma, na inaonekana kuridhishwa na kukubalika kwa aina fulani ya mkondo wa bara. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">nukuu inahitajika</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Akiwa kama mwanasayansi wa paleobotanist pia, alijifunza juu ya visukuku na alipata shauku sana na ya jinsi visukuku vya spishi moja vilivyoishia katika mabara tofauti - anamtumia Gondwana kuelezea hili. Machapisho yake juu ya mkondo wa bara zilijadiliwa sana na ni muhimu kwa maendeleo yake mwenyewe kwenye utafiti wake wa visukuku. Warren Hamilton, ambaye alikuwa mshabiki wa uhamaji na alikwenda Afrika kutafuta ushahidi wa kuunga mkono nadharia yake, huku akiwa Afrika alisoma kazi ya Plumstead - ilikuwa shukrani kwake (na watu wengine wawili) kwamba aliweza kuthibitisha nadharia yake ya uhamaji kuwa kweli. Plumstead alitoa mchango mkubwa katika uelewa wa Glossopteris, akitoa ushahidi muhimu unaothibitisha tafsiri ya uhamaji ya Gondwana. Kupitia kazi na utafiti mwingi wa Plumstead, wanasayansi wengine wameweza kuthibitisha nadharia zao wenyewe ambazo zimetusaidia kujua kuhusu ulimwengu kama ulivyo leo. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=brYrDwAAQBAJ&q=edna+and+continental+drift&pg=PA271|title=The Continental Drift Controversy: Volume 1, Wegener and the Early Debate|last=Frankel|first=Henry R.|date=2016-12-12|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781316616048|language=en}}</ref> == Orodha ya sehemu ya machapisho == * EP Plumstead, 'Maelezo ya jenasi mbili mpya na spishi sita mpya za matunda zinazotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini', ''Trans Geol Soc S Afr'', 55 (1952), 281–328 * EP Plumstead, 'Mauaji ya jinsia mbili yanayotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini. ''Palaeontographica'', 100B (1956),1–25 * Edna P. Plumstead, Uzalishaji wa matunda wa jinsia mbili unaotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini (Stuttgart, E. Schweizerbart, 1956) * Edna P. Plumstead, Makaa ya Mawe Kusini mwa Afrika (Johannesburg: Witwatersrand University Press, 1957) * Edna P. Plumstead, Kuhusu Ottokaria, uundaji wa matunda wa Gangamopteris (Johannesburg) : Hortors Ltd., [1957?]) * EP Plumstead, 'Matokeo zaidi ya Glossopteridae na uainishaji wa muda unaotegemea wao', ''Trans Geol Soc S Afr'', 61 (1958), 52–74 * Edna P. Plumstead na R Kraűsel. Mimea ya visukuku vya Antaktika (London: Kamati ya Safari ya Kuvuka Antaktika, 1962) * Edna P. Plumstead, Miaka Elfu Tatu Milioni ya Maisha ya Mimea Afrika (Johannesburg: Jumuiya ya Jiolojia ya Afrika Kusini, 1969) * Edna P. Plumstead, 'Karatasi ya pamoja kuhusu Gondwana paleobotany' (1970) * Edna P. Plumstead, Mkusanyiko mpya wa visukuku vya mimea kutoka Milorgfjella, Dronning Maud Land (Cambridge Utafiti wa Antaktika wa Uingereza, 1975) * Vitabu vyake vilivyochapishwa: * Mimea ya Fossil ya Antarctica-toleo la 1 lilichapishwa kwa Kiingereza mnamo 1962 * Mchoro wa Sehemu ya Ramani Rahisi za Jiolojia - matoleo 8 yaliyochapishwa kwa Kiingereza kati ya 1938 na 1946 * Jiolojia-toleo la 1 lililochapishwa kwa Kiingereza mnamo 1962 == Marejeo == {{Reflist}}  [[Jamii:Waliozaliwa 1903]] [[Jamii:Waliofariki 1989]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] h7nrlsd42voo15v0sp1furddiyts38f 1504560 1504556 2026-04-11T14:24:37Z Riccardo Riccioni 452 1504560 wikitext text/x-wiki '''Edna P. Plumstead''' (''née'' '''Janisch'''; [[15 Septemba]] [[1903]] - [[23 Septemba]] [[1989]]) alikuwa mwanahistoria wa paleobotaniA wa kutoka nchi ya [[Afrika Kusini]], wa Taasisi ya Bernard Price ya Utafiti wa Paleontolojia, Chuo Kikuu cha Witwatersrand, Johannesburg, mahali alipo hitimu mnamo 1924. Edna aliweka makazi Cape Town miaka saba ya kwanza ya maisha yake na hapo ndipo angechunguza na kupata maua ya porini kwenye Rasi ya Cape. Plumstead baadaye alifanya muunganiko wa maua ya porini na yale yale katika maeneo kama [[Australia]] na [[Amerika ya Kusini|Amerika Kusini]] na hapo baadaye angetetea utelezi wa bara. Alianza kutetea nadharia ya utelezi wa bara kwenye mnamo wa miaka ya 1950 na watu wanamuelezea kama mmoja wa 'wanasayansi wakuu wa Afrika Kusini kwenye uwanja wa paleobotania na jiolojia ya Gondwana '. <ref>{{Rejea jarida |last=Maguire |first=J M |date=January 1990 |title=Dr. Edna P. Plumstead FRSSAf |journal=Transactions of the Royal Society of South Africa |volume=47 |issue=3 |pages=355–357 |doi=10.1080/00359199009520247}}</ref> Plumstead alipewa Nishani ya Chrestian Mica Gondwanaland na Jumuiya ya Jiolojia ya India, na akafanywa Mwanachama wa Jumuiya ya Kifalme ya Afrika Kusini . Plumstead alomaliza masomo yake mwaka wa 1924 kutoka [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] na Shahada ya Kwanza ya Sayansi (Hons.) juu ya jiolojia na akachukua miadi na Idara ya Jiolojia. Tasnifu yake ya shahada ya uzamili ili pewa hushima kubwa sana na Jumuiya ya Jiolojia ya Afrika Kusini na hili likamfanya kuwa mpokeaji wa kwanza wa Nishani ya Corstorphine. Alijiunga na Taasisi ya Bernard Price mnamo wa 1965 kutoka Idara ya Jiolojia. Kipindi hicho alikuwa akisoma visukuku vya mimea vilivyokusanywa [[Bara la Antaktiki|Antaktika]], na polepole akaamini kwamba miamba ya mchanga ya umri huo huko Antaktika, Afrika Kusini, Amerika Kusini, India na Australia ilikuwa na visukuku vya mimea vinavyofanana kimsingi. Spishi hizi zilianzia mwishoni mwa Palaeozoic na kuendelea. Japo hii ilikuwa kipindi kirefu kabla ya kukubalika kwa jumla kwa 'kuteleza kwa bara', [[Gandunia|tektoniki za plate]] na kuenea kwa sakafu ya bahari, watu baadhi waliona mimea ya visukuku vya Antaktika kama ushahidi wa mawazo kuelekeza kwa kuwepo kwa 'bara kubwa' la zamani, Gondwana . Miaka mitano mbeleni baada ya ushahidi wa palaeobotania kutangazwa kwa ulimwengu, James Kitching aliongeza ushahidi wa visukuku vya wanyama wenye uti wa mgongo kwenye mjadala huu alipojiunga na Kundi la Utafiti la Antaktika la Marekani kwenye ziara yake mnamo wa 1970, na kuziunganisha pamoja visukuku vya wanyama wenye uti wa mgongo sawa na vile alivyozoea kupata huko [[Karroo|Karoo]] . == Kazi yake == Plumstead alifanya makazi Afrika Kusini, nchi ambayo nadharia ya Wegener ya kuteleza kwa Bara ilikuwa sahihi na ilifundishwa shuleni, ambayo ilikuwa tofauti na Amerika Kaskazini na Ulaya ambapo nadharia hiyo ilikuwa imekataliwa. Kutokana na hilo, aliathiriwa na dhana ya Wegener na akavutiwa sana na ukweli kwamba maisha ya nyuma duniani hayakusambazwa sawasawa, lakini kwamba yalikuwa yamegawanywa katika maeneo. Pamoja na hayo alijifunza juu ya uvumi wa bara la kale lililoitwa Gondwanaland na akaamua kujifunza zaidi kuihusu. Alifanya ugunduzi wake muhimu zaidi mwaka 1952, ambao ulikuwa ni uundaji wa Glossopteris, mmea wa Permian unaopatikana kila mahali wa Gondwana, na baadaye akawa mtaalamu wa jambo hilo. <ref>{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}</ref> Kipindi uchunguzi wake unaendelea, alilinganisha mimea ya Kusini na Kaskazini mwa Ulimwengu, na ikasababisha yeye kugundua kwamba baadhi ya nchi, ikiwa ni pamoja na Afrika, Amerika Kusini, India, Australia na Antaktika zilikuwa na mimea kama hiyo hapo kipindi cha nyuma. Uchunguzi wake ulikuwa wa msingi kwa sababu ulitumika kama uthibitisho wa kuwepo kwa Gondwana . Tunaweza kusoma kuihusu katika kitabu chake "The Case for Continental Drift". <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrankel2012">Frankel, Henry R (2012). ''The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate''. Cambridge University Press.</cite></ref> Kwenye uchunguzi wake kulikuwa na maswali mawili ya msingi ambayo aliuliza na kujaribu kuyavavadua. La kwanza lilikuwa hili : “Kama nafasi ya mabara isingebadilika, je, jenasi moja na hata spishi za mimea zingewezaje kwenenda mashariki, magharibi na kusini kuvuka bahari kubwa ambazo sasa zinazitenganisha, japo zimeshindwa kufika Amerika Kaskazini, Ulaya na Asia kwa njia rahisi?” Swali la pili lilikuwa hili: “Kama maeneo ya hali ya hewa yalikuwa sawa, tunawezaje kuelezea ukweli kwamba mimea ya visukuku ya India ya peninsula inafanana kwa karibu, na mara nyingi inaendana na ile ya Australia, Afrika kusini mwa Sahara, Argentina na Brazil japo zaidi ya yote, na ile inayopatikana humo katikati ya Antaktika katika 86˚S ambapo leo hakuna mmea wa mishipa ungeweza kuishi?” <ref>{{Rejea kitabu|title=Fossil floras of Antarctica|last=Edna P. Plumstead and R Kraűsel|publisher=London: Trans-Antarctic Expedition Committee|year=1962}}</ref> Plumstead pia alichangia nafasi kwenye usambaaji wa nadharia ya uhamaji kwani alitoa taarifa nzuri zaidi juu ya Glossopteris ambazo zilichangia kwenye tafsiri na uelewa wa mgawanyiko wa Gondwana . Akawa sauti halisi ya uhamaji. Kazi yake, pamoja na ile ya Wegener, du Toit na Martin ilimpa msaada Warren Hamilton, ambaye alikuwa mshabiki wa nadharia ya kuteleza kwa bara, kukuza nadharia yake juu ya uhamaji ambayo kisha akaitumia Amerika. <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrankel2012">Frankel, Henry R (2012). ''The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate''. Cambridge University Press.</cite></ref> Plumstead alikuwa mtu wa kwanza kutoa maelezo juu ya miundo ya ajabu yenye rutuba ya mmea wa Glossopteris inayopatikana kwenye uhusiano wa kikaboni na majani. Pamoja na hayo, kipindi cha utafiti wake, kwenye mapitio yake ya "Paleobotany huko Antaktika"; alifikia mwaafaka kwamba ni lazima kwamba ushahidi kutoka Antaktika unahitaji maelezo ya kifiziolojia yanayowezekana zaidi kuliko yoyote yaliyotolewa hapo nyuma, na inaonekana kuridhishwa na kukubalika kwa aina fulani ya mkondo wa bara. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">nukuu inahitajika</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Akiwa kama mwanasayansi wa paleobotanist pia, alijifunza juu ya visukuku na alipata shauku sana na ya jinsi visukuku vya spishi moja vilivyoishia katika mabara tofauti - anamtumia Gondwana kuelezea hili. Machapisho yake juu ya mkondo wa bara zilijadiliwa sana na ni muhimu kwa maendeleo yake mwenyewe kwenye utafiti wake wa visukuku. Warren Hamilton, ambaye alikuwa mshabiki wa uhamaji na alikwenda Afrika kutafuta ushahidi wa kuunga mkono nadharia yake, huku akiwa Afrika alisoma kazi ya Plumstead - ilikuwa shukrani kwake (na watu wengine wawili) kwamba aliweza kuthibitisha nadharia yake ya uhamaji kuwa kweli. Plumstead alitoa mchango mkubwa katika uelewa wa Glossopteris, akitoa ushahidi muhimu unaothibitisha tafsiri ya uhamaji ya Gondwana. Kupitia kazi na utafiti mwingi wa Plumstead, wanasayansi wengine wameweza kuthibitisha nadharia zao wenyewe ambazo zimetusaidia kujua kuhusu ulimwengu kama ulivyo leo. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=brYrDwAAQBAJ&q=edna+and+continental+drift&pg=PA271|title=The Continental Drift Controversy: Volume 1, Wegener and the Early Debate|last=Frankel|first=Henry R.|date=2016-12-12|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781316616048|language=en}}</ref> == Orodha ya sehemu ya machapisho == * EP Plumstead, 'Maelezo ya jenasi mbili mpya na spishi sita mpya za matunda zinazotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini', ''Trans Geol Soc S Afr'', 55 (1952), 281–328 * EP Plumstead, 'Mauaji ya jinsia mbili yanayotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini. ''Palaeontographica'', 100B (1956),1–25 * Edna P. Plumstead, Uzalishaji wa matunda wa jinsia mbili unaotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini (Stuttgart, E. Schweizerbart, 1956) * Edna P. Plumstead, Makaa ya Mawe Kusini mwa Afrika (Johannesburg: Witwatersrand University Press, 1957) * Edna P. Plumstead, Kuhusu Ottokaria, uundaji wa matunda wa Gangamopteris (Johannesburg) : Hortors Ltd., [1957?]) * EP Plumstead, 'Matokeo zaidi ya Glossopteridae na uainishaji wa muda unaotegemea wao', ''Trans Geol Soc S Afr'', 61 (1958), 52–74 * Edna P. Plumstead na R Kraűsel. Mimea ya visukuku vya Antaktika (London: Kamati ya Safari ya Kuvuka Antaktika, 1962) * Edna P. Plumstead, Miaka Elfu Tatu Milioni ya Maisha ya Mimea Afrika (Johannesburg: Jumuiya ya Jiolojia ya Afrika Kusini, 1969) * Edna P. Plumstead, 'Karatasi ya pamoja kuhusu Gondwana paleobotany' (1970) * Edna P. Plumstead, Mkusanyiko mpya wa visukuku vya mimea kutoka Milorgfjella, Dronning Maud Land (Cambridge Utafiti wa Antaktika wa Uingereza, 1975) * Vitabu vyake vilivyochapishwa: * Mimea ya Fossil ya Antarctica-toleo la 1 lilichapishwa kwa Kiingereza mnamo 1962 * Mchoro wa Sehemu ya Ramani Rahisi za Jiolojia - matoleo 8 yaliyochapishwa kwa Kiingereza kati ya 1938 na 1946 * Jiolojia-toleo la 1 lililochapishwa kwa Kiingereza mnamo 1962 == Marejeo == {{Reflist}}  [[Jamii:Waliozaliwa 1903]] [[Jamii:Waliofariki 1989]] [[Jamii:Wanahistoria ya Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] smnr4b7if3ujco3eth44qmagnqq9mmy 1504564 1504560 2026-04-11T14:37:21Z Riccardo Riccioni 452 1504564 wikitext text/x-wiki '''Edna P. Plumstead''' (''née'' '''Janisch'''; [[15 Septemba]] [[1903]] - [[23 Septemba]] [[1989]]) alikuwa mwanahistoria wa paleobotania wa kutoka nchi ya [[Afrika Kusini]], wa Taasisi ya Bernard Price ya Utafiti wa Paleontolojia, Chuo Kikuu cha Witwatersrand, Johannesburg, mahali alipo hitimu mnamo 1924. Edna aliweka makazi Cape Town miaka saba ya kwanza ya maisha yake na hapo ndipo angechunguza na kupata maua ya porini kwenye Rasi ya Cape. Plumstead baadaye alifanya muunganiko wa maua ya porini na yale yale katika maeneo kama [[Australia]] na [[Amerika ya Kusini|Amerika Kusini]] na hapo baadaye angetetea utelezi wa bara. Alianza kutetea nadharia ya utelezi wa bara kwenye mnamo wa miaka ya 1950 na watu wanamuelezea kama mmoja wa 'wanasayansi wakuu wa Afrika Kusini kwenye uwanja wa paleobotania na jiolojia ya Gondwana '. <ref>{{Rejea jarida |last=Maguire |first=J M |date=January 1990 |title=Dr. Edna P. Plumstead FRSSAf |journal=Transactions of the Royal Society of South Africa |volume=47 |issue=3 |pages=355–357 |doi=10.1080/00359199009520247}}</ref> Plumstead alipewa Nishani ya Chrestian Mica Gondwanaland na Jumuiya ya Jiolojia ya India, na akafanywa Mwanachama wa Jumuiya ya Kifalme ya Afrika Kusini . Plumstead alomaliza masomo yake mwaka wa 1924 kutoka [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] na Shahada ya Kwanza ya Sayansi (Hons.) juu ya jiolojia na akachukua miadi na Idara ya Jiolojia. Tasnifu yake ya shahada ya uzamili ili pewa hushima kubwa sana na Jumuiya ya Jiolojia ya Afrika Kusini na hili likamfanya kuwa mpokeaji wa kwanza wa Nishani ya Corstorphine. Alijiunga na Taasisi ya Bernard Price mnamo wa 1965 kutoka Idara ya Jiolojia. Kipindi hicho alikuwa akisoma visukuku vya mimea vilivyokusanywa [[Bara la Antaktiki|Antaktika]], na polepole akaamini kwamba miamba ya mchanga ya umri huo huko Antaktika, Afrika Kusini, Amerika Kusini, India na Australia ilikuwa na visukuku vya mimea vinavyofanana kimsingi. Spishi hizi zilianzia mwishoni mwa Palaeozoic na kuendelea. Japo hii ilikuwa kipindi kirefu kabla ya kukubalika kwa jumla kwa 'kuteleza kwa bara', [[Gandunia|tektoniki za plate]] na kuenea kwa sakafu ya bahari, watu baadhi waliona mimea ya visukuku vya Antaktika kama ushahidi wa mawazo kuelekeza kwa kuwepo kwa 'bara kubwa' la zamani, Gondwana . Miaka mitano mbeleni baada ya ushahidi wa palaeobotania kutangazwa kwa ulimwengu, James Kitching aliongeza ushahidi wa visukuku vya wanyama wenye uti wa mgongo kwenye mjadala huu alipojiunga na Kundi la Utafiti la Antaktika la Marekani kwenye ziara yake mnamo wa 1970, na kuziunganisha pamoja visukuku vya wanyama wenye uti wa mgongo sawa na vile alivyozoea kupata huko [[Karroo|Karoo]] . == Kazi yake == Plumstead alifanya makazi Afrika Kusini, nchi ambayo nadharia ya Wegener ya kuteleza kwa Bara ilikuwa sahihi na ilifundishwa shuleni, ambayo ilikuwa tofauti na Amerika Kaskazini na Ulaya ambapo nadharia hiyo ilikuwa imekataliwa. Kutokana na hilo, aliathiriwa na dhana ya Wegener na akavutiwa sana na ukweli kwamba maisha ya nyuma duniani hayakusambazwa sawasawa, lakini kwamba yalikuwa yamegawanywa katika maeneo. Pamoja na hayo alijifunza juu ya uvumi wa bara la kale lililoitwa Gondwanaland na akaamua kujifunza zaidi kuihusu. Alifanya ugunduzi wake muhimu zaidi mwaka 1952, ambao ulikuwa ni uundaji wa Glossopteris, mmea wa Permian unaopatikana kila mahali wa Gondwana, na baadaye akawa mtaalamu wa jambo hilo. <ref>{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}</ref> Kipindi uchunguzi wake unaendelea, alilinganisha mimea ya Kusini na Kaskazini mwa Ulimwengu, na ikasababisha yeye kugundua kwamba baadhi ya nchi, ikiwa ni pamoja na Afrika, Amerika Kusini, India, Australia na Antaktika zilikuwa na mimea kama hiyo hapo kipindi cha nyuma. Uchunguzi wake ulikuwa wa msingi kwa sababu ulitumika kama uthibitisho wa kuwepo kwa Gondwana . Tunaweza kusoma kuihusu katika kitabu chake "The Case for Continental Drift". <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrankel2012">Frankel, Henry R (2012). ''The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate''. Cambridge University Press.</cite></ref> Kwenye uchunguzi wake kulikuwa na maswali mawili ya msingi ambayo aliuliza na kujaribu kuyavavadua. La kwanza lilikuwa hili : “Kama nafasi ya mabara isingebadilika, je, jenasi moja na hata spishi za mimea zingewezaje kwenenda mashariki, magharibi na kusini kuvuka bahari kubwa ambazo sasa zinazitenganisha, japo zimeshindwa kufika Amerika Kaskazini, Ulaya na Asia kwa njia rahisi?” Swali la pili lilikuwa hili: “Kama maeneo ya hali ya hewa yalikuwa sawa, tunawezaje kuelezea ukweli kwamba mimea ya visukuku ya India ya peninsula inafanana kwa karibu, na mara nyingi inaendana na ile ya Australia, Afrika kusini mwa Sahara, Argentina na Brazil japo zaidi ya yote, na ile inayopatikana humo katikati ya Antaktika katika 86˚S ambapo leo hakuna mmea wa mishipa ungeweza kuishi?” <ref>{{Rejea kitabu|title=Fossil floras of Antarctica|last=Edna P. Plumstead and R Kraűsel|publisher=London: Trans-Antarctic Expedition Committee|year=1962}}</ref> Plumstead pia alichangia nafasi kwenye usambaaji wa nadharia ya uhamaji kwani alitoa taarifa nzuri zaidi juu ya Glossopteris ambazo zilichangia kwenye tafsiri na uelewa wa mgawanyiko wa Gondwana . Akawa sauti halisi ya uhamaji. Kazi yake, pamoja na ile ya Wegener, du Toit na Martin ilimpa msaada Warren Hamilton, ambaye alikuwa mshabiki wa nadharia ya kuteleza kwa bara, kukuza nadharia yake juu ya uhamaji ambayo kisha akaitumia Amerika. <ref name=":0">{{Rejea kitabu|title=The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate|last=Frankel|first=Henry R|publisher=Cambridge University Press|year=2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrankel2012">Frankel, Henry R (2012). ''The Continental Drift Controversy: Wegener and the early Debate''. Cambridge University Press.</cite></ref> Plumstead alikuwa mtu wa kwanza kutoa maelezo juu ya miundo ya ajabu yenye rutuba ya mmea wa Glossopteris inayopatikana kwenye uhusiano wa kikaboni na majani. Pamoja na hayo, kipindi cha utafiti wake, kwenye mapitio yake ya "Paleobotany huko Antaktika"; alifikia mwaafaka kwamba ni lazima kwamba ushahidi kutoka Antaktika unahitaji maelezo ya kifiziolojia yanayowezekana zaidi kuliko yoyote yaliyotolewa hapo nyuma, na inaonekana kuridhishwa na kukubalika kwa aina fulani ya mkondo wa bara. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">nukuu inahitajika</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Akiwa kama mwanasayansi wa paleobotanist pia, alijifunza juu ya visukuku na alipata shauku sana na ya jinsi visukuku vya spishi moja vilivyoishia katika mabara tofauti - anamtumia Gondwana kuelezea hili. Machapisho yake juu ya mkondo wa bara zilijadiliwa sana na ni muhimu kwa maendeleo yake mwenyewe kwenye utafiti wake wa visukuku. Warren Hamilton, ambaye alikuwa mshabiki wa uhamaji na alikwenda Afrika kutafuta ushahidi wa kuunga mkono nadharia yake, huku akiwa Afrika alisoma kazi ya Plumstead - ilikuwa shukrani kwake (na watu wengine wawili) kwamba aliweza kuthibitisha nadharia yake ya uhamaji kuwa kweli. Plumstead alitoa mchango mkubwa katika uelewa wa Glossopteris, akitoa ushahidi muhimu unaothibitisha tafsiri ya uhamaji ya Gondwana. Kupitia kazi na utafiti mwingi wa Plumstead, wanasayansi wengine wameweza kuthibitisha nadharia zao wenyewe ambazo zimetusaidia kujua kuhusu ulimwengu kama ulivyo leo. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=brYrDwAAQBAJ&q=edna+and+continental+drift&pg=PA271|title=The Continental Drift Controversy: Volume 1, Wegener and the Early Debate|last=Frankel|first=Henry R.|date=2016-12-12|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781316616048|language=en}}</ref> == Orodha ya sehemu ya machapisho == * EP Plumstead, 'Maelezo ya jenasi mbili mpya na spishi sita mpya za matunda zinazotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini', ''Trans Geol Soc S Afr'', 55 (1952), 281–328 * EP Plumstead, 'Mauaji ya jinsia mbili yanayotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini. ''Palaeontographica'', 100B (1956),1–25 * Edna P. Plumstead, Uzalishaji wa matunda wa jinsia mbili unaotokana na majani ya Glossopteris kutoka Afrika Kusini (Stuttgart, E. Schweizerbart, 1956) * Edna P. Plumstead, Makaa ya Mawe Kusini mwa Afrika (Johannesburg: Witwatersrand University Press, 1957) * Edna P. Plumstead, Kuhusu Ottokaria, uundaji wa matunda wa Gangamopteris (Johannesburg) : Hortors Ltd., [1957?]) * EP Plumstead, 'Matokeo zaidi ya Glossopteridae na uainishaji wa muda unaotegemea wao', ''Trans Geol Soc S Afr'', 61 (1958), 52–74 * Edna P. Plumstead na R Kraűsel. Mimea ya visukuku vya Antaktika (London: Kamati ya Safari ya Kuvuka Antaktika, 1962) * Edna P. Plumstead, Miaka Elfu Tatu Milioni ya Maisha ya Mimea Afrika (Johannesburg: Jumuiya ya Jiolojia ya Afrika Kusini, 1969) * Edna P. Plumstead, 'Karatasi ya pamoja kuhusu Gondwana paleobotany' (1970) * Edna P. Plumstead, Mkusanyiko mpya wa visukuku vya mimea kutoka Milorgfjella, Dronning Maud Land (Cambridge Utafiti wa Antaktika wa Uingereza, 1975) * Vitabu vyake vilivyochapishwa: * Mimea ya Fossil ya Antarctica-toleo la 1 lilichapishwa kwa Kiingereza mnamo 1962 * Mchoro wa Sehemu ya Ramani Rahisi za Jiolojia - matoleo 8 yaliyochapishwa kwa Kiingereza kati ya 1938 na 1946 * Jiolojia-toleo la 1 lililochapishwa kwa Kiingereza mnamo 1962 == Marejeo == {{Reflist}}  [[Jamii:Waliozaliwa 1903]] [[Jamii:Waliofariki 1989]] [[Jamii:Wanahistoria wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] a23hb152fjy3jdayaygh9cgol8ovqc0 Mary Agard Pocock 0 227776 1504557 2026-04-11T14:04:52Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342215547|Mary Pocock]]" 1504557 wikitext text/x-wiki '''Mary Agard Pocock''' (aliyezaliwa [[31 Desemba]] [[1886]] - aliyefariki [[10 Julai]] [[1977]]) alikuwa mwanafizikia wa kutokea [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] == Biografia == Alizaliwa mahali panaitwa Rondebosch mwaka wa 1886 kwa William Pocock na Elizabeth Dacomb, Mary Pocock alipata elimu Shule ya Sekondari ya Bedford na Chuo cha Wanawake cha Cheltenham . <ref name="dict">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC|title=New Dictionary of South African Biography, Volume 1|last=E. J. Verwey|publisher=HSRC Press|year=1999|isbn=0796916489|page=[https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228 216]}}</ref> Kisha Pocock alipata elimu ya chuoni ndani ya [[Chuo Kikuu cha London]] ambapo alisoma [[botania]], akipokea shahada yake mwaka wa 1908. Baada ya shahada yake, Pocock alifundisha kwenye shule za wasichana huko [[London]] na [[Rasi ya Tumaini Jema|Cape]] kabla ya kuendelea na masomo yake mwaka wa 1919; alimaliza shahada ya ziada ya heshima kwenye botania huko [[Cambridge]] . Alishika nafasi ya mhadhiri kwenye [[Chuo Kikuu cha Rhodes]] kwa mwaka mmoja mwaka wa 1924, nafasi ambayo alichukua mara kwa mara tena kipindi cha taaluma yake. Mwaka wa 1925 alipata safari na Dorothea Bleek kutoka Rhodesia hadi [[Luanda]] akikusanya mimea ya maua ambayo alisoma kwenye Bustani za Kifalme za Mimea, Kew na Jumba la Makumbusho la Uingereza aliporudi. Akisafiri kurudi Afrika Kusini, Pocock alipendezwa na [[mwani]], na kupata [[Uzamivu|Shahada ya Uzamivu (PhD)]] kuhusu mada hiyo kutoka [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] akiwa na umri wa miaka 46. Mwaka wa 1942 alianzisha [[Herbarium (RUH)|mimea ya mimea ya Chuo Kikuu cha Rhodes (RUH)]] . <ref name="bio">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035|title=The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z|last=Marilyn Bailey Ogilvie|last2=Joy Dorothy Harvey|publisher=Taylor & Francis|year=2000|isbn=041592040X|page=1035|author-link=Marilyn Bailey Ogilvie|author-link2=Joy Harvey}}</ref> Alisoma ''Volvox'' haswa. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=1MdJS2086usC&pg=PA14|title=Volvox: A Search for the Molecular and Genetic Origins of Multicellularity and Cellular Differentiation|last=David Kirk|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=0521019141|page=14}}</ref> Pocock kwa kushirikiana na Marion S. Cave ikawa kundi la kwanza kutambua ni kromosomu ngapi mwani unazo. <ref>{{Rejea jarida |last=Cave |first=Marion S. |last2=Pocock |first2=Mary Agard |date=1951 |title=Karyological Studies in the Volvocaceae |url=https://www.jstor.org/stable/2438205 |journal=American Journal of Botany |volume=38 |issue=10 |pages=800–811 |doi=10.2307/2438205 |issn=0002-9122 |jstor=2438205 |url-access=subscription}}</ref> Kama mwandishi wa machapisho zaidi ya 30 juu ya mwani, mimea kadhaa pia imepewa jina la Pocock. <ref name="dict">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC|title=New Dictionary of South African Biography, Volume 1|last=E. J. Verwey|publisher=HSRC Press|year=1999|isbn=0796916489|page=[https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228 216]}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFE._J._Verwey1999">E. J. Verwey (1999). [[iarchive:bub_gb_rl8nkyID3WsC|''New Dictionary of South African Biography, Volume 1'']]. HSRC Press. p.&nbsp;[[iarchive:bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228|216]]. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0796916489|<bdi>0796916489</bdi>]].</cite></ref> Aliptiwa Medali ya Crisp ya Linnean Society, <ref name="bio">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035|title=The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z|last=Marilyn Bailey Ogilvie|last2=Joy Dorothy Harvey|publisher=Taylor & Francis|year=2000|isbn=041592040X|page=1035|author-link=Marilyn Bailey Ogilvie|author-link2=Joy Harvey}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMarilyn_Bailey_OgilvieJoy_Dorothy_Harvey2000">[[Marilyn Bailey Ogilvie]]; [[Joy Harvey|Joy Dorothy Harvey]] (2000). [https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035 ''The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z'']. Taylor & Francis. p.&nbsp;1035. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/041592040X|<bdi>041592040X</bdi>]].</cite></ref> na alikuwa mwanakikundi wa Linnean Society na Royal Society of South Africa . <ref name="dict" /> == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * Biography of Mary Pocock at the S2A3 Biographical Database of Southern African Science [[Jamii:Waliofariki 1977]] [[Jamii:Waliozaliwa 1886]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] h06o1sjljg4zotn5ivyzz3vyzr00zhc 1504558 1504557 2026-04-11T14:06:05Z Valuegirl 87699 1504558 wikitext text/x-wiki '''Mary Agard Pocock''' (aliyezaliwa [[31 Desemba]] [[1886]] - aliyefariki [[10 Julai]] [[1977]]) alikuwa mwanafizikia wa kutokea [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] == Biografia == Alizaliwa mahali panaitwa Rondebosch mwaka wa 1886 kwa William Pocock na Elizabeth Dacomb, Mary Pocock alipata elimu Shule ya Sekondari ya Bedford na Chuo cha Wanawake cha Cheltenham . <ref>{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC|title=New Dictionary of South African Biography, Volume 1|last=E. J. Verwey|publisher=HSRC Press|year=1999|isbn=0796916489|page=[https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228 216]}}</ref> Kisha Pocock alipata elimu ya chuoni ndani ya [[Chuo Kikuu cha London]] ambapo alisoma [[botania]], akipokea shahada yake mwaka wa 1908. Baada ya shahada yake, Pocock alifundisha kwenye shule za wasichana huko [[London]] na [[Rasi ya Tumaini Jema|Cape]] kabla ya kuendelea na masomo yake mwaka wa 1919; alimaliza shahada ya ziada ya heshima kwenye botania huko [[Cambridge]] . Alishika nafasi ya mhadhiri kwenye [[Chuo Kikuu cha Rhodes]] kwa mwaka mmoja mwaka wa 1924, nafasi ambayo alichukua mara kwa mara tena kipindi cha taaluma yake. Mwaka wa 1925 alipata safari na Dorothea Bleek kutoka Rhodesia hadi [[Luanda]] akikusanya mimea ya maua ambayo alisoma kwenye Bustani za Kifalme za Mimea, Kew na Jumba la Makumbusho la Uingereza aliporudi. Akisafiri kurudi Afrika Kusini, Pocock alipendezwa na [[mwani]], na kupata [[Uzamivu|Shahada ya Uzamivu (PhD)]] kuhusu mada hiyo kutoka [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] akiwa na umri wa miaka 46. Mwaka wa 1942 alianzisha [[Herbarium (RUH)|mimea ya mimea ya Chuo Kikuu cha Rhodes (RUH)]] . <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035|title=The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z|last=Marilyn Bailey Ogilvie|last2=Joy Dorothy Harvey|publisher=Taylor & Francis|year=2000|isbn=041592040X|page=1035|author-link=Marilyn Bailey Ogilvie|author-link2=Joy Harvey}}</ref> Alisoma ''Volvox'' haswa. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=1MdJS2086usC&pg=PA14|title=Volvox: A Search for the Molecular and Genetic Origins of Multicellularity and Cellular Differentiation|last=David Kirk|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=0521019141|page=14}}</ref> Pocock kwa kushirikiana na Marion S. Cave ikawa kundi la kwanza kutambua ni kromosomu ngapi mwani unazo. <ref>{{Rejea jarida |last=Cave |first=Marion S. |last2=Pocock |first2=Mary Agard |date=1951 |title=Karyological Studies in the Volvocaceae |url=https://www.jstor.org/stable/2438205 |journal=American Journal of Botany |volume=38 |issue=10 |pages=800–811 |doi=10.2307/2438205 |issn=0002-9122 |jstor=2438205 |url-access=subscription}}</ref> Kama mwandishi wa machapisho zaidi ya 30 juu ya mwani, mimea kadhaa pia imepewa jina la Pocock. <ref name="dict">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC|title=New Dictionary of South African Biography, Volume 1|last=E. J. Verwey|publisher=HSRC Press|year=1999|isbn=0796916489|page=[https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228 216]}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFE._J._Verwey1999">E. J. Verwey (1999). [[iarchive:bub_gb_rl8nkyID3WsC|''New Dictionary of South African Biography, Volume 1'']]. HSRC Press. p.&nbsp;[[iarchive:bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228|216]]. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0796916489|<bdi>0796916489</bdi>]].</cite></ref> Aliptiwa Medali ya Crisp ya Linnean Society, <ref name="bio">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035|title=The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z|last=Marilyn Bailey Ogilvie|last2=Joy Dorothy Harvey|publisher=Taylor & Francis|year=2000|isbn=041592040X|page=1035|author-link=Marilyn Bailey Ogilvie|author-link2=Joy Harvey}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMarilyn_Bailey_OgilvieJoy_Dorothy_Harvey2000">[[Marilyn Bailey Ogilvie]]; [[Joy Harvey|Joy Dorothy Harvey]] (2000). [https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035 ''The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z'']. Taylor & Francis. p.&nbsp;1035. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/041592040X|<bdi>041592040X</bdi>]].</cite></ref> na alikuwa mwanakikundi wa Linnean Society na Royal Society of South Africa . <ref name="dict" /> == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * Biography of Mary Pocock at the S2A3 Biographical Database of Southern African Science [[Jamii:Waliofariki 1977]] [[Jamii:Waliozaliwa 1886]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] ckadtcortwilqb38kb92417xpseyole 1504565 1504558 2026-04-11T14:38:44Z Riccardo Riccioni 452 1504565 wikitext text/x-wiki '''Mary Agard Pocock''' ([[31 Desemba]] [[1886]] - [[10 Julai]] [[1977]]) alikuwa mwanafizikia wa kutokea [[Afrika Kusini]]. == Biografia == Alizaliwa mahali panaitwa Rondebosch mwaka wa 1886 kwa William Pocock na Elizabeth Dacomb, Mary Pocock alipata elimu Shule ya Sekondari ya Bedford na Chuo cha Wanawake cha Cheltenham . <ref>{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC|title=New Dictionary of South African Biography, Volume 1|last=E. J. Verwey|publisher=HSRC Press|year=1999|isbn=0796916489|page=[https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228 216]}}</ref> Kisha Pocock alipata elimu ya chuoni ndani ya [[Chuo Kikuu cha London]] ambapo alisoma [[botania]], akipokea shahada yake mwaka wa 1908. Baada ya shahada yake, Pocock alifundisha kwenye shule za wasichana huko [[London]] na [[Rasi ya Tumaini Jema|Cape]] kabla ya kuendelea na masomo yake mwaka wa 1919; alimaliza shahada ya ziada ya heshima kwenye botania huko [[Cambridge]] . Alishika nafasi ya mhadhiri kwenye [[Chuo Kikuu cha Rhodes]] kwa mwaka mmoja mwaka wa 1924, nafasi ambayo alichukua mara kwa mara tena kipindi cha taaluma yake. Mwaka wa 1925 alipata safari na Dorothea Bleek kutoka Rhodesia hadi [[Luanda]] akikusanya mimea ya maua ambayo alisoma kwenye Bustani za Kifalme za Mimea, Kew na Jumba la Makumbusho la Uingereza aliporudi. Akisafiri kurudi Afrika Kusini, Pocock alipendezwa na [[mwani]], na kupata [[Uzamivu|Shahada ya Uzamivu (PhD)]] kuhusu mada hiyo kutoka [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] akiwa na umri wa miaka 46. Mwaka wa 1942 alianzisha [[Herbarium (RUH)|mimea ya mimea ya Chuo Kikuu cha Rhodes (RUH)]] . <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035|title=The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z|last=Marilyn Bailey Ogilvie|last2=Joy Dorothy Harvey|publisher=Taylor & Francis|year=2000|isbn=041592040X|page=1035|author-link=Marilyn Bailey Ogilvie|author-link2=Joy Harvey}}</ref> Alisoma ''Volvox'' haswa. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=1MdJS2086usC&pg=PA14|title=Volvox: A Search for the Molecular and Genetic Origins of Multicellularity and Cellular Differentiation|last=David Kirk|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=0521019141|page=14}}</ref> Pocock kwa kushirikiana na Marion S. Cave ikawa kundi la kwanza kutambua ni kromosomu ngapi mwani unazo. <ref>{{Rejea jarida |last=Cave |first=Marion S. |last2=Pocock |first2=Mary Agard |date=1951 |title=Karyological Studies in the Volvocaceae |url=https://www.jstor.org/stable/2438205 |journal=American Journal of Botany |volume=38 |issue=10 |pages=800–811 |doi=10.2307/2438205 |issn=0002-9122 |jstor=2438205 |url-access=subscription}}</ref> Kama mwandishi wa machapisho zaidi ya 30 juu ya mwani, mimea kadhaa pia imepewa jina la Pocock. <ref name="dict">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC|title=New Dictionary of South African Biography, Volume 1|last=E. J. Verwey|publisher=HSRC Press|year=1999|isbn=0796916489|page=[https://archive.org/details/bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228 216]}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFE._J._Verwey1999">E. J. Verwey (1999). [[iarchive:bub_gb_rl8nkyID3WsC|''New Dictionary of South African Biography, Volume 1'']]. HSRC Press. p.&nbsp;[[iarchive:bub_gb_rl8nkyID3WsC/page/n228|216]]. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0796916489|<bdi>0796916489</bdi>]].</cite></ref> Aliptiwa Medali ya Crisp ya Linnean Society, <ref name="bio">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035|title=The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z|last=Marilyn Bailey Ogilvie|last2=Joy Dorothy Harvey|publisher=Taylor & Francis|year=2000|isbn=041592040X|page=1035|author-link=Marilyn Bailey Ogilvie|author-link2=Joy Harvey}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMarilyn_Bailey_OgilvieJoy_Dorothy_Harvey2000">[[Marilyn Bailey Ogilvie]]; [[Joy Harvey|Joy Dorothy Harvey]] (2000). [https://books.google.com/books?id=LTSYePZvSXYC&pg=PA1035 ''The Biographical Dictionary of Women in Science: L-Z'']. Taylor & Francis. p.&nbsp;1035. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/041592040X|<bdi>041592040X</bdi>]].</cite></ref> na alikuwa mwanakikundi wa Linnean Society na Royal Society of South Africa . <ref name="dict" /> == Marejeo == {{Reflist}} [[Jamii:Waliofariki 1977]] [[Jamii:Waliozaliwa 1886]] [[Jamii:Wanafizikia wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] nbvn33d6cwi8wocf60xi9vp1s7b6f1r Juan Arza 0 227777 1504559 2026-04-11T14:24:14Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Juan Arza Iñigo''' (amezaliwa [[12 Juni]], [[1923]] – amefariki [[17 Julai]], [[2011]]) alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]] na pia alikuwa [[kocha]].<ref name="ARZA">{{cite news|url=http://www.marca.com/2011/07/17/futbol/equipos/sevilla/1310920497.html|title=Fallece Juan Arza, máximo goleador de la historia del Sevilla|trans-title=Juan Arza, Sevilla's top goalscorer in history, dies|new...' 1504559 wikitext text/x-wiki '''Juan Arza Iñigo''' (amezaliwa [[12 Juni]], [[1923]] – amefariki [[17 Julai]], [[2011]]) alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]] na pia alikuwa [[kocha]].<ref name="ARZA">{{cite news|url=http://www.marca.com/2011/07/17/futbol/equipos/sevilla/1310920497.html|title=Fallece Juan Arza, máximo goleador de la historia del Sevilla|trans-title=Juan Arza, Sevilla's top goalscorer in history, dies|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|language=es|date=17 July 2011|access-date=30 September 2011}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1923|2011}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 5tevuv4lhe0u908io4x5gfu3ezargqd 1504566 1504559 2026-04-11T14:39:12Z Riccardo Riccioni 452 1504566 wikitext text/x-wiki '''Juan Arza Iñigo''' ([[12 Juni]] [[1923]] – [[17 Julai]] [[2011]]) alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]] na pia alikuwa [[kocha]].<ref name="ARZA">{{cite news|url=http://www.marca.com/2011/07/17/futbol/equipos/sevilla/1310920497.html|title=Fallece Juan Arza, máximo goleador de la historia del Sevilla|trans-title=Juan Arza, Sevilla's top goalscorer in history, dies|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|language=es|date=17 July 2011|access-date=30 September 2011}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1923|2011}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] s48qkrwl494u6r9q7v6donirrkk2v71 Sergio Asenjo 0 227778 1504561 2026-04-11T14:27:27Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Sergio Asenjo Andrés''' (amezaliwa [[28 Juni]], [[1989]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye alikuwa akicheza kama kipa.<ref name=Med>{{cite web|url=https://medium.com/off-the-pitch-by-villarreal/trials-tribulations-and-triumph-the-sergio-asenjo-story-aeb7cc25562e|title=Trials, tribulations, and triumph: The Sergio Asenjo story|publisher=[[Medium (website)|Medium]]|date=28 February 2017|accessdate=12 S...' 1504561 wikitext text/x-wiki '''Sergio Asenjo Andrés''' (amezaliwa [[28 Juni]], [[1989]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye alikuwa akicheza kama kipa.<ref name=Med>{{cite web|url=https://medium.com/off-the-pitch-by-villarreal/trials-tribulations-and-triumph-the-sergio-asenjo-story-aeb7cc25562e|title=Trials, tribulations, and triumph: The Sergio Asenjo story|publisher=[[Medium (website)|Medium]]|date=28 February 2017|accessdate=12 September 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/12/spanish-football/2009/02/15/1110794/sergio-asenjo-returns-to-training-for-valladolid|title=Sergio Asenjo returns to training for Valladolid|publisher=[[Goal (website)|Goal]]|last=Macdonald|first=Paul|date=15 February 2009|accessdate=12 September 2018}}</ref><ref name=Knee>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/uk-soccer-spain-vil/villarreal-keeper-asenjo-suffers-fourth-acl-injury-idUKKBN16618S|title=Villarreal keeper Asenjo suffers fourth ACL injury|publisher=[[Reuters]]|last=Garcia|first=Adriana|date=27 February 2017|accessdate=12 September 2018}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1989|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 51dzd8mfp7av236yahhekviymy5lqih Juan Manuel Asensi 0 227779 1504562 2026-04-11T14:30:34Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Juan Manuel Asensi Ripoll''' (amezaliwa [[23 Septemba]], [[1949]]) ni mchezaji wa zamani wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye alikuwa akicheza kama kiungo [[mshambuliaji]].<ref>{{cite web|url=http://puebla80s.blogspot.com/2009/05/equipo-puebla-1980-el-equipo-del-puebla.html|title=Equipo Puebla 1980–81|trans-title=Puebla team 1980–81|publisher=Puebla80s Blogspot|language=es|date=May 2009|access-date=25 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|url...' 1504562 wikitext text/x-wiki '''Juan Manuel Asensi Ripoll''' (amezaliwa [[23 Septemba]], [[1949]]) ni mchezaji wa zamani wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye alikuwa akicheza kama kiungo [[mshambuliaji]].<ref>{{cite web|url=http://puebla80s.blogspot.com/2009/05/equipo-puebla-1980-el-equipo-del-puebla.html|title=Equipo Puebla 1980–81|trans-title=Puebla team 1980–81|publisher=Puebla80s Blogspot|language=es|date=May 2009|access-date=25 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1991/07/22/MD19910722-015.pdf|title=Esteban and Asensi, técnicos|trans-title=Esteban and Asensi, managers|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|language=es|date=22 July 1991|access-date=25 May 2017}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1949|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] nhz2j3oxy2o4noz1d8h9cjrejwgpo9s Vicente Asensi 0 227780 1504563 2026-04-11T14:36:05Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Vicente Asensi Albentosa''' (amezaliwa [[28 Januari]], [[1919]] – amefariki [[2 Septemba]], [[2000]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] aliyelitumikia maisha yake yote ya [[soka]] katika klabu ya Valencia CF, ambapo alicheza mechi 308 na kufunga mabao 33. Akiwa pamoja na Epi, Amadeo, Edmundo Suárez (Mundo) na Guillermo Gorostiza, waliunda safu moja ya ushambuliaji bora zaidi katika miaka ya 1940. Katika kipindi kikubwa cha maisha yake alich...' 1504563 wikitext text/x-wiki '''Vicente Asensi Albentosa''' (amezaliwa [[28 Januari]], [[1919]] – amefariki [[2 Septemba]], [[2000]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] aliyelitumikia maisha yake yote ya [[soka]] katika klabu ya Valencia CF, ambapo alicheza mechi 308 na kufunga mabao 33. Akiwa pamoja na Epi, Amadeo, Edmundo Suárez (Mundo) na Guillermo Gorostiza, waliunda safu moja ya ushambuliaji bora zaidi katika miaka ya 1940. Katika kipindi kikubwa cha maisha yake alicheza kama winga wa kushoto, lakini kadiri alivyokuwa akizeeka alirudishwa nyuma zaidi na hatimaye akacheza kama beki. Katika kiwango cha kimataifa, aliichezea Timu ya taifa ya Hispania mara sita kati ya mwaka 1945 na 1950.<ref>[http://www.ciberche.net/histoche/jugadores/19?pid=423&show_all=1 Valencia CF profile]<ref><ref>[https://web.archive.org/web/20101003162729/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=652&n=asensi%2Fvicente%2Fasensi%2Falbentosa National team data]<ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1919|2000}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 2vmu3ht69f38wgvdf1mnxsge691dupb 1504567 1504563 2026-04-11T14:39:44Z Christina Charles 71406 1504567 wikitext text/x-wiki '''Vicente Asensi Albentosa''' (amezaliwa [[28 Januari]], [[1919]] – amefariki [[2 Septemba]], [[2000]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] aliyelitumikia maisha yake yote ya [[soka]] katika klabu ya Valencia CF, ambapo alicheza mechi 308 na kufunga mabao 33. Akiwa pamoja na Epi, Amadeo, Edmundo Suárez (Mundo) na Guillermo Gorostiza, waliunda safu moja ya ushambuliaji bora zaidi katika miaka ya 1940. Katika kipindi kikubwa cha maisha yake alicheza kama winga wa kushoto, lakini kadiri alivyokuwa akizeeka alirudishwa nyuma zaidi na hatimaye akacheza kama beki. Katika kiwango cha kimataifa, aliichezea Timu ya taifa ya Hispania mara sita kati ya mwaka 1945 na 1950.<ref>[http://www.ciberche.net/histoche/jugadores/19?pid=423&show_all=1 Valencia CF profile]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20101003162729/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=652&n=asensi%2Fvicente%2Fasensi%2Falbentosa National team data]</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1919|2000}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 1qx3y0viut0gr43zi985vgf25684qw4 1504568 1504567 2026-04-11T14:39:45Z Riccardo Riccioni 452 1504568 wikitext text/x-wiki '''Vicente Asensi Albentosa''' ([[28 Januari]] [[1919]] – [[2 Septemba]] [[2000]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] aliyelitumikia maisha yake yote ya [[soka]] katika klabu ya Valencia CF, ambapo alicheza mechi 308 na kufunga mabao 33. Akiwa pamoja na Epi, Amadeo, Edmundo Suárez (Mundo) na Guillermo Gorostiza, waliunda safu moja ya ushambuliaji bora zaidi katika miaka ya 1940. Katika kipindi kikubwa cha maisha yake alicheza kama winga wa kushoto, lakini kadiri alivyokuwa akizeeka alirudishwa nyuma zaidi na hatimaye akacheza kama beki. Katika kiwango cha kimataifa, aliichezea Timu ya taifa ya Hispania mara sita kati ya mwaka 1945 na 1950.<ref>[http://www.ciberche.net/histoche/jugadores/19?pid=423&show_all=1 Valencia CF profile]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20101003162729/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=652&n=asensi%2Fvicente%2Fasensi%2Falbentosa National team data]</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1919|2000}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] nxam4h6n2kjr9vjjyc88gs7rkqabjxm Eduardo Arbide 0 227781 1504569 2026-04-11T14:48:16Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Eduardo Arbide Allende''' (amezaliwa [[4 Desemba]], [[1900]] – amefariki [[13 Novemba]], [[1987]]), anayejulikana nchini [[Hispania]] kama "Arbide", alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] mwenye asili ya Basque people.<ref>[https://www.rsssf.org/miscellaneous/bask-intlp.html Basque players for Spain] at [[rsssf]]</ref> Alichezea klabu ya Real Sociedad pamoja na Timu ya taifa ya Hispania.<ref>[https://web.archive.org/web/20091222141634/http://futbol.s...' 1504569 wikitext text/x-wiki '''Eduardo Arbide Allende''' (amezaliwa [[4 Desemba]], [[1900]] – amefariki [[13 Novemba]], [[1987]]), anayejulikana nchini [[Hispania]] kama "Arbide", alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] mwenye asili ya Basque people.<ref>[https://www.rsssf.org/miscellaneous/bask-intlp.html Basque players for Spain] at [[rsssf]]</ref> Alichezea klabu ya Real Sociedad pamoja na Timu ya taifa ya Hispania.<ref>[https://web.archive.org/web/20091222141634/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=44&n=arbide%2Feduardo%2Farbide%2Fallende Profile] at Fútbol en La Red</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1900|1987}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 0dkzu8qjm5e8zs29qd3f23ucwsztgdm 1504678 1504569 2026-04-12T04:43:57Z Riccardo Riccioni 452 1504678 wikitext text/x-wiki '''Eduardo Arbide Allende''' ([[4 Desemba]] [[1900]] – [[13 Novemba]] [[1987]]), anayejulikana nchini [[Hispania]] kama "Arbide", alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] mwenye asili ya [[Kieuskara]].<ref>[https://www.rsssf.org/miscellaneous/bask-intlp.html Basque players for Spain] at [[rsssf]]</ref> Alichezea klabu ya Real Sociedad pamoja na timu ya taifa ya Hispania.<ref>[https://web.archive.org/web/20091222141634/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=44&n=arbide%2Feduardo%2Farbide%2Fallende Profile] at Fútbol en La Red</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1900|1987}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] iyr19tbyijt8h5p1d7b9osyepnh19fm 1504680 1504678 2026-04-12T04:51:31Z Riccardo Riccioni 452 1504680 wikitext text/x-wiki '''Eduardo Arbide Allende''' ([[4 Desemba]] [[1900]] – [[13 Novemba]] [[1987]]), anayejulikana nchini [[Hispania]] kama "Arbide", alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] mwenye asili ya [[Nchi ya Kieuskara]].<ref>[https://www.rsssf.org/miscellaneous/bask-intlp.html Basque players for Spain] at [[rsssf]]</ref> Alichezea klabu ya Real Sociedad pamoja na timu ya taifa ya Hispania.<ref>[https://web.archive.org/web/20091222141634/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=44&n=arbide%2Feduardo%2Farbide%2Fallende Profile] at Fútbol en La Red</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1900|1987}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] c7uamqa7ourxzwtxf1ggup6q2nc6jvu Luis Arconada 0 227782 1504570 2026-04-11T14:52:36Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Luis Miguel Arconada Etxarri''' (amezaliwa [[26 Juni]], [[1954]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye alikuwa akicheza kama [[kipa]].<ref name=DV>{{cite news|url=http://real-sociedad.diariovasco.com/leyendas/arconada.html|title=Leyendas de la Real Sociedad – Arconada|trans-title=Real Sociedad legends – Arconada|newspaper=[[El Diario Vasco]]|language=es|access-date=25 April 2017}}</ref><ref>{{cite web...' 1504570 wikitext text/x-wiki '''Luis Miguel Arconada Etxarri''' (amezaliwa [[26 Juni]], [[1954]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye alikuwa akicheza kama [[kipa]].<ref name=DV>{{cite news|url=http://real-sociedad.diariovasco.com/leyendas/arconada.html|title=Leyendas de la Real Sociedad – Arconada|trans-title=Real Sociedad legends – Arconada|newspaper=[[El Diario Vasco]]|language=es|access-date=25 April 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/arconada-intl.html|title=Luis Miguel Arconada Echarri – International Matches|publisher=[[RSSSF]]|first=Emilio|last=Pla Díaz|access-date=21 November 2009}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1954|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 8owss889fe7wx444z906j6fg66rhbza Thomas H. Bailey 0 227783 1504573 2026-04-11T15:24:30Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Thomas H. Bailey''' (Alizaliwa [[3 Julai]], [[1937]] – Alifariki [[30 Agosti]], [[2025]]) alikuwa mfadhili nchini [[Marekani]], alijulikana kwa kuanzisha ''Janus Capital Group'', moja ya taasisi kubwa za hazina za pande zote (mutual funds) nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=Thomas H. Bailey |url=https://www.forbes.com/profile/thomas-bailey/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alipata shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Michigan St...' 1504573 wikitext text/x-wiki '''Thomas H. Bailey''' (Alizaliwa [[3 Julai]], [[1937]] – Alifariki [[30 Agosti]], [[2025]]) alikuwa mfadhili nchini [[Marekani]], alijulikana kwa kuanzisha ''Janus Capital Group'', moja ya taasisi kubwa za hazina za pande zote (mutual funds) nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=Thomas H. Bailey |url=https://www.forbes.com/profile/thomas-bailey/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alipata shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Michigan State na MBA katika Ivey Business School ya Chuo Kikuu cha Western Ontario.<ref>{{cite web |title=Thomas H. Bailey |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20618144 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-11}}</ref> Mnamo [[2015]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 1.1.<ref>{{cite web |title=Thomas H. Bailey |url=https://www.forbes.com/profile/thomas-bailey/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Waliofariki 2025]] mh5h8nucx9jkl2i5dxvlrijoslb11ol 1504681 1504573 2026-04-12T04:52:56Z Riccardo Riccioni 452 1504681 wikitext text/x-wiki '''Thomas H. Bailey''' ([[3 Julai]] [[1937]] – [[30 Agosti]] [[2025]]) alikuwa mfadhili nchini [[Marekani]], alijulikana kwa kuanzisha ''Janus Capital Group'', moja ya taasisi kubwa za hazina za pande zote (mutual funds) nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=Thomas H. Bailey |url=https://www.forbes.com/profile/thomas-bailey/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alipata shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Michigan State na MBA katika Ivey Business School ya Chuo Kikuu cha Western Ontario.<ref>{{cite web |title=Thomas H. Bailey |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20618144 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-11}}</ref> Mnamo [[2015]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 1.1.<ref>{{cite web |title=Thomas H. Bailey |url=https://www.forbes.com/profile/thomas-bailey/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Waliofariki 2025]] sqz7h1xezied2oj5lf8uffosvfcu9n4 Senseneb 0 227784 1504574 2026-04-11T15:28:12Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1324143846|Senseneb]]" 1504574 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch|name=Senseneb|title=King's Mother (Mw.t-nswt)|image=Queen Senseneb.png|caption=Painted relief of Senseneb from [[Deir el-Bahri]]|native_lang1=Egyptian name|native_lang1_name1=''Snj snb''<br><hiero><-sn-S29-N35-D58-></hiero>|date of burial=|place of burial=|spouse=|issue=[[Thutmose I]]|dynasty=[[Eighteenth Dynasty of Egypt]]|father=|mother=|religion=[[Ancient Egyptian religion]]}}'''Senseneb''' alikuwa mama yake mzazi wa [[Farao]] Thutmose I katika Nasaba ya Kumi na Nane ya Ufalme wa utawala Mpya. == Uthibitisho == '''Senseneb''' (sn⸗j-snb, <ref>{{Rejea tovuti|url=https://pnm.uni-mainz.de/5/person/3789|title=Person MWT-NSW sn⸗j-SNB &#124; Persons and Names of the Middle Kingdom}}</ref> pia Seniseneb) alikuwa na nafasi ya kuwa Mama yake na Mfalme (mwt-nsw) na kwa hivyo anadhaniwa kuwa mtu wa kawaida. === Wadi Halfa, Cairo CG 34006 === Huko Buhen na huko [[Wadi Halfa]], kipande cha jiwe la mchanga kilichoandikwa katika Mwaka wa 1 wa Thutmose I, kinataja [...]; jmj-rꜣ ḫꜣst rsjt trj na Mama yake mzazi na Mfalme Senseneb (mwt-nsw sn⸗j-snb). <ref>{{Rejea tovuti|url=https://pnm.uni-mainz.de/5/inscription/8278#42854|title=Cairo CG 34006 &#124; Persons and Names of the Middle Kingdom}}</ref> Anaonyeshwa akiapa kiapo cha utii kama mama yake na mzazi wa mfalme wakati wa kutawazwa kwa mwanawe Thutmose I. === Deir el-Bahri PM 122, Motuary Hekalu la Hatshepsut === Katika Deir el-Bahri, Senseneb pia anaonyeshwa kuwa kwenye michoro iliyochorwa kutoka katika Hekalu la Hatshepsut la Mortuary . Hapa ana jina [[wiktionary:ḥnwt-tꜣwj|ḥnwt-tꜣwj]] linalomaanisha Bibi wa Nchi Mbili tofauti. === Ashmolean AN1896-1908.E.3926 === Sanamu ya chokaa ya kuhani mhadhiri wa mama yake mzazi wa mfalme Tety. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://pnm.uni-mainz.de/5/inscription/25694|title=Ashmolean AN1896-1908.E.3926 &#124; Persons and Names of the Middle Kingdom}}</ref> Inamtaja Mama yake mzazi wa Mfalme Senseneb na Djehuty, mwana wa kuhani mhadhiri ambaye alikuwa mlinzi wa mnara huu. === Berlin ÄM 15006 === Sanamu ya chokaa ya mtu aliyeketi yenye jina la kifalme la Thutmose I, mali ya kuhani mlezi wa mama yake mzazi wa mfalme na kuhani wa wab wa Hathor, bibi wa Hu, Amenemhat. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://pnm.uni-mainz.de/5/inscription/25693|title=Berlin ÄM 15006 &#124; Persons and Names of the Middle Kingdom}}</ref> Pia inamtaja Mama mzazi wa Mfalme Senseneb. == Marejeo == [[Jamii:Watu wazazi]] [[Jamii:Wafalme]] [[Jamii:Watu wa misri]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 22cg1ni04s9p6tylan8p4h431fdpz09 1504682 1504574 2026-04-12T04:54:36Z Riccardo Riccioni 452 1504682 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch|name=Senseneb|title=King's Mother (Mw.t-nswt)|image=Queen Senseneb.png|caption=Painted relief of Senseneb from [[Deir el-Bahri]]|native_lang1=Egyptian name|native_lang1_name1=''Snj snb''<br><hiero><-sn-S29-N35-D58-></hiero>|date of burial=|place of burial=|spouse=|issue=[[Thutmose I]]|dynasty=[[Eighteenth Dynasty of Egypt]]|father=|mother=|religion=[[Ancient Egyptian religion]]}} '''Senseneb''' alikuwa mama mzazi wa [[Farao]] Thutmose I katika Nasaba ya Kumi na Nane ya Ufalme wa utawala Mpya. == Uthibitisho == Senseneb (sn⸗j-snb, <ref>{{Rejea tovuti|url=https://pnm.uni-mainz.de/5/person/3789|title=Person MWT-NSW sn⸗j-SNB &#124; Persons and Names of the Middle Kingdom}}</ref> pia Seniseneb) alikuwa na nafasi ya kuwa Mama yake Mfalme (mwt-nsw) na kwa hivyo anadhaniwa kuwa mtu wa kawaida. === Wadi Halfa, Cairo CG 34006 === Huko Buhen na huko [[Wadi Halfa]], kipande cha jiwe la mchanga kilichoandikwa katika Mwaka wa 1 wa Thutmose I, kinataja [...]; jmj-rꜣ ḫꜣst rsjt trj na Mama yake mzazi na Mfalme Senseneb (mwt-nsw sn⸗j-snb). <ref>{{Rejea tovuti|url=https://pnm.uni-mainz.de/5/inscription/8278#42854|title=Cairo CG 34006 &#124; Persons and Names of the Middle Kingdom}}</ref> Anaonyeshwa akiapa kiapo cha utii kama mama yake na mzazi wa mfalme wakati wa kutawazwa kwa mwanawe Thutmose I. === Deir el-Bahri PM 122, Motuary Hekalu la Hatshepsut === Katika Deir el-Bahri, Senseneb pia anaonyeshwa kuwa kwenye michoro iliyochorwa kutoka katika Hekalu la Hatshepsut la Mortuary . Hapa ana jina [[wiktionary:ḥnwt-tꜣwj|ḥnwt-tꜣwj]] linalomaanisha Bibi wa Nchi Mbili tofauti. === Ashmolean AN1896-1908.E.3926 === Sanamu ya chokaa ya kuhani mhadhiri wa mama yake mzazi wa mfalme Tety. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://pnm.uni-mainz.de/5/inscription/25694|title=Ashmolean AN1896-1908.E.3926 &#124; Persons and Names of the Middle Kingdom}}</ref> Inamtaja Mama yake mzazi wa Mfalme Senseneb na Djehuty, mwana wa kuhani mhadhiri ambaye alikuwa mlinzi wa mnara huu. === Berlin ÄM 15006 === Sanamu ya chokaa ya mtu aliyeketi yenye jina la kifalme la Thutmose I, mali ya kuhani mlezi wa mama yake mzazi wa mfalme na kuhani wa wab wa Hathor, bibi wa Hu, Amenemhat. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://pnm.uni-mainz.de/5/inscription/25693|title=Berlin ÄM 15006 &#124; Persons and Names of the Middle Kingdom}}</ref> Pia inamtaja Mama mzazi wa Mfalme Senseneb. == Marejeo == [[Jamii:wanawake wa Misri]] [[Jamii:Watu wa Misri ya Kale]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] nyvy04u2wvu3xtggi3r9ajqga2tlpru Yemisi Aribisala 0 227785 1504575 2026-04-11T15:29:07Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Yemisi Aribisala''' (amezaliwa tarehe 27 Aprili 1973) ni mwandishi wa insha, mwandishi wa vitabu, mchoraji kutoka Nigeria. Ameelezewa kuwa na “sauti isiyo na woga, yenye ucheshi na isiyoomba radhi”<ref>{{Cite news|url=http://velamag.com/sarah-ladipo-manyikas-seven-bold-and-new-international-voices/|title=Sarah Ladipo Manyika's Seven Bold And New International Voices|newspaper=Vela|first=Sarah Ladipo|last=Manyika|access-date=21 Desemba 2016}}</ref>....' 1504575 wikitext text/x-wiki '''Yemisi Aribisala''' (amezaliwa tarehe 27 Aprili 1973) ni mwandishi wa insha, mwandishi wa vitabu, mchoraji kutoka Nigeria. Ameelezewa kuwa na “sauti isiyo na woga, yenye ucheshi na isiyoomba radhi”<ref>{{Cite news|url=http://velamag.com/sarah-ladipo-manyikas-seven-bold-and-new-international-voices/|title=Sarah Ladipo Manyika's Seven Bold And New International Voices|newspaper=Vela|first=Sarah Ladipo|last=Manyika|access-date=21 Desemba 2016}}</ref>. Kazi zake zimechapishwa katika majarida mbalimbali yakiwemo ''The New Yorker'', ''Vogue'', ''Chimurenga'', ''Popula'', ''Google Arts & Culture'', ''The Johannesburg Review of Books'', ''Critical Muslim'', ''Sandwich Magazine'', ''The Guardian'' (Uingereza), ''Aké Review'', na ''Olongo Africa''<ref>{{Cite web|url=https://olongoafrica.com/boy-in-a-gele/|title=Boy in a Gèlè|website=Olongo Africa|first=Yemisi|last=Aribisala|date=3 Februari 2021}}</ref>. Aribisala anajulikana sana kwa kazi zake zinazohifadhi na kuelezea vyakula vya Nigeria kama njia ya kuelewa utamaduni na jamii ya nchi hiyo. Kitabu chake cha kwanza, ''Longthroat Memoirs: Soups, Sex, and the Nigerian Taste Buds'', kilishinda tuzo ya John Avery katika [[André Simon Book Awards]] mwaka 2016<ref name=":0">{{Cite news|url=https://lifestyle.thecable.ng/yemisi-aribisala-john-avery-award/|title=Yemisi Aribisala becomes first black African to win John Avery award|first=Saminu|last=Machunga|date=26 Januari 2017|newspaper=TheCable}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.andresimon.co.uk/awards.html|title=Andre Simon Book Awards}}</ref>. Kazi zake pia zimejumuishwa katika ''New Daughters of Africa'' (imehaririwa na Margaret Busby, 2019)<ref>{{cite web|url=https://www.the-tls.co.uk/articles/review-new-daughters-of-africa/|title=Power to define yourself|date=10 Mei 2019}}</ref>, ''In the Kitchen: Essays on Food and Life'', na ''The Best American Food Writing 2019''<ref>{{cite web|url=https://www.publishersweekly.com/978-1-328-66225-5|title=The Best American Food Writing 2019|date=8 Novemba 2019}}</ref>. Kwa sasa anaishi London, Uingereza<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2023/10/25/magazine/squash-lamb-stew-recipe.html|title=A Luxurious Squash and Lamb Stew for the Holidays|date=25 Oktoba 2023|newspaper=The New York Times}}</ref>. == Maisha na taaluma == Aribisala alisoma katika Chuo Kikuu cha Wolverhampton nchini Uingereza, ambako alipata shahada ya sheria mwaka 1995. Baadaye alipata shahada ya uzamili katika masuala ya kisheria ya usafirishaji wa baharini na usafiri wa kimataifa kutoka Chuo Kikuu cha Wales, Cardiff, mwaka 1997. == Uandishi == Alikuwa mhariri mwanzilishi wa jarida la fasihi na utamaduni la Nigeria liitwalo ''Farafina Magazine''<ref>{{cite web|url=https://xokigbo.com/tag/yemisi-ogbe/|title=Nigeria is not a country|date=5 Februari 2017}}</ref>. Kati ya mwaka 2009 na 2011, alikuwa mwandishi wa safu ya chakula katika gazeti la ''234Next'', ambako alipata umaarufu akitumia jina la '''Yẹ́misí Ogbe'''. Pia huchangia mara kwa mara katika machapisho ya fasihi kama ''Chimurenga Chronicle''. == Kazi zake == === ''Longthroat Memoirs'' === Tarehe 31 Oktoba 2016, kitabu chake cha kwanza cha insha kilichapishwa na Cassava Republic Press nchini Nigeria. Kitabu hicho kinachoitwa ''Longthroat Memoirs: Soups, Sex, and the Nigerian Taste Buds'' ni mkusanyo wa insha zinazochunguza siasa za kitamaduni na hisia zinazohusiana na vyakula vya Nigeria<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/8cebd6d6-79b4-11e6-97ae-647294649b28|title=Publisher's expansion brings Nigerian writers to world stage|date=27 Novemba 2016}}</ref>. Kitabu hicho kilipokelewa vizuri, kikiingia kwenye orodha fupi ya tuzo za André Simon na kushinda tuzo ya John Avery<ref>{{cite web|url=https://brittlepaper.com/2017/02/yemisi-aribisalas-longthroat-memoirs-african-book-win-john-avery-award/|title=Yemisi Aribisala's John Avery Award Win}}</ref>. Kazi yake imesifiwa kwa uwezo wake wa kuwasilisha ladha, harufu na hisia za vyakula vya Kiafrika kwa njia ya maandishi, na pia imeelezwa kuwa mchanganyiko wa mapishi, historia ya utamaduni, simulizi za safari, na maelezo ya kibinafsi. == Tuzo na heshima == Mnamo Januari 2017, kitabu chake ''Longthroat Memoirs'' kilishinda tuzo ya John Avery katika André Simon Book Awards<ref name=":0" /><ref name=":1" />. Mnamo Machi 2017, alitajwa miongoni mwa wanawake 100 wanaohamasisha nchini Nigeria<ref>{{Cite news|url=https://ynaija.com/ynaija-com-leading-ladies-africa-present-100-inspiring-women-nigeria/|title=100 inspiring women in Nigeria|date=8 Machi 2017}}</ref>. Mwaka 2018, kitabu hicho kiliorodheshwa katika tuzo ya Art of Eating na pia kushinda Gourmand World Cookbook Award. == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1973|}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] kd495ixt7fzfzjexyhbki5jr7u7tyft Judy Dlamini 0 227786 1504576 2026-04-11T15:46:52Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1201062202|Judy Dlamini]]" 1504576 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Judy Dlamini|birth_date={{birth date and age|1959|07|06|df=y}}|birth_place=Westville, [[KwaZulu-Natal]], South Africa|profession=[[Businesswoman]]|office=Chancellor of the [[University of the Witwatersrand]]|preceded1=[[Dikgang Moseneke]]|alma_mater=[[University of the Witwatersrand]] [[University of the Free State]] [[University of South Africa]] [[University of Natal]]|spouse=[[Sizwe Nxasana]]}} '''Judy Dlamini''' (alizaliwa mnamo Julai tarehe 10, mwaka wa 1959) ni mfanyabiashara na mwandishi wa Afrika Kusini ambaye ni Chansela wa [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand|katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] na mwenyekiti mwanzilishi wa Mbekani Group. Alifanya kazi kama mwenyekiti wa bodi ya Aspen Pharmacare Holdings kuanzia mwezi Novemba mwaka wa 2007 hadi mwezi Desemba mwaka wa 2015 huku akifanya kazi kama mkurugenzi asiye mtendaji kuanzia mwezi Julai mwaka wa 2005 hadi mwezi Desemba mwaka wa 2015. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=11480028&privcapId=39218446|title=Company Overview of Imithi Investments (Pty) Ltd|author=|first=|date=22 December 2018|work=Bloomberg|archiveurl=|archivedate=|accessdate=22 December 2018}}</ref> Mnamo mwaka wa 2020 jarida la Forbes lilimwita mmoja wa wanawake 50 wenye nguvu zaidi barani Afrika. <ref>{{Rejea tovuti|author=Africa|first=Forbes|date=2020-03-06|title=Africa's 50 Most Powerful Women|url=https://www.forbesafrica.com/cover-story/2020/03/06/africas-50-most-powerful-women/|accessdate=2021-01-30|work=Forbes Africa|language=en-US}}</ref> Mnamo mwaka wa 2022, alitajwa na [[Forbes]] kama mmoja wa wanawake 50 au zaidi ya 50 wanaoongoza kote Nchini za [[Ulaya]], [[Mashariki ya Kati]] na [[Afrika]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=McGrath|first=Maggie|title=50 Over 50: EMEA 2022|url=https://www.forbes.com/sites/maggiemcgrath/2022/01/18/50-over-50-emea-2022/|accessdate=2022-08-25|work=Forbes|language=en}}</ref> == Vitabu na machapisho == == External links == * [https://twitter.com/judydlamini?lang=en https://twitter.com/judydlamini?lang=sw] * https://www.linkedin.com/in/judy-dlamini-71b11912?originalSubdomain=za == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] oxozxhx6uebn9jwtvcltuhea5ond25q 1504577 1504576 2026-04-11T15:50:39Z Egipa 87700 1504577 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Judy Dlamini|birth_date={{birth date and age|1959|07|06|df=y}}|birth_place=Westville, [[KwaZulu-Natal]], South Africa|profession=[[Businesswoman]]|office=Chancellor of the [[University of the Witwatersrand]]|preceded1=[[Dikgang Moseneke]]|alma_mater=[[University of the Witwatersrand]] [[University of the Free State]] [[University of South Africa]] [[University of Natal]]|spouse=[[Sizwe Nxasana]]}} '''Judy Dlamini''' (alizaliwa mnamo Julai tarehe 10, mwaka wa 1959) ni mfanyabiashara na mwandishi wa Afrika Kusini ambaye ni Chansela wa [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand|katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] na mwenyekiti mwanzilishi wa Mbekani Group. Alifanya kazi kama mwenyekiti wa bodi ya Aspen Pharmacare Holdings kuanzia mwezi Novemba mwaka wa 2007 hadi mwezi Desemba mwaka wa 2015 huku akifanya kazi kama mkurugenzi asiye mtendaji kuanzia mwezi Julai mwaka wa 2005 hadi mwezi Desemba mwaka wa 2015. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=11480028&privcapId=39218446|title=Company Overview of Imithi Investments (Pty) Ltd|author=|first=|date=22 December 2018|work=Bloomberg|archiveurl=|archivedate=|accessdate=22 December 2018}}</ref> Mnamo mwaka wa 2020 jarida la Forbes lilimwita mmoja wa wanawake 50 wenye nguvu zaidi barani Afrika. <ref>{{Rejea tovuti|author=Africa|first=Forbes|date=2020-03-06|title=Africa's 50 Most Powerful Women|url=https://www.forbesafrica.com/cover-story/2020/03/06/africas-50-most-powerful-women/|accessdate=2021-01-30|work=Forbes Africa|language=en-US}}</ref> Mnamo mwaka wa 2022, alitajwa na [[Forbes]] kama mmoja wa wanawake 50 au zaidi ya 50 wanaoongoza kote Nchini za [[Ulaya]], [[Mashariki ya Kati]] na [[Afrika]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=McGrath|first=Maggie|title=50 Over 50: EMEA 2022|url=https://www.forbes.com/sites/maggiemcgrath/2022/01/18/50-over-50-emea-2022/|accessdate=2022-08-25|work=Forbes|language=en}}</ref> == Vitabu na machapisho ==KUKUA KUWA MKUBWA: WAAFRIKA WANAOFANIKIWA WA AJABU Sawa Lakini Tofauti: Hadithi za Maisha ya Viongozi wa Wanawake: Kushinda Rangi, Jinsia na Tabaka la Kijamii HADITHI NYINGINE, Mazungumzo ya Karibu na Waafrika Wanaofanikiwa Sawa Lakini Tofauti: Hadithi za Maisha ya Viongozi wa Wanawake, Kushinda Rangi, Jinsia na Tabaka la Kijamii == External links == * [https://twitter.com/judydlamini?lang=en https://twitter.com/judydlamini?lang=sw] * https://www.linkedin.com/in/judy-dlamini-71b11912?originalSubdomain=za == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 94kus8a821b3y1hkr9acktp2g4srqg7 1504684 1504577 2026-04-12T04:56:53Z Riccardo Riccioni 452 1504684 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Judy Dlamini|birth_date={{birth date and age|1959|07|06|df=y}}|birth_place=Westville, [[KwaZulu-Natal]], South Africa|profession=[[Businesswoman]]|office=Chancellor of the [[University of the Witwatersrand]]|preceded1=[[Dikgang Moseneke]]|alma_mater=[[University of the Witwatersrand]] [[University of the Free State]] [[University of South Africa]] [[University of Natal]]|spouse=[[Sizwe Nxasana]]}} '''Judy Dlamini''' (alizaliwa 10 Julai 1959) ni mfanyabiashara na mwandishi wa Afrika Kusini ambaye ni Chansela wa [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand|katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] na mwenyekiti mwanzilishi wa Mbekani Group. Alifanya kazi kama mwenyekiti wa bodi ya Aspen Pharmacare Holdings kuanzia mwezi Novemba mwaka wa 2007 hadi mwezi Desemba mwaka wa 2015 huku akifanya kazi kama mkurugenzi asiye mtendaji kuanzia mwezi Julai mwaka wa 2005 hadi mwezi Desemba mwaka wa 2015. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=11480028&privcapId=39218446|title=Company Overview of Imithi Investments (Pty) Ltd|author=|first=|date=22 December 2018|work=Bloomberg|archiveurl=|archivedate=|accessdate=22 December 2018}}</ref> Mnamo mwaka wa 2020 jarida la Forbes lilimwita mmoja wa wanawake {{50 wenye nguvu zaidi barani Afrika. <ref>{{Rejea tovuti|author=Africa|first=Forbes|date=2020-03-06|title=Africa's 50 Most Powerful Women|url=https://www.forbesafrica.com/cover-story/2020/03/06/africas-50-most-powerful-women/|accessdate=2021-01-30|work=Forbes Africa|language=en-US}}</ref> Mnamo mwaka wa 2022, alitajwa na [[Forbes]] kama mmoja wa wanawake 50 au zaidi ya 50 wanaoongoza kote Nchini za [[Ulaya]], [[Mashariki ya Kati]] na [[Afrika]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=McGrath|first=Maggie|title=50 Over 50: EMEA 2022|url=https://www.forbes.com/sites/maggiemcgrath/2022/01/18/50-over-50-emea-2022/|accessdate=2022-08-25|work=Forbes|language=en}}</ref> }} == Marejeo == marejeo == Viungo vya nje == * [https://twitter.com/judydlamini?lang=en https://twitter.com/judydlamini?lang=sw] * https://www.linkedin.com/in/judy-dlamini-71b11912?originalSubdomain=za [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waandishi wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] qy664m99x4wm4510zmvmjzmpcerrh1u Adaeze Atuegwu 0 227787 1504579 2026-04-11T17:21:44Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Adaeze Ifeoma Atuegwu''' (alizaliwa tarehe 5 Juni 1977) ni mwandishi na mwanariwaya wa asili ya Nigeria na Marekani. Anajulikana kwa kuandika kazi mbalimbali zikiwemo riwaya, hadithi za watoto, maandiko ya kitabibu yasiyo ya kubuni, pamoja na tamthilia. Alipata umaarufu mapema kutokana na kuchapisha vitabu 17 akiwa na umri wa miaka 17, jambo lililomfanya kuwa miongoni mwa waandishi chipukizi waliofanikiwa zaidi nchini Nigeria.<ref name="guardian">{{cite...' 1504579 wikitext text/x-wiki '''Adaeze Ifeoma Atuegwu''' (alizaliwa tarehe 5 Juni 1977) ni mwandishi na mwanariwaya wa asili ya Nigeria na Marekani. Anajulikana kwa kuandika kazi mbalimbali zikiwemo riwaya, hadithi za watoto, maandiko ya kitabibu yasiyo ya kubuni, pamoja na tamthilia. Alipata umaarufu mapema kutokana na kuchapisha vitabu 17 akiwa na umri wa miaka 17, jambo lililomfanya kuwa miongoni mwa waandishi chipukizi waliofanikiwa zaidi nchini Nigeria.<ref name="guardian">{{cite news |title=Revisiting Adaeze Atuegwu: 17 Books at 17 |url=https://editor.guardian.ng/life/revisiting-adaeze-atuegwu-17-books-at-17/ |newspaper=The Guardian (Nigeria) |date=18 Novemba 2022}}</ref><ref name="vanguard">{{cite news |title=Nigeria's youngest most prolific author: Adaeze Atuegwu |url=https://www.vanguardngr.com/2022/07/nigerias-youngest-most-prolific-author-adaeze-atuegwu/ |newspaper=Vanguard (Nigeria) |date=8 Julai 2022}}</ref> == Maisha ya awali na familia == Atuegwu alizaliwa katika jiji la Enugu, Nigeria. Baba yake, Prince Chris Atuegwu, alikuwa mfamasia na mfadhili wa kijamii kutoka Nnewi, huku mama yake, Lady Ifeoma Atuegwu, akiwa pia mfamasia na mwanzilishi wa taasisi ya Bina Foundation inayosaidia watu wenye ulemavu.<ref name="guardian"/> == Elimu == Alipata elimu yake ya msingi na sekondari katika shule za Chuo Kikuu huko Enugu. Baadaye alisoma famasia katika Chuo Kikuu cha Nigeria, Nsukka kwa muda mfupi kabla ya kuhamia Marekani mwaka 1996. Aliendelea na masomo katika Chuo Kikuu cha Rutgers ambapo alipata shahada ya Famasia na shahada ya uzamivu (PharmD) mwaka 2002.<ref name="dailytrust">{{cite news |title=17 Books At 17 Years Yet Adaeze Atuegwu Never Planned To Be A Writer |url=https://dailytrust.com/17-books-at-17-years-yet-adaeze-atuegwu-never-planned-to-be-a-writer/ |newspaper=Daily Trust |date=1 Agosti 2022}}</ref> Pia alipata shahada ya uzamili katika uandishi bunifu kutoka Chuo Kikuu cha Johns Hopkins mwaka 2008, na shahada nyingine ya uzamili katika usimamizi wa tiba kutoka Chuo Kikuu cha Florida.<ref name="dailytrust"/> == Kazi ya uandishi == Atuegwu alianza kuandika akiwa kijana mdogo. Riwaya yake ya kwanza ''Fate'' ilichapishwa mwaka 1994 alipokuwa na umri wa miaka 17.<ref name="tribune">{{cite news |title=Adaeze Atuegwu: Nigeria's Youngest Bestselling Author of 17 Books at 17 Years Old |url=https://tribuneonlineng.com/adaeze-atuegwu-nigerians-youngest-bestselling-author-of-17-books-at-17-years-old/ |newspaper=Nigerian Tribune |date=7 Julai 2022}}</ref> Baadaye alichapisha riwaya ya pili ''Tears'' pamoja na vitabu vingine 15 ndani ya kipindi cha miezi nane. Baadhi ya kazi zake ni pamoja na: * ''The Magic Leaf'' * ''My Husband's Mistress'' * Mfululizo wa vitabu vya ''Bina'' Vitabu vyake vilitumika kama nyenzo za kufundishia katika shule mbalimbali nchini Nigeria.<ref name="cable">{{cite news |title=Adaeze Atuegwu: A legendary contribution to children's books in Nigeria |url=https://www.thecable.ng/adaeze-atuegwu-a-legendary-contribution-to-childrens-books-in-nigeria |newspaper=TheCable |date=2 Agosti 2022}}</ref> == Mchango kwa jamii == Mbali na uandishi, Atuegwu anajihusisha na shughuli za kijamii kupitia taasisi ya Bina Foundation, inayosaidia watu wenye ulemavu hasa wasioona. Amechangia upatikanaji wa vitabu vya maandishi ya nukta nundu (Braille) na vitabu vya sauti kwa watu wenye uoni hafifu.<ref name="sun">{{cite news |title=Atuegwu: Touching lives of blind children with books |url=https://www.sunnewsonline.com/atuegwu-touching-lives-of-blind-children-with-books/ |newspaper=The Sun (Nigeria) |date=22 Oktoba 2022}}</ref> == Maisha binafsi == Atuegwu alihamia Marekani mwaka 1996 na kwa sasa anaishi Washington, D.C. pamoja na familia yake.<ref name="guardian"/> == Tuzo na heshima == * 1993: Tuzo ya Shindano la Insha la Siku ya Afya Duniani (Nigeria) * 1994: Tuzo ya Ubunifu ya Rotary International * 1995: Tuzo ya Kukuza Maendeleo ya Mtoto ya Rotary International * 1996: Tuzo ya Ubora katika Uandishi ya Rotary International == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1977|}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] fm1dyphor0h3z7y65v1l10m5x6fuvrc 1504685 1504579 2026-04-12T04:57:47Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1504685 wikitext text/x-wiki '''Adaeze Ifeoma Atuegwu''' (alizaliwa tarehe 5 Juni 1977) ni mwandishi na mwanariwaya wa asili ya Nigeria na Marekani. Anajulikana kwa kuandika kazi mbalimbali zikiwemo riwaya, hadithi za watoto, maandiko ya kitabibu yasiyo ya kubuni, pamoja na tamthilia. Alipata umaarufu mapema kutokana na kuchapisha vitabu 17 akiwa na umri wa miaka 17, jambo lililomfanya kuwa miongoni mwa waandishi chipukizi waliofanikiwa zaidi nchini Nigeria.<ref name="guardian">{{cite news |title=Revisiting Adaeze Atuegwu: 17 Books at 17 |url=https://editor.guardian.ng/life/revisiting-adaeze-atuegwu-17-books-at-17/ |newspaper=The Guardian (Nigeria) |date=18 Novemba 2022}}</ref><ref name="vanguard">{{cite news |title=Nigeria's youngest most prolific author: Adaeze Atuegwu |url=https://www.vanguardngr.com/2022/07/nigerias-youngest-most-prolific-author-adaeze-atuegwu/ |newspaper=Vanguard (Nigeria) |date=8 Julai 2022}}</ref> == Maisha ya awali na familia == Atuegwu alizaliwa katika jiji la Enugu, Nigeria. Baba yake, Prince Chris Atuegwu, alikuwa mfamasia na mfadhili wa kijamii kutoka Nnewi, huku mama yake, Lady Ifeoma Atuegwu, akiwa pia mfamasia na mwanzilishi wa taasisi ya Bina Foundation inayosaidia watu wenye ulemavu.<ref name="guardian"/> == Elimu == Alipata elimu yake ya msingi na sekondari katika shule za Chuo Kikuu huko Enugu. Baadaye alisoma famasia katika Chuo Kikuu cha Nigeria, Nsukka kwa muda mfupi kabla ya kuhamia Marekani mwaka 1996. Aliendelea na masomo katika Chuo Kikuu cha Rutgers ambapo alipata shahada ya Famasia na shahada ya uzamivu (PharmD) mwaka 2002.<ref name="dailytrust">{{cite news |title=17 Books At 17 Years Yet Adaeze Atuegwu Never Planned To Be A Writer |url=https://dailytrust.com/17-books-at-17-years-yet-adaeze-atuegwu-never-planned-to-be-a-writer/ |newspaper=Daily Trust |date=1 Agosti 2022}}</ref> Pia alipata shahada ya uzamili katika uandishi bunifu kutoka Chuo Kikuu cha Johns Hopkins mwaka 2008, na shahada nyingine ya uzamili katika usimamizi wa tiba kutoka Chuo Kikuu cha Florida.<ref name="dailytrust"/> == Kazi ya uandishi == Atuegwu alianza kuandika akiwa kijana mdogo. Riwaya yake ya kwanza ''Fate'' ilichapishwa mwaka 1994 alipokuwa na umri wa miaka 17.<ref name="tribune">{{cite news |title=Adaeze Atuegwu: Nigeria's Youngest Bestselling Author of 17 Books at 17 Years Old |url=https://tribuneonlineng.com/adaeze-atuegwu-nigerians-youngest-bestselling-author-of-17-books-at-17-years-old/ |newspaper=Nigerian Tribune |date=7 Julai 2022}}</ref> Baadaye alichapisha riwaya ya pili ''Tears'' pamoja na vitabu vingine 15 ndani ya kipindi cha miezi nane. Baadhi ya kazi zake ni pamoja na: * ''The Magic Leaf'' * ''My Husband's Mistress'' * Mfululizo wa vitabu vya ''Bina'' Vitabu vyake vilitumika kama nyenzo za kufundishia katika shule mbalimbali nchini Nigeria.<ref name="cable">{{cite news |title=Adaeze Atuegwu: A legendary contribution to children's books in Nigeria |url=https://www.thecable.ng/adaeze-atuegwu-a-legendary-contribution-to-childrens-books-in-nigeria |newspaper=TheCable |date=2 Agosti 2022}}</ref> == Mchango kwa jamii == Mbali na uandishi, Atuegwu anajihusisha na shughuli za kijamii kupitia taasisi ya Bina Foundation, inayosaidia watu wenye ulemavu hasa wasioona. Amechangia upatikanaji wa vitabu vya maandishi ya nukta nundu (Braille) na vitabu vya sauti kwa watu wenye uoni hafifu.<ref name="sun">{{cite news |title=Atuegwu: Touching lives of blind children with books |url=https://www.sunnewsonline.com/atuegwu-touching-lives-of-blind-children-with-books/ |newspaper=The Sun (Nigeria) |date=22 Oktoba 2022}}</ref> == Maisha binafsi == Atuegwu alihamia Marekani mwaka 1996 na kwa sasa anaishi Washington, D.C. pamoja na familia yake.<ref name="guardian"/> == Tuzo na heshima == * 1993: Tuzo ya Shindano la Insha la Siku ya Afya Duniani (Nigeria) * 1994: Tuzo ya Ubunifu ya Rotary International * 1995: Tuzo ya Kukuza Maendeleo ya Mtoto ya Rotary International * 1996: Tuzo ya Ubora katika Uandishi ya Rotary International == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1977|}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa Marekani]] [[Jamii:Wanawake wa Marekani]] p2uo1r6mgu3qnq3oi1uiec059w9t1ov Mame Diarra Bousso 0 227788 1504587 2026-04-11T18:28:30Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1304273018|Mame Diarra Bousso]]" 1504587 wikitext text/x-wiki Bousso alizaliwa nawazazi wake Serigne Mouhamadou Bousso na Sokhna Asta Wâlo Mbackein katika mwaka wa 1833 huko Mbusôbé, mji wa kaskazini-mashariki mwa Senegal siku hizi unaohusishwa na [[Podor]] . Alifariki akiwa na umri mdogo wa miaka 33 mwaka wa 1866 na alizikwa Porokhane . == Urithi na utakatifu == Hadi leo hii, maelfu ya watu husafiri kwenda kuhiji kila mwaka hadi mahali alipofariki na kwenye kaburi lake huko Porokhane, Senegal, hija pekee ya Kiislamu iliyotengwa kwa ajili ya mwanamke nchini Senegal. Eneo hilo pia linajumuisha msikiti pamoja na eneo la ufundi kwa ajili ya mtoto wa kike kupata elimu na mafunzo. Bousso pia huadhimishwa siku ya kufarikikwake katika ugenini wa Waafrika miongoni mwa baadhi ya jamii za wahamiaji. Huko Harlem, wanaume pamoja na wanawake hukusanyika kusimulia kile wanachoamini kuwa miujiza yake, na watoto wake Amadou Bamba, anasoma mashairi yake, na pia huwasikiliza wanamuziki wakiimba kuhusu maisha yake. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/blackmecca_abdu_2010_000_10569191|title=Black Mecca: The African Muslims of Harlem|last=Abdullah|first=Zain|date=2010-09-01|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199813612|language=en|url-access=registration}}</ref> == Usomaji zaidi == * (in French) [http://www.seneweb.com/news/article/22611.php « Hommage à Sokhna Diarra Bousso (1833-1866) : Un modèle de vertus à méditer et à suivre »] (biographie sur Seneweb, 2 mai 2009) * S. Thiam, Dama Diarra Bousso: ''Un idéal de vie.'' Mémoire de maîtrise. Dakar, Senegal: UCAD (Université Cheikh Anta Diop), 1998 * {{Cite conference|title=The Mouride Order|first=Saliou|last=Mbacke|publisher=Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs|location=Georgetown University|conference=World Faiths Development Dialogue|date=January 2016|url=https://s3.amazonaws.com/berkley-center/160101BCWFDDMourideOrderEnglish.pdf|access-date=October 28, 2019}} == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Senegal]] [[Jamii:Waliofariki 1866]] [[Jamii:Waliozaliwa 1833]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] eslfu25bcoycrhuh7p0e8tbszx3oxag 1504686 1504587 2026-04-12T04:59:26Z Riccardo Riccioni 452 1504686 wikitext text/x-wiki '''Mame Diarra Bousso''' (1833 - 1866) alizaliwa na Serigne Mouhamadou Bousso na Sokhna Asta Wâlo Mbackein katika mwaka wa 1833 huko Mbusôbé, mji wa kaskazini-mashariki mwa Senegal siku hizi unaohusishwa na [[Podor]]. Alifariki akiwa na umri mdogo wa miaka 33 mwaka wa 1866 na alizikwa Porokhane. == Urithi na utakatifu == Hadi leo hii, maelfu ya watu husafiri kwenda kuhiji kila mwaka hadi mahali alipofariki na kwenye kaburi lake huko Porokhane, Senegal, hija pekee ya Kiislamu iliyotengwa kwa ajili ya mwanamke nchini Senegal. Eneo hilo pia linajumuisha msikiti pamoja na eneo la ufundi kwa ajili ya mtoto wa kike kupata elimu na mafunzo. Bousso pia huadhimishwa siku ya kufarikikwake katika ugenini wa Waafrika miongoni mwa baadhi ya jamii za wahamiaji. Huko Harlem, wanaume pamoja na wanawake hukusanyika kusimulia kile wanachoamini kuwa miujiza yake, na watoto wake Amadou Bamba, anasoma mashairi yake, na pia huwasikiliza wanamuziki wakiimba kuhusu maisha yake. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/blackmecca_abdu_2010_000_10569191|title=Black Mecca: The African Muslims of Harlem|last=Abdullah|first=Zain|date=2010-09-01|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199813612|language=en|url-access=registration}}</ref> == Usomaji zaidi == * (in French) [http://www.seneweb.com/news/article/22611.php « Hommage à Sokhna Diarra Bousso (1833-1866) : Un modèle de vertus à méditer et à suivre »] (biographie sur Seneweb, 2 mai 2009) * S. Thiam, Dama Diarra Bousso: ''Un idéal de vie.'' Mémoire de maîtrise. Dakar, Senegal: UCAD (Université Cheikh Anta Diop), 1998 * {{Cite conference|title=The Mouride Order|first=Saliou|last=Mbacke|publisher=Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs|location=Georgetown University|conference=World Faiths Development Dialogue|date=January 2016|url=https://s3.amazonaws.com/berkley-center/160101BCWFDDMourideOrderEnglish.pdf|access-date=October 28, 2019}} == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Senegal]] [[Jamii:Waliofariki 1866]] [[Jamii:Waliozaliwa 1833]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] bte8i18aewq8mkjaemfznnp8h2qkd9y Mathias Sinamenye 0 227789 1504589 2026-04-11T18:49:04Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mathias Sinamenye''' (alizaliwa mwaka 1946) ni [[mchumi]] kwa taaluma, na alikuwa Makamu wa [[Rais]] wa Pili wa Burundi kuanzia tarehe 12 Juni 1998<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.brb.bi/sites/default/files/RAPPORT%20ANNUEL%202014.pdf|work=www.brb.bi|accessdate=2026-04-11}}</ref> hadi 1 Novemba 2001. Kabla ya hapo, alikuwa Gavana wa Benki Kuu ya [[Burundi]] kuanzia mwaka 1992 hadi 1998. Yeye ni mwanachama wa kabila la Watutsi.<ref>{...' 1504589 wikitext text/x-wiki '''Mathias Sinamenye''' (alizaliwa mwaka 1946) ni [[mchumi]] kwa taaluma, na alikuwa Makamu wa [[Rais]] wa Pili wa Burundi kuanzia tarehe 12 Juni 1998<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.brb.bi/sites/default/files/RAPPORT%20ANNUEL%202014.pdf|work=www.brb.bi|accessdate=2026-04-11}}</ref> hadi 1 Novemba 2001. Kabla ya hapo, alikuwa Gavana wa Benki Kuu ya [[Burundi]] kuanzia mwaka 1992 hadi 1998. Yeye ni mwanachama wa kabila la Watutsi.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wGA4o-UhAfgC&dq=%22Mathias+Sinamenye%22&pg=PA949|title=Europa World Year|last=Group|first=Taylor & Francis|date=2004|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-85743-254-1|language=en}}</ref> Tarehe 12 Juni 1998, aliteuliwa kuwa Makamu wa Rais wa Pili (anayehusika na masuala ya uchumi na kijamii) na Rais wa mpito Pierre Buyoya. Alishika wadhifa huo hadi serikali mpya ya mgawanyo wa madaraka ilipoanzishwa tarehe 1 Novemba 2001. Baada ya kumaliza kipindi chake cha Umakamu wa Rais, aliteuliwa kuwa [[Mkurugenzi]] Mtendaji wa Kundi la Benki ya Dunia anayehusika na eneo la Afrika. == Marejeo == {{Mbegu-mwanasiasa}} <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] [[Jamii:Waliozaliwa 1946]] ajzpqdno89kinm4v1407ller8gynka4 1504687 1504589 2026-04-12T05:00:10Z Riccardo Riccioni 452 1504687 wikitext text/x-wiki '''Mathias Sinamenye''' (alizaliwa 1946) ni [[mchumi]] kwa taaluma, na alikuwa Makamu wa [[Rais]] wa Pili wa Burundi kuanzia tarehe 12 Juni 1998<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.brb.bi/sites/default/files/RAPPORT%20ANNUEL%202014.pdf|work=www.brb.bi|accessdate=2026-04-11}}</ref> hadi 1 Novemba 2001. Kabla ya hapo, alikuwa Gavana wa Benki Kuu ya [[Burundi]] kuanzia mwaka 1992 hadi 1998. Yeye ni mwanachama wa kabila la Watutsi.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wGA4o-UhAfgC&dq=%22Mathias+Sinamenye%22&pg=PA949|title=Europa World Year|last=Group|first=Taylor & Francis|date=2004|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-85743-254-1|language=en}}</ref> Tarehe 12 Juni 1998, aliteuliwa kuwa Makamu wa Rais wa Pili (anayehusika na masuala ya uchumi na kijamii) na Rais wa mpito Pierre Buyoya. Alishika wadhifa huo hadi serikali mpya ya mgawanyo wa madaraka ilipoanzishwa tarehe 1 Novemba 2001. Baada ya kumaliza kipindi chake cha Umakamu wa Rais, aliteuliwa kuwa [[Mkurugenzi]] Mtendaji wa Kundi la Benki ya Dunia anayehusika na eneo la Afrika. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] [[Jamii:Waliozaliwa 1946]] nycqv7ooab86v1zs4e55n3t6zcgm8w6 Gaston Sindimwo 0 227790 1504590 2026-04-11T18:53:09Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Gaston Sindimwo''' (alizaliwa mwaka 1965) ni mwanasiasa wa [[Burundi]] ambaye aliwahi kuwa Makamu wa [[Rais]] wa Kwanza wa Burundi kuanzia mwaka 2015 hadi 2020.<ref>{{Citation|title=M. Gaston Sindimwo|date=2017-03-17|url=http://www.presidence.gov.bi/le-president/les-vice-presidents/m-gaston-sindimwo/|work=Présidence de la République du Burundi|language=fr-FR|access-date=2026-04-11}}</ref> Pia ni Katibu Mkuu wa chama cha Union for National Progress (UP...' 1504590 wikitext text/x-wiki '''Gaston Sindimwo''' (alizaliwa mwaka 1965) ni mwanasiasa wa [[Burundi]] ambaye aliwahi kuwa Makamu wa [[Rais]] wa Kwanza wa Burundi kuanzia mwaka 2015 hadi 2020.<ref>{{Citation|title=M. Gaston Sindimwo|date=2017-03-17|url=http://www.presidence.gov.bi/le-president/les-vice-presidents/m-gaston-sindimwo/|work=Présidence de la République du Burundi|language=fr-FR|access-date=2026-04-11}}</ref> Pia ni Katibu Mkuu wa chama cha Union for National Progress (UPRONA). Kabla ya hapo, Sindimwo aliwahi kuwa Naibu Mkuu wa Wafanyakazi wa Makamu wa Rais wa Kwanza. Aligombea urais wa Burundi katika [[uchaguzi]] mkuu wa mwaka 2020, lakini hakufanikiwa, akimaliza nafasi ya tatu kati ya wagombea saba. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliozaliwa 1965]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] st6mkmhbss9z0fg3nba2ly1xavk9pu0 1504688 1504590 2026-04-12T05:00:43Z Riccardo Riccioni 452 1504688 wikitext text/x-wiki '''Gaston Sindimwo''' (alizaliwa 1965) ni mwanasiasa wa [[Burundi]] ambaye aliwahi kuwa Makamu wa [[Rais]] wa Kwanza wa Burundi kuanzia mwaka 2015 hadi 2020.<ref>{{Citation|title=M. Gaston Sindimwo|date=2017-03-17|url=http://www.presidence.gov.bi/le-president/les-vice-presidents/m-gaston-sindimwo/|work=Présidence de la République du Burundi|language=fr-FR|access-date=2026-04-11}}</ref> Pia ni Katibu Mkuu wa chama cha Union for National Progress (UPRONA). Kabla ya hapo, Sindimwo aliwahi kuwa Naibu Mkuu wa Wafanyakazi wa Makamu wa Rais wa Kwanza. Aligombea urais wa Burundi katika [[uchaguzi]] mkuu wa mwaka 2020, lakini hakufanikiwa, akimaliza nafasi ya tatu kati ya wagombea saba. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1965]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] kcxpflrt9uraebe86oveyc2763tq2mr Lyn Wadley 0 227791 1504591 2026-04-11T18:53:33Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1288359279|Lyn Wadley]]" 1504591 wikitext text/x-wiki '''Lyn Wadley''' ni profesa wa heshima wa [[akiolojia]], na pamoja na hayo ana uhusiano wa kuunganika na Idara ya Akiolojia na Taasisi ya Mageuzi kwenye [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] huko [[Johannesburg|Johannesburg, Afrika Kusini]] . <ref name="Witwatersrand University2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}</ref> == Elimu == Wadley alipata elimu yake ya shahada ya uzamili kutoka kwenye [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] mwaka wa 1977, na Shahada yake ya Uzamivu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand mnamo 1986. <ref name="linkedin2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=https://za.linkedin.com/pub/lyn-wadley/a/289/322|archiveurl=https://archive.today/20160514195135/https://za.linkedin.com/pub/lyn-wadley/a/289/322|archivedate=14 May 2016|accessdate=3 May 2015}}</ref> == Kazi == Wadley alifundisha kwenye Shule ya Jiografia, Akiolojia na Masomo ya Mazingira na Taasisi ya Masomo ya Mageuzi, [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] kuanzia mwaka wa 1982 hadi mwaka wa 2004. <ref name="Witwatersrand University2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html "Lyn Wadley"]. ''Witwatersrand University''. Archived from [http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html the original] on 22 December 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 November</span> 2014</span>.</cite></ref> Wadley alianza kazi yake ya kutafiti masuala ya kijamii na ikolojia kwenye Enzi ya Mawe ya Baadaye huko huko nchini Afrika Kusini. Hii iliweka kwa ujumla mambo ya kwanza ya kuzingatia juu ya jinsia kwenye rekodi ya akiolojia ya Kusini mwa Afrika, kama ilivyoelezwa na Mazel "hii imeweka utafiti wa jinsia kwenye ramani ya akiolojia ya Afrika Kusini". <ref>{{Rejea jarida |last=Mazel |first=Aaron |date=1992 |title=Gender and the hunter-gatherer archaeological record: a view from the Thukela basin |journal=South African Archaeological Bulletin |volume=47 |issue=156 |pages=122–126 |doi=10.2307/3889208 |jstor=3889208}}</ref> Alisimamia uchimbaji katika maeneo mengi ya Holocene huko Magaliesberg na baada ya hapo akaanza kufanya kazi kwenye maeneo ya zamani ya Pleistocene. Profesa Wadley alitumia miaka kumi na moja kuchimba Pango la Rose Cottage kwenyebJimbo Huru la Mashariki. <ref>{{Rejea jarida |last=Wadley |first=Lyn |date=1997 |title=Rose Cottage Cave: archaeological work 1987 to 1997 |url=https://journals.co.za/doi/abs/10.10520/AJA00382353_84 |journal=South African Journal of Science |volume=93 |pages=439–444 |hdl=10520/AJA00382353_84}}</ref> Kuanzia mwaka wa 1998- mwaka wa 2011, uchimbaji wake kwenye Makao ya Mwamba ya Sibudu huko KwaZulu-Natal ulifanya vitokee mfululizo wa maarifa na machapisho juu ya uwezo wa awali wa utambuzi wa binadamu. Wadley amedai kwamba uhusiano kati ya matumizi ya gundi zenye mchanganyiko na rangi zenye mchanganyiko ni ushahidi dhahiri wa michakato ya kisasa ya mawazo, ikiwa ni pamoja na kufanya kazi nyingi, iliyopatikana Afrika Kusini miaka 100,000 iliyopita. Ingawa alistaafu kutoka chuo kikuu, bado ni msimamizi wa wanafunzi [[Uzamivu|wa Shahada ya Uzamivu]] . Ameongoza timu ya akiolojia kwenye makazi ya miamba ya Sibudu huko [[KwaZulu-Natal]], na amebainisha ushahidi mpya wa uwezo wa utambuzi wa wanadamu wa mapema. <ref name="maropeng2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.maropeng.co.za/news/entry/imagining_the_past_professor_lyn_wadley|accessdate=27 November 2014|work=maropeng.co.za}}</ref> Ameandikwa kwenye orodha ya Thomson Reuters ya watafiti waliotajwa sana. Mwaka wa Julai 2019 aliteuliwa kama Mwanachama wa Chuo cha Uingereza. <ref name="wits_20192">{{Rejea tovuti|date=22 July 2019|title=2019-07 - Prof. Lynn Wadley elected as Fellow of the British Academy|url=http://www.wits.ac.za/news/latest-news/general-news/2019/2019-07/prof-lynn-wadley-elected-as-fellow-of-the-british-academy-.html|accessdate=26 July 2019|work=Wits University}}</ref> == Maeneo ya utafiti == Katika utafiti wake wa Shahada ya Uzamivu (PhD) alitengeneza mfumo wa upangaji wa kijamii wa wawindaji na wakusanyaji wa Enzi ya Mawe ya Holocene ya hapo. Baadaye akatilia manani mkusanyiko wa msimu na utawanyiko wa vikundi. Kwa uchimbaji alifumbua eneo linalowezekana la mkusanyiko, makazi ya eneo la Jubilee, na eneo linalowezekana la utawanyiko, eneo la Cave James. {{Sfn|Wadley|1987}} Baada ya Shahada yake ya Uzamivu (PhDuchimbaji ulianzishwa kwenye Pango la Rose Cottage kwenye jimbo la [[Dola Huru|Free State]] . {{Sfn|Wadley|Harper|1989}} Utafiti wake ulilenga Enzi ya Mawe ya Baadaye ya Holocene na Pleistocene na Enzi ya Mawe ya Kati . Kwenye kuchimba huko kulitoa taarifa ya msingi kuhusu mpangilio wa kiteknolojia wa tasnia ya Howiesons Poort ya Enzi ya Kati na kuhusu ugumu wa utambuzi wa tabia ya kisasa ya binadamu wakati huu wa Enzi ya Mawe ya Kati. {{Sfn|Wadley|2001}} {{Sfn|Soriano|Villa|Wadley|2007}} Wadley yupo kwenye nafasi ya mkurugenzi wa kitengo cha utafiti cha ACACIA (Utambuzi wa Kale na Utamaduni bara la Afrika) kwenye Chuo Kikuu cha Witwatersrand. Lengo la kitengo hiki cha utafiti ni kufanya uchunguzi juu ya masuala ya utambuzi na utamaduni kwenye Enzi ya Kati ya Mawe nchini Afrika Kusini. Kwa miaka 12 iliyopita, Pango la Sibudu huko [[KwaZulu-Natal]] lilitoa nyenzo za akiolojia zilizochambuliwa na wafanyakazi wa ACACIA na wanafunzi wahitimu. Wadley pia alifanya akiolojia ya majaribio ili kuelewa michakato ya kiufundi ambayo ilipitishwa wakati wa Enzi ya Kati ya Mawe. <ref name="Witwatersrand University2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html "Lyn Wadley"]. ''Witwatersrand University''. Archived from [http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html the original] on 22 December 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 November</span> 2014</span>.</cite></ref>   == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == {{Wikiquote}} * [https://www.jstor.org/stable/4065001 Shemasi, Janette 2008. Kuunda mfano wa MSA - heshima kwa Lyn Wadley, Goodwin Series.] * Publications by Lyn Wadley * People by Lyn Wadley * Machapisho ya Lyn Wadley [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] cb88x7nq7b5ktiypxh7lpgutkkeyyvv 1504592 1504591 2026-04-11T18:54:49Z Valuegirl 87699 1504592 wikitext text/x-wiki '''Wadley''' ni profesa wa heshima wa [[akiolojia]], na pamoja na hayo ana uhusiano wa kuunganika na Idara ya Akiolojia na Taasisi ya Mageuzi kwenye [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] huko [[Johannesburg|Johannesburg, Afrika Kusini]] . <ref>{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}</ref> == Elimu == Wadley alipata elimu yake ya shahada ya uzamili kutoka kwenye [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] mwaka wa 1977, na Shahada yake ya Uzamivu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand mnamo 1986. <ref name="linkedin2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=https://za.linkedin.com/pub/lyn-wadley/a/289/322|archiveurl=https://archive.today/20160514195135/https://za.linkedin.com/pub/lyn-wadley/a/289/322|archivedate=14 May 2016|accessdate=3 May 2015}}</ref> == Kazi == Wadley alifundisha kwenye Shule ya Jiografia, Akiolojia na Masomo ya Mazingira na Taasisi ya Masomo ya Mageuzi, [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] kuanzia mwaka wa 1982 hadi mwaka wa 2004. <ref name="Witwatersrand University2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html "Lyn Wadley"]. ''Witwatersrand University''. Archived from [http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html the original] on 22 December 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 November</span> 2014</span>.</cite></ref> Wadley alianza kazi yake ya kutafiti masuala ya kijamii na ikolojia kwenye Enzi ya Mawe ya Baadaye huko huko nchini Afrika Kusini. Hii iliweka kwa ujumla mambo ya kwanza ya kuzingatia juu ya jinsia kwenye rekodi ya akiolojia ya Kusini mwa Afrika, kama ilivyoelezwa na Mazel "hii imeweka utafiti wa jinsia kwenye ramani ya akiolojia ya Afrika Kusini". <ref>{{Rejea jarida |last=Mazel |first=Aaron |date=1992 |title=Gender and the hunter-gatherer archaeological record: a view from the Thukela basin |journal=South African Archaeological Bulletin |volume=47 |issue=156 |pages=122–126 |doi=10.2307/3889208 |jstor=3889208}}</ref> Alisimamia uchimbaji katika maeneo mengi ya Holocene huko Magaliesberg na baada ya hapo akaanza kufanya kazi kwenye maeneo ya zamani ya Pleistocene. Profesa Wadley alitumia miaka kumi na moja kuchimba Pango la Rose Cottage kwenyebJimbo Huru la Mashariki. <ref>{{Rejea jarida |last=Wadley |first=Lyn |date=1997 |title=Rose Cottage Cave: archaeological work 1987 to 1997 |url=https://journals.co.za/doi/abs/10.10520/AJA00382353_84 |journal=South African Journal of Science |volume=93 |pages=439–444 |hdl=10520/AJA00382353_84}}</ref> Kuanzia mwaka wa 1998- mwaka wa 2011, uchimbaji wake kwenye Makao ya Mwamba ya Sibudu huko KwaZulu-Natal ulifanya vitokee mfululizo wa maarifa na machapisho juu ya uwezo wa awali wa utambuzi wa binadamu. Wadley amedai kwamba uhusiano kati ya matumizi ya gundi zenye mchanganyiko na rangi zenye mchanganyiko ni ushahidi dhahiri wa michakato ya kisasa ya mawazo, ikiwa ni pamoja na kufanya kazi nyingi, iliyopatikana Afrika Kusini miaka 100,000 iliyopita. Ingawa alistaafu kutoka chuo kikuu, bado ni msimamizi wa wanafunzi [[Uzamivu|wa Shahada ya Uzamivu]] . Ameongoza timu ya akiolojia kwenye makazi ya miamba ya Sibudu huko [[KwaZulu-Natal]], na amebainisha ushahidi mpya wa uwezo wa utambuzi wa wanadamu wa mapema. <ref name="maropeng2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.maropeng.co.za/news/entry/imagining_the_past_professor_lyn_wadley|accessdate=27 November 2014|work=maropeng.co.za}}</ref> Ameandikwa kwenye orodha ya Thomson Reuters ya watafiti waliotajwa sana. Mwaka wa Julai 2019 aliteuliwa kama Mwanachama wa Chuo cha Uingereza. <ref name="wits_20192">{{Rejea tovuti|date=22 July 2019|title=2019-07 - Prof. Lynn Wadley elected as Fellow of the British Academy|url=http://www.wits.ac.za/news/latest-news/general-news/2019/2019-07/prof-lynn-wadley-elected-as-fellow-of-the-british-academy-.html|accessdate=26 July 2019|work=Wits University}}</ref> == Maeneo ya utafiti == Katika utafiti wake wa Shahada ya Uzamivu (PhD) alitengeneza mfumo wa upangaji wa kijamii wa wawindaji na wakusanyaji wa Enzi ya Mawe ya Holocene ya hapo. Baadaye akatilia manani mkusanyiko wa msimu na utawanyiko wa vikundi. Kwa uchimbaji alifumbua eneo linalowezekana la mkusanyiko, makazi ya eneo la Jubilee, na eneo linalowezekana la utawanyiko, eneo la Cave James. {{Sfn|Wadley|1987}} Baada ya Shahada yake ya Uzamivu (PhDuchimbaji ulianzishwa kwenye Pango la Rose Cottage kwenye jimbo la [[Dola Huru|Free State]] . {{Sfn|Wadley|Harper|1989}} Utafiti wake ulilenga Enzi ya Mawe ya Baadaye ya Holocene na Pleistocene na Enzi ya Mawe ya Kati . Kwenye kuchimba huko kulitoa taarifa ya msingi kuhusu mpangilio wa kiteknolojia wa tasnia ya Howiesons Poort ya Enzi ya Kati na kuhusu ugumu wa utambuzi wa tabia ya kisasa ya binadamu wakati huu wa Enzi ya Mawe ya Kati. {{Sfn|Wadley|2001}} {{Sfn|Soriano|Villa|Wadley|2007}} Wadley yupo kwenye nafasi ya mkurugenzi wa kitengo cha utafiti cha ACACIA (Utambuzi wa Kale na Utamaduni bara la Afrika) kwenye Chuo Kikuu cha Witwatersrand. Lengo la kitengo hiki cha utafiti ni kufanya uchunguzi juu ya masuala ya utambuzi na utamaduni kwenye Enzi ya Kati ya Mawe nchini Afrika Kusini. Kwa miaka 12 iliyopita, Pango la Sibudu huko [[KwaZulu-Natal]] lilitoa nyenzo za akiolojia zilizochambuliwa na wafanyakazi wa ACACIA na wanafunzi wahitimu. Wadley pia alifanya akiolojia ya majaribio ili kuelewa michakato ya kiufundi ambayo ilipitishwa wakati wa Enzi ya Kati ya Mawe. <ref name="Witwatersrand University2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html "Lyn Wadley"]. ''Witwatersrand University''. Archived from [http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html the original] on 22 December 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 November</span> 2014</span>.</cite></ref>   == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == {{Wikiquote}} * [https://www.jstor.org/stable/4065001 Shemasi, Janette 2008. Kuunda mfano wa MSA - heshima kwa Lyn Wadley, Goodwin Series.] * Publications by Lyn Wadley * People by Lyn Wadley * Machapisho ya Lyn Wadley [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] arlxda3xb05l7v5zyg01tw2txp95kmb 1504689 1504592 2026-04-12T05:02:01Z Riccardo Riccioni 452 1504689 wikitext text/x-wiki '''Lyn Wadley''' ni profesa wa heshima wa [[akiolojia]], na pamoja na hayo ana uhusiano wa kuunganika na Idara ya Akiolojia na Taasisi ya Mageuzi kwenye [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] huko [[Johannesburg]], [[Afrika Kusini]] . <ref>{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}</ref> == Elimu == Wadley alipata elimu yake ya shahada ya uzamili kutoka kwenye [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] mwaka wa 1977, na Shahada yake ya Uzamivu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand mnamo 1986. <ref name="linkedin2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=https://za.linkedin.com/pub/lyn-wadley/a/289/322|archiveurl=https://archive.today/20160514195135/https://za.linkedin.com/pub/lyn-wadley/a/289/322|archivedate=14 May 2016|accessdate=3 May 2015}}</ref> == Kazi == Wadley alifundisha kwenye Shule ya Jiografia, Akiolojia na Masomo ya Mazingira na Taasisi ya Masomo ya Mageuzi, [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] kuanzia mwaka wa 1982 hadi mwaka wa 2004. <ref name="Witwatersrand University2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html "Lyn Wadley"]. ''Witwatersrand University''. Archived from [http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html the original] on 22 December 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 November</span> 2014</span>.</cite></ref> Wadley alianza kazi yake ya kutafiti masuala ya kijamii na ikolojia kwenye Enzi ya Mawe ya Baadaye huko huko nchini Afrika Kusini. Hii iliweka kwa ujumla mambo ya kwanza ya kuzingatia juu ya jinsia kwenye rekodi ya akiolojia ya Kusini mwa Afrika, kama ilivyoelezwa na Mazel "hii imeweka utafiti wa jinsia kwenye ramani ya akiolojia ya Afrika Kusini". <ref>{{Rejea jarida |last=Mazel |first=Aaron |date=1992 |title=Gender and the hunter-gatherer archaeological record: a view from the Thukela basin |journal=South African Archaeological Bulletin |volume=47 |issue=156 |pages=122–126 |doi=10.2307/3889208 |jstor=3889208}}</ref> Alisimamia uchimbaji katika maeneo mengi ya Holocene huko Magaliesberg na baada ya hapo akaanza kufanya kazi kwenye maeneo ya zamani ya Pleistocene. Profesa Wadley alitumia miaka kumi na moja kuchimba Pango la Rose Cottage kwenyebJimbo Huru la Mashariki. <ref>{{Rejea jarida |last=Wadley |first=Lyn |date=1997 |title=Rose Cottage Cave: archaeological work 1987 to 1997 |url=https://journals.co.za/doi/abs/10.10520/AJA00382353_84 |journal=South African Journal of Science |volume=93 |pages=439–444 |hdl=10520/AJA00382353_84}}</ref> Kuanzia mwaka wa 1998- mwaka wa 2011, uchimbaji wake kwenye Makao ya Mwamba ya Sibudu huko KwaZulu-Natal ulifanya vitokee mfululizo wa maarifa na machapisho juu ya uwezo wa awali wa utambuzi wa binadamu. Wadley amedai kwamba uhusiano kati ya matumizi ya gundi zenye mchanganyiko na rangi zenye mchanganyiko ni ushahidi dhahiri wa michakato ya kisasa ya mawazo, ikiwa ni pamoja na kufanya kazi nyingi, iliyopatikana Afrika Kusini miaka 100,000 iliyopita. Ingawa alistaafu kutoka chuo kikuu, bado ni msimamizi wa wanafunzi [[Uzamivu|wa Shahada ya Uzamivu]] . Ameongoza timu ya akiolojia kwenye makazi ya miamba ya Sibudu huko [[KwaZulu-Natal]], na amebainisha ushahidi mpya wa uwezo wa utambuzi wa wanadamu wa mapema. <ref name="maropeng2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.maropeng.co.za/news/entry/imagining_the_past_professor_lyn_wadley|accessdate=27 November 2014|work=maropeng.co.za}}</ref> Ameandikwa kwenye orodha ya Thomson Reuters ya watafiti waliotajwa sana. Mwaka wa Julai 2019 aliteuliwa kama Mwanachama wa Chuo cha Uingereza. <ref name="wits_20192">{{Rejea tovuti|date=22 July 2019|title=2019-07 - Prof. Lynn Wadley elected as Fellow of the British Academy|url=http://www.wits.ac.za/news/latest-news/general-news/2019/2019-07/prof-lynn-wadley-elected-as-fellow-of-the-british-academy-.html|accessdate=26 July 2019|work=Wits University}}</ref> == Maeneo ya utafiti == Katika utafiti wake wa Shahada ya Uzamivu (PhD) alitengeneza mfumo wa upangaji wa kijamii wa wawindaji na wakusanyaji wa Enzi ya Mawe ya Holocene ya hapo. Baadaye akatilia manani mkusanyiko wa msimu na utawanyiko wa vikundi. Kwa uchimbaji alifumbua eneo linalowezekana la mkusanyiko, makazi ya eneo la Jubilee, na eneo linalowezekana la utawanyiko, eneo la Cave James. {{Sfn|Wadley|1987}} Baada ya Shahada yake ya Uzamivu (PhDuchimbaji ulianzishwa kwenye Pango la Rose Cottage kwenye jimbo la [[Dola Huru|Free State]] . {{Sfn|Wadley|Harper|1989}} Utafiti wake ulilenga Enzi ya Mawe ya Baadaye ya Holocene na Pleistocene na Enzi ya Mawe ya Kati . Kwenye kuchimba huko kulitoa taarifa ya msingi kuhusu mpangilio wa kiteknolojia wa tasnia ya Howiesons Poort ya Enzi ya Kati na kuhusu ugumu wa utambuzi wa tabia ya kisasa ya binadamu wakati huu wa Enzi ya Mawe ya Kati. {{Sfn|Wadley|2001}} {{Sfn|Soriano|Villa|Wadley|2007}} Wadley yupo kwenye nafasi ya mkurugenzi wa kitengo cha utafiti cha ACACIA (Utambuzi wa Kale na Utamaduni bara la Afrika) kwenye Chuo Kikuu cha Witwatersrand. Lengo la kitengo hiki cha utafiti ni kufanya uchunguzi juu ya masuala ya utambuzi na utamaduni kwenye Enzi ya Kati ya Mawe nchini Afrika Kusini. Kwa miaka 12 iliyopita, Pango la Sibudu huko [[KwaZulu-Natal]] lilitoa nyenzo za akiolojia zilizochambuliwa na wafanyakazi wa ACACIA na wanafunzi wahitimu. Wadley pia alifanya akiolojia ya majaribio ili kuelewa michakato ya kiufundi ambayo ilipitishwa wakati wa Enzi ya Kati ya Mawe. <ref name="Witwatersrand University2">{{Rejea tovuti|title=Lyn Wadley|url=http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html|archivedate=22 December 2014|accessdate=27 November 2014|work=Witwatersrand University}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141222123457/http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html "Lyn Wadley"]. ''Witwatersrand University''. Archived from [http://www.wits.ac.za/gsm/academic/science/geography/staff/lyn-wadley/5693/lyn_wadley.html the original] on 22 December 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 November</span> 2014</span>.</cite></ref>   == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * [https://www.jstor.org/stable/4065001 Shemasi, Janette 2008. Kuunda mfano wa MSA - heshima kwa Lyn Wadley, Goodwin Series.] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasayansi wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] ad2xkic9gq7j15uvngnp2ll87sfi05o Thérence Sinunguruza 0 227792 1504593 2026-04-11T18:56:12Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Thérence Sinunguruza ('''2 Agosti 1959 – 8 Mei 2020) alikuwa [[mwanasiasa]] wa Burundi kutoka kabila la Watutsi na mwanachama hai wa chama cha Union for National Progress (UPRONA). Aliwahi kuwa Makamu wa Rais wa Kwanza wa Burundi, akisimamia masuala ya kisiasa, kiutawala na usalama kuanzia mwaka 2010 hadi Oktoba 2013, alipostaafu kwa kujiuzulu.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNGfBwAAQBAJ|title=Political Handbook of the World 20...' 1504593 wikitext text/x-wiki '''Thérence Sinunguruza ('''2 Agosti 1959 – 8 Mei 2020) alikuwa [[mwanasiasa]] wa Burundi kutoka kabila la Watutsi na mwanachama hai wa chama cha Union for National Progress (UPRONA). Aliwahi kuwa Makamu wa Rais wa Kwanza wa Burundi, akisimamia masuala ya kisiasa, kiutawala na usalama kuanzia mwaka 2010 hadi Oktoba 2013, alipostaafu kwa kujiuzulu.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNGfBwAAQBAJ|title=Political Handbook of the World 2015|last=Lansford|first=Tom|date=2015-03-24|publisher=CQ Press|isbn=978-1-4833-7155-9|language=en}}</ref> Kabla ya hapo, alikuwa Mbunge kuanzia mwaka 2005 hadi 2010. Sinunguruza alishika nyadhifa mbalimbali za uwaziri, ikiwa ni pamoja na Waziri wa Mageuzi ya Taasisi kuanzia 1994 hadi 1996, [[Waziri]] wa Sheria kuanzia 1997 hadi 2001, na Waziri wa Mambo ya Nje kuanzia 2001 hadi 2005. Pia alikuwa Mwakilishi wa Kudumu wa Burundi katika Umoja wa Mataifa mjini New York kuanzia 1993 hadi 1994. Baada ya Rais Pierre Nkurunziza kuchaguliwa tena kwa muhula wa pili mwaka 2010, Sinunguruza aliteuliwa kuwa Makamu wa Rais wa Kwanza. Thérence Sinunguruza alijulikana kuwa na uwezo wa kuzungumza lugha nyingi na alikuwa shabiki mkubwa wa mpira wa kikapu. Alikuwa ameoa Odette Ndikumagenge na alikuwa [[baba]] wa watoto wanne. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliofariki 2020]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] 9vqyl9277iqlhpm82rf8e0r5jp2vlha 1504690 1504593 2026-04-12T05:02:41Z Riccardo Riccioni 452 1504690 wikitext text/x-wiki '''Thérence Sinunguruza''' (2 Agosti 1959 – 8 Mei 2020) alikuwa [[mwanasiasa]] wa Burundi kutoka kabila la Watutsi na mwanachama hai wa chama cha Union for National Progress (UPRONA). Aliwahi kuwa Makamu wa Rais wa Kwanza wa Burundi, akisimamia masuala ya kisiasa, kiutawala na usalama kuanzia mwaka 2010 hadi Oktoba 2013, alipostaafu kwa kujiuzulu.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNGfBwAAQBAJ|title=Political Handbook of the World 2015|last=Lansford|first=Tom|date=2015-03-24|publisher=CQ Press|isbn=978-1-4833-7155-9|language=en}}</ref> Kabla ya hapo, alikuwa Mbunge kuanzia mwaka 2005 hadi 2010. Sinunguruza alishika nyadhifa mbalimbali za uwaziri, ikiwa ni pamoja na Waziri wa Mageuzi ya Taasisi kuanzia 1994 hadi 1996, [[Waziri]] wa Sheria kuanzia 1997 hadi 2001, na Waziri wa Mambo ya Nje kuanzia 2001 hadi 2005. Pia alikuwa Mwakilishi wa Kudumu wa Burundi katika Umoja wa Mataifa mjini New York kuanzia 1993 hadi 1994. Baada ya Rais Pierre Nkurunziza kuchaguliwa tena kwa muhula wa pili mwaka 2010, Sinunguruza aliteuliwa kuwa Makamu wa Rais wa Kwanza. Thérence Sinunguruza alijulikana kuwa na uwezo wa kuzungumza lugha nyingi na alikuwa shabiki mkubwa wa mpira wa kikapu. Alikuwa ameoa Odette Ndikumagenge na alikuwa [[baba]] wa watoto wanne. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliofariki 2020]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] fjhhirdblojelpte27vwxfqrkj167es Violet Kajubiri 0 227793 1504594 2026-04-11T18:56:39Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1341197155|Violet Kajubiri]]" 1504594 wikitext text/x-wiki Dkt. '''Violet Kajubiri Froelich''' (alizaliwa mwaka wa 1949) na ni mbunge wa [[Uganda|kutoka Nchini Uganda]] na pia ni dada yake na rais wa [[Orodha ya makabila ya Uganda|Uganda]] [[Yoweri Kaguta Museveni|Yoweri Museveni]] na Jenerali Salim Saleh . <ref name=":0">{{Rejea tovuti|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|title=Kokundeka school buildings commissioned|accessdate=2013-03-18|archiveurl=https://archive.today/20130419093405/http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|archivedate=2013-04-19}}</ref> <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}</ref> == Maisha ya nyuma na elimu == Hata hivyo tarehe yake halisi ya kuzaliwa haijulikani lakini mwaka wake wa kuzaliwa unajulikana kama ilivyo katika kitabu chake cha, Sowing the Haradali Seed (Toleo lililorekebishwa, katika Ukurasa wa 3),Pia Rais [[Yoweri Kaguta Museveni|Yoweri Museveni]] anasema Kajubiri alizaliwa mwaka wa 1949. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> Katika miaka ya sabini, alisoma na kupata shahada yake ya kwanza na diploma yake ya pamoja katika Elimu akisomea [[biolojia]] na [[kemia]] kutoka katika [[Chuo Kikuu cha Makerere]] . Alifanya kazi katika [[Chuo Kikuu cha Makerere]] kama msaidizi maalum katika idara ya [[zoolojia]] na ilikuwa wakati huo ambapo alipata udhamini kutoka nchini [[Ujerumani]] ambapo alienda katika Chuo Kikuu cha Hohenheim kwa ajili ya kwenda kusoma shahada yake ya uzamili na PhD katika [[zoolojia]] . <ref name=":1" /> == Kazi == Alifanya kazi kama Katibu Mkuu wa Vilabu vya Wanyamapori vya nchini Uganda. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|title=Kokundeka school buildings commissioned|accessdate=2013-03-18|archiveurl=https://archive.today/20130419093405/http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|archivedate=2013-04-19}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194 "Kokundeka school buildings commissioned"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2013-03-18</span></span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Kigezo:Rejea tovuti|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: deprecated archival service ([[:Category:CS1 maint: deprecated archival service|link]])</span> [[Category:CS1 maint: deprecated archival service]]</ref> Aliteuliwa kuwa mjumbe wa Tume ya Huduma ya Elimu mwaka wa 2010. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> Kati ya mwaka wa 2008 na mwaka wa 2009, Kajubiri alifanya kazi kama mshauri wa jimbo la Lower Saxony (Nchini Ujerumani) kuhusu Elimu na Maendeleo. <ref>{{Rejea tovuti|title=Members of the Commission – Education Service Commission|url=https://www.esc.go.ug/commission-members/|accessdate=2022-03-14|language=en-US|archivedate=2024-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240401151242/https://www.esc.go.ug/commission-members/}}</ref> Mnamo mwaka wa 2001 hadi mwaka wa 2004, Kajubiri pia alikuwa mshauri wa Maswala ya Maendeleo ya Kiprotestanti nchini Ujerumani. <ref name=":1" /> == Maisha ya kibinafsi == Katika kitabu chake, My Life's Journey, Janet Museveni, anasema Kajubiri ameolewa na raia wa Nchini Ujerumani Hilmar Froelich na wanandoa hao wamejaliwa kuzaa watoto wanne. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanaharakati wa Uganda]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa uganda]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] nmiujcccx1bq8im2ovu9l6f340wjqj9 1504595 1504594 2026-04-11T18:58:19Z Egipa 87700 1504595 wikitext text/x-wiki Dkt. '''Violet Kajubiri Froelich''' (alizaliwa mwaka wa 1949) na ni mbunge wa [[Uganda|kutoka Nchini Uganda]] na pia ni dada yake na rais wa [[Orodha ya makabila ya Uganda|Uganda]] [[Yoweri Kaguta Museveni|Yoweri Museveni]] na Jenerali Salim Saleh . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|title=Kokundeka school buildings commissioned|accessdate=2013-03-18|archiveurl=https://archive.today/20130419093405/http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|archivedate=2013-04-19}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}</ref> == Maisha ya nyuma na elimu == Hata hivyo tarehe yake halisi ya kuzaliwa haijulikani lakini mwaka wake wa kuzaliwa unajulikana kama ilivyo katika kitabu chake cha, Sowing the Haradali Seed (Toleo lililorekebishwa, katika Ukurasa wa 3),Pia Rais [[Yoweri Kaguta Museveni|Yoweri Museveni]] anasema Kajubiri alizaliwa mwaka wa 1949. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> Katika miaka ya sabini, alisoma na kupata shahada yake ya kwanza na diploma yake ya pamoja katika Elimu akisomea [[biolojia]] na [[kemia]] kutoka katika [[Chuo Kikuu cha Makerere]] . Alifanya kazi katika [[Chuo Kikuu cha Makerere]] kama msaidizi maalum katika idara ya [[zoolojia]] na ilikuwa wakati huo ambapo alipata udhamini kutoka nchini [[Ujerumani]] ambapo alienda katika Chuo Kikuu cha Hohenheim kwa ajili ya kwenda kusoma shahada yake ya uzamili na PhD katika [[zoolojia]] . <ref name=":1" /> == Kazi == Alifanya kazi kama Katibu Mkuu wa Vilabu vya Wanyamapori vya nchini Uganda. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|title=Kokundeka school buildings commissioned|accessdate=2013-03-18|archiveurl=https://archive.today/20130419093405/http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|archivedate=2013-04-19}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194 "Kokundeka school buildings commissioned"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2013-03-18</span></span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Kigezo:Rejea tovuti|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: deprecated archival service ([[:Category:CS1 maint: deprecated archival service|link]])</span> [[Category:CS1 maint: deprecated archival service]]</ref> Aliteuliwa kuwa mjumbe wa Tume ya Huduma ya Elimu mwaka wa 2010. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> Kati ya mwaka wa 2008 na mwaka wa 2009, Kajubiri alifanya kazi kama mshauri wa jimbo la Lower Saxony (Nchini Ujerumani) kuhusu Elimu na Maendeleo. <ref>{{Rejea tovuti|title=Members of the Commission – Education Service Commission|url=https://www.esc.go.ug/commission-members/|accessdate=2022-03-14|language=en-US|archivedate=2024-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240401151242/https://www.esc.go.ug/commission-members/}}</ref> Mnamo mwaka wa 2001 hadi mwaka wa 2004, Kajubiri pia alikuwa mshauri wa Maswala ya Maendeleo ya Kiprotestanti nchini Ujerumani. <ref name=":1" /> == Maisha ya kibinafsi == Katika kitabu chake, My Life's Journey, Janet Museveni, anasema Kajubiri ameolewa na raia wa Nchini Ujerumani Hilmar Froelich na wanandoa hao wamejaliwa kuzaa watoto wanne. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanaharakati wa Uganda]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa uganda]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 41c9s4h96eotd2xi8j1bc1cfgbncxh5 1504691 1504595 2026-04-12T05:04:18Z Riccardo Riccioni 452 1504691 wikitext text/x-wiki Dkt. '''Violet Kajubiri Froelich''' (alizaliwa 1949) ni mbunge wa [[Uganda]] na dada yake rais wa Uganda, [[Yoweri Kaguta Museveni|Yoweri Museveni]] na Jenerali Salim Saleh. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|title=Kokundeka school buildings commissioned|accessdate=2013-03-18|archiveurl=https://archive.today/20130419093405/http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|archivedate=2013-04-19}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}</ref> == Maisha ya nyuma na elimu == Mwaka wake wa kuzaliwa unajulikana kama ilivyo katika kitabu chake cha, Sowing the Haradali Seed (Toleo lililorekebishwa, katika Ukurasa wa 3),Pia Rais [[Yoweri Kaguta Museveni|Yoweri Museveni]] anasema Kajubiri alizaliwa mwaka wa 1949. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> Katika miaka ya sabini, alisoma na kupata shahada yake ya kwanza na diploma yake ya pamoja katika Elimu akisomea [[biolojia]] na [[kemia]] kutoka katika [[Chuo Kikuu cha Makerere]] . Alifanya kazi katika [[Chuo Kikuu cha Makerere]] kama msaidizi maalum katika idara ya [[zoolojia]] na ilikuwa wakati huo ambapo alipata udhamini kutoka nchini [[Ujerumani]] ambapo alienda katika Chuo Kikuu cha Hohenheim kwa ajili ya kwenda kusoma shahada yake ya uzamili na PhD katika [[zoolojia]] . <ref name=":1" /> == Kazi == Alifanya kazi kama Katibu Mkuu wa Vilabu vya Wanyamapori vya nchini Uganda. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|title=Kokundeka school buildings commissioned|accessdate=2013-03-18|archiveurl=https://archive.today/20130419093405/http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194|archivedate=2013-04-19}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.newvision.co.ug/PA/8/18/736194 "Kokundeka school buildings commissioned"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2013-03-18</span></span>.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Kigezo:Rejea tovuti|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: deprecated archival service ([[:Category:CS1 maint: deprecated archival service|link]])</span> [[Category:CS1 maint: deprecated archival service]]</ref> Aliteuliwa kuwa mjumbe wa Tume ya Huduma ya Elimu mwaka wa 2010. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> Kati ya mwaka wa 2008 na mwaka wa 2009, Kajubiri alifanya kazi kama mshauri wa jimbo la Lower Saxony (Nchini Ujerumani) kuhusu Elimu na Maendeleo. <ref>{{Rejea tovuti|title=Members of the Commission – Education Service Commission|url=https://www.esc.go.ug/commission-members/|accessdate=2022-03-14|language=en-US|archivedate=2024-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240401151242/https://www.esc.go.ug/commission-members/}}</ref> Mnamo mwaka wa 2001 hadi mwaka wa 2004, Kajubiri pia alikuwa mshauri wa Maswala ya Maendeleo ya Kiprotestanti nchini Ujerumani. <ref name=":1" /> == Maisha ya kibinafsi == Katika kitabu chake, My Life's Journey, Janet Museveni, anasema Kajubiri ameolewa na raia wa Nchini Ujerumani Hilmar Froelich na wanandoa hao wamejaliwa kuzaa watoto wanne. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Lule|first=Baker Batte|title=Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV|url=https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv|accessdate=2022-03-14|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLule">Lule, Baker Batte. [https://observer.ug/news/headlines/50307-dr-kajubiri-museveni-s-little-known-sister-with-rich-cv "Dr Kajubiri, Museveni's little known sister with rich CV"]. ''The Observer - Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-14</span></span>.</cite></ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasiasa wa Uganda]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa uganda]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] fpgdygbuzmw4pjbqummw4j2hme54jrl Thaddée Ndikumana 0 227794 1504596 2026-04-11T18:59:15Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Thaddée Ndikumana''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Burundi. Aliwahi kuwa Waziri wa Afya ya Umma na Mapambano dhidi ya [[UKIMWI]] nchini Burundi, baada ya kuteuliwa kwenye nafasi hiyo mwaka 2020 na Rais Évariste Ndayishimiye. Muhula wake ulianza tarehe 28 Juni 2020.<ref>{{Cite web|title=Burundi Government 2024, CIA World Factbook|url=https://theodora.com/wfbcurrent/burundi/burundi_government.html|work=theodora.com|accessdate=2026-04-11}}</ref...' 1504596 wikitext text/x-wiki '''Thaddée Ndikumana''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Burundi. Aliwahi kuwa Waziri wa Afya ya Umma na Mapambano dhidi ya [[UKIMWI]] nchini Burundi, baada ya kuteuliwa kwenye nafasi hiyo mwaka 2020 na Rais Évariste Ndayishimiye. Muhula wake ulianza tarehe 28 Juni 2020.<ref>{{Cite web|title=Burundi Government 2024, CIA World Factbook|url=https://theodora.com/wfbcurrent/burundi/burundi_government.html|work=theodora.com|accessdate=2026-04-11}}</ref> Baada yake, nafasi hiyo ilichukuliwa na Lydwine Baradahana, <ref>{{Cite web|title=Tricheries dans le secteur de la santé au Burundi: une partie émergée de l’iceberg – IWACU|url=https://www.iwacu-burundi.org/tricheries-dans-le-secteur-de-la-sante-au-burundi-une-partie-emergee-de-liceberg/|work=www.iwacu-burundi.org|accessdate=2026-04-11}}</ref>ambaye alianza kazi mwezi Septemba [[2023]]. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] [[Jamii:Watu walio hai]] jktl0luhd987wflsk8t9szqlc0esomx 1504692 1504596 2026-04-12T05:04:42Z Riccardo Riccioni 452 1504692 wikitext text/x-wiki '''Thaddée Ndikumana''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Burundi. Aliwahi kuwa Waziri wa Afya ya Umma na Mapambano dhidi ya [[UKIMWI]] nchini Burundi, baada ya kuteuliwa kwenye nafasi hiyo mwaka 2020 na Rais Évariste Ndayishimiye. Muhula wake ulianza tarehe 28 Juni 2020.<ref>{{Cite web|title=Burundi Government 2024, CIA World Factbook|url=https://theodora.com/wfbcurrent/burundi/burundi_government.html|work=theodora.com|accessdate=2026-04-11}}</ref> Baada yake, nafasi hiyo ilichukuliwa na Lydwine Baradahana, <ref>{{Cite web|title=Tricheries dans le secteur de la santé au Burundi: une partie émergée de l’iceberg – IWACU|url=https://www.iwacu-burundi.org/tricheries-dans-le-secteur-de-la-sante-au-burundi-une-partie-emergee-de-liceberg/|work=www.iwacu-burundi.org|accessdate=2026-04-11}}</ref>ambaye alianza kazi mwezi Septemba [[2023]]. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] [[Jamii:Watu walio hai]] bndfdk7sfeufkv2ofpex5ywkob81qji Venant Kamana 0 227795 1504597 2026-04-11T19:01:32Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Venant Kamana''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka [[Burundi]]. Aliwahi kuwa Waziri wa Mambo ya Ndani na Maendeleo ya Jamii nchini Burundi, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2007 na aliyekuwa Rais wa Burundi,<ref>{{Cite web|title=Burundi: Detentions of Political Opponents Threaten Rights {{!}} Human Rights Watch|url=https://www.hrw.org/news/2008/11/05/burundi-detentions-political-opponents-threaten-rights|date=2008-11-05|accessdate=2026-04-1...' 1504597 wikitext text/x-wiki '''Venant Kamana''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka [[Burundi]]. Aliwahi kuwa Waziri wa Mambo ya Ndani na Maendeleo ya Jamii nchini Burundi, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2007 na aliyekuwa Rais wa Burundi,<ref>{{Cite web|title=Burundi: Detentions of Political Opponents Threaten Rights {{!}} Human Rights Watch|url=https://www.hrw.org/news/2008/11/05/burundi-detentions-political-opponents-threaten-rights|date=2008-11-05|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> [[Pierre Nkurunziza]]. Muhula wake ulianza tarehe 14 Novemba 2007.<ref>{{Cite web|title=Burundi : Le Portail des Institutions|url=http://www.burundi-gov.bi/|work=www.burundi-gov.bi|accessdate=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] fu1ycitpaadiij74ang1ld6xxgsnsh2 1504693 1504597 2026-04-12T05:05:09Z Riccardo Riccioni 452 1504693 wikitext text/x-wiki '''Venant Kamana''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka [[Burundi]]. Aliwahi kuwa Waziri wa Mambo ya Ndani na Maendeleo ya Jamii nchini Burundi, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2007 na aliyekuwa Rais wa Burundi,<ref>{{Cite web|title=Burundi: Detentions of Political Opponents Threaten Rights {{!}} Human Rights Watch|url=https://www.hrw.org/news/2008/11/05/burundi-detentions-political-opponents-threaten-rights|date=2008-11-05|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> [[Pierre Nkurunziza]]. Muhula wake ulianza tarehe 14 Novemba 2007.<ref>{{Cite web|title=Burundi : Le Portail des Institutions|url=http://www.burundi-gov.bi/|work=www.burundi-gov.bi|accessdate=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burundi]] 21k0xql96ecrs8sy1vwr9a91a5lmo31 Aubrey Lesaso 0 227796 1504598 2026-04-11T19:05:28Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Aubrey Lesaso''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]]. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa [[Elimu]] na Maendeleo ya Ujuzi nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na Rais Mokgweetsi Masisi hadi Novemba 2024. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022.<ref>{{Cite web|title=New cabinet sworn in|url=https://www.mmegi.bw/news/new-cabinet-sworn-in/news|work=Mmegi Online|date=2019-11-06|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Staff Write...' 1504598 wikitext text/x-wiki '''Aubrey Lesaso''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]]. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa [[Elimu]] na Maendeleo ya Ujuzi nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na Rais Mokgweetsi Masisi hadi Novemba 2024. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022.<ref>{{Cite web|title=New cabinet sworn in|url=https://www.mmegi.bw/news/new-cabinet-sworn-in/news|work=Mmegi Online|date=2019-11-06|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Staff Writer}}</ref><ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] bogxtgdiw04gfvzl3753comduklavz9 1504694 1504598 2026-04-12T05:05:28Z Riccardo Riccioni 452 1504694 wikitext text/x-wiki '''Aubrey Lesaso''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]]. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa [[Elimu]] na Maendeleo ya Ujuzi nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na Rais Mokgweetsi Masisi hadi Novemba 2024. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022.<ref>{{Cite web|title=New cabinet sworn in|url=https://www.mmegi.bw/news/new-cabinet-sworn-in/news|work=Mmegi Online|date=2019-11-06|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Staff Writer}}</ref><ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] 7wtbmht20wvl2931kn8u85r4u2dr46v Mpho Balopi 0 227797 1504600 2026-04-11T19:07:56Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mpho "Poster" Balopi''' (alizaliwa tarehe 1 Agosti 1969) ni [[mwanasiasa]], mchumi na [[mfanyabiashara]] kutoka Botswana ambaye amekuwa Rais wa Chama cha Botswana Democratic Party tangu mwaka 2025.<ref>{{Cite web|title=Video|url=https://www.facebook.com/TheVoiceBW/videos/balopi-wins-bdp-presidency/1732373867682046/|work=www.facebook.com|accessdate=2026-04-11}}</ref> Pia aliwahi kuwa Mbunge wa jimbo la Gaborone North kuanzia mwaka 2019 hadi 2024. Alihud...' 1504600 wikitext text/x-wiki '''Mpho "Poster" Balopi''' (alizaliwa tarehe 1 Agosti 1969) ni [[mwanasiasa]], mchumi na [[mfanyabiashara]] kutoka Botswana ambaye amekuwa Rais wa Chama cha Botswana Democratic Party tangu mwaka 2025.<ref>{{Cite web|title=Video|url=https://www.facebook.com/TheVoiceBW/videos/balopi-wins-bdp-presidency/1732373867682046/|work=www.facebook.com|accessdate=2026-04-11}}</ref> Pia aliwahi kuwa Mbunge wa jimbo la Gaborone North kuanzia mwaka 2019 hadi 2024. Alihudumu katika baraza la mawaziri la [[Rais]] Mokgweetsi Masisi kama Waziri wa Ajira, Uzalishaji wa Kazi na Maendeleo ya Ujuzi kuanzia Novemba 2019 hadi alipojiuzulu mwezi Desemba 2021 baada ya kutofautiana na Mokgweetsi Masisi.<ref>{{Cite web|title=Balopi quits Cabinet, expected to resign as BDP Secretary General|url=https://www.mmegi.bw/news/balopi-quits-cabinet-expected-to-resign-as-bdp-secretary-general/news|work=Mmegi Online|date=2021-12-24|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Tsaone Basimanebotlhe}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1969]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] rivmdapwwksvcwtga65zl4qhkmhi5mz 1504695 1504600 2026-04-12T05:05:50Z Riccardo Riccioni 452 1504695 wikitext text/x-wiki '''Mpho "Poster" Balopi''' (alizaliwa 1 Agosti 1969) ni [[mwanasiasa]], mchumi na [[mfanyabiashara]] kutoka Botswana ambaye amekuwa Rais wa Chama cha Botswana Democratic Party tangu mwaka 2025.<ref>{{Cite web|title=Video|url=https://www.facebook.com/TheVoiceBW/videos/balopi-wins-bdp-presidency/1732373867682046/|work=www.facebook.com|accessdate=2026-04-11}}</ref> Pia aliwahi kuwa Mbunge wa jimbo la Gaborone North kuanzia mwaka 2019 hadi 2024. Alihudumu katika baraza la mawaziri la [[Rais]] Mokgweetsi Masisi kama Waziri wa Ajira, Uzalishaji wa Kazi na Maendeleo ya Ujuzi kuanzia Novemba 2019 hadi alipojiuzulu mwezi Desemba 2021 baada ya kutofautiana na Mokgweetsi Masisi.<ref>{{Cite web|title=Balopi quits Cabinet, expected to resign as BDP Secretary General|url=https://www.mmegi.bw/news/balopi-quits-cabinet-expected-to-resign-as-bdp-secretary-general/news|work=Mmegi Online|date=2021-12-24|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Tsaone Basimanebotlhe}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1969]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] ldeyvbkrar10fzyn0n7ha20hswi9wea Baratiwa Mathoothe 0 227798 1504601 2026-04-11T19:11:22Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Baratiwa Mathoothe''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] ambaye amekuwa Mbunge wa jimbo la Serowe North tangu mwaka 2019. Aliteuliwa kuwa Naibu Waziri wa Biashara na Ujasiriamali katika baraza la mawaziri la Rais Duma Boko mwezi Novemba 2024, baada ya ushindi wake katika uchaguzi<ref>{{Cite web|title=Assistant Minister of Trade and Entrepreneurship Baratiwa Mathoothe at Swearing-In Ceremony {{!}} Brimco|url=https://www.brimco.io/news/president-duma-b...' 1504601 wikitext text/x-wiki '''Baratiwa Mathoothe''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] ambaye amekuwa Mbunge wa jimbo la Serowe North tangu mwaka 2019. Aliteuliwa kuwa Naibu Waziri wa Biashara na Ujasiriamali katika baraza la mawaziri la Rais Duma Boko mwezi Novemba 2024, baada ya ushindi wake katika uchaguzi<ref>{{Cite web|title=Assistant Minister of Trade and Entrepreneurship Baratiwa Mathoothe at Swearing-In Ceremony {{!}} Brimco|url=https://www.brimco.io/news/president-duma-boko-unveils-a-transformative-cabinet-to-lead-botswanas-second-republic/baratiwa-mathoothe/|date=2024-11-15|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=Tumisang Bogwasi}}</ref> wa mwaka 2024. Katika nafasi hiyo, anafanya kazi chini ya Waziri Tiroyaone Ntsima.<ref>{{Cite web|title=President Advocate Duma Boko Announces Second Batch of Cabinet Appointments|url=https://www.botswanayouth.com/president-advocate-duma-boko-announces-second-batch-of-cabinet-appointments/|work=Botswana Youth Magazine|date=2024-11-14|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=Editor}}</ref> Katika kipindi chake cha uongozi, amechangia kuimarisha mahusiano ya kiuchumi kati ya Botswana na Colombia. == Kazi yake == Mwaka 2023, Mathoothe alikamatwa baada ya kushiriki hotuba iliyovuja ya Rais Mokgweetsi Masisi ya Hali ya [[Taifa]] (State of the Nation) katika kundi la WhatsApp la Bunge. Alionyesha wasiwasi kuhusu jinsi hotuba hiyo ilivyokuwa tayari imepatikana hadharani kabla haijawasilishwa rasmi. Usiku huo, maafisa wa DIS walifika nyumbani kwake na kumkamata. Mathoothe alidai kuwa chama tawala cha Botswana Democratic Party ndicho kilichomchunguza. Baadaye aliachiliwa. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] l6b439h88iauwpft0jgfdrgmpkgyari 1504696 1504601 2026-04-12T05:06:31Z Riccardo Riccioni 452 1504696 wikitext text/x-wiki '''Baratiwa Mathoothe''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] ambaye amekuwa Mbunge wa jimbo la Serowe North tangu mwaka 2019. Aliteuliwa kuwa Naibu Waziri wa Biashara na Ujasiriamali katika baraza la mawaziri la Rais Duma Boko mwezi Novemba 2024, baada ya ushindi wake katika uchaguzi<ref>{{Cite web|title=Assistant Minister of Trade and Entrepreneurship Baratiwa Mathoothe at Swearing-In Ceremony {{!}} Brimco|url=https://www.brimco.io/news/president-duma-boko-unveils-a-transformative-cabinet-to-lead-botswanas-second-republic/baratiwa-mathoothe/|date=2024-11-15|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=Tumisang Bogwasi}}</ref> wa mwaka 2024. Katika nafasi hiyo, anafanya kazi chini ya Waziri Tiroyaone Ntsima.<ref>{{Cite web|title=President Advocate Duma Boko Announces Second Batch of Cabinet Appointments|url=https://www.botswanayouth.com/president-advocate-duma-boko-announces-second-batch-of-cabinet-appointments/|work=Botswana Youth Magazine|date=2024-11-14|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=Editor}}</ref> Katika kipindi chake cha uongozi, amechangia kuimarisha mahusiano ya kiuchumi kati ya Botswana na Colombia. == Kazi yake == Mwaka 2023, Mathoothe alikamatwa baada ya kushiriki hotuba iliyovuja ya Rais Mokgweetsi Masisi ya Hali ya [[Taifa]] (State of the Nation) katika kundi la WhatsApp la Bunge. Alionyesha wasiwasi kuhusu jinsi hotuba hiyo ilivyokuwa tayari imepatikana hadharani kabla haijawasilishwa rasmi. Usiku huo, maafisa wa DIS walifika nyumbani kwake na kumkamata. Mathoothe alidai kuwa chama tawala cha Botswana Democratic Party ndicho kilichomchunguza. Baadaye aliachiliwa. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 177bs0xmursyciulmw7eh5yc68q5u7x Beauty Manake 0 227799 1504603 2026-04-11T19:13:48Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Beauty Manake''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa [[Biashara]] na Viwanda nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na aliyekuwa [[Rais]] wa Botswana, Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za...' 1504603 wikitext text/x-wiki '''Beauty Manake''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa [[Biashara]] na Viwanda nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na aliyekuwa [[Rais]] wa Botswana, Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Republic of Botswana ♦ Embassy in Stockholm, Sweden ♦|url=http://www.botswana.se/News/CABINET-APPOINTMENTS|work=www.botswana.se|accessdate=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] b9krntedc6584rvptpkhbajqdwww7td 1504697 1504603 2026-04-12T05:07:06Z Riccardo Riccioni 452 1504697 wikitext text/x-wiki '''Beauty Manake''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa [[Biashara]] na Viwanda nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na aliyekuwa [[Rais]] wa Botswana, Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Republic of Botswana ♦ Embassy in Stockholm, Sweden ♦|url=http://www.botswana.se/News/CABINET-APPOINTMENTS|work=www.botswana.se|accessdate=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] tfzkrfhx2kjbynlh2aredub6rp6ag7t Buti Billy 0 227800 1504604 2026-04-11T19:17:17Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Honest Buti Billy''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Vijana, Jinsia, Michezo na Utamaduni nchini Botswana<ref>{{Cite web|title=New role for Namibian sports minister|url=https://www.heraldonline.co.zw/new-role-for-namibian-sports-minister/|work=herald|date=2023-12-17|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=dyton mupawaenda}}</ref>, baada ya kuteuliwa mwaka 2019 na aliyekuwa Rais Mokgweetsi Masisi. Muhula...' 1504604 wikitext text/x-wiki '''Honest Buti Billy''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Vijana, Jinsia, Michezo na Utamaduni nchini Botswana<ref>{{Cite web|title=New role for Namibian sports minister|url=https://www.heraldonline.co.zw/new-role-for-namibian-sports-minister/|work=herald|date=2023-12-17|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=dyton mupawaenda}}</ref>, baada ya kuteuliwa mwaka 2019 na aliyekuwa Rais Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Republic of Botswana ♦ Embassy in Stockholm, Sweden ♦|url=http://www.botswana.se/News/CABINET-APPOINTMENTS|work=www.botswana.se|accessdate=2026-04-11}}</ref><ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> Pia aliwahi kuwa Mbunge wa jimbo la Francistown East kuanzia mwaka 2014 hadi 2024, ambapo alichukuliwa nafasi na Ntsima Tiroeaone. Katika uchaguzi wa ndani wa mwaka 2024, Billy alishindwa katika [[kura]] za mchujo za Francistown East. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] 124oa7b28s042xxoyfiq0hwl1by7o2b 1504698 1504604 2026-04-12T05:07:37Z Riccardo Riccioni 452 1504698 wikitext text/x-wiki '''Honest Buti Billy''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Vijana, Jinsia, Michezo na Utamaduni nchini Botswana<ref>{{Cite web|title=New role for Namibian sports minister|url=https://www.heraldonline.co.zw/new-role-for-namibian-sports-minister/|work=herald|date=2023-12-17|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=dyton mupawaenda}}</ref>, baada ya kuteuliwa mwaka 2019 na aliyekuwa Rais Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Republic of Botswana ♦ Embassy in Stockholm, Sweden ♦|url=http://www.botswana.se/News/CABINET-APPOINTMENTS|work=www.botswana.se|accessdate=2026-04-11}}</ref><ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> Pia aliwahi kuwa Mbunge wa jimbo la Francistown East kuanzia mwaka 2014 hadi 2024, ambapo alichukuliwa nafasi na Ntsima Tiroeaone. Katika uchaguzi wa ndani wa mwaka 2024, Billy alishindwa katika [[kura]] za mchujo za Francistown East. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] gpihe9xug5f3oj55mmfrmjioctsdyyh Roy Blackbeard 0 227801 1504605 2026-04-11T19:20:48Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Roy Warren Blackbeard''' (16 Aprili 1953 – 11 Agosti 2024) alikuwa mwanadiplomasia na [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Balozi Mkuu wa Jamhuri ya Botswana nchini Uingereza hadi Desemba 2018.<ref>{{Cite web|title=Roy Blackbeard recalled as Botswana's High Commissioner in United Kingdom {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/roy-blackbeard-recalled-as-botswanaocos-high-commissioner-in-united-kingdom/|date=2018-05-03|accessd...' 1504605 wikitext text/x-wiki '''Roy Warren Blackbeard''' (16 Aprili 1953 – 11 Agosti 2024) alikuwa mwanadiplomasia na [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Balozi Mkuu wa Jamhuri ya Botswana nchini Uingereza hadi Desemba 2018.<ref>{{Cite web|title=Roy Blackbeard recalled as Botswana's High Commissioner in United Kingdom {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/roy-blackbeard-recalled-as-botswanaocos-high-commissioner-in-united-kingdom/|date=2018-05-03|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Online editor}}</ref> Baada ya kufanya kazi katika kampuni ya De Beers na Price Waterhouse, pamoja na kuendesha [[kampuni]] yake binafsi, alichaguliwa kuwa Mbunge wa Bunge la Kitaifa la Botswana mwaka 1989 akiwakilisha jimbo la Serowe North kupitia chama cha Botswana Democratic Party. Aliteuliwa kuwa Naibu Waziri wa Kilimo mwaka 1992, kisha Waziri wa Kilimo mwaka [[1994]], wadhifa aliouhudumu hadi 1997. Mwaka 1998 aliondoka Bungeni na baadaye aliteuliwa kuwa Balozi Mkuu London. Alifariki tarehe 11 Agosti 2024 akiwa na umri wa miaka 72.<ref>{{Cite web|title=Blackbeard: Influential former BDP leader passes away|url=https://www.mmegi.bw/news/blackbeard-influential-former-bdp-leader-passes-away/news|work=Blackbeard: Influential former BDP leader passes away|date=2024-08-13|accessdate=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliozaliwa 1953]] [[Jamii:Waliofariki 2024]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] lg06ccj8ccgojba1ac3rwmy3j1f2c5k 1504699 1504605 2026-04-12T05:08:06Z Riccardo Riccioni 452 1504699 wikitext text/x-wiki '''Roy Warren Blackbeard''' (16 Aprili 1953 – 11 Agosti 2024) alikuwa mwanadiplomasia na [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Balozi Mkuu wa Jamhuri ya Botswana nchini Uingereza hadi Desemba 2018.<ref>{{Cite web|title=Roy Blackbeard recalled as Botswana's High Commissioner in United Kingdom {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/roy-blackbeard-recalled-as-botswanaocos-high-commissioner-in-united-kingdom/|date=2018-05-03|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Online editor}}</ref> Baada ya kufanya kazi katika kampuni ya De Beers na Price Waterhouse, pamoja na kuendesha [[kampuni]] yake binafsi, alichaguliwa kuwa Mbunge wa Bunge la Kitaifa la Botswana mwaka 1989 akiwakilisha jimbo la Serowe North kupitia chama cha Botswana Democratic Party. Aliteuliwa kuwa Naibu Waziri wa Kilimo mwaka 1992, kisha Waziri wa Kilimo mwaka [[1994]], wadhifa aliouhudumu hadi 1997. Mwaka 1998 aliondoka Bungeni na baadaye aliteuliwa kuwa Balozi Mkuu London. Alifariki tarehe 11 Agosti 2024 akiwa na umri wa miaka 72.<ref>{{Cite web|title=Blackbeard: Influential former BDP leader passes away|url=https://www.mmegi.bw/news/blackbeard-influential-former-bdp-leader-passes-away/news|work=Blackbeard: Influential former BDP leader passes away|date=2024-08-13|accessdate=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1953]] [[Jamii:Waliofariki 2024]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 0qrbpsx1f6jmjtv1j8j7m6xfn1ev9rj Rafohy 0 227802 1504606 2026-04-11T19:21:57Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322229230|Rafohy]]" 1504606 wikitext text/x-wiki '''Malkia Rafohy''' (alifariki mwaka wa1540) alikuwa malkia wa Vazimba alitawala huko Alasora katika Nyanda za Juu za kati za [[Madagaska]] kuanzia mwaka wa 1530 hadi kifo chake mwaka mwaka wa 1540. Jina lake linamaanisha "Mfupi." Alifanikiwa baada ya kifo cha Malkia Rangita wa Vazimba, ambaye kwa maelezo tofauti alikuwa na mama yake au dada yake wa kumlea. Mkanganyiko huu katika mila yao zilizo katika maneno unasambaa hadi kwenye utambulisho wa wanawake hao wawili - kulingana na maelezo tofauti, Rafohy anaweza kuwa alikuwa mama wa Rangita, na Rangita anaweza kuwa mama wa mfalme maarufu huko Andriamanelo . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2020)">nukuu inahitajika</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Wakati Rahofy akiwa kiongozi mtawala, ushawishi wa Merina uliongezeka. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=ROR1xreEJTsC&dq=Queen+rafohy&pg=PA258|title=A Political Chronology of Africa|last=Lea|first=David|last2=Rowe|first2=Annamarie|date=2001|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-85743-116-2|language=en}}</ref> Mji mkuu wake ulikuwa Alisora. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=7pDNL4apVpgC&dq=Queen+rafohy&pg=PA674|title=David Griffiths and the Missionary "History of Madagascar"|last=Campbell|first=Gwyn|date=2012-04-03|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-20980-0|language=en}}</ref> Mama yake Andriamanelo (Rafohy au Rangita) alioa mara mbili: huku ndoa yake ya kwanza hatimaye ikizaa mtoto mmoja, ndoa ya pili na Merina aliyeitwa Manelobe ilizaa mtoto wa kike na mtoto wake mkubwa ambaye alimteua kumrithi baada ya kifo chake. Mrithi kama huyo ulikuwa mabadiliko kutoka kwa njia ya kitamaduni, ambapo ufalme uligawanywa kati ya watoto. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=PyL8QXi3HiYC&dq=Queen+rafohy&pg=PA14|title=Area Handbook for the Malagasy Republic|last=Nelson|first=Harold D.|date=1973|publisher=U.S. Government Printing Office|language=en}}</ref> Mrithi huyu aliyeteuliwa, Mfalme Andriamanelo (1mnamo mwaka wa 540 hadi mwaka wa 1575) akawa Mfalme wa kwanza wa [[Ufalme wa Merina|Imerina]] kwa hatimaye kuwageuka Vazimba na kuongoza ushindi wa kijeshi ambao ungewafukuza kutoka Nyanda za Juu. Kwa mujibu wa desturi ya vazimba ambapo miili ya wafu ilizamishwa katika miili mitakatifu ya maji - mara kwa mara baada ya kuwekwa ndani ya jeneza yaliyotengenezwa kwa magogo yaliyopasuka - inasemekana kwamba baada ya kifo cha Rafohy, mwili wake (kama ule wa Rangita) ulizamishwa katika kinamasi ndani ya jeneza la fedha lenye umbo la mtumbwi. == Marejeo == {{S-start}} {{s-reg}} {{s-bef|before=[[Rangita]]}} {{S-ttl|title=[[History of Madagascar|Queen of Alasora]]}} {{s-aft|after=[[Andriamanelo]]}} {{end box}} [[Jamii:Walio hai]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] n65kfdu9cnjg4k7adnr1rpgowrjv7yy 1504700 1504606 2026-04-12T05:09:38Z Riccardo Riccioni 452 1504700 wikitext text/x-wiki '''Rafohy''' (alifariki 1540) alikuwa malkia wa Vazimba alitawala huko Alasora katika Nyanda za Juu za kati za [[Madagaska]] kuanzia mwaka wa 1530 hadi kifo chake mwaka mwaka wa 1540. Jina lake linamaanisha "Mfupi." Alifanikiwa baada ya kifo cha Malkia Rangita wa Vazimba, ambaye kwa maelezo tofauti alikuwa na mama yake au dada yake wa kumlea. Mkanganyiko huu katika mila yao zilizo katika maneno unasambaa hadi kwenye utambulisho wa wanawake hao wawili - kulingana na maelezo tofauti, Rafohy anaweza kuwa alikuwa mama wa Rangita, na Rangita anaweza kuwa mama wa mfalme maarufu huko Andriamanelo . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2020)">nukuu inahitajika</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Wakati Rahofy akiwa kiongozi mtawala, ushawishi wa Merina uliongezeka. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=ROR1xreEJTsC&dq=Queen+rafohy&pg=PA258|title=A Political Chronology of Africa|last=Lea|first=David|last2=Rowe|first2=Annamarie|date=2001|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-85743-116-2|language=en}}</ref> Mji mkuu wake ulikuwa Alisora. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=7pDNL4apVpgC&dq=Queen+rafohy&pg=PA674|title=David Griffiths and the Missionary "History of Madagascar"|last=Campbell|first=Gwyn|date=2012-04-03|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-20980-0|language=en}}</ref> Mama yake Andriamanelo (Rafohy au Rangita) alioa mara mbili: huku ndoa yake ya kwanza hatimaye ikizaa mtoto mmoja, ndoa ya pili na Merina aliyeitwa Manelobe ilizaa mtoto wa kike na mtoto wake mkubwa ambaye alimteua kumrithi baada ya kifo chake. Mrithi kama huyo ulikuwa mabadiliko kutoka kwa njia ya kitamaduni, ambapo ufalme uligawanywa kati ya watoto. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=PyL8QXi3HiYC&dq=Queen+rafohy&pg=PA14|title=Area Handbook for the Malagasy Republic|last=Nelson|first=Harold D.|date=1973|publisher=U.S. Government Printing Office|language=en}}</ref> Mrithi huyu aliyeteuliwa, Mfalme Andriamanelo (1mnamo mwaka wa 540 hadi mwaka wa 1575) akawa Mfalme wa kwanza wa [[Ufalme wa Merina|Imerina]] kwa hatimaye kuwageuka Vazimba na kuongoza ushindi wa kijeshi ambao ungewafukuza kutoka Nyanda za Juu. Kwa mujibu wa desturi ya vazimba ambapo miili ya wafu ilizamishwa katika miili mitakatifu ya maji - mara kwa mara baada ya kuwekwa ndani ya jeneza yaliyotengenezwa kwa magogo yaliyopasuka - inasemekana kwamba baada ya kifo cha Rafohy, mwili wake (kama ule wa Rangita) ulizamishwa katika kinamasi ndani ya jeneza la fedha lenye umbo la mtumbwi. == Marejeo == {{marejeo}} [[Jamii:Waliofariki 1540]] [[Jamii:Wanawake wa Madagaska]] [[Jamii:Wanasiasa wa Madagaska]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] bs765cop2r87b5xq95vsp88uvjjv5m3 Phenyo Butale 0 227803 1504607 2026-04-11T19:24:16Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Phenyo Butale''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana na Waziri wa sasa wa Mahusiano ya Kimataifa wa Botswana. Anahudumu kama Mbunge wa Bunge la Botswana tangu mwaka 2024 kupitia muungano wa Umbrella for Democratic Change (UDC). Pia ni mtaalamu wa mawasiliano, mtangazaji, mtafiti na mhadhiri wa masuala ya kitaaluma.<ref>{{Cite web|title=Parley Rejects Butale's Fuel Motion|url=https://www.mmegi.bw/news/parley-rejects-butales-fuel-motion/news|work=Mmegi Onli...' 1504607 wikitext text/x-wiki '''Phenyo Butale''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana na Waziri wa sasa wa Mahusiano ya Kimataifa wa Botswana. Anahudumu kama Mbunge wa Bunge la Botswana tangu mwaka 2024 kupitia muungano wa Umbrella for Democratic Change (UDC). Pia ni mtaalamu wa mawasiliano, mtangazaji, mtafiti na mhadhiri wa masuala ya kitaaluma.<ref>{{Cite web|title=Parley Rejects Butale's Fuel Motion|url=https://www.mmegi.bw/news/parley-rejects-butales-fuel-motion/news|work=Mmegi Online|date=2018-11-19|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Goitsemodimo Kaelo}}</ref><ref>{{Cite web|title=BMD Factions To Appear Before UDC NEC|url=https://www.mmegi.bw/news/bmd-factions-to-appear-before-udc-nec/news|work=Mmegi Online|date=2017-08-21|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Tsaone Basimanebotlhe}}</ref> == Kazi yake == Butale alichaguliwa kuwa Mbunge kwa mara ya kwanza mwaka 2014. Kabla ya kuingia katika siasa, alihusika katika sekta ya vyombo vya habari na pia alifanya kazi katika mashirika ya kiraia. Aliwahi kuwa [[Mkurugenzi]] wa Nchi wa Media Institute of Southern Africa – tawi la Botswana, na baadaye Mkurugenzi Mtendaji wa Freedom of Expression Institute jijini Johannesburg. Mwezi Novemba 2024, aliteuliwa kuwa Waziri wa Mahusiano ya Kimataifa katika baraza la mawaziri la Duma Boko. Butale ana Shahada ya Uzamivu (PhD) kutoka Chuo Kikuu cha Stellenbosch.<ref>{{Cite web|title=AP's Butale Hosts Lunch For The Elderly|url=https://www.mmegi.bw/news/aps-butale-hosts-lunch-for-the-elderly/news|work=Mmegi Online|date=2019-10-21|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Cavin Kanoko}}</ref> == Maisha ya kibinafsi == Ameoa na anaishi [[Botswana]]. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] 4azq60g51ab07k1zw0ucoy3jzf3xsqj 1504701 1504607 2026-04-12T05:10:12Z Riccardo Riccioni 452 1504701 wikitext text/x-wiki '''Phenyo Butale''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana na Waziri wa sasa wa Mahusiano ya Kimataifa wa Botswana. Anahudumu kama Mbunge wa Bunge la Botswana tangu mwaka 2024 kupitia muungano wa Umbrella for Democratic Change (UDC). Pia ni mtaalamu wa mawasiliano, mtangazaji, mtafiti na mhadhiri wa masuala ya kitaaluma.<ref>{{Cite web|title=Parley Rejects Butale's Fuel Motion|url=https://www.mmegi.bw/news/parley-rejects-butales-fuel-motion/news|work=Mmegi Online|date=2018-11-19|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Goitsemodimo Kaelo}}</ref><ref>{{Cite web|title=BMD Factions To Appear Before UDC NEC|url=https://www.mmegi.bw/news/bmd-factions-to-appear-before-udc-nec/news|work=Mmegi Online|date=2017-08-21|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Tsaone Basimanebotlhe}}</ref> == Kazi yake == Butale alichaguliwa kuwa Mbunge kwa mara ya kwanza mwaka 2014. Kabla ya kuingia katika siasa, alihusika katika sekta ya vyombo vya habari na pia alifanya kazi katika mashirika ya kiraia. Aliwahi kuwa [[Mkurugenzi]] wa Nchi wa Media Institute of Southern Africa – tawi la Botswana, na baadaye Mkurugenzi Mtendaji wa Freedom of Expression Institute jijini Johannesburg. Mwezi Novemba 2024, aliteuliwa kuwa Waziri wa Mahusiano ya Kimataifa katika baraza la mawaziri la Duma Boko. Butale ana Shahada ya Uzamivu (PhD) kutoka Chuo Kikuu cha Stellenbosch.<ref>{{Cite web|title=AP's Butale Hosts Lunch For The Elderly|url=https://www.mmegi.bw/news/aps-butale-hosts-lunch-for-the-elderly/news|work=Mmegi Online|date=2019-10-21|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Cavin Kanoko}}</ref> == Maisha binafsi == Ameoa na anaishi [[Botswana]]. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 0or857uxuens5x9yao4qhv868pltyad Edwin Dikoloti 0 227804 1504609 2026-04-11T19:29:48Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Edwin Gorataone Dikoloti''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka [[Botswana]]. Kwa sasa ni Waziri wa Kaimu wa Ardhi na Kilimo nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwezi Novemba 2024 na Rais wa sasa wa Botswana, Duma Gideon Boko. Muhula wake ulianza tarehe 11 Novemba [[2024]].<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|...' 1504609 wikitext text/x-wiki '''Edwin Gorataone Dikoloti''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka [[Botswana]]. Kwa sasa ni Waziri wa Kaimu wa Ardhi na Kilimo nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwezi Novemba 2024 na Rais wa sasa wa Botswana, Duma Gideon Boko. Muhula wake ulianza tarehe 11 Novemba [[2024]].<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Republic of Botswana ♦ Embassy in Stockholm, Sweden ♦|url=http://www.botswana.se/News/CABINET-APPOINTMENTS|work=www.botswana.se|accessdate=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] fvuqlusa0b9gjdlkshlc7wzzn7ox1j5 1504702 1504609 2026-04-12T05:10:42Z Riccardo Riccioni 452 1504702 wikitext text/x-wiki '''Edwin Gorataone Dikoloti''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka [[Botswana]]. Kwa sasa ni Waziri wa Kaimu wa Ardhi na Kilimo nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwezi Novemba 2024 na Rais wa sasa wa Botswana, Duma Gideon Boko. Muhula wake ulianza tarehe 11 Novemba [[2024]].<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Republic of Botswana ♦ Embassy in Stockholm, Sweden ♦|url=http://www.botswana.se/News/CABINET-APPOINTMENTS|work=www.botswana.se|accessdate=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] qfv97xz98wng6u4dtw9jpqvrgyfsb4o Fidelis Macdonald Molao 0 227805 1504610 2026-04-11T19:35:14Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Fidelis Macdonald Molao''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana. Aliwahi kuwa [[Waziri]] wa Kilimo nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na aliyekuwa [[Rais]] Mokgweetsi Masisi.<ref>{{Cite web|title=Masisi to open Agric show – DailyNews|url=https://dailynews.co.zw/masisi-to-open-agric-show/|work=dailynews.co.zw|accessdate=2026-04-11}}</ref> Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2...' 1504610 wikitext text/x-wiki '''Fidelis Macdonald Molao''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana. Aliwahi kuwa [[Waziri]] wa Kilimo nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na aliyekuwa [[Rais]] Mokgweetsi Masisi.<ref>{{Cite web|title=Masisi to open Agric show – DailyNews|url=https://dailynews.co.zw/masisi-to-open-agric-show/|work=dailynews.co.zw|accessdate=2026-04-11}}</ref> Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=New cabinet sworn in|url=https://www.mmegi.bw/news/new-cabinet-sworn-in/news|work=Mmegi Online|date=2019-11-06|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Staff Writer}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] [[Jamii:Waliozaliwa 1977]] 5rh5cdnf1evl5zy0b8yeh8rlx8sfm82 1504703 1504610 2026-04-12T05:11:13Z Riccardo Riccioni 452 1504703 wikitext text/x-wiki '''Fidelis Macdonald Molao''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana. Aliwahi kuwa [[Waziri]] wa Kilimo nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na aliyekuwa [[Rais]] Mokgweetsi Masisi.<ref>{{Cite web|title=Masisi to open Agric show – DailyNews|url=https://dailynews.co.zw/masisi-to-open-agric-show/|work=dailynews.co.zw|accessdate=2026-04-11}}</ref> Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=New cabinet sworn in|url=https://www.mmegi.bw/news/new-cabinet-sworn-in/news|work=Mmegi Online|date=2019-11-06|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Staff Writer}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] [[Jamii:Waliozaliwa 1977]] dmivyiwx5m2yx2jlga9hnruytyi9823 Moiseraele Goya 0 227806 1504611 2026-04-11T19:38:25Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Moiseraele Master Goya''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana ambaye aliwahi kuhudumu katika [[Bunge]] la Pan-Afrika na pia katika Bunge la Botswana akiwakilisha eneo la Palapye kuanzia takribani mwaka 2010 hadi 2013. Pia aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Elimu ya Msingi katika Wizara ya Elimu na Maendeleo ya Ujuzi, baada ya kuhamishwa kutoka [[Wizara]] ya Biashara na Uwekezaji. Alikuwa mwanachama wa Chama cha Botswana Democratic Party hadi alipojiuzulu mwaka...' 1504611 wikitext text/x-wiki '''Moiseraele Master Goya''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana ambaye aliwahi kuhudumu katika [[Bunge]] la Pan-Afrika na pia katika Bunge la Botswana akiwakilisha eneo la Palapye kuanzia takribani mwaka 2010 hadi 2013. Pia aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Elimu ya Msingi katika Wizara ya Elimu na Maendeleo ya Ujuzi, baada ya kuhamishwa kutoka [[Wizara]] ya Biashara na Uwekezaji. Alikuwa mwanachama wa Chama cha Botswana Democratic Party hadi alipojiuzulu mwaka 2021.<ref>{{Cite web|title=PAP Member Countries|url=http://www.pan-africanparliament.org/AboutPAP_PAPMemberCountries.aspx|work=www.pan-africanparliament.org|accessdate=2026-04-11}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nasha enters Pan African Parliament {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/nasha-enters-pan-african-parliament/|date=2010-04-25|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Online editor}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spouses of local politicians must come out into public arena {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/spouses-of-local-politicians-must-come-out-into-public-arena/|date=2013-06-24|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Online editor}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Burkina Faso]] rzjw459ofc60kb0udmp72s1gcmbq0st 1504704 1504611 2026-04-12T05:11:38Z Riccardo Riccioni 452 1504704 wikitext text/x-wiki '''Moiseraele Master Goya''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana ambaye aliwahi kuhudumu katika [[Bunge]] la Pan-Afrika na pia katika Bunge la Botswana akiwakilisha eneo la Palapye kuanzia takribani mwaka 2010 hadi 2013. Pia aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Elimu ya Msingi katika Wizara ya Elimu na Maendeleo ya Ujuzi, baada ya kuhamishwa kutoka [[Wizara]] ya Biashara na Uwekezaji. Alikuwa mwanachama wa Chama cha Botswana Democratic Party hadi alipojiuzulu mwaka 2021.<ref>{{Cite web|title=PAP Member Countries|url=http://www.pan-africanparliament.org/AboutPAP_PAPMemberCountries.aspx|work=www.pan-africanparliament.org|accessdate=2026-04-11}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nasha enters Pan African Parliament {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/nasha-enters-pan-african-parliament/|date=2010-04-25|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Online editor}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spouses of local politicians must come out into public arena {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/spouses-of-local-politicians-must-come-out-into-public-arena/|date=2013-06-24|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Online editor}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] o6dk5b9jf3jjliw918hrg28fmxtp1nx Christian Ntuba Greef 0 227807 1504612 2026-04-11T19:45:11Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Christian Ntuba Greef''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] na aliwahi kuwa Mbunge wa [[jimbo]] la Gaborone Bonnington Kusini nchini Botswana.<ref>{{Cite web|title=Manake nominated as Seboko’s replacement at PAP » TheVoiceBW|url=https://thevoicebw.com/manake-nominated-as-sebokos-replacement-at-pap/|work=TheVoiceBW|date=2023-03-28|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Bame Piet}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> Jam...' 1504612 wikitext text/x-wiki '''Christian Ntuba Greef''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] na aliwahi kuwa Mbunge wa [[jimbo]] la Gaborone Bonnington Kusini nchini Botswana.<ref>{{Cite web|title=Manake nominated as Seboko’s replacement at PAP » TheVoiceBW|url=https://thevoicebw.com/manake-nominated-as-sebokos-replacement-at-pap/|work=TheVoiceBW|date=2023-03-28|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Bame Piet}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] d29jwa5gprs5exzku8g6il156r2xgze 1504705 1504612 2026-04-12T05:11:57Z Riccardo Riccioni 452 1504705 wikitext text/x-wiki '''Christian Ntuba Greef''' ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] na aliwahi kuwa Mbunge wa [[jimbo]] la Gaborone Bonnington Kusini nchini Botswana.<ref>{{Cite web|title=Manake nominated as Seboko’s replacement at PAP » TheVoiceBW|url=https://thevoicebw.com/manake-nominated-as-sebokos-replacement-at-pap/|work=TheVoiceBW|date=2023-03-28|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Bame Piet}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] mod72oxhxdplztfavgqlns4ai7ws8bb Liakat Kablay 0 227808 1504613 2026-04-11T19:50:18Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Liakat Kablay''' (alifariki tarehe 2 Oktoba 2024) alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Alikuwa Mbunge wa [[jimbo]] la Letlhakeng–Lephephe kuanzia mwaka 2009 hadi alipofariki, na pia aliwahi kuwa Kiongozi wa Nidhamu wa Chama cha [[Botswana]] Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Kablay regrets likening Khama to Jesus|url=https://www.weekendpost.co.bw/32160/news/kablay-regrets-likening-khama-to-jesus/|work=www.weekendpost.co.bw|accessdate=2026...' 1504613 wikitext text/x-wiki '''Liakat Kablay''' (alifariki tarehe 2 Oktoba 2024) alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Alikuwa Mbunge wa [[jimbo]] la Letlhakeng–Lephephe kuanzia mwaka 2009 hadi alipofariki, na pia aliwahi kuwa Kiongozi wa Nidhamu wa Chama cha [[Botswana]] Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Kablay regrets likening Khama to Jesus|url=https://www.weekendpost.co.bw/32160/news/kablay-regrets-likening-khama-to-jesus/|work=www.weekendpost.co.bw|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Ketumile Ramatiti}}</ref><ref>{{Cite web|title=A loyal advocate: The legacy of Kablay in Botswana politics|url=https://www.mmegi.bw/news/a-loyal-advocate-the-legacy-of-kablay-in-botswana-politics/news|work=Mmegi Online|date=2024-10-08|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Tsaone Basimanebotlhe}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliofariki 2024]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] azaksf51etjiirbk1m3r831xe113dsr 1504706 1504613 2026-04-12T05:12:16Z Riccardo Riccioni 452 1504706 wikitext text/x-wiki '''Liakat Kablay''' (alifariki 2 Oktoba 2024) alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Alikuwa Mbunge wa [[jimbo]] la Letlhakeng–Lephephe kuanzia mwaka 2009 hadi alipofariki, na pia aliwahi kuwa Kiongozi wa Nidhamu wa Chama cha [[Botswana]] Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Kablay regrets likening Khama to Jesus|url=https://www.weekendpost.co.bw/32160/news/kablay-regrets-likening-khama-to-jesus/|work=www.weekendpost.co.bw|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Ketumile Ramatiti}}</ref><ref>{{Cite web|title=A loyal advocate: The legacy of Kablay in Botswana politics|url=https://www.mmegi.bw/news/a-loyal-advocate-the-legacy-of-kablay-in-botswana-politics/news|work=Mmegi Online|date=2024-10-08|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Tsaone Basimanebotlhe}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliofariki 2024]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] l18h5s2hpn8dds9j4prnps2y0sseok7 Kabo Neale Sechele Morwaeng 0 227809 1504615 2026-04-11T19:53:33Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Kabo Neale Schele Morwaeng''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Waziri katika Ofisi ya Rais (Minister for State President) nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na [[Rais]] wa wakati huo, Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries...' 1504615 wikitext text/x-wiki '''Kabo Neale Schele Morwaeng''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Waziri katika Ofisi ya Rais (Minister for State President) nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na [[Rais]] wa wakati huo, Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Republic of Botswana ♦ Embassy in Stockholm, Sweden ♦|url=http://www.botswana.se/News/CABINET-APPOINTMENTS|work=www.botswana.se|accessdate=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 6e6w7g90rengd92v1zjante07l4m3vf 1504707 1504615 2026-04-12T05:12:37Z Riccardo Riccioni 452 1504707 wikitext text/x-wiki '''Kabo Neale Schele Morwaeng''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Waziri katika Ofisi ya Rais (Minister for State President) nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na [[Rais]] wa wakati huo, Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Republic of Botswana ♦ Embassy in Stockholm, Sweden ♦|url=http://www.botswana.se/News/CABINET-APPOINTMENTS|work=www.botswana.se|accessdate=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 5iqa6ih0pnwf7tcxplpiop77ql2k5re Karabo Gare 0 227810 1504616 2026-04-11T19:56:47Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Karabo Socraat Gare''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana ambaye amekuwa Mbunge wa Moshupa–Manyana tangu mwaka 2018. Tangu uchaguzi wake mwezi Mei 2025, amekuwa mwenyekiti wa Chama cha Botswana Democratic Party, akichukua nafasi ya Slumber Tsogwane.<ref>{{Cite web|title=Mmegi - UPDATE: Karabo Gare has been elected as the new chairperson of the Botswana Democratic Party (BDP), securing 385 votes. He was followed by Dorcas Makgato with 272 and...' 1504616 wikitext text/x-wiki '''Karabo Socraat Gare''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana ambaye amekuwa Mbunge wa Moshupa–Manyana tangu mwaka 2018. Tangu uchaguzi wake mwezi Mei 2025, amekuwa mwenyekiti wa Chama cha Botswana Democratic Party, akichukua nafasi ya Slumber Tsogwane.<ref>{{Cite web|title=Mmegi - UPDATE: Karabo Gare has been elected as the new chairperson of the Botswana Democratic Party (BDP), securing 385 votes. He was followed by Dorcas Makgato with 272 and lastly Dr Kefentse Mzwinila with 70 votes respectively. PIC: KENNEDY RAMOKONE #BDP {{!}} Facebook|url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=1118975410274978&set=a.600781412094383|work=www.facebook.com|accessdate=2026-04-11|language=sw}}</ref> Aliwahi kuhudumu katika baraza la mawaziri la Rais Mokgweetsi Masisi, kwanza kama Naibu [[Waziri]] wa Uwekezaji, Biashara na Viwanda kuanzia 2019 hadi 2022, na baadaye kama Waziri wa Ujasiriamali kuanzia 2022 hadi 2024.<ref>{{Cite web|title=Minister Karabo Gare recognizes Choppies Long Service Awards|url=https://newsinvasion24.com/botswana-minister-karabo-gare-recognizes-choppies-long-service-awards/|work=News Invasion 24|date=2023-11-20|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=Amelia Jones}}</ref><ref>{{Cite web|title=Inside Ministry of Entreprenuership's blueprint » TheVoiceBW|url=https://thevoicebw.com/inside-ministry-of-entreprenuerships-blueprint/|work=TheVoiceBW|date=2022-11-22|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Baitshepi Sekgweng}}</ref> Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 3mr7oc4aqhxpw4q8xubk2ygaztarmob 1504708 1504616 2026-04-12T05:12:59Z Riccardo Riccioni 452 1504708 wikitext text/x-wiki '''Karabo Socraat Gare''' ni [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswana ambaye amekuwa Mbunge wa Moshupa–Manyana tangu mwaka 2018. Tangu uchaguzi wake mwezi Mei 2025, amekuwa mwenyekiti wa Chama cha Botswana Democratic Party, akichukua nafasi ya Slumber Tsogwane.<ref>{{Cite web|title=Mmegi - UPDATE: Karabo Gare has been elected as the new chairperson of the Botswana Democratic Party (BDP), securing 385 votes. He was followed by Dorcas Makgato with 272 and lastly Dr Kefentse Mzwinila with 70 votes respectively. PIC: KENNEDY RAMOKONE #BDP {{!}} Facebook|url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=1118975410274978&set=a.600781412094383|work=www.facebook.com|accessdate=2026-04-11|language=sw}}</ref> Aliwahi kuhudumu katika baraza la mawaziri la Rais Mokgweetsi Masisi, kwanza kama Naibu [[Waziri]] wa Uwekezaji, Biashara na Viwanda kuanzia 2019 hadi 2022, na baadaye kama Waziri wa Ujasiriamali kuanzia 2022 hadi 2024.<ref>{{Cite web|title=Minister Karabo Gare recognizes Choppies Long Service Awards|url=https://newsinvasion24.com/botswana-minister-karabo-gare-recognizes-choppies-long-service-awards/|work=News Invasion 24|date=2023-11-20|accessdate=2026-04-11|language=en-US|author=Amelia Jones}}</ref><ref>{{Cite web|title=Inside Ministry of Entreprenuership's blueprint » TheVoiceBW|url=https://thevoicebw.com/inside-ministry-of-entreprenuerships-blueprint/|work=TheVoiceBW|date=2022-11-22|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Baitshepi Sekgweng}}</ref> Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022 na kumalizika tarehe 1 Novemba 2024. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 3vbf5a9bnkh33iez9f89754q6fi8uvo Bakwana Kgosidintsi Kgari 0 227811 1504618 2026-04-11T20:01:33Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Bakwena Kgosidintsi Kgari''' (29 Oktoba 1921 – 16 Mei 1977) <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oVrVK2ElINMC&pg=PA95|title=Southern African Political History: A Chronology of Key Political Events from Independence to Mid-1997|date=1999-02-28|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-313-30247-3|language=en}}</ref>alikuwa [[mwanasiasa]] na mwanadiplomasia wa [[Botswana]]. <ref>{{Cite web|title=Foreign ministers A-D|url=http://rulers.o...' 1504618 wikitext text/x-wiki '''Bakwena Kgosidintsi Kgari''' (29 Oktoba 1921 – 16 Mei 1977) <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oVrVK2ElINMC&pg=PA95|title=Southern African Political History: A Chronology of Key Political Events from Independence to Mid-1997|date=1999-02-28|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-313-30247-3|language=en}}</ref>alikuwa [[mwanasiasa]] na mwanadiplomasia wa [[Botswana]]. <ref>{{Cite web|title=Foreign ministers A-D|url=http://rulers.org/fm1.html|work=rulers.org|accessdate=2026-04-11}}</ref>Alikuwa Waziri wa Tatu wa Mambo ya Nje wa Botswana kuanzia mwaka 1971 hadi [[1974]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5g4WAQAAIAAJ&q=%22Bakwana+Kgosidintsi+Kgari%22|title=International Directory of Foreign Ministers, 1589-1989: Supplement, 1945-1995|last=Truhart|first=Peter|date=1996|publisher=K.G. Saur|isbn=978-3-598-11276-8|language=en}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliozaliwa 1921]] [[Jamii:Waliofariki 1977]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] lkvpoojwybufytbi23bmflg06u5hdgm 1504709 1504618 2026-04-12T05:13:20Z Riccardo Riccioni 452 1504709 wikitext text/x-wiki '''Bakwena Kgosidintsi Kgari''' (29 Oktoba 1921 – 16 Mei 1977) <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oVrVK2ElINMC&pg=PA95|title=Southern African Political History: A Chronology of Key Political Events from Independence to Mid-1997|date=1999-02-28|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-313-30247-3|language=en}}</ref>alikuwa [[mwanasiasa]] na mwanadiplomasia wa [[Botswana]]. <ref>{{Cite web|title=Foreign ministers A-D|url=http://rulers.org/fm1.html|work=rulers.org|accessdate=2026-04-11}}</ref>Alikuwa Waziri wa Tatu wa Mambo ya Nje wa Botswana kuanzia mwaka 1971 hadi [[1974]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5g4WAQAAIAAJ&q=%22Bakwana+Kgosidintsi+Kgari%22|title=International Directory of Foreign Ministers, 1589-1989: Supplement, 1945-1995|last=Truhart|first=Peter|date=1996|publisher=K.G. Saur|isbn=978-3-598-11276-8|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1921]] [[Jamii:Waliofariki 1977]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] thpw2hfs8bm8ybm12gdykvp7h0fz0f8 Shaw Kgathi 0 227812 1504620 2026-04-11T20:05:08Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Shaw Kgathi''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Mwaka 2009 alichaguliwa kuwa Waziri wa Vijana, Michezo na [[Utamaduni]]. Alikuwa Mbunge wa [[Bunge]] la Botswana akiwakilisha jimbo la Bobirwa kuanzia mwaka 2009 hadi 2019. Kabla ya kuingia katika siasa za juu, Kgathi aliwahi kushika nyadhifa mbalimbali katika sekta ya michezo, ikiwa ni pamoja na kuwa mwalimu wa michezo katika shule za sekondari za chini na juu, na pia aliwahi kuwa Mkurugenzi katika Id...' 1504620 wikitext text/x-wiki '''Shaw Kgathi''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Mwaka 2009 alichaguliwa kuwa Waziri wa Vijana, Michezo na [[Utamaduni]]. Alikuwa Mbunge wa [[Bunge]] la Botswana akiwakilisha jimbo la Bobirwa kuanzia mwaka 2009 hadi 2019. Kabla ya kuingia katika siasa za juu, Kgathi aliwahi kushika nyadhifa mbalimbali katika sekta ya michezo, ikiwa ni pamoja na kuwa mwalimu wa michezo katika shule za sekondari za chini na juu, na pia aliwahi kuwa Mkurugenzi katika Idara ya Michezo na Burudani pamoja na Baraza Kuu la Michezo.<ref>{{Cite web|title=Guardian :: Sports Runway: Enter Shaw Kgathi ::|url=http://www.guardiansun.co.bw/newsdetails.php?nid=197&cat=Sports|work=www.guardiansun.co.bw|accessdate=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1961]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] qmsd4ja0hq7ruduijvgeq8qyf6xx3lo 1504710 1504620 2026-04-12T05:13:43Z Riccardo Riccioni 452 1504710 wikitext text/x-wiki '''Shaw Kgathi''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana. Mwaka 2009 alichaguliwa kuwa Waziri wa Vijana, Michezo na [[Utamaduni]]. Alikuwa Mbunge wa [[Bunge]] la Botswana akiwakilisha jimbo la Bobirwa kuanzia mwaka 2009 hadi 2019. Kabla ya kuingia katika siasa za juu, Kgathi aliwahi kushika nyadhifa mbalimbali katika sekta ya michezo, ikiwa ni pamoja na kuwa mwalimu wa michezo katika shule za sekondari za chini na juu, na pia aliwahi kuwa Mkurugenzi katika Idara ya Michezo na Burudani pamoja na Baraza Kuu la Michezo.<ref>{{Cite web|title=Guardian :: Sports Runway: Enter Shaw Kgathi ::|url=http://www.guardiansun.co.bw/newsdetails.php?nid=197&cat=Sports|work=www.guardiansun.co.bw|accessdate=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1961]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 6rc87m1msxchx01w70w99yx263ptye0 Ronald Koone Sebego 0 227813 1504621 2026-04-11T20:10:41Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ronald Koone Sebego''' ni mwanachama wa Bunge la Pan-Afrika kutoka Botswana na pia wa [[Bunge]] la Kitaifa la Botswana. Yeye pia ni mwanachama wa Chama cha [[Botswana]] Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://www.africa-union.org/organs/pan%20african%20parliament/List%20of%20Members%20pap.pdf|work=www.africa-union.org|accessdate=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]...' 1504621 wikitext text/x-wiki '''Ronald Koone Sebego''' ni mwanachama wa Bunge la Pan-Afrika kutoka Botswana na pia wa [[Bunge]] la Kitaifa la Botswana. Yeye pia ni mwanachama wa Chama cha [[Botswana]] Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://www.africa-union.org/organs/pan%20african%20parliament/List%20of%20Members%20pap.pdf|work=www.africa-union.org|accessdate=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] mn0ocyz2e2scy5ht4hlitna7shgtar6 1504711 1504621 2026-04-12T05:14:25Z Riccardo Riccioni 452 1504711 wikitext text/x-wiki '''Ronald Koone Sebego''' ni mwanachama wa [[Bunge la Umoja wa Afrika]] kutoka Botswana na pia wa [[Bunge]] la Kitaifa la Botswana. Yeye pia ni mwanachama wa Chama cha [[Botswana]] Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://www.africa-union.org/organs/pan%20african%20parliament/List%20of%20Members%20pap.pdf|work=www.africa-union.org|accessdate=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] judwmc81qh6xlm4f5w2nige82snqlai Lemogang Kwape 0 227814 1504622 2026-04-11T20:15:04Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Lemogang Kwape''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana ambaye aliwahi kuwa [[Waziri]] wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa nchini Botswana kuanzia mwaka 2020 hadi 2024 katika serikali ya Mokgweetsi Masisi. Pia alikuwa Mbunge wa Kanye South.<ref>{{Cite web|title=Hon Dr. Lemogang Kwape, Minister of Foreign Affairs and International Cooperation, Botswana, named APS Minister of the Week - Public Sector Magazine|url=https://publicsectormag.net/2022/08/09...' 1504622 wikitext text/x-wiki '''Lemogang Kwape''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana ambaye aliwahi kuwa [[Waziri]] wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa nchini Botswana kuanzia mwaka 2020 hadi 2024 katika serikali ya Mokgweetsi Masisi. Pia alikuwa Mbunge wa Kanye South.<ref>{{Cite web|title=Hon Dr. Lemogang Kwape, Minister of Foreign Affairs and International Cooperation, Botswana, named APS Minister of the Week - Public Sector Magazine|url=https://publicsectormag.net/2022/08/09/hon-dr-lemogang-kwape-minister-of-foreign-affairs-and-international-cooperation-botswana-named-aps-minister-of-the-week/|date=2022-08-09|accessdate=2026-04-11|language=en-US}}</ref> == Nafasi alizowahi kushika == * Waziri wa Afya na Ustawi (hadi 2020)<ref>{{Cite web|title=Several Batswana disappointed as Dr Kwape is dropped as Health Minister - Pula24|url=https://www.pula24.co.bw/amp/news/678-several-batswana-disappointed-as-dr-kwape-is-dropped-as-health-minister/|work=www.pula24.co.bw|accessdate=2026-04-11}}</ref> * Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa (2020–2024) {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] [[Jamii:Watu walio hai]] m464j85n3ay29xc7rmoirc8j1riz3h0 1504712 1504622 2026-04-12T05:14:49Z Riccardo Riccioni 452 1504712 wikitext text/x-wiki '''Lemogang Kwape''' ni [[mwanasiasa]] kutoka Botswana ambaye aliwahi kuwa [[Waziri]] wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa nchini Botswana kuanzia mwaka 2020 hadi 2024 katika serikali ya Mokgweetsi Masisi. Pia alikuwa Mbunge wa Kanye South.<ref>{{Cite web|title=Hon Dr. Lemogang Kwape, Minister of Foreign Affairs and International Cooperation, Botswana, named APS Minister of the Week - Public Sector Magazine|url=https://publicsectormag.net/2022/08/09/hon-dr-lemogang-kwape-minister-of-foreign-affairs-and-international-cooperation-botswana-named-aps-minister-of-the-week/|date=2022-08-09|accessdate=2026-04-11|language=en-US}}</ref> == Nafasi alizowahi kushika == * Waziri wa Afya na Ustawi (hadi 2020)<ref>{{Cite web|title=Several Batswana disappointed as Dr Kwape is dropped as Health Minister - Pula24|url=https://www.pula24.co.bw/amp/news/678-several-batswana-disappointed-as-dr-kwape-is-dropped-as-health-minister/|work=www.pula24.co.bw|accessdate=2026-04-11}}</ref> * Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Kimataifa (2020–2024) == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] [[Jamii:Watu walio hai]] aeszy5ofkbwzddm7vr19z9fv68pjdju Daniel Kwelagobe 0 227815 1504623 2026-04-11T20:19:13Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Daniel Keatametse Kwelagobe''' (amezaliwa 1 Septemba 1943) ni [[mwanasiasa]] wa zamani kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Mwenyekiti wa Chama cha Botswana Democratic Party (BDP) na pia Katibu Mkuu aliyedumu kwa muda mrefu zaidi wa chama hicho, akishika wadhifa huo kuanzia mwaka 1980 hadi 2007. Yeye ndiye waziri pekee aliyehudumu chini ya marais wanne wa kwanza wa Botswana. Kwelagobe anashikilia rekodi ya kuwa Mbunge mdogo zaidi kuwahi kuchaguliwa nchini B...' 1504623 wikitext text/x-wiki '''Daniel Keatametse Kwelagobe''' (amezaliwa 1 Septemba 1943) ni [[mwanasiasa]] wa zamani kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Mwenyekiti wa Chama cha Botswana Democratic Party (BDP) na pia Katibu Mkuu aliyedumu kwa muda mrefu zaidi wa chama hicho, akishika wadhifa huo kuanzia mwaka 1980 hadi 2007. Yeye ndiye waziri pekee aliyehudumu chini ya marais wanne wa kwanza wa Botswana. Kwelagobe anashikilia rekodi ya kuwa Mbunge mdogo zaidi kuwahi kuchaguliwa nchini [[Botswana]],<ref>{{Cite web|title=Nigeria {{!}} Browse by Country {{!}} Africa Confidential|url=https://www.africa-confidential.com/news|work=www.africa-confidential.com|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> baada ya kuchaguliwa mwaka 1969 akiwa na umri wa miaka 26 kuwakilisha jimbo la Molepolole. Pia ni miongoni mwa wabunge waliodumu kwa muda mrefu zaidi, akiwa na miaka 45 ya utumishi katika Bunge la Taifa la Botswana. == Nafasi alizowahi kushika == * Waziri wa Masuala ya [[Rais]] mara mbili * Waziri wa Biashara na Viwanda * Waziri wa Utumishi wa Umma, Habari na Utangazaji * Waziri wa Usafiri, Mawasiliano, Kilimo na Makazi * Waziri wa Kazi na Mambo ya Ndani (2000–2002) * Waziri wa Masuala ya Rais na Utawala wa Umma hadi alipofutwa kazi mwaka 2009 na Rais Ian Khama<ref>{{Cite web|title=AfricaNews - Botswana: Cabinet minister dropped - The AfricaNews articles of pascalraditsebe|url=http://www.africanews.com/site/Botswana_Cabinet_minister_dropped/list_messages/24169|work=www.africanews.com|accessdate=2026-04-11|language=nl}}</ref> Kabla ya kuingia siasani, alisoma Gaborone Secondary School na kuanzia mwaka 1968 alifanya kazi ya redio na uandishi wa [[habari]]. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliozaliwa 1943]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 02wb9o88rrdfzlzon4e15vd4t3yszwx 1504713 1504623 2026-04-12T05:15:23Z Riccardo Riccioni 452 1504713 wikitext text/x-wiki '''Daniel Keatametse Kwelagobe''' (amezaliwa 1 Septemba 1943) ni [[mwanasiasa]] wa zamani kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Mwenyekiti wa Chama cha Botswana Democratic Party (BDP) na pia Katibu Mkuu aliyedumu kwa muda mrefu zaidi wa chama hicho, akishika wadhifa huo kuanzia mwaka 1980 hadi 2007. Yeye ndiye waziri pekee aliyehudumu chini ya marais wanne wa kwanza wa Botswana. Kwelagobe anashikilia rekodi ya kuwa Mbunge mdogo zaidi kuwahi kuchaguliwa nchini [[Botswana]],<ref>{{Cite web|title=Nigeria {{!}} Browse by Country {{!}} Africa Confidential|url=https://www.africa-confidential.com/news|work=www.africa-confidential.com|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> baada ya kuchaguliwa mwaka 1969 akiwa na umri wa miaka 26 kuwakilisha jimbo la Molepolole. Pia ni miongoni mwa wabunge waliodumu kwa muda mrefu zaidi, akiwa na miaka 45 ya utumishi katika Bunge la Taifa la Botswana. == Nafasi alizowahi kushika == * Waziri wa Masuala ya [[Rais]] mara mbili * Waziri wa Biashara na Viwanda * Waziri wa Utumishi wa Umma, Habari na Utangazaji * Waziri wa Usafiri, Mawasiliano, Kilimo na Makazi * Waziri wa Kazi na Mambo ya Ndani (2000–2002) * Waziri wa Masuala ya Rais na Utawala wa Umma hadi alipofutwa kazi mwaka 2009 na Rais Ian Khama<ref>{{Cite web|title=AfricaNews - Botswana: Cabinet minister dropped - The AfricaNews articles of pascalraditsebe|url=http://www.africanews.com/site/Botswana_Cabinet_minister_dropped/list_messages/24169|work=www.africanews.com|accessdate=2026-04-11|language=nl}}</ref> Kabla ya kuingia siasa, alisoma Gaborone Secondary School na kuanzia mwaka 1968 alifanya kazi ya redio na uandishi wa [[habari]]. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1943]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] mxrqjjurdf9kqa6oku9vc7i2ugp7icz Daniel Kwele 0 227816 1504624 2026-04-11T20:23:20Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Daniel Kwele''' alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] na mmoja wa waanzilishi wa chama cha Botswana National Front, akiwa pamoja na Kenneth Koma. Baadaye, Kwele alihudumu kama Mbunge na pia Waziri wa Baraza la Mawaziri, na baadaye alijiunga na Chama cha Botswana Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Are Opposition parties vying for Unity Dow’s signature? {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/are-opposition-parties-vyin...' 1504624 wikitext text/x-wiki '''Daniel Kwele''' alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] na mmoja wa waanzilishi wa chama cha Botswana National Front, akiwa pamoja na Kenneth Koma. Baadaye, Kwele alihudumu kama Mbunge na pia Waziri wa Baraza la Mawaziri, na baadaye alijiunga na Chama cha Botswana Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Are Opposition parties vying for Unity Dow’s signature? {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/are-opposition-parties-vying-for-unity-dows-signature/|date=2023-06-06|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Kwapeng Modikwe}}</ref> Alifariki dunia mwaka 1991<ref>{{Cite web|title=BNF pays tribute to Kwele|url=https://www.mmegi.bw/news/bnf-pays-tribute-to-kwele/news|work=Mmegi Online|date=2016-04-19|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Koketso Kgoboge}}</ref> na akazikwa mjini Francistown, ambapo katika maadhimisho ya miaka 50 ya kuanzishwa kwa chama chake kulifanyika sherehe maalum ya kumbukumbu.<ref>{{Citation|last=WRITER|first=STAFF|title=BNF celebrates Daniel Kwele - The Patriot on Sunday|url=http://www.thepatriot.co.bw/news/item/2347-bnf-celebrates-daniel-kwele.html|language=en-gb|access-date=2026-04-11}}</ref> {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] [[Jamii:Waliofariki 1991]] pgg0w1b07x7b6bgnciqahgdzkvvtj78 1504714 1504624 2026-04-12T05:16:14Z Riccardo Riccioni 452 1504714 wikitext text/x-wiki '''Daniel Kwele''' alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]] na mmoja wa waanzilishi wa chama cha Botswana National Front, akiwa pamoja na Kenneth Koma. Baadaye, Kwele alihudumu kama Mbunge na pia Waziri wa Baraza la Mawaziri, na baadaye alijiunga na Chama cha Botswana Chama cha Kidemokrasia.<ref>{{Cite web|title=Are Opposition parties vying for Unity Dow’s signature? {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/are-opposition-parties-vying-for-unity-dows-signature/|date=2023-06-06|accessdate=2026-04-11|language=en-GB|author=Kwapeng Modikwe}}</ref> Alifariki dunia mwaka 1991<ref>{{Cite web|title=BNF pays tribute to Kwele|url=https://www.mmegi.bw/news/bnf-pays-tribute-to-kwele/news|work=Mmegi Online|date=2016-04-19|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Koketso Kgoboge}}</ref> na akazikwa mjini Francistown, ambapo katika maadhimisho ya miaka 50 ya kuanzishwa kwa chama chake kulifanyika sherehe maalum ya kumbukumbu.<ref>{{Citation|last=WRITER|first=STAFF|title=BNF celebrates Daniel Kwele - The Patriot on Sunday|url=http://www.thepatriot.co.bw/news/item/2347-bnf-celebrates-daniel-kwele.html|language=en-gb|access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 20]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] [[Jamii:Waliofariki 1991]] 91jc6y3mjcugzth2ni9p0whavb4hqd6 Jyoti Bansal 0 227817 1504625 2026-04-11T20:25:12Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jyoti Bansal''' (Alizaliwa [[6 Mei]], [[1977]]) ni [[mjasiriamali]] wa teknolojia nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Uhindi]].<ref>{{cite web |title=Jyoti Bansal |url=https://www.forbes.com/profile/jyoti-bansal/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alianzisha kampuni yake ya kwanza, AppDynamics, mnamo Aprili [[2008]], ambayo ilinunuliwa na ''Cisco Systems'' mwaka [[2017]] kwa dola bilioni 3.7, siku moja kabla ya AppDynamics kuanza kuuza h...' 1504625 wikitext text/x-wiki '''Jyoti Bansal''' (Alizaliwa [[6 Mei]], [[1977]]) ni [[mjasiriamali]] wa teknolojia nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Uhindi]].<ref>{{cite web |title=Jyoti Bansal |url=https://www.forbes.com/profile/jyoti-bansal/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alianzisha kampuni yake ya kwanza, AppDynamics, mnamo Aprili [[2008]], ambayo ilinunuliwa na ''Cisco Systems'' mwaka [[2017]] kwa dola bilioni 3.7, siku moja kabla ya AppDynamics kuanza kuuza hisa zake kwa umma .<ref>{{cite web |last=Levy |first=Ari |last2=Lipton |first2=Josh |title=Cisco buys tech IPO candidate AppDynamics for $3.7 billion |url=https://www.cnbc.com/2017/01/24/cisco-buys-appdynamics-for-3-7-billion.html |website=CNBC |date=January 24, 2017 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alisomea sayansi ya kompyuta katika Taasisi ya Teknolojia ya Delhi (IIT Delhi) na kuhitimu mwaka [[1999]].<ref>{{cite web |title=Jyoti Bansal |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20192295 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihamia Marekani mwaka [[2000]] na baadaye alianzisha kampuni zingine za teknolojia kama ''Harness.io'', ''Traceable.ai'', na ''Split.io''.<ref>{{cite web |last=Miller |first=Ron |title=AppDynamics founder Jyoti Bansal wastes little time launching a new company |url=https://techcrunch.com/2017/10/24/appdynamics-founder-jyoti-bansal-wastes-little-time-launching-a-new-company/ |website=TechCrunch |date=October 24, 2017 |access-date=2026-04-11}}</ref> Mnamo [[2026]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 2.3.<ref>{{cite web |title=Jyoti Bansal |url=https://www.forbes.com/profile/jyoti-bansal/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Wajasiriamali wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Uhindi]] [[Jamii:Waliozaliwa 1977]] [[Jamii:Watu walio hai]] p1mej3zsh79xncs3owblmeevy1sx6u4 1504716 1504625 2026-04-12T05:16:45Z Riccardo Riccioni 452 1504716 wikitext text/x-wiki '''Jyoti Bansal''' (alizaliwa [[6 Mei]] [[1977]]) ni [[mjasiriamali]] wa teknolojia nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Uhindi]].<ref>{{cite web |title=Jyoti Bansal |url=https://www.forbes.com/profile/jyoti-bansal/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alianzisha kampuni yake ya kwanza, AppDynamics, mnamo Aprili [[2008]], ambayo ilinunuliwa na ''Cisco Systems'' mwaka [[2017]] kwa dola bilioni 3.7, siku moja kabla ya AppDynamics kuanza kuuza hisa zake kwa umma .<ref>{{cite web |last=Levy |first=Ari |last2=Lipton |first2=Josh |title=Cisco buys tech IPO candidate AppDynamics for $3.7 billion |url=https://www.cnbc.com/2017/01/24/cisco-buys-appdynamics-for-3-7-billion.html |website=CNBC |date=January 24, 2017 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alisomea sayansi ya kompyuta katika Taasisi ya Teknolojia ya Delhi (IIT Delhi) na kuhitimu mwaka [[1999]].<ref>{{cite web |title=Jyoti Bansal |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20192295 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihamia Marekani mwaka [[2000]] na baadaye alianzisha kampuni zingine za teknolojia kama ''Harness.io'', ''Traceable.ai'', na ''Split.io''.<ref>{{cite web |last=Miller |first=Ron |title=AppDynamics founder Jyoti Bansal wastes little time launching a new company |url=https://techcrunch.com/2017/10/24/appdynamics-founder-jyoti-bansal-wastes-little-time-launching-a-new-company/ |website=TechCrunch |date=October 24, 2017 |access-date=2026-04-11}}</ref> Mnamo [[2026]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 2.3.<ref>{{cite web |title=Jyoti Bansal |url=https://www.forbes.com/profile/jyoti-bansal/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Wajasiriamali wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1977]] [[Jamii:Watu walio hai]] j024vd67bxp8akuncupu9wf4wwznuzm Gaerolwe Kwerepe 0 227818 1504626 2026-04-11T20:29:06Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Gaerolwe M. Kwerepe''' (1928–2018) alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]]. Alikuwa Mbunge wa jimbo la Ngami kuanzia mwaka 1965 hadi 1994 kupitia Chama cha Botswana Democratic Party. == Wasifu wake == Alizaliwa Maun, Botswana, mwaka 1928. Kwerepe alichaguliwa kuwakilisha jimbo la Ngami katika [[Bunge]] la kwanza la Botswana mwaka 1965.<ref>{{Cite web|title=First Parliament of Botswana|url=https://www.parliament.gov.bw/index.php?option=com_content&...' 1504626 wikitext text/x-wiki '''Gaerolwe M. Kwerepe''' (1928–2018) alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]]. Alikuwa Mbunge wa jimbo la Ngami kuanzia mwaka 1965 hadi 1994 kupitia Chama cha Botswana Democratic Party. == Wasifu wake == Alizaliwa Maun, Botswana, mwaka 1928. Kwerepe alichaguliwa kuwakilisha jimbo la Ngami katika [[Bunge]] la kwanza la Botswana mwaka 1965.<ref>{{Cite web|title=First Parliament of Botswana|url=https://www.parliament.gov.bw/index.php?option=com_content&view=article&id=7&Itemid=167|work=www.parliament.gov.bw|accessdate=2026-04-11}}</ref> Mwaka 1994 alishindwa katika [[uchaguzi]] na Jacob Nkate, na hivyo kuhitimisha kipindi chake cha ubunge. Mwanawe, Thato Kwerepe, pia aliingia katika siasa na baadaye aligombea [[jimbo]] la Ngami mwaka 2009 akimkabili Jacob Nkate. Gaerolwe Kwerepe alifariki tarehe 16 Februari 2018 katika Hospitali ya Letsholathebe II Memorial. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliozaliwa 1928]] [[Jamii:Waliofariki 2018]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] qg8ojy6oy062317fi7usq0x3u84xd88 1504717 1504626 2026-04-12T05:17:07Z Riccardo Riccioni 452 1504717 wikitext text/x-wiki '''Gaerolwe M. Kwerepe''' (1928–2018) alikuwa [[mwanasiasa]] kutoka [[Botswana]]. Alikuwa Mbunge wa jimbo la Ngami kuanzia mwaka 1965 hadi 1994 kupitia Chama cha Botswana Democratic Party. == Wasifu wake == Alizaliwa Maun, Botswana, mwaka 1928. Kwerepe alichaguliwa kuwakilisha jimbo la Ngami katika [[Bunge]] la kwanza la Botswana mwaka 1965.<ref>{{Cite web|title=First Parliament of Botswana|url=https://www.parliament.gov.bw/index.php?option=com_content&view=article&id=7&Itemid=167|work=www.parliament.gov.bw|accessdate=2026-04-11}}</ref> Mwaka 1994 alishindwa katika [[uchaguzi]] na Jacob Nkate, na hivyo kuhitimisha kipindi chake cha ubunge. Mwanawe, Thato Kwerepe, pia aliingia katika siasa na baadaye aligombea [[jimbo]] la Ngami mwaka 2009 akimkabili Jacob Nkate. Gaerolwe Kwerepe alifariki tarehe 16 Februari 2018 katika Hospitali ya Letsholathebe II Memorial. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1928]] [[Jamii:Waliofariki 2018]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] eaadnhpf9yrymxncyukeu6sa0g0gnqk A. James Clark 0 227819 1504627 2026-04-11T20:29:56Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''A. James Clark''' (Alizaliwa [[2 Desemba]], [[1927]] – Alifariki [[20 Machi]], [[2015]]) alikuwa [[mhandisi]], [[mfanyabiashara]], na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=A. James Clark |url=https://www.forbes.com/profile/james-clark/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alikuwa mwenyekiti na afisa mkuu mtendaji wa ''Clark Enterprises, Inc.'', na kampuni yake kubwa zaidi, ''Clark Construction Group'', ni moja ya kampuni kubw...' 1504627 wikitext text/x-wiki '''A. James Clark''' (Alizaliwa [[2 Desemba]], [[1927]] – Alifariki [[20 Machi]], [[2015]]) alikuwa [[mhandisi]], [[mfanyabiashara]], na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=A. James Clark |url=https://www.forbes.com/profile/james-clark/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alikuwa mwenyekiti na afisa mkuu mtendaji wa ''Clark Enterprises, Inc.'', na kampuni yake kubwa zaidi, ''Clark Construction Group'', ni moja ya kampuni kubwa za ujenzi nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=About Us |url=https://www.clarkenterprisesinc.com/about-us/ |website=Clark Enterprises |access-date=2026-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160229045817/https://www.clarkenterprisesinc.com/about-us/ |archive-date=2016-02-29}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Maryland, College Park mwaka [[1950]] na [[Shahada ya Uhandisi]].<ref>{{cite web |title=UMD Mourns Passing of Benefactor and Alumnus A. James Clark |url=https://eng.umd.edu/news/story/umd-mourns-passing-of-benefactor-and-alumnus-a-james-clark |website=University of Maryland School of Engineering |date=March 20, 2015 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alitoa mchango mkubwa wa hisani kwa vyuo vikuu, ikiwemo dola milioni 219.5 kwa Chuo Kikuu cha Maryland mwaka [[2017]], zawadi kubwa zaidi katika historia ya chuo hicho.<ref>{{cite web |title=University of Maryland to receive $219.5 million donation — the largest in its history |url=https://dbknews.com/2017/10/04/university-of-maryland-clark-foundation-donation/ |website=The Diamondback |date=October 4, 2017 |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Wahandisi wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1927]] [[Jamii:Waliofariki 2015]] dzphb13kgiwpwzgqczj4ow7m68t3a3v 1504718 1504627 2026-04-12T05:17:35Z Riccardo Riccioni 452 1504718 wikitext text/x-wiki '''A. James Clark''' ([[2 Desemba]] [[1927]] – [[20 Machi]] [[2015]]) alikuwa [[mhandisi]], [[mfanyabiashara]], na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=A. James Clark |url=https://www.forbes.com/profile/james-clark/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alikuwa mwenyekiti na afisa mkuu mtendaji wa ''Clark Enterprises, Inc.'', na kampuni yake kubwa zaidi, ''Clark Construction Group'', ni moja ya kampuni kubwa za ujenzi nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=About Us |url=https://www.clarkenterprisesinc.com/about-us/ |website=Clark Enterprises |access-date=2026-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160229045817/https://www.clarkenterprisesinc.com/about-us/ |archive-date=2016-02-29}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Maryland, College Park mwaka [[1950]] na [[Shahada ya Uhandisi]].<ref>{{cite web |title=UMD Mourns Passing of Benefactor and Alumnus A. James Clark |url=https://eng.umd.edu/news/story/umd-mourns-passing-of-benefactor-and-alumnus-a-james-clark |website=University of Maryland School of Engineering |date=March 20, 2015 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alitoa mchango mkubwa wa hisani kwa vyuo vikuu, ikiwemo dola milioni 219.5 kwa Chuo Kikuu cha Maryland mwaka [[2017]], zawadi kubwa zaidi katika historia ya chuo hicho.<ref>{{cite web |title=University of Maryland to receive $219.5 million donation — the largest in its history |url=https://dbknews.com/2017/10/04/university-of-maryland-clark-foundation-donation/ |website=The Diamondback |date=October 4, 2017 |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Wahandisi wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1927]] [[Jamii:Waliofariki 2015]] cxo3szldqii3debjit20l2jnj151mik Lefoko Maxwell Moagi 0 227820 1504628 2026-04-11T20:32:07Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Lefoko Maxwell Moagi''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Waziri wa Madini na Nishati nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na Rais Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022<ref>{{Cite web|title=De Beers, Botswana Inch Closer to Final Deal - JCK|url=https://www.jckonline.com/editorial-article/de-beers-botswana-closer-deal/|accessdate=2026-04-11|language=en-US}}</ref><ref>{{Cit...' 1504628 wikitext text/x-wiki '''Lefoko Maxwell Moagi''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Waziri wa Madini na Nishati nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na Rais Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022<ref>{{Cite web|title=De Beers, Botswana Inch Closer to Final Deal - JCK|url=https://www.jckonline.com/editorial-article/de-beers-botswana-closer-deal/|accessdate=2026-04-11|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> na kuendelea hadi Oktoba [[2024]]. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] s548n065r9ag1ab4gh24c89bxp3l31r 1504719 1504628 2026-04-12T05:17:51Z Riccardo Riccioni 452 1504719 wikitext text/x-wiki '''Lefoko Maxwell Moagi''' ni [[mwanasiasa]] na [[mwalimu]] kutoka Botswana. Aliwahi kuwa Waziri wa Madini na Nishati nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na Rais Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022<ref>{{Cite web|title=De Beers, Botswana Inch Closer to Final Deal - JCK|url=https://www.jckonline.com/editorial-article/de-beers-botswana-closer-deal/|accessdate=2026-04-11|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref> na kuendelea hadi Oktoba [[2024]]. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] sjibt7iq9ul4kip0u0e9biqa7tpw7n4 Joseph Legwaila 0 227821 1504629 2026-04-11T20:37:00Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Joseph Manson John Legwaila''' (alizaliwa 2 Februari 1937) ni [[mwanadiplomasia]], [[mwanasiasa]] na afisa wa zamani wa Umoja wa Mataifa kutoka Botswana. Ameiwakilisha Botswana katika nyadhifa mbalimbali za kimataifa na pia ameshika nafasi za juu ndani ya [[Umoja wa Mataifa]].<ref>{{Cite web|title=Profile of Ambassador Legwaila (1937-2025)|url=https://www.mmegi.bw/news/profile-of-ambassador-legwaila-1937-2025/news|work=Mmegi Online|date=2025-11-07|acces...' 1504629 wikitext text/x-wiki '''Joseph Manson John Legwaila''' (alizaliwa 2 Februari 1937) ni [[mwanadiplomasia]], [[mwanasiasa]] na afisa wa zamani wa Umoja wa Mataifa kutoka Botswana. Ameiwakilisha Botswana katika nyadhifa mbalimbali za kimataifa na pia ameshika nafasi za juu ndani ya [[Umoja wa Mataifa]].<ref>{{Cite web|title=Profile of Ambassador Legwaila (1937-2025)|url=https://www.mmegi.bw/news/profile-of-ambassador-legwaila-1937-2025/news|work=Mmegi Online|date=2025-11-07|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Jeff Ramsay}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Legwaila alizaliwa Botswana tarehe 2 Februari 1937. Alisoma masomo ya [[siasa]], historia na mahusiano ya kimataifa katika Chuo Kikuu cha Alberta nchini [[Canada]], ambako pia aliwahi kufundisha. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 0upvq3ho53t2tykpzsdjj8ootcllsm3 1504720 1504629 2026-04-12T05:18:13Z Riccardo Riccioni 452 1504720 wikitext text/x-wiki '''Joseph Manson John Legwaila''' (alizaliwa 2 Februari 1937) ni [[mwanadiplomasia]], [[mwanasiasa]] na afisa wa zamani wa Umoja wa Mataifa kutoka Botswana. Ameiwakilisha Botswana katika nyadhifa mbalimbali za kimataifa na pia ameshika nafasi za juu ndani ya [[Umoja wa Mataifa]].<ref>{{Cite web|title=Profile of Ambassador Legwaila (1937-2025)|url=https://www.mmegi.bw/news/profile-of-ambassador-legwaila-1937-2025/news|work=Mmegi Online|date=2025-11-07|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Jeff Ramsay}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Legwaila alizaliwa Botswana tarehe 2 Februari 1937. Alisoma masomo ya [[siasa]], historia na mahusiano ya kimataifa katika Chuo Kikuu cha Alberta nchini [[Canada]], ambako pia aliwahi kufundisha. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] f091f1ark93ltq6pkrhc7b76n3tyyzu Robert Citrone 0 227822 1504630 2026-04-11T20:37:58Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Robert Citrone''' (Alizaliwa [[8 Novemba]], [[1964]]) ni meneja wa hazina ya uwekezaji (hedge fund) nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa ''Discovery Capital Management'', na mmiliki mdogo wa ''Pittsburgh Steelers'' wa ''National Football League''.<ref>{{cite web |title=Robert Citrone |url=https://www.forbes.com/profile/robert-citrone/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alipata shahada yake katika Uchumi na Hisabati katika Chuo cha H...' 1504630 wikitext text/x-wiki '''Robert Citrone''' (Alizaliwa [[8 Novemba]], [[1964]]) ni meneja wa hazina ya uwekezaji (hedge fund) nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa ''Discovery Capital Management'', na mmiliki mdogo wa ''Pittsburgh Steelers'' wa ''National Football League''.<ref>{{cite web |title=Robert Citrone |url=https://www.forbes.com/profile/robert-citrone/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alipata shahada yake katika Uchumi na Hisabati katika Chuo cha Hampden-Sydney mwaka [[1987]] na MBA katika Darden School of Business mwaka [[1990]].<ref>{{cite web |title=Robert Citrone |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20125233 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-11}}</ref> Alianza kazi yake katika ''Fidelity Investments'' na baadaye akajiunga na ''Tiger Management'' kabla ya kuanzisha Discovery Capital Management mwaka [[1999]].<ref>{{cite web |last=Chung |first=Juliet |title=Hedge-Fund Manager Citrone Posts Big Gains |url=https://www.wsj.com/articles/hedge-fund-manager-citrone-posts-big-gains-1379707040 |website=The Wall Street Journal |date=September 20, 2013 |access-date=2026-04-11}}</ref> Mnamo Septemba [[2025]], iliripotiwa kuwa alinufaika kwa kiasi kikubwa kutokana na uamuzi wa [[Scott Bessent]] kuhusu [[Argentina]].<ref>{{cite web |last=Cassidy |first=John |title=Donald Trump's Forty-Billion-Dollar Exception to 'America First' |url=https://www.newyorker.com/news/our-columnists/donald-trumps-forty-billion-dollar-exception-to-america-first |website=The New Yorker |date=October 20, 2025 |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1964]] [[Jamii:Watu walio hai]] 7y5ljb495436r9hib4l6lzawwyn82ro Sethomo Lelatisitswe 0 227823 1504631 2026-04-11T20:40:36Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Sethomo Lelatisitswe''' alikuwa [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswa[[n]]<nowiki/>a. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Afya nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na [[Rais]] wa wakati huo Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</r...' 1504631 wikitext text/x-wiki '''Sethomo Lelatisitswe''' alikuwa [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswa[[n]]<nowiki/>a. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Afya nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na [[Rais]] wa wakati huo Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Lelatisitswe urges compassion in communities|url=https://www.mmegi.bw/news/lelatisitswe-urges-compassion-in-communities/news|work=Mmegi Online|date=2023-10-17|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Tsaone Basimanebotlhe}}</ref> Baada ya kushindwa katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2024, aliondoka kwenye wadhifa huo wa [[serikali]]. {{Mbegu-mwanasiasa}} == Marejeo == <references /> [[Jamii:Waliofariki 2025]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] bwr2nnjczkqo95297k35uhgf3o2dh4w 1504721 1504631 2026-04-12T05:18:50Z Riccardo Riccioni 452 1504721 wikitext text/x-wiki '''Sethomo Lelatisitswe''' alikuwa [[mwanasiasa]] na mwalimu kutoka Botswa[[n]]<nowiki/>a. Aliwahi kuwa Naibu Waziri wa Afya nchini Botswana, baada ya kuteuliwa katika nafasi hiyo mwaka 2019 na [[Rais]] wa wakati huo Mokgweetsi Masisi. Muhula wake ulianza tarehe 13 Februari 2022.<ref>{{Cite web|title=Botswana Government Ministries|url=https://www.govpage.co.za/botswana-government-ministries.html|work=www.govpage.co.za|accessdate=2026-04-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Lelatisitswe urges compassion in communities|url=https://www.mmegi.bw/news/lelatisitswe-urges-compassion-in-communities/news|work=Mmegi Online|date=2023-10-17|accessdate=2026-04-11|language=en|author=Tsaone Basimanebotlhe}}</ref> Baada ya kushindwa katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2024, aliondoka kwenye wadhifa huo wa [[serikali]]. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliofariki 2025]] [[Jamii:Wanasiasa wa Botswana]] 2pf83uot2ptzf1evpf3lttiuq9w8psh Simi Bedford 0 227824 1504632 2026-04-11T20:43:27Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Simi Bedford''' ni mwandishi wa riwaya mwenye asili ya Nigeria anayeishi nchini Uingereza. Anajulikana kwa riwaya yake ya kwanza ''Yoruba Girl Dancing'' iliyochapishwa mwaka 1991, ambayo ni riwaya ya nusu ya wasifu wake binafsi. Kitabu hiki kinaelezea maisha ya msichana wa Nigeria anayekwenda Uingereza kupata elimu ya shule za bweni, na kilipokelewa vyema na wakosoaji wa fasihi.<ref>Hodapp, James, "The Proto-Afropolitan Bildungsroman: Yoruba Women, Resi...' 1504632 wikitext text/x-wiki '''Simi Bedford''' ni mwandishi wa riwaya mwenye asili ya Nigeria anayeishi nchini Uingereza. Anajulikana kwa riwaya yake ya kwanza ''Yoruba Girl Dancing'' iliyochapishwa mwaka 1991, ambayo ni riwaya ya nusu ya wasifu wake binafsi. Kitabu hiki kinaelezea maisha ya msichana wa Nigeria anayekwenda Uingereza kupata elimu ya shule za bweni, na kilipokelewa vyema na wakosoaji wa fasihi.<ref>Hodapp, James, "The Proto-Afropolitan Bildungsroman: Yoruba Women, Resistance, and the Nation in Simi Bedford's Yoruba Girl Dancing", ''The Global South'', 2016.</ref> Pia kilifanyiwa ufupisho na kurushwa na kituo cha redio cha BBC Radio 4.<ref>''Radio Times'', 1991.</ref> Riwaya yake ya pili, ''Not With Silver'', ilichapishwa mwaka 2007. == Wasifu == Simi Bedford alizaliwa katika jiji la Lagos, Nigeria, katika familia yenye asili ya Sierra Leone.<ref>Leese, Peter, ''Britain Since 1945: Aspects of Identity'', 2006.</ref> Mababu zake walitokea Nigeria na waliokolewa kutoka katika meli ya watumwa.<ref>BBC News, "Bedford's 'Complete' Slave Picture", 2007.</ref> Alikulia Lagos kabla ya kupelekwa Uingereza akiwa na umri mdogo ili kupata elimu ya bweni.<ref>Cooper, Brenda, ''Stories Fly'', 2011.</ref> Alisoma sheria katika Chuo Kikuu cha Durham, na baadaye kufanya kazi katika vyombo vya habari kama mtangazaji wa redio na mtafiti wa televisheni. Anaishi London, Uingereza, ambako aliwahi kuolewa na kupata watoto watatu. Baadaye aliachana na mume wake lakini waliendelea kuwa na uhusiano mzuri.<ref>Hodgkinson, Liz, ''The Telegraph'', 2015.</ref> == Uandishi == Riwaya ya ''Yoruba Girl Dancing'' ni kazi ya nusu ya wasifu inayochunguza uzoefu wa uhamiaji, utambulisho, na changamoto za kuzoea mazingira mapya ya kitamaduni.<ref>Griswold, Wendy, ''Bearing Witness'', 2000.</ref> Mkosoaji Francine Prose aliielezea kazi hiyo kama iliyoandikwa kwa ustadi mkubwa, yenye hisia na ukweli kuhusu gharama ya uhamiaji.<ref>Prose, Francine, ''Washington Post'', 1992.</ref> Riwaya hii pia ilichaguliwa kujumuishwa katika diwani ya maandiko ya wanawake wa asili ya Afrika, ''New Daughters of Africa'', iliyohaririwa na Margaret Busby mwaka 2019.<ref>Busby, Margaret, ''The Guardian'', 2019.</ref> Riwaya yake ya pili, ''Not With Silver'', ni hadithi ya kihistoria inayochunguza Afrika ya Magharibi katika karne ya 18, ikihusu biashara ya watumwa na siasa za kifalme.<ref>Dabydeen, David, ''The Independent'', 2007.</ref> Kazi hii imepewa sifa kwa kuonyesha maisha ya Waafrika kabla ya utumwa, mtazamo ambao si wa kawaida katika fasihi nyingi zinazohusu utumwa.<ref>BBC News, 2007.</ref> == Orodha ya kazi == * ''Yoruba Girl Dancing'', London: William Heinemann, 1991. * ''Not With Silver'', London: Chatto & Windus, 2007. == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] q9biojps5ecm12dxfss7rddz1e1q9bn 1504723 1504632 2026-04-12T05:20:23Z Riccardo Riccioni 452 1504723 wikitext text/x-wiki '''Simi Bedford''' ni [[mwandishi]] wa [[riwaya]] mwenye asili ya [[Nigeria]] anayeishi nchini [[Uingereza]]. Anajulikana kwa riwaya yake ya kwanza ''Yoruba Girl Dancing'' iliyochapishwa mwaka 1991, ambayo ni riwaya ya nusu ya wasifu wake binafsi. Kitabu hiki kinaelezea maisha ya msichana wa Nigeria anayekwenda Uingereza kupata elimu ya shule za bweni, na kilipokelewa vyema na wakosoaji wa fasihi.<ref>Hodapp, James, "The Proto-Afropolitan Bildungsroman: Yoruba Women, Resistance, and the Nation in Simi Bedford's Yoruba Girl Dancing", ''The Global South'', 2016.</ref> Pia kilifanyiwa ufupisho na kurushwa na kituo cha redio cha BBC Radio 4.<ref>''Radio Times'', 1991.</ref> Riwaya yake ya pili, ''Not With Silver'', ilichapishwa mwaka 2007. == Wasifu == Simi Bedford alizaliwa katika jiji la Lagos, Nigeria, katika familia yenye asili ya [[Sierra Leone]].<ref>Leese, Peter, ''Britain Since 1945: Aspects of Identity'', 2006.</ref> Mababu zake walitokea Nigeria na waliokolewa kutoka katika meli ya watumwa.<ref>BBC News, "Bedford's 'Complete' Slave Picture", 2007.</ref> Alikulia Lagos kabla ya kupelekwa Uingereza akiwa na umri mdogo ili kupata elimu ya bweni.<ref>Cooper, Brenda, ''Stories Fly'', 2011.</ref> Alisoma sheria katika Chuo Kikuu cha Durham, na baadaye kufanya kazi katika vyombo vya habari kama mtangazaji wa redio na mtafiti wa televisheni. Anaishi London, Uingereza, ambako aliwahi kuolewa na kupata watoto watatu. Baadaye aliachana na mume wake lakini waliendelea kuwa na uhusiano mzuri.<ref>Hodgkinson, Liz, ''The Telegraph'', 2015.</ref> == Uandishi == Riwaya ya ''Yoruba Girl Dancing'' ni kazi ya nusu ya wasifu inayochunguza uzoefu wa uhamiaji, utambulisho, na changamoto za kuzoea mazingira mapya ya kitamaduni.<ref>Griswold, Wendy, ''Bearing Witness'', 2000.</ref> Mkosoaji Francine Prose aliielezea kazi hiyo kama iliyoandikwa kwa ustadi mkubwa, yenye hisia na ukweli kuhusu gharama ya uhamiaji.<ref>Prose, Francine, ''Washington Post'', 1992.</ref> Riwaya hii pia ilichaguliwa kujumuishwa katika diwani ya maandiko ya wanawake wa asili ya Afrika, ''New Daughters of Africa'', iliyohaririwa na Margaret Busby mwaka 2019.<ref>Busby, Margaret, ''The Guardian'', 2019.</ref> Riwaya yake ya pili, ''Not With Silver'', ni hadithi ya kihistoria inayochunguza Afrika ya Magharibi katika karne ya 18, ikihusu biashara ya watumwa na siasa za kifalme.<ref>Dabydeen, David, ''The Independent'', 2007.</ref> Kazi hii imepewa sifa kwa kuonyesha maisha ya Waafrika kabla ya utumwa, mtazamo ambao si wa kawaida katika fasihi nyingi zinazohusu utumwa.<ref>BBC News, 2007.</ref> == Orodha ya kazi == * ''Yoruba Girl Dancing'', London: William Heinemann, 1991. * ''Not With Silver'', London: Chatto & Windus, 2007. == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] in6t0uzj3dte1h5jvyps6m6efz7tk1h Michael Chowdry 0 227825 1504634 2026-04-11T20:55:09Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Michael Chowdry''' (Alizaliwa [[1954]] – Alifariki [[24 Januari]], [[2001]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Pakistan]], mwanzilishi wa kampuni ya usafirishaji wa mizigo ya anga ''Atlas Air'' mwaka [[1992]].<ref>{{cite web |title=Atlas Air CEO killed in crash |url=https://money.cnn.com/2001/01/24/deals/atlas/ |website=CNN |date=January 24, 2001 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihamia [[Uingereza]] akiwa na umri wa mi...' 1504634 wikitext text/x-wiki '''Michael Chowdry''' (Alizaliwa [[1954]] – Alifariki [[24 Januari]], [[2001]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Pakistan]], mwanzilishi wa kampuni ya usafirishaji wa mizigo ya anga ''Atlas Air'' mwaka [[1992]].<ref>{{cite web |title=Atlas Air CEO killed in crash |url=https://money.cnn.com/2001/01/24/deals/atlas/ |website=CNN |date=January 24, 2001 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihamia [[Uingereza]] akiwa na umri wa miaka 15 na baadaye akaenda Marekani mwaka [[1976]].<ref>{{cite web |title=Michael Chowdry |url=https://www.forbes.com/profile/michael-chowdry/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Minnesota Crookston mwaka [[1978]] na shahada katika Kilimo .<ref>{{cite web |title=Friday Harbor Author Shares the Highs and Lows of Aviation in 'No Man's Son' |url=https://www.sanjuanislander.com/arts-entertainment/books/2001/friday-harbor-author-shares-the-highs-and-lows-of-aviation-in-no-man-s-son/ |website=San Juan Islander |access-date=2026-04-11}}</ref> Aliorodheshwa kwenye orodha ya Forbes 400 na utajiri wa dola milioni 920 kabla ya kifo chake kwenye ajali ya ndege mwaka [[2001]].<ref>{{cite web |title=Forbes Faces: Michael Chowdry |url=https://www.forbes.com/forbes/2001/0219/162.html |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Pakistan]] [[Jamii:Waliozaliwa 1954]] [[Jamii:Waliofariki 2001]] 1oxox1mp2gh9wnl9i7s8j7bmc1zqvni 1504724 1504634 2026-04-12T05:21:45Z Riccardo Riccioni 452 1504724 wikitext text/x-wiki '''Michael Chowdry''' ([[1954]] – [[24 Januari]] [[2001]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Pakistan]], mwanzilishi wa kampuni ya usafirishaji wa mizigo ya anga ''Atlas Air'' mwaka [[1992]].<ref>{{cite web |title=Atlas Air CEO killed in crash |url=https://money.cnn.com/2001/01/24/deals/atlas/ |website=CNN |date=January 24, 2001 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihamia [[Uingereza]] akiwa na umri wa miaka 15 na baadaye akaenda Marekani mwaka [[1976]].<ref>{{cite web |title=Michael Chowdry |url=https://www.forbes.com/profile/michael-chowdry/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Minnesota Crookston mwaka [[1978]] na shahada katika Kilimo .<ref>{{cite web |title=Friday Harbor Author Shares the Highs and Lows of Aviation in 'No Man's Son' |url=https://www.sanjuanislander.com/arts-entertainment/books/2001/friday-harbor-author-shares-the-highs-and-lows-of-aviation-in-no-man-s-son/ |website=San Juan Islander |access-date=2026-04-11}}</ref> Aliorodheshwa kwenye orodha ya Forbes 400 na utajiri wa dola milioni 920 kabla ya kifo chake kwenye ajali ya ndege mwaka [[2001]].<ref>{{cite web |title=Forbes Faces: Michael Chowdry |url=https://www.forbes.com/forbes/2001/0219/162.html |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Wafanyabiashara wa Pakistan]] [[Jamii:Waliozaliwa 1954]] [[Jamii:Waliofariki 2001]] 9e7f47pnr4fllwcr8t2e5jf7qdx1f7k Perry Richardson Bass 0 227826 1504635 2026-04-11T20:59:36Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Perry Richardson Bass''' (Alizaliwa [[11 Novemba]], [[1914]] – Alifariki [[1 Juni]], [[2006]]) alikuwa mrithi, mwekezaji, mfadhili, na baharia nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Perry Richardson Bass, billionaire philanthropist |url=https://www.chron.com/news/houston-texas/article/Perry-Richardson-Bass-billionaire-philanthropist-1863693.php |website=Houston Chronicle |date=June 2, 2006 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu kutoka Chuo Kik...' 1504635 wikitext text/x-wiki '''Perry Richardson Bass''' (Alizaliwa [[11 Novemba]], [[1914]] – Alifariki [[1 Juni]], [[2006]]) alikuwa mrithi, mwekezaji, mfadhili, na baharia nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Perry Richardson Bass, billionaire philanthropist |url=https://www.chron.com/news/houston-texas/article/Perry-Richardson-Bass-billionaire-philanthropist-1863693.php |website=Houston Chronicle |date=June 2, 2006 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Yale mwaka [[1937]] na shahada ya [[Jiolojia]].<ref>{{cite web |title=Perry R. Bass, 91, Patriarch of Famed Texas Oil Family, Dies |url=https://www.nytimes.com/2006/06/02/business/02bass.html |website=The New York Times |date=June 2, 2006 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alifanya kazi kwa mjomba wake, [[Sid W. Richardson]], na kurithi shughuli zake za mafuta na ufugaji wa ng'ombe.<ref>{{cite web |title=Perry Richardson Bass 1914-2006 |url=https://www.chron.com/news/houston-texas/article/Perry-Richardson-Bass-1914-2006-1863693.php |website=Houston Chronicle |date=June 2, 2006 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alikuwa mfadhili mkubwa, akichangia kwa taasisi mbalimbali ikiwemo Kimbell Art Museum]] na ''Nancy Lee and Perry R. Bass Performance Hall'' huko ''Fort Worth, Texas''.<ref>{{cite web |title=Kimbell Art Museum: The Collection of Nancy Lee and Perry R. Bass |url=https://www.kimbellart.org/collection/bass-collection |website=Kimbell Art Museum |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1914]] [[Jamii:Waliofariki 2006]] 4pclw8jryk12pksqxlns4gy9sys8jga 1504725 1504635 2026-04-12T05:22:14Z Riccardo Riccioni 452 1504725 wikitext text/x-wiki '''Perry Richardson Bass''' ([[11 Novemba]] [[1914]] – [[1 Juni]] [[2006]]) alikuwa mrithi, mwekezaji, mfadhili, na baharia nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Perry Richardson Bass, billionaire philanthropist |url=https://www.chron.com/news/houston-texas/article/Perry-Richardson-Bass-billionaire-philanthropist-1863693.php |website=Houston Chronicle |date=June 2, 2006 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Yale mwaka [[1937]] na shahada ya [[Jiolojia]].<ref>{{cite web |title=Perry R. Bass, 91, Patriarch of Famed Texas Oil Family, Dies |url=https://www.nytimes.com/2006/06/02/business/02bass.html |website=The New York Times |date=June 2, 2006 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alifanya kazi kwa mjomba wake, [[Sid W. Richardson]], na kurithi shughuli zake za mafuta na ufugaji wa ng'ombe.<ref>{{cite web |title=Perry Richardson Bass 1914-2006 |url=https://www.chron.com/news/houston-texas/article/Perry-Richardson-Bass-1914-2006-1863693.php |website=Houston Chronicle |date=June 2, 2006 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alikuwa mfadhili mkubwa, akichangia kwa taasisi mbalimbali ikiwemo Kimbell Art Museum]] na ''Nancy Lee and Perry R. Bass Performance Hall'' huko ''Fort Worth, Texas''.<ref>{{cite web |title=Kimbell Art Museum: The Collection of Nancy Lee and Perry R. Bass |url=https://www.kimbellart.org/collection/bass-collection |website=Kimbell Art Museum |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1914]] [[Jamii:Waliofariki 2006]] 4re60rtoojztzungb49nma3trhxxaq5 May Ifeoma Nwoye 0 227827 1504636 2026-04-11T20:59:38Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''May Ifeoma Nwoye''' (née '''Agulue''') ni mwandishi na profesa wa [[Nigeria]] katika taaluma ya utawala wa biashara. Kwa sasa anahudumu kama Mkuu wa Kitivo cha Sayansi za Usimamizi katika Nile University of Nigeria.<ref>{{cite web|url=https://asomirror.ng/dean-faculty-of-management-sciences-nile-university-of-nigeria-professor-may-ifeoma-nwoye-oon-has-called-for-e/|title=Don advocates effective reward system in public institutions|work=asomirror.ng|dat...' 1504636 wikitext text/x-wiki '''May Ifeoma Nwoye''' (née '''Agulue''') ni mwandishi na profesa wa [[Nigeria]] katika taaluma ya utawala wa biashara. Kwa sasa anahudumu kama Mkuu wa Kitivo cha Sayansi za Usimamizi katika Nile University of Nigeria.<ref>{{cite web|url=https://asomirror.ng/dean-faculty-of-management-sciences-nile-university-of-nigeria-professor-may-ifeoma-nwoye-oon-has-called-for-e/|title=Don advocates effective reward system in public institutions|work=asomirror.ng|date=22 January 2025}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Nwoye alizaliwa katikati ya miaka ya 1950 katika mji wa [[Onitsha]], [[Anambra State]], Nigeria. Ni mtoto wa Fidelis na Virginia Agulue kutoka Umunya, katika eneo la Oyi. Alipata elimu ya msingi katika Shule ya Holy Rosary, Onitsha, na baadaye akaendelea na elimu ya sekondari katika Maria Regina Girls High School, [[Nnewi]]. Kisha alihamia [[Marekani]] ambapo alisoma katika George Washington University, [[Washington, D.C.]], na kupata shahada ya Uhasibu. Baadaye alipata Shahada ya Uzamili ya Utawala wa Biashara (MBA) kutoka Southeastern University (Washington, D.C.) kati ya mwaka 1980 na 1981. Mnamo mwaka 1997, alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika utawala wa biashara kutoka Chuo Kikuu cha Benin. Pia alipata mafunzo ya ziada katika University of Pennsylvania katika masuala ya uongozi na utawala wa mashirika, na ni mhitimu wa Oxford Brookes University nchini [[Uingereza]].<ref>{{Cite journal |last=Nwoye |first=May Ifeoma |date=2002-08-01 |title=A focus group discussion approach to the comparative analysis of private and public sector enterprises in Nigeria |journal=Technovation |volume=22 |issue=8 |pages=525–534}}</ref> == Kazi == Nwoye alianza kazi yake kama mhasibu katika kampuni ya Nutrition Inc, Washington, D.C.. Baadaye alirejea Nigeria kushiriki katika mpango wa National Youth Service Corps (NYSC), ambapo alifanya kazi katika Hospitali ya Kufundishia ya Chuo Kikuu cha Benin. Baadaye aliajiriwa katika Chuo Kikuu cha Benin kama mhasibu mwandamizi, na pia alifanya kazi katika Idara ya Utawala wa Biashara katika Ibrahim Badamasi Babangida University. Kazi zake za kitaaluma na uandishi zimejikita katika: * Kupunguza umaskini kupitia ujasiriamali * Uhifadhi wa mazingira * Uwezeshaji wa wanawake kiuchumi na kijamii Riwaya yake ya mwaka 2013, ''Oil Cemetery'', inaangazia athari za uchimbaji wa mafuta katika jamii maskini za Niger Delta na changamoto za kijamii na kimazingira.<ref>{{Cite news |title=Nwoye: Mirroring Nigeria's oil of poverty |url=https://www.sunnewsonline.com/nwoye-mirroring-nigerias-oil-of-poverty/}}</ref> Kazi hii ilimpatia tuzo ya Association of Nigerian Authors/Chevron mwaka 2014 kwa maandishi kuhusu mazingira.<ref>{{Cite news |title=Former UNIBEN bursar bags ANA/Chevron prize |url=https://www.vanguardngr.com/2014/01/former-uniben-bursar-bags-anachevron-prize/}}</ref> Nwoye pia amekuwa mstari wa mbele katika harakati za kuwawezesha wanawake kiuchumi. Mwaka 1988 aliteuliwa kuwa mjumbe wa kamati maalum ya serikali iliyolenga kulinda haki za wanawake na watoto nchini Nigeria.<ref>{{Cite journal |last=Eke |first=Kola |year=2010 |title=Female Empowerment: A Study of May Ifeoma Nwoye's A Child of Destiny}}</ref> Aliwahi kuwa Makamu wa Rais wa Association of Nigerian Authors kati ya mwaka 2001 na 2004. Mwaka 2023, alitunukiwa tuzo ya kitaifa ya Officer of the Order of the Niger (OON) na Rais wa Nigeria, [[Muhammadu Buhari]].<ref>{{Cite news |title=Full list of 2023 National Honours recipients |url=https://thenationonlineng.net/full-list-of-2023-national-honours-recipients/}}</ref> == Michango ya utafiti == Maandishi ya Nwoye yanaweza kugawanywa katika maeneo makuu matatu: # Kupunguza umaskini kupitia ujasiriamali # Uhifadhi wa mazingira # Ukombozi na uwezeshaji wa wanawake Katika kazi zake, anasisitiza umuhimu wa elimu na ujuzi wa biashara kama njia ya kutoka katika umaskini. Pia anaonyesha kuwa sekta binafsi ina mchango mkubwa katika kukuza ujasiriamali miongoni mwa vijana. == Maisha binafsi == Ameolewa na Gregory O. Nwoye, profesa wa isimu, na wana watoto wawili. == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] btayfwp5gzo27hvuwjsbdp1rv8xvewp Taiwo Odubiyi 0 227828 1504637 2026-04-11T21:06:41Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Taiwo Iredele Odubiyi''' (amezaliwa tarehe 29 Mei 1965) ni mwandishi, mchungaji, mhubiri wa kimataifa, na mshauri wa masuala ya ndoa na mahusiano kutoka Nigeria. Ameandika vitabu vya riwaya za mapenzi, vitabu vya watoto, pamoja na vitabu vya kujisaidia vinavyohusu ubakaji, mahusiano, na maisha ya Kikristo.<ref>{{cite web|url=http://nigeriancanadiannews.ca/category/opinion/columnist/pastor-taiwo-odubiyi/|title=Pastor Taiwo Odubiyi|publisher=Nigerian Cana...' 1504637 wikitext text/x-wiki '''Taiwo Iredele Odubiyi''' (amezaliwa tarehe 29 Mei 1965) ni mwandishi, mchungaji, mhubiri wa kimataifa, na mshauri wa masuala ya ndoa na mahusiano kutoka Nigeria. Ameandika vitabu vya riwaya za mapenzi, vitabu vya watoto, pamoja na vitabu vya kujisaidia vinavyohusu ubakaji, mahusiano, na maisha ya Kikristo.<ref>{{cite web|url=http://nigeriancanadiannews.ca/category/opinion/columnist/pastor-taiwo-odubiyi/|title=Pastor Taiwo Odubiyi|publisher=Nigerian Canadian News|access-date=2019-05-20}}</ref> Yeye ndiye mwanzilishi wa ''Pastor Taiwo Odubiyi Ministries''. Pia aliwahi kuwa mwandishi wa safu (columnist) katika magazeti ya ''The Nigerian Canadian News'', ''The National Mirror'', na ''The US Immigration Newspaper''.<ref>{{cite web|url=http://nigeriancanadiannews.ca/category/opinion/columnist/pastor-taiwo-odubiyi/|title=Pastor Taiwo Odubiyi|publisher=Nigerian Canadian News|access-date=2019-05-20}}</ref> Ni mtangazaji wa podikasti ''It's All About You'' na kipindi cha YouTube kiitwacho ''TenderHeartsLink'', kinachofundisha kuhusu mahusiano kwa wasiooa/kuolewa na walio katika ndoa.<ref>{{cite web|url=https://podcasters.spotify.com/pod/show/taiwo-iredele-odubiyi|title=It’s All About You|access-date=2023-04-23}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Taiwo Iredele Odubiyi alizaliwa katika familia ya Jonathan Olufemi Soyombo na Victoria Olubamwo Soyombo huko Abeokuta, Nigeria, na alikulia Lagos. Yeye ni mmoja wa watoto saba na ana pacha wa kiume. Alisoma katika Shule ya Sekondari ya Reagan Memorial Baptist na baadaye akapata Stashahada ya Juu (HND) katika uhasibu. Pia ana shahada ya uzamili katika Usimamizi wa Biashara (MBA) kutoka Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Shirikisho, Akure (FUTA).<ref>{{cite web|url=https://pastortaiwoodubiyi.org/ministries/|title=Pastor Taiwo Odubiyi Ministries|access-date=2022-05-26}}</ref> Mwaka 1996, yeye pamoja na mumewe Sola Odubiyi walitawazwa kuwa wachungaji chini ya uongozi wa marehemu wachungaji Taiwo Odukoya na Bimbo Odukoya, waanzilishi wa kanisa la Fountain of Life Church huko Lagos. == Huduma na kazi == Kupitia ''Pastor Taiwo Odubiyi Ministries'', hufanya kazi zifuatazo: * Kushauri watu kuhusu ndoa na mahusiano * Kuchapisha vitabu vya maadili na kiroho * Kuendesha vipindi vya redio, televisheni na mitandao ya kijamii * Kuandaa semina kwa vijana, wasiooa/kuolewa na wanandoa == Kazi za kijamii == Kupitia shirika lisilo la kiserikali la ''TenderHearts Family Support Initiative'', hutoa: * Msaada kwa waathirika wa ubakaji * Huduma kwa yatima na watu wasiojiweza * Programu za watoto wenye ulemavu * Ushauri wa kisaikolojia na msaada wa kifedha == Vitabu == === Riwaya za mapenzi === * ''In Love for Us'' (2002) * ''Love Fever'' (2003) * ''Love on the Pulpit'' (2004) * ''Tears on My Pillow'' (2007) * ''With This Ring'' (2013) * ''The Forever Kind of Love'' === Vitabu vya watoto === * ''Rescued by Victor'' * ''No One is a Nobody'' * ''Billy the Bully'' * ''Crushed by a Crush'' === Vitabu vya kujisaidia === * ''30 Things Husbands Do That Hurt Their Wives'' * ''30 Things Wives Do That Hurt Their Husbands'' * ''God's Words to Singles'' * ''Rape & How to Handle It'' == Maisha binafsi == Taiwo ameolewa na Sola Odubiyi na wana watoto watatu wa kike. == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1965|}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] t880lakovtcfnky8hbxxd8duy2vcpcg Julie Okoh 0 227829 1504638 2026-04-11T21:15:26Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Juliana (Julie) Omonukpon Omoifo Okoh''' (alizaliwa [[Ubiaja]], tarehe 5 Agosti 1947) ni mwandishi wa tamthilia wa Nigeria, mwalimu na mwanaharakati wa haki za wanawake. Alikuwa profesa wa nadharia ya tamthilia katika University of Port Harcourt kuanzia mwaka 2004 hadi 2017. Kazi zake nyingi zinajikita katika masuala yanayohusu wanawake katika jamii, zikiwemo tamthilia kama ''The Mannequins'' (1997), ''Edewede'' (2000) na ''Closed Doors'' (2007).<ref na...' 1504638 wikitext text/x-wiki '''Juliana (Julie) Omonukpon Omoifo Okoh''' (alizaliwa [[Ubiaja]], tarehe 5 Agosti 1947) ni mwandishi wa tamthilia wa Nigeria, mwalimu na mwanaharakati wa haki za wanawake. Alikuwa profesa wa nadharia ya tamthilia katika University of Port Harcourt kuanzia mwaka 2004 hadi 2017. Kazi zake nyingi zinajikita katika masuala yanayohusu wanawake katika jamii, zikiwemo tamthilia kama ''The Mannequins'' (1997), ''Edewede'' (2000) na ''Closed Doors'' (2007).<ref name=dinfa>{{cite web|url=https://dinfa.studiesonafrica.com/directory/drama/julie-okoh|title=Ohoh , Julie (Prof)|publisher=Directory of Nigerian Female Authors|accessdate=13 May 2020}}</ref> == Wasifu == Juliana Omonukpon Omoifo alizaliwa katika mji wa Ubiaja, uliopo katika Edo State kusini mwa Nigeria. Ni binti wa Augustine Azamuoisa Omoifo, aliyekuwa mwalimu na karani wa mahakama, na mama yake aliyekuwa mshonaji na meneja wa duka. Alikulia katika familia ya watoto wanane akiwa mtoto wa tano. Wazazi wake walikuwa na mchango mkubwa katika shughuli za kitamaduni; baba yake alipenda muziki na kupiga gitaa, huku mama yake akiwa msimuliaji wa hadithi za jadi na mshiriki wa maonyesho ya ngoma na tamthilia za kitamaduni.<ref name=uniport>{{cite web|url=https://www.uniport.edu.ng/files/Inaugural%20Lectures/95th%20%20Inaugural%20Lecture_2012%20by%20Prof%20Juliana%20Okoh.pdf|title=Citation on Professor Juliana Omonukpon Omoifo Okoh in Towards Feminist Theatre in Nigeria|publisher=University of Port Harcourt|date=30 October 2012|accessdate=13 May 2020}}</ref> Baada ya kumaliza elimu ya msingi Ubiaja, aliendelea na masomo katika shule ya sekondari ya Our Lady of Lourdes iliyopo Uromi. Baadaye alipata kazi katika Wizara ya Mambo ya Nje ya Nigeria huko Lagos ambako alifanya mitihani ya GCE. Kutokana na ufaulu wake mzuri, alipata nafasi ya kusoma mafunzo ya ukatibu wa lugha mbili. Mwaka 1972 alipata udahili katika Loyola University Chicago ambako alihitimu shahada ya fasihi ya Kifaransa na Kiingereza mwaka 1976. Aliendelea na shahada ya uzamili katika fasihi ya Kifaransa katika University of Alberta mwaka 1979. Baadaye alisoma katika University of Bordeaux III na kupata shahada ya uzamili (1989) na uzamivu (1991) katika tamthilia ya Kifaransa na Kiingereza.<ref name=uniport/> Mwaka 2000–2001 alikuwa nchini Marekani kama msomi wa Fulbright Program, akifundisha kama mhadhiri mgeni katika vyuo mbalimbali. Mwaka 2004 alianza kazi yake kama profesa wa nadharia ya tamthilia katika Chuo Kikuu cha Port Harcourt hadi alipostaafu mwaka 2017.<ref name=uniport/> Katika mhadhara wake wa uzinduzi mwaka 2012 wenye kichwa ''Towards Feminist Theatre in Nigeria'', alisisitiza kuwa fasihi ya kifeministi ina mchango mkubwa katika kubadili mitazamo ya jamii kuhusu wanawake, ingawa bado kuna changamoto nyingi katika kufikia usawa wa kijinsia.<ref>{{cite web|url=https://www.uniport.edu.ng/files/Inaugural%20Lectures/95th%20%20Inaugural%20Lecture_2012%20by%20Prof%20Juliana%20Okoh.pdf|title=Towards Feminist Theatre in Nigeria|date=30 October 2012|accessdate=14 May 2020}}</ref> == Machapisho == Okoh ameandika na kuelekeza zaidi ya tamthilia 30 pamoja na makala za kitaaluma katika lugha ya Kifaransa na Kiingereza zinazohusu sanaa ya tamthilia, utamaduni na masuala ya kijinsia.<ref name=uniport/> Moja ya kazi zake maarufu ni ''Edewede'', iliyochezwa kwa mara ya kwanza mwaka 1998 katika Chuo Kikuu cha Port Harcourt. Tamthilia hii inalenga kuhamasisha wanawake kupinga mila ya ukeketaji kwa kuionesha kama desturi yenye madhara.<ref>{{Cite journal |last=Nutsukpo |first=Margaret Fafa |date=2020 |title=Women, protest and social change in Julie Okoh's Edewede |journal=AFRREV LALIGENS |volume=9 |issue=1 |pages=28–40}}</ref> === Baadhi ya tamthilia zake === 1997: ''Mask: A Play for Schools and Colleges'' 1997: ''The Mannequins'' 2000: ''Edewede: The Dawn of a New Day'' 2000: ''In the Fullness of Time'' 2002: ''Who Can Fight the Gods?'' 2005: ''Aisha'' 2007: ''Closed Doors'' 2008: ''The Trials'' 2009: ''A Haunting Past'' 2010: ''Our Wife Forever'' 2014: ''Cry for Democracy'' 2018: ''Thorny Path'' == Tuzo == Juliana Okoh amepokea tuzo na heshima mbalimbali, zikiwemo: 2000: Msomi Mwandamizi wa Fulbright 2011: Tuzo ya Maisha Yote (Lifetime Achievement Award) kutoka Society of Nigerian Theatre Artists (SONTA)<ref>{{cite web|url=https://nico.gov.ng/2016/11/18/nigerian-theatre-scholars-decorate-executive-secretary-nico/|title=Nigerian Theatre Scholars Decorate Executive Secretary|date=18 November 2016}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1947|}}{{reflist}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] qrmqj8w2mto7ku7ltgx16kogp8t39ak 1504727 1504638 2026-04-12T05:23:49Z Riccardo Riccioni 452 1504727 wikitext text/x-wiki '''Juliana (Julie) Omonukpon Omoifo Okoh''' (alizaliwa [[Ubiaja]], 5 Agosti 1947) ni mwandishi wa tamthilia, mwalimu na mwanaharakati wa haki za wanawake wa Nigeria. Alikuwa profesa wa nadharia ya tamthilia katika [[Chuo Kikuu cha Port Harcourt]] kuanzia mwaka 2004 hadi 2017. Kazi zake nyingi zinajikita katika masuala yanayohusu wanawake katika jamii, zikiwemo tamthilia kama ''The Mannequins'' (1997), ''Edewede'' (2000) na ''Closed Doors'' (2007).<ref name=dinfa>{{cite web|url=https://dinfa.studiesonafrica.com/directory/drama/julie-okoh|title=Ohoh , Julie (Prof)|publisher=Directory of Nigerian Female Authors|accessdate=13 May 2020}}</ref> == Wasifu == Juliana Omonukpon Omoifo alizaliwa katika mji wa Ubiaja, uliopo katika Edo State kusini mwa Nigeria. Ni binti wa Augustine Azamuoisa Omoifo, aliyekuwa mwalimu na karani wa mahakama, na mama yake aliyekuwa mshonaji na meneja wa duka. Alikulia katika familia ya watoto wanane akiwa mtoto wa tano. Wazazi wake walikuwa na mchango mkubwa katika shughuli za kitamaduni; baba yake alipenda muziki na kupiga gitaa, huku mama yake akiwa msimuliaji wa hadithi za jadi na mshiriki wa maonyesho ya ngoma na tamthilia za kitamaduni.<ref name=uniport>{{cite web|url=https://www.uniport.edu.ng/files/Inaugural%20Lectures/95th%20%20Inaugural%20Lecture_2012%20by%20Prof%20Juliana%20Okoh.pdf|title=Citation on Professor Juliana Omonukpon Omoifo Okoh in Towards Feminist Theatre in Nigeria|publisher=University of Port Harcourt|date=30 October 2012|accessdate=13 May 2020}}</ref> Baada ya kumaliza elimu ya msingi Ubiaja, aliendelea na masomo katika shule ya sekondari ya Our Lady of Lourdes iliyopo Uromi. Baadaye alipata kazi katika Wizara ya Mambo ya Nje ya Nigeria huko Lagos ambako alifanya mitihani ya GCE. Kutokana na ufaulu wake mzuri, alipata nafasi ya kusoma mafunzo ya ukatibu wa lugha mbili. Mwaka 1972 alipata udahili katika Loyola University Chicago ambako alihitimu shahada ya fasihi ya Kifaransa na Kiingereza mwaka 1976. Aliendelea na shahada ya uzamili katika fasihi ya Kifaransa katika University of Alberta mwaka 1979. Baadaye alisoma katika University of Bordeaux III na kupata shahada ya uzamili (1989) na uzamivu (1991) katika tamthilia ya Kifaransa na Kiingereza.<ref name=uniport/> Mwaka 2000–2001 alikuwa nchini Marekani kama msomi wa Fulbright Program, akifundisha kama mhadhiri mgeni katika vyuo mbalimbali. Mwaka 2004 alianza kazi yake kama profesa wa nadharia ya tamthilia katika Chuo Kikuu cha Port Harcourt hadi alipostaafu mwaka 2017.<ref name=uniport/> Katika mhadhara wake wa uzinduzi mwaka 2012 wenye kichwa ''Towards Feminist Theatre in Nigeria'', alisisitiza kuwa fasihi ya kifeministi ina mchango mkubwa katika kubadili mitazamo ya jamii kuhusu wanawake, ingawa bado kuna changamoto nyingi katika kufikia usawa wa kijinsia.<ref>{{cite web|url=https://www.uniport.edu.ng/files/Inaugural%20Lectures/95th%20%20Inaugural%20Lecture_2012%20by%20Prof%20Juliana%20Okoh.pdf|title=Towards Feminist Theatre in Nigeria|date=30 October 2012|accessdate=14 May 2020}}</ref> == Machapisho == Okoh ameandika na kuelekeza zaidi ya tamthilia 30 pamoja na makala za kitaaluma katika lugha ya Kifaransa na Kiingereza zinazohusu sanaa ya tamthilia, utamaduni na masuala ya kijinsia.<ref name=uniport/> Moja ya kazi zake maarufu ni ''Edewede'', iliyochezwa kwa mara ya kwanza mwaka 1998 katika Chuo Kikuu cha Port Harcourt. Tamthilia hii inalenga kuhamasisha wanawake kupinga mila ya ukeketaji kwa kuionesha kama desturi yenye madhara.<ref>{{Cite journal |last=Nutsukpo |first=Margaret Fafa |date=2020 |title=Women, protest and social change in Julie Okoh's Edewede |journal=AFRREV LALIGENS |volume=9 |issue=1 |pages=28–40}}</ref> === Baadhi ya tamthilia zake === 1997: ''Mask: A Play for Schools and Colleges'' 1997: ''The Mannequins'' 2000: ''Edewede: The Dawn of a New Day'' 2000: ''In the Fullness of Time'' 2002: ''Who Can Fight the Gods?'' 2005: ''Aisha'' 2007: ''Closed Doors'' 2008: ''The Trials'' 2009: ''A Haunting Past'' 2010: ''Our Wife Forever'' 2014: ''Cry for Democracy'' 2018: ''Thorny Path'' == Tuzo == Juliana Okoh amepokea tuzo na heshima mbalimbali, zikiwemo: 2000: Msomi Mwandamizi wa Fulbright 2011: Tuzo ya Maisha Yote (Lifetime Achievement Award) kutoka Society of Nigerian Theatre Artists (SONTA)<ref>{{cite web|url=https://nico.gov.ng/2016/11/18/nigerian-theatre-scholars-decorate-executive-secretary-nico/|title=Nigerian Theatre Scholars Decorate Executive Secretary|date=18 November 2016}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1947|}}{{reflist}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] okrwlel5mjxi45cuil7pri2l4kxq35z Majadiliano ya mtumiaji:AbdirahmanAbdiMumin2026/ukurasa wa majaribio 3 227831 1504640 2026-04-11T22:21:43Z AbdirahmanAbdiMumin2026 88634 /* Abdirahman Abdi Mumin */ mjadala mpya 1504640 wikitext text/x-wiki == Abdirahman Abdi Mumin == Abdirahman Abdi Mumin''' (dhashay 1 May 1992) waa xirfadle caafimaad, cilmi-baadhe, qoraa, iyo u dhaqdhaqaaqe arrimaha bulshada oo u dhashay [[Somaliland]]. Waa aas-aasaha ururka '''Fahan Organization''', kaas oo u ololeeya xuquuqda iyo horumarinta dadka baahiyaha gaarka ah qaba (naafada). == Taariikhda iyo Waxbarashada == Abdirahman wuxuu ku dhashay magaalada [[Borama]], gobolka Awdal. Waxbarashadiisii hoose iyo dhexe wuxuu ku qaatay dugsiyada Aloog iyo Khasabka, halka uu dugsiga sare kaga baxay Sheekh Cali Johar. Sannadkii 2016, wuxuu ka qalin-jabiyay [[Jaamacadda Camuud]] (Amoud University) isagoo qaatay shahaadada koowaad ee Sayniska Caafimaadka (Bachelor of Health Science). == Shaqada iyo Waxqabadka == Kadib waxbarashadiisa, wuxuu ka shaqeeyay Isbitaalka Weyn ee Borama. Sidoo kale, wuxuu door muhiim ah ka ciyaaray ururka Bisha Cas (SRCS) laanteeda Borama, isagoo hoggaaminayay kooxda CBC (Community-Based Care). Wuxuu caan ku yahay: * '''Fahan Organization:''' Aas-aasidda ururkan oo caawiya dadka indhaha la' iyo kuwa lixaadka la'. * '''Hoggaaminta Dhalinyarada:''' Tababarada dhiirrigelinta iyo horumarinta nafta. * '''Cilmi-baadhista:''' Wuxuu qoraallo badan ka diyaariyay caafimaadka bulshada, xuquuqda aadanaha, iyo juquraafiga siyaasadda (Geopolitics). == Abaalmarinnada == Bishii Juun 2024, Abdirahman wuxuu guddoomay shahaadada aqoonsiga ee '''Global Somali Awards''', taas oo lagu siiyay doorkiisii firfircoonaa ee adeegga bulshada iyo hoggaaminta dhalinyarada. == Buugaagta uu Qoray == Abdirahman waa qoraa dhowr buug soo saaray, oo ay ka mid yihiin: * ''Safarka Guusha'' – Buug dhiirrigelin ah oo ku saabsan horumarinta shakhsiyadda. * ''Opening New Opportunities and Equality'' – Buug loogu talagalay dhiirrigelinta dadka naafada ah. * ''Life with Purpose and Hope'' – Buug ka hadlaya hiigsiga iyo rajada nolosha. == Tixraac == ''' ''' <references /> ''' ''' * [https://www.academia.edu/164901834/Buuga_Safarka_Gusha_waa_buug_dhiirrigelin_iyo_horumar_shakhsiyeed_ka_hadlaya_oo_uu_qoray_Abdirahman_Abdi_Mumin Academia.edu - Abdirahman Abdi Mumin Profile] * [https://www.facebook.com/SRCSBORAMABRANCH/videos/439604525550233/ Bisha Cas Borama - Shaqada Bulshada] * [https://www.linkedin.com/company/fahan-organization Fahan Organization - LinkedIn] ''' '''[[Mtumiaji:AbdirahmanAbdiMumin2026|AbdirahmanAbdiMumin2026]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AbdirahmanAbdiMumin2026|majadiliano]])''' 22:21, 11 Aprili 2026 (UTC) qji4ntc6efmsdpsccnq67ue1dro7t7m Anna-Lise Williamson 0 227833 1504645 2026-04-12T00:26:02Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342933703|Anna-Lise Williamson]]" 1504645 wikitext text/x-wiki '''Williamson''' ni mtaalamu wa virusi wa kutokea nchini [[Afrika Kusini]]. Yeye ni Profesa wa Virolojia kwenye [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] . [ 1 ] Eneo lake la utaalamu ni virusi vya papilloma vya binadamu, japo pia anafahamika kimataifa kwa kazi yake kwenye kuunda chanjo za [[Virusi vya UKIMWI|VVU]] . Chanjo hizi zimeanzishwa kwenye awamu ya 1 ya majaribio ya kimatibabu. Williamson amechapisha zaidi ya machapisho120. [ 2 ] == Elimu == Williamson alipata elimu yake ya Shahada ya Uzamivu (PhD) kwenye [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] mwaka wa 1985. Tasnifu yake ya Uzamivu (PhD) ilikuwa ina jina la "Utafiti wa Elektroni wa Hadubini na Kingamwili wa Jaagsiekte ". {{Sfn|Payne|1984}} Williamson alikuwemo pia kama mshiriki wa pia Royal Society of South Africa [ 4 ] na katika [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] . [ 2 ] == Mafanikio == Williamson ni ana nafasi ya ukurugenzi wa kundi la Utafiti wa Chanjo la Chuo Kikuu cha Cape Town GLP. Sekta yake ya utaalamu na anaotambulika zaidi ni Chanjo za [[Maambukizi ya virusi vya papilloma vya binadamu|Papillomavirusi vya Binadamu]] na [[Virusi vya UKIMWI|VVU]] . [ 1 ] * Alitunukiwa Uwenyekiti kwenye Chanjo 2008 (Mpango wa Viti vya Utafiti wa Afrika Kusini) * Mkuu wa Maabara ya [[Shirika la Afya Duniani]] ya Papillomavirusi vya Binadamu kwa Kanda ya Afrika * Mkuu Mshiriki wa Chuo Kikuu cha Cape Town, Taasisi ya Kitaifa ya Magonjwa ya Kuambukiza, na Maabara ya Kitaifa ya Huduma ya Maabara ya Afya Maabara ya Epidemiolojia ya Masi * Mwanakikundi wa Bodi ya Ushauri ya HPV ya Afrika Kusini [ 2 ] * Mwanakikundi wa Chuo cha Sayansi cha Afrika Kusini [ 5 ] == Michango == Williamson yeye ana nafasi ya ukuu wa kikundi cha utafiti wa maendeleo ya chanjo ya VVU na papilloma ya binadamu kwenye Chuo Kikuu cha Cape Town. Kwa eneo la huko, Williamson na timu ya watu zaidi ya 30 wanaunda chanjo za virusi vya aina ya C vya VVU-1 . Aina hii inafahamika kuwa yenye virusi zaidi, [ 6 ] na inajulikana kuwa aina kuu inayoleta UKIMWI. Kusudi la uchunguzi ni kuunda chanjo za VVU-1 C zenye bei ya wastani na ubora, [ 7 ] ambazo zingeongeza muda mrefu wa seli za kumbukumbu T na kukuza matumizi bora ya mwitikio wa seli za CD4+ na CD8+. [ 2 ] Chanjo mbili zimeteuliwa ili kuendelea kwenye majaribio ya kliniki. Chanjo hizi ni chanjo za DNA na chanjo ya Ankara iliyorekebishwa ya virusi vya chanjo . Chanjo hizo zilundwa kama sehemu ya Mpango wa Chanjo ya UKIMWI wa Afrika Kusini (SAAVI). [ 2 ] == Machapisho yaliyochaguliwa == Williamson amechapisha zaidi ya machapisho 120. Machapisho yake yanajumuisha zaidi eneo lake la utaalamu lenye shughuli wa ukuzaji wa chanjo ya VVU, virusi vya VVU, na virusi vya HPV. * {{Rejea jarida |last=Marais |first=D. J. |last2=Constant |first2=D. |last3=Allan |first3=B. |last4=Carrara |first4=H. |last5=Hoffman |first5=M. |last6=Shapiro |first6=S. |last7=Morroni |first7=C. |last8=Williamson |first8=A.-L. |year=2007 |title=Cervical Human Papillomavirus (HPV) Infection and HPV Type 16 Antibodies in South African Women |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=46 |issue=2 |pages=732–739 |doi=10.1128/JCM.01322-07 |issn=0095-1137 |pmc=2238115 |pmid=18077644}}''The purpose of this publication is to identify subtypes of HIV-1 in both homosexual and heterosexual males in the Cape Town, South Africa population.''[10] * {{Rejea jarida |last=Shephard |first=Enid |last2=Burgers |first2=Wendy A. |last3=Van Harmelen |first3=Joanne H. |last4=Monroe |first4=James E. |last5=Greenhalgh |first5=Trish |last6=Williamson |first6=Carolyn |last7=Williamson |first7=Anna-Lise |year=2008 |title=A Multigene HIV Type 1 Subtype C Modified Vaccinia Ankara (MVA) Vaccine Efficiently Boosts Immune Responses to a DNA Vaccine in Mice |journal=AIDS Research and Human Retroviruses |volume=24 |issue=2 |pages=207–217 |doi=10.1089/aid.2007.0206 |issn=0889-2229 |pmid=18240963}}''The goal of this publication is to identify the prevalence and risk factors associated with HPV Infection, and HPV-16 antibody in the population of Southern Africa.'' * {{Rejea jarida |last=Adler |first=D. |last2=Bruyn |first2=G. d. |last3=Laher |first3=F. |last4=Gray |first4=G. |last5=Allan |first5=B. R. |last6=Williamson |first6=A.-L. |year=2008 |title=Human Papillomavirus Genotype Distribution among Human Immunodeficiency Virus (HIV)-Infected and Non-HIV-Infected Women in Soweto, South Africa |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=46 |issue=12 |pages=4109–4110 |doi=10.1128/JCM.01667-08 |issn=0095-1137 |pmc=2593278 |pmid=18945842}} * {{Rejea jarida |last=Burgers |first=W. A. |last2=Chege |first2=G. K. |last3=Muller |first3=T. L. |last4=van Harmelen |first4=J. H. |last5=Khoury |first5=G. |last6=Shephard |first6=E. G. |last7=Gray |first7=C. M. |last8=Williamson |first8=C. |last9=Williamson |first9=A.-L. |year=2009 |title=Broad, high-magnitude and multifunctional CD4+ and CD8+ T-cell responses elicited by a DNA and modified vaccinia Ankara vaccine containing human immunodeficiency virus type 1 subtype C genes in baboons |journal=Journal of General Virology |volume=90 |issue=2 |pages=468–480 |doi=10.1099/vir.0.004614-0 |issn=0022-1317 |pmid=19141458 |doi-access=free}} * {{Rejea jarida |last=Marais |first=Dianne J. |last2=Carrara |first2=Henri |last3=Ramjee |first3=Gita |last4=Kay |first4=Patti |last5=Williamson |first5=Anna-Lise |year=2009 |title=HIV-1 seroconversion promotes rapid changes in cervical human papillomavirus (HPV) prevalence and HPV-16 antibodies in female sex workers |journal=Journal of Medical Virology |volume=81 |issue=2 |pages=203–210 |doi=10.1002/jmv.21343 |issn=0146-6615 |pmid=19107974 |s2cid=32432184}}[1] == Marejeo == <references> <ref name="AIDS">{{Rejea jarida |last=Harmelen Van |first=Joanne |last2=Wood |first2=Robin |last3=Lambrick |first3=Maureen |last4=Rybicki P |first4=Edward |last5=Williamson |first5=Anna-Lise |last6=Williamson |first6=Carolyn |date=11 Jan 2007 |title=An association between HIV-1 subtypes and mode of transmission in Cape Town, South Africa |journal=AIDS |volume=11 |issue=1 |pages=81–87 |doi=10.1097/00002030-199701000-00012 |pmid=9110079 |s2cid=33694980 |doi-access=free}}</ref> <ref name="AL Williamson">{{Rejea jarida |last=Williamson |first=Anna-Lise |date=2000 |title=The development of HIV-1 subtype vaccines of SOuthern Africa |journal=IUBMB Life |volume=53 |issue=4–5 |pages=207–208 |doi=10.1080/15216540212648 |pmid=12120996 |s2cid=20297986 |doi-access=free}}</ref> <ref name="Anna-Lise Williamson">{{Rejea tovuti|first=Anna-Lise|author=Williamson|title=The Division of Medical Virology, UCT|url=http://www.virology.uct.ac.za/vir/staff/overview|accessdate=18 February 2016}}</ref> <ref name="ASSAF">{{Rejea tovuti|title=Members|work=Academy of Science of South Africa|url=https://www.assaf.org.za/index.php/about-assaf/members|accessdate=25 September 2019}}</ref> <ref name="FRSSAf">{{Rejea tovuti|title=Fellows (FRSSAf)|work=Royal Society of South Africa|date=4 April 2013|url=https://www.royalsocietysa.org.za/?page_id=759|accessdate=25 September 2019|archivedate=5 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180905155258/http://www.royalsocietysa.org.za/?page_id=759}}</ref> <ref name="HIV vaccine">{{Rejea jarida |last=Jaffray |first=Ann |last2=Shephard |first2=Enid |last3=Harmelen |first3=Joanne Van |last4=Williamson |first4=Carolyn |last5=Williamson |first5=Anna-Lise |last6=Rybicki |first6=Edward P. |date=Feb 2004 |title=Human Immunodeficiency virus type 1 subtype C Gag virus-like particle boost substantially improves the immune response to subtype C gag DNA vaccine in mice |journal=Journal of General Virology |volume=85 |issue=2 |pages=409–413 |doi=10.1099/vir.0.19396-0 |pmid=14769898 |doi-access=free}}</ref> <ref name="SAAVI">{{Rejea tovuti|author=SAAVI|title=HIV Vaccine info-line 080 Vaccine|url=http://www.saavi.org.za/makinguct.htm|work=South Africa AIDS Initiative|accessdate=20 May 2015}}</ref> <ref name="SAJoS">{{Rejea jarida |last=Williamson |first=Carolyn |last2=Rybicki |first2=Edward |last3=Morris |first3=Lynn |date=2000 |title=Designing HIV-1 subtype C vaccines for South Africa |journal=South African Journal of Science |volume=96 |issue=6 |pages=318–323}}</ref> <ref name="University of Cape Town">{{Rejea tovuti|first=Anna-Lise|author=Williamson|title=HIV Vaccine development group and Human papilloma virus research group|url=http://www.idm.uct.ac.za/alwilliamson/|work=Institute of infectious disease and molecular medicine|accessdate=20 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518083445/http://www.idm.uct.ac.za/alwilliamson/|archivedate=18 May 2015}}</ref> </references> === Vyanzo ===   == Viungo vya nje == * Publications by Anna-Lise Williamson at ResearchGate * [http://www.idm.uct.ac.za/Anna-Lise_Williamson Anna-Lise Williamson's Profile at Institute of Infectious Disease and Molecular Medicine, UCT] * [http://www.virology.uct.ac.za/vir/staff/anna-lise-williamson Anna-Lise Williamson's Profile at the Department of Medical Virology, UCT] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] pj684hphsjq8o824wll22lftzhntxx8 1504646 1504645 2026-04-12T00:31:06Z Valuegirl 87699 1504646 wikitext text/x-wiki '''Williamson''' ni mtaalamu wa virusi wa kutokea nchini [[Afrika Kusini]]. Yeye ni Profesa wa Virolojia kwenye [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] . [ 1 ] Eneo lake la utaalamu ni virusi vya papilloma vya binadamu, japo pia anafahamika kimataifa kwa kazi yake kwenye kuunda chanjo za [[Virusi vya UKIMWI|VVU]] . Chanjo hizi zimeanzishwa kwenye awamu ya 1 ya majaribio ya kimatibabu. Williamson amechapisha zaidi ya machapisho120. [ 2 ] == Elimu == Williamson alipata elimu yake ya Shahada ya Uzamivu (PhD) kwenye [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] mwaka wa 1985. Tasnifu yake ya Uzamivu (PhD) ilikuwa ina jina la "Utafiti wa Elektroni wa Hadubini na Kingamwili wa Jaagsiekte ". {{Sfn|Payne|1984}} Williamson alikuwemo pia kama mshiriki wa pia Royal Society of South Africa [ 4 ] na katika [[Chuo Kikuu cha Cape Town]] . [ 2 ] == Mafanikio == Williamson ni ana nafasi ya ukurugenzi wa kundi la Utafiti wa Chanjo la Chuo Kikuu cha Cape Town GLP. Sekta yake ya utaalamu na anaotambulika zaidi ni Chanjo za [[Maambukizi ya virusi vya papilloma vya binadamu|Papillomavirusi vya Binadamu]] na [[Virusi vya UKIMWI|VVU]] . [ 1 ] * Alitunukiwa Uwenyekiti kwenye Chanjo 2008 (Mpango wa Viti vya Utafiti wa Afrika Kusini) * Mkuu wa Maabara ya [[Shirika la Afya Duniani]] ya Papillomavirusi vya Binadamu kwa Kanda ya Afrika * Mkuu Mshiriki wa Chuo Kikuu cha Cape Town, Taasisi ya Kitaifa ya Magonjwa ya Kuambukiza, na Maabara ya Kitaifa ya Huduma ya Maabara ya Afya Maabara ya Epidemiolojia ya Masi * Mwanakikundi wa Bodi ya Ushauri ya HPV ya Afrika Kusini [ 2 ] * Mwanakikundi wa Chuo cha Sayansi cha Afrika Kusini [ 5 ] == Michango == Williamson yeye ana nafasi ya ukuu wa kikundi cha utafiti wa maendeleo ya chanjo ya VVU na papilloma ya binadamu kwenye Chuo Kikuu cha Cape Town. Kwa eneo la huko, Williamson na timu ya watu zaidi ya 30 wanaunda chanjo za virusi vya aina ya C vya VVU-1 . Aina hii inafahamika kuwa yenye virusi zaidi, [ 6 ] na inajulikana kuwa aina kuu inayoleta UKIMWI. Kusudi la uchunguzi ni kuunda chanjo za VVU-1 C zenye bei ya wastani na ubora, [ 7 ] ambazo zingeongeza muda mrefu wa seli za kumbukumbu T na kukuza matumizi bora ya mwitikio wa seli za CD4+ na CD8+. [ 2 ] Chanjo mbili zimeteuliwa ili kuendelea kwenye majaribio ya kliniki. Chanjo hizi ni chanjo za DNA na chanjo ya Ankara iliyorekebishwa ya virusi vya chanjo . Chanjo hizo zilundwa kama sehemu ya Mpango wa Chanjo ya UKIMWI wa Afrika Kusini (SAAVI). [ 2 ] == Machapisho yaliyochaguliwa == Williamson amechapisha zaidi ya machapisho 120. Machapisho yake yanajumuisha zaidi eneo lake la utaalamu lenye shughuli wa ukuzaji wa chanjo ya VVU, virusi vya VVU, na virusi vya HPV. * {{Rejea jarida |last=Marais |first=D. J. |last2=Constant |first2=D. |last3=Allan |first3=B. |last4=Carrara |first4=H. |last5=Hoffman |first5=M. |last6=Shapiro |first6=S. |last7=Morroni |first7=C. |last8=Williamson |first8=A.-L. |year=2007 |title=Cervical Human Papillomavirus (HPV) Infection and HPV Type 16 Antibodies in South African Women |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=46 |issue=2 |pages=732–739 |doi=10.1128/JCM.01322-07 |issn=0095-1137 |pmc=2238115 |pmid=18077644}}''The purpose of this publication is to identify subtypes of HIV-1 in both homosexual and heterosexual males in the Cape Town, South Africa population.''[10] * {{Rejea jarida |last=Shephard |first=Enid |last2=Burgers |first2=Wendy A. |last3=Van Harmelen |first3=Joanne H. |last4=Monroe |first4=James E. |last5=Greenhalgh |first5=Trish |last6=Williamson |first6=Carolyn |last7=Williamson |first7=Anna-Lise |year=2008 |title=A Multigene HIV Type 1 Subtype C Modified Vaccinia Ankara (MVA) Vaccine Efficiently Boosts Immune Responses to a DNA Vaccine in Mice |journal=AIDS Research and Human Retroviruses |volume=24 |issue=2 |pages=207–217 |doi=10.1089/aid.2007.0206 |issn=0889-2229 |pmid=18240963}}''The goal of this publication is to identify the prevalence and risk factors associated with HPV Infection, and HPV-16 antibody in the population of Southern Africa.'' * {{Rejea jarida |last=Adler |first=D. |last2=Bruyn |first2=G. d. |last3=Laher |first3=F. |last4=Gray |first4=G. |last5=Allan |first5=B. R. |last6=Williamson |first6=A.-L. |year=2008 |title=Human Papillomavirus Genotype Distribution among Human Immunodeficiency Virus (HIV)-Infected and Non-HIV-Infected Women in Soweto, South Africa |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=46 |issue=12 |pages=4109–4110 |doi=10.1128/JCM.01667-08 |issn=0095-1137 |pmc=2593278 |pmid=18945842}} * {{Rejea jarida |last=Burgers |first=W. A. |last2=Chege |first2=G. K. |last3=Muller |first3=T. L. |last4=van Harmelen |first4=J. H. |last5=Khoury |first5=G. |last6=Shephard |first6=E. G. |last7=Gray |first7=C. M. |last8=Williamson |first8=C. |last9=Williamson |first9=A.-L. |year=2009 |title=Broad, high-magnitude and multifunctional CD4+ and CD8+ T-cell responses elicited by a DNA and modified vaccinia Ankara vaccine containing human immunodeficiency virus type 1 subtype C genes in baboons |journal=Journal of General Virology |volume=90 |issue=2 |pages=468–480 |doi=10.1099/vir.0.004614-0 |issn=0022-1317 |pmid=19141458 |doi-access=free}} * {{Rejea jarida |last=Marais |first=Dianne J. |last2=Carrara |first2=Henri |last3=Ramjee |first3=Gita |last4=Kay |first4=Patti |last5=Williamson |first5=Anna-Lise |year=2009 |title=HIV-1 seroconversion promotes rapid changes in cervical human papillomavirus (HPV) prevalence and HPV-16 antibodies in female sex workers |journal=Journal of Medical Virology |volume=81 |issue=2 |pages=203–210 |doi=10.1002/jmv.21343 |issn=0146-6615 |pmid=19107974 |s2cid=32432184}}[1] == Marejeo == <references> <ref>{{Rejea jarida |last=Harmelen Van |first=Joanne |last2=Wood |first2=Robin |last3=Lambrick |first3=Maureen |last4=Rybicki P |first4=Edward |last5=Williamson |first5=Anna-Lise |last6=Williamson |first6=Carolyn |date=11 Jan 2007 |title=An association between HIV-1 subtypes and mode of transmission in Cape Town, South Africa |journal=AIDS |volume=11 |issue=1 |pages=81–87 |doi=10.1097/00002030-199701000-00012 |pmid=9110079 |s2cid=33694980 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{Rejea jarida |last=Williamson |first=Anna-Lise |date=2000 |title=The development of HIV-1 subtype vaccines of SOuthern Africa |journal=IUBMB Life |volume=53 |issue=4–5 |pages=207–208 |doi=10.1080/15216540212648 |pmid=12120996 |s2cid=20297986 |doi-access=free}}</ref> <ref">{{Rejea tovuti|first=Anna-Lise|author=Williamson|title=The Division of Medical Virology, UCT|url=http://www.virology.uct.ac.za/vir/staff/overview|accessdate=18 February 2016}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Members|work=Academy of Science of South Africa|url=https://www.assaf.org.za/index.php/about-assaf/members|accessdate=25 September 2019}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Fellows (FRSSAf)|work=Royal Society of South Africa|date=4 April 2013|url=https://www.royalsocietysa.org.za/?page_id=759|accessdate=25 September 2019|archivedate=5 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180905155258/http://www.royalsocietysa.org.za/?page_id=759}}</ref> <ref>{{Rejea jarida |last=Jaffray |first=Ann |last2=Shephard |first2=Enid |last3=Harmelen |first3=Joanne Van |last4=Williamson |first4=Carolyn |last5=Williamson |first5=Anna-Lise |last6=Rybicki |first6=Edward P. |date=Feb 2004 |title=Human Immunodeficiency virus type 1 subtype C Gag virus-like particle boost substantially improves the immune response to subtype C gag DNA vaccine in mice |journal=Journal of General Virology |volume=85 |issue=2 |pages=409–413 |doi=10.1099/vir.0.19396-0 |pmid=14769898 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=SAAVI|title=HIV Vaccine info-line 080 Vaccine|url=http://www.saavi.org.za/makinguct.htm|work=South Africa AIDS Initiative|accessdate=20 May 2015}}</ref> <ref>{{Rejea jarida |last=Williamson |first=Carolyn |last2=Rybicki |first2=Edward |last3=Morris |first3=Lynn |date=2000 |title=Designing HIV-1 subtype C vaccines for South Africa |journal=South African Journal of Science |volume=96 |issue=6 |pages=318–323}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|first=Anna-Lise|author=Williamson|title=HIV Vaccine development group and Human papilloma virus research group|url=http://www.idm.uct.ac.za/alwilliamson/|work=Institute of infectious disease and molecular medicine|accessdate=20 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518083445/http://www.idm.uct.ac.za/alwilliamson/|archivedate=18 May 2015}}</ref> </references> === Vyanzo ===   == Viungo vya nje == * Publications by Anna-Lise Williamson at ResearchGate * [http://www.idm.uct.ac.za/Anna-Lise_Williamson Anna-Lise Williamson's Profile at Institute of Infectious Disease and Molecular Medicine, UCT] * [http://www.virology.uct.ac.za/vir/staff/anna-lise-williamson Anna-Lise Williamson's Profile at the Department of Medical Virology, UCT] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] lxyzuidou2up8m6xb17m2xltszdm1tq 1504729 1504646 2026-04-12T05:27:43Z Riccardo Riccioni 452 1504729 wikitext text/x-wiki {{tafsiri kompyuta}} '''Anna-LiseWilliamson''' ni mtaalamu wa virusi wa kutokea nchini [[Afrika Kusini]]. Yeye ni Profesa wa Virolojia kwenye [[Chuo Kikuu cha Cape Town]]. Eneo lake la utaalamu ni virusi vya papilloma vya binadamu, japo pia anafahamika kimataifa kwa kazi yake kwenye kuunda chanjo za [[Virusi vya UKIMWI|VVU]] . Chanjo hizi zimeanzishwa kwenye awamu ya 1 ya majaribio ya kimatibabu. Williamson amechapisha zaidi ya machapisho 120. == Elimu == Williamson alipata elimu yake ya Shahada ya Uzamivu (PhD) kwenye [[Chuo Kikuu cha Witwatersrand]] mwaka wa 1985. Tasnifu yake ya Uzamivu (PhD) ilikuwa ina jina la "Utafiti wa Elektroni wa Hadubini na Kingamwili wa Jaagsiekte ". {{Sfn|Payne|1984}} Williamson alikuwemo pia kama mshiriki wa Royal Society of South Africa na katika [[Chuo Kikuu cha Cape Town]]. == Mafanikio == Williamson ni ana nafasi ya ukurugenzi wa kundi la Utafiti wa Chanjo la Chuo Kikuu cha Cape Town GLP. Sekta yake ya utaalamu na anaotambulika zaidi ni Chanjo za [[Maambukizi ya virusi vya papilloma vya binadamu|Papillomavirusi vya Binadamu]] na [[Virusi vya UKIMWI|VVU]]. * Alitunukiwa Uwenyekiti kwenye Chanjo 2008 (Mpango wa Viti vya Utafiti wa Afrika Kusini) * Mkuu wa Maabara ya [[Shirika la Afya Duniani]] ya Papillomavirusi vya Binadamu kwa Kanda ya Afrika * Mkuu Mshiriki wa Chuo Kikuu cha Cape Town, Taasisi ya Kitaifa ya Magonjwa ya Kuambukiza, na Maabara ya Kitaifa ya Huduma ya Maabara ya Afya Maabara ya Epidemiolojia ya Masi * Mwanakikundi wa Bodi ya Ushauri ya HPV ya Afrika Kusini * Mwanakikundi wa Chuo cha Sayansi cha Afrika Kusini == Michango == Williamson yeye ana nafasi ya ukuu wa kikundi cha utafiti wa maendeleo ya chanjo ya VVU na papilloma ya binadamu kwenye Chuo Kikuu cha Cape Town. Kwa eneo la huko, Williamson na timu ya watu zaidi ya 30 wanaunda chanjo za virusi vya aina ya C vya VVU-1 . Aina hii inafahamika kuwa yenye virusi zaidi, na inajulikana kuwa aina kuu inayoleta UKIMWI. Kusudi la uchunguzi ni kuunda chanjo za VVU-1 C zenye bei ya wastani na ubora, ambazo zingeongeza muda mrefu wa seli za kumbukumbu T na kukuza matumizi bora ya mwitikio wa seli za CD4+ na CD8+. Chanjo mbili zimeteuliwa ili kuendelea kwenye majaribio ya kliniki. Chanjo hizi ni chanjo za DNA na chanjo ya Ankara iliyorekebishwa ya virusi vya chanjo . Chanjo hizo zilundwa kama sehemu ya Mpango wa Chanjo ya UKIMWI wa Afrika Kusini (SAAVI). == Machapisho yaliyochaguliwa == Williamson amechapisha zaidi ya machapisho 120. Machapisho yake yanajumuisha zaidi eneo lake la utaalamu lenye shughuli wa ukuzaji wa chanjo ya VVU, virusi vya VVU, na virusi vya HPV. * {{Rejea jarida |last=Marais |first=D. J. |last2=Constant |first2=D. |last3=Allan |first3=B. |last4=Carrara |first4=H. |last5=Hoffman |first5=M. |last6=Shapiro |first6=S. |last7=Morroni |first7=C. |last8=Williamson |first8=A.-L. |year=2007 |title=Cervical Human Papillomavirus (HPV) Infection and HPV Type 16 Antibodies in South African Women |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=46 |issue=2 |pages=732–739 |doi=10.1128/JCM.01322-07 |issn=0095-1137 |pmc=2238115 |pmid=18077644}}''The purpose of this publication is to identify subtypes of HIV-1 in both homosexual and heterosexual males in the Cape Town, South Africa population.''[10] * {{Rejea jarida |last=Shephard |first=Enid |last2=Burgers |first2=Wendy A. |last3=Van Harmelen |first3=Joanne H. |last4=Monroe |first4=James E. |last5=Greenhalgh |first5=Trish |last6=Williamson |first6=Carolyn |last7=Williamson |first7=Anna-Lise |year=2008 |title=A Multigene HIV Type 1 Subtype C Modified Vaccinia Ankara (MVA) Vaccine Efficiently Boosts Immune Responses to a DNA Vaccine in Mice |journal=AIDS Research and Human Retroviruses |volume=24 |issue=2 |pages=207–217 |doi=10.1089/aid.2007.0206 |issn=0889-2229 |pmid=18240963}}''The goal of this publication is to identify the prevalence and risk factors associated with HPV Infection, and HPV-16 antibody in the population of Southern Africa.'' * {{Rejea jarida |last=Adler |first=D. |last2=Bruyn |first2=G. d. |last3=Laher |first3=F. |last4=Gray |first4=G. |last5=Allan |first5=B. R. |last6=Williamson |first6=A.-L. |year=2008 |title=Human Papillomavirus Genotype Distribution among Human Immunodeficiency Virus (HIV)-Infected and Non-HIV-Infected Women in Soweto, South Africa |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=46 |issue=12 |pages=4109–4110 |doi=10.1128/JCM.01667-08 |issn=0095-1137 |pmc=2593278 |pmid=18945842}} * {{Rejea jarida |last=Burgers |first=W. A. |last2=Chege |first2=G. K. |last3=Muller |first3=T. L. |last4=van Harmelen |first4=J. H. |last5=Khoury |first5=G. |last6=Shephard |first6=E. G. |last7=Gray |first7=C. M. |last8=Williamson |first8=C. |last9=Williamson |first9=A.-L. |year=2009 |title=Broad, high-magnitude and multifunctional CD4+ and CD8+ T-cell responses elicited by a DNA and modified vaccinia Ankara vaccine containing human immunodeficiency virus type 1 subtype C genes in baboons |journal=Journal of General Virology |volume=90 |issue=2 |pages=468–480 |doi=10.1099/vir.0.004614-0 |issn=0022-1317 |pmid=19141458 |doi-access=free}} * {{Rejea jarida |last=Marais |first=Dianne J. |last2=Carrara |first2=Henri |last3=Ramjee |first3=Gita |last4=Kay |first4=Patti |last5=Williamson |first5=Anna-Lise |year=2009 |title=HIV-1 seroconversion promotes rapid changes in cervical human papillomavirus (HPV) prevalence and HPV-16 antibodies in female sex workers |journal=Journal of Medical Virology |volume=81 |issue=2 |pages=203–210 |doi=10.1002/jmv.21343 |issn=0146-6615 |pmid=19107974 |s2cid=32432184}}[1] == Marejeo == <references> == Viungo vya nje == * [http://www.idm.uct.ac.za/Anna-Lise_Williamson Anna-Lise Williamson's Profile at Institute of Infectious Disease and Molecular Medicine, UCT] * [http://www.virology.uct.ac.za/vir/staff/anna-lise-williamson Anna-Lise Williamson's Profile at the Department of Medical Virology, UCT] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanabiolojia wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] cvzmbxx5aoupxuwdlaye24o7coep8ea Funke Abimbola 0 227834 1504647 2026-04-12T00:56:21Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1345474713|Funke Abimbola]]" 1504647 wikitext text/x-wiki '''Abimbola''' MBE ni mfanyabiashara na mwanasheria kutoka Nigeria . Anatetea utofauti kama vile utofauti wa rangi,jinsia,umri na kadhalika kwenye jamii [[Ufalme wa Muungano|ya Uingereza]], hasa akijikita kwenye taaluma ya sheria. Abimbola alipata elimu yake ya chuoni kwenye Chuo Kikuu cha Newcastle kwenye msawala ya sheria. Abimbola ni mzazi wa kijana wa miaka 19 ambaye kwa sasa mwana wake yupo anasomea chuoni huko Chuo Kikuu cha Newcastle akisomea [[Uundaji bidhaa pepe za tarakilishi|Uhandisi wa Programu.]] == Maisha ya awali na elimu == Abimbola ametokea kwenye wenye ndugu wa madaktari . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.106comms.com/law/106-seconds-funke-abimbola/|title=106 seconds with… Funke Abimbola, Managing Counsel for Roche UK, diversity champion, speaker and proud mother|work=6th Sense|accessdate=29 June 2016}}</ref> Alipata elimu Burgess Hill Girls . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://burgesshillgirls.com/news/catching-old-girl-funke-abimbola-mbe-nee-akindolie|title=Catching Up With 'Old Girl' Funke Abimbola|work=Burgess Hill Girls|accessdate=3 October 2017|archivedate=3 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003225200/http://burgesshillgirls.com/news/catching-old-girl-funke-abimbola-mbe-nee-akindolie}}</ref> Hakusoma udaktari kwa sababu ya wasiwasi wake wa "maumivu na damu" ( algophobia na hemophobia ). Alipata elimu yake ya shahada yake ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Newcastle kisha kurejea Nigeria kufanya mtihani wa Mwanasheria wa Nigeria. Abimbola alipata mtoto alivyofikisha miaka 28 akiwa kazini na na Campbell Hooper. <ref>{{Rejea tovuti|date=2014-07-04|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|url=https://www.legalbusiness.co.uk/blogs/careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roches-funke-abimbola/|accessdate=2022-05-30|work=Legal Business|language=en-GB}}</ref> Kwenye mwaka wa 2000, alikua rasmi kama wakili . <ref name="first">{{Rejea tovuti|url=http://first100years.org.uk/funke-abimbola/|title=Funke Abimbola|work=First100years|accessdate=29 June 2016}}</ref> Baba yake alifariki dunia kwenye mnamo wa 2012 baada ya kupatwa na ugonjwa wa [[saratani]] . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.wearethecity.com/inspirational-women-funke-abimbola-solicitor-one-worlds-largest-biotech-companies/|title=Inspirational Woman: Funke Abimbola. Solicitor for one of the world's largest biotech companies|work=We are the City|accessdate=29 June 2016}}</ref> <ref name="Iordache">{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}</ref> == Kazi == Abimbola akawa na nafasi ya juu sana kama wakili mweusi mwandamizi zaidi kwa shughuli za [[Dawa ya famasia|dawa]] za Roche nchini [[Uingereza]], Ireland, [[Gibraltar]] na [[Malta]] . Alirejea Nigeria kwa lengo la maandalizi ya mtihani wa Mwanasheria wa Nigeria. Akiwemo humo, alishirikiana kufanya kazi pamoja na FO Akinrele & Co. <ref name="Iordache">{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuxandra_Iordache">Ruxandra Iordache. [http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola "Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola"]. ''Legal Business''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 June</span> 2016</span>.</cite></ref> Baada ya kurejesha makazi yake nchini Uingereza kutoka Nigeria kwenye miaka ya 1990, alifanya kazi na Wembley Plc na kwa kipindi hicho alihitimu kama wakili wa kampuni/biashara. Kisha hapo mbeleni alihamia Campbell Hooper ambapo alifanya kazi kama wakili. <ref name="Iordache">{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuxandra_Iordache">Ruxandra Iordache. [http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola "Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola"]. ''Legal Business''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 June</span> 2016</span>.</cite></ref> Mwaka 2012, alijiunga na taasisi ya Roche UK huku akifanya kazi kwa nafasi ya Wakili Mkuu (Uingereza na Ireland). <ref name="Ajumobi" /> Pamoja na hayo alishikilia nafasi ya Afisa wa Ulinzi wa Data wa Uingereza. <ref name="Ajumobi" /> Kipindi cha mnamo Desemba 2015, akawa mshauri mkuu na katibu wa kampuni wa shirika hilo na akapanda cheo hadi cheo na kufikia kuwa mshauri mkuu na kiongozi mkuu wa uzingatiaji wa fedha mwaka wa Januari 2017. <ref name="Ajumobi" /> Alipambana na kero za kupata kazi ya kiwango vya kwanza nchi ya Uingereza. alielezea kwenye First 100 Years, "Niliona ni vigumu sana kupata nafasi ya kiwango cha kwanza nilipomaliza mtihani wa uhamisho wa QLTT (kwa sasa inafahamika kama QLTS) na nilihitaji kupata uzoefu kabla ya kufuzu. <ref>{{Rejea tovuti|title=Connectnigeria Articles|url=https://articles.connectnigeria.com/women-you-should-know-funke-abimbola/|accessdate=2025-02-08|language=en-GB}}</ref> Ili kupata nafasi, niliandika orodha ya makampuni 100 bora ya sheria yaliyobobea kwenye sheria za makampuni na nikafanya vivyo hivyo na timu 50 bora za ndani. Kisha niliendelea kuwaita wakuu wa idara katika mashirika yote 150 kwa ubaridi. Hii ilisababisha mahojiano kadhaa, ikiwa ni pamoja na moja na PLC kubwa, iliyoorodheshwa kikamilifu. Kwney mazungumzo hayo, mkuu wa sheria (ambaye ni Mwingereza japo mwenzake ana asili ya Asia) aliuliza swali kama nilifikiri rangi yangu imekuwa sababu ya kutopata mahojiano na mashirika mengine. Hiyo ilikuwa, kwa kweli, mara ya kwanza hata kuchanganua mawazo kama rangi kama kitu chenye kuweza kuzuia maendeleo yangu. Mambo yakaja kubadilika,nilipewa nafasi na mimi na niliweza kuhitimu kama wakili ndani." == Tuzo na utambuzi == {| class="wikitable" ! scope="col" |Mwaka ! scope="col" | Darasa ! scope="col" | Kategoria ! scope="col" | Shirika la kutoa tuzo |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Tuzo la Mfano Chanya wa Kuigwa (Jinsia) | Tuzo za Kitaifa za Utofauti 2015 |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Tuzo ya Mwanamke Bora wa Mwaka katika Kazi | Wanawake4Afrika |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Mwanamke Bora katika Huduma za Kitaalamu | Tuzo la Thamani |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Mwanachama wa Mwaka Mwenye Kuvutia | Tuzo za Mtandao Jumuishi |- ! scope="row" | 2015 | Cheti cha Sifa | Tuzo za Raia wa Uingereza 2015 | |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Diva Bora wa Mwaka | Divas wa Rangi |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Mpenzi wa Kimataifa wa Mwaka | Divas wa Rangi |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Mzungumzaji Bora wa Umma | Tuzo za CA kutoka kwa Jarida la C. Hub |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Siyo hadithi bora zaidi | Tuzo za CA kutoka kwa Jarida la C. Hub |- ! scope="row" | 2016 | Utambuzi | Tuzo ya utambuzi kwa mafanikio na michango bora | Wanawake4Afrika |- ! scope="row" | 2016 | Sehemu ya Mwanga | Tuzo ya Wajitolea | Waziri Mkuu wa Uingereza 2016 |- ! scope="row" | 2017 | MBE (Mwanachama wa Agizo la Milki ya Uingereza) | Kwa huduma kwa utofauti katika taaluma ya sheria na kwa vijana | Malkia Elizabeth II |- ! scope="row" | 2019 | LLD (Daktari wa Heshima wa Sheria) | Kwa michango kwa utofauti wa kijamii na makampuni | Chuo Kikuu cha Hertfordshire |} Vyanzo: <ref name="award">{{Rejea tovuti|url=http://www.speakers4schools.org/speakers/funke-abimbola/|title=General Counsel & Company Secretary, Roche UK|work=Speakers4Schools|accessdate=7 July 2016|archivedate=9 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709154547/https://www.speakers4schools.org/speakers/funke-abimbola/}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2017-12-07|title=Profile: Funke Abimbola-Akindolie MBE, a multi-award winning solicitor|url=https://nairametrics.com/2017/12/07/profile-funke-abimbola-akindolie-mbe-a-multi-award-winning-solicitor/|accessdate=2021-05-19|work=Nairametrics|language=en-GB}}</ref> * Ifeoma Malo * Ade Hassan * Ade Olufeko == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * {{Official|https://funkeabimbola.com}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasheria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] ky52iadr2bbd4iibwsn1rhxoonsh8zo 1504648 1504647 2026-04-12T00:58:50Z Valuegirl 87699 1504648 wikitext text/x-wiki '''Abimbola''' MBE ni mfanyabiashara na mwanasheria kutoka Nigeria . Anatetea utofauti kama vile utofauti wa rangi,jinsia,umri na kadhalika kwenye jamii [[Ufalme wa Muungano|ya Uingereza]], hasa akijikita kwenye taaluma ya sheria. Abimbola alipata elimu yake ya chuoni kwenye Chuo Kikuu cha Newcastle kwenye msawala ya sheria. Abimbola ni mzazi wa kijana wa miaka 19 ambaye kwa sasa mwana wake yupo anasomea chuoni huko Chuo Kikuu cha Newcastle akisomea [[Uundaji bidhaa pepe za tarakilishi|Uhandisi wa Programu.]] == Maisha ya awali na elimu == Abimbola ametokea kwenye wenye ndugu wa madaktari . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.106comms.com/law/106-seconds-funke-abimbola/|title=106 seconds with… Funke Abimbola, Managing Counsel for Roche UK, diversity champion, speaker and proud mother|work=6th Sense|accessdate=29 June 2016}}</ref> Alipata elimu Burgess Hill Girls . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://burgesshillgirls.com/news/catching-old-girl-funke-abimbola-mbe-nee-akindolie|title=Catching Up With 'Old Girl' Funke Abimbola|work=Burgess Hill Girls|accessdate=3 October 2017|archivedate=3 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003225200/http://burgesshillgirls.com/news/catching-old-girl-funke-abimbola-mbe-nee-akindolie}}</ref> Hakusoma udaktari kwa sababu ya wasiwasi wake wa "maumivu na damu" ( algophobia na hemophobia ). Alipata elimu yake ya shahada yake ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Newcastle kisha kurejea Nigeria kufanya mtihani wa Mwanasheria wa Nigeria. Abimbola alipata mtoto alivyofikisha miaka 28 akiwa kazini na na Campbell Hooper. <ref>{{Rejea tovuti|date=2014-07-04|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|url=https://www.legalbusiness.co.uk/blogs/careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roches-funke-abimbola/|accessdate=2022-05-30|work=Legal Business|language=en-GB}}</ref> Kwenye mwaka wa 2000, alikua rasmi kama wakili . <ref name="first">{{Rejea tovuti|url=http://first100years.org.uk/funke-abimbola/|title=Funke Abimbola|work=First100years|accessdate=29 June 2016}}</ref> Baba yake alifariki dunia kwenye mnamo wa 2012 baada ya kupatwa na ugonjwa wa [[saratani]] . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.wearethecity.com/inspirational-women-funke-abimbola-solicitor-one-worlds-largest-biotech-companies/|title=Inspirational Woman: Funke Abimbola. Solicitor for one of the world's largest biotech companies|work=We are the City|accessdate=29 June 2016}}</ref> <ref >{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}</ref> == Kazi == Abimbola akawa na nafasi ya juu sana kama wakili mweusi mwandamizi zaidi kwa shughuli za [[Dawa ya famasia|dawa]] za Roche nchini [[Uingereza]], Ireland, [[Gibraltar]] na [[Malta]] . Alirejea Nigeria kwa lengo la maandalizi ya mtihani wa Mwanasheria wa Nigeria. Akiwemo humo, alishirikiana kufanya kazi pamoja na FO Akinrele & Co. <ref name="Iordache">{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuxandra_Iordache">Ruxandra Iordache. [http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola "Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola"]. ''Legal Business''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 June</span> 2016</span>.</cite></ref> Baada ya kurejesha makazi yake nchini Uingereza kutoka Nigeria kwenye miaka ya 1990, alifanya kazi na Wembley Plc na kwa kipindi hicho alihitimu kama wakili wa kampuni/biashara. Kisha hapo mbeleni alihamia Campbell Hooper ambapo alifanya kazi kama wakili. <ref name="Iordache">{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuxandra_Iordache">Ruxandra Iordache. [http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola "Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola"]. ''Legal Business''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 June</span> 2016</span>.</cite></ref> Mwaka 2012, alijiunga na taasisi ya Roche UK huku akifanya kazi kwa nafasi ya Wakili Mkuu (Uingereza na Ireland). <ref> Pamoja na hayo alishikilia nafasi ya Afisa wa Ulinzi wa Data wa Uingereza. <ref name="Ajumobi" /> Kipindi cha mnamo Desemba 2015, akawa mshauri mkuu na katibu wa kampuni wa shirika hilo na akapanda cheo hadi cheo na kufikia kuwa mshauri mkuu na kiongozi mkuu wa uzingatiaji wa fedha mwaka wa Januari 2017. <ref name="Ajumobi" /> Alipambana na kero za kupata kazi ya kiwango vya kwanza nchi ya Uingereza. alielezea kwenye First 100 Years, "Niliona ni vigumu sana kupata nafasi ya kiwango cha kwanza nilipomaliza mtihani wa uhamisho wa QLTT (kwa sasa inafahamika kama QLTS) na nilihitaji kupata uzoefu kabla ya kufuzu. <ref>{{Rejea tovuti|title=Connectnigeria Articles|url=https://articles.connectnigeria.com/women-you-should-know-funke-abimbola/|accessdate=2025-02-08|language=en-GB}}</ref> Ili kupata nafasi, niliandika orodha ya makampuni 100 bora ya sheria yaliyobobea kwenye sheria za makampuni na nikafanya vivyo hivyo na timu 50 bora za ndani. Kisha niliendelea kuwaita wakuu wa idara katika mashirika yote 150 kwa ubaridi. Hii ilisababisha mahojiano kadhaa, ikiwa ni pamoja na moja na PLC kubwa, iliyoorodheshwa kikamilifu. Kwney mazungumzo hayo, mkuu wa sheria (ambaye ni Mwingereza japo mwenzake ana asili ya Asia) aliuliza swali kama nilifikiri rangi yangu imekuwa sababu ya kutopata mahojiano na mashirika mengine. Hiyo ilikuwa, kwa kweli, mara ya kwanza hata kuchanganua mawazo kama rangi kama kitu chenye kuweza kuzuia maendeleo yangu. Mambo yakaja kubadilika,nilipewa nafasi na mimi na niliweza kuhitimu kama wakili ndani." == Tuzo na utambuzi == {| class="wikitable" ! scope="col" |Mwaka ! scope="col" | Darasa ! scope="col" | Kategoria ! scope="col" | Shirika la kutoa tuzo |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Tuzo la Mfano Chanya wa Kuigwa (Jinsia) | Tuzo za Kitaifa za Utofauti 2015 |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Tuzo ya Mwanamke Bora wa Mwaka katika Kazi | Wanawake4Afrika |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Mwanamke Bora katika Huduma za Kitaalamu | Tuzo la Thamani |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Mwanachama wa Mwaka Mwenye Kuvutia | Tuzo za Mtandao Jumuishi |- ! scope="row" | 2015 | Cheti cha Sifa | Tuzo za Raia wa Uingereza 2015 | |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Diva Bora wa Mwaka | Divas wa Rangi |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Mpenzi wa Kimataifa wa Mwaka | Divas wa Rangi |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Mzungumzaji Bora wa Umma | Tuzo za CA kutoka kwa Jarida la C. Hub |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Siyo hadithi bora zaidi | Tuzo za CA kutoka kwa Jarida la C. Hub |- ! scope="row" | 2016 | Utambuzi | Tuzo ya utambuzi kwa mafanikio na michango bora | Wanawake4Afrika |- ! scope="row" | 2016 | Sehemu ya Mwanga | Tuzo ya Wajitolea | Waziri Mkuu wa Uingereza 2016 |- ! scope="row" | 2017 | MBE (Mwanachama wa Agizo la Milki ya Uingereza) | Kwa huduma kwa utofauti katika taaluma ya sheria na kwa vijana | Malkia Elizabeth II |- ! scope="row" | 2019 | LLD (Daktari wa Heshima wa Sheria) | Kwa michango kwa utofauti wa kijamii na makampuni | Chuo Kikuu cha Hertfordshire |} Vyanzo: <ref name="award">{{Rejea tovuti|url=http://www.speakers4schools.org/speakers/funke-abimbola/|title=General Counsel & Company Secretary, Roche UK|work=Speakers4Schools|accessdate=7 July 2016|archivedate=9 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709154547/https://www.speakers4schools.org/speakers/funke-abimbola/}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2017-12-07|title=Profile: Funke Abimbola-Akindolie MBE, a multi-award winning solicitor|url=https://nairametrics.com/2017/12/07/profile-funke-abimbola-akindolie-mbe-a-multi-award-winning-solicitor/|accessdate=2021-05-19|work=Nairametrics|language=en-GB}}</ref> * Ifeoma Malo * Ade Hassan * Ade Olufeko == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * {{Official|https://funkeabimbola.com}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasheria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] nnhigfji66zsc3jmc5tiszdax6kcwgz 1504730 1504648 2026-04-12T05:28:57Z Riccardo Riccioni 452 1504730 wikitext text/x-wiki '''Funke Abimbola''' MBE ni mfanyabiashara na mwanasheria kutoka Nigeria. Anatetea utofauti kama vile utofauti wa rangi, jinsia, umri na kadhalika kwenye jamii ya [[Ufalme wa Muungano]], hasa akijikita kwenye taaluma ya sheria. Abimbola alipata elimu yake ya chuoni kwenye Chuo Kikuu cha Newcastle kwenye msawala ya sheria. Abimbola ni mzazi wa kijana wa miaka 19 ambaye kwa sasa mwana wake yupo anasomea chuoni huko Chuo Kikuu cha Newcastle akisomea [[Uundaji bidhaa pepe za tarakilishi|Uhandisi wa Programu.]] == Maisha ya awali na elimu == Abimbola ametokea kwenye wenye ndugu wa madaktari . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.106comms.com/law/106-seconds-funke-abimbola/|title=106 seconds with… Funke Abimbola, Managing Counsel for Roche UK, diversity champion, speaker and proud mother|work=6th Sense|accessdate=29 June 2016}}</ref> Alipata elimu Burgess Hill Girls . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://burgesshillgirls.com/news/catching-old-girl-funke-abimbola-mbe-nee-akindolie|title=Catching Up With 'Old Girl' Funke Abimbola|work=Burgess Hill Girls|accessdate=3 October 2017|archivedate=3 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003225200/http://burgesshillgirls.com/news/catching-old-girl-funke-abimbola-mbe-nee-akindolie}}</ref> Hakusoma udaktari kwa sababu ya wasiwasi wake wa "maumivu na damu" ( algophobia na hemophobia ). Alipata elimu yake ya shahada yake ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Newcastle kisha kurejea Nigeria kufanya mtihani wa Mwanasheria wa Nigeria. Abimbola alipata mtoto alivyofikisha miaka 28 akiwa kazini na na Campbell Hooper. <ref>{{Rejea tovuti|date=2014-07-04|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|url=https://www.legalbusiness.co.uk/blogs/careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roches-funke-abimbola/|accessdate=2022-05-30|work=Legal Business|language=en-GB}}</ref> Kwenye mwaka wa 2000, alikua rasmi kama wakili . <ref name="first">{{Rejea tovuti|url=http://first100years.org.uk/funke-abimbola/|title=Funke Abimbola|work=First100years|accessdate=29 June 2016}}</ref> Baba yake alifariki dunia kwenye mnamo wa 2012 baada ya kupatwa na ugonjwa wa [[saratani]] . <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.wearethecity.com/inspirational-women-funke-abimbola-solicitor-one-worlds-largest-biotech-companies/|title=Inspirational Woman: Funke Abimbola. Solicitor for one of the world's largest biotech companies|work=We are the City|accessdate=29 June 2016}}</ref> <ref >{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}</ref> == Kazi == Abimbola akawa na nafasi ya juu sana kama wakili mweusi mwandamizi zaidi kwa shughuli za [[Dawa ya famasia|dawa]] za Roche nchini [[Uingereza]], Ireland, [[Gibraltar]] na [[Malta]] . Alirejea Nigeria kwa lengo la maandalizi ya mtihani wa Mwanasheria wa Nigeria. Akiwemo humo, alishirikiana kufanya kazi pamoja na FO Akinrele & Co. <ref name="Iordache">{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuxandra_Iordache">Ruxandra Iordache. [http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola "Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola"]. ''Legal Business''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 June</span> 2016</span>.</cite></ref> Baada ya kurejesha makazi yake nchini Uingereza kutoka Nigeria kwenye miaka ya 1990, alifanya kazi na Wembley Plc na kwa kipindi hicho alihitimu kama wakili wa kampuni/biashara. Kisha hapo mbeleni alihamia Campbell Hooper ambapo alifanya kazi kama wakili. <ref name="Iordache">{{Rejea tovuti|url=http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola|title=Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola|author=Ruxandra Iordache|work=Legal Business|accessdate=29 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRuxandra_Iordache">Ruxandra Iordache. [http://www.legalbusiness.co.uk/index.php/lb-blog-view/2580-careers-counsel-for-aspiring-lawyers-roche-s-funke-abimbola "Careers counsel for aspiring lawyers: Roche's Funke Abimbola"]. ''Legal Business''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 June</span> 2016</span>.</cite></ref> Mwaka 2012, alijiunga na taasisi ya Roche UK huku akifanya kazi kwa nafasi ya Wakili Mkuu (Uingereza na Ireland). <ref> Pamoja na hayo alishikilia nafasi ya Afisa wa Ulinzi wa Data wa Uingereza. <ref name="Ajumobi" /> Kipindi cha mnamo Desemba 2015, akawa mshauri mkuu na katibu wa kampuni wa shirika hilo na akapanda cheo hadi cheo na kufikia kuwa mshauri mkuu na kiongozi mkuu wa uzingatiaji wa fedha mwaka wa Januari 2017. <ref name="Ajumobi" /> Alipambana na kero za kupata kazi ya kiwango vya kwanza nchi ya Uingereza. alielezea kwenye First 100 Years, "Niliona ni vigumu sana kupata nafasi ya kiwango cha kwanza nilipomaliza mtihani wa uhamisho wa QLTT (kwa sasa inafahamika kama QLTS) na nilihitaji kupata uzoefu kabla ya kufuzu. <ref>{{Rejea tovuti|title=Connectnigeria Articles|url=https://articles.connectnigeria.com/women-you-should-know-funke-abimbola/|accessdate=2025-02-08|language=en-GB}}</ref> Ili kupata nafasi, niliandika orodha ya makampuni 100 bora ya sheria yaliyobobea kwenye sheria za makampuni na nikafanya vivyo hivyo na timu 50 bora za ndani. Kisha niliendelea kuwaita wakuu wa idara katika mashirika yote 150 kwa ubaridi. Hii ilisababisha mahojiano kadhaa, ikiwa ni pamoja na moja na PLC kubwa, iliyoorodheshwa kikamilifu. Kwney mazungumzo hayo, mkuu wa sheria (ambaye ni Mwingereza japo mwenzake ana asili ya Asia) aliuliza swali kama nilifikiri rangi yangu imekuwa sababu ya kutopata mahojiano na mashirika mengine. Hiyo ilikuwa, kwa kweli, mara ya kwanza hata kuchanganua mawazo kama rangi kama kitu chenye kuweza kuzuia maendeleo yangu. Mambo yakaja kubadilika,nilipewa nafasi na mimi na niliweza kuhitimu kama wakili ndani." == Tuzo na utambuzi == {| class="wikitable" ! scope="col" |Mwaka ! scope="col" | Darasa ! scope="col" | Kategoria ! scope="col" | Shirika la kutoa tuzo |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Tuzo la Mfano Chanya wa Kuigwa (Jinsia) | Tuzo za Kitaifa za Utofauti 2015 |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Tuzo ya Mwanamke Bora wa Mwaka katika Kazi | Wanawake4Afrika |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Mwanamke Bora katika Huduma za Kitaalamu | Tuzo la Thamani |- ! scope="row" | 2015 | Mshindi | Mwanachama wa Mwaka Mwenye Kuvutia | Tuzo za Mtandao Jumuishi |- ! scope="row" | 2015 | Cheti cha Sifa | Tuzo za Raia wa Uingereza 2015 | |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Diva Bora wa Mwaka | Divas wa Rangi |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Mpenzi wa Kimataifa wa Mwaka | Divas wa Rangi |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Mzungumzaji Bora wa Umma | Tuzo za CA kutoka kwa Jarida la C. Hub |- ! scope="row" | 2016 | Mshindi | Siyo hadithi bora zaidi | Tuzo za CA kutoka kwa Jarida la C. Hub |- ! scope="row" | 2016 | Utambuzi | Tuzo ya utambuzi kwa mafanikio na michango bora | Wanawake4Afrika |- ! scope="row" | 2016 | Sehemu ya Mwanga | Tuzo ya Wajitolea | Waziri Mkuu wa Uingereza 2016 |- ! scope="row" | 2017 | MBE (Mwanachama wa Agizo la Milki ya Uingereza) | Kwa huduma kwa utofauti katika taaluma ya sheria na kwa vijana | Malkia Elizabeth II |- ! scope="row" | 2019 | LLD (Daktari wa Heshima wa Sheria) | Kwa michango kwa utofauti wa kijamii na makampuni | Chuo Kikuu cha Hertfordshire |} Vyanzo: <ref name="award">{{Rejea tovuti|url=http://www.speakers4schools.org/speakers/funke-abimbola/|title=General Counsel & Company Secretary, Roche UK|work=Speakers4Schools|accessdate=7 July 2016|archivedate=9 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709154547/https://www.speakers4schools.org/speakers/funke-abimbola/}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2017-12-07|title=Profile: Funke Abimbola-Akindolie MBE, a multi-award winning solicitor|url=https://nairametrics.com/2017/12/07/profile-funke-abimbola-akindolie-mbe-a-multi-award-winning-solicitor/|accessdate=2021-05-19|work=Nairametrics|language=en-GB}}</ref> * Ifeoma Malo * Ade Hassan * Ade Olufeko == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * {{Official|https://funkeabimbola.com}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasheria wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 5it0ij2mfb6kv88jyo7snj1bcsokm8d Beatrice Aboyade 0 227835 1504649 2026-04-12T01:17:44Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1346558635|Beatrice Aboyade]]" 1504649 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Beatrice Olabimpe Aboyade|image=Beatrice Aboyade.png|caption=|spouse=Professor Ojetunji Aboyade (deceased)|children=4|birthname=Beatrice Olabimpe|birth_date={{birth date|df=y|1935|08|24}}|birth_place=[[Ijebu Ode]], [[Ogun State]]|death_date={{death date and age|df=y|2023|03|03|1935|08|24}}|death_place=|alma_mater=[[University of Ibadan]] <br> [[University of Michigan]]|party=|state=Ijebu Ode|occupation=Librarian}} '''Aboyade''' (aliyezaliwa [[24 Agosti]] [[1935]] - aliyefariki [[3 Machi]] [[2023]]) alikuwa mkutubi wa kutoka nchi ya [[Nigeria]] na pia alikua ni profesa wa Mafunzo ya Maktaba kwenye [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] . Alijulikana kama mpainia kwenye Ukutubi nchini [[Nigeria]] na ''World Encyclopedia of Library and Information Services.'' Aboyade likua mfanyakazi kwenye [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] na Maktaba za Chuo Kikuu cha Ile-Ife . <ref name=":0">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Wedgeworth|first=Robert|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=9780838906095|location=Chicago|pages=[https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1 1]|url-access=registration}}</ref> <ref>{{Rejea kitabu|title=Nigerian Women Annual: Who's Who|publisher=Gito & Associates|year=1990|location=Benin City|pages=15|issn=0795-7807}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q22957852|title=Beatrice Aboyade|accessdate=19 May 2021|archivedate=19 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210519132533/https://www.wikidata.org/wiki/Q22957852}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Aboyade alisomea masomo yake ya msingi kwenye Shule ya Msingi ya Christ's Church, Porogun, [[Ijebu-Ode|Ijebu Ode]] . Aliisonga mbele na elimu yake ya sekondari katika Chuo cha Queen's, Lagos, kwenye miaka katikati ya 1948 na 1951. Kipindi cha 1952 na 1953, alihitimisha shule yake ya sekondari kwenye Chuo cha Queen's, Ede. Alipata elimu ya shahada yake ya kwanza ya Kiingereza kutoka [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] mwaka wa 1960, baada ya hapo akaendelea na shahada zaidi akiwemo Chuo Kikuu cha Michigan mwaka wa 1964. Kwenye mwaka 1970, alihitimisha udaktari wake kwenye [[Chuo Kikuu]] cha Ibadan. Alifunga ndoa na na Profesa Ojetunji Aboyade, profesa wa [[Somo la Uchumi|uchumi]], kuanzia mwaka 1961 hadi kifo chake baba huyo kwenye mwaka wa 1994. <ref name="refone">{{Rejea tovuti|url=https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/|title=ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe|work=Biographical Legacy and Research Foundation|date=19 July 2016|accessdate=9 June 2018|archivedate=1 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/}}</ref> == Kazi == Aboyade hakushika nafasi ya mkutubi mara moja bali alitumia muda mfupi kakwenye tika Shirika la Utangazaji la Nigeria kabla ya kujiunga na maktaba ya Chuo Kikuu cha Ibadan kama mkutubi msaidizi mnamo 1962. Kisha baada ya muda mfupi alipata nafasi mpya kama mkusanyaji mkuu wa orodha kwenye Chuo Kikuu cha Ife mwaka wa 1965. Miaka mitatu mbeleni alirudi Chuo Kikuu cha Ibadan kusimamia Huduma zao za Wasomaji. Mwaka wa 1972 alikua akitoa mafundisho mahali alipokuwa mhadhiri wa chuo kikuu katika idara ya sayansi ya maktaba. <ref name="book">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Robert|first=Wedgeworth|date=1993|publisher=America Library Association|isbn=0838906095|edition=3|location=America|page=1|access-date=8 February 2019}}</ref> Kwenye mwaka wa 1978, alipanda cheo hadi cheo kutoka mhadhiri mkuu akahaguliwa kuwa profesa wa masomo ya maktaba kwenye Chuo Kikuu cha Ibadan, <ref name="book">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Robert|first=Wedgeworth|date=1993|publisher=America Library Association|isbn=0838906095|edition=3|location=America|page=1|access-date=8 February 2019}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRobert1993">Robert, Wedgeworth (1993). [https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1 ''World Encyclopedia of Library and Information Services''] (3&nbsp;ed.). America: America Library Association. p.&nbsp;1. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0838906095|<bdi>0838906095</bdi>]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 February</span> 2019</span>.</cite></ref> na alihudumu kama mkuu wa idara ya Maktaba, Kumbukumbu na Mafunzo ya Habari katika chuo kikuu. <ref name="refone">{{Rejea tovuti|url=https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/|title=ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe|work=Biographical Legacy and Research Foundation|date=19 July 2016|accessdate=9 June 2018|archivedate=1 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/ "ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe"]. ''Biographical Legacy and Research Foundation''. 19 July 2016. [https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/ Archived] from the original on 1 July 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 June</span> 2018</span>.</cite></ref> Pia alisimamia Mfumo wa Taarifa za Maendeleo Vijijini (RUDIS), ambao uliongeza upatikanaji wa taarifa na maarifa kwa watu wa vijijini bara la [[Afrika]] . <ref name=":0">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Wedgeworth|first=Robert|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=9780838906095|location=Chicago|pages=[https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1 1]|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWedgeworth1993">Wedgeworth, Robert (1993). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:worldencyclopedi0000unse/page/1|''World Encyclopedia of Library and Information Services'']]</span>. Chicago: American Library Association. pp.&nbsp;[[iarchive:worldencyclopedi0000unse/page/1|1]]. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780838906095|<bdi>9780838906095</bdi>]].</cite></ref> Kazi yake na RUDIS iliweka wazi kwamba maktaba za vijijini za Nigeria zilitimiza mahitaji ya utendaji kazi. Vitabu vya maktaba vilitumika kuonyesha jinsi ya kuweka vizuri zaidi huduma za umma kama vile barabara, [[umeme]], fedha na maji ya bomba. Wasomaji wange elimika juu ya fursa za ajira zisizo za eneo hilo tu au nchini humo tu pamoja na taarifa kuhusu [[Mbolea za chumvichumvi|mbolea]] na fursa za biashara. <ref name="book" /> == Kifo == Aboyade alifariki tarehe 3 Machi 2023, akiwa makamu wa miaka 87. == Marejeo == {{Reflist|30em}} [[Jamii:Waliozaliwa 1935]] [[Jamii:Waliofariki 2023]] [[Jamii:Wasomi]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] khbliq506rjcobw5cssqyc93z3ufkv0 1504650 1504649 2026-04-12T01:19:35Z Valuegirl 87699 1504650 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Beatrice Olabimpe Aboyade|image=Beatrice Aboyade.png|caption=|spouse=Professor Ojetunji Aboyade (deceased)|children=4|birthname=Beatrice Olabimpe|birth_date={{birth date|df=y|1935|08|24}}|birth_place=[[Ijebu Ode]], [[Ogun State]]|death_date={{death date and age|df=y|2023|03|03|1935|08|24}}|death_place=|alma_mater=[[University of Ibadan]] <br> [[University of Michigan]]|party=|state=Ijebu Ode|occupation=Librarian}} '''Aboyade''' (aliyezaliwa [[24 Agosti]] [[1935]] - aliyefariki [[3 Machi]] [[2023]]) alikuwa mkutubi wa kutoka nchi ya [[Nigeria]] na pia alikua ni profesa wa Mafunzo ya Maktaba kwenye [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] . Alijulikana kama mpainia kwenye Ukutubi nchini [[Nigeria]] na ''World Encyclopedia of Library and Information Services.'' Aboyade likua mfanyakazi kwenye [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] na Maktaba za Chuo Kikuu cha Ile-Ife . <ref>{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Wedgeworth|first=Robert|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=9780838906095|location=Chicago|pages=[https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1 1]|url-access=registration}}</ref> <ref>{{Rejea kitabu|title=Nigerian Women Annual: Who's Who|publisher=Gito & Associates|year=1990|location=Benin City|pages=15|issn=0795-7807}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q22957852|title=Beatrice Aboyade|accessdate=19 May 2021|archivedate=19 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210519132533/https://www.wikidata.org/wiki/Q22957852}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Aboyade alisomea masomo yake ya msingi kwenye Shule ya Msingi ya Christ's Church, Porogun, [[Ijebu-Ode|Ijebu Ode]] . Aliisonga mbele na elimu yake ya sekondari katika Chuo cha Queen's, Lagos, kwenye miaka katikati ya 1948 na 1951. Kipindi cha 1952 na 1953, alihitimisha shule yake ya sekondari kwenye Chuo cha Queen's, Ede. Alipata elimu ya shahada yake ya kwanza ya Kiingereza kutoka [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] mwaka wa 1960, baada ya hapo akaendelea na shahada zaidi akiwemo Chuo Kikuu cha Michigan mwaka wa 1964. Kwenye mwaka 1970, alihitimisha udaktari wake kwenye [[Chuo Kikuu]] cha Ibadan. Alifunga ndoa na na Profesa Ojetunji Aboyade, profesa wa [[Somo la Uchumi|uchumi]], kuanzia mwaka 1961 hadi kifo chake baba huyo kwenye mwaka wa 1994. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/|title=ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe|work=Biographical Legacy and Research Foundation|date=19 July 2016|accessdate=9 June 2018|archivedate=1 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/}}</ref> == Kazi == Aboyade hakushika nafasi ya mkutubi mara moja bali alitumia muda mfupi kakwenye tika Shirika la Utangazaji la Nigeria kabla ya kujiunga na maktaba ya Chuo Kikuu cha Ibadan kama mkutubi msaidizi mnamo 1962. Kisha baada ya muda mfupi alipata nafasi mpya kama mkusanyaji mkuu wa orodha kwenye Chuo Kikuu cha Ife mwaka wa 1965. Miaka mitatu mbeleni alirudi Chuo Kikuu cha Ibadan kusimamia Huduma zao za Wasomaji. Mwaka wa 1972 alikua akitoa mafundisho mahali alipokuwa mhadhiri wa chuo kikuu katika idara ya sayansi ya maktaba. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Robert|first=Wedgeworth|date=1993|publisher=America Library Association|isbn=0838906095|edition=3|location=America|page=1|access-date=8 February 2019}}</ref> Kwenye mwaka wa 1978, alipanda cheo hadi cheo kutoka mhadhiri mkuu akahaguliwa kuwa profesa wa masomo ya maktaba kwenye Chuo Kikuu cha Ibadan, <ref name="book">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Robert|first=Wedgeworth|date=1993|publisher=America Library Association|isbn=0838906095|edition=3|location=America|page=1|access-date=8 February 2019}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRobert1993">Robert, Wedgeworth (1993). [https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1 ''World Encyclopedia of Library and Information Services''] (3&nbsp;ed.). America: America Library Association. p.&nbsp;1. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0838906095|<bdi>0838906095</bdi>]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 February</span> 2019</span>.</cite></ref> na alihudumu kama mkuu wa idara ya Maktaba, Kumbukumbu na Mafunzo ya Habari katika chuo kikuu. <ref name="refone">{{Rejea tovuti|url=https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/|title=ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe|work=Biographical Legacy and Research Foundation|date=19 July 2016|accessdate=9 June 2018|archivedate=1 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/ "ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe"]. ''Biographical Legacy and Research Foundation''. 19 July 2016. [https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/ Archived] from the original on 1 July 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 June</span> 2018</span>.</cite></ref> Pia alisimamia Mfumo wa Taarifa za Maendeleo Vijijini (RUDIS), ambao uliongeza upatikanaji wa taarifa na maarifa kwa watu wa vijijini bara la [[Afrika]] . <ref name=":0">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Wedgeworth|first=Robert|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=9780838906095|location=Chicago|pages=[https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1 1]|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWedgeworth1993">Wedgeworth, Robert (1993). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:worldencyclopedi0000unse/page/1|''World Encyclopedia of Library and Information Services'']]</span>. Chicago: American Library Association. pp.&nbsp;[[iarchive:worldencyclopedi0000unse/page/1|1]]. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780838906095|<bdi>9780838906095</bdi>]].</cite></ref> Kazi yake na RUDIS iliweka wazi kwamba maktaba za vijijini za Nigeria zilitimiza mahitaji ya utendaji kazi. Vitabu vya maktaba vilitumika kuonyesha jinsi ya kuweka vizuri zaidi huduma za umma kama vile barabara, [[umeme]], fedha na maji ya bomba. Wasomaji wange elimika juu ya fursa za ajira zisizo za eneo hilo tu au nchini humo tu pamoja na taarifa kuhusu [[Mbolea za chumvichumvi|mbolea]] na fursa za biashara. <ref name="book" /> == Kifo == Aboyade alifariki tarehe 3 Machi 2023, akiwa makamu wa miaka 87. == Marejeo == {{Reflist|30em}} [[Jamii:Waliozaliwa 1935]] [[Jamii:Waliofariki 2023]] [[Jamii:Wasomi]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] p7hrxtyw4a9brvotxisk56yxcgrwwi1 1504731 1504650 2026-04-12T05:29:50Z Riccardo Riccioni 452 1504731 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Beatrice Olabimpe Aboyade|image=Beatrice Aboyade.png|caption=|spouse=Professor Ojetunji Aboyade (deceased)|children=4|birthname=Beatrice Olabimpe|birth_date={{birth date|df=y|1935|08|24}}|birth_place=[[Ijebu Ode]], [[Ogun State]]|death_date={{death date and age|df=y|2023|03|03|1935|08|24}}|death_place=|alma_mater=[[University of Ibadan]] <br> [[University of Michigan]]|party=|state=Ijebu Ode|occupation=Librarian}} '''Beatrice Aboyade''' ([[24 Agosti]] [[1935]] - [[3 Machi]] [[2023]]) alikuwa mkutubi wa kutoka nchi ya [[Nigeria]] na pia alikua ni profesa wa Mafunzo ya Maktaba kwenye [[Chuo Kikuu cha Ibadan]]. Alijulikana kama mpainia kwenye Ukutubi nchini [[Nigeria]] na ''World Encyclopedia of Library and Information Services.'' Aboyade likua mfanyakazi kwenye [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] na Maktaba za Chuo Kikuu cha Ile-Ife . <ref>{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Wedgeworth|first=Robert|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=9780838906095|location=Chicago|pages=[https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1 1]|url-access=registration}}</ref> <ref>{{Rejea kitabu|title=Nigerian Women Annual: Who's Who|publisher=Gito & Associates|year=1990|location=Benin City|pages=15|issn=0795-7807}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q22957852|title=Beatrice Aboyade|accessdate=19 May 2021|archivedate=19 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210519132533/https://www.wikidata.org/wiki/Q22957852}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Aboyade alisomea masomo yake ya msingi kwenye Shule ya Msingi ya Christ's Church, Porogun, [[Ijebu-Ode|Ijebu Ode]] . Aliisonga mbele na elimu yake ya sekondari katika Chuo cha Queen's, Lagos, kwenye miaka katikati ya 1948 na 1951. Kipindi cha 1952 na 1953, alihitimisha shule yake ya sekondari kwenye Chuo cha Queen's, Ede. Alipata elimu ya shahada yake ya kwanza ya Kiingereza kutoka [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] mwaka wa 1960, baada ya hapo akaendelea na shahada zaidi akiwemo Chuo Kikuu cha Michigan mwaka wa 1964. Kwenye mwaka 1970, alihitimisha udaktari wake kwenye [[Chuo Kikuu]] cha Ibadan. Alifunga ndoa na na Profesa Ojetunji Aboyade, profesa wa [[Somo la Uchumi|uchumi]], kuanzia mwaka 1961 hadi kifo chake baba huyo kwenye mwaka wa 1994. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/|title=ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe|work=Biographical Legacy and Research Foundation|date=19 July 2016|accessdate=9 June 2018|archivedate=1 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/}}</ref> == Kazi == Aboyade hakushika nafasi ya mkutubi mara moja bali alitumia muda mfupi kakwenye tika Shirika la Utangazaji la Nigeria kabla ya kujiunga na maktaba ya Chuo Kikuu cha Ibadan kama mkutubi msaidizi mnamo 1962. Kisha baada ya muda mfupi alipata nafasi mpya kama mkusanyaji mkuu wa orodha kwenye Chuo Kikuu cha Ife mwaka wa 1965. Miaka mitatu mbeleni alirudi Chuo Kikuu cha Ibadan kusimamia Huduma zao za Wasomaji. Mwaka wa 1972 alikua akitoa mafundisho mahali alipokuwa mhadhiri wa chuo kikuu katika idara ya sayansi ya maktaba. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Robert|first=Wedgeworth|date=1993|publisher=America Library Association|isbn=0838906095|edition=3|location=America|page=1|access-date=8 February 2019}}</ref> Kwenye mwaka wa 1978, alipanda cheo hadi cheo kutoka mhadhiri mkuu akahaguliwa kuwa profesa wa masomo ya maktaba kwenye Chuo Kikuu cha Ibadan, <ref name="book">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Robert|first=Wedgeworth|date=1993|publisher=America Library Association|isbn=0838906095|edition=3|location=America|page=1|access-date=8 February 2019}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRobert1993">Robert, Wedgeworth (1993). [https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC&dq=Beatrice+Aboyade&pg=PA1 ''World Encyclopedia of Library and Information Services''] (3&nbsp;ed.). America: America Library Association. p.&nbsp;1. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0838906095|<bdi>0838906095</bdi>]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 February</span> 2019</span>.</cite></ref> na alihudumu kama mkuu wa idara ya Maktaba, Kumbukumbu na Mafunzo ya Habari katika chuo kikuu. <ref name="refone">{{Rejea tovuti|url=https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/|title=ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe|work=Biographical Legacy and Research Foundation|date=19 July 2016|accessdate=9 June 2018|archivedate=1 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/ "ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe"]. ''Biographical Legacy and Research Foundation''. 19 July 2016. [https://web.archive.org/web/20190701052443/https://blerf.org/index.php/biography/aboyade-prof-mrs-beatrice-olabimpe/ Archived] from the original on 1 July 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 June</span> 2018</span>.</cite></ref> Pia alisimamia Mfumo wa Taarifa za Maendeleo Vijijini (RUDIS), ambao uliongeza upatikanaji wa taarifa na maarifa kwa watu wa vijijini bara la [[Afrika]] . <ref name=":0">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|last=Wedgeworth|first=Robert|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=9780838906095|location=Chicago|pages=[https://archive.org/details/worldencyclopedi0000unse/page/1 1]|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWedgeworth1993">Wedgeworth, Robert (1993). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:worldencyclopedi0000unse/page/1|''World Encyclopedia of Library and Information Services'']]</span>. Chicago: American Library Association. pp.&nbsp;[[iarchive:worldencyclopedi0000unse/page/1|1]]. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780838906095|<bdi>9780838906095</bdi>]].</cite></ref> Kazi yake na RUDIS iliweka wazi kwamba maktaba za vijijini za Nigeria zilitimiza mahitaji ya utendaji kazi. Vitabu vya maktaba vilitumika kuonyesha jinsi ya kuweka vizuri zaidi huduma za umma kama vile barabara, [[umeme]], fedha na maji ya bomba. Wasomaji wange elimika juu ya fursa za ajira zisizo za eneo hilo tu au nchini humo tu pamoja na taarifa kuhusu [[Mbolea za chumvichumvi|mbolea]] na fursa za biashara. <ref name="book" /> == Kifo == Aboyade alifariki tarehe 3 Machi 2023, akiwa makamu wa miaka 87. == Marejeo == {{Reflist|30em}} [[Jamii:Waliozaliwa 1935]] [[Jamii:Waliofariki 2023]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] cggjhbren1m2okq3wlttsbwm3ky7o7z Ogechi Adeola 0 227836 1504651 2026-04-12T01:37:38Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1345485076|Ogechi Adeola]]" 1504651 wikitext text/x-wiki '''Adeola''' ni msomi wa masomo ya biashara wa kutokea nchini [[Nigeria]]. Yeye ameshikilia nafasiya mkuu msaidizi wa utawala wa biashara kwenyw Chuo Kikuu cha Watu na nafasi ya profesa msaidizi wa masoko kwenye Shule ya Biashara ya Lagos . <ref>{{Rejea tovuti|title=Ogechi Adeola|url=https://www.lbs.edu.ng/team/ogechi-adeola/|accessdate=2025-06-21|work=Lagos Business School|language=en-GB}}</ref> Kipindi cha Januari 2024, aliteuliwa nafasi ya Naibu Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Kigali, [[Rwanda]]. == Maisha == Alihitimu elimu yake ya shahada ya Uzamili ya Biashara (MBA) na Shahada ya Uzamivu ya Utawala wa Biashara katika Shule ya Biashara ya Manchester . <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Profile: Ogechi Adeola|url=https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%E2%80%8Bogechi-adeola/|work=Lagos Business School|accessdate=2021-11-22|archivedate=2023-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230117012736/https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%e2%80%8bogechi-adeola/}}</ref> Adela ni profesa msaidizi na anatawala na kusimamia sekta ya uendeshaji, masoko na mifumo ya taarifa kwenye [[:en:Lagos_Business_School|Lagos Business School]].<ref name=":02">{{Cite web|title=Profile: Ogechi Adeola|url=https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%E2%80%8Bogechi-adeola/|website=Lagos Business School|access-date=2021-11-22|archive-date=2023-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117012736/https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%e2%80%8bogechi-adeola/|url-status=dead}}</ref> Pamoja na hayo yeye ni kiongozi msaidizi mtawala chuoni [[:en:University_of_the_People|University of the People]].<ref name=":03">{{Cite web|title=Profile: Ogechi Adeola|url=https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%E2%80%8Bogechi-adeola/|website=Lagos Business School|access-date=2021-11-22|archive-date=2023-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117012736/https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%e2%80%8bogechi-adeola/|url-status=dead}}</ref> Mnamo Februari 2021, Adeola aliteuiwa kuwa mkurugenzi wa kujitegemea wa Cornerstone Insurance Plc.<ref>{{Cite web|last=Emenike|first=Chidi|date=2021-02-24|title=Cornerstone Insurance Plc appoints Ogechi Adeola as Director|url=https://nairametrics.com/2021/02/24/cornerstone-insurance-plc-appoints-ogechi-adeola-as-director/|access-date=2021-11-22|website=Nairametrics|language=en-US}}</ref> Adeola ni mshiriki mojawapo wa Taasisi ya Usimamizi wa Mikakati, Nigeria na {{Lien|National Institute of Marketing of Nigeria}} . <ref>{{Rejea tovuti|title=Dr. Ogechi Adeola Associate Dean, Business Administration|url=https://www.uopeople.edu/programs/ba/leadership/business-administration-deans/dr-ogechi-adeola-associate-dean-of-b-a/|accessdate=2021-11-23|work=University of the People}}</ref> Pamoja na hayo Adeola ni mwandishi na pia profesa msaidizi wa masoko kwenye shule ya biashara ya Lagos. <ref>{{Rejea tovuti|title=Home|url=https://ogechiadeola.com/|accessdate=2022-08-13|work=Ogechi Adeola|language=en-US}}</ref> Mwaka wa 2016 na mwaka wa 2017, Adeola ogechi alitoa machapisho ya kitaaluma kwenye majarida ya kitaaluma ambapo alata ushindi wa Tuzo Bora za Karatasi katikati ya mikutano ya kimataifa. Pamoja na hayo ni mwanzilishi wa Mpango wa Ufundishaji Biashara kwa Wanawake Uwezeshaji Afrika. Alichaguliwa kushika nafasi ya Naibu Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Kigali, [[Rwanda]] na chombo rasmi kipindi cha tarehe 11 Januari, 2024. <ref>{{Rejea tovuti|author=Our|first=Reporter|date=January 26, 2024|title=University of Kigali appoints Ogechi Adeola as DVC, Academic|url=https://newsarena.ng/niji-group-ceo-offers-support-on-agribusiness-for-oyscatech-igboora/|accessdate=May 7, 2024|work=The Nation}}</ref> == Kazi zilizochaguliwa == Chanzo: * {{Rejea kitabu|title=Health Service Marketing Management in Africa|date=2019|publisher=Routledge, Taylor & Francis Group|isbn=978-0-367-00193-3|editor-last=Hinson|editor-first=Robert Ebo|language=en|editor-last2=Aziato|editor-first2=Lydia|editor-last3=Adeola|editor-first3=Ogechi|editor-last4=Osei-Frimpong|editor-first4=Kofi}} * {{Rejea kitabu|title=Customer Service Management in Africa: A Strategic and Operational Perspective|date=2020|publisher=CRC Press|isbn=978-0-429-63194-8|editor-last=Hinson|editor-first=Robert Ebo|language=en|editor-last2=Adeola|editor-first2=Ogechi|editor-last3=Lituchy|editor-first3=Terri|editor-last4=Amartey|editor-first4=Abednego Feehi Okoe}} * {{Rejea kitabu|title=Indigenous African Enterprise: The Igbo Traditional Business School (I-TBS)|date=2020|publisher=Emerald Group Publishing|isbn=978-1-83909-033-2|editor-last=Adeola|editor-first=Ogechi|language=en}} * {{Rejea kitabu|title=Empowering African Women for Sustainable Development: Toward Achieving the United Nations' 2030 Goals|date=2020|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-030-59101-4|editor-last=Adeola|editor-first=Ogechi|language=en}} * {{Rejea kitabu|title=New Frontiers in Hospitality and Tourism Management in Africa|date=2021|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-030-70170-3|editor-last=Ngoasong|editor-first=Michael Z.|language=en|editor-last2=Adeola|editor-first2=Ogechi|editor-last3=Kimbu|editor-first3=Albert N.|editor-last4=Hinson|editor-first4=Robert E.}} * {{Rejea kitabu|title=Marketing Communications and Brand Development in Emerging Economies Volume I: Contemporary and Future Perspectives|date=2022|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-030-88677-6|editor-last=Adeola|editor-first=Ogechi|language=en|editor-last2=Robert E.|editor-first2=Hinson|editor-last3=A. M.|editor-first3=Sakkthivel}} == Marejeo == == Viungo vya nje == * {{Official}} * Ogechi Adeola publications indexed by Google Scholar * Ogechi Adeola's publications indexed by the Scopus bibliographic database. (subscription required) [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wafanyabiashara wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] eb1p0bje78pjevro5asn7fwv8cv7gdv 1504733 1504651 2026-04-12T05:31:09Z Riccardo Riccioni 452 1504733 wikitext text/x-wiki '''Ogechi Adeola''' ni msomi wa masomo ya biashara wa kutokea nchini [[Nigeria]]. Yeye ameshikilia nafasiya mkuu msaidizi wa utawala wa biashara kwenye Chuo Kikuu cha Watu na nafasi ya profesa msaidizi wa masoko kwenye Shule ya Biashara ya Lagos . <ref>{{Rejea tovuti|title=Ogechi Adeola|url=https://www.lbs.edu.ng/team/ogechi-adeola/|accessdate=2025-06-21|work=Lagos Business School|language=en-GB}}</ref> Kipindi cha Januari 2024, aliteuliwa nafasi ya Naibu Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Kigali, [[Rwanda]]. == Maisha == Alihitimu elimu yake ya shahada ya Uzamili ya Biashara (MBA) na Shahada ya Uzamivu ya Utawala wa Biashara katika Shule ya Biashara ya Manchester . <ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Profile: Ogechi Adeola|url=https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%E2%80%8Bogechi-adeola/|work=Lagos Business School|accessdate=2021-11-22|archivedate=2023-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230117012736/https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%e2%80%8bogechi-adeola/}}</ref> Adela ni profesa msaidizi na anatawala na kusimamia sekta ya uendeshaji, masoko na mifumo ya taarifa kwenye [[:en:Lagos_Business_School|Lagos Business School]].<ref name=":02">{{Cite web|title=Profile: Ogechi Adeola|url=https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%E2%80%8Bogechi-adeola/|website=Lagos Business School|access-date=2021-11-22|archive-date=2023-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117012736/https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%e2%80%8bogechi-adeola/|url-status=dead}}</ref> Pamoja na hayo yeye ni kiongozi msaidizi mtawala chuoni [[:en:University_of_the_People|University of the People]].<ref name=":03">{{Cite web|title=Profile: Ogechi Adeola|url=https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%E2%80%8Bogechi-adeola/|website=Lagos Business School|access-date=2021-11-22|archive-date=2023-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117012736/https://www.lbs.edu.ng/faculty_profiles/%e2%80%8bogechi-adeola/|url-status=dead}}</ref> Mnamo Februari 2021, Adeola aliteuiwa kuwa mkurugenzi wa kujitegemea wa Cornerstone Insurance Plc.<ref>{{Cite web|last=Emenike|first=Chidi|date=2021-02-24|title=Cornerstone Insurance Plc appoints Ogechi Adeola as Director|url=https://nairametrics.com/2021/02/24/cornerstone-insurance-plc-appoints-ogechi-adeola-as-director/|access-date=2021-11-22|website=Nairametrics|language=en-US}}</ref> Adeola ni mshiriki mojawapo wa Taasisi ya Usimamizi wa Mikakati, Nigeria na {{Lien|National Institute of Marketing of Nigeria}} . <ref>{{Rejea tovuti|title=Dr. Ogechi Adeola Associate Dean, Business Administration|url=https://www.uopeople.edu/programs/ba/leadership/business-administration-deans/dr-ogechi-adeola-associate-dean-of-b-a/|accessdate=2021-11-23|work=University of the People}}</ref> Pamoja na hayo Adeola ni mwandishi na pia profesa msaidizi wa masoko kwenye shule ya biashara ya Lagos. <ref>{{Rejea tovuti|title=Home|url=https://ogechiadeola.com/|accessdate=2022-08-13|work=Ogechi Adeola|language=en-US}}</ref> Mwaka wa 2016 na mwaka wa 2017, Adeola ogechi alitoa machapisho ya kitaaluma kwenye majarida ya kitaaluma ambapo alata ushindi wa Tuzo Bora za Karatasi katikati ya mikutano ya kimataifa. Pamoja na hayo ni mwanzilishi wa Mpango wa Ufundishaji Biashara kwa Wanawake Uwezeshaji Afrika. Alichaguliwa kushika nafasi ya Naibu Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Kigali, [[Rwanda]] na chombo rasmi kipindi cha tarehe 11 Januari, 2024. <ref>{{Rejea tovuti|author=Our|first=Reporter|date=January 26, 2024|title=University of Kigali appoints Ogechi Adeola as DVC, Academic|url=https://newsarena.ng/niji-group-ceo-offers-support-on-agribusiness-for-oyscatech-igboora/|accessdate=May 7, 2024|work=The Nation}}</ref> == Kazi zilizochaguliwa == * {{Rejea kitabu|title=Health Service Marketing Management in Africa|date=2019|publisher=Routledge, Taylor & Francis Group|isbn=978-0-367-00193-3|editor-last=Hinson|editor-first=Robert Ebo|language=en|editor-last2=Aziato|editor-first2=Lydia|editor-last3=Adeola|editor-first3=Ogechi|editor-last4=Osei-Frimpong|editor-first4=Kofi}} * {{Rejea kitabu|title=Customer Service Management in Africa: A Strategic and Operational Perspective|date=2020|publisher=CRC Press|isbn=978-0-429-63194-8|editor-last=Hinson|editor-first=Robert Ebo|language=en|editor-last2=Adeola|editor-first2=Ogechi|editor-last3=Lituchy|editor-first3=Terri|editor-last4=Amartey|editor-first4=Abednego Feehi Okoe}} * {{Rejea kitabu|title=Indigenous African Enterprise: The Igbo Traditional Business School (I-TBS)|date=2020|publisher=Emerald Group Publishing|isbn=978-1-83909-033-2|editor-last=Adeola|editor-first=Ogechi|language=en}} * {{Rejea kitabu|title=Empowering African Women for Sustainable Development: Toward Achieving the United Nations' 2030 Goals|date=2020|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-030-59101-4|editor-last=Adeola|editor-first=Ogechi|language=en}} * {{Rejea kitabu|title=New Frontiers in Hospitality and Tourism Management in Africa|date=2021|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-030-70170-3|editor-last=Ngoasong|editor-first=Michael Z.|language=en|editor-last2=Adeola|editor-first2=Ogechi|editor-last3=Kimbu|editor-first3=Albert N.|editor-last4=Hinson|editor-first4=Robert E.}} * {{Rejea kitabu|title=Marketing Communications and Brand Development in Emerging Economies Volume I: Contemporary and Future Perspectives|date=2022|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-030-88677-6|editor-last=Adeola|editor-first=Ogechi|language=en|editor-last2=Robert E.|editor-first2=Hinson|editor-last3=A. M.|editor-first3=Sakkthivel}} == Marejeo == {{marejeo}} == Viungo vya nje == * {{Official}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanauchumi wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] inhn4g6iv48wjcepw0fd0v38wjve0mn Lee Bass 0 227837 1504652 2026-04-12T01:44:57Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Lee Bass''' (Alizaliwa [[1956]]) ni mrithi, [[mfanyabiashara]], na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Lee Bass |url=https://www.forbes.com/profile/lee-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Yale mwaka [[1979]] na akapata MBA kutoka Wharton School ya Chuo Kikuu cha Pennsylvania mwaka [[1982]].<ref>{{cite web |title=Lee Bass |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20712244 |website=Blo...' 1504652 wikitext text/x-wiki '''Lee Bass''' (Alizaliwa [[1956]]) ni mrithi, [[mfanyabiashara]], na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Lee Bass |url=https://www.forbes.com/profile/lee-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Yale mwaka [[1979]] na akapata MBA kutoka Wharton School ya Chuo Kikuu cha Pennsylvania mwaka [[1982]].<ref>{{cite web |title=Lee Bass |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20712244 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihudumu kama kamishna na baadaye mwenyekiti wa Texas Parks and Wildlife Department chini ya magavana [[George W. Bush]] na [[Rick Perry]].<ref>{{cite web |title=Texas Parks & Wildlife Commissioners |url=https://tpwd.texas.gov/commissioners/ |website=Texas Parks and Wildlife |access-date=2026-04-11}}</ref> Mnamo Septemba [[2011]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 2.1.<ref>{{cite web |title=Lee Bass |url=https://www.forbes.com/profile/lee-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] [[Jamii:Watu walio hai]] dlhx7f0bu8h5glu73yo9kk19rtxqevn Fatima Waziri-Azi 0 227838 1504653 2026-04-12T02:03:10Z Egipa 87700 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347062439|Fatima Waziri-Azi]]" 1504653 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|majority=|website=|profession=|occupation=[[Lawyer]]|alma_mater=Ahmadu Bello University, Zaria<br> Havard Business School, University of Pittsburgh|party=|death_place=|death_date=|birth_place=|birth_date=|successor2=|name=Fatima Waziri–Azi|predecessor2=|office2=Former Head of Department of Public Law at the [[Nigerian Institute of Advanced Legal Studies]]|successor1=|predecessor1=Senator [[Basheer Garba Muhammed]]|termstart1=8 September 2021|office1=Director General, [[National Agency for the Prohibition of Trafficking in Persons|NAPTIP]]|order=|caption=|footnotes=}} '''Fatima Waziri-Azi''' ni wakili wa kutoka Nchini Nigeria na pia ni Mkurugenzi Mkuu katika Shirika la Kitaifa llinalohusika na Kupiga Marufuku Usafirishaji Haramu wa Watu (NAPTIP) la nchini Nigeria. . Kabla ya kuteuliwa kwake NAPTIP alikuwa mshauri wa utawala wa sheria wa Rais wa Nigeria, [[Muhammadu Buhari|aliyeitwa Muhammadu Buhari]] . Yeye ni Mkuu wa zamani wa Idara ya Sheria ya Umma katika [[Nigerian Institute of Advanced Legal Studies|Taasisi ya Mafunzo ya Kisheria ya Juu ya Nigeria]] <ref>{{Rejea tovuti|date=2021-09-10|title=Meet Fatima Waziri-Azi: New Director General Of NAPTIP {{!}} The Abusites|url=https://www.theabusites.com/fatima-waziri-azi-new-dg-of-naptip/|accessdate=2022-03-29|language=en-US}}</ref> na yeye ni mtetezi wa haki za wanawake na mwanaharakati dhidi ya unyanyasaji wa majumbani na kingono. == Elimu == Fatima Waziri-Azi alisoma katika Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello, Zaria, na kupata shahada ya kwanza katika Sheria mnamo mwaka wa 2001. <ref>{{Rejea tovuti|author=Admin|title=Meet Fatima Waziri-Azi: New Director General of NAPTIP &#124; the Abusites|date=10 September 2021|url=https://www.theabusites.com/fatima-waziri-azi-new-dg-of-naptip/}}</ref> Yeye ni Mwanachama Mshiriki katika Taasisi ya Wasuluhishi ya nchini Uingereza; na ni mwanachama wa Chama cha Wanasheria cha nchini Nigeria, Chama cha Wanasheria cha Kaunti ya New York, [[Association of Women in Development|Chama cha Wanawake katika Maendeleo]] na cha [[Women in International Security|Wanawake katika Usalama wa Kimataifa]] . == Kazi == Tangu Januari mwaka wa 2005 hadi Agosti Agosti mwaka wa 2006, Fatima Waziri-Azi alifanya kazi kama wakili au afisa mwandamizi wa programu katika Dawati la Haki za Wanawake, Masuala ya Uchaguzi, na Mageuzi ya Sekta ya Haki. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ambali|first=Fehintola|date=2021-09-13|title=Amazing CV Of NAPTIP DG Waziri-Azi|url=https://gatekeepersnews.com/2021/09/13/amazing-cv-of-naptip-dg-waziri-azi/|accessdate=2022-03-30|language=en-US}}</ref> Kuanzia mwezi Februari mwaka wa 2016 hadi mwezi Novemba mwaka wa 2018, alifanya kazi kama afisa wa utafiti na programu katika Kamati ya Ushauri ya Rais Dhidi ya Rushwa (PACAC). Kuanzia mwezi Novemba mwaka wa 2018, alifanya kazi kama Mshauri wa Utawala wa Sheria kwa Rais katika Ofisi ya Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Shirikisho la Nigeria. Mnamo mwezi Septemba na mwaka wa 2021, Fatima Waziri-Azi aliteuliwa kuwa Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Kitaifa la Kupiga Marufuku Usafirishaji Haramu wa Binadamu (NAPTIP) . <ref>{{Rejea tovuti|date=9 September 2021|title=Fatima Waziri-Azi: NAPTIP new Director General wey President Buhari appoint - Profile|url=https://www.bbc.com/pidgin/media-58505677|accessdate=30 March 2022|work=BBC News Pidgin}}</ref> == Tuzo == * Tuzo ya Kimataifa ya Mafanikio ya Vijana wa Sheth <ref>{{Rejea tovuti|title=Dr. Fatima Waziri-Azi (JD '11) Receives Sheth International Young Alumni Achievement Award {{!}} School of Law|url=https://www.law.pitt.edu/news/dr-fatima-waziri-azi-jd-11-receives-sheth-international-young-alumni-achievement-award|accessdate=2025-04-07|work=www.law.pitt.edu}}</ref> * Crouch - Kielsgard Scholarship ya Programu ya Haki za Kibinadamu ya Tamaduni Mbalimbali (ya mwaka wa 2006) * Tuzo la Insha la Siegfried Wiessner (ya mwaka wa 2007) == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa nigeria]] [[Jamii:Watu wa sheria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] gpwvwqzdkc4fu5fgipjvdgtf3i72o9t Deborah Ajakaiye 0 227839 1504654 2026-04-12T02:31:41Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1345470174|Deborah Ajakaiye]]" 1504654 wikitext text/x-wiki '''Ajakaiye''' alizaliwa mwaka wa [[1940]] kwenye Jimbo la Plateau Kaskazini mwa [[Nigeria]], <ref>{{Rejea tovuti|url=https://answersafrica.com/deborah-ajakaiye-physics-professor.html|title=Deborah Ajakaiye: Meet The First Female Physics Professor In Africa|author=Onuh|first=Amara|date=2017-10-31|work=Answers Africa|language=en-US|accessdate=2019-05-09|archivedate=2021-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815082124/https://answersafrica.com/deborah-ajakaiye-physics-professor.html}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Ajakaiye, Deborah Enilo (c. 1940–) {{!}} Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/women/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/ajakaiye-deborah-enilo-c-1940|accessdate=2021-05-19|work=www.encyclopedia.com}}</ref> na ni [[Jiofizikia|mwanajiofizikia]] wa Nigeria . Yeye ameshika nafasi ya profesa wa kwanza wa fizikia wa kike kwenye bara la [[Afrika]] na kazi yake juu ya [[jiofizikia]] imekuwa na nafasi muhimu na maalumu kwenye uchimbaji madini nchini Nigeria. <ref name="Oakes">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/internationalenc00oake|title=International encyclopedia of women scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2002|publisher=Facts on File|isbn=0-8160-4381-7|location=New York, NY|url-access=registration}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Ajakaiye alizaliwa enzi ya mwaka 1940 ndani ya jiji la [[Jos]], mji mkuu wa [[Jimbo la Plateau]] kwenye eneo la kaskazini mwa Nigeria. Alikuwa mtoto wa tano wa kuzaliwa miongoni wa watoto sita. Wazazi wake waliipa kipaumbele elimu sawa kwa jinsia zote na waligawa kazi za nyumbani miongoni mwa watoto wa kiume na wa kike kwa pamoja. Mwaka wa 1962, yeye alikuwa ni mwanachuo wa [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] mwenye shahada ya fizikia. Alipata shahada ya uzamili kwenye Chuo Kikuu cha Birmingham ndani ya nchi ya [[Uingereza]], na mwaka 1970 alipata Shahada yake ya Uzamivu kwenye jiofizikia kutoka Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello nchi ya Nigeria. Akiwa na manono juu hisabati hapo nyuma, Ajakaiye anasema alifanya maamuzi ya kufuata jiofizikia kwa sababu aliamini inaweza kusaidia nchi yake. <ref name="Oakes">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/internationalenc00oake|title=International encyclopedia of women scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2002|publisher=Facts on File|isbn=0-8160-4381-7|location=New York, NY|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOakes2002">Oakes, Elizabeth H. (2002). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:internationalenc00oake|''International encyclopedia of women scientists'']]</span>. New York, NY: Facts on File. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8160-4381-7|<bdi>0-8160-4381-7</bdi>]].</cite></ref> Ajakaiye alikuwa ni mdhuriaji wa Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Wahandisi na Wanasayansi Wanawake uliofanyika [[Cambridge]] mwaka wa 1967. Picha yake kwenye karamu ya mkutano, pamoja na mwanafizikia mwenzake wa Nigeria Ebun Adegbohungbe, ilibandikwa kenye ripoti ya ''The Woman Engineer'' juu ya mkutano huo kipindi cha Julai 1967. <ref>{{Rejea tovuti|date=2020-07-02|title=International conviviality: recovering women in engineering from Africa and Asia in 'The Woman Engineer'|url=https://electrifyingwomen.org/international-conviviality-recovering-women-in-engineering-from-africa-and-asia-in-the-woman-engineer/|accessdate=2022-03-09|work=Electrifying Women|language=en-GB}}</ref> Mwaka 1971, alinena kwenye mkutano wa tatu wa ICWES huko Turin, akielezea mada inayohusu wanasayansi na wahandisi wanawake ndani ya nchini ya Nigeria, akishiriki jukwaa na Letitia Obeng na Grace Hopper . <ref>{{Rejea tovuti|date=2023-10-02|title=Saluting our sisters: a 1960s gathering of international women engineers|url=https://ietarchivesblog.org/2023/10/02/saluting-our-sisters-a-1960s-gathering-of-international-women-engineers/|accessdate=2024-03-16|work=IET Archives blog|language=en}}</ref> == Kazi == Ajakaiye akawa profesa wa kwanza wa kike wa fizikia bara la Afrika kwa mwaka 1980. Amekuwa mwalimu kwenye Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello na Chuo Kikuu cha Jos, akishika nafasi ya mkuu wa sayansi asilia hapo mwishoni. Mchango wake wa kazi ya jiografia imetumika kupata amana za madini na maji ya ardhini nchini humo Nigeria.Amefanya pia uundaji wa ramani ya uvutano ya Nigeria, <ref name="BouguerMap"> {{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=DE |last2=Burke, K |date=1973 |title=A Bouguer gravity map of Nigeria. |journal=Tectonophysics |volume=16 |issue=1 |pages=103–115 |bibcode=1973Tectp..16..103A |doi=10.1016/0040-1951(73)90134-0}}</ref> akishirikiana kazi na wanafunzi wake kadhaa wa jinsia ya kike. <ref name="Oakes">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/internationalenc00oake|title=International encyclopedia of women scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2002|publisher=Facts on File|isbn=0-8160-4381-7|location=New York, NY|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOakes2002">Oakes, Elizabeth H. (2002). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:internationalenc00oake|''International encyclopedia of women scientists'']]</span>. New York, NY: Facts on File. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8160-4381-7|<bdi>0-8160-4381-7</bdi>]].</cite></ref> Alivyofikia kipindi cha ya kustaafu aliweka muda wake kwa shirika la hisani lenye makao yake Nigeria, Christian Care for Widows, Widowers, the Aged and Orphans (CCWA), shirika alilokuwa ameanzisha mwaka wa 1991. == Tuzo == Ajakaiye amejulikana na kuheshimiwa kwa maendeleo yake ya kisayansi na msaada na mchango wake kwa taifa la Nigeria. Jumuiya ya Madini na Sayansi ya Jiolojia ya Nigeria ilimtukuza na kumheshimisha kwa kazi yake, na kumfanya kuwa mwanamke wa kwanza kupokea tuzo hiyo. Jumla na hayo alikuwa Mwafrika mweusi wa kwanza kutajwa kuwa mwanachama wa Jumuiya ya Jiolojia ya London . <ref name="Oakes">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/internationalenc00oake|title=International encyclopedia of women scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2002|publisher=Facts on File|isbn=0-8160-4381-7|location=New York, NY|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOakes2002">Oakes, Elizabeth H. (2002). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:internationalenc00oake|''International encyclopedia of women scientists'']]</span>. New York, NY: Facts on File. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8160-4381-7|<bdi>0-8160-4381-7</bdi>]].</cite></ref> Mwaka 2001 hadi mwaka 2004, Ajakaiye alikuwa mwanachama wa Baraza la Ushauri la Chama cha Wanajiolojia wa Petroli cha Marekani (AAPG) na kwa kuteuliwa, akawa Rais wa Kanda ya Afrika ya AAPG kuanzia mnamo 2005 hadi mnamo 2007, na kumfanya kuwa Mwafrika wa kwanza kushinda tuzo ya AAPG mwaka 2011. <ref>{{Rejea tovuti|title=Professor Deborah Enilo AJAKAIYE – DAWN Commission|url=https://dawncommission.org/4254-2/|accessdate=2024-11-24|language=en-US}}</ref> '''Vitabu na Machapisho''' * Mwongozo wa Kozi na Atlasi ya Mitindo ya Miundo kuhusu Wasifu wa Tafakari kutoka Delta ya Niger <ref>{{Rejea kitabu|url=https://www.amazon.com/gp/product/0891811907/ref=dbs_a_def_rwt_hsch_vapi_taft_p1_i0|title=Course Manual and Atlas of Structural Styles on Reflection Profiles from the Niger Delta|last=Ajakaiye|first=Deborah E.|last2=Bally, A.W.|date=2002|publisher=American Association of Petroleum Geologists|isbn=978-0891811909|language=en-us|access-date=2021-06-03}}</ref> * Ramani ya Mvuto ya Bouguer ya Nigeria <ref name="BouguerMap"> {{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=DE |last2=Burke, K |date=1973 |title=A Bouguer gravity map of Nigeria. |journal=Tectonophysics |volume=16 |issue=1 |pages=103–115 |bibcode=1973Tectp..16..103A |doi=10.1016/0040-1951(73)90134-0}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAjakaiyeBurke,_K1973">Ajakaiye, DE; Burke, K (1973). "A Bouguer gravity map of Nigeria". ''Tectonophysics''. '''16''' (1): <span class="nowrap">103–</span>115. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1973Tectp..16..103A 1973Tectp..16..103A]. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/0040-1951(73)90134-0|10.1016/0040-1951(73)90134-0]].</cite></ref> * Tafsiri ya Mvuto wa Kiwanja cha Pete cha Liruei Younger Granite cha Kaskazini mwa Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=Deborah E. |date=June 1968 |title=A gravity interpretation of the Liruei Younger Granite Ring Complex of Northern Nigeria |url=https://www.cambridge.org/core/journals/geological-magazine/article/abs/gravity-interpretation-of-the-liruei-younger-granite-ring-complex-of-northern-nigeria/0B60F50AF8151EABD96D89A67DBE3EEF |journal=Geological Magazine |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=256–263 |bibcode=1968GeoM..105..256A |doi=10.1017/S0016756800052274 |issn=1469-5081 |s2cid=130781184 |url-access=subscription}}</ref> * Mienendo ya Umati katika Maeneo ya Milima (pamoja na Mifano kutoka Nigeria) <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=Deborah |date=March 1994 |title=Mass Movements in Hilly Areas (with Examples from Nigeria) |url=https://www.researchgate.net/publication/248068805 |journal=Natural Hazards |volume=9 |issue=1–2 |pages=191–196 |bibcode=1994NatHa...9..191S |doi=10.1007/BF00662598 |access-date=November 25, 2024 |via=ResearchGate}}</ref> * Uchambuzi wa spektrometriki ya miale ya gamma wa baadhi ya sampuli za miamba ya Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Uwah |first=E.J. |last2=Ajakaiye |first2=D.E. |date=December 1990 |title=Gamma-ray spectrometric analyses of some Nigerian rock samples |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/088328899090104O |journal=International Journal of Radiation Applications and Instrumentation, Part A |language=en |volume=41 |issue=2 |pages=173–176 |doi=10.1016/0883-2889(90)90104-O |url-access=subscription}}</ref> * Tathmini ya Elimu/Utafiti katika Sayansi ya Msingi na Sayansi na Teknolojia barani Afrika <ref>{{Rejea jarida |last=Musau |first=Richard M. |last2=Munavu |first2=Raphael M. |date=January 1990 |title=The conversion of 2-furaldehyde into some potentially useful bifunctional derivatives |url=http://dx.doi.org/10.1016/0144-4565(90)90037-k |journal=Biomass |volume=23 |issue=4 |pages=275–287 |doi=10.1016/0144-4565(90)90037-k |issn=0144-4565 |url-access=subscription}}</ref> * Viungo kwenye Uwanda wa Jos <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=D.E. |last2=Scheidegger |first2=A.E. |date=December 1989 |title=Joints on the Jos Plateau |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0899536289900584 |journal=Journal of African Earth Sciences (and the Middle East) |language=en |volume=9 |issue=3–4 |pages=725–727 |bibcode=1989JAfES...9..725A |doi=10.1016/0899-5362(89)90058-4 |url-access=subscription}}</ref> * Matumizi ya mbinu za kijiofizikia katika utafutaji wa maji ya ardhini kaskazini mwa Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=Deborah Enilo |last2=Burke |first2=Kevin |date=January 1988 |title=A Bouguer gravity map of nigeria |url=http://dx.doi.org/10.1016/0040-1951(73)90134-0 |journal=Tectonophysics |volume=16 |issue=1–2 |pages=103–115 |doi=10.1016/0040-1951(73)90134-0 |issn=0040-1951 |url-access=subscription}}</ref> * Ushahidi wa udhibiti wa kitektoniki wa madini nchini Nigeria kutoka kwa uchambuzi wa msongamano wa mstari Utafiti wa Landsat <ref>{{Rejea jarida |last=Ananaba |first=S. E. |last2=Ajakaiye |first2=D. E. |date=October 1987 |title=Evidence of tectonic control of mineralization in Nigeria from lineament density analysis A Landsat-study |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01431168708954788 |journal=International Journal of Remote Sensing |language=en |volume=8 |issue=10 |pages=1445–1453 |bibcode=1987IJRS....8.1445A |doi=10.1080/01431168708954788 |issn=0143-1161 |url-access=subscription}}</ref> * Tetemeko la ardhi la kusini magharibi mwa Nigeria la Julai 28, 1984 na athari zake kwa uelewa wa muundo wa kitektoniki wa Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=D.E. |last2=Daniyan |first2=M.A. |last3=Ojo |first3=S.B. |last4=Onuoha |first4=K.M. |date=July 1987 |title=The July 28, 1984 southwestern Nigeria earthquake and its implications for the understanding of the tectonic structure of Nigeria |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0264370787900056 |journal=Journal of Geodynamics |language=en |volume=7 |issue=3–4 |pages=205–214 |bibcode=1987JGeo....7..205A |doi=10.1016/0264-3707(87)90005-6 |url-access=subscription}}</ref> * Mtandao wa kudhibiti uvutano katika viwanja vya ndege nchini Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Osazuwa |first=I.B. |last2=Ajakaiye |first2=D.E. |date=July 1987 |title=Gravity control network at airports in nigeria |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0264370787900160 |journal=Journal of Geodynamics |language=en |volume=7 |issue=3–4 |pages=307–317 |bibcode=1987JGeo....7..307O |doi=10.1016/0264-3707(87)90016-0 |url-access=subscription}}</ref> == Tazama pia == * Muda wa wanawake katika sayansi == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * [https://twitter.com/glo_debo?lang=en Deborah Ajakaiye] kwenye [[X (Twitter)|X (zamani Twitter)]] * [https://www.linkedin.com/in/professor-deborah-e-ajakaiye-phd-mni-2031bb19b/?originalSubdomain=ng Deborah Ajakaiye] kwenye LinkedIn * [https://books.google.com/books?id=uPRB-OED1bcC&dq=Deborah+Enilo+Ajakaiye&pg=PP1 Deborah Enilo Ajakaiye] kwenye Google Books [[Jamii:Waliozaliwa 1940]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] fyp2j22j6x0w9qqbnssam7pplmdxnas 1504655 1504654 2026-04-12T02:33:17Z Valuegirl 87699 1504655 wikitext text/x-wiki '''Ajakaiye''' alizaliwa mwaka wa [[1940]] kwenye Jimbo la Plateau Kaskazini mwa [[Nigeria]], <ref>{{Rejea tovuti|url=https://answersafrica.com/deborah-ajakaiye-physics-professor.html|title=Deborah Ajakaiye: Meet The First Female Physics Professor In Africa|author=Onuh|first=Amara|date=2017-10-31|work=Answers Africa|language=en-US|accessdate=2019-05-09|archivedate=2021-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815082124/https://answersafrica.com/deborah-ajakaiye-physics-professor.html}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Ajakaiye, Deborah Enilo (c. 1940–) {{!}} Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/women/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/ajakaiye-deborah-enilo-c-1940|accessdate=2021-05-19|work=www.encyclopedia.com}}</ref> na ni [[Jiofizikia|mwanajiofizikia]] wa Nigeria . Yeye ameshika nafasi ya profesa wa kwanza wa fizikia wa kike kwenye bara la [[Afrika]] na kazi yake juu ya [[jiofizikia]] imekuwa na nafasi muhimu na maalumu kwenye uchimbaji madini nchini Nigeria. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/internationalenc00oake|title=International encyclopedia of women scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2002|publisher=Facts on File|isbn=0-8160-4381-7|location=New York, NY|url-access=registration}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Ajakaiye alizaliwa enzi ya mwaka 1940 ndani ya jiji la [[Jos]], mji mkuu wa [[Jimbo la Plateau]] kwenye eneo la kaskazini mwa Nigeria. Alikuwa mtoto wa tano wa kuzaliwa miongoni wa watoto sita. Wazazi wake waliipa kipaumbele elimu sawa kwa jinsia zote na waligawa kazi za nyumbani miongoni mwa watoto wa kiume na wa kike kwa pamoja. Mwaka wa 1962, yeye alikuwa ni mwanachuo wa [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] mwenye shahada ya fizikia. Alipata shahada ya uzamili kwenye Chuo Kikuu cha Birmingham ndani ya nchi ya [[Uingereza]], na mwaka 1970 alipata Shahada yake ya Uzamivu kwenye jiofizikia kutoka Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello nchi ya Nigeria. Akiwa na manono juu hisabati hapo nyuma, Ajakaiye anasema alifanya maamuzi ya kufuata jiofizikia kwa sababu aliamini inaweza kusaidia nchi yake. <ref name="Oakes">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/internationalenc00oake|title=International encyclopedia of women scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2002|publisher=Facts on File|isbn=0-8160-4381-7|location=New York, NY|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOakes2002">Oakes, Elizabeth H. (2002). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:internationalenc00oake|''International encyclopedia of women scientists'']]</span>. New York, NY: Facts on File. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8160-4381-7|<bdi>0-8160-4381-7</bdi>]].</cite></ref> Ajakaiye alikuwa ni mdhuriaji wa Mkutano wa Pili wa Kimataifa wa Wahandisi na Wanasayansi Wanawake uliofanyika [[Cambridge]] mwaka wa 1967. Picha yake kwenye karamu ya mkutano, pamoja na mwanafizikia mwenzake wa Nigeria Ebun Adegbohungbe, ilibandikwa kenye ripoti ya ''The Woman Engineer'' juu ya mkutano huo kipindi cha Julai 1967. <ref>{{Rejea tovuti|date=2020-07-02|title=International conviviality: recovering women in engineering from Africa and Asia in 'The Woman Engineer'|url=https://electrifyingwomen.org/international-conviviality-recovering-women-in-engineering-from-africa-and-asia-in-the-woman-engineer/|accessdate=2022-03-09|work=Electrifying Women|language=en-GB}}</ref> Mwaka 1971, alinena kwenye mkutano wa tatu wa ICWES huko Turin, akielezea mada inayohusu wanasayansi na wahandisi wanawake ndani ya nchini ya Nigeria, akishiriki jukwaa na Letitia Obeng na Grace Hopper . <ref>{{Rejea tovuti|date=2023-10-02|title=Saluting our sisters: a 1960s gathering of international women engineers|url=https://ietarchivesblog.org/2023/10/02/saluting-our-sisters-a-1960s-gathering-of-international-women-engineers/|accessdate=2024-03-16|work=IET Archives blog|language=en}}</ref> == Kazi == Ajakaiye akawa profesa wa kwanza wa kike wa fizikia bara la Afrika kwa mwaka 1980. Amekuwa mwalimu kwenye Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello na Chuo Kikuu cha Jos, akishika nafasi ya mkuu wa sayansi asilia hapo mwishoni. Mchango wake wa kazi ya jiografia imetumika kupata amana za madini na maji ya ardhini nchini humo Nigeria.Amefanya pia uundaji wa ramani ya uvutano ya Nigeria, <ref> {{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=DE |last2=Burke, K |date=1973 |title=A Bouguer gravity map of Nigeria. |journal=Tectonophysics |volume=16 |issue=1 |pages=103–115 |bibcode=1973Tectp..16..103A |doi=10.1016/0040-1951(73)90134-0}}</ref> akishirikiana kazi na wanafunzi wake kadhaa wa jinsia ya kike. <ref name="Oakes">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/internationalenc00oake|title=International encyclopedia of women scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2002|publisher=Facts on File|isbn=0-8160-4381-7|location=New York, NY|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOakes2002">Oakes, Elizabeth H. (2002). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:internationalenc00oake|''International encyclopedia of women scientists'']]</span>. New York, NY: Facts on File. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8160-4381-7|<bdi>0-8160-4381-7</bdi>]].</cite></ref> Alivyofikia kipindi cha ya kustaafu aliweka muda wake kwa shirika la hisani lenye makao yake Nigeria, Christian Care for Widows, Widowers, the Aged and Orphans (CCWA), shirika alilokuwa ameanzisha mwaka wa 1991. == Tuzo == Ajakaiye amejulikana na kuheshimiwa kwa maendeleo yake ya kisayansi na msaada na mchango wake kwa taifa la Nigeria. Jumuiya ya Madini na Sayansi ya Jiolojia ya Nigeria ilimtukuza na kumheshimisha kwa kazi yake, na kumfanya kuwa mwanamke wa kwanza kupokea tuzo hiyo. Jumla na hayo alikuwa Mwafrika mweusi wa kwanza kutajwa kuwa mwanachama wa Jumuiya ya Jiolojia ya London . <ref name="Oakes">{{Rejea kitabu|url=https://archive.org/details/internationalenc00oake|title=International encyclopedia of women scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|date=2002|publisher=Facts on File|isbn=0-8160-4381-7|location=New York, NY|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOakes2002">Oakes, Elizabeth H. (2002). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:internationalenc00oake|''International encyclopedia of women scientists'']]</span>. New York, NY: Facts on File. [[Namba sanifu ya kimataifa ya vitabu|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8160-4381-7|<bdi>0-8160-4381-7</bdi>]].</cite></ref> Mwaka 2001 hadi mwaka 2004, Ajakaiye alikuwa mwanachama wa Baraza la Ushauri la Chama cha Wanajiolojia wa Petroli cha Marekani (AAPG) na kwa kuteuliwa, akawa Rais wa Kanda ya Afrika ya AAPG kuanzia mnamo 2005 hadi mnamo 2007, na kumfanya kuwa Mwafrika wa kwanza kushinda tuzo ya AAPG mwaka 2011. <ref>{{Rejea tovuti|title=Professor Deborah Enilo AJAKAIYE – DAWN Commission|url=https://dawncommission.org/4254-2/|accessdate=2024-11-24|language=en-US}}</ref> '''Vitabu na Machapisho''' * Mwongozo wa Kozi na Atlasi ya Mitindo ya Miundo kuhusu Wasifu wa Tafakari kutoka Delta ya Niger <ref>{{Rejea kitabu|url=https://www.amazon.com/gp/product/0891811907/ref=dbs_a_def_rwt_hsch_vapi_taft_p1_i0|title=Course Manual and Atlas of Structural Styles on Reflection Profiles from the Niger Delta|last=Ajakaiye|first=Deborah E.|last2=Bally, A.W.|date=2002|publisher=American Association of Petroleum Geologists|isbn=978-0891811909|language=en-us|access-date=2021-06-03}}</ref> * Ramani ya Mvuto ya Bouguer ya Nigeria <ref name="BouguerMap"> {{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=DE |last2=Burke, K |date=1973 |title=A Bouguer gravity map of Nigeria. |journal=Tectonophysics |volume=16 |issue=1 |pages=103–115 |bibcode=1973Tectp..16..103A |doi=10.1016/0040-1951(73)90134-0}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAjakaiyeBurke,_K1973">Ajakaiye, DE; Burke, K (1973). "A Bouguer gravity map of Nigeria". ''Tectonophysics''. '''16''' (1): <span class="nowrap">103–</span>115. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1973Tectp..16..103A 1973Tectp..16..103A]. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/0040-1951(73)90134-0|10.1016/0040-1951(73)90134-0]].</cite></ref> * Tafsiri ya Mvuto wa Kiwanja cha Pete cha Liruei Younger Granite cha Kaskazini mwa Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=Deborah E. |date=June 1968 |title=A gravity interpretation of the Liruei Younger Granite Ring Complex of Northern Nigeria |url=https://www.cambridge.org/core/journals/geological-magazine/article/abs/gravity-interpretation-of-the-liruei-younger-granite-ring-complex-of-northern-nigeria/0B60F50AF8151EABD96D89A67DBE3EEF |journal=Geological Magazine |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=256–263 |bibcode=1968GeoM..105..256A |doi=10.1017/S0016756800052274 |issn=1469-5081 |s2cid=130781184 |url-access=subscription}}</ref> * Mienendo ya Umati katika Maeneo ya Milima (pamoja na Mifano kutoka Nigeria) <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=Deborah |date=March 1994 |title=Mass Movements in Hilly Areas (with Examples from Nigeria) |url=https://www.researchgate.net/publication/248068805 |journal=Natural Hazards |volume=9 |issue=1–2 |pages=191–196 |bibcode=1994NatHa...9..191S |doi=10.1007/BF00662598 |access-date=November 25, 2024 |via=ResearchGate}}</ref> * Uchambuzi wa spektrometriki ya miale ya gamma wa baadhi ya sampuli za miamba ya Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Uwah |first=E.J. |last2=Ajakaiye |first2=D.E. |date=December 1990 |title=Gamma-ray spectrometric analyses of some Nigerian rock samples |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/088328899090104O |journal=International Journal of Radiation Applications and Instrumentation, Part A |language=en |volume=41 |issue=2 |pages=173–176 |doi=10.1016/0883-2889(90)90104-O |url-access=subscription}}</ref> * Tathmini ya Elimu/Utafiti katika Sayansi ya Msingi na Sayansi na Teknolojia barani Afrika <ref>{{Rejea jarida |last=Musau |first=Richard M. |last2=Munavu |first2=Raphael M. |date=January 1990 |title=The conversion of 2-furaldehyde into some potentially useful bifunctional derivatives |url=http://dx.doi.org/10.1016/0144-4565(90)90037-k |journal=Biomass |volume=23 |issue=4 |pages=275–287 |doi=10.1016/0144-4565(90)90037-k |issn=0144-4565 |url-access=subscription}}</ref> * Viungo kwenye Uwanda wa Jos <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=D.E. |last2=Scheidegger |first2=A.E. |date=December 1989 |title=Joints on the Jos Plateau |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0899536289900584 |journal=Journal of African Earth Sciences (and the Middle East) |language=en |volume=9 |issue=3–4 |pages=725–727 |bibcode=1989JAfES...9..725A |doi=10.1016/0899-5362(89)90058-4 |url-access=subscription}}</ref> * Matumizi ya mbinu za kijiofizikia katika utafutaji wa maji ya ardhini kaskazini mwa Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=Deborah Enilo |last2=Burke |first2=Kevin |date=January 1988 |title=A Bouguer gravity map of nigeria |url=http://dx.doi.org/10.1016/0040-1951(73)90134-0 |journal=Tectonophysics |volume=16 |issue=1–2 |pages=103–115 |doi=10.1016/0040-1951(73)90134-0 |issn=0040-1951 |url-access=subscription}}</ref> * Ushahidi wa udhibiti wa kitektoniki wa madini nchini Nigeria kutoka kwa uchambuzi wa msongamano wa mstari Utafiti wa Landsat <ref>{{Rejea jarida |last=Ananaba |first=S. E. |last2=Ajakaiye |first2=D. E. |date=October 1987 |title=Evidence of tectonic control of mineralization in Nigeria from lineament density analysis A Landsat-study |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01431168708954788 |journal=International Journal of Remote Sensing |language=en |volume=8 |issue=10 |pages=1445–1453 |bibcode=1987IJRS....8.1445A |doi=10.1080/01431168708954788 |issn=0143-1161 |url-access=subscription}}</ref> * Tetemeko la ardhi la kusini magharibi mwa Nigeria la Julai 28, 1984 na athari zake kwa uelewa wa muundo wa kitektoniki wa Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Ajakaiye |first=D.E. |last2=Daniyan |first2=M.A. |last3=Ojo |first3=S.B. |last4=Onuoha |first4=K.M. |date=July 1987 |title=The July 28, 1984 southwestern Nigeria earthquake and its implications for the understanding of the tectonic structure of Nigeria |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0264370787900056 |journal=Journal of Geodynamics |language=en |volume=7 |issue=3–4 |pages=205–214 |bibcode=1987JGeo....7..205A |doi=10.1016/0264-3707(87)90005-6 |url-access=subscription}}</ref> * Mtandao wa kudhibiti uvutano katika viwanja vya ndege nchini Nigeria <ref>{{Rejea jarida |last=Osazuwa |first=I.B. |last2=Ajakaiye |first2=D.E. |date=July 1987 |title=Gravity control network at airports in nigeria |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0264370787900160 |journal=Journal of Geodynamics |language=en |volume=7 |issue=3–4 |pages=307–317 |bibcode=1987JGeo....7..307O |doi=10.1016/0264-3707(87)90016-0 |url-access=subscription}}</ref> == Tazama pia == * Muda wa wanawake katika sayansi == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * [https://twitter.com/glo_debo?lang=en Deborah Ajakaiye] kwenye [[X (Twitter)|X (zamani Twitter)]] * [https://www.linkedin.com/in/professor-deborah-e-ajakaiye-phd-mni-2031bb19b/?originalSubdomain=ng Deborah Ajakaiye] kwenye LinkedIn * [https://books.google.com/books?id=uPRB-OED1bcC&dq=Deborah+Enilo+Ajakaiye&pg=PP1 Deborah Enilo Ajakaiye] kwenye Google Books [[Jamii:Waliozaliwa 1940]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasayansi]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] dirvvswqaem7yjl0d59rdmfrs802h4g Toyin Ajao 0 227840 1504656 2026-04-12T02:48:19Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1345353139|Toyin Ajao]]" 1504656 wikitext text/x-wiki   '''Toyin Ajao'''(aliyezaliwa [[13 Julai|Julai 13]], [[1978]]) <ref name="Kediran2011">{{Rejea tovuti|author=Kediran|first=Mutiu Iyanda|date=2011-05-18|title=Press Release: Toyin Ajao (TheActivist) Gets All Expense Paid Trip to Kenya as Winner of Global Women's Blogging Competition|url=https://www.mutiuokediran.com/blog/2011/05/18/press-release-toyin-ajao-theactivist-gets-all-expense-paid-trip-to-kenya-as-winner-of-global-women’s-blogging-competition/|work=Mutiu Iyanda Kediran|accessdate=2024-10-08}}</ref> ni msomi wa Nigeria, [[Harakati za utetezi wa wanawake|mwanaharakati wa haki za wanawake]], na pia ni mtafiti na mtaalamu wa maswala ya uponyaji ambaye kazi yake ina lengo la uponyaji unaorejesha hali ya kawaida, mabadiliko ya migogoro, na mbinu za Kiafrika za kutetea haki za wanawake kwenye mabadiliko ya umma. <ref name="ExeterLaw">{{Rejea tovuti|title=Black History Month|url=https://sites.exeter.ac.uk/lawbulletin/2024/12/18/black-history-month/|publisher=University of Exeter Law Bulletin|date=December 18, 2024|accessdate=August 6, 2025}}</ref> Yeye ni mwanzilishi wa shirika la Ìmọ́lẹ̀ wa Kituo cha Afrika (ìAfrika), shirika lisilo la faida lenye kutenda kazi kwenye ustawi wa pamoja wa jamii za Kiafrika zilizowekwa na kupangwa kushughulikia kiwewe cha vizazi na vya pamoja kupitia kuunganisha mbinu za uponyaji za kiasili na za kisasa. <ref name="PunchBeforeStardom" /> == Elimu == Alizaliwa Ikirun, [[Jimbo la Osun]] mwaka wa 1978, Ajao ana [[Uzamivu|Shahada ya Uzamivu (PhD)]] kwenye Sayansi ya Siasa kutoka [[Chuo Kikuu cha Pretoria]], akijilita kwenye mageuzi ya migogoro na Vyombo vya Habari Vipya. <ref name="AfricaReport2024">{{Rejea tovuti|title=10 African scholars to watch in 2024|url=https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/|work=The Africa Report|date=2024|accessdate=2024-08-06}}</ref> Alikamilisha elimu yake ya Shahada ya Uzamili (MA) katika Migogoro, Usalama, na Maendeleo kwenye Chuo Kikuu cha King's London <ref name="PunchBeforeStardom" /> <ref name="AfricaReport2024" /> na masomo ya Shahada ya Kwanza (B.Sc) katika Uhasibu kutoka Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo . <ref name="PunchBeforeStardom" /> == Kazi == Ajao anafanya kazi na [[Black feminism|Ufeministi wa Kiafrika]], [[Healing justice|kuponya haki]], [[Ubuntu|falsafa ya Ubuntu]], fahamu za msingi, mageuzi ya migogoro, na sayansi ya neva kwenye kazi yake ya uponyaji wa kurejesha ndani ya asasi za kiraia, nafasi za watu wa jinsia moja na za wanawake bara la Afrika. <ref name="ExeterLaw">{{Rejea tovuti|title=Black History Month|url=https://sites.exeter.ac.uk/lawbulletin/2024/12/18/black-history-month/|publisher=University of Exeter Law Bulletin|date=December 18, 2024|accessdate=August 6, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://sites.exeter.ac.uk/lawbulletin/2024/12/18/black-history-month/ "Black History Month"]. University of Exeter Law Bulletin. 18 December 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 August</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref name="AfricaReport2024">{{Rejea tovuti|title=10 African scholars to watch in 2024|url=https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/|work=The Africa Report|date=2024|accessdate=2024-08-06}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/ "10 African scholars to watch in 2024"]. ''The Africa Report''. 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Alitajwa kuwa mmoja wa "wasomi 10 wa Kiafrika wa kutazama" mwaka 2024 na The Africa Report <ref name="AfricaReport2024" /> pia na [[Simukai Chigudu]], na Naminata Diabate . Chuo Kikuu cha Exeter pia kilimuenzi kama "Msomi Mweusi Mwenye Msukumo" akijimlishwa na [[Audre Lorde]] na Kimberlé Crenshaw wakati wa [[Mwezi wa Historia ya Weusi|Mwezi wa Historia ya Watu Weusi]] mwaka 2024. <ref name="ExeterLaw" /> Ajao ni mwanachuoi wa mwaka wa kwanza na mtafiti mwenza kwenye Kituo cha Uongozi wa Afrika, Chuo cha King's London . <ref name="AfricaReport2024">{{Rejea tovuti|title=10 African scholars to watch in 2024|url=https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/|work=The Africa Report|date=2024|accessdate=2024-08-06}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/ "10 African scholars to watch in 2024"]. ''The Africa Report''. 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Uanaharakati wake wa haki za wanawake umekuwa na shuguli na haki za kijinsia, ngono, na teknolojia, jumuishi na uongozi wa wanawake. <ref name="AfricaReport2024" /> Amefanya kazi na taasisi kama vile Kituo cha Uwezeshaji wa Teknolojia ya Wanawake (W.TEC) na kuandika blogu juu ya masuala ya ukosefu wa usawa wa kijinsia, ukandamizaji wa kimfumo, na uzoefu wa wanawake kwenye jamii za mfumo dume, akitunukiwa tuzo zake mbili za kimataifa, ikiwa ni pamoja na Tuzo la Mwanaharakati wa Kimataifa wa BlogHer, 2009. <ref name="Vanguard2012" /> <ref>{{Rejea tovuti|date=2009-06-06|title=Malawi: Blogger wins BlogHer International Activist Award|url=https://globalvoices.org/2009/06/06/malawi-blogger-wins-blogher-international-activist-award/|accessdate=2025-08-05|work=Global Voices|language=en}}</ref> Utafiti wake umewkwa kwenye machapishi katika Routledge, Palgrave, MacMillan, Matatu, Kujenga Amani, na Mfuko wa Maendeleo ya Wanawake wa Afrika, ukifafanua mada kama vile mabadiliko ya migogoro, uandishi wa habari wa raia, uanaharakati wa kidijitali, [[Afya ya akili|sera ya afya ya akili]], haki za LGBTQ+ na ustawi wa pamoja barani Afrika. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003429081-15/endsars-organizing-toyin-ajao|title=Digital Technologies, Elections and Campaigns in Africa|last=Ajao|first=Toyin|publisher=Routledge|year=2024|editor-last=Omanga|editor-first=Duncan|pages=191–209|chapter=#EndSARS Organizing: Lessons and Opportunities for Nigeria's Future Governance|doi=10.4324/9781003429081-15|access-date=9 October 2025|editor-last2=Mare|editor-first2=Admire|editor-last3=Mainye|editor-first3=Pamela}}</ref> <ref>{{Rejea kitabu|title=Youth and Non-Violence in Africa's Fragile Contexts|last=Ajao|first=Toyin|publisher=Palgrave Macmillan|year=2022|isbn=978-3-031-13164-6|editor-last=Iwilade|editor-first=Akin|pages=163–188|chapter=Ushahidi's Nonviolent Technological Impact in Kenya's 2008 Post-Election Violence|doi=10.1007/978-3-031-13165-3_8|access-date=9 October 2025|editor-last2=Ebiede|editor-first2=Tarila Marclint|chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-13165-3_8}}</ref> <ref>{{Rejea jarida |last=Ajao |first=Toyin |last2=Wielenga, Cori |year=2017 |title=Citizen Journalism and Conflict Transformation in Africa: The Ushahidi's Response to Kenya's 2008 Post-Election Violence |url=https://brill.com/view/journals/mata/49/2/article-p467_12.xml |journal=Matatu |publisher=Brill |volume=49 |issue=2 |pages=467–486 |doi=10.1163/18757421-04902012 |url-access=subscription}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Ajao|first=Toyin|title=Zimbabwe's Cyber-shutdown: A Counter-productive Economic Decision or a Politically Retrogressive Move?|work=Kujenga Amani|publisher=Social Science Research Council|date=2019-03-06|url=https://kujenga-amani.ssrc.org/2019/03/06/zimbabwes-cyber-shutdown-a-counterproductive-economic-decision-or-a-politically-retrogressive-move/}}</ref> <ref name="AWDF2021">{{Rejea tovuti|author=Ajao|first=Toyin|title=The Healing Matrix of African Women-led Mental and Emotional Wellbeing|work=AWDF Mental Health and Emotional Wellbeing Knowledge Series|publisher=African Women’s Development Fund|year=2021|url=https://awdflibrary.org/index.php?p=show_detail&id=1073|accessdate=2025-10-07}}</ref> Alianzisha Ìmọ́lẹ̀ wa Kituo cha Afrika (ìAfrika) kwenye mwaka 2020, mahali anasimamia miradi inayohusisha mila za uponyaji wa asili na maarifa ya mababu pamoja na mikakati ya kisasa ya urejeshaji ili kushughulikia kiwewe cha vizazi tofauti tofauti na kuimarisha ustahimilivu wa jamii. Anaunganisha uanaharakati na taaluma kwa kuunganisha maarifa ya asili, Ufeministi wa Kiafrika, ujenzi wa amani, na kuponya haki. <ref name="PunchBeforeStardom" /> <ref name="AfricaReport2024">{{Rejea tovuti|title=10 African scholars to watch in 2024|url=https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/|work=The Africa Report|date=2024|accessdate=2024-08-06}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/ "10 African scholars to watch in 2024"]. ''The Africa Report''. 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 August</span> 2024</span>.</cite></ref> == Machapisho == * ''[https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003429081-15/endsars-organizing-toyin-ajao #MwishoSARS Kuandaa: Masomo na Fursa kwa Utawala wa Baadaye wa Nigeria]'' . Teknolojia za Dijitali, Uchaguzi na Kampeni barani Afrika zimehaririwa na Duncan Omanga, Admire Mare, na Pamela Mainye. Routledge: London & New York, 2024: 191-209. * ''[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-13165-3_8 Athari ya Teknolojia Isiyo na Vurugu ya Ushahidi katika Vurugu za Baada ya Uchaguzi nchini Kenya za 2008.]'' Vijana na Kutotumia Vurugu katika Miktadha Tete ya Afrika iliyohaririwa na Akin Iwilade na Tarila Marclint Ebiede. Palgrave Macmillan Uswisi, 2022: 163-188. * ''Ukanuni wa Kidini na Uchambuzi wa Kihistoria wa Mielekeo Mbalimbali ya Kijinsia na Utambulisho wa Kijinsia nchini Nigeria'' . Mradi wa Mpango wa Haki Sawa (TIERs) na Elimu kama Chanjo (EVA), kwa usaidizi kutoka kwa Mfuko wa Uhisani wa Wellspring. Uliandikwa kwa ushirikiano na Chioma Ogwuegbu na Lydia Ogundare, 2022. [https://theinitiativeforequalrights.org/wp-content/uploads/2025/09/Religious-Fundamentalism-and-Historic-analysis-of-Diverse-Sexual.pdf PDF] * ''[http://Citizen%20Journalism%20and%20Conflict%20Transformation:%20Exploring%20Netizens’%20Digitized%20Shaping%20of%20Political%20Crises%20in%20Kenyahttps://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781351273206-11/citizen-journalism-conflict-transformation-toyin-ajao Uandishi wa Habari wa Raia na Mabadiliko ya Migogoro: Kuchunguza Uundaji wa Migogoro ya Kisiasa kwa Kutumia Mtandaoni kwa Kutumia Kidijitali nchini Kenya] .'' [https://www.scribd.com/document/779344802/routledge-handbook-of-african-media-and-communication-studies-9781138574779-9781351273206-compress Katika Kitabu cha Mwongozo cha Routledge cha Mafunzo ya Vyombo vya Habari na Mawasiliano vya Afrika], kilichohaririwa na Winston Mano na Viola C Milton. Routledge: London & New York, 2021: 155-165. * ''[https://www.kcl.ac.uk/normalising-mental-health-needs-in-nigeria-a-wake-up-call Kurekebisha Mahitaji ya Afya ya Akili nchini Nigeria: Simu ya Kuamka] .'' Chuo cha King's, London, 2022. * [https://awdflibrary.org/index.php?p=show_detail&id=1073 Matrix ya Uponyaji wa Ustawi wa Akili na Kihisia unaoongozwa na Wanawake wa Kiafrika] . Katika Mfululizo wa Maarifa ya Afya ya Akili na Ustawi wa Kihisia wa AWDF, Uchapishaji wa AWDF, 2021. * ''[https://kujenga-amani.ssrc.org/2019/03/06/zimbabwes-cyber-shutdown-a-counterproductive-economic-decision-or-a-politically-retrogressive-move/ Kufungwa kwa Mtandao nchini Zimbabwe:] Uamuzi wa kiuchumi usio na tija au hatua ya kurudisha nyuma kisiasa?'' 2019, Kujenga Amani, Baraza la Utafiti wa Sayansi ya Jamii. * ''[https://brill.com/view/journals/mata/49/2/article-p467_12.xml?language=en&srsltid=AfmBOorHefSCpY9QucLmUjRKcpvB3U7RAVTBJQoxQlnyE-LEirpO394j Uandishi wa Habari wa Raia na Mabadiliko ya Migogoro Afrika] : Jibu la Ushahidi kwa Vurugu za Baada ya Uchaguzi za Kenya za 2008.'' 2017. Imeandikishwa pamoja na Dkt. Cori Wielenga katika Vitabu na Majarida mtandaoni vya Matatu Brill, Masomo ya Kiafrika, Juzuu ya 49, Toleo la 2, kurasa 467 - 486. * ''[https://kujenga-amani.ssrc.org/2016/07/19/feesmustfall-uprising-2015-the-emergence-of-youth-agency-in-south-africas-largest-post-apartheid-protests/ #AdaLazimaZiangukeMapinduzi ya 2015] : Kuibuka kwa Shirika la Vijana katika Maandamano Makubwa Zaidi ya Baada ya Ubaguzi wa Rangi Afrika Kusini.'' 2016, Kujenga Amani, Baraza la Utafiti wa Sayansi ya Jamii. * ''[https://kujenga-amani.ssrc.org/2014/09/26/ushahidi-crowdsourcing-platform-a-people-centered-approach-to-conflict-transformation-in-kenya/ Jukwaa la Ushahidi la Kutafuta Habari kwa Watu] : Mbinu Inayozingatia Watu ya Kubadilisha Migogoro nchini Kenya'' . 2014, Kujenga Amani, Baraza la Utafiti wa Sayansi ya Jamii. * ''[https://www.pambazuka.org/boko-haram-necessary-state-emergency-transforming-intractable-conflict-nigeria Boko Haram na Hali ya Dharura Muhimu kwa ajili ya Kubadilisha Mgogoro Usioweza Kutatuliwa nchini Nigeria]'' . 2014, katika machapisho ya mtandaoni ya Chama cha Masomo ya Afrika, Pambazuka, na Sahara Reporters. * ''[https://www.pambazuka.org/human-security-implications-anti-gay-law-sexual-minorities-nigeria Athari za Usalama wa Binadamu za Sheria ya Kupinga Ushoga Kuhusu Ushoga wa Kimapenzi nchini Nigeria]'' . 2014, katika machapisho ya mtandaoni ya Strife, Pambazuka, na Sahara Reporters. == Marejeo == {{Reflist|30em}} == Viungo vya nje == * [http://www.africanleadershipcentre.org/ Kituo cha Uongozi cha Afrika] * [http://www.kcl.ac.uk/index.aspx/ Chuo cha King's London] * [https://iafrika.africa Ìmọ́lẹ̀ wa Afrika] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1978]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] ov2581hcvfofsmko5obyxhptp51l1f4 1504658 1504656 2026-04-12T02:54:24Z Valuegirl 87699 1504658 wikitext text/x-wiki   '''Toyin Ajao'''(aliyezaliwa [[13 Julai|Julai 13]], [[1978]]) <ref name="Kediran2011">{{Rejea tovuti|author=Kediran|first=Mutiu Iyanda|date=2011-05-18|title=Press Release: Toyin Ajao (TheActivist) Gets All Expense Paid Trip to Kenya as Winner of Global Women's Blogging Competition|url=https://www.mutiuokediran.com/blog/2011/05/18/press-release-toyin-ajao-theactivist-gets-all-expense-paid-trip-to-kenya-as-winner-of-global-women’s-blogging-competition/|work=Mutiu Iyanda Kediran|accessdate=2024-10-08}}</ref> ni msomi wa Nigeria, [[Harakati za utetezi wa wanawake|mwanaharakati wa haki za wanawake]], na pia ni mtafiti na mtaalamu wa maswala ya uponyaji ambaye kazi yake ina lengo la uponyaji unaorejesha hali ya kawaida, mabadiliko ya migogoro, na mbinu za Kiafrika za kutetea haki za wanawake kwenye mabadiliko ya umma. <ref>{{Rejea tovuti|title=Black History Month|url=https://sites.exeter.ac.uk/lawbulletin/2024/12/18/black-history-month/|publisher=University of Exeter Law Bulletin|date=December 18, 2024|accessdate=August 6, 2025}}</ref> Yeye ni mwanzilishi wa shirika la Ìmọ́lẹ̀ wa Kituo cha Afrika (ìAfrika), shirika lisilo la faida lenye kutenda kazi kwenye ustawi wa pamoja wa jamii za Kiafrika zilizowekwa na kupangwa kushughulikia kiwewe cha vizazi na vya pamoja kupitia kuunganisha mbinu za uponyaji za kiasili na za kisasa. <ref> == Elimu == Alizaliwa Ikirun, [[Jimbo la Osun]] mwaka wa 1978, Ajao ana [[Uzamivu|Shahada ya Uzamivu (PhD)]] kwenye Sayansi ya Siasa kutoka [[Chuo Kikuu cha Pretoria]], akijilita kwenye mageuzi ya migogoro na Vyombo vya Habari Vipya. <ref name="AfricaReport2024">{{Rejea tovuti|title=10 African scholars to watch in 2024|url=https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/|work=The Africa Report|date=2024|accessdate=2024-08-06}}</ref> Alikamilisha elimu yake ya Shahada ya Uzamili (MA) katika Migogoro, Usalama, na Maendeleo kwenye Chuo Kikuu cha King's London <ref > <ref name="AfricaReport2024" /> na masomo ya Shahada ya Kwanza (B.Sc) katika Uhasibu kutoka Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo . <ref name="PunchBeforeStardom" /> == Kazi == Ajao anafanya kazi na [[Black feminism|Ufeministi wa Kiafrika]], [[Healing justice|kuponya haki]], [[Ubuntu|falsafa ya Ubuntu]], fahamu za msingi, mageuzi ya migogoro, na sayansi ya neva kwenye kazi yake ya uponyaji wa kurejesha ndani ya asasi za kiraia, nafasi za watu wa jinsia moja na za wanawake bara la Afrika. <ref>{{Rejea tovuti|title=Black History Month|url=https://sites.exeter.ac.uk/lawbulletin/2024/12/18/black-history-month/|publisher=University of Exeter Law Bulletin|date=December 18, 2024|accessdate=August 6, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://sites.exeter.ac.uk/lawbulletin/2024/12/18/black-history-month/ "Black History Month"]. University of Exeter Law Bulletin. 18 December 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 August</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref name="AfricaReport2024">{{Rejea tovuti|title=10 African scholars to watch in 2024|url=https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/|work=The Africa Report|date=2024|accessdate=2024-08-06}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/ "10 African scholars to watch in 2024"]. ''The Africa Report''. 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Alitajwa kuwa mmoja wa "wasomi 10 wa Kiafrika wa kutazama" mwaka 2024 na The Africa Report <ref name="AfricaReport2024" /> pia na [[Simukai Chigudu]], na Naminata Diabate . Chuo Kikuu cha Exeter pia kilimuenzi kama "Msomi Mweusi Mwenye Msukumo" akijimlishwa na [[Audre Lorde]] na Kimberlé Crenshaw wakati wa [[Mwezi wa Historia ya Weusi|Mwezi wa Historia ya Watu Weusi]] mwaka 2024. <ref> Ajao ni mwanachuoi wa mwaka wa kwanza na mtafiti mwenza kwenye Kituo cha Uongozi wa Afrika, Chuo cha King's London . <ref name="AfricaReport2024">{{Rejea tovuti|title=10 African scholars to watch in 2024|url=https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/|work=The Africa Report|date=2024|accessdate=2024-08-06}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/ "10 African scholars to watch in 2024"]. ''The Africa Report''. 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 August</span> 2024</span>.</cite></ref> Uanaharakati wake wa haki za wanawake umekuwa na shuguli na haki za kijinsia, ngono, na teknolojia, jumuishi na uongozi wa wanawake. <ref name="AfricaReport2024" /> Amefanya kazi na taasisi kama vile Kituo cha Uwezeshaji wa Teknolojia ya Wanawake (W.TEC) na kuandika blogu juu ya masuala ya ukosefu wa usawa wa kijinsia, ukandamizaji wa kimfumo, na uzoefu wa wanawake kwenye jamii za mfumo dume, akitunukiwa tuzo zake mbili za kimataifa, ikiwa ni pamoja na Tuzo la Mwanaharakati wa Kimataifa wa BlogHer, 2009. <ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2009-06-06|title=Malawi: Blogger wins BlogHer International Activist Award|url=https://globalvoices.org/2009/06/06/malawi-blogger-wins-blogher-international-activist-award/|accessdate=2025-08-05|work=Global Voices|language=en}}</ref> Utafiti wake umewkwa kwenye machapishi katika Routledge, Palgrave, MacMillan, Matatu, Kujenga Amani, na Mfuko wa Maendeleo ya Wanawake wa Afrika, ukifafanua mada kama vile mabadiliko ya migogoro, uandishi wa habari wa raia, uanaharakati wa kidijitali, [[Afya ya akili|sera ya afya ya akili]], haki za LGBTQ+ na ustawi wa pamoja barani Afrika. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003429081-15/endsars-organizing-toyin-ajao|title=Digital Technologies, Elections and Campaigns in Africa|last=Ajao|first=Toyin|publisher=Routledge|year=2024|editor-last=Omanga|editor-first=Duncan|pages=191–209|chapter=#EndSARS Organizing: Lessons and Opportunities for Nigeria's Future Governance|doi=10.4324/9781003429081-15|access-date=9 October 2025|editor-last2=Mare|editor-first2=Admire|editor-last3=Mainye|editor-first3=Pamela}}</ref> <ref>{{Rejea kitabu|title=Youth and Non-Violence in Africa's Fragile Contexts|last=Ajao|first=Toyin|publisher=Palgrave Macmillan|year=2022|isbn=978-3-031-13164-6|editor-last=Iwilade|editor-first=Akin|pages=163–188|chapter=Ushahidi's Nonviolent Technological Impact in Kenya's 2008 Post-Election Violence|doi=10.1007/978-3-031-13165-3_8|access-date=9 October 2025|editor-last2=Ebiede|editor-first2=Tarila Marclint|chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-13165-3_8}}</ref> <ref>{{Rejea jarida |last=Ajao |first=Toyin |last2=Wielenga, Cori |year=2017 |title=Citizen Journalism and Conflict Transformation in Africa: The Ushahidi's Response to Kenya's 2008 Post-Election Violence |url=https://brill.com/view/journals/mata/49/2/article-p467_12.xml |journal=Matatu |publisher=Brill |volume=49 |issue=2 |pages=467–486 |doi=10.1163/18757421-04902012 |url-access=subscription}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Ajao|first=Toyin|title=Zimbabwe's Cyber-shutdown: A Counter-productive Economic Decision or a Politically Retrogressive Move?|work=Kujenga Amani|publisher=Social Science Research Council|date=2019-03-06|url=https://kujenga-amani.ssrc.org/2019/03/06/zimbabwes-cyber-shutdown-a-counterproductive-economic-decision-or-a-politically-retrogressive-move/}}</ref> <ref name="AWDF2021">{{Rejea tovuti|author=Ajao|first=Toyin|title=The Healing Matrix of African Women-led Mental and Emotional Wellbeing|work=AWDF Mental Health and Emotional Wellbeing Knowledge Series|publisher=African Women’s Development Fund|year=2021|url=https://awdflibrary.org/index.php?p=show_detail&id=1073|accessdate=2025-10-07}}</ref> Alianzisha Ìmọ́lẹ̀ wa Kituo cha Afrika (ìAfrika) kwenye mwaka 2020, mahali anasimamia miradi inayohusisha mila za uponyaji wa asili na maarifa ya mababu pamoja na mikakati ya kisasa ya urejeshaji ili kushughulikia kiwewe cha vizazi tofauti tofauti na kuimarisha ustahimilivu wa jamii. Anaunganisha uanaharakati na taaluma kwa kuunganisha maarifa ya asili, Ufeministi wa Kiafrika, ujenzi wa amani, na kuponya haki. <ref name="AfricaReport2024">{{Rejea tovuti|title=10 African scholars to watch in 2024|url=https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/|work=The Africa Report|date=2024|accessdate=2024-08-06}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theafricareport.com/334013/10-african-scholars-to-watch-in-2024/ "10 African scholars to watch in 2024"]. ''The Africa Report''. 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 August</span> 2024</span>.</cite></ref> == Machapisho == * ''[https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003429081-15/endsars-organizing-toyin-ajao #MwishoSARS Kuandaa: Masomo na Fursa kwa Utawala wa Baadaye wa Nigeria]'' . Teknolojia za Dijitali, Uchaguzi na Kampeni barani Afrika zimehaririwa na Duncan Omanga, Admire Mare, na Pamela Mainye. Routledge: London & New York, 2024: 191-209. * ''[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-13165-3_8 Athari ya Teknolojia Isiyo na Vurugu ya Ushahidi katika Vurugu za Baada ya Uchaguzi nchini Kenya za 2008.]'' Vijana na Kutotumia Vurugu katika Miktadha Tete ya Afrika iliyohaririwa na Akin Iwilade na Tarila Marclint Ebiede. Palgrave Macmillan Uswisi, 2022: 163-188. * ''Ukanuni wa Kidini na Uchambuzi wa Kihistoria wa Mielekeo Mbalimbali ya Kijinsia na Utambulisho wa Kijinsia nchini Nigeria'' . Mradi wa Mpango wa Haki Sawa (TIERs) na Elimu kama Chanjo (EVA), kwa usaidizi kutoka kwa Mfuko wa Uhisani wa Wellspring. Uliandikwa kwa ushirikiano na Chioma Ogwuegbu na Lydia Ogundare, 2022. [https://theinitiativeforequalrights.org/wp-content/uploads/2025/09/Religious-Fundamentalism-and-Historic-analysis-of-Diverse-Sexual.pdf PDF] * ''[http://Citizen%20Journalism%20and%20Conflict%20Transformation:%20Exploring%20Netizens’%20Digitized%20Shaping%20of%20Political%20Crises%20in%20Kenyahttps://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781351273206-11/citizen-journalism-conflict-transformation-toyin-ajao Uandishi wa Habari wa Raia na Mabadiliko ya Migogoro: Kuchunguza Uundaji wa Migogoro ya Kisiasa kwa Kutumia Mtandaoni kwa Kutumia Kidijitali nchini Kenya] .'' [https://www.scribd.com/document/779344802/routledge-handbook-of-african-media-and-communication-studies-9781138574779-9781351273206-compress Katika Kitabu cha Mwongozo cha Routledge cha Mafunzo ya Vyombo vya Habari na Mawasiliano vya Afrika], kilichohaririwa na Winston Mano na Viola C Milton. Routledge: London & New York, 2021: 155-165. * ''[https://www.kcl.ac.uk/normalising-mental-health-needs-in-nigeria-a-wake-up-call Kurekebisha Mahitaji ya Afya ya Akili nchini Nigeria: Simu ya Kuamka] .'' Chuo cha King's, London, 2022. * [https://awdflibrary.org/index.php?p=show_detail&id=1073 Matrix ya Uponyaji wa Ustawi wa Akili na Kihisia unaoongozwa na Wanawake wa Kiafrika] . Katika Mfululizo wa Maarifa ya Afya ya Akili na Ustawi wa Kihisia wa AWDF, Uchapishaji wa AWDF, 2021. * ''[https://kujenga-amani.ssrc.org/2019/03/06/zimbabwes-cyber-shutdown-a-counterproductive-economic-decision-or-a-politically-retrogressive-move/ Kufungwa kwa Mtandao nchini Zimbabwe:] Uamuzi wa kiuchumi usio na tija au hatua ya kurudisha nyuma kisiasa?'' 2019, Kujenga Amani, Baraza la Utafiti wa Sayansi ya Jamii. * ''[https://brill.com/view/journals/mata/49/2/article-p467_12.xml?language=en&srsltid=AfmBOorHefSCpY9QucLmUjRKcpvB3U7RAVTBJQoxQlnyE-LEirpO394j Uandishi wa Habari wa Raia na Mabadiliko ya Migogoro Afrika] : Jibu la Ushahidi kwa Vurugu za Baada ya Uchaguzi za Kenya za 2008.'' 2017. Imeandikishwa pamoja na Dkt. Cori Wielenga katika Vitabu na Majarida mtandaoni vya Matatu Brill, Masomo ya Kiafrika, Juzuu ya 49, Toleo la 2, kurasa 467 - 486. * ''[https://kujenga-amani.ssrc.org/2016/07/19/feesmustfall-uprising-2015-the-emergence-of-youth-agency-in-south-africas-largest-post-apartheid-protests/ #AdaLazimaZiangukeMapinduzi ya 2015] : Kuibuka kwa Shirika la Vijana katika Maandamano Makubwa Zaidi ya Baada ya Ubaguzi wa Rangi Afrika Kusini.'' 2016, Kujenga Amani, Baraza la Utafiti wa Sayansi ya Jamii. * ''[https://kujenga-amani.ssrc.org/2014/09/26/ushahidi-crowdsourcing-platform-a-people-centered-approach-to-conflict-transformation-in-kenya/ Jukwaa la Ushahidi la Kutafuta Habari kwa Watu] : Mbinu Inayozingatia Watu ya Kubadilisha Migogoro nchini Kenya'' . 2014, Kujenga Amani, Baraza la Utafiti wa Sayansi ya Jamii. * ''[https://www.pambazuka.org/boko-haram-necessary-state-emergency-transforming-intractable-conflict-nigeria Boko Haram na Hali ya Dharura Muhimu kwa ajili ya Kubadilisha Mgogoro Usioweza Kutatuliwa nchini Nigeria]'' . 2014, katika machapisho ya mtandaoni ya Chama cha Masomo ya Afrika, Pambazuka, na Sahara Reporters. * ''[https://www.pambazuka.org/human-security-implications-anti-gay-law-sexual-minorities-nigeria Athari za Usalama wa Binadamu za Sheria ya Kupinga Ushoga Kuhusu Ushoga wa Kimapenzi nchini Nigeria]'' . 2014, katika machapisho ya mtandaoni ya Strife, Pambazuka, na Sahara Reporters. == Marejeo == {{Reflist|30em}} == Viungo vya nje == * [http://www.africanleadershipcentre.org/ Kituo cha Uongozi cha Afrika] * [http://www.kcl.ac.uk/index.aspx/ Chuo cha King's London] * [https://iafrika.africa Ìmọ́lẹ̀ wa Afrika] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waliozaliwa 1978]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 0vr9fjnqp9omme3linqjkp7ldxi3r34 Ed Bass 0 227841 1504657 2026-04-12T02:53:56Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Edward Perry 'Ed Bass'''' (Alizaliwa [[10 Septemba]], [[1945]]) ni mfadhili, [[mwanamazingira]], na [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Ed Bass |url=https://www.forbes.com/profile/ed-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Yale mwaka [[1967]] na [[shahada]] ya sayansi ya usimamizi.<ref>{{cite web |title=Edward P. Bass Named to Yale Corporation |url=https://news.yale.edu/2001/09/0...' 1504657 wikitext text/x-wiki '''Edward Perry 'Ed Bass'''' (Alizaliwa [[10 Septemba]], [[1945]]) ni mfadhili, [[mwanamazingira]], na [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Ed Bass |url=https://www.forbes.com/profile/ed-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-11}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Yale mwaka [[1967]] na [[shahada]] ya sayansi ya usimamizi.<ref>{{cite web |title=Edward P. Bass Named to Yale Corporation |url=https://news.yale.edu/2001/09/05/edward-p-bass-named-yale-corporation |website=Yale News |date=September 5, 2001 |access-date=2026-04-11}}</ref> Alijulikana zaidi kwa kufadhili mradi wa ''Biosphere 2'', mfumo wa ikolojia uliofungwa uliojengwa kati ya mwaka [[1987]] na [[1991]] huko [[Arizona]].<ref>{{cite web |last=Broad |first=William J. |title=As Biosphere Is Sealed, Its Patron Reflects on Life |url=https://www.nytimes.com/1991/09/24/science/as-biosphere-is-sealed-its-patron-reflects-on-life.html |website=The New York Times |date=September 24, 1991 |access-date=2026-04-11}}</ref> Mwaka [[2018]], alitoa dola milioni 160 kwa ''Peabody Museum of Natural History'' katika Chuo Kikuu cha Yale.<ref>{{cite web |last=Xiong |first=Amy |last2=Mahoney |first2=Madison |title=Bass '67 donates $160 million to Peabody Museum |url=https://yaledailynews.com/blog/2018/08/28/bass-67-donates-160-million-to-peabody-museum/ |website=Yale Daily News |date=August 28, 2018 |access-date=2026-04-11}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1945]] [[Jamii:Watu walio hai]] 6ajgv4sxwh3a655w8xk0innncfft49e Ronald S. Baron 0 227842 1504659 2026-04-12T03:00:03Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ronald S. Baron''' (Alizaliwa [[1943]]) ni meneja wa hazina za pande zote (mutual fund) nchini [[Marekani]], mwanzilishi na mwenyekiti wa ''Baron Capital'', kampuni ya usimamizi wa uwekezaji yenye makao yake makuu [[Jiji la New York ]].<ref>{{cite web |title=Ron Baron |url=https://www.forbes.com/profile/ron-baron/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alisomea kemia katika Chuo Kikuu cha Bucknell na alihudhuria George Washington University La...' 1504659 wikitext text/x-wiki '''Ronald S. Baron''' (Alizaliwa [[1943]]) ni meneja wa hazina za pande zote (mutual fund) nchini [[Marekani]], mwanzilishi na mwenyekiti wa ''Baron Capital'', kampuni ya usimamizi wa uwekezaji yenye makao yake makuu [[Jiji la New York ]].<ref>{{cite web |title=Ron Baron |url=https://www.forbes.com/profile/ron-baron/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alisomea kemia katika Chuo Kikuu cha Bucknell na alihudhuria George Washington University Law School.<ref>{{cite web |title=An Old-Fashioned Success Story |url=https://www.nysun.com/article/an-old-fashioned-success-story |website=The New York Sun |date=March 20, 2006 |access-date=2026-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208145314/https://www.nysun.com/article/an-old-fashioned-success-story |archive-date=2015-12-08}}</ref> Alianzisha Baron Capital mwaka [[1982]], na kampuni hiyo inasimamia takriban dola bilioni 49 za mali kufikia Desemba [[2025]].<ref>{{cite web |title=About Us |url=https://www.baroncapitalgroup.com/about-us/ |website=Baron Capital Group |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Januari [[2026]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 6.5.<ref>{{cite web |title=Ron Baron |url=https://www.forbes.com/profile/ron-baron/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1943]] [[Jamii:Watu walio hai]] ryvsal0mr4c6e2t1xknd00zlkv8oxpa Carol Jenkins Barnett 0 227843 1504660 2026-04-12T03:03:05Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Carol Jenkins Barnett''' (Alizaliwa [[30 Septemba]], [[1956]] – Alifariki [[7 Desemba]], [[2021]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] na mfadhili nchini [[Marekani]], binti wa [[George W. Jenkins]], mwanzilishi wa msururu wa maduka makubwa ya ''Publix''.<ref>{{cite web |title=Carol Jenkins Barnett to step down from Publix board due to Alzheimer's diagnosis |url=https://www.tampabay.com/news/business/retail/2016/03/14/carol-jenkins-barnett-to-step-down-from-p...' 1504660 wikitext text/x-wiki '''Carol Jenkins Barnett''' (Alizaliwa [[30 Septemba]], [[1956]] – Alifariki [[7 Desemba]], [[2021]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] na mfadhili nchini [[Marekani]], binti wa [[George W. Jenkins]], mwanzilishi wa msururu wa maduka makubwa ya ''Publix''.<ref>{{cite web |title=Carol Jenkins Barnett to step down from Publix board due to Alzheimer's diagnosis |url=https://www.tampabay.com/news/business/retail/2016/03/14/carol-jenkins-barnett-to-step-down-from-publix-board-due-to-alzheimers-diagnosis/ |website=Tampa Bay Times |date=March 14, 2016 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alikuwa rais wa ''Publix Super Markets Charities'' na mwanachama wa bodi ya wakurugenzi ya msururu huo.<ref>{{cite web |title=Philanthropist, Publix heiress Carol Jenkins Barnett dies at 65 |url=https://www.theledger.com/story/news/2021/12/08/carol-jenkins-barnett-publix-heiress-philanthropist-dies-65/6425436001/ |website=The Ledger |date=December 8, 2021 |access-date=2026-04-12}}</ref> Aliongoza shirika lake la hisani kutoa dola milioni 25 kwa mashirika yasiyo ya faida kila mwaka.<ref>{{cite web |title=Carol Jenkins Barnett |url=https://www.forbes.com/profile/carol-jenkins-barnett/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo [[2016]], aligunduliwa na ugonjwa wa [[Alzheimer's disease|Alzheimer]] wa mapema na alifariki kutokana na matatizo ya ugonjwa huo mwaka [[2021]].<ref>{{cite web |last=Griffin |first=Justine |title=Carol Jenkins Barnett to step down from Publix board due to Alzheimer's diagnosis |url=https://www.tampabay.com/news/business/retail/2016/03/14/carol-jenkins-barnett-to-step-down-from-publix-board-due-to-alzheimers-diagnosis/ |website=Tampa Bay Times |date=March 14, 2016 |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] [[Jamii:Waliofariki 2021]] 2jpoalf2ohegtez9mr9ekrc2jn44u2j Jadesola Olayinka Akande 0 227844 1504661 2026-04-12T03:04:26Z Valuegirl 87699 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1347106937|Jadesola Akande]]" 1504661 wikitext text/x-wiki '''Akande''' listen ⓘ (CON, OFR) (aliyezaliwa [[15 Novemba]] [[1940]] - aliyefariki [[29 Aprili]] [[2008]]) alikuwa anafanya kazi kama wakili, mwandishi na msomi kutoka nchi ya Nigeria ambaye anajulikana kama profesa wa kwanza wa sheria wa kike wa chii humo Nigeria. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=0rAEAQAAIAAJ|title=Nigerian women professionals: a historical analysis|last=Modupeolu Faseke|publisher=Tidings Publications|year=2005|isbn=978-978-067-170-9}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Akande alizaliwa mnamo wa 15 Novemba 1940, kwenye Jimbo la [[Ibadan]] [[Jimbo la Oyo|Oyo]], Mkoa wa Magharibi wa Nigeria ambao haujakamilika. Alipfanikiwa kupata elimu yake ya awali, shule ya msingi na sekondari kwenye Shule ya Wasichana ya Watu ya Ibadan na Shule ya St. <ref>{{Rejea tovuti|title=Late Prof. Jadesola Olayinka Debo-Akande, (OFR) – DAWN Commission|url=https://dawncommission.org/late-prof-jadesola-olayinka-debo-akande-ofr/|accessdate=2025-02-07|language=en-US}}</ref> Annes mtawalia. Alihitimu cheti chake cha GCE Advanced Level kisha mara baada ya kuhudhuria Shule ya Grammar ya Wasichana ya Barnstaple Devon, Uingereza kabla ya kuendelea kusoma kozi ya Sheria kwenye Chuo Kikuu cha London ambapo alihitimu mnamo wa 1963. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=u3MuAQAAIAAJ|title=Meet the press: tenth anniversary, 1976–1986|last=Ogun Radio (Ogun State, Nigeria)|year=1986}}</ref> == Kazi == Alipata wito wa kuwa mwanasheria katika Inner Temple, London na Shule ya Sheria ya Nigeria, alirejea kuishi Nigeria mahali alianza kazi yake kama Afisa Utawala kwenye Utumishi wa Umma wa Kanda ya Magharibi. Alishikanafasi ya uwanachama muhimu wa Kamati ya Mapitio ya Katiba ya mwaka wa 1987, na Jopo la Rais la Usalama wa Taifa mwaka wa 2000. <ref name="the nation" /> Kipindi cha Aprili 1989, Akande alichaguliwa kuwa Makamu Mkuu wa pili wa Chuo Kikuu cha Jimbo la Lagos, nafasi aliyokuwa nayo hadi kipindi cha mwaka 1993, alivyoacha kazi kama mhadhiri kwenye Chuo Kikuu cha Lagos . Mwaka wa 2000, alichaguliwa kuwa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Shirikisho, Akure hadi mwaka 2004. <ref>{{Rejea tovuti|title=Late Prof. Jadesola Olayinka Debo-Akande, (OFR) – DAWN Commission|url=https://dawncommission.org/late-prof-jadesola-olayinka-debo-akande-ofr/|accessdate=2022-06-11|language=en-US}}</ref> Alikuwa mwanchama maalumu wa Kamati ya Mapitio ya Katiba ya 1987 na Jopo la Rais la Usalama wa Taifa mwaka 2000. Uzoefu wake mwingi haukuwa wa kawaida. * {{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=QMkxAAAAIAAJ|title=Laws and Customs Affecting Women's Status in Nigeria|last=Jadesola Olayinka Debo Akande|publisher=International Federation of Women Lawyers (Nigeria)|year=1979}} * {{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=KyMoAQAAIAAJ|title=Training Manual for the Participation of Women in Governance: Advocacy, Lobbying Networking, Coalition-building and Negotiation|last=Jadesola Akande|last2=Mariame Ouattara|publisher=WiLDAF/FeDDAF West Africa|year=2007}} * {{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=ul8hAQAAIAAJ|title=Addresses Delivered on the First Day of the Combined 13th and 14th Convocation :: Friday, 1st November, 2002|last=Jadesola Akande|last2=Peter O. Adeniyi|publisher=Federal University of Technology|year=2002}} == Heshima na sifa == * Kamanda wa Amri ya Niger (CON) – 1998 * Heshima ya Kitaifa ya Agizo la Niger (OFR) – 2002 <ref>{{Rejea tovuti|title=The Chinua Achebe Foundation #35 – Professor Jadesola Akande in converstion with Toluwanimi Olujimi|url=http://www.nigeriavillagesquare.com/index.php?option=com_content&allposts=1&catid=583&id=3776&view=article&Itemid=1719|work=www.nigeriavillagesquare.com|accessdate=2020-05-30}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * [http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=50849 Heshima] kwa Taifa [[Jamii:Waliofariki 2008]] [[Jamii:Waliozaliwa 1940]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 0tko39mm31wfq0wwq2dbe97n0udu4l2 1504662 1504661 2026-04-12T03:05:15Z Valuegirl 87699 1504662 wikitext text/x-wiki '''Akande''' listen ⓘ (CON, OFR) (aliyezaliwa [[15 Novemba]] [[1940]] - aliyefariki [[29 Aprili]] [[2008]]) alikuwa anafanya kazi kama wakili, mwandishi na msomi kutoka nchi ya Nigeria ambaye anajulikana kama profesa wa kwanza wa sheria wa kike wa chii humo Nigeria. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=0rAEAQAAIAAJ|title=Nigerian women professionals: a historical analysis|last=Modupeolu Faseke|publisher=Tidings Publications|year=2005|isbn=978-978-067-170-9}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Akande alizaliwa mnamo wa 15 Novemba 1940, kwenye Jimbo la [[Ibadan]] [[Jimbo la Oyo|Oyo]], Mkoa wa Magharibi wa Nigeria ambao haujakamilika. Alipfanikiwa kupata elimu yake ya awali, shule ya msingi na sekondari kwenye Shule ya Wasichana ya Watu ya Ibadan na Shule ya St. <ref>{{Rejea tovuti|title=Late Prof. Jadesola Olayinka Debo-Akande, (OFR) – DAWN Commission|url=https://dawncommission.org/late-prof-jadesola-olayinka-debo-akande-ofr/|accessdate=2025-02-07|language=en-US}}</ref> Annes mtawalia. Alihitimu cheti chake cha GCE Advanced Level kisha mara baada ya kuhudhuria Shule ya Grammar ya Wasichana ya Barnstaple Devon, Uingereza kabla ya kuendelea kusoma kozi ya Sheria kwenye Chuo Kikuu cha London ambapo alihitimu mnamo wa 1963. <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=u3MuAQAAIAAJ|title=Meet the press: tenth anniversary, 1976–1986|last=Ogun Radio (Ogun State, Nigeria)|year=1986}}</ref> == Kazi == Alipata wito wa kuwa mwanasheria katika Inner Temple, London na Shule ya Sheria ya Nigeria, alirejea kuishi Nigeria mahali alianza kazi yake kama Afisa Utawala kwenye Utumishi wa Umma wa Kanda ya Magharibi. Alishikanafasi ya uwanachama muhimu wa Kamati ya Mapitio ya Katiba ya mwaka wa 1987, na Jopo la Rais la Usalama wa Taifa mwaka wa 2000. <ref> Kipindi cha Aprili 1989, Akande alichaguliwa kuwa Makamu Mkuu wa pili wa Chuo Kikuu cha Jimbo la Lagos, nafasi aliyokuwa nayo hadi kipindi cha mwaka 1993, alivyoacha kazi kama mhadhiri kwenye Chuo Kikuu cha Lagos . Mwaka wa 2000, alichaguliwa kuwa Mkuu wa Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Shirikisho, Akure hadi mwaka 2004. <ref>{{Rejea tovuti|title=Late Prof. Jadesola Olayinka Debo-Akande, (OFR) – DAWN Commission|url=https://dawncommission.org/late-prof-jadesola-olayinka-debo-akande-ofr/|accessdate=2022-06-11|language=en-US}}</ref> Alikuwa mwanchama maalumu wa Kamati ya Mapitio ya Katiba ya 1987 na Jopo la Rais la Usalama wa Taifa mwaka 2000. Uzoefu wake mwingi haukuwa wa kawaida. * {{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=QMkxAAAAIAAJ|title=Laws and Customs Affecting Women's Status in Nigeria|last=Jadesola Olayinka Debo Akande|publisher=International Federation of Women Lawyers (Nigeria)|year=1979}} * {{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=KyMoAQAAIAAJ|title=Training Manual for the Participation of Women in Governance: Advocacy, Lobbying Networking, Coalition-building and Negotiation|last=Jadesola Akande|last2=Mariame Ouattara|publisher=WiLDAF/FeDDAF West Africa|year=2007}} * {{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=ul8hAQAAIAAJ|title=Addresses Delivered on the First Day of the Combined 13th and 14th Convocation :: Friday, 1st November, 2002|last=Jadesola Akande|last2=Peter O. Adeniyi|publisher=Federal University of Technology|year=2002}} == Heshima na sifa == * Kamanda wa Amri ya Niger (CON) – 1998 * Heshima ya Kitaifa ya Agizo la Niger (OFR) – 2002 <ref>{{Rejea tovuti|title=The Chinua Achebe Foundation #35 – Professor Jadesola Akande in converstion with Toluwanimi Olujimi|url=http://www.nigeriavillagesquare.com/index.php?option=com_content&allposts=1&catid=583&id=3776&view=article&Itemid=1719|work=www.nigeriavillagesquare.com|accessdate=2020-05-30}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * [http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=50849 Heshima] kwa Taifa [[Jamii:Waliofariki 2008]] [[Jamii:Waliozaliwa 1940]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] ga5ntssf0m0y3g7enipwxlsavfvnhra Richard B. Cohen 0 227845 1504663 2026-04-12T03:06:58Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Richard B. Cohen''' (Alizaliwa [[1952]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mmiliki mkuu, mwenyekiti, na afisa mkuu mtendaji wa ''Symbotic'', kampuni ya robotiki na otomatiki ya ghala, na mmiliki wa ''C&S Wholesale Grocers'', kampuni ya usambazaji wa vyakula.<ref>{{cite web |last=Feldman |first=Amy |title=Meet The Billionaire Robot Overlord Reinventing Walmart's Warehouses |url=https://www.forbes.com/sites/amyfeldman/2021/12/13/meet-the-billion...' 1504663 wikitext text/x-wiki '''Richard B. Cohen''' (Alizaliwa [[1952]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mmiliki mkuu, mwenyekiti, na afisa mkuu mtendaji wa ''Symbotic'', kampuni ya robotiki na otomatiki ya ghala, na mmiliki wa ''C&S Wholesale Grocers'', kampuni ya usambazaji wa vyakula.<ref>{{cite web |last=Feldman |first=Amy |title=Meet The Billionaire Robot Overlord Reinventing Walmart's Warehouses |url=https://www.forbes.com/sites/amyfeldman/2021/12/13/meet-the-billionaire-robot-overlord-reinventing-walmarts-warehouses/ |website=Forbes |date=December 13, 2021 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu katika Wharton School ya ''Chuo Kikuu cha Pennsylvania'' mwaka [[1974]] na shahada ya uchumi.<ref>{{cite web |title=Hidden Billionaire Cohen Hauls Fortune in Unmarked Trucks |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2013-08-05/hidden-billionaire-cohen-hauls-fortune-in-unmarked-trucks |website=Bloomberg |date=August 5, 2013 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alianza kufanya kazi katika kampuni ya familia, C&S Wholesalers, mwaka 1974 na alichukua udhibiti wa kampuni mwaka [[1989]].<ref>{{cite web |title=History and Mission |url=https://www.keene.edu/cohencenter/about/history/ |website=Cohen Center for Holocaust and Genocide Studies |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Watu walio hai]] 72ht19gbw6bmu3ohi9kffzgmloime8g Chris Cline 0 227846 1504664 2026-04-12T03:09:57Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Chris Cline''' (Alizaliwa [[5 Julai]], [[1958]] – Alifariki [[4 Julai]], [[2019]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] wa makaa ya mawe (coal baron) na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=New King Coal |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2010-10-12/new-king-coal |website=Bloomberg |date=October 12, 2010 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alikuwa mmiliki mkuu wa ''Foresight Reserves LP'', yenye makao yake makuu [[St. Louis, Missouri]].<re...' 1504664 wikitext text/x-wiki '''Chris Cline''' (Alizaliwa [[5 Julai]], [[1958]] – Alifariki [[4 Julai]], [[2019]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] wa makaa ya mawe (coal baron) na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=New King Coal |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2010-10-12/new-king-coal |website=Bloomberg |date=October 12, 2010 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alikuwa mmiliki mkuu wa ''Foresight Reserves LP'', yenye makao yake makuu [[St. Louis, Missouri]].<ref>{{cite web |title=Contact Foresight Energy |url=https://www.foresight.com/contact/ |website=Foresight Energy |access-date=2026-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150815000000/https://www.foresight.com/contact/ |archive-date=2015-08-15}}</ref> Alisomea saikolojia katika Chuo Kikuu cha Marshall huko Huntington, [[West Virginia]].<ref>{{cite web |title=Billionaire Chris Cline dies in a helicopter crash near the Bahamas, governor says |url=https://www.cnn.com/2019/07/05/us/chris-cline-billionaire-dies-helicopter-crash/index.html |website=CNN |date=July 5, 2019 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alifariki katika ajali ya helikopta huko Grand Cay, [[Bahamas]] mwaka [[2019]].<ref>{{cite web |title=Billionaire coal executive and philanthropist Chris Cline dies at 60 |url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/billionaire-coal-executive-philanthropist-chris-cline-dies-60-n1027186 |website=NBC News |date=July 4, 2019 |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1958]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] 2cucd2iwz7g3lxa6aqwuwmxsxd2un7r Rocco B. Commisso 0 227847 1504665 2026-04-12T03:18:28Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rocco B. Commisso''' (Alizaliwa [[25 Novemba]], [[1949]] – Alifariki [[16 Januari]], [[2026]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Italia]], mwanzilishi, mwenyekiti, na afisa mkuu mtendaji wa Mediacom, kampuni ya tano kwa ukubwa ya televisheni ya cable nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=Rocco Commisso |url=https://www.forbes.com/profile/rocco-commisso/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihamia Marekani...' 1504665 wikitext text/x-wiki '''Rocco B. Commisso''' (Alizaliwa [[25 Novemba]], [[1949]] – Alifariki [[16 Januari]], [[2026]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Italia]], mwanzilishi, mwenyekiti, na afisa mkuu mtendaji wa Mediacom, kampuni ya tano kwa ukubwa ya televisheni ya cable nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=Rocco Commisso |url=https://www.forbes.com/profile/rocco-commisso/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihamia Marekani akiwa na umri wa miaka 12 na alisomea uhandisi wa viwanda katika [[Chuo Kikuu cha Columbia]] na MBA (Master of Business Administration) katika Columbia Business School.<ref>{{cite web |title=Rocco B. Commisso |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20891975 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-12}}</ref> Alianzisha Mediacom mwaka [[1995]] na aliiongoza hadi kifo chake.<ref>{{cite web |title=Rocco Commisso, Cable TV Mogul and ACF Fiorentina Owner, Dies at 76 |url=https://www.hollywoodreporter.com/business/business-news/rocco-commisso-dead-mediacom-fiorentina-1236087110/ |website=The Hollywood Reporter |date=January 16, 2026 |access-date=2026-04-12}}</ref> Pia alikuwa mmiliki wa timu ya [[ACF Fiorentina]] ya [[Italia]] na ''New York Cosmos''.<ref>{{cite web |title=American billionaire Commisso buys Fiorentina |url=https://www.nbcsports.com/soccer/news/american-billionaire-commisso-buys-fiorentina |website=NBC Sports |date=June 6, 2019 |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Italia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Waliofariki 2026]] cykps555h6f2lz3vk0mwfmyi6auzxub Chase Coleman III 0 227848 1504666 2026-04-12T03:21:58Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Chase Coleman III''' (Alizaliwa [[1 Juni]], [[1975]]) ni meneja wa hazina ya uwekezaji (hedge fund) nchini [[Marekani]], mwanzilishi wa ''Tiger Global Management''.<ref>{{cite web |title=Chase Coleman |url=https://www.forbes.com/profile/chase-coleman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu kutoka Chuo cha Williams mwaka [[1997]] na alianza kazi yake katika Tiger Management ya [[Julian Robertson]].<ref>{{cite web |title=Top Hedge Fund...' 1504666 wikitext text/x-wiki '''Chase Coleman III''' (Alizaliwa [[1 Juni]], [[1975]]) ni meneja wa hazina ya uwekezaji (hedge fund) nchini [[Marekani]], mwanzilishi wa ''Tiger Global Management''.<ref>{{cite web |title=Chase Coleman |url=https://www.forbes.com/profile/chase-coleman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu kutoka Chuo cha Williams mwaka [[1997]] na alianza kazi yake katika Tiger Management ya [[Julian Robertson]].<ref>{{cite web |title=Top Hedge Fund Returns 45% With Robertson's 36-Year-Old Disciple |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2012-01-10/top-hedge-fund-returns-45-with-robertson-s-36-year-old-disciple |website=Bloomberg |date=January 10, 2012 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alianzisha ''Tiger Global Management'' mwaka [[2001]], na kampuni hiyo iliwekeza mapema katika [[Facebook]] na LinkedIn.<ref>{{cite web |title=Tiger Global Among Top Spotify Holders With $1.9 Billion Stake |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-04-03/tiger-global-among-top-spotify-holders-with-1-9-billion-stake |website=Bloomberg |date=April 3, 2018 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Mei [[2025]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa zaidi ya dola bilioni 6.<ref>{{cite web |title=Chase Coleman |url=https://www.forbes.com/profile/chase-coleman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1975]] [[Jamii:Watu walio hai]] pgolmukqz68myucqnzokv9fnvfrm8tl Sid Bass 0 227849 1504667 2026-04-12T03:24:12Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Sid Bass''' (Alizaliwa [[9 Aprili]], [[1942]]) ni mwekezaji na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Sid Bass |url=https://www.forbes.com/profile/sid-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu katika [[Chuo Kikuu cha Yale]] mwaka [[1965]] na pia ana shahada kutoka Stanford Graduate School of Business.<ref>{{cite web |title=Yale Gets Gift of $20 Million From Bass Family (Again) |url=https://www.nytimes.com/1990/10/06/n...' 1504667 wikitext text/x-wiki '''Sid Bass''' (Alizaliwa [[9 Aprili]], [[1942]]) ni mwekezaji na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Sid Bass |url=https://www.forbes.com/profile/sid-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu katika [[Chuo Kikuu cha Yale]] mwaka [[1965]] na pia ana shahada kutoka Stanford Graduate School of Business.<ref>{{cite web |title=Yale Gets Gift of $20 Million From Bass Family (Again) |url=https://www.nytimes.com/1990/10/06/nyregion/yale-gets-gift-of-20-million-from-bass-family-again.html |website=The New York Times |date=October 6, 1990 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alichukua udhibiti wa biashara ya familia mwaka [[1968]] na alikuwa mwanahisa mkubwa katika ''The Walt Disney Company'' kuanzia [[1984]] hadi [[2001]].<ref>{{cite web |title=Betting the Kingdom |url=https://www.vanityfair.com/news/2001/09/bass-family-disney-200109 |website=Vanity Fair |date=September 2001 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Januari [[2026]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 3.9.<ref>{{cite web |title=Sid Bass |url=https://www.forbes.com/profile/sid-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1942]] [[Jamii:Watu walio hai]] citsw7wu75ud0qaabw152vs6lrm5ie6 Robert Bass 0 227850 1504668 2026-04-12T03:29:00Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Robert Bass''' (Alizaliwa [[19 Machi]], [[1948]]) ni [[mfanyabiashara]] na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Robert Bass |url=https://www.forbes.com/profile/robert-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu kutoka [[Chuo Kikuu cha Yale]] na akapata (Master of Business Administration)MBA katika Stanford Graduate School of Business.<ref>{{cite web |title=Robert M. Bass returning to Stanford's Board of Trustees |url=...' 1504668 wikitext text/x-wiki '''Robert Bass''' (Alizaliwa [[19 Machi]], [[1948]]) ni [[mfanyabiashara]] na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Robert Bass |url=https://www.forbes.com/profile/robert-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu kutoka [[Chuo Kikuu cha Yale]] na akapata (Master of Business Administration)MBA katika Stanford Graduate School of Business.<ref>{{cite web |title=Robert M. Bass returning to Stanford's Board of Trustees |url=https://news.stanford.edu/stories/2013/08/robert-bass-trustee-080913 |website=Stanford News |date=August 9, 2013 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alianzisha ''Aerion Corporation'', kampuni ya anga iliyotengeneza ndege za supersonic za biashara.<ref>{{cite web |title=Texas Billionaire's Supersonic-Jet Dream Dies as Aerion Folds |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-05-22/texas-billionaire-s-supersonic-jet-dream-dies-as-aerion-folds |website=Bloomberg |date=May 22, 2021 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo [[2024]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 5.3.<ref>{{cite web |title=Robert Bass |url=https://www.forbes.com/profile/robert-bass/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1948]] [[Jamii:Watu walio hai]] hg9dy0zuk1ar7o5rz1l1n99oiz89x7m Wendy Matsemela 0 227851 1504669 2026-04-12T03:35:51Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mmaphefo Lucy Matsemela''' (anayejulikana pia kama “'''Wendy'''”, alizaliwa [[11 Juni]] [[1968]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] ambaye aliwahi kuwa Mjumbe wa Baraza Kuu (MEC) la Elimu katika North West kuanzia Mei [[2019]] hadi Desemba [[2022]]. Aliiwakilisha [[African National Congress]] (ANC) katika National Bunge la Afrika Kusini kuanzia [[2004]] hadi [[2009]], na baadaye katika Bunge la Mkoa wa North West kuanzia 2009 hadi [[2022]]. A...' 1504669 wikitext text/x-wiki '''Mmaphefo Lucy Matsemela''' (anayejulikana pia kama “'''Wendy'''”, alizaliwa [[11 Juni]] [[1968]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] ambaye aliwahi kuwa Mjumbe wa Baraza Kuu (MEC) la Elimu katika North West kuanzia Mei [[2019]] hadi Desemba [[2022]]. Aliiwakilisha [[African National Congress]] (ANC) katika National Bunge la Afrika Kusini kuanzia [[2004]] hadi [[2009]], na baadaye katika Bunge la Mkoa wa North West kuanzia 2009 hadi [[2022]]. Akiwa katika bunge la mkoa, alihudumu karibu mfululizo katika Baraza Kuu la North West, isipokuwa kwa mapengo mawili kati ya [[2010]]–[[2013]] na [[2016]]–[[2018]]. Alijiuzulu kutoka bunge la mkoa mwezi Desemba 2022 baada ya Waziri Mkuu Bushy Maape kumwondoa katika nafasi yake ya MEC. == Kazi ya Kisiasa == Mwaka [[2005]], Mmaphefo Lucy Matsemela aliacha kazi ya ualimu ili kuiwakilisha African National Congress (ANC) katika National Assembly of South Africa, ambako alihudumu kwa miaka minne. Kufuatia uchaguzi mkuu wa 2009, alichaguliwa kuwa Mbunge wa Mkoa wa North West. Tarehe [[8 Mei]] 2009, Waziri Mkuu mpya wa mkoa huo, Maureen Modiselle, alimteua kuwa Mjumbe wa Baraza la Utendaji (MEC) anayeshughulikia Maendeleo ya Uchumi na Utalii.<ref name=":2">{{Cite web|date=2009-05-08|title=North West premier Modiselle announces her cabinet|url=https://mg.co.za/article/2009-05-08-north-west-premier-modiselle-announces-her-cabinet/|access-date=2023-01-11|website=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 May 2009|title=North West Premier announces MEC's|url=https://www.sanews.gov.za/africa/north-west-premier-announces-mecs|access-date=2023-01-12|website=South African Government News Agency|language=en}}</ref> Tarehe [[25 Novemba]] 2010, chini ya miaka miwili tangu uteuzi wake, Matsemela aliondolewa katika Baraza la Utendaji na mrithi wa Modiselle, Thandi Modise. Hata hivyo, aliendelea kuwa Mbunge wa kawaida wa Bunge la Mkoa hadi [[27 Juni]] 2013, aliporejeshwa tena katika Baraza la Utendaji kama MEC wa Elimu na Mafunzo, akichukua nafasi ya Louisa Mabe. Katika uchaguzi mkuu wa [[2014]], alichaguliwa tena bungeni akiwa nafasi ya saba kwenye orodha ya ANC katika North West. Waziri Mkuu mpya, Supra Mahumapelo, alimteua kuwa MEC wa Elimu na Maendeleo ya Michezo. Tarehe [[8 Mei]] 2016, Mahumapelo alitangaza kumwondoa Matsemela katika nafasi hiyo na nafasi yake ikachukuliwa na Sello Lehari. Matsemela aliendelea kuwa Mbunge wa Mkoa, na mwezi Desemba 2018 alirejeshwa tena kwenye Baraza la Utendaji na mrithi wa Mahumapelo, Job Mokgoro, aliyemteua kuwa MEC wa Fedha, Uchumi na Maendeleo ya Biashara.<ref name=":4">{{Cite web|date=2010-11-25|title=North West premier reshuffles provincial cabinet|url=https://mg.co.za/article/2010-11-25-north-west-premier-reshuffles-provincial-cabinet/|access-date=2023-01-11|website=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web|date=25 November 2010|title=Cabinet reshuffle|url=https://www.gov.za/cabinet-reshuffle|access-date=2023-01-12|website=South African Government}}</ref> Katika uchaguzi mkuu wa 2019, alishika nafasi ya kumi kwenye orodha ya ANC na kuchaguliwa tena kuwa Mbunge wa Mkoa, kisha akateuliwa tena kuwa MEC wa Elimu katika Baraza la Utendaji la Mokgoro. Hata hivyo, mwezi Novemba 2022, mrithi wa Mokgoro, Bushy Maape, alitangaza kuwa Matsemela angebadilishwa rasmi tarehe [[7 Desemba]] 2022. Tarehe [[6 Desemba]] 2022, alijiuzulu mara moja kutoka Bunge la Mkoa. Ripoti za vyombo vya habari zilidai kuwa alijiuzulu baada ya kushushwa cheo kutoka Baraza la Utendaji, na kwamba huenda alihisi anaadhibiwa kwa kumuunga mkono [[Cyril Ramaphosa]], aliyekuwa akigombea tena uongozi wa ANC katika 55th National Conference of the African National Congress. Baada ya kuondoka kwake, nafasi ya MEC wa Elimu ilichukuliwa na Viola Motsumi.<ref name=":1">{{Cite web|date=2018-12-07|title=North West cabinet reshuffle to improve governance|url=https://www.sanews.gov.za/south-africa/north-west-cabinet-reshuffle-improve-governance|access-date=2023-01-11|website=South African Government News Agency|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 December 2018|title=North West premier fires four MECs and recycles cabinet|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2018-12-06-north-west-premier-fires-four-mecs-and-recycles-cabinet/|access-date=2023-01-11|website=Sowetan|language=en-ZA}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1968]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] s133n3u853n3l7lyg711wklruqg54lz Jane Matsomela 0 227852 1504670 2026-04-12T03:44:15Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mothusiemang Johanna Jane Matsomela''' (1[[7 Mei]] [[1959]] – [[24 Agosti]] [[2010]]), ambaye wakati mwingine alijulikana kama '''Johanna-Jane Matsomela''', alikuwa [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] aliyewahi kuwa Meya mtendaji wa Mafikeng Local Municipality kuanzia mwaka [[2000]] hadi [[2003]]. Baadaye alikiwakilisha chama chake, [[African National Congress]] (ANC), katika National Assembly of South Africa kuanzia mwaka [[2005]] hadi [[2009]]. Kat...' 1504670 wikitext text/x-wiki '''Mothusiemang Johanna Jane Matsomela''' (1[[7 Mei]] [[1959]] – [[24 Agosti]] [[2010]]), ambaye wakati mwingine alijulikana kama '''Johanna-Jane Matsomela''', alikuwa [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] aliyewahi kuwa Meya mtendaji wa Mafikeng Local Municipality kuanzia mwaka [[2000]] hadi [[2003]]. Baadaye alikiwakilisha chama chake, [[African National Congress]] (ANC), katika National Assembly of South Africa kuanzia mwaka [[2005]] hadi [[2009]]. Kati ya mwaka [[2008]] na 2009, alihudumu kama Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge kuhusu Utumishi wa Umma na Utawala. == Maisha ya awali na kazi == Mothusiemang Johanna Jane Matsomela alizaliwa tarehe 17 Mei 1959. Baada ya kutiwa saini kwa Pretoria Minute mwezi Agosti [[1990]], alishiriki katika kuanzishwa kwa tawi la African National Congress (ANC) katika eneo la [[Mafikeng]] (ambalo baadaye lilibadilishwa jina na kuwa Mahikeng).<ref name="co.za">{{Cite web |date=3 February 2023 |title=A tribute to Paul Daphne |url=https://mg.co.za/special-reports/2023-02-03-a-tribute-to-paul-daphne/ |access-date=16 June 2023 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Alichaguliwa kuwa mjumbe wa mtendaji mkuu wa kwanza wa tawi hilo lenye wajumbe tisa, lililoongozwa na Job Mokgoro.<ref>{{Cite web |date=1 December 2000 |title=Blow-by-blow guide to the local elections |url=https://mg.co.za/article/2000-12-01-blow-by-blow-guide-to-the-local-elections/ |access-date=16 June 2023 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Katika kipindi cha mpito baada ya kukomeshwa kwa [[ubaguzi wa rangi]] nchini Afrika Kusini, Matsomela alihudumu kama Naibu Meya wa Mafikeng. Aidha, alikuwa mjumbe wa Kamati Kuu ya Kitaifa ya Ligi ya Wanawake ya ANC. == Meya wa Mafikeng: 2000–2003 == Mothusiemang Johanna Jane Matsomela alichaguliwa kuwa Meya wa Manispaa mpya ya Mafikeng katika uchaguzi wa kwanza wa serikali za mitaa baada ya kukomeshwa kwa ubaguzi wa rangi mwaka [[2000]], akisimama kama mgombea wa umeya kupitia African National Congress (ANC).<ref name="news24">{{Cite web |date=25 April 2003 |title=Sacked mayor seeks other job |url=https://www.news24.com/news24/sacked-mayor-seeks-other-job-20030425 |access-date=16 June 2023 |website=News24 |language=en-US}}</ref> Mwishoni mwa Aprili [[2003]], Matsomela alitangaza kuwa amejiuzulu wadhifa huo na kuiomba ANC imteue katika nafasi nyingine. Mshauri wake wa kisiasa, Thami Mvambo, aliwaambia waandishi wa habari kuwa alijiuzulu “kwa misingi ya utawala bora,” kutokana na kampeni ya muda mrefu ya mwenyekiti wa mkoa wa ANC, Themba Gwabeni, ya kumdhoofisha na kumtenga kisiasa. Aliendelea kuhudumu katika ofisi ya meya hadi tarehe [[14 Mei]] 2003, ambapo Nomvula Hlangwana alichaguliwa kumrithi.<ref>{{Cite web |date=26 June 2003 |title=Mysterious document 'theft' |url=https://www.news24.com/news24/mysterious-document-theft-20030626 |access-date=16 June 2023 |website=News24 |language=en-US}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1959]] [[Jamii: Waliofariki 2010]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] k9uushllqleuqdjo77tmvxwzhqaz8yr Maggie Maunye 0 227853 1504671 2026-04-12T03:57:08Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Maggie Margaret Maunye''' (alizaliwa [[28 Novemba]] [[1947]]) ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Afrika Kusini]] ambaye alikiwakilisha [[African National Congress]] (ANC) katika Bunge la Afrika Kusini kuanzia mwaka [[1996]] hadi [[2014]], akiwakilisha mkoa wa [[Gauteng]]. Aliongoza Kamati ya Kudumu ya Bunge kuhusu Masuala ya Ndani kuanzia mwaka [[2011]] hadi [[2014]]. == Maisha ya awali na uanaharakati == Maggie Margaret Maunye alizaliwa tarehe 28 Novemba 194...' 1504671 wikitext text/x-wiki '''Maggie Margaret Maunye''' (alizaliwa [[28 Novemba]] [[1947]]) ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Afrika Kusini]] ambaye alikiwakilisha [[African National Congress]] (ANC) katika Bunge la Afrika Kusini kuanzia mwaka [[1996]] hadi [[2014]], akiwakilisha mkoa wa [[Gauteng]]. Aliongoza Kamati ya Kudumu ya Bunge kuhusu Masuala ya Ndani kuanzia mwaka [[2011]] hadi [[2014]]. == Maisha ya awali na uanaharakati == Maggie Margaret Maunye alizaliwa tarehe 28 Novemba 1947. Wakati wa kipindi cha utawala wa [[ubaguzi wa rangi]], alikuwa mwanachama wa Federation of Transvaal Women na pia alishiriki katika Soweto Civic Association. Aidha, alikuwa katibu wa kamati ya kampeni ya ''Save the Patriots'', harakati iliyokuwa ikipigania kuachiliwa kwa wafungwa wa kisiasa nchini Afrika Kusini. == Kazi ya kisheria: 1996–2014 == Maggie Margaret Maunye alijiunga na National Assembly of South Africa mwaka [[1996]], na baadaye akachaguliwa kwa muhula kamili katika uchaguzi mkuu wa mwaka [[1999]]. Aliendelea kuhudumu bungeni hadi baada ya uchaguzi mkuu wa 2014, akichaguliwa tena katika chaguzi za [[2004]] na [[2009]]. Aliwakilisha mkoa wa Gauteng. Wakati wa utumishi wake, alishiriki katika kamati kadhaa za bunge, ikiwemo Kamati ya Kudumu ya Ulinzi. Mwaka 2013, African National Congress (ANC) ilimteua kuwa sehemu ya kamati ya muda iliyoundwa kuchunguza ripoti ya Public Protector South Africa kuhusu ukiukwaji wa taratibu za manunuzi ndani ya Independent Electoral Commission of South Africa chini ya uongozi wa Pansy Tlakula.<ref>{{Cite web|date=11 September 2013|title=ANC names MPs for panel on IEC report|url=https://www.news24.com/news24/anc-names-mps-for-panel-on-iec-report-20130911|access-date=2023-04-28|website=News24|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Joubert|first=Jan-Jan|date=2013-09-18|title=Top guns probe IEC|url=https://www.citizen.co.za/witness/archive/top-guns-probe-iec-20150430/|access-date=2023-04-28|website=Witness|language=en}}</ref> === Masuala ya Ndani: 2011–2014 === Maggie Margaret Maunye alichaguliwa mwezi Januari 2011 kumrithi Ben Martins kama Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Masuala ya Ndani ndani ya Bunge Taifa la Afrika Kusini.<ref name=":1">{{Cite news|date=30 June 2011|title='Xenophobic' committee head lashed|work=IOL|url=https://www.iol.co.za/news/politics/xenophobic-committee-head-lashed-1091179|access-date=28 April 2023}}</ref> Baadaye mwaka huo, katika mkutano wa kamati mwezi Juni, alitoa matamshi yenye utata ambapo alionekana kuunga mkono "kuwarudisha wakimbizi katika nchi zao". IOL ilimnukuu akisema:<blockquote>Kweli, ulaji huu (wa wageni), tutaendelea na hili kwa muda gani kama Waafrika Kusini? Je, hautaathiri rasilimali zetu, uchumi wa nchi? Nadhani kama kamati ya kwingineko, tunahitaji kukaa chini na kujadili hili waziwazi; kuhusu ni kwa muda gani tutaendelea na ulaji bila msaada wa nchi zingine... Unajua, tunaona kwenye TV Uhispania ikiwarudisha wakimbizi katika nchi zao, na hapa utaambiwa kuhusu sheria za haki za binadamu; unajua katiba inapinga hilo na visingizio vya kila aina, na hapa tuna watu wanaoishi katika umaskini kila siku, watu ambao hawana ajira. Hatujawahi kufurahia uhuru wetu kama Waafrika Kusini. Tulipata uhuru huo mwaka wa 1994 na tulikuwa na mafuriko na mafuriko ya wakimbizi au watu wasio na hati miliki nchini, na kila mara tunataka kucheza kana kwamba hapana hakuna kitu kama hicho.</blockquote>Baada ya kauli hizo, mashirika ya haki za binadamu yalieleza kuwa matamshi yake yalikuwa hayakuzingatia haki za binadamu na yalitafsiriwa kama ya chuki dhidi ya wageni.<ref>{{Cite news|date=5 July 2011|title=Maunye's apology for 'xenophobic' comments accepted|work=IOL|url=https://www.iol.co.za/the-star/news/maunyes-apology-for-xenophobic-comments-accepted-1093316|access-date=28 April 2023}}</ref> Siku chache baadaye, kiranja mkuu wa African National Congress (ANC) alitangaza kuwa Maunye alieleza masikitiko yake makubwa na aliomba msamaha bila masharti kwa madhara yaliyoweza kusababishwa na kauli hizo.<ref>{{Cite web|date=4 July 2011|title=ANC MP apologises for 'xenophobic' comments|url=https://www.news24.com/news24/anc-mp-apologises-for-xenophobic-comments-20150429|access-date=2023-04-28|website=News24|language=en-US}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} [[Jamii: Waliozaliwa 1947]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] b04ob8jr7u4cn0gwz11ekqbo832zua7 Noluthando Mayende-Sibiya 0 227854 1504672 2026-04-12T04:03:56Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Noluthando Mayende-Sibiya''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] na [[mwanaharakati]] wa zamani wa vyama vya wafanyakazi ambaye aliwahi kuwa Waziri wa kwanza wa Wanawake, Vijana, Watoto na Watu wenye Ulemavu kuanzia Mei [[2009]] hadi Oktoba [[2010]]. Kabla ya kuingia katika siasa za kitaifa, alikuwa muuguzi kitaaluma na alijiunga na chama cha wafanyakazi cha NEHAWU katika Mkoa wa [[Natal]] mwaka [[1988]]. Pia alikuwa mwanamke wa kwanza kushika nafas...' 1504672 wikitext text/x-wiki '''Noluthando Mayende-Sibiya''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] na [[mwanaharakati]] wa zamani wa vyama vya wafanyakazi ambaye aliwahi kuwa Waziri wa kwanza wa Wanawake, Vijana, Watoto na Watu wenye Ulemavu kuanzia Mei [[2009]] hadi Oktoba [[2010]]. Kabla ya kuingia katika siasa za kitaifa, alikuwa muuguzi kitaaluma na alijiunga na chama cha wafanyakazi cha NEHAWU katika Mkoa wa [[Natal]] mwaka [[1988]]. Pia alikuwa mwanamke wa kwanza kushika nafasi ya urais wa chama cha National Education, Health and Allied Workers' Union (NEHAWU), akihudumu kuanzia [[2004]] hadi 2009. Wakati wa uongozi wake, alichukua nafasi muhimu katika muungano wa vyama vya wafanyakazi unaojulikana kama Muungano wa Tatu (Tripartite Alliance). Kuanzia [[2007]] hadi [[2012]], alihudumu katika Kamati Kuu ya South African Communist Party (SACP) pamoja na Kamati Kuu ya Kitaifa ya African National Congress (ANC). Kufuatia uchaguzi mkuu wa 2009, alichaguliwa kuwa Mbunge wa Bunge la Afrika Kusini na kuteuliwa na Rais [[Jacob Zuma]] kuwa waziri. Alihudumu katika nafasi hiyo kwa chini ya miaka miwili kabla ya kuondolewa mwishoni mwa Oktoba 2010. Baadaye aliendelea kuwa mbunge kwa miezi michache kabla ya kujiuzulu Februari [[2011]] baada ya kuteuliwa kuwa Balozi wa Afrika Kusini nchini [[Misri]].<ref>{{Cite news|date=9 August 2007|title=Union leader shares her moment of fortitude|work=IOL|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/union-leader-shares-her-moment-of-fortitude-365574|access-date=20 July 2023}}</ref> == Maisha ya awali na kazi ya uuguzi == Noluthando Mayende-Sibiya alitumia miaka kadhaa nchini [[Eswatini]] (zamani [[Swaziland]]) akiwa kijana, baada ya familia yake kwenda uhamishoni wakati wa kipindi cha [[ubaguzi wa rangi]].<ref name=":1">{{Cite web|title=Noluthando Mayende-Sibiya, Ms|url=https://www.gov.za/about-government/contact-directory/noluthando-mayende-sibiya-ms-0|access-date=2023-07-20|website=South African Government|language=en}}</ref> Alipata mafunzo ya uuguzi katika McCord Hospital Nursing School mjini [[Durban]] mwaka [[1983]], na miaka miwili baadaye alihitimu kama mkunga katika King Edward VIII Hospital.<ref name=":0">{{Cite web|date=2007-08-01|title=Civil society: Labour|url=https://mg.co.za/article/2007-08-01-civil-society-labour/|access-date=2023-07-20|website=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref> Kuanzia mwaka [[1985]] hadi [[2007]], alifanya kazi kama muuguzi mtaalamu katika Prince Mshiyeni Memorial Hospital, akipanda cheo hadi kuwa muuguzi mkuu wa kitaalamu mwaka 2007. Mbali na shughuli zake za vyama vya wafanyakazi, Mayende-Sibiya pia alikuwa mwanachama wa United Democratic Front kuanzia katikati ya miaka ya [[1980]].<ref name=":2">{{Cite web|date=2009-08-03|title=Book of South African Women: Politics|url=https://mg.co.za/article/2009-08-03-book-of-south-african-women-politics/|access-date=2023-07-20|website=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] hj5k9bbgja22lf7ie02ntbkv22npkc8 Lindiwe Mazibuko 0 227855 1504673 2026-04-12T04:13:22Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:Lindiwe Mazibuko in 2011 (cropped).png|thumb|'''Mazibuko''' mnamo Machi [[2011]]]] '''Lindiwe Desire Mazibuko''' (alizaliwa [[9 Aprili]] [[1980]]) ni [[mwandishi]], [[mwanaharakati]] na [[mwanasiasa]] wa zamani wa [[Afrika Kusini]]. Kati ya mwaka [[2011]] na [[2014]], aliwahi kuwa Kiongozi wa Bunge wa Democratic Alliance (DA) na pia Kiongozi wa Upinzani katika Bunge la Afrika Kusini. Alihudumu kama Mbunge kuanzia Bunge la Nne hadi alipojiuzulu Mei...' 1504673 wikitext text/x-wiki [[Faili:Lindiwe Mazibuko in 2011 (cropped).png|thumb|'''Mazibuko''' mnamo Machi [[2011]]]] '''Lindiwe Desire Mazibuko''' (alizaliwa [[9 Aprili]] [[1980]]) ni [[mwandishi]], [[mwanaharakati]] na [[mwanasiasa]] wa zamani wa [[Afrika Kusini]]. Kati ya mwaka [[2011]] na [[2014]], aliwahi kuwa Kiongozi wa Bunge wa Democratic Alliance (DA) na pia Kiongozi wa Upinzani katika Bunge la Afrika Kusini. Alihudumu kama Mbunge kuanzia Bunge la Nne hadi alipojiuzulu Mei 2014. Aliingia bungeni rasmi baada ya uchaguzi mkuu wa [[2009]], akiwakilisha DA katika jimbo la [[KwaZulu-Natal]]. Kuanzia 2009 hadi [[2011]], alikuwa msemaji wa kitaifa wa DA na pia alihudumu katika baraza la mawaziri kivuli chini ya Athol Trollip. Kwanza aliteuliwa kama Naibu Waziri Kivuli wa Mawasiliano (2009–[[2010]]), kisha akawa Waziri Kivuli wa Maendeleo Vijijini na Mageuzi ya Ardhi (2010–2011). Mnamo [[27 Oktoba]] 2011, baada ya mchakato wa ndani wa chama, Mazibuko alichaguliwa kuwa Kiongozi wa Bunge wa DA, na hivyo kuwa Kiongozi wa Upinzani. Alishikilia nafasi hiyo kwa takribani miaka miwili na nusu, akifanya kazi pamoja na kiongozi wa shirikisho wa DA Helen Zille. Ingawa awali walionekana kuwa washirika wa karibu, uhusiano wake na Zille ulianza kuyumba mwaka [[2013]] kutokana na tofauti za kimtazamo kuhusu sera ya uwezeshaji wa kiuchumi wa watu weusi. Katika kipindi hicho, Mazibuko pia aliwasilisha hoja za kupinga baadhi ya taratibu za bunge, akiwemo changamoto dhidi ya Spika wa Bunge Taifa la Afrika Kusini. Baada ya uchaguzi mkuu wa 2014, alijiuzulu kutoka bungeni akieleza kuwa anachukua mapumziko ya muda kutoka siasa za mstari wa mbele ili kuendelea na masomo ya uzamili. Baadaye alianzisha Futurelect, shirika lisilo la faida linalolenga elimu ya uraia na ukuzaji wa ujuzi wa uongozi katika sekta ya umma barani Afrika. == Maisha ya awali na elimu == Lindiwe Desire Mazibuko alizaliwa tarehe 9 Aprili 1980 mjini [[Manzini]], [[Swaziland]] (sasa [[Eswatini]]), katika familia ya [[Wazulu]] kutoka Afrika Kusini. Baba yake alikuwa mfanyakazi wa benki, huku mama yake akiwa muuguzi. Babu yake aliishi Swaziland ambako alihudumu kama askofu wa Kanisa la Anglikana.<ref>{{Cite web|last=Mazibuko|first=Lindiwe|title=Accidental Politician|url=https://www.chandlerfoundation.org/social-investor/accidental-politician|access-date=2024-07-17|website=Chandler Foundation}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|date=9 November 2020|title=Lindiwe Mazibuko|url=https://www.sahistory.org.za/people/lindiwe-mazibuko|access-date=2024-07-17|website=South African History Online}}</ref> Akiwa na umri wa miaka sita, familia yao ilihamia Afrika Kusini na kuishi Umlazi, mji ulio nje ya [[Durban]] katika Mkoa wa zamani wa [[Natal]] (sasa KwaZulu-Natal). Ili kuepuka mfumo wa elimu ya Kibantu uliokuwepo wakati wa ubaguzi wa rangi, Mazibuko alisoma katika shule binafsi ya Kiyahudi, Carmel College Durban.<ref name=":4">{{Cite news|last=Scher|first=Marion|date=5 August 2012|title=What I've learnt: Lindiwe Mazibuko|url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2012-08-05-what-ive-learnt-lindiwe-mazibuko/|access-date=17 July 2024|work=Sunday Times}}</ref> Mnamo [[1997]] alihitimu katika Shule ya Wasichana ya Dayosisi ya St. Mary iliyopo Kloof, Durban, ambako alikuwa mwanafunzi wa bweni.<ref name=":5">{{Cite web|date=|title=Our people: Lindiwe Mazibuko|url=http://da.org.za/our_people.htm?action=view-page&category=members-of-parliament&person=6708|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015155037/http://da.org.za/our_people.htm?action=view-page&category=members-of-parliament&person=6708|archive-date=2011-10-15|access-date=2024-07-17|website=Democratic Alliance}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1980]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] nbnsmjokhyaczl9tky58o7dm1ev3p3z Natasha Mazzone 0 227856 1504674 2026-04-12T04:21:59Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:NWAMazzone (cropped).jpg|thumb|'''Mazzone''' mwaka wa [[2018]]]] '''Natasha Wendy Anita Mazzone''' (alizaliwa [[9 Mei]] [[1979]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] ambaye aliwahi kuhudumu kama Kiranja Mkuu wa Upinzani Rasmi katika Bunge la Afrika Kusini kuanzia Oktoba [[2019]] hadi Agosti [[2022]]. Amekuwa Mbunge wa National Assembly of South Africa akiwakilisha Democratic Alliance (DA) tangu mwaka [[2009]]. Pia aliwahi kuwa Naibu Mwenyekiti...' 1504674 wikitext text/x-wiki [[Faili:NWAMazzone (cropped).jpg|thumb|'''Mazzone''' mwaka wa [[2018]]]] '''Natasha Wendy Anita Mazzone''' (alizaliwa [[9 Mei]] [[1979]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] ambaye aliwahi kuhudumu kama Kiranja Mkuu wa Upinzani Rasmi katika Bunge la Afrika Kusini kuanzia Oktoba [[2019]] hadi Agosti [[2022]]. Amekuwa Mbunge wa National Assembly of South Africa akiwakilisha Democratic Alliance (DA) tangu mwaka [[2009]]. Pia aliwahi kuwa Naibu Mwenyekiti wa pili wa Baraza la Shirikisho la DA na msemaji wa chama kuhusu masuala ya uwajibikaji wa serikali. Awali, Mazzone pia alihudumu kama Waziri Kivuli wa Biashara za Umma na Mawasiliano. == Maisha ya awali na elimu == Natasha Wendy Anita Mazzone alizaliwa [[Pretoria]], Afrika Kusini katika familia ya wahamiaji. Baba yake, Giovanni, alizaliwa Pietrastornina katika Mkoa wa [[Avellino]], [[Italia]], na alikuwa mpishi; alifariki dunia Aprili [[2021]]. Mama yake, Valerie, alizaliwa [[London]], [[Uingereza]]. Mazzone ni mtoto wa mwisho kati ya watoto watatu katika familia yao. Alisoma Shule ya Msingi ya Sunnyside na baadaye akahitimu katika Shule ya Upili ya The Glen mjini Pretoria mwaka [[1996]]. Alifaulu mtihani wa matriki akiwa na msamaha wa kuingia chuo kikuu.<ref>{{Cite news|last=Sicetsha|first=Andile|title=NATASHA MAZZONE FATHER HAS REPORTEDLY PASSED AWAY|work=SwisherPost|url=https://swisherpost.co.za/news/who-is-natasha-mazzone-father-giovanni-died/|access-date=18 April 2021}}</ref> Mwaka [[1997]] alijiunga na Shahada ya Sheria katika [[Chuo Kikuu cha Pretoria]]. Akiwa chuo kikuu, alijihusisha na siasa za wanafunzi na aliwahi kuwa Spika wa Baraza la Wawakilishi wa Wanafunzi (SRC) kati ya mwaka [[2000]] na [[2001]]. Hata hivyo, hakumaliza shahada yake ya sheria. Aliondoka Chuo Kikuu cha Pretoria mwaka [[2002]] na kujiunga na [[Chuo Kikuu cha Afrika Kusini|University of South Africa]] (UNISA), ambako alianza masomo ya LLB (Shahada ya Sheria) mwaka huo huo na kuendelea kwa vipindi mbalimbali hadi [[2010]], lakini hakukamilisha sifa za kupata shahada hiyo.<ref name="DailyMaverick">{{cite news|last1=Davis|first1=Rebecca|title=Fact-checking Natasha Mazzone's qualifications claims|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-04-27-fact-checking-natasha-mazzones-qualifications-claims/|access-date=28 April 2021|agency=Daily Maverick|date=27 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428120706/https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-04-27-fact-checking-natasha-mazzones-qualifications-claims/|archive-date=28 April 2021}}</ref> Kati ya mwaka [[2002]] na [[2007]], alifanya mafunzo ya kisheria (articles) chini ya Victor Williams katika kampuni ya mawakili Hahn & Hahn Attorneys huko Hatfield, Pretoria. Alikamilisha mafunzo hayo kwa mujibu wa Kifungu cha 5(3) cha Sheria ya Mawakili, kinachoruhusu mwanafunzi kufanya mafunzo kwa muda mrefu zaidi endapo anasoma LLB. Mwaka [[2004]] pia alihudhuria mafunzo ya kitaaluma ya sheria kupitia Legal Education and Development (LEAD) na kupata cheti.<ref name="pa">{{cite web|url=https://www.pa.org.za/person/natasha-wendy-anita-michael/|title=Ms Natasha Wendy Anita Mazzone|website=People's Assembly, South Africa|archive-url=https://web.archive.org/web/20160409075302/https://www.pa.org.za/person/natasha-wendy-anita-michael/|archive-date=2016-04-09|url-status=live|access-date=2018-02-19}}</ref> Mbali na masomo ya sheria, Mazzone pia alisoma muziki na opera katika shule ya muziki ya Lorraine Haverman. Mwaka 2010 alichaguliwa kushiriki katika programu ya Baraza la Viongozi Vijana wa Kisiasa la [[Marekani]].<ref>[https://businesstech.co.za/news/government/286992/south-african-party-leader-qualifications-anc-vs-da-vs-eff/ South African party leader qualifications: ANC vs DA vs EFF]. Retrieved on 16 May 2019.</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1979]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] 5tqox37hldvd8cqsxsu1457ub7td151 Thandeka Mbabama 0 227857 1504675 2026-04-12T04:30:12Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Thandeka Moloko Mbabama''' (alizaliwa [[12 Septemba]] [[1956]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] kutoka Democratic Alliance (DA). Aliwahi kuhudumu kama Mbunge katika Bunge la Afrika Kusini kuanzia Novemba [[2016]] hadi Mei [[2024]]. Ndani ya Baraza la Mawaziri Kivuli la DA, alihudumu kama Naibu Waziri Kivuli wa Maendeleo Vijijini na Mageuzi ya Ardhi kuanzia Januari [[2017]] hadi Juni [[2019]]. Baadaye, kuanzia Juni 2019 hadi Mei [[2024]], alihudu...' 1504675 wikitext text/x-wiki '''Thandeka Moloko Mbabama''' (alizaliwa [[12 Septemba]] [[1956]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] kutoka Democratic Alliance (DA). Aliwahi kuhudumu kama Mbunge katika Bunge la Afrika Kusini kuanzia Novemba [[2016]] hadi Mei [[2024]]. Ndani ya Baraza la Mawaziri Kivuli la DA, alihudumu kama Naibu Waziri Kivuli wa Maendeleo Vijijini na Mageuzi ya Ardhi kuanzia Januari [[2017]] hadi Juni [[2019]]. Baadaye, kuanzia Juni 2019 hadi Mei [[2024]], alihudumu kama Naibu Waziri Kivuli wa Kilimo, Mageuzi ya Ardhi na Maendeleo Vijijini. == Kazi == Thandeka Moloko Mbabama ni mwanachama wa Democratic Alliance (DA). Mwaka 2016 alichaguliwa kuwa Mbunge wa Bunge la Afrika Kusini akichukua nafasi ya Nqaba Bhanga, na akaapishwa rasmi tarehe [[8 Novemba]] 2016. Tarehe [[24 Novemba]] 2016, kiongozi wa bunge wa DA, Mmusi Maimane, alimteua kuwa Naibu Waziri Kivuli wa Maendeleo Vijijini na Mageuzi ya Ardhi. Baadaye, tarehe [[8 Desemba]] 2016, aliteuliwa kuwa mwanachama wa Kamati ya Kudumu ya Maendeleo Vijijini na Mageuzi ya Ardhi, na uteuzi wake wa uwaziri kivuli ulianza rasmi tarehe [[1 Januari]] 2017. Mwaka [[2018]], aliteuliwa katika Kamati ya Mapitio ya Katiba, na mwezi Februari 2019 akawa mjumbe wa Kamati Maalum (Ad Hoc) ya kurekebisha Kifungu cha 25 cha Katiba ya Afrika Kusini. Alirejea bungeni baada ya uchaguzi mkuu wa Mei 2019, na mwezi Juni 2019 aliteuliwa kuwa Naibu Waziri Kivuli wa Kilimo, Mageuzi ya Ardhi na Maendeleo Vijijini. Mnamo Oktoba 2019, alirudi tena katika Kamati ya Ad Hoc ya Kifungu cha 25 kama mjumbe asiye na haki ya kupiga kura. Tarehe [[5 Desemba]] [[2020]], aliteuliwa upya katika nafasi yake ya Baraza la Mawaziri Kivuli chini ya uongozi mpya wa DA wa John Steenhuisen.<ref>{{Cite news|last=Mazzone|first=Natasha|date=5 December 2020|title=DA announces new Shadow Cabinet that will bring Real Hope and Real Change|work=Democratic Alliance|url=https://www.da.org.za/2020/12/da-announces-new-shadow-cabinet-that-will-bring-real-hope-and-real-change|access-date=5 December 2020}}</ref> Hata hivyo, hakurejea tena bungeni baada ya uchaguzi mkuu wa mwaka 2024.<ref>{{Cite web|title=The 400 MPs elected to the National Assembly - IEC - DOCUMENTS {{!}} Politicsweb|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/the-400-mps-elected-to-the-national-assembly--iec|access-date=2024-07-09|website=www.politicsweb.co.za|language=en}}</ref> === Maoni === Thandeka Moloko Mbabama amekuwa akitoa ukosoaji dhidi ya sera za unyang’anyi wa mali bila fidia. Mnamo Machi 2018, alipiga kura kupinga hoja iliyohusiana na suala hilo.<ref>{{cite news|last1=Mbabama|first1=Thandeka|title=The ANC-led government is the root cause of failed land reform|url=https://www.dailymaverick.co.za/opinionista/2018-05-04-the-anc-led-government-is-the-root-cause-of-failed-land-reform/|access-date=26 October 2020|newspaper=The Daily Maverick|date=4 May 2018}}</ref><ref>{{cite news|last1=Moodley|first1=Janine|title='24 years of pain and suffering'|url=https://www.iol.co.za/thepost/24-years-of-pain-and-suffering-13672444|access-date=26 October 2020|newspaper=IOL|date=11 March 2018}}</ref> Mwezi Mei 2018, alikosoa [[African National Congress]] (ANC) akilaumu chama hicho kwa kushindwa kutekeleza ipasavyo programu za mageuzi ya ardhi nchini Afrika Kusini. Baadaye, mnamo Desemba 2018, alieleza kuwa ANC ilikuwa ikitumia Muswada mpya wa Unyang’anyi wa Ardhi kama “chombo cha kisiasa kuelekea uchaguzi.”<ref>{{cite news|title=ANC using land expropriation as an electioneering tool, says DA|url=https://www.iol.co.za/news/politics/anc-using-land-expropriation-as-an-electioneering-tool-says-da-18439746|access-date=26 October 2020|agency=IOL|date=9 December 2018}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} [[Jamii: Waliozaliwa 1956]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] izgjdzyq224k65puy5lwdagf5a5ewi2 Asnath Molekwa 0 227858 1504676 2026-04-12T04:39:23Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mathedi Asnath Molekwa''' (alizaliwa [[15 Februari]] [[1967]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] ambaye alihudumu kama Mbunge katika Bunge la Afrika Kusini akiwakilisha mkoa wa North West kuanzia mwaka [[2019]] hadi [[2024]].<ref>{{Cite web|date=17 March 2019|title=ANC national and provincial lists for 2019 elections|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/anc-national-and-provincial-lists-for-2019-electio|url-status=live|access-date=24 July 20...' 1504676 wikitext text/x-wiki '''Mathedi Asnath Molekwa''' (alizaliwa [[15 Februari]] [[1967]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] ambaye alihudumu kama Mbunge katika Bunge la Afrika Kusini akiwakilisha mkoa wa North West kuanzia mwaka [[2019]] hadi [[2024]].<ref>{{Cite web|date=17 March 2019|title=ANC national and provincial lists for 2019 elections|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/anc-national-and-provincial-lists-for-2019-electio|url-status=live|access-date=24 July 2021|website=Politicsweb|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323062858/http://politicsweb.co.za:80/documents/anc-national-and-provincial-lists-for-2019-electio|archive-date=2019-03-23}}</ref><ref>{{Cite news|date=15 May 2019|title=SEE: These are the people who will represent you in Parliament, provincial legislatures|work=News24|url=https://www.news24.com/news24/Elections/News/see-these-are-the-people-who-will-represent-you-in-parliament-provincial-legislatures-20190515|access-date=24 July 2021}}</ref> Kabla ya hapo, Molekwa aliwahi kuhudumu kama Spika wa Manispaa ya Wilaya ya Bojanala Platinum District Municipality katika Mkoa wa Kaskazini Magharibi. Yeye ni mwanachama wa African National Congress (ANC).<ref>{{Cite web|date=27 June 2019|title=Announcements, tablings and committee reports|url=https://www.parliament.gov.za/storage/app/media/Docs/atc/b15cfe21-ab17-4cf6-a638-3d164e752c63.pdf|url-status=live|access-date=24 July 2021|website=[[Parliament of South Africa]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515190416/https://www.parliament.gov.za/storage/app/media/Docs/atc/b15cfe21-ab17-4cf6-a638-3d164e752c63.pdf|archive-date=2021-05-15}}</ref> == Kazi ya Kisiasa == Mathedi Asnath Molekwa alijiunga na Chama cha Wafanyakazi wa Sekta ya Chuma Afrika Kusini (NUMSA) mwaka [[1989]] alipokuwa akifanya kazi katika kiwanda cha Nissan kilichopo Rosslyn.<ref>{{Cite web|title=The ANC`s candidate lists for the 2024 elections - DOCUMENTS {{!}} Politicsweb|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/the-ancs-candidate-lists-for-the-2024-elections|access-date=2024-12-03|website=www.politicsweb.co.za|language=en}}</ref> Baada ya kuondolewa kwa marufuku dhidi ya [[African National Congress]] (ANC) mwaka [[1990]], alijiunga na timu iliyopewa jukumu la kujenga miundo ya chama katika eneo la Moretele. Katika miaka ya 1990, alihudumu pia katika Ligi ya Vijana ya ANC, na baadaye akawa Katibu wa Kwanza wa Kikanda wa Ligi ya Wanawake ya ANC katika eneo la Mashariki la Mkoa wa Kaskazini Magharibi kwa mihula mitatu. Alihusika katika muundo wa uratibu uliolenga kuunganisha maeneo mbalimbali ya ANC katika Mkoa wa Kaskazini Magharibi, pamoja na kuwa mwanachama wa Kamati ya Uwezeshaji ya Manispaa. Mwaka [[1994]] aliteuliwa na Umoja wa Mataifa kuongoza warsha za serikali za mitaa katika jamii mbalimbali za Mkoa wa Kaskazini Magharibi. Katika uchaguzi wa kwanza wa kidemokrasia nchini Afrika Kusini mwaka 1994, alifanya kazi kama wakala wa chama cha ANC, na mwaka uliofuata akateuliwa kuratibu usajili wa wapiga kura katika uchaguzi wa serikali za mitaa. Baadaye alichaguliwa kuwa diwani wa ANC katika Baraza la Wilaya ya Mashariki na akateuliwa kuwa kiranja mkuu wa baraza hilo. Pia alikuwa mwanachama wa NOWELOGA (Chama cha Serikali za Mitaa Kaskazini Magharibi), kilichochangia kuanzishwa kwa South African Local Government Association (SALGA). Katika kipindi cha [[1995]]–[[2000]], alihudumu kama mwenyekiti wa kamati ya kwingineko ya miundombinu ya wilaya. Mwaka 2000 alichaguliwa tena kuwa diwani wa ANC katika Manispaa ya Moretele na baadaye akawa mjumbe wa kamati kuu ya manispaa. Kuanzia 1998 hadi 2003, alihudumu kama mwenyekiti wa Jukwaa la Ustawi wa Wilaya ya Moretele, na kati ya [[2003]] na [[2007]] alihudumu katika bodi ya ushauri ya Idara ya Kilimo. Mwaka [[2004]] alichaguliwa kuwa Katibu wa Mkoa wa ANC katika eneo la Bojanala. Mwaka [[2006]] alichaguliwa kuwa Meya wa Manispaa ya Moretele na pia akaendelea na nafasi zake ndani ya SALGA, na baadaye akachaguliwa tena kama katibu wa mkoa.<ref name="Bojanala">{{Cite web|title=PROFILE OF CLR MATHEDI ASNATH MOLEKWA|url=https://bojanala.gov.za/speaker-overview/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724202932/https://bojanala.gov.za/speaker-overview/|archive-date=24 July 2021|access-date=24 July 2021|website=[[Bojanala Platinum District Municipality]]}}</ref> Mwaka [[2008]] alichaguliwa kuwa mjumbe wa Kamati Kuu ya Mkoa (PEC) ya ANC. Baadaye alihudumu katika Kamati ya Mabadiliko ya Kijamii na kamati ndogo ya kitaifa ya ANC, pamoja na kuwa mjumbe wa Kamati Kuu ya Mkoa ya Ligi ya Wanawake ya ANC. Mwaka [[2011]] alichaguliwa tena katika PEC na baadaye akateuliwa katika Kamati ya Kazi ya Mkoa na kuwa Mwenyekiti wa Kamati Ndogo ya Mabadiliko ya Kiuchumi. Katika uchaguzi wa manispaa wa 2011 alichaguliwa tena kama diwani na akateuliwa kuwa kiranja mkuu wa Manispaa ya Wilaya ya Bojanala Platinum. Mwaka [[2016]] aliteuliwa kuwa Spika wa Manispaa hiyo. ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1967]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] 85bs9j04foi44terszf6j3wrrnwn46u David G. Booth 0 227859 1504677 2026-04-12T04:43:30Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David G. Booth''' (Alizaliwa [[2 Desemba]], [[1946]]) ni [[mfanyabiashara]], mwekezaji, na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=David Booth |url=https://www.forbes.com/profile/david-booth/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Ni mwenyekiti wa ''Dimensional Fund Advisors'', ambayo alianzisha pamoja na [[Rex Sinquefield]].<ref>{{cite web |title=David Booth |url=https://www.dimensional.com/about/leadership/david-booth |website=Di...' 1504677 wikitext text/x-wiki '''David G. Booth''' (Alizaliwa [[2 Desemba]], [[1946]]) ni [[mfanyabiashara]], mwekezaji, na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=David Booth |url=https://www.forbes.com/profile/david-booth/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Ni mwenyekiti wa ''Dimensional Fund Advisors'', ambayo alianzisha pamoja na [[Rex Sinquefield]].<ref>{{cite web |title=David Booth |url=https://www.dimensional.com/about/leadership/david-booth |website=Dimensional |access-date=2026-04-12}}</ref> Alipata shahada ya sanaa katika uchumi ([[1968]]) na Master ya sayansi katika biashara ([[1969]]) kutoka Chuo Kikuu cha Kansas, na (Master of Business Administration MBA kutoka [[Chuo Kikuu cha Chicago]] ([[1971]]).<ref>{{cite web |title=KU alumnus gives $300M to Chicago business school |url=https://www2.ljworld.com/news/2008/nov/08/ku_alumnus_gives_300m_chicago_business_school/ |website=Lawrence Journal-World |date=November 8, 2008 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Novemba [[2008]], alitoa dola milioni 300 kwa Shule ya Biashara ya Chuo Kikuu cha Chicago, ambayo ilipewa jina lake kuwa Chuo kikuu cha Chicago Booth School cha biashara.<ref>{{cite web |title=Alumnus David Booth gives $300 million; University of Chicago Booth School of Business |url=https://news.uchicago.edu/story/alumnus-david-booth-gives-300-million-university-chicago-booth-school-business |website=University of Chicago News |date=November 8, 2008 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Agosti [[2021]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 2.<ref>{{cite web |title=David Booth |url=https://www.forbes.com/profile/david-booth/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1946]] [[Jamii:Watu walio hai]] hpq466ebkv069bhkpm5hqxsk0dti8b6 Ellen Molekane 0 227860 1504679 2026-04-12T04:47:40Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ellen Nnana Ntsitsi Molekane''' (alizaliwa [[2 Agosti]] [[1953]]) alikuwa Naibu Waziri wa Usalama wa Nchi wa [[Afrika Kusini]] kuanzia Mei [[2014]] hadi Mei [[2019]]. Akiwa mwanachama wa [[African National Congress]] (ANC), alihudumu kama mtumishi wa umma katika Idara ya Ulinzi kabla ya kuteuliwa na Rais [[Jacob Zuma]] kuwa mtendaji mkuu wa kitaifa. Baadaye, alihudumu kama Mbunge wa Bunge la Afrika Kusini kwa muda mfupi kuanzia Julai [[2018]] hadi Mei...' 1504679 wikitext text/x-wiki '''Ellen Nnana Ntsitsi Molekane''' (alizaliwa [[2 Agosti]] [[1953]]) alikuwa Naibu Waziri wa Usalama wa Nchi wa [[Afrika Kusini]] kuanzia Mei [[2014]] hadi Mei [[2019]]. Akiwa mwanachama wa [[African National Congress]] (ANC), alihudumu kama mtumishi wa umma katika Idara ya Ulinzi kabla ya kuteuliwa na Rais [[Jacob Zuma]] kuwa mtendaji mkuu wa kitaifa. Baadaye, alihudumu kama Mbunge wa Bunge la Afrika Kusini kwa muda mfupi kuanzia Julai [[2018]] hadi Mei 2019. == Maisha ya awali na elimu == Ellen Nnana Ntsitsi Molekane alizaliwa tarehe 2 Agosti 1953 huko Soweto. Akiwa mtoto wa pili kati ya watoto saba katika familia yao, alihitimu katika Shule ya Upili ya Morris Isaacson, ambapo alijiunga na Harakati ya Wanafunzi wa Afrika Kusini.<ref name=":1">{{Cite web|date=2016-03-27|title=Profiles: Deputy Minister of State Security|url=http://www.ssa.gov.za/AboutUs/Profiles/DeputyMinisterofStateSecurity.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327200657/http://www.ssa.gov.za/AboutUs/Profiles/DeputyMinisterofStateSecurity.aspx|archive-date=2016-03-27|access-date=2024-07-02|website=State Security Agency}}</ref> Uhusika wake wa mapema katika siasa za upinzani dhidi ya [[ubaguzi wa rangi]] ulihamasisha kwa kiasi fulani harakati za kaka yake mdogo, Rapu Molekane, katika mapambano ya kupinga mfumo huo.<ref name=":2">{{Cite web|last=Parks|first=Michael|date=1994-04-19|title=Forging A Nation: A Tale of Six Families: The Struggle Against Apartheid|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1994-04-19-wr-47844-story.html|access-date=2024-07-02|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> == Kazi ya kijeshi == Ellen Nnana Ntsitsi Molekane baada ya kuhitimu alifanya kazi kwa muda mfupi katika Hospitali ya Baragwanath mjini [[Johannesburg]] kama karani na muuguzi mwanafunzi. Wakati huo alikusudia kufuata taaluma ya uuguzi au uhasibu.<ref name=":3">{{Cite journal |date=August 2013 |title=Profiling Women Military Veterans: Ms Ellen Molekane |url=http://www.dmv.gov.za/documents/July%202013.pdf |journal=Honour |publisher=[[Department of Military Veterans]] |volume=2 |pages=12–13}}</ref> Hata hivyo, mwaka [[1977]] aliondoka Afrika Kusini na kujiunga na African National Congress (ANC) akiwa uhamishoni, katika harakati za kupinga ubaguzi wa rangi. Katika kipindi cha takribani miaka 15 iliyofuata, alifanya kazi ya muda wote kwa ANC, akipitia nchi mbalimbali ikiwemo [[Eswatini]], [[Msumbiji]], [[Tanzania]] na [[Zambia]]. Akiwa Zambia katika miaka ya [[1980]], alihudumu kama Mkurugenzi wa Idara ya Dini ya ANC na pia Mweka Hazina wa Baraza la Siasa na Jeshi la chama hicho. Akiwa mwanachama wa Umkhonto we Sizwe, alipata mafunzo ya kijeshi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani]], akibobea katika uhandisi wa kijeshi. Mwaka [[1991]], wakati wa mazungumzo ya kumaliza ubaguzi wa rangi, alirejea Afrika Kusini na kufanya kazi katika makao makuu ya ANC katika Shell House, Johannesburg. Baada ya mwisho wa mfumo wa ubaguzi wa rangi mwaka [[1994]], alijumuishwa katika Jeshi jipya la Ulinzi la Kitaifa la Afrika Kusini (SANDF) pamoja na wanachama wengine wa zamani wa MK. Akiwa na cheo cha Luteni Kanali, alihudumu katika utumishi wa umma kwa takribani miaka 20, hasa katika Idara ya Ulinzi, ambako alipanda hadi kuwa Naibu Mkurugenzi Mkuu. Kati ya [[2002]] na [[2012]], alihudumu katika ofisi ya Waziri Lindiwe Sisulu, akimfuata katika wizara mbalimbali zikiwemo Ujasusi, Nyumba na hatimaye Ulinzi.<ref>{{Cite web|date=2007-12-06|title=ANC releases consolidated nominations list|url=https://mg.co.za/article/2007-12-06-anc-releases-consolidated-nominations-list/|access-date=2024-07-02|website=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref> Wakati huohuo, aliendelea kushiriki siasa za ANC. Katika Mkutano wa 52 wa Kitaifa wa ANC mwaka [[2007]], aligombea bila mafanikio kuingia katika Kamati Kuu ya Kitaifa ya chama hicho, lakini baadaye alijumuishwa kama mjumbe wa ushirikiano.<ref name=":11">{{Cite web|date=2012|title=Organisational Report to the 53rd National Conference|url=https://new.anc1912.org.za/wp-content/uploads/2021/01/Organisational-Report-2012.pdf|access-date=2021-12-04|website=African National Congress|archive-date=4 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204173408/https://new.anc1912.org.za/wp-content/uploads/2021/01/Organisational-Report-2012.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1953]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] 9vyl5eg9atw5eozxosdwr6nqcqvg085 Tebogo Mokwele 0 227861 1504683 2026-04-12T04:55:07Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Tebogo Josephine Mokwele''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] ambaye alihudumu katika Bunge la Afrika Kusini kwa muda wa miezi michache kuanzia Mei hadi Agosti [[2019]], akiwa mwakilishi wa Economic Freedom Fighters (EFF). Kabla ya hapo, Mokwele aliwahi kuwa mjumbe wa kudumu wa National Council of Provinces akiwakilisha mkoa wa North West, kuanzia mwaka [[2014]] hadi 2019. == Maisha ya awali == Tebogo Josephine Mokwele alizaliwa Swartruggens kati...' 1504683 wikitext text/x-wiki '''Tebogo Josephine Mokwele''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] ambaye alihudumu katika Bunge la Afrika Kusini kwa muda wa miezi michache kuanzia Mei hadi Agosti [[2019]], akiwa mwakilishi wa Economic Freedom Fighters (EFF). Kabla ya hapo, Mokwele aliwahi kuwa mjumbe wa kudumu wa National Council of Provinces akiwakilisha mkoa wa North West, kuanzia mwaka [[2014]] hadi 2019. == Maisha ya awali == Tebogo Josephine Mokwele alizaliwa Swartruggens katika Mkoa wa Kaskazini Magharibi wa sasa. Mama yake alikuwa akifanya kazi katika kliniki ya afya, huku baba yake akiwa msanii. Mokwele alianza kujihusisha na shughuli za kisiasa akiwa na umri wa miaka 14. == Kazi ya kisiasa == Tebogo Josephine Mokwele alijiunga na Economic Freedom Fighters (EFF), na mwaka [[2013]] aliteuliwa kuwa mjumbe wa Kamati Kuu ya Uongozi (Central Command Team), ambayo ni chombo cha juu kabisa cha kufanya maamuzi ndani ya chama hicho. == Kazi ya Bunge == Tebogo Josephine Mokwele aligombea kiti cha National Assembly of South Africa katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2014 na akachaguliwa kuwa mbunge, ambapo Economic Freedom Fighters (EFF) ilipata jumla ya viti 25. Hata hivyo, baadaye aliteuliwa na Bunge la Mkoa wa Kaskazini Magharibi kuwa mjumbe wa kudumu wa EFF katika National Council of Provinces, ambayo ni baraza la juu la bunge. Katika nafasi hiyo, alihudumu pia kama Kiranja wa mkutano wa EFF ndani ya NCOP.<ref>{{Cite web|title=Ramaphosa is treating Pravin Gordhan like a god - EFF - DOCUMENTS {{!}} Politicsweb|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/ramaphosa-is-treating-pravin-gordhan-like-a-god--e|access-date=2023-01-16|website=www.politicsweb.co.za|language=en}}</ref> Mnamo Agosti 2015, Mokwele aliondolewa kwa nguvu kutoka NCOP na maafisa wa usalama baada ya kukataa kuondoka katika ukumbi wa bunge kufuatia maagizo ya sajenti wa bunge. Tukio hilo lilimfanya kuwa miongoni mwa wabunge wa kwanza kuondolewa kwa kutumia taratibu mpya za nidhamu za bunge.<ref>{{Cite web|title=EFF MP kicked out of Parliament {{!}} eNCA|url=https://www.enca.com/south-africa/eff-mp-kicked-out-parliament|access-date=2023-01-16|website=www.enca.com|language=en}}</ref> Aliendelea kuhudumu katika NCOP hadi uchaguzi mkuu wa Mei 2019, ambapo baadaye alichaguliwa tena kuwa mbunge wa National Assembly of South Africa. Baada ya kurejea, aliteuliwa kuwa mjumbe wa Kamati ya Kudumu ya Kwingineko ya Ajira na Kazi pamoja na Kamati ya Pamoja ya Kudumu ya Usimamizi wa Fedha za Bunge. === Kujiuzulu === Tebogo Josephine Mokwele mnamo tarehe [[18 Agosti]] 2019 alitajwa na Economic Freedom Fighters (EFF) kwamba alipokea kiasi cha R40,000 kutoka akaunti ya kampeni ya urais ya Cyril Ramaphosa, inayojulikana kama CR17. Hata hivyo, baadaye ilibainika kuwa alipokea jumla ya R80,000, na si R40,000 pekee.<ref>{{Cite web|last=Davis|first=Rebecca|date=2019-08-20|title=ANALYSIS: #CR17 email leaks: Separating the myths from the facts, Part Two|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2019-08-21-cr17-email-leaks-separating-the-myths-from-the-facts-part-two/|access-date=2023-01-17|website=Daily Maverick|language=en}}</ref> Ilielezwa kuwa alipokea fedha hizo mara mbili: mwaka 2017 alipokuwa akihusika katika mradi wa bunge, na tena mwaka 2019 kama msaada wa msiba wa kifamilia. Siku iliyofuata, yeye pamoja na mbunge mwenzake wa EFF, Nkagisang Mokgosi, ambaye pia alihusishwa na kupokea fedha kutoka kwa Ramaphosa, waliwasilisha barua za kujiuzulu kutoka Bungeni pamoja na kutoka katika Timu Kuu ya Uongozi ya EFF.<ref>{{Cite web|author=Staff Reporter|title=EFF's Nkagisang Mokgosi resigns after damning CR17 leak|url=https://www.iol.co.za/news/effs-nkagisang-mokgosi-resigns-after-damning-cr17-leak-30992714|access-date=2023-01-17|website=www.iol.co.za|language=en}}</ref> Mokwele baadaye alieleza katika barua yake ya kujiuzulu kuwa hakuwajulisha viongozi wa EFF kuhusu fedha hizo, ingawa katika mahojiano na mwandishi wa habari Stephen Grootes alikanusha taarifa hiyo na kudai kuwa aliwajulisha uongozi wa chama, jambo lililozua mgongano wa kauli.<ref>{{Cite web|last=Dlwati|first=Vukile|date=2019-08-19|title=Tebogo Mokwele bows out of EFF, after accepting money from Ramaphosa|url=https://www.power987.co.za/news/tebogo-mokwele-bows-out-of-eff-after-accepting-money-from-ramaphosa/|access-date=2023-01-16|website=POWER 98.7|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Two EFF MPs resign over CR17 campaign money|url=https://www.news24.com/news24/two-eff-mps-resign-over-cr17-campaign-money-20190819|access-date=2023-01-16|website=News24|language=en-US}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii: Wanasiasa wanawake Afrika Kusini]] 9x29yb596m3q0penveucykl0qv9fekp Steve Conine 0 227862 1504715 2026-04-12T05:16:22Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Steve Conine''' (Alizaliwa [[1972]] au [[1973]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mwenyekiti mwenza na mwanzilishi mwenza (pamoja na [[Niraj Shah]]) wa Wayfair kampuni ya rejareja ya mtandaoni.<ref>{{cite web |title=Steve Conine |url=https://www.forbes.com/profile/steve-conine/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Cornell mwaka [[1995]] na shahada ya uhandisi wa mitambo.<ref>{{cite web |title=Executi...' 1504715 wikitext text/x-wiki '''Steve Conine''' (Alizaliwa [[1972]] au [[1973]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mwenyekiti mwenza na mwanzilishi mwenza (pamoja na [[Niraj Shah]]) wa Wayfair kampuni ya rejareja ya mtandaoni.<ref>{{cite web |title=Steve Conine |url=https://www.forbes.com/profile/steve-conine/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Cornell mwaka [[1995]] na shahada ya uhandisi wa mitambo.<ref>{{cite web |title=Executive Profile: Steven K. Conine |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20249719 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-12}}</ref> Alianzisha Wayfair mwaka [[2002]], na kufikia mwaka [[2019]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 2.3.<ref>{{cite web |title=Wayfair founders Niraj Shah and Steve Conine at Entrepreneurship Summit NYC 2013 |url=https://www.news.cornell.edu/stories/2013/04/wayfair-founders-discuss-startup-success |website=Cornell University |date=April 12, 2013 |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1972]] [[Jamii:Watu walio hai]] 6205z3oenbhf1fqhgadpu1t9rlymyw3 David Baszucki 0 227863 1504722 2026-04-12T05:19:56Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David Baszucki''' (Alizaliwa [[20 Januari]], [[1963]]) ni [[mjasiriamali]], [[mhandisi]], na [[msanidi programu]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Kanada]].<ref>{{cite web |title=David Baszucki |url=https://www.forbes.com/profile/david-baszucki/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alijulikana zaidi kama mwanzilishi mwenza na afisa mkuu mtendaji wa ''Roblox Corporation''.<ref>{{cite web |title=Why The Creator Of Roblox Thinks His Gaming...' 1504722 wikitext text/x-wiki '''David Baszucki''' (Alizaliwa [[20 Januari]], [[1963]]) ni [[mjasiriamali]], [[mhandisi]], na [[msanidi programu]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Kanada]].<ref>{{cite web |title=David Baszucki |url=https://www.forbes.com/profile/david-baszucki/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alijulikana zaidi kama mwanzilishi mwenza na afisa mkuu mtendaji wa ''Roblox Corporation''.<ref>{{cite web |title=Why The Creator Of Roblox Thinks His Gaming Platform Will Top Minecraft |url=https://www.forbes.com/sites/susanadams/2016/06/10/why-the-creator-of-roblox-thinks-his-gaming-platform-will-top-minecraft/ |website=Forbes |date=June 10, 2016 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu kutoka [[Chuo Kikuu cha Stanford]] mwaka [[1985]] na [[Shahada ya Uhandisi]] wa umeme.<ref>{{cite web |title=David Baszucki: The Entrepreneurial Thought Leaders Series |url=https://engineering.stanford.edu/events/david-baszucki |website=Stanford University |date=March 20, 2018 |access-date=2026-04-12}}</ref> Kabla ya Roblox, alianzisha ''Knowledge Revolution'', ambayo iliuzwa mwaka [[1998]] kwa dola milioni 20.<ref>{{cite web |title=Roblox Cofounder Dave Baszucki Needs To See This Magic Number To Become A Billionaire |url=https://www.forbes.com/sites/abrambrown/2020/11/20/roblox-cofounder-dave-baszucki-needs-to-see-this-magic-number-to-become-a-billionaire/ |website=Forbes |date=November 20, 2020 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Desemba [[2025]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 5.6.<ref>{{cite web |title=David Baszucki |url=https://www.forbes.com/profile/david-baszucki/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Wahandisi wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Kanada]] [[Jamii:Waliozaliwa 1963]] [[Jamii:Watu walio hai]] hyg51sya5ue6ml49td5ml9yws14szih Ernie Boch Jr. 0 227864 1504726 2026-04-12T05:22:43Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ernie Boch Jr.''' (Alizaliwa [[15 Februari]], [[1958]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], aliyekuwa afisa mkuu mtendaji wa ''Boch Enterprises'', biashara ya dola bilioni 1 inayojumuisha maduka ya magari huko Norwood, [[Massachusetts]], na afisa mkuu mtendaji wa sasa wa Subaru of New England.<ref>{{cite web |title=Ernie Boch Jr. |url=https://www.forbes.com/profile/ernie-boch/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{refl...' 1504726 wikitext text/x-wiki '''Ernie Boch Jr.''' (Alizaliwa [[15 Februari]], [[1958]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], aliyekuwa afisa mkuu mtendaji wa ''Boch Enterprises'', biashara ya dola bilioni 1 inayojumuisha maduka ya magari huko Norwood, [[Massachusetts]], na afisa mkuu mtendaji wa sasa wa Subaru of New England.<ref>{{cite web |title=Ernie Boch Jr. |url=https://www.forbes.com/profile/ernie-boch/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1958]] [[Jamii:Watu walio hai]] i2zi482stu8xdw01do2c9unksk7duc4 Faiq Bolkiah 0 227865 1504728 2026-04-12T05:26:18Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Faiq Bolkiah''' (Alizaliwa [[9 Mei]], [[1998]]) ni [[mwanasoka]] na mwanachama wa familia ya kifalme ya [[Brunei]].<ref>{{cite web |title=Faiq Bolkiah |url=https://www.national-football-teams.com/player/65515/Faiq_Bolkiah.html |website=National Football Teams |access-date=2026-04-12}}</ref> Alichezea timu kama [[Chelsea F.C.|Chelsea]], [[Leicester City F.C.|Leicester City]], na [[Marítimo]] huko [[Ureno]].<ref>{{cite web |title=Chelsea sign the Sultan...' 1504728 wikitext text/x-wiki '''Faiq Bolkiah''' (Alizaliwa [[9 Mei]], [[1998]]) ni [[mwanasoka]] na mwanachama wa familia ya kifalme ya [[Brunei]].<ref>{{cite web |title=Faiq Bolkiah |url=https://www.national-football-teams.com/player/65515/Faiq_Bolkiah.html |website=National Football Teams |access-date=2026-04-12}}</ref> Alichezea timu kama [[Chelsea F.C.|Chelsea]], [[Leicester City F.C.|Leicester City]], na [[Marítimo]] huko [[Ureno]].<ref>{{cite web |title=Chelsea sign the Sultan of Brunei's nephew on youth deal |url=https://www.hitc.com/en-gb/2014/01/30/chelsea-sign-the-sultan-of-bruneis-nephew-on-youth-deal/ |website=HITC |date=January 30, 2014 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alizaliwa [[Los Angeles]], Marekani, na ana uraia wa [[Brunei]] na Marekani.<ref>{{cite web |title=Leicester City youngster Faiq poised for Brunei debut |url=https://www.aff.org/leicester-city-youngster-faiq-poised-for-brunei-debut/ |website=AFF |date=October 15, 2016 |access-date=2026-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018232654/https://www.aff.org/leicester-city-youngster-faiq-poised-for-brunei-debut/ |archive-date=2016-10-18}}</ref> Aliiwakilisha timu ya taifa ya Brunei katika ngazi ya kimataifa.<ref>{{cite web |title=Laos vs. Brunei |url=https://www.the-afc.com/competitions/aff-suzuki-cup/fixtures/ |website=AFC |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Brunei]] [[Jamii:Waliozaliwa 1998]] [[Jamii:Watu walio hai]] 1hl21urqhlv6dpiod9g4matubihvw90 David Bonderman 0 227866 1504732 2026-04-12T05:31:03Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David Bonderman''' (Alizaliwa [[27 Novemba]], [[1942]] – Alifariki [[11 Desemba]], [[2024]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa ''TPG Inc.'' (zamani Texas Pacific Group).<ref>{{cite web |title=David Bonderman |url=https://www.forbes.com/profile/david-bonderman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Washington na Harvard Law School.<ref>{{cite web |title=David Bonderman |url=...' 1504732 wikitext text/x-wiki '''David Bonderman''' (Alizaliwa [[27 Novemba]], [[1942]] – Alifariki [[11 Desemba]], [[2024]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa ''TPG Inc.'' (zamani Texas Pacific Group).<ref>{{cite web |title=David Bonderman |url=https://www.forbes.com/profile/david-bonderman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Washington na Harvard Law School.<ref>{{cite web |title=David Bonderman |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/21232622 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-12}}</ref> Alikuwa mmiliki mdogo wa Boston Celtics wa [[National Basketball Association|NBA]] na mwanzilishi mwenza na mmiliki mkuu wa ''Seattle Kraken'' wa ''National Hockey League(NHL)''.<ref>{{cite web |title=Seattle group files application for NHL expansion team to play at KeyArena |url=https://www.seattletimes.com/sports/hockey/seattle-group-files-application-for-nhl-expansion-team-to-play-at-keyarena/ |website=The Seattle Times |date=February 13, 2018 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Desemba 2024, utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 7.4.<ref>{{cite web |title=David Bonderman |url=https://www.forbes.com/profile/david-bonderman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1942]] [[Jamii:Waliofariki 2024]] hf33v6wtyv7aqo5s3eydhdoumrqmh0n Andrew Beal 0 227867 1504734 2026-04-12T05:36:51Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Andrew Beal''' (Alizaliwa [[29 Novemba]], [[1952]]) ni [[mfanyabiashara]], mwekezaji, na [[mwanahisabati]] nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Andrew Beal |url=https://www.forbes.com/profile/andrew-beal/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Ni mwanzilishi na mwenyekiti wa ''Beal Bank'' na ''Beal Bank USA''.<ref>{{cite web |title=The Banker Who Said No |url=https://www.forbes.com/forbes/2009/0413/052-beal-bank-andy-beal-the-banker-who-...' 1504734 wikitext text/x-wiki '''Andrew Beal''' (Alizaliwa [[29 Novemba]], [[1952]]) ni [[mfanyabiashara]], mwekezaji, na [[mwanahisabati]] nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Andrew Beal |url=https://www.forbes.com/profile/andrew-beal/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Ni mwanzilishi na mwenyekiti wa ''Beal Bank'' na ''Beal Bank USA''.<ref>{{cite web |title=The Banker Who Said No |url=https://www.forbes.com/forbes/2009/0413/052-beal-bank-andy-beal-the-banker-who-said-no.html |website=Forbes |date=April 13, 2009 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alijulikana pia kwa Beal conjecture, nadharia ya hisabati inayojumlisha Nadharia ya Mwisho ya Fermat, na alitoa tuzo ya dola milioni 1 kwa uthibitisho wake.<ref>{{cite web |title=The Beal Conjecture |url=https://bealconjecture.com/ |website=University of North Texas |access-date=2026-04-12}}</ref> Alisoma hisabati katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Michigan na baadaye alihudhuria Chuo Kikuu cha Baylor.<ref>{{cite web |title=Beal Bank owner paved his own road to becoming Dallas' richest man |url=https://www.dallasnews.com/business/2010/11/26/beal-bank-owner-paved-his-own-road-to-becoming-dallas-richest-man/ |website=Dallas News |date=November 26, 2010 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo [[2025]], ''Forbes'' ilikadiria utajiri wake kuwa dola bilioni 12.<ref>{{cite web |title=Andrew Beal |url=https://www.forbes.com/profile/andrew-beal/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Wanahisabati wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Watu walio hai]] cf6nbbcn1ageg2fpy70bo59li9uu8m8 Frank Batten 0 227868 1504735 2026-04-12T05:40:34Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Frank Batten''' (Alizaliwa [[11 Februari]], [[1927]] – Alifariki [[10 Septemba]], [[2009]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] na mfadhili nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa kituo cha kwanza cha hali ya hewa cha saa 24, ''The Weather Channel''.<ref>{{cite web |title=Frank Batten Sr., Media Executive and Founder of Weather Channel, Dies at 82 |url=https://www.nytimes.com/2009/09/11/business/media/11batten.html |website=The New York Times |date=Septemb...' 1504735 wikitext text/x-wiki '''Frank Batten''' (Alizaliwa [[11 Februari]], [[1927]] – Alifariki [[10 Septemba]], [[2009]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] na mfadhili nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa kituo cha kwanza cha hali ya hewa cha saa 24, ''The Weather Channel''.<ref>{{cite web |title=Frank Batten Sr., Media Executive and Founder of Weather Channel, Dies at 82 |url=https://www.nytimes.com/2009/09/11/business/media/11batten.html |website=The New York Times |date=September 11, 2009 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alichukua uongozi wa magazeti mawili huko [[Norfolk, Virginia]] mwaka [[1954]] na akayapanua kuwa kampuni kubwa za vyombo vya habari, ''Landmark Communications''.<ref>{{cite web |title=Frank Batten Sr., founder of Roanoke Times parent company, dies at 82 |url=https://roanoke.com/archive/frank-batten-sr-founder-of-roanoke-times-parent-company-dies-at-82/article_7f9a8e9c-7c2e-5f8a-8d1f-6e3c4f5a6b7c.html |website=The Roanoke Times |date=September 10, 2009 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihudumu kama mwenyekiti wa Associated Press kuanzia [[1982]] hadi [[1987]].<ref>{{cite web |title=Frank Batten Sr., 82: Media Magnate, Philanthropist Launched the Weather Channel |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/09/10/AR2009091003421.html |website=The Washington Post |date=September 11, 2009 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alitoa mchango mkubwa wa hisani, ikiwemo dola milioni 100 kwa Chuo Kikuu cha Virginia na kuunda Frank Batten School of Leadership and Public Policy.<ref>{{cite web |title=Largest Gift in University History: Frank Batten Sr. Gives $100 Million to Create New School of Leadership and Public Policy at U.Va. |url=https://news.virginia.edu/content/largest-gift-university-history-frank-batten-sr-gives-100-million-create-new-school-leadership |website=University of Virginia |date=April 12, 2007 |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1927]] [[Jamii:Waliofariki 2009]] qsre4q7fikig4vyexftrou76phvxz2g William E. Conway Jr. 0 227869 1504736 2026-04-12T05:43:04Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''William E. Conway Jr.''' (Alizaliwa [[27 Agosti]], [[1949]]) ni [[mfanyabiashara]], mwekezaji, na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=William Conway Jr. |url=https://www.forbes.com/profile/william-conway/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Ni mwenyekiti mtendaji mwenza wa bodi na mwanzilishi wa The Carlyle Group, kampuni ya uwekezaji wa fedha za kibinafsi (private equity).<ref>{{cite web |title=William E. Conway Jr. |url=ht...' 1504736 wikitext text/x-wiki '''William E. Conway Jr.''' (Alizaliwa [[27 Agosti]], [[1949]]) ni [[mfanyabiashara]], mwekezaji, na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=William Conway Jr. |url=https://www.forbes.com/profile/william-conway/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Ni mwenyekiti mtendaji mwenza wa bodi na mwanzilishi wa The Carlyle Group, kampuni ya uwekezaji wa fedha za kibinafsi (private equity).<ref>{{cite web |title=William E. Conway Jr. |url=https://www.carlyle.com/about-carlyle/leadership/william-e-conway-jr |website=Carlyle Group |access-date=2026-04-12}}</ref> Pia ni mwenyekiti wa bodi ya wakurugenzi ya Johns Hopkins Medicine na mwanachama wa bodi ya wakurugenzi ya Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Amerika.<ref>{{cite web |title=William E. Conway Jr. |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20708768 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Aprili [[2022]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 3.6.<ref>{{cite web |title=William Conway Jr. |url=https://www.forbes.com/profile/william-conway/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Watu walio hai]] hvw2vfksu2z5bkleajg8gdyp14j6dda Charry Ada Onwu 0 227870 1504737 2026-04-12T06:32:42Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Charry Ada Onwu-Otuyelu''' ni [[mwandishi]] wa fasihi kutoka [[Nigeria]] anayejulikana hasa kwa kazi zake za [[fasihi]] ya watoto.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kf7_x8yz430C&dq=Charry+Ada+Onwu&pg=PR11|title=Bearing Witness: Readers, Writers, and the Novel in Nigeria|last=Griswold|first=Wendy|year=2000|publisher=Princeton University Press|isbn=0691058296|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0Y...' 1504737 wikitext text/x-wiki '''Charry Ada Onwu-Otuyelu''' ni [[mwandishi]] wa fasihi kutoka [[Nigeria]] anayejulikana hasa kwa kazi zake za [[fasihi]] ya watoto.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kf7_x8yz430C&dq=Charry+Ada+Onwu&pg=PR11|title=Bearing Witness: Readers, Writers, and the Novel in Nigeria|last=Griswold|first=Wendy|year=2000|publisher=Princeton University Press|isbn=0691058296|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0YspAQAAIAAJ&q=Charry+Ada+Onwu|title=ALA Bulletin: A Publication of the African Literature Association|date=1988-01-01|publisher=African Literature Association|language=en}}</ref> Alikuwa mwanamke wa kwanza kuwa Mkurugenzi wa Baraza la Sanaa na Utamaduni la Jimbo la Imo.<ref>{{Cite web|title=OWERRI: A City of Griots by Chuks Oluigbo|url=https://naija247news.com/2016/12/09/owerri-a-city-of-griots-by-chuks-oluigbo/|last=Akinsola|first=Babatunde|date=2016-12-09|website=Naija247news|language=en-US|access-date=2020-05-27}} </ref> Anatoka katika mji wa Amaigbo uliopo Imo State.<ref name=":0" /> Ni mwandishi wa hadithi za kubuni, hasa katika fasihi ya watoto.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://dinfa.studiesonafrica.com/directory/children/2|title=DINFA | Directory | Children|website=dinfa.studiesonafrica.com|access-date=2017-03-27|archive-date=2017-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329050528/http://dinfa.studiesonafrica.com/directory/children/2|url-status=dead}} </ref><ref>{{Cite web|url=http://www.worldcat.org/search?q=au:Onwu,+Charry+Ada.&qt=hot_author|title=Results for 'au:Onwu, Charry Ada.'|website=WorldCat|access-date=2017-03-27}}</ref> Pia aliwahi kuwa mwanajeshi, akihudumu katika kitengo cha huduma za afya cha Nigerian Armed Forces wakati wa Nigerian Civil War.<ref name=":0" /> == Wasifu == Charry Ada Onwu-Otuyelu alikuwa na shauku kubwa katika hadithi za jadi na historia, jambo lililoathiri sana mwelekeo wa utafiti na uandishi wake. Kazi zake nyingi zinahusiana na historia, jamii na masimulizi ya jadi. Aliingia katika uandishi wa fasihi bunifu mwanzoni mwa miaka ya 1980, akiwa miongoni mwa wanawake wa kwanza nchini Nigeria kuchukua kwa uzito fasihi ya watoto. Moja ya kazi zake za awali, ''Ifeanyi and Obi'', ilishinda tuzo ya fasihi ya watoto mwaka 1988. Baadaye aliendelea kupata tuzo nyingine kutokana na mchango wake katika fasihi ya watoto. Kwa taaluma, alikuwa muuguzi aliyepata mafunzo katika Hospitali ya Mafunzo ya Chuo Kikuu cha Ibadan na Hospitali ya Wazazi ya Lagos. Pia aliendesha kliniki au kituo cha uzazi katika eneo la Obinze karibu na Owerri, mji mkuu wa Jimbo la Imo. Aidha, alikuwa mkongwe wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Nigeria (Vita vya Biafra), ambako alihudumu katika huduma za afya za jeshi. Uandishi wake ndio uliompa umaarufu mkubwa, kama ilivyokuwa kwa waandishi wengine wenye taaluma ya udaktari kama Cyprian Ekwensi na Anezi Okoro. == Kazi zake == Baadhi ya kazi zake ni pamoja na: ''Good Morning Mr. Kolanut!'' (2006; kwa ushirikiano na waandishi wengine) ''Triumph of Destiny'' (2003) ''Amaigbo Kwenu: History, Legend & Myth of Amaigbo'' (1988) ''Catastrophe: A Novel'' (1982)<ref name=":1">{{Cite journal|last1=Griswold|first1=Wendy|last2=Bastian|first2=Misty|date=1990|title=A Bibliographic Listing of Nigerian Novels: 1952–1990|journal=The Journal of Commonwealth Literature|volume=25|issue=2|pages=225|doi=10.1177/002198949002500211}}</ref> ''One Bad Turn'' (1982)<ref name=":1" /> ''Ifeanyi and Obi'' (1982) == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] kvdajv90glev9l538rrrbp8g5xfvrgv Osonye Tess Onwueme 0 227871 1504738 2026-04-12T06:37:35Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Osonye Tess Onwueme''', anayejulikana pia kama '''T. Akaeke Onwueme''' (alizaliwa tarehe 8 Septemba 1955), ni [[Tamthilia|mwandishi wa tamthili]]a, msomi na [[mshairi]] kutoka [[Nigeria]]. Alipata umaarufu kwa kuandika tamthilia zenye mada za haki ya kijamii, utamaduni na mazingira. Mwaka 2010 aliteuliwa kuwa Profesa wa ''Global Letters katika University of Wisconsin–Eau Claire'', baada ya kuhudumu kama Profesa Mahiri wa masuala ya utofauti wa kitamad...' 1504738 wikitext text/x-wiki '''Osonye Tess Onwueme''', anayejulikana pia kama '''T. Akaeke Onwueme''' (alizaliwa tarehe 8 Septemba 1955), ni [[Tamthilia|mwandishi wa tamthili]]a, msomi na [[mshairi]] kutoka [[Nigeria]]. Alipata umaarufu kwa kuandika tamthilia zenye mada za haki ya kijamii, utamaduni na mazingira. Mwaka 2010 aliteuliwa kuwa Profesa wa ''Global Letters katika University of Wisconsin–Eau Claire'', baada ya kuhudumu kama Profesa Mahiri wa masuala ya utofauti wa kitamaduni na Kiingereza. Kupitia kazi zake za tamthilia, hutumia sanaa ya jukwaa kuonyesha sauti ambazo mara nyingi zimepuuzwa kihistoria, hususan wanawake wa Afrika na maisha ya Waafrika kwa ujumla. Aidha, ameendelea kutetea haki za maskini duniani, vijana, pamoja na masuala yanayohusu diaspora ya Waafrika. Mwaka 2007, aliteuliwa na Wizara ya Mambo ya Nje ya United States kushiriki katika Mpango wa Wasemaji wa Diplomasia ya Umma kwa maeneo ya Kaskazini, Mashariki na Magharibi mwa India.<ref>{{Cite web |title=Guide to the Tess Osonye Onwueme Papers, 1975–2014 |url=https://www.uwec.edu/kb/article/guide-to-tess-osonye-onwueme-papers-1975-2014/ |access-date=2023-05-09 |website=University of Wisconsin-Eau Claire}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, aliolewa na mtaalamu wa kilimo (agronomist), I. C. Onwueme, na kupata watoto watano huku akiendelea na masomo yake katika Obafemi Awolowo University, alipopata shahada ya kwanza katika elimu mwaka 1979 na shahada ya uzamili katika fasihi mwaka 1982. Baadaye alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika University of Benin, akijikita katika tamthilia za Kiafrika. Mwaka 1998 aliolewa na Obika Gray, mwanasiasa na msomi kutoka Jamaika.<ref>Marvie Brooks, "Onwueme, Tess", ''Who's Who in Contemporary Women's Writing'', Routledge, 2001.</ref> == Kazi zake == Miongoni mwa tamthilia alizoandika ni pamoja na: ''A Hen Too Soon'' (1983) ''Broken Calabash'' (1984) ''The Desert Encroaches'' (1985) ''The Reign of Wazobia'' (1988) ''Legacies'' (1989) ''Tell It To Women'' (1995) ''Riot in Heaven'' (1996; 2006) ''The Missing Face'' (1997; 2000) ''Shakara: Dance-Hall Queen'' (2000; 2006) ''Then She Said It'' (2003) ''What Mama Said'' (2004) ''No Vacancy'' (2005) == Tuzo na heshima == Ametunukiwa tuzo nyingi za kimataifa, zikiwemo: Tuzo ya Fonlon-Nichols (2009)<ref>{{Cite news|title=Celebrating Prof Tess Onwueme|url=https://www.vanguardngr.com/2019/01/celebrating-prof-tess-onwueme/|newspaper=Vanguard}} </ref> Tuzo ya Phyllis Wheatley/Nwapa kwa waandishi bora weusi (2008)<ref>{{Cite web|title=Delta-Born Tess Onwueme Celebrated Abroad|url=https://thepointernewsonline.com/?p=34700}} </ref> Tuzo ya Martin Luther King Jr. / Caesar Chavez kwa waandishi mashuhuri (1989/90)<ref>{{Cite web|title=Onwueme, Osonye Tess 1955– |url=https://www.encyclopedia.com/arts/educational-magazines/onwueme-osonye-tess-1955}} </ref> Tuzo ya Waandishi Bora (1988) Tuzo ya tamthilia ya Association of Nigerian Authors mara kadhaa kwa kazi mbalimbali == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 6v9vsh4jcwkuujopp2w9x1y4d6nxx0p Stella Oyedepo 0 227872 1504739 2026-04-12T06:41:28Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Stella Moroundia Morounmubo Oyedepo''' (pia hujulikana kama '''Stella Dia Oyedepo'''; alizaliwa 7 Mei 1949 – alifariki 22 Aprili 2019) alikuwa [[ tamthilia|mwandishi wa tamthilia]] kutoka [[Nigeria]]. Hadi kifo chake tarehe 22 Aprili 2019, alikuwa Meneja Mkuu na Afisa Mtendaji Mkuu wa Ukumbi wa Taifa (National Theatre), Iganmu, katika Lagos.<ref>{{Cite news |last=Bada |first=Gbenga |date=2019-04-25 |title=5 facts you don’t know about National Theatr...' 1504739 wikitext text/x-wiki '''Stella Moroundia Morounmubo Oyedepo''' (pia hujulikana kama '''Stella Dia Oyedepo'''; alizaliwa 7 Mei 1949 – alifariki 22 Aprili 2019) alikuwa [[ tamthilia|mwandishi wa tamthilia]] kutoka [[Nigeria]]. Hadi kifo chake tarehe 22 Aprili 2019, alikuwa Meneja Mkuu na Afisa Mtendaji Mkuu wa Ukumbi wa Taifa (National Theatre), Iganmu, katika Lagos.<ref>{{Cite news |last=Bada |first=Gbenga |date=2019-04-25 |title=5 facts you don’t know about National Theatre late DG, Stella Oyedepo |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/5-facts-about-national-theatre-late-dg-stella-oyedepo/qq15b0b |newspaper=Pulse Nigeria}}</ref> == Wasifu == Katika maisha yake ya uandishi, Oyedepo aliandika zaidi ya tamthilia 300, ingawa takriban 30 tu ndizo zilizochapishwa rasmi.<ref name="Sheldon2016">{{cite book|author=Kathleen Sheldon|title=Historical Dictionary of Women in Sub-Saharan Africa|url=https://books.google.com/books?id=HwqQCwAAQBAJ&pg=PA283|date=4 March 2016|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-6293-5}}</ref> Kazi zake zilijikita katika maisha ya kila siku ya jamii, zikigusa changamoto mbalimbali kama ndoa, rushwa, siasa na maisha ya familia. Mfano wa kazi zake ni tamthilia ya mwaka 1988, ''The Greatest Gift'', inayolinganishha familia iliyoharibiwa na uraibu wa pombe wa baba na familia yenye mafanikio. Pia aliandika tamthilia ya mwaka 2001, ''Brain Has No Gender'', kwa ajili ya programu ya Wanawake katika Sayansi iliyoandaliwa na Wizara ya Elimu ya Kwara State.<ref name="Sheldon2005">{{cite book|author=Kathleen E. Sheldon|title=Historical Dictionary of Women in Sub-Saharan Africa|publisher=Scarecrow Press|year=2005}}</ref> Tamthilia yake ya kwanza, ''Our Wife is Not a Woman'', iliandikwa mwaka 1979. Asili yake ilikuwa Ondo State. Alisomea taaluma ya isimu (linguistics), na katika miaka ya 1980 aliwahi kuwa Mhadhiri Mkuu katika Chuo cha Elimu cha Jimbo la Kwara kilichopo Ilorin. Aidha, aliwahi kuwa mkurugenzi wa Baraza la Sanaa na Utamaduni la Jimbo la Kwara. Tamthilia nyingi alizoandika zilitungwa mahsusi kwa hafla au matukio maalum.<ref name="BanhamGibbs2002">{{cite book|author1=Martin Banham|author2=James Gibbs|author3=Femi Osofisan|title=African Theatre: Women|publisher=James Currey|year=2002}}</ref> Alifariki akiwa ameacha mumewe, Dkt. Hezekiah Bamidele Oyedepo, watoto wanne na wajukuu kumi na mmoja. == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1949|2019}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 4aslyiosvs55iqmc1n2bpi0l76zccqo William E. Connor II 0 227873 1504740 2026-04-12T06:43:28Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''William E. Connor II''' (Alizaliwa [[1949]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye makazi yake [[Hong Kong]], na mkusanyaji wa magari ya zamani.<ref>{{cite web |title=William E. Connor II |url=https://www.forbes.com/profile/william-connor-ii/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alichukua biashara ya familia, William E. Connor and Associates, mjini [[Tokyo]] katikati ya miaka ya [[1980]] na akahamisha makao makuu ya kampuni hadi [...' 1504740 wikitext text/x-wiki '''William E. Connor II''' (Alizaliwa [[1949]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye makazi yake [[Hong Kong]], na mkusanyaji wa magari ya zamani.<ref>{{cite web |title=William E. Connor II |url=https://www.forbes.com/profile/william-connor-ii/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alichukua biashara ya familia, William E. Connor and Associates, mjini [[Tokyo]] katikati ya miaka ya [[1980]] na akahamisha makao makuu ya kampuni hadi [[Hong Kong]] mwaka [[1985]].<ref>{{cite web |title=William E Connor |url=https://www.tatlerasia.com/people/william-e-connor |website=Tatler Asia |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Watu walio hai]] g6okyuh9gzqaghd7uus2mriuzxredu8 Riley P. Bechtel 0 227874 1504741 2026-04-12T06:46:43Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Riley P. Bechtel''' (Alizaliwa [[25 Machi]], [[1952]]) ni mrithi na [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], aliyekuwa mwenyekiti wa ''Bechtel Corporation'', moja ya kampuni kubwa za uhandisi na ujenzi duniani.<ref>{{cite web |title=Riley Bechtel & family |url=https://www.forbes.com/profile/riley-bechtel/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] Jamii:Waliozaliwa 1...' 1504741 wikitext text/x-wiki '''Riley P. Bechtel''' (Alizaliwa [[25 Machi]], [[1952]]) ni mrithi na [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], aliyekuwa mwenyekiti wa ''Bechtel Corporation'', moja ya kampuni kubwa za uhandisi na ujenzi duniani.<ref>{{cite web |title=Riley Bechtel & family |url=https://www.forbes.com/profile/riley-bechtel/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Watu walio hai]] 71ampweuqjwq44jltlj1eiuo3pximd3 Hadiza Isma El-Rufai 0 227875 1504742 2026-04-12T06:47:30Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Hadiza Isma El-Rufai''' (alizaliwa tarehe 21 Juni 1960) ni [[riwaya|mwandishi wa riwaya]] kutoka [[Nigeria]], na mke wa aliyekuwa gavana wa Jimbo la Kaduna, Nasir El-Rufai. Pia ni mwanzilishi wa taasisi isiyo ya kiserikali ya fasihi iitwayo Yasmin El-Rufai Foundation (YELF).<ref>{{Cite news|date=2018-02-11|title=Hadiza El-Rufai joins league of Northern Nigerian women writers|url=https://m.guardian.ng/art/hadiza-el-rufai-joins-league-of-northern-nigerian...' 1504742 wikitext text/x-wiki '''Hadiza Isma El-Rufai''' (alizaliwa tarehe 21 Juni 1960) ni [[riwaya|mwandishi wa riwaya]] kutoka [[Nigeria]], na mke wa aliyekuwa gavana wa Jimbo la Kaduna, Nasir El-Rufai. Pia ni mwanzilishi wa taasisi isiyo ya kiserikali ya fasihi iitwayo Yasmin El-Rufai Foundation (YELF).<ref>{{Cite news|date=2018-02-11|title=Hadiza El-Rufai joins league of Northern Nigerian women writers|url=https://m.guardian.ng/art/hadiza-el-rufai-joins-league-of-northern-nigerian-women-writers/|newspaper=The Guardian (Nigeria)}}</ref> Riwaya yake ya kwanza inaitwa ''An Abundance of Scorpions''.<ref>{{Cite web |title=Hadiza El-Rufai |url=https://ouidabooks.com/team/hadiza-el-rufai/ |website=Ouida Books}}</ref> == Wasifu == El-Rufai alizaliwa katika mji wa Kano kwa wazazi Mohammed Musa Isma na Amina Iya Isma.<ref>{{Cite news|title=Yasmin El-Rufai Foundation: Promoting literacy, creative writing|url=https://blueprint.ng/yasmin-el-rufai-foundation-promoting-literacy-creative-writing/|newspaper=Blueprint}} </ref> Baba yake alikuwa mtumishi wa umma. Alipata shahada ya kwanza na ya uzamili katika usanifu majengo (Architecture) mwaka 1983, pamoja na MBA mwaka 1992 kutoka Ahmadu Bello University. Pia alipata shahada ya uzamili katika uandishi bunifu mwaka 2012 kutoka Bath Spa University.<ref>{{Cite web|url=http://safaribooks.com.ng/home/board-member-hadiza-isma-el-rufai/|title=Board Member-HADIZA ISMA EL-RUFAI}}</ref> Baada ya masomo, alifanya kazi kama mhadhiri katika idara ya usanifu majengo katika Chuo cha Ufundi cha Kaduna Polytechnic, kisha akafanya kazi katika Shirika la Umeme la Taifa kabla ya kuingia katika sekta binafsi. Pia ana ujuzi wa lugha ya Kifaransa. == Maisha ya familia == Mwaka 1985 aliolewa na Nasir El-Rufai, ambaye baadaye alihudumu kama Waziri wa FCT na Gavana wa Kaduna State.<ref>{{Cite news|title=BREAKING: El-Rufai wins Kaduna governorship election|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/319456-breaking-el-rufai-wins-kaduna-governorship-election.html|newspaper=Premium Times}}</ref> == Kazi ya uandishi == Mwaka 2017 alichapisha riwaya yake ''An Abundance of Scorpions'', iliyochochewa na uzoefu wake wa kujitolea katika kituo cha watoto yatima huko Abuja.<ref>{{Cite web|title=How orphans triggered my latest novel – Hadiza El-Rufai|url=https://www.sabinews.com/orphans-triggered-latest-novel-hadiza-el-rufai-dailytrust/}} </ref> Riwaya hiyo iliwasilishwa katika tamasha la Aké Arts and Book Festival mwaka 2017.<ref>{{Cite web|title=Kaduna Gov's Wife, Hadiza El-Rufai urges Nigerians to adopt orphans|url=http://www.theelitesng.com/kaduna-govs-wife-hadiza-el-rufai-urges-nigerians-adopt-orphans/}} </ref> Mwandishi Helon Habila aliielezea riwaya hiyo kama “hadithi ya kusikitisha ya hasara lakini yenye kuhamasisha kuhusu nguvu na uthabiti wa mwanamke”.<ref>{{Cite web|title=Hadiza Isma El-Rufai|url=http://ouidabooks.com/authors/hadiza-isma-el-rufai/}} </ref> == Uhisani == Pamoja na mumewe, alianzisha Yasmin El-Rufai Foundation (YELF) mwaka 2013 kwa kumbukumbu ya binti yao aliyefariki mwaka 2011.<ref>{{Cite news|title=SERENDIPITY – Creative Writing, Yasmin and I|url=https://sueddie.wordpress.com/2013/04/27/serendipity-creative-writing-yasmin-and-i-an-essay-by-hadiza-isma-el-rufai/}} </ref> Taasisi hii inalenga kukuza ubunifu wa uandishi kwa watoto na wanawake, hasa wasichana wenye umri wa miaka 8 hadi 19, kwa kuwapatia rasilimali na mafunzo ya kuboresha usomaji na uandishi.<ref>{{Cite news|title=I used to sing in the Catholic Church choir – Hadiza El-Rufai|url=http://punchng.com/i-used-to-sing-in-the-catholic-church-choir-hadiza-el-rufai/|newspaper=The Punch}}</ref> Akiwa Mke wa Gavana wa Jimbo la Kaduna, alishiriki pia katika shughuli za misaada kwa kusaidia wagonjwa, ikiwemo kuchangia dawa kwa wagonjwa wa selimundu.<ref>{{Cite news|title=Mrs El-Rufai donates drugs to sickle cell centre|url=http://www.peoplesdailyng.com/mrs-el-rufai-donates-drugs-to-sickle-cell-centre/|newspaper=Peoples Daily}}</ref> == Utata wa maoni ya mtandaoni == Mwaka 2020, alikumbana na ukosoaji mkubwa mtandaoni kufuatia maoni aliyotoa kwenye Twitter kuhusiana na mjadala uliomhusisha mwanawe. Kauli hiyo ilisababisha mjadala mpana na baadaye aliomba radhi, akisisitiza kwamba haungi mkono aina yoyote ya ukatili wa kijinsia.<ref>{{Cite web|title=Hadiza El-Rufai Apologises, Denounces Son's Pro-Rape Tweet|url=https://www.marketwatch.com/press-release/hadiza-el-rufai-apologises-denounces-sons-pro-rape-tweet-2020-04-14}} </ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1960|}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] nisdlwqbh2g6imc8chu062b1a2fo08n Scott Cook 0 227876 1504743 2026-04-12T06:49:55Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Scott Cook''' (Alizaliwa [[1952]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa ''Intuit'', kampuni ya programu za kifedha inayojulikana kwa ''Quicken, TurboTax'', na ''QuickBooks''.<ref>{{cite web |title=Scott Cook |url=https://www.forbes.com/profile/scott-cook/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alipata shahada ya uchumi na hisabati katika Chuo Kikuu cha Southern California na Master of Business Administration (MBA) k...' 1504743 wikitext text/x-wiki '''Scott Cook''' (Alizaliwa [[1952]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa ''Intuit'', kampuni ya programu za kifedha inayojulikana kwa ''Quicken, TurboTax'', na ''QuickBooks''.<ref>{{cite web |title=Scott Cook |url=https://www.forbes.com/profile/scott-cook/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alipata shahada ya uchumi na hisabati katika Chuo Kikuu cha Southern California na Master of Business Administration (MBA) kutoka Harvard Business School mwaka [[1976]].<ref>{{cite web |title=Scott Cook Announced as Class Day 2015 Speaker |url=https://www.hbs.edu/news/releases/Pages/scott-cook-class-day-2015.aspx |website=Harvard Business School |date=April 1, 2015 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alianzisha Intuit mwaka [[1983]] baada ya mkewe kulalamika kuhusu kulipa bili.<ref>{{cite web |title=The Intuit Story |url=https://www.intuit.com/company/history/ |website=Intuit |access-date=2026-04-12}}</ref> Yeye ni mkurugenzi wa bodi ya ''eBay'' na [[Procter & Gamble]].<ref>{{cite web |title=Scott Cook |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/20270292 |website=Bloomberg |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Watu walio hai]] 7f88eamq4ffjw6c1rl0qzpmf367o1ca Mabel Segun 0 227877 1504744 2026-04-12T06:51:48Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mabel Segun''' (13 Februari 1930 – 6 Machi 2025) alikuwa mshairi, mwandishi wa tamthilia na hadithi fupi pamoja na mwandishi wa vitabu vya watoto kutoka Nigeria. Pia alikuwa mwalimu, mtangazaji na mwanamichezo.<ref name="Taiwo">{{cite news|url=http://thenet.ng/at-87-years-old-the-matriach-of-nigerian-literature-mabel-segun-is-truly-the-last-of-her-kind/|title=At 87 yrs old, Mabel Segun is truly the last of her kind|last=Taiwo|first=Jide|date=2017-02-...' 1504744 wikitext text/x-wiki '''Mabel Segun''' (13 Februari 1930 – 6 Machi 2025) alikuwa mshairi, mwandishi wa tamthilia na hadithi fupi pamoja na mwandishi wa vitabu vya watoto kutoka Nigeria. Pia alikuwa mwalimu, mtangazaji na mwanamichezo.<ref name="Taiwo">{{cite news|url=http://thenet.ng/at-87-years-old-the-matriach-of-nigerian-literature-mabel-segun-is-truly-the-last-of-her-kind/|title=At 87 yrs old, Mabel Segun is truly the last of her kind|last=Taiwo|first=Jide|date=2017-02-01|newspaper=The NET|accessdate=2018-06-29}}</ref> == Wasifu == Segun alizaliwa katika [[Ondo City]], Nigeria. Alipata elimu yake ya sekondari katika Shule ya Wasichana ya CMS, Lagos, na baadaye alisoma katika [[University of Ibadan]] ambako alihitimu mwaka 1953 akiwa na shahada ya kwanza katika lugha ya Kiingereza, Kilatini na Historia. Baadaye alifanya kazi kama mwalimu wa masomo hayo katika shule mbalimbali nchini Nigeria, na hatimaye akawa mkuu wa idara ya Kiingereza na masomo ya jamii pamoja na makamu mkuu wa chuo katika Chuo cha Kitaifa cha Walimu wa Ufundi, [[Yaba, Lagos]] (sasa [[Yaba College of Technology]]). Kitabu chake cha kwanza, ''My Father's Daughter'' (1965), kilitumika sana kama kitabu cha fasihi katika shule nyingi duniani, na kazi zake zimetafsiriwa katika lugha mbalimbali kama Kijerumani, Kidenmaki, Kinorwe na Kigiriki.<ref name="Taiwo" /> Baadhi ya kazi zake zilijumuishwa katika diwani mashuhuri ''Daughters of Africa'' (1992).<ref>{{cite book|title=Daughters of Africa|editor=Margaret Busby|year=1992|publisher=Vintage}}</ref> Segun alikuwa mstari wa mbele katika kuendeleza fasihi ya watoto nchini Nigeria kupitia kuanzishwa kwa Chama cha Fasihi ya Watoto cha Nigeria mwaka 1978, na Kituo cha Nyaraka na Utafiti wa Fasihi ya Watoto mwaka 1990 katika [[Ibadan]]. Pia alikuwa mshirika wa Maktaba ya Vijana ya Kimataifa iliyoko [[Munich]], Ujerumani. Aidha, alikuwa mmoja wa wanachama waanzilishi wa [[Association of Nigerian Authors]] iliyoanzishwa na [[Chinua Achebe]] mwaka 1981. Segun alifariki tarehe 6 Machi 2025 akiwa na umri wa miaka 95. == Tuzo na heshima == Mnamo mwaka 1977, alipokea tuzo ya Msanii Bora wa Mwaka kutoka Shirika la Utangazaji la Nigeria (Nigerian Broadcasting Corporation). Mwaka 2007 alipokea tuzo ya Nigeria Prize for Literature. Mwaka 2009 alitunukiwa [[Nigerian National Order of Merit Award]] (NNOM) kwa mchango wake mkubwa katika taaluma ya fasihi. == Baadhi ya kazi zake == ''My Father's Daughter'' (1965) ''Under the Mango Tree'' (1979) ''Youth Day Parade'' (1984) ''Olu and the Broken Statue'' (1985) ''Sorry, No Vacancy'' (1985) ''Conflict and Other Poems'' (1986) ''My Mother's Daughter'' (1986) ''Ping-Pong: Twenty-Five Years of Table Tennis'' (1989) ''The First Corn'' (1989) ''The Twins and the Tree Spirits'' (1990) ''The Surrender and Other Stories'' (1995) ''Readers' Theatre: Twelve Plays for Young People'' (2006) ''Rhapsody: A Celebration of Nigerian Cooking and Food Culture'' (2007) == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1930|2025}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 0kkg2byr4j8w36umn28kwgp7t5v3wz9 Gayle Cook 0 227878 1504745 2026-04-12T06:51:52Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Gayle Cook''' (Alizaliwa [[1 Machi]], [[1934]] – Alifariki [[17 Agosti]], [[2025]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa ''Cook Group'', kampuni ya utengenezaji wa vifaa vya matibabu.<ref>{{cite web |title=Gayle Cook |url=https://www.forbes.com/profile/gayle-cook/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alianzisha kampuni hiyo mwaka [[1963]] pamoja na mumewe [[William Cook]].<ref>{{cite web |title=Gayle Cook...' 1504745 wikitext text/x-wiki '''Gayle Cook''' (Alizaliwa [[1 Machi]], [[1934]] – Alifariki [[17 Agosti]], [[2025]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mwanzilishi mwenza wa ''Cook Group'', kampuni ya utengenezaji wa vifaa vya matibabu.<ref>{{cite web |title=Gayle Cook |url=https://www.forbes.com/profile/gayle-cook/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alianzisha kampuni hiyo mwaka [[1963]] pamoja na mumewe [[William Cook]].<ref>{{cite web |title=Gayle Cook tops list of richest Hoosiers |url=https://www.ibj.com/articles/gayle-cook-tops-list-of-richest-hoosiers |website=Indianapolis Business Journal |date=September 22, 2011 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alihitimu katika Chuo Kikuu cha Indiana Bloomington mwaka [[1956]] na shahada ya sanaa.<ref>{{cite web |title=Honoree: Search Awards: University Honors & Awards: Indiana University |url=https://honorsandawards.iu.edu/awards/honoree/404.html |website=Indiana University |access-date=2026-04-12}}</ref> Alifariki mwaka [[2025]] akiwa na umri wa miaka 91.<ref>{{cite web |title=Cook Group Cofounder and Preservationist Gayle Cook Dies at 91 |url=https://www.bloomingtonian.com/2025/08/17/cook-group-cofounder-and-preservationist-gayle-cook-dies-at-91/ |website=The Bloomingtonian |date=August 17, 2025 |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1934]] [[Jamii:Waliofariki 2025]] bjkxsbvob0vc8vqxz26h0tfmyiae2g1 Lola Shoneyin 0 227879 1504746 2026-04-12T06:55:22Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Lola Shoneyin''' (jina la kuzaliwa: '''Titilola Atinuke Alexandrah Shoneyin'''; alizaliwa 26 Februari 1974 katika [[Ibadan]], [[Nigeria]]) ni mshairi na mwandishi wa riwaya kutoka Nigeria.<ref name="BBCWH">{{Cite web |title=Lola Shoneyin |url=[https://www.bbc.co.uk/worldservice/arts/2010/04/100409_strand_lolashoneyin.shtml](https://www.bbc.co.uk/worldservice/arts/2010/04/100409_strand_lolashoneyin.shtml) |publisher=BBC World Service |date=2010-04-09 |ac...' 1504746 wikitext text/x-wiki '''Lola Shoneyin''' (jina la kuzaliwa: '''Titilola Atinuke Alexandrah Shoneyin'''; alizaliwa 26 Februari 1974 katika [[Ibadan]], [[Nigeria]]) ni mshairi na mwandishi wa riwaya kutoka Nigeria.<ref name="BBCWH">{{Cite web |title=Lola Shoneyin |url=[https://www.bbc.co.uk/worldservice/arts/2010/04/100409_strand_lolashoneyin.shtml](https://www.bbc.co.uk/worldservice/arts/2010/04/100409_strand_lolashoneyin.shtml) |publisher=BBC World Service |date=2010-04-09 |accessdate=2012-12-08}}</ref> Alijipatia umaarufu baada ya kuchapisha riwaya yake ya kwanza, ''The Secret Lives of Baba Segi's Wives'', nchini Uingereza mwaka 2010.<ref>{{Cite web|title=Popular Nigerian Literary Icon, Lola Shoneyin, Clocks 45|url=[http://www.publicfacesmagazine.com.ng/popular-nigerian-literary-icon-lola-shoneyin-clocks-45/|date=2019-02-26|accessdate=2020-05-30}}](http://www.publicfacesmagazine.com.ng/popular-nigerian-literary-icon-lola-shoneyin-clocks-45/|date=2019-02-26|accessdate=2020-05-30}})</ref> Shoneyin anajulikana kwa mtindo wake wa uandishi unaochanganya ucheshi, ujasiri na uchambuzi wa masuala ya kijamii, hasa yanayohusu haki za wanawake, mahusiano ya kifamilia na changamoto za maisha ya nyumbani barani Afrika.<ref>{{Cite web|title=An Interview with Lola Shoneyin|url=[https://www.african-writing.com/nine/lolashoneyin.htm|accessdate=2020-05-30}}](https://www.african-writing.com/nine/lolashoneyin.htm|accessdate=2020-05-30}})</ref> Kazi zake mara nyingi huangazia mada kama ujinsia wa wanawake na ndoa za wake wengi (poligamia). Mwaka 2014 aliorodheshwa katika orodha ya [[Africa39]] iliyoandaliwa na [[Hay Festival]], ikiwatambua waandishi 39 wa Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara wenye umri chini ya miaka 40 wenye mchango mkubwa katika fasihi.<ref>{{cite web|title=Africa39 list of artists|url=[http://www.hayfestival.com/artistlist-q-t.aspx}}](http://www.hayfestival.com/artistlist-q-t.aspx}})</ref> Pia ameshinda tuzo mbalimbali, ikiwemo tuzo ya PEN na Ken Saro-Wiwa Award kwa kazi za fasihi.<ref>{{Cite web|title=Lola Shoneyin|url=[https://pen.org/user/lola-shoneyin/|date=2015-01-07}}](https://pen.org/user/lola-shoneyin/|date=2015-01-07}})</ref> Anaishi [[Lagos]], Nigeria, ambako huandaa na kuendesha tamasha la kila mwaka la fasihi la [[Aké Arts and Book Festival]].<ref>{{Cite news|title=Ake Arts and Book Festival moves online|url=[https://www.blueprint.ng/ake-arts-and-book-festival-moves-online/|date=2020-04-10}}](https://www.blueprint.ng/ake-arts-and-book-festival-moves-online/|date=2020-04-10}})</ref> == Wasifu == === Maisha ya awali === Lola Shoneyin alizaliwa katika jiji la [[Ibadan]], mji mkuu wa [[Oyo State]] kusini-magharibi mwa Nigeria. Ni mtoto wa mwisho kati ya watoto sita na ndiye msichana pekee katika familia.<ref>{{Cite web|title=Nigerian Women Have Always Made Bold Choices|url=[https://literaturevoices.com.ng/interviews/nigerian-women-have-always-made-bold-choices-an-interview-with-lola-shoneyin|date=2022-02-22}}](https://literaturevoices.com.ng/interviews/nigerian-women-have-always-made-bold-choices-an-interview-with-lola-shoneyin|date=2022-02-22}})</ref> Maisha yake ya familia yalichangia kwa kiasi kikubwa mada za uandishi wake, hasa kuhusu ndoa za wake wengi, kutokana na historia ya familia yake. === Elimu na kazi === Alianza masomo yake akiwa na umri mdogo nchini Uingereza, akisoma katika shule mbalimbali ikiwemo Cargilfield School huko [[Edinburgh]]. Baadaye alirudi Nigeria na kuhitimu elimu ya sekondari, kisha akapata shahada ya kwanza kutoka [[Ogun State University]] mwaka 1994/95.<ref>{{Cite web|title=Lola Shoneyin|url=[https://www.pandeliterary.com/lola-shoneyin}}](https://www.pandeliterary.com/lola-shoneyin}})</ref> Aliendelea kujihusisha na uandishi wa mashairi na hadithi fupi tangu miaka ya 1990. Diwani yake ya kwanza ya mashairi, ''So All the Time I was Sitting on an Egg'', ilichapishwa mwaka 1998. Baadaye alichapisha diwani nyingine kama ''Song of a Riverbird'' (2002) na ''For the Love of Flight'' (2010). Riwaya yake maarufu zaidi, ''The Secret Lives of Baba Segi's Wives'', ilichapishwa mwaka 2010 na kupokea sifa nyingi kimataifa, pamoja na kuorodheshwa katika tuzo ya [[Orange Prize]]. Riwaya hiyo pia imebadilishwa kuwa tamthilia ya jukwaani.<ref>{{Cite web|title=The Secret Lives of Baba Segi's Wives review|url=[https://www.standard.co.uk/culture/theatre/the-secret-lives-of-baba-segis-wives-review-enjoyably-clamorous-and-unflinchingly-serious-a3866296.html}}](https://www.standard.co.uk/culture/theatre/the-secret-lives-of-baba-segis-wives-review-enjoyably-clamorous-and-unflinchingly-serious-a3866296.html}})</ref> Mbali na uandishi, Shoneyin ni mwanzilishi wa Book Buzz Foundation, shirika lisilo la kiserikali linalolenga kukuza fasihi na sanaa. Pia anaendesha duka la vitabu na uchapishaji unaojulikana kama Ouida Books. === Maisha binafsi === Shoneyin ameolewa na daktari [[Olaokun Soyinka]], mtoto wa mshindi wa Tuzo ya Nobel [[Wole Soyinka]]. Wanaishi pamoja katika jiji la Lagos wakiwa na watoto wao. == Kazi zake == === Riwaya === * ''The Secret Lives of Baba Segi's Wives'' (2010) * ''Mayowa and the Masquerades'' === Mashairi === * ''So All the Time I was Sitting on an Egg'' (1998) * ''Song of a Riverbird'' (2002) * ''For the Love of Flight'' (2010) === Vitabu vya watoto === * ''Mayowa and the Masquerade'' * ''Iyaji, the Housegirl'' (2014) == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1974|}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] mlg09tlpxwwk6a8rdhfwg0g4t3sutqy Carl Cook 0 227880 1504747 2026-04-12T06:56:01Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Carl Cook''' (Alizaliwa [[10 Novemba]], [[1962]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], afisa mkuu mtendaji wa ''Cook Group'', kampuni ya vifaa vya matibabu iliyoanzishwa na wazazi wake.<ref>{{cite web |title=Carl Cook |url=https://www.forbes.com/profile/carl-cook/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alipata [[Shahada ya Uhandisi|shahada ya uhandisi]] katika Chuo Kikuu cha Purdue na Master of Business Administration (MBA) katika Chuo K...' 1504747 wikitext text/x-wiki '''Carl Cook''' (Alizaliwa [[10 Novemba]], [[1962]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], afisa mkuu mtendaji wa ''Cook Group'', kampuni ya vifaa vya matibabu iliyoanzishwa na wazazi wake.<ref>{{cite web |title=Carl Cook |url=https://www.forbes.com/profile/carl-cook/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> Alipata [[Shahada ya Uhandisi|shahada ya uhandisi]] katika Chuo Kikuu cha Purdue na Master of Business Administration (MBA) katika Chuo Kikuu cha Iowa.<ref>{{cite web |title=Carl Cook inherited his father's company – and his vision |url=https://www.heraldtimesonline.com/story/news/2016/08/06/carl-cook-inherited-his-fathers-company-and-his-vision/46854355/ |website=The Herald-Times |date=August 6, 2016 |access-date=2026-04-12}}</ref> Alichukua nafasi ya baba yake kama afisa mkuu mtendaji baada ya kifo chake mwaka [[2011]].<ref>{{cite web |title=Carl Cook inherited his father's company – and his vision |url=https://www.heraldtimesonline.com/story/news/2016/08/06/carl-cook-inherited-his-fathers-company-and-his-vision/46854355/ |website=The Herald-Times |date=August 6, 2016 |access-date=2026-04-12}}</ref> Mnamo Mei [[2024]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 10.6, na kumfanya kuwa mtu tajiri zaidi katika jimbo la [[Indiana]].<ref>{{cite web |title=Carl Cook |url=https://www.forbes.com/profile/carl-cook/ |website=Forbes |access-date=2026-04-12}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1962]] [[Jamii:Watu walio hai]] 9bynelxgrxxtwgy0pw6ygyqix4jouei Grace Oladunni Taylor 0 227881 1504748 2026-04-12T07:07:13Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Grace Oladunni Taylor''' (pia: Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor; 1937–2025) alikuwa mwanabiokemia kutoka [[Nigeria]] na mhadhiri katika [[Chuo Kikuu cha Ibadan]]. Alikuwa mwanamke wa pili kuingizwa katika [[Chuo cha Sayansi cha Nigeria]] na Mwafrika wa kwanza kutunukiwa tuzo ya [[L'Oréal-UNESCO Awards for Women in Science]].<ref name="Akinyotu1989">{{cite book|author=Adetunji Akinyotu|title=Who's who in Science and Technology in Nigeria|year=1989...' 1504748 wikitext text/x-wiki '''Grace Oladunni Taylor''' (pia: Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor; 1937–2025) alikuwa mwanabiokemia kutoka [[Nigeria]] na mhadhiri katika [[Chuo Kikuu cha Ibadan]]. Alikuwa mwanamke wa pili kuingizwa katika [[Chuo cha Sayansi cha Nigeria]] na Mwafrika wa kwanza kutunukiwa tuzo ya [[L'Oréal-UNESCO Awards for Women in Science]].<ref name="Akinyotu1989">{{cite book|author=Adetunji Akinyotu|title=Who's who in Science and Technology in Nigeria|year=1989|publisher=Federal University of Technology|isbn=978-978-2475-00-8}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Grace Oladunni Lucia Olaniyan alizaliwa katika [[Efon-Alaiye]], [[Jimbo la Ekiti]], Nigeria. Alipata elimu yake ya sekondari katika [[Queen's School, Ibadan]] kati ya mwaka 1952 na 1956. Mwaka 1957 alijiunga na Chuo cha Sanaa na Sayansi cha Nigeria kilichoko [[Enugu]], na baadaye kuhamia [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] ambako alihitimu mwaka 1962 kwa shahada ya kemia.<ref name="biography">{{cite web|title=Emeritus Professor G. Oladunni Olaniyan-Taylor|publisher=Association of Clinical Chemists of Nigeria|access-date=5 Novemba 2015}}</ref> == Kazi na utafiti == Baada ya kuhitimu, alianza kufanya kazi katika kituo cha utafiti wa kilimo kilichopo Ibadan (sasa [[Taasisi ya Kitaifa ya Mazao ya Mizizi]]). Mwaka 1963 aliajiriwa katika Chuo Kikuu cha Ibadan kama msaidizi wa utafiti katika taaluma ya kemia ya kitabibu, na mwaka 1969 alipata shahada ya uzamivu (PhD). Alipanda ngazi za kitaaluma hadi kuwa profesa mwaka 1984. Aidha, alifanya tafiti na kufundisha katika nchi mbalimbali zikiwemo [[Marekani]], [[Jamaika]], [[Trinidad na Tobago]] na [[Zimbabwe]]. Utafiti wake ulijikita katika uchunguzi wa ''lipidi'' na magonjwa ya moyo. Alithibitisha kuwa viwango vya [[kolesteroli]] haviamuliwi na rangi ya mtu bali hutegemea zaidi lishe na mtindo wa maisha.<ref name="lipid">{{cite web|title=L'Oréal-UNESCO Awards 1998–2008|publisher=L’Oréal-UNESCO}}</ref> == Tuzo na heshima == Katika maisha yake ya kitaaluma, Taylor alipata tuzo na heshima mbalimbali, zikiwemo: * Ushirika wa [[Shirika la Afya Duniani]] (WHO) * Ushirika wa [[Fulbright Program]] * Ushirika wa Ciba-Geigy * Uanachama wa [[Chuo cha Sayansi cha Nigeria]] mwaka 1997 Mwaka 1998 alikua Mwafrika wa kwanza kutunukiwa [[L'Oréal-UNESCO Awards for Women in Science]].<ref name="Loreal">{{cite news|title=News in Brief|agency=Reuters|date=8 Januari 1998}}</ref> == Urithi == Grace Oladunni Taylor anakumbukwa kama mmoja wa wanawake waanzilishi katika sayansi barani Afrika. Mchango wake katika tafiti za afya ya moyo na lishe, pamoja na juhudi zake za kulea na kuhamasisha wanasayansi chipukizi, umeacha alama kubwa katika maendeleo ya sayansi barani Afrika. == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwanasayansi}} {{BD|1937|2025}} [[Jamii:Wanasayansi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wahadhiri wa vyuo vikuu]] iy5jqb0jeix5h9vkl6zuvn83al2nltd Wana Udobang 0 227882 1504749 2026-04-12T07:15:52Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Wana Udobang''', anayefahamika pia kama '''Wana Wana''', ni mwandishi, mshairi, mwanahabari, mtengenezaji wa filamu, na mtu wa televisheni kutoka Nigeria.<ref>{{Cite news|url=[https://lifestyle.thecable.ng/wana-udobang-radio-poet-oap/|title=Ninaweza](https://lifestyle.thecable.ng/wana-udobang-radio-poet-oap/|title=Ninaweza) siku moja kurudi kuwa mtangazaji wa redio, asema Wana Udobang|date=27 Juni 2017|first=Ijeoma|last=Onyemaechi|access-date=23 Novemba...' 1504749 wikitext text/x-wiki '''Wana Udobang''', anayefahamika pia kama '''Wana Wana''', ni mwandishi, mshairi, mwanahabari, mtengenezaji wa filamu, na mtu wa televisheni kutoka Nigeria.<ref>{{Cite news|url=[https://lifestyle.thecable.ng/wana-udobang-radio-poet-oap/|title=Ninaweza](https://lifestyle.thecable.ng/wana-udobang-radio-poet-oap/|title=Ninaweza) siku moja kurudi kuwa mtangazaji wa redio, asema Wana Udobang|date=27 Juni 2017|first=Ijeoma|last=Onyemaechi|access-date=23 Novemba 2017|newspaper=TheCable}}</ref> Kazi zake zimechapishwa katika [[BBC]],<ref>{{Cite web|url=[https://www.bbc.co.uk/programmes/b06s7xct/episodes/guide|title=Writing](https://www.bbc.co.uk/programmes/b06s7xct/episodes/guide|title=Writing) a New Nigeria – Episode guide – BBC Radio 4|publisher=BBC|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> [[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]], ''[[Huffington Post]]'', ''[[BellaNaija]]'', na ''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite news|url=[https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2017/feb/21/from-exorcism-to-acceptance-lgbt-life-in-nigeria|title=‘Exorcism](https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2017/feb/21/from-exorcism-to-acceptance-lgbt-life-in-nigeria|title=‘Exorcism) ilidumu dakika 15 lakini hakikubadilika chochote’ – maisha ya LGBT Nigeria|last=Udobang|first=Wana|date=21 Februari 2017|work=The Guardian|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> na ameelezewa kama "mmoja wa watetezi wakuu wa uamsho mpya wa ushairi wa maonyesho".<ref name=TheNative>{{Cite news|url=[http://thenativemag.com/music/wana-udobang-in-memory-of-forgetting/|title=Essentials](http://thenativemag.com/music/wana-udobang-in-memory-of-forgetting/|title=Essentials): ‘In Memory of Forgetting’ ya Wana Udobang ni zaidi ya muziki wa kifeministi|first=Edwin|last=Okolo|date=5 Septemba 2017|work=The Native|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> == Wasifu na kazi == Udobang alizaliwa [[Lagos]], Nigeria. Alisoma shahada ya kwanza ya uandishi wa habari katika [[Chuo Kikuu cha Sanaa Bunifu (University for the Creative Arts)|Chuo Kikuu cha Sanaa Bunifu]] ambapo alihitimu kwa daraja la kwanza. Baada ya kuhitimu alifanya kazi katika [[BBC World Service]] kama mtayarishaji wa vipindi vya makala kwa mkataba. Pia alifanya kazi kama mtafiti katika [[Wise Buddah Productions]], [[Above the Title Productions]], na Somethin' Else. Aliporejea Lagos, alifanya kazi katika 92.3 Inspiration FM kwa miaka sita kama mtangazaji na mtayarishaji wa redio. Hadithi za kubuni na mashairi yake yamechapishwa katika ''[[Brittle Paper]]'' na maeneo mengine ya mtandaoni na magazeti. Ni mhitimu wa warsha ya uandishi ya Farafina iliyoandaliwa na [[Chimamanda Ngozi Adichie]]. Kama mshairi wa maonesho, ameshiriki matamasha mbalimbali nchini Nigeria. Albamu yake ya kwanza ya ushairi wa sauti, ''Dirty Laundry'', ilitolewa mwaka 2013.<ref>{{Cite web|url=[http://jaguda.com/music-mp3/spoken-word-wana-udobang-sale/|title=Ushairi](http://jaguda.com/music-mp3/spoken-word-wana-udobang-sale/|title=Ushairi) wa maonesho wa Wana Udobang – 'Not For Sale'|website=jaguda.com|date=6 Oktoba 2013|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> Mwaka 2017 alitoa albamu ya pili iitwayo ''In Memory of Forgetting''. Albamu hiyo imeelezwa kuwa ya ujasiri mkubwa na inayozungumzia kwa kina uzoefu wa wanawake, changamoto zao, ushindi na maumivu yao.<ref>{{Cite web|url=[https://www.bellanaija.com/2017/09/keside-anosike-insight-wana-udobangs-spoken-word-album-memory-forgetting/|title=Ufahamu](https://www.bellanaija.com/2017/09/keside-anosike-insight-wana-udobangs-spoken-word-album-memory-forgetting/|title=Ufahamu) kuhusu albamu ya Wana Udobang – In Memory of Forgetting|website=bellanaija.com|date=11 Septemba 2017|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> Udobang anaielezea kama mkusanyiko wa kumbukumbu unaochunguza hali za kuvunjika moyo, maswali ya maisha na kujijenga upya.<ref>{{Cite news|url=[https://brittlepaper.com/2017/08/starts-writing-honestly-conversation-wana-udobang-kla-tubsun/|title=Kuanza](https://brittlepaper.com/2017/08/starts-writing-honestly-conversation-wana-udobang-kla-tubsun/|title=Kuanza) kuandika kwa uaminifu |date=23 Agosti 2017|work=Brittle Paper|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> Mwaka 2020, alichaguliwa kushiriki katika mpango wa 54 wa [[Mpango wa Kimataifa wa Uandishi (International Writing Program)|International Writing Program]] katika Chuo Kikuu cha Iowa, Marekani. Mpango huo umehusisha waandishi kadhaa wa Nigeria wakiwemo [[Lola Shoneyin]] na wengine.<ref>{{Cite news|url=[https://www.vanguardngr.com/2020/07/nigerian-udobang-selected-for-prestigious-international-writing-programme/|location=Lagos](https://www.vanguardngr.com/2020/07/nigerian-udobang-selected-for-prestigious-international-writing-programme/|location=Lagos), Nigeria|title=Mwandishi wa Nigeria Udobang achaguliwa katika mpango wa kimataifa wa uandishi|newspaper=Vanguard|date=21 Julai 2020|access-date=2 Februari 2021}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Washairi wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa habari wa Nigeria]] e6nnbwjomy3sqv3frk9bsmtz70gn43d 1504750 1504749 2026-04-12T07:18:04Z Sage Lior 88152 1504750 wikitext text/x-wiki '''Wana Udobang''', anayefahamika pia kama '''Wana Wana''', ni mwandishi, mshairi, mwanahabari, mtengenezaji wa filamu, na mtu wa televisheni kutoka Nigeria.<ref>{{Cite news|url=[https://lifestyle.thecable.ng/wana-udobang-radio-poet-oap/|title=Ninaweza](https://lifestyle.thecable.ng/wana-udobang-radio-poet-oap/|title=Ninaweza) siku moja kurudi kuwa mtangazaji wa redio, asema Wana Udobang|date=27 Juni 2017|first=Ijeoma|last=Onyemaechi|access-date=23 Novemba 2017|newspaper=TheCable}}</ref> Kazi zake zimechapishwa katika [[BBC]],<ref>{{Cite web|url=[https://www.bbc.co.uk/programmes/b06s7xct/episodes/guide|title=Writing](https://www.bbc.co.uk/programmes/b06s7xct/episodes/guide|title=Writing) a New Nigeria – Episode guide – BBC Radio 4|publisher=BBC|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> [[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]], ''[[Huffington Post]]'', ''[[BellaNaija]]'', na ''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite news|url=[https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2017/feb/21/from-exorcism-to-acceptance-lgbt-life-in-nigeria|title=‘Exorcism](https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2017/feb/21/from-exorcism-to-acceptance-lgbt-life-in-nigeria|title=‘Exorcism) ilidumu dakika 15 lakini hakikubadilika chochote’ – maisha ya LGBT Nigeria|last=Udobang|first=Wana|date=21 Februari 2017|work=The Guardian|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> na ameelezewa kama "mmoja wa watetezi wakuu wa uamsho mpya wa ushairi wa maonyesho".<ref name=TheNative>{{Cite news|url=[http://thenativemag.com/music/wana-udobang-in-memory-of-forgetting/|title=Essentials](http://thenativemag.com/music/wana-udobang-in-memory-of-forgetting/|title=Essentials): ‘In Memory of Forgetting’ ya Wana Udobang ni zaidi ya muziki wa kifeministi|first=Edwin|last=Okolo|date=5 Septemba 2017|work=The Native|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> == Wasifu na kazi == Udobang alizaliwa [[Lagos]], Nigeria. Alisoma shahada ya kwanza ya uandishi wa habari katika Chuo Chuo Kikuu cha Sanaa Bunifu ambapo alihitimu kwa daraja la kwanza. Baada ya kuhitimu alifanya kazi katika BBC World Service kama mtayarishaji wa vipindi vya makala kwa mkataba. Pia alifanya kazi kama mtafiti katika Wise Buddah Productions, Above the Title Productions, na Somethin' Else. Aliporejea Lagos, alifanya kazi katika 92.3 Inspiration FM kwa miaka sita kama mtangazaji na mtayarishaji wa redio. Hadithi za kubuni na mashairi yake yamechapishwa katika ''Brittle Paper'' na maeneo mengine ya mtandaoni na magazeti. Ni mhitimu wa warsha ya uandishi ya Farafina iliyoandaliwa na [[Chimamanda Ngozi Adichie]]. Kama mshairi wa maonesho, ameshiriki matamasha mbalimbali nchini Nigeria. Albamu yake ya kwanza ya ushairi wa sauti, ''Dirty Laundry'', ilitolewa mwaka 2013.<ref>{{Cite web|url=[http://jaguda.com/music-mp3/spoken-word-wana-udobang-sale/|title=Ushairi](http://jaguda.com/music-mp3/spoken-word-wana-udobang-sale/|title=Ushairi) wa maonesho wa Wana Udobang – 'Not For Sale'|website=jaguda.com|date=6 Oktoba 2013|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> Mwaka 2017 alitoa albamu ya pili iitwayo ''In Memory of Forgetting''. Albamu hiyo imeelezwa kuwa ya ujasiri mkubwa na inayozungumzia kwa kina uzoefu wa wanawake, changamoto zao, ushindi na maumivu yao.<ref>{{Cite web|url=[https://www.bellanaija.com/2017/09/keside-anosike-insight-wana-udobangs-spoken-word-album-memory-forgetting/|title=Ufahamu](https://www.bellanaija.com/2017/09/keside-anosike-insight-wana-udobangs-spoken-word-album-memory-forgetting/|title=Ufahamu) kuhusu albamu ya Wana Udobang – In Memory of Forgetting|website=bellanaija.com|date=11 Septemba 2017|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> Udobang anaielezea kama mkusanyiko wa kumbukumbu unaochunguza hali za kuvunjika moyo, maswali ya maisha na kujijenga upya.<ref>{{Cite news|url=[https://brittlepaper.com/2017/08/starts-writing-honestly-conversation-wana-udobang-kla-tubsun/|title=Kuanza](https://brittlepaper.com/2017/08/starts-writing-honestly-conversation-wana-udobang-kla-tubsun/|title=Kuanza) kuandika kwa uaminifu |date=23 Agosti 2017|work=Brittle Paper|access-date=23 Novemba 2017}}</ref> Mwaka 2020, alichaguliwa kushiriki katika mpango wa 54 wa Mpango wa Kimataifa wa Uandishi katika Chuo Kikuu cha Iowa, Marekani. Mpango huo umehusisha waandishi kadhaa wa Nigeria wakiwemo [[Lola Shoneyin]] na wengine.<ref>{{Cite news|url=[https://www.vanguardngr.com/2020/07/nigerian-udobang-selected-for-prestigious-international-writing-programme/|location=Lagos](https://www.vanguardngr.com/2020/07/nigerian-udobang-selected-for-prestigious-international-writing-programme/|location=Lagos), Nigeria|title=Mwandishi wa Nigeria Udobang achaguliwa katika mpango wa kimataifa wa uandishi|newspaper=Vanguard|date=21 Julai 2020|access-date=2 Februari 2021}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Washairi wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa habari wa Nigeria]] adv6mf463fkhhry4q0ux8jzrth7930i Rosina Umelo 0 227883 1504751 2026-04-12T07:25:34Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rosina Umelo''' (alizaliwa kama '''Rosina Martin''', 1930)<ref name="hurstpublishers.com">{{Cite web|url=[https://www.hurstpublishers.com/book/surviving-biafra/|title=Surviving](https://www.hurstpublishers.com/book/surviving-biafra/|title=Surviving) Biafra | Hurst Publishers}}</ref> ni mwandishi kutoka [[Nigeria]]. Anajulikana kwa hadithi fupi, vitabu vya watoto na riwaya za vijana. Pia amechapisha kwa kutumia jina la kalamu '''Adaeze Madu'''.<ref>{{Cit...' 1504751 wikitext text/x-wiki '''Rosina Umelo''' (alizaliwa kama '''Rosina Martin''', 1930)<ref name="hurstpublishers.com">{{Cite web|url=[https://www.hurstpublishers.com/book/surviving-biafra/|title=Surviving](https://www.hurstpublishers.com/book/surviving-biafra/|title=Surviving) Biafra | Hurst Publishers}}</ref> ni mwandishi kutoka [[Nigeria]]. Anajulikana kwa hadithi fupi, vitabu vya watoto na riwaya za vijana. Pia amechapisha kwa kutumia jina la kalamu '''Adaeze Madu'''.<ref>{{Cite book|author-link=Wendy Griswold|title=Bearing Witness: Readers, Writers, and the Novel in Nigeria|last=Griswold|first=Wendy|publisher=Princeton University Press|year=2000|isbn=978-0691058290|location=Princeton, New Jersey|pages=280}}</ref> == Maisha == Rosina “Rose” Martin alizaliwa katika Cheshire, [[Uingereza]] na alisoma katika Bedford College, London, [[Chuo Kikuu cha London]]. Aliolewa na Mwingereza-Nigeria John Umelo mwaka 1961 baada ya kukutana naye katika treni ya chini ya ardhi ya London. Mwaka 1965 walihamia Nigeria.<ref name="hurstpublishers.com"/> Alifundisha Kilatini katika Shule ya Queens, [[Enugu (mji)]], hadi kuanza kwa [[Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Nigeria]] (1967–1970). Alipata uraia wa Nigeria mwaka 1971 kupitia ndoa.<ref name=":0">{{Cite book|url=[http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195146561.001.0001/acref-9780195146561-e-3276|title=Umelo](http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195146561.001.0001/acref-9780195146561-e-3276|title=Umelo) Rosina|date=1 Januari 2006|access-date=3 Februari 2016|series=The Oxford Encyclopedia of Children's Literature|isbn=978-0-19-514656-1}}</ref> Baadaye alifanya kazi kama mkuu wa shule na kuandaa vifaa vya mtaala wa Kiingereza. Pia alihudumu kama msimamizi wa elimu.<ref name=":0" /> Ana watoto sita.<ref>{{Cite web|url=[https://www.asabamemorial.org/surviving-biafra-a-nigerwife-s-stor|title=Surviving](https://www.asabamemorial.org/surviving-biafra-a-nigerwife-s-stor|title=Surviving) Biafra: A Nigerwife's Story}}</ref> Umelo alikusanya hadithi zake fupi 12 katika kitabu ''The Man Who Ate the Money'' (1978), ambapo tano zilishinda tuzo.<ref name=":0" /> Mtafiti Nancy J. Schmidt aliandika kuwa kazi zake zilikuwa “bunifu na mpya” licha ya kugusa mada zinazojulikana katika fasihi ya Afrika.<ref name=":1">{{Cite journal|jstor=4186214|title=Stories About West Africans|last=Schmidt|first=Nancy|date=1984|journal=Africa Today|volume=31|issue=1|pages=69–70}}</ref> Pia aliandika riwaya za vijana katika mfululizo wa [[Pacesetter Novels]] uliochapishwa na Macmillan.<ref>{{Cite journal|title=Genre and Authority in Some Popular Nigerian Women's Novels|last=Erwin|first=Lee|date=2002|journal=Research in African Literatures|doi=10.2979/RAL.2002.33.2.81}}</ref> Vilevile alichangia vitabu vya vijana katika mfululizo wa “Heart Beats” wa Chelsea House Publishers katika miaka ya 1990.<ref>{{Cite news|url=[https://www.highbeam.com/doc/1P1-2252224.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220194355/https://www.highbeam.com/doc/1P1-2252224.html|url-status=dead|archive-date=20](https://www.highbeam.com/doc/1P1-2252224.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220194355/https://www.highbeam.com/doc/1P1-2252224.html|url-status=dead|archive-date=20) Februari 2016|title=Nurturing the Image of the Black Child|date=7 Aprili 1994}}</ref> Mwaka 1967, eneo la mashariki la Nigeria lilijitenga na kuwa Biafra, jambo lililosababisha vita. Familia ya Umelo ilikimbilia kijiji cha mume wake. Wakati wa vita, Rosina aliandika kumbukumbu zake ambazo baadaye zilichapishwa kama ''Surviving Biafra: A Nigerwife's Story'' (2018), kwa kushirikiana na mtaalamu wa anthropolojia S. Elizabeth Bird.<ref>{{Cite web|url=[https://www.nationaltheatre.org.uk/shows/surviving-biafra-nigerwifes-story|title=Surviving](https://www.nationaltheatre.org.uk/shows/surviving-biafra-nigerwifes-story|title=Surviving) Biafra: A Nigerwife's Story}}</ref> Baadaye alifanya kazi katika Taasisi ya Kimataifa ya Kilimo cha Kitropiki (International Institute of Tropical Agriculture), [[Ibadan]]. Mwaka 2023 aliishi Dagenham, Uingereza.<ref name="hurstpublishers.com"/> == Vitabu == * ''Who Are You?'' (2002) * ''The House in the Forest'' (1996) * ''Waiting for Tomorrow'' (1995) * ''Soldier-Boy'' (1994) * ''Dark Blue is for Dreams'' (1994) * ''Loveletters'' (1994) * ''Forever'' (1994) * ''Sara’s Friends'' (1993) * ''No Problem!'' (1993) * ''Days of Silence'' (1993) * ''Striped Paint'' (1992) * ''Please Forgive Me'' (1993) * ''Something to Hide'' (1986) * ''Broken Promise'' (1986) * ''Finger of Suspicion'' (1984) * ''Felicia'' (1978) * ''The Man Who Ate the Money'' (1978) * ''Surviving Biafra: A Nigerwife's Story'' (2018) == Tuzo == * Tuzo ya Cheltenham Literary Festival (1973)<ref name=":0" /> * Tuzo ya mashindano ya hadithi fupi ya Shirika la Utangazaji la Nigeria (1972 na 1974)<ref name=":0" /> * Tuzo ya BBC ya hadithi (1966)<ref name=":0" /> == Marejeo == {{BD|1930|}} {{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 0dumajvy57z8bblivry5r1t9yec0x6l Aisha Alhassan 0 227884 1504752 2026-04-12T07:30:20Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Aisha Jummai Al-Hassan''' (16 Septemba 1959 – 7 Mei 2021), maarufu kama '''Mama Taraba''', alikuwa wakili na mwanasiasa kutoka Nigeria. Alihudumu kama Waziri wa Shirikisho wa Masuala ya Wanawake na Maendeleo ya Jamii kuanzia mwaka 2015 hadi alipojiuzulu mwaka 2018.<ref>{{cite news |last1=Admin |title=Governor's Biography: Meet Aisha Alhassan, Nigeria's First Female Governor |url=[http://skynews24.com/governors-biography-meet-aisha-alhassan-nigerias-fi...' 1504752 wikitext text/x-wiki '''Aisha Jummai Al-Hassan''' (16 Septemba 1959 – 7 Mei 2021), maarufu kama '''Mama Taraba''', alikuwa wakili na mwanasiasa kutoka Nigeria. Alihudumu kama Waziri wa Shirikisho wa Masuala ya Wanawake na Maendeleo ya Jamii kuanzia mwaka 2015 hadi alipojiuzulu mwaka 2018.<ref>{{cite news |last1=Admin |title=Governor's Biography: Meet Aisha Alhassan, Nigeria's First Female Governor |url=[http://skynews24.com/governors-biography-meet-aisha-alhassan-nigerias-first-female-governor/](http://skynews24.com/governors-biography-meet-aisha-alhassan-nigerias-first-female-governor/) |access-date=11 March 2019 |publisher=Skynews24 |date=11 November 2011 }}</ref> Alikuwa Seneta wa Jimbo la Taraba Kaskazini kuanzia 2011 hadi 2015, akiwa amechaguliwa kupitia chama cha Peoples Democratic Party (PDP) kabla ya kuhamia All Progressives Congress (APC). Baadaye aligombea ugavana wa Jimbo la Taraba katika uchaguzi wa mwaka 2015, lakini alishindwa katika mchakato uliokuwa na mvutano wa kisheria na kisiasa. == Maisha ya awali na elimu == Al-Hassan alizaliwa 16 Septemba 1959 katika jamii ya Wafulani. Alisomea sheria na kuwa wakili. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuteuliwa kuwa Mwanasheria Mkuu wa Jimbo la Taraba na Kamishna wa Sheria. Pia alihudumu katika nafasi mbalimbali za juu katika mfumo wa mahakama nchini Nigeria, ikiwemo kuwa Msajili Mkuu wa Mahakama Kuu ya Abuja. == Safari ya kisiasa == === Seneti === Mwaka 2011 alishinda kiti cha Seneti kwa kura nyingi akimshinda mpinzani wake mkuu. Alichaguliwa miongoni mwa wanawake wachache waliowahi kuingia Seneti ya Nigeria katika kipindi hicho. === Ugombea wa ugavana === Aligombea ugavana wa Jimbo la Taraba mwaka 2015 kupitia APC. Ingawa awali alitangazwa mshindi na mahakama ya uchaguzi, uamuzi huo ulipinduliwa baadaye na mahakama ya rufaa na ya juu, na Darius Ishaku wa PDP akathibitishwa kuwa gavana. === Uwaziri === Mwaka 2015 aliteuliwa na Rais Muhammadu Buhari kuwa Waziri wa Masuala ya Wanawake. Alijiuzulu mwaka 2018 ili kurejea kwenye siasa za uchaguzi. == Maisha ya binafsi == Alijulikana kwa jina la “Mama Taraba” kutokana na ushawishi wake mkubwa katika siasa za jimbo lake. Alikuwa na uhusiano wa kifamilia na Seneta wa zamani Abdulazeez Ibrahim. == Kifo == Al-Hassan alifariki tarehe 7 Mei 2021 katika hospitali ya Cairo, Misri, kutokana na COVID-19 wakati wa janga la COVID-19 barani Afrika. == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwanasiasa}} {{BD|1959|2021}} [[Jamii:Wanasheria wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasiasa wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 7y9kjtbblek7iqiej69qhh1wrxzc6k0 Aisha Sulaiman Achimugu 0 227885 1504753 2026-04-12T07:35:59Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Aisha Sulaiman Achimugu''' (OFR) (alizaliwa 22 Januari 1974) ni mtendaji mkuu wa biashara, mjasiriamali na mfadhili wa kijamii kutoka Nigeria. Yeye ni Mkurugenzi Mtendaji na Group Managing Director wa Felak Group, kampuni kubwa ya makundi mbalimbali inayojihusisha na uhandisi, sekta ya bahari, mafuta na gesi, teknolojia ya habari na mawasiliano (TEHAMA), pamoja na miradi ya maendeleo. Pia ni Mwenyekiti na Mjumbe wa bodi wa Bluewave Exploration and Produ...' 1504753 wikitext text/x-wiki '''Aisha Sulaiman Achimugu''' (OFR) (alizaliwa 22 Januari 1974) ni mtendaji mkuu wa biashara, mjasiriamali na mfadhili wa kijamii kutoka Nigeria. Yeye ni Mkurugenzi Mtendaji na Group Managing Director wa Felak Group, kampuni kubwa ya makundi mbalimbali inayojihusisha na uhandisi, sekta ya bahari, mafuta na gesi, teknolojia ya habari na mawasiliano (TEHAMA), pamoja na miradi ya maendeleo. Pia ni Mwenyekiti na Mjumbe wa bodi wa Bluewave Exploration and Production Limited. Anajulikana kwa mchango wake katika sekta ya nishati na miundombinu nchini Nigeria pamoja na kazi zake za kijamii kupitia Sam Empowerment Foundation.<ref>{{Cite news |title=Who is Aisha Achimugu? |url=[https://businessday.ng/news/article/who-is-aisha-achimugu-the-socialite-who-hosted-sanwo-olu-at-lavish-birthday-party-in-grenada/](https://businessday.ng/news/article/who-is-aisha-achimugu-the-socialite-who-hosted-sanwo-olu-at-lavish-birthday-party-in-grenada/) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Aisha alizaliwa tarehe 22 Januari 1974 kwa Kapteni J.E.A. Adole (mstaafu) na Bi. Adole. Anatoka katika Jimbo la Kogi, eneo la Serikali ya Mtaa ya Ofu. Alisoma katika Federal Government Girls Science School, Kuje, Abuja, kisha akaendelea Chuo Kikuu cha Jos ambapo alihitimu Shahada ya Kwanza ya Uhasibu mwaka 1998. Baadaye alipata Shahada ya Uzamili katika Usimamizi wa Biashara kutoka Chuo Kikuu cha Belize. Mwaka 2010 alitunukiwa Shahada ya Heshima ya Udaktari kutoka Commonwealth University, Belize, na pia alihudhuria programu ya uongozi wa juu ya utawala bora katika Møller Institute, Chuo Kikuu cha Cambridge.<ref>{{Cite news |title=Dr. Mrs. Aisha Achimugu, the Abuja-Based Billionaire That Host 7-Day Birthday Party |url=[https://www.penglobalinc.com/lifestyle-meet-dr-mrs-aisha-achimugu-the-abuja-based-billionaire-that-host-7-day-birthday-party-plus](https://www.penglobalinc.com/lifestyle-meet-dr-mrs-aisha-achimugu-the-abuja-based-billionaire-that-host-7-day-birthday-party-plus) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=PenGlobal}}</ref> == Kazi == Aisha alianza shughuli zake za biashara baada ya masomo ya uzamili. Alianzisha na kuongoza kampuni mbalimbali katika sekta ya uhandisi na huduma, kabla ya kuwa Mkurugenzi Mtendaji wa Felak Group. Kampuni hiyo inafanya kazi katika maeneo ya uhandisi, mafuta na gesi, sekta ya bahari, TEHAMA na huduma za kitaalamu. Kundi hilo linajumuisha kampuni kama Oceangate Engineering Oil & Gas Limited na limepanua shughuli zake katika maendeleo ya miundombinu na ushauri wa kiufundi. Pia amehusishwa na mipango ya kuendeleza bandari ya kina kirefu katika eneo la Kusini-Kusini mwa Nigeria.<ref>{{Cite news |title=Achimugu charts course for Nigeria's port dominance |url=[https://thenationonlineng.net/achimugu-charts-course-for-nigerias-port-dominance/](https://thenationonlineng.net/achimugu-charts-course-for-nigerias-port-dominance/) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> Pia ni Mwenyekiti wa Bluewave Exploration and Production Limited. Ameshiriki katika programu za uongozi na utawala bora ikiwemo Chuo Kikuu cha Cambridge, pamoja na mafunzo kuhusu sheria ya sekta ya mafuta na gesi.<ref>{{Cite news |title=Achimugu- Building Nigeria's Industrial Future with Vision, Grit, Strategy |url=[https://www.thisdaylive.com/2025/08/25/achimugu-building-nigerias-industrial-future-with-vision-grit-strategy/](https://www.thisdaylive.com/2025/08/25/achimugu-building-nigerias-industrial-future-with-vision-grit-strategy/) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[This Day]]}}</ref> == Uhisani == Alianzisha Sam Empowerment Foundation, taasisi inayotekeleza shughuli za uwajibikaji wa kijamii wa Felak Group. Kupitia taasisi hiyo, anasaidia programu za maendeleo ya jamii, uwezeshaji wa wanawake na vijana, pamoja na misaada ya kibinadamu nchini Nigeria.<ref>{{Cite news |title=What People Haven't Heard About Aisha Achimugu |url=[https://tnnonline.info/revealed-what-people-havent-heard-about-aisha-achimugu/](https://tnnonline.info/revealed-what-people-havent-heard-about-aisha-achimugu/) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=TNN}}</ref> == Maisha ya kibinafsi == Aisha Sulaiman Achimugu alikuwa ameolewa na Mhandisi Sulaiman Akao Achimugu, aliyewahi kuwa Mkurugenzi Mkuu wa Pipelines and Products Marketing Company (PPMC). Alifariki mwaka 2020 kutokana na matatizo ya COVID-19. Ndoa yao ilibarikiwa kupata watoto watatu.<ref>{{Cite news |title=Aisha Achimugu speaks on controversy |url=[https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/662494-aisha-achimugu-speaks-on-controversy-over-50th-birthday-party-in-grenada.html](https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/662494-aisha-achimugu-speaks-on-controversy-over-50th-birthday-party-in-grenada.html) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1974|}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] lahrh36ugpk8i77js9bx40uh6yw8hxr 1504754 1504753 2026-04-12T07:36:17Z Sage Lior 88152 1504754 wikitext text/x-wiki '''Aisha Sulaiman Achimugu''' (OFR) (alizaliwa 22 Januari 1974) ni mtendaji mkuu wa biashara, mjasiriamali na mfadhili wa kijamii kutoka Nigeria. Yeye ni Mkurugenzi Mtendaji na Group Managing Director wa Felak Group, kampuni kubwa ya makundi mbalimbali inayojihusisha na uhandisi, sekta ya bahari, mafuta na gesi, teknolojia ya habari na mawasiliano (TEHAMA), pamoja na miradi ya maendeleo. Pia ni Mwenyekiti na Mjumbe wa bodi wa Bluewave Exploration and Production Limited. Anajulikana kwa mchango wake katika sekta ya nishati na miundombinu nchini Nigeria pamoja na kazi zake za kijamii kupitia Sam Empowerment Foundation.<ref>{{Cite news |title=Who is Aisha Achimugu? |url=[https://businessday.ng/news/article/who-is-aisha-achimugu-the-socialite-who-hosted-sanwo-olu-at-lavish-birthday-party-in-grenada/](https://businessday.ng/news/article/who-is-aisha-achimugu-the-socialite-who-hosted-sanwo-olu-at-lavish-birthday-party-in-grenada/) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Aisha alizaliwa tarehe 22 Januari 1974 kwa Kapteni J.E.A. Adole (mstaafu) na Bi. Adole. Anatoka katika Jimbo la Kogi, eneo la Serikali ya Mtaa ya Ofu. Alisoma katika Federal Government Girls Science School, Kuje, Abuja, kisha akaendelea Chuo Kikuu cha Jos ambapo alihitimu Shahada ya Kwanza ya Uhasibu mwaka 1998. Baadaye alipata Shahada ya Uzamili katika Usimamizi wa Biashara kutoka Chuo Kikuu cha Belize. Mwaka 2010 alitunukiwa Shahada ya Heshima ya Udaktari kutoka Commonwealth University, Belize, na pia alihudhuria programu ya uongozi wa juu ya utawala bora katika Møller Institute, Chuo Kikuu cha Cambridge.<ref>{{Cite news |title=Dr. Mrs. Aisha Achimugu, the Abuja-Based Billionaire That Host 7-Day Birthday Party |url=[https://www.penglobalinc.com/lifestyle-meet-dr-mrs-aisha-achimugu-the-abuja-based-billionaire-that-host-7-day-birthday-party-plus](https://www.penglobalinc.com/lifestyle-meet-dr-mrs-aisha-achimugu-the-abuja-based-billionaire-that-host-7-day-birthday-party-plus) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=PenGlobal}}</ref> == Kazi == Aisha alianza shughuli zake za biashara baada ya masomo ya uzamili. Alianzisha na kuongoza kampuni mbalimbali katika sekta ya uhandisi na huduma, kabla ya kuwa Mkurugenzi Mtendaji wa Felak Group. Kampuni hiyo inafanya kazi katika maeneo ya uhandisi, mafuta na gesi, sekta ya bahari, TEHAMA na huduma za kitaalamu. Kundi hilo linajumuisha kampuni kama Oceangate Engineering Oil & Gas Limited na limepanua shughuli zake katika maendeleo ya miundombinu na ushauri wa kiufundi. Pia amehusishwa na mipango ya kuendeleza bandari ya kina kirefu katika eneo la Kusini-Kusini mwa Nigeria.<ref>{{Cite news |title=Achimugu charts course for Nigeria's port dominance |url=[https://thenationonlineng.net/achimugu-charts-course-for-nigerias-port-dominance/](https://thenationonlineng.net/achimugu-charts-course-for-nigerias-port-dominance/) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> Pia ni Mwenyekiti wa Bluewave Exploration and Production Limited. Ameshiriki katika programu za uongozi na utawala bora ikiwemo Chuo Kikuu cha Cambridge, pamoja na mafunzo kuhusu sheria ya sekta ya mafuta na gesi.<ref>{{Cite news |title=Achimugu- Building Nigeria's Industrial Future with Vision, Grit, Strategy |url=[https://www.thisdaylive.com/2025/08/25/achimugu-building-nigerias-industrial-future-with-vision-grit-strategy/](https://www.thisdaylive.com/2025/08/25/achimugu-building-nigerias-industrial-future-with-vision-grit-strategy/) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[This Day]]}}</ref> == Uhisani == Alianzisha Sam Empowerment Foundation, taasisi inayotekeleza shughuli za uwajibikaji wa kijamii wa Felak Group. Kupitia taasisi hiyo, anasaidia programu za maendeleo ya jamii, uwezeshaji wa wanawake na vijana, pamoja na misaada ya kibinadamu nchini Nigeria.<ref>{{Cite news |title=What People Haven't Heard About Aisha Achimugu |url=[https://tnnonline.info/revealed-what-people-havent-heard-about-aisha-achimugu/](https://tnnonline.info/revealed-what-people-havent-heard-about-aisha-achimugu/) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=TNN}}</ref> == Maisha binafsi == Aisha Sulaiman Achimugu alikuwa ameolewa na Mhandisi Sulaiman Akao Achimugu, aliyewahi kuwa Mkurugenzi Mkuu wa Pipelines and Products Marketing Company (PPMC). Alifariki mwaka 2020 kutokana na matatizo ya COVID-19. Ndoa yao ilibarikiwa kupata watoto watatu.<ref>{{Cite news |title=Aisha Achimugu speaks on controversy |url=[https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/662494-aisha-achimugu-speaks-on-controversy-over-50th-birthday-party-in-grenada.html](https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/662494-aisha-achimugu-speaks-on-controversy-over-50th-birthday-party-in-grenada.html) |location=Lagos, Nigeria |newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1974|}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] eo083hpsj5fqjyu7tac0yco2xt06dhb Jane Bakaluba 0 227886 1504755 2026-04-12T07:42:10Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jane Bakaluba''' (alizaliwa 1939, Kampala), anayejulikana pia kama Jane Jägers au Jane Jaggers Bakaluba, ni mwandishi wa riwaya na mchapishaji kutoka Uganda ambaye kwa sasa anaishi Canada. Anatambulika zaidi kwa riwaya yake ''Honeymoon for Three'' iliyochapishwa mwaka 1975 na East African Publishing House katika mfululizo wa African Secondary Readers. Kazi yake inachunguza mgongano kati ya mila za jadi na usasa pamoja na nafasi ya wanawake katika jamii...' 1504755 wikitext text/x-wiki '''Jane Bakaluba''' (alizaliwa 1939, Kampala), anayejulikana pia kama Jane Jägers au Jane Jaggers Bakaluba, ni mwandishi wa riwaya na mchapishaji kutoka Uganda ambaye kwa sasa anaishi Canada. Anatambulika zaidi kwa riwaya yake ''Honeymoon for Three'' iliyochapishwa mwaka 1975 na East African Publishing House katika mfululizo wa African Secondary Readers. Kazi yake inachunguza mgongano kati ya mila za jadi na usasa pamoja na nafasi ya wanawake katika jamii. == Maisha ya awali na elimu == Bakaluba alizaliwa Kampala katika jamii ya Baganda. Alikulia akizungumza lugha ya Luganda pamoja na Kiingereza. Hakuna taarifa za kina zilizo wazi kuhusu elimu yake ya juu, lakini inajulikana kwamba alihusika katika shughuli za uandishi na uchapishaji akiwa Kampala kabla ya kuhamia Canada baadaye maishani mwake. == Kazi == Jane Bakaluba alijipatia umaarufu kupitia riwaya yake ''Honeymoon for Three'', ambayo hutumika katika masomo ya fasihi ya wanawake wa Afrika kuchambua masuala ya jinsia, utamaduni, na mabadiliko ya kijamii. Kazi hiyo inaonyesha migogoro ya kitamaduni kati ya mitazamo ya jadi na ile ya kisasa kuhusu ndoa na hadhi ya mwanamke katika jamii. Mbali na riwaya hiyo, ameandika pia kazi nyingine kwa lugha ya Luganda, ikiwa ni pamoja na ''Nampewo agenda mu ssomero'' (2013), inayojadili changamoto za kijamii na nafasi ya wanawake katika jamii zenye mitazamo ya kihafidhina kuhusu majukumu ya kijinsia. == Mchango katika fasihi == Bakaluba amechangia katika kuendeleza sauti ya wanawake katika fasihi ya Afrika Mashariki, hasa katika kipindi ambacho waandishi wa kike walikuwa wachache sana waliopata umaarufu wa kitaifa. Kazi zake zimechangia mijadala kuhusu utambulisho wa mwanamke, mila na usasa, pamoja na nafasi ya fasihi katika kuakisi mabadiliko ya kijamii. == Mchaguzi wa vitabu == * ''Honeymoon for Three'' (1975), East African Publishing House * ''Nampewo agenda mu ssomero'' (2013), Fountain Publishers (kwa Luganda) == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1939|}} [[Jamii:Waandishi wa Uganda]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Watu kutoka Kampala]] jagvihkeogegef225c92ebapht5qqke Evangeline Barongo 0 227887 1504757 2026-04-12T07:49:44Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Evangeline Barongo''' ni mwandishi wa Uganda anayejulikana kwa kuandika vitabu vya watoto. Yeye ni miongoni mwa waanzilishi wa Chama cha Waandishi na Wachoraji wa Vitabu vya Watoto Uganda (UCWIA), taasisi inayowaunganisha waandishi, wachoraji, wakutubi, walimu, wachapishaji na wauzaji wa vitabu vya watoto nchini Uganda. Pia ni mwanachama wa Reading Association of Uganda (RAU), Uganda Library and Information Association, na tawi la Uganda la Internationa...' 1504757 wikitext text/x-wiki '''Evangeline Barongo''' ni mwandishi wa Uganda anayejulikana kwa kuandika vitabu vya watoto. Yeye ni miongoni mwa waanzilishi wa Chama cha Waandishi na Wachoraji wa Vitabu vya Watoto Uganda (UCWIA), taasisi inayowaunganisha waandishi, wachoraji, wakutubi, walimu, wachapishaji na wauzaji wa vitabu vya watoto nchini Uganda. Pia ni mwanachama wa Reading Association of Uganda (RAU), Uganda Library and Information Association, na tawi la Uganda la International Board on Books for Young People (IBBY). Amewahi pia kuhudumu katika bodi ya National Book Trust of Uganda tangu kuanzishwa kwake mwaka 1997. == Maisha ya awali na elimu == Barongo alisomea uuguzi wa watoto wadogo (nursery nurse) na baadaye alifanya kazi nchini Uingereza kwa muda mfupi baada ya kusoma masomo ya saikolojia ya watoto. Baadaye alipata diploma ya Sayansi ya Maktaba kutoka Bayero University Kano nchini Nigeria, ambako pia alifanya kazi kama mkutubi wa chuo kikuu. Aliporejea Uganda mwaka 1986, alifanya kazi na Uganda Public Libraries Board huku akiendesha huduma ya maktaba ya watoto mjini Kampala. Mwaka 1991 alishinda ufadhili wa masomo wa miezi miwili katika International Youth Library mjini Munich. == Kazi ya uandishi == Barongo ameshiriki katika miradi ya watoto katika Sweden, Afrika Kusini na Marekani. Anaandika kwa Kiingereza na Runyoro, lugha yake ya mama. Vitabu vyake vimesambazwa pia barani Ulaya na vimepata tuzo mbalimbali, zikiwemo za NABOTU Author of the Year mwaka 2008. Baada ya kustaafu utumishi wa umma, anaendesha duka la vitabu mjini Hoima na anaendelea kushiriki katika kukuza usomaji wa watoto. == Vitabu alivyochapisha == * ''Courageous Weaver Bird'' (2015) * ''Ten Goats in a Meeting'' (2014) * ''My Precious Name'' (2012)<ref>{{Cite book |last1=Barongo |first1=Evangeline L |title=My Precious Name |last2=Muganga |first2=Sam |date=2012 |publisher=Teach Twice Books |isbn=978-0-9850917-0-5}}</ref> * ''ABCD... Guess Who?'' (2009) * ''Greedy Monkey Loses a Best Friend'' (2008)<ref>{{Cite book |last1=Barongo |first1=Evangeline L |last2=Kasagga |first2=Jude T |title=Greedy Monkey loses a best friend |publisher=UCWIA |year=2004 |location=Kampala}}</ref> * ''My Name is Street Child, Beggar Rose'' (2002)<ref>{{Cite book |last=Barongo |first=Evangeline L |title=My Name is Street Child, Beggar Rose |publisher=Maskew Miller Longman |year=2002}}</ref> * ''The African Children’s Stories'' (1994)<ref>{{Cite book |last=Barongo |first=Evangeline L |title=The African Children’s Stories |publisher=Lake Publishers & Enterprises |year=1994}}</ref> * ''We Are All Animals'' * ''Kaheru the Orphan'' * ''How Hare Became a King'' * ''Lazy Crocodile and Wise Monkey'' * ''East Africa: Silent Partners'' (1997) == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD||}} [[Jamii:Waandishi wa Uganda]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] 6nikpasl6y54zhp85xj56y4zkh0ka6z Barbara Kimenye 0 227888 1504758 2026-04-12T07:57:09Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Barbara Kimenye''' (19 Desemba 1929 – 12 Agosti 2012) alikuwa mwandishi wa Kiingereza aliyezaliwa Uingereza ambaye baadaye alihesabika miongoni mwa waandishi mashuhuri wa vitabu vya watoto Afrika Mashariki, ambako aliishi kuanzia miaka ya 1950.<ref name=jamesmurua>{{cite web|title=Barbara Kimenye’s passing is just sad|url=https://www.jamesmurua.com/barbara-kimenyes-passing-is-just-sad/|website=jamesmurua.com|date=19 Septemba 2012}}</ref> Alijulikan...' 1504758 wikitext text/x-wiki '''Barbara Kimenye''' (19 Desemba 1929 – 12 Agosti 2012) alikuwa mwandishi wa Kiingereza aliyezaliwa Uingereza ambaye baadaye alihesabika miongoni mwa waandishi mashuhuri wa vitabu vya watoto Afrika Mashariki, ambako aliishi kuanzia miaka ya 1950.<ref name=jamesmurua>{{cite web|title=Barbara Kimenye’s passing is just sad|url=https://www.jamesmurua.com/barbara-kimenyes-passing-is-just-sad/|website=jamesmurua.com|date=19 Septemba 2012}}</ref> Alijulikana zaidi kwa mfululizo wa vitabu vya ''Moses'', vinavyosimulia maisha ya mwanafunzi mtukutu katika shule ya bweni Afrika Mashariki.<ref name=monitor>{{cite news|title=Kimenye’s ‘Moses’ still impacts|newspaper=Daily Monitor|date=29 Septemba 2012}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Alizaliwa Halifax, Uingereza. Alisoma London na baadaye akafanya kazi mbalimbali kabla ya kuhamia Afrika Mashariki ambako alijihusisha na uandishi na utumishi wa umma. Aliishi Uganda, Kenya na baadaye Uingereza. == Uandishi == Aliandika vitabu vya watoto vilivyotumika sana mashuleni Afrika Mashariki. Mfululizo wake wa ''Moses'' ndio kazi yake maarufu zaidi. == Vitabu vilivyochaguliwa == * ''Kalasanda'' (1965) * ''Kalasanda Revisited'' (1966) * ''Moses'' series (1968–1996) * ''The Winner and Other Stories'' (1997) == Marejeo == {{marejeo}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1929|2012}} [[Jamii:Waandishi wa Uganda]] [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] [[Jamii:Watu wa Uganda]] [[Jamii:Waandishi wa Uingereza]] nq890ya87szs0eyocjdut64074mf1w8 Goretti Nassanga 0 227889 1504759 2026-04-12T08:00:44Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Goretti Linda Nassanga''' ni mwandishi wa habari, msomi na msimamizi wa masuala ya elimu ya juu kutoka Uganda. Kwa sasa anahudumu kama profesa na Mkuu wa Kitivo cha Uandishi wa Habari na Mawasiliano katika Chuo Kikuu cha Makerere.<ref name="1R">{{cite web|url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/|title=Journey To Becoming The First Journalism Professor|author=Clare Muhindo|date=3...' 1504759 wikitext text/x-wiki '''Goretti Linda Nassanga''' ni mwandishi wa habari, msomi na msimamizi wa masuala ya elimu ya juu kutoka Uganda. Kwa sasa anahudumu kama profesa na Mkuu wa Kitivo cha Uandishi wa Habari na Mawasiliano katika Chuo Kikuu cha Makerere.<ref name="1R">{{cite web|url=https://www.monitor.co.ug/News/Education/Goretti-Nassanga--journalism-professor-Journey/688336-5293402-14iig5oz/|title=Journey To Becoming The First Journalism Professor|author=Clare Muhindo|date=30 Septemba 2019|access-date=9 Novemba 2019|publisher=Daily Monitor|location=Kampala}}</ref><ref name="2R">{{cite web|url=https://en.unesco.org/world-press-freedom-day-2019/goretti-linda-nassanga|title=Professor Goretti Linda Nassanga: Speaker, World Press Freedom Day 2019|publisher=UNESCO|year=2019|access-date=9 Novemba 2019|location=Paris}}</ref> == Historia na elimu == Nassanga alizaliwa katika Wilaya ya Mukono, eneo la Buganda nchini Uganda karibu mwaka 1957. Alisoma Shule ya Msingi ya Naggalama, kisha akajiunga na Mount Saint Mary's College Namagunga ambako alikamilisha elimu ya sekondari. Baadaye alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere ambako alihitimu shahada ya Sanaa katika Kazi za Jamii na Utawala wa Kijamii mwaka 1979. Mwaka 1992 alisoma katika Chuo Kikuu cha Wales na kupata Shahada ya Uzamili ya Uandishi wa Habari mwaka 1993. Mwaka 2003 alitunukiwa Shahada ya Uzamivu (PhD) katika Uandishi wa Habari na Mawasiliano kutoka Makerere University. == Kazi == Baada ya kuhitimu mwaka 1979, Nassanga alianza kazi kama afisa wa habari katika Wizara ya Habari ya Uganda. Aliandika habari kwa Shirika la Habari la Uganda ambazo zilirushwa kupitia Radio Uganda na Uganda Television. Baadaye alifanya kazi Bungeni kama mwandishi wa habari na baadaye akapandishwa hadi kuwa Mkuu wa Kitengo cha Habari cha Bunge. Hatimaye alihamia Ikulu katika Kitengo cha Habari cha Rais, ambako pia alihudumu kama mkuu wa kitengo hicho. Mwaka 1989 aliacha uandishi wa habari wa kila siku na kuanza kufundisha katika taasisi ya mafunzo ya utawala wa umma (sasa Uganda Management Institute). Mwaka 1993 alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere kama mhadhiri wa uandishi wa habari. Mwaka 1998 aliteuliwa kuwa mkuu wa Idara ya Uandishi wa Habari. Mwaka 2016 alipandishwa cheo kuwa profesa, na alijulikana kama mmoja wa maprofesa wachache wa uandishi wa habari nchini Uganda wakati huo. == Tafiti na mchango == Profesa Nassanga amechapisha tafiti nyingi katika majarida ya kitaaluma na kuchangia sura katika vitabu mbalimbali. Mada zake zinahusu jinsia na vyombo vya habari, mawasiliano ya maendeleo, mawasiliano ya afya na mazingira, maadili ya uandishi wa habari, sera za mawasiliano, uandishi wa amani, pamoja na teknolojia ya habari na mawasiliano. == Tazama pia == * Orodha ya vyuo vikuu Uganda * Monica Chibita == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1957|}} [[Jamii:Wanawake wa Uganda]] bfi4ab3dwhhbm1oh7m09lle21y22u89 Cheryl Dunye 0 227890 1504760 2026-04-12T08:09:58Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Cheryl Dunye''';<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ILzUvPnsDUI&t=20s|title=DocFilm Forum: Barbara Hammer & Cheryl Dunye|publisher=DocFilm Institute|date=April 28, 2017|access-date=April 13, 2022}}</ref> alizaliwa tarehe 13 Mei 1966) ni mkurugenzi wa filamu, mtayarishaji, mwandishi wa skrini, mhariri na mwigizaji wa Liberia–Marekani. Yeye ni binti wa Edith Irene Hamilton Dunye na George Kekura Dunye. Alizaliwa nchini Liberia, lakini f...' 1504760 wikitext text/x-wiki '''Cheryl Dunye''';<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ILzUvPnsDUI&t=20s|title=DocFilm Forum: Barbara Hammer & Cheryl Dunye|publisher=DocFilm Institute|date=April 28, 2017|access-date=April 13, 2022}}</ref> alizaliwa tarehe 13 Mei 1966) ni mkurugenzi wa filamu, mtayarishaji, mwandishi wa skrini, mhariri na mwigizaji wa Liberia–Marekani. Yeye ni binti wa Edith Irene Hamilton Dunye na George Kekura Dunye. Alizaliwa nchini Liberia, lakini familia yake ilihamia Philadelphia muda mfupi baadaye.<ref>{{Cite web |title=Cheryl Dunye {{!}} Early Life, Career, Movies, & Legacy {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Cheryl-Dunye |access-date=2025-10-06 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Kazi za Dunye mara nyingi hushughulikia masuala ya rangi, jinsia na ujinsia, hasa uzoefu wa wanawake weusi mashoga. Anajulikana kama miongoni mwa wanawake weusi mashoga wa kwanza waliotoka waziwazi kuongoza filamu ya urefu kamili kupitia filamu yake ya 1996 ''The Watermelon Woman''. Pia anaendesha kampuni ya utayarishaji ya Jingletown Films iliyopo Oakland, California.<ref name="Jingletown Films">{{Cite web|title=Jingletown Films|url=https://www.jingletownfilms.com/|access-date=2021-12-06|website=Jingletown Films|language=en-CA}}</ref> == Maisha ya awali == Dunye alizaliwa Monrovia, Liberia<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/cheryl_dunye|title = Cheryl Dunye - Rotten Tomatoes|website=Rotten Tomatoes}}</ref> na alikulia Philadelphia, Pennsylvania. Alisoma katika Michigan State University kabla ya kuhamia programu ya filamu katika Chuo Kikuu cha Temple. Baadaye alipata Shahada ya Sanaa (BA) kutoka Temple na Shahada ya Uzamili ya Sanaa Nzuri (MFA) kutoka Rutgers University.<ref>{{Cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/freeze-frame-cheryl-dunye-interview|title=Director Cheryl Dunye Shares Her Film School Syllabus|date=March 12, 2021|website=W Magazine}}</ref> == Kazi == Dunye alianza kazi yake ya utengenezaji filamu katika miaka ya 1990 kupitia filamu fupi zilizochanganya mbinu za hali halisi na simulizi, alizozita “Dunyementaries”. Kazi yake ya kwanza ya filamu ya urefu kamili ilikuwa ''The Watermelon Woman'' (1996), ambayo ilipata umaarufu mkubwa na kuchukuliwa kama kazi muhimu katika sinema huru.<ref>{{cite web |title=The Watermelon Woman (1996) |url=https://www.criterion.com/films/29124-the-watermelon-woman |publisher=Criterion Collection |access-date=2026-04-08}}</ref> Baadaye alielekeza filamu ya HBO ''Stranger Inside'' (2001), inayoangazia maisha ya wanawake Waafrika–Marekani walioko gerezani. Pia alifanya kazi katika filamu ya vichekesho ya studio ''My Baby's Daddy'' (2004), kabla ya kurudi kwenye sinema huru kupitia miradi kama ''The Owls'' (2010), ''Mommy Is Coming'' (2012) na filamu fupi ''Black Is Blue'' (2014).<ref>{{cite web |title=Cheryl Dunye on her groundbreaking career |url=https://www.npr.org/2023/07/08/1186574310/cheryl-dunye-career |publisher=NPR |access-date=2026-04-08}}</ref> Dunye pia amefanya kazi kubwa ya kufundisha vyuoni, akifundisha katika taasisi mbalimbali ikiwemo UCLA, California Institute of the Arts na San Francisco State University.<ref>{{cite web |title=Cheryl Dunye Faculty Profile |url=https://www.sfsu.edu/~cinema/faculty/dunye.html |publisher=San Francisco State University |access-date=2026-04-08}}</ref> == Tuzo == Miongoni mwa tuzo zake ni pamoja na Guggenheim Fellowship ya mwaka 2016 na kuingizwa katika Academy of Motion Picture Arts and Sciences.<ref>{{cite web |url=https://www.gf.org/fellows/cheryl-dunye/ |title=Cheryl Dunye |publisher=John Simon Guggenheim Memorial Foundation |access-date=2026-04-07}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1966|}} [[Jamii:Watu wa Liberia]]] 399mjdh3xuzp9gij4fpjb961f2no13u Victoria Tolbert 0 227891 1504762 2026-04-12T08:20:12Z Sage Lior 88152 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Victoria Anna David Tolbert''' (née David; 12 Julai 1916 – Novemba 1997) alikuwa Mke wa Rais wa Liberia kuanzia mwaka 1971 hadi 1980. == Maisha ya awali na elimu == Victoria Anna David alizaliwa tarehe 12 Julai 1916 mjini [[Robertsport]], Kaunti ya Grand Cape Mount, [[Liberia]].<ref name="dunn2000">Dunn, Elwood D.; Beyan, Amos J.; Burrowes, Carl Patrick (2000). ''Historical Dictionary of Liberia''. Scarecrow Press, kur. 323–324.</ref> Baba yake, I...' 1504762 wikitext text/x-wiki '''Victoria Anna David Tolbert''' (née David; 12 Julai 1916 – Novemba 1997) alikuwa Mke wa Rais wa Liberia kuanzia mwaka 1971 hadi 1980. == Maisha ya awali na elimu == Victoria Anna David alizaliwa tarehe 12 Julai 1916 mjini [[Robertsport]], Kaunti ya Grand Cape Mount, [[Liberia]].<ref name="dunn2000">Dunn, Elwood D.; Beyan, Amos J.; Burrowes, Carl Patrick (2000). ''Historical Dictionary of Liberia''. Scarecrow Press, kur. 323–324.</ref> Baba yake, Isaac David, alikuwa mhamiaji kutoka [[Little Rock, Arkansas]], Marekani, wakati mama yake Rosaline Houston alikuwa Mliberia mwenye asili ya kabila la Vai. Alipata elimu ya msingi kupitia mmisionari wa Kiepiskopali Margarita S. Ridgely katika kituo cha House of Bethany. Baadaye alifundishwa kuwa mwalimu wa shule ya msingi na alianza kufundisha chekechea katika shule ya misheni mwaka 1934, ambapo alikutana na William Tolbert.<ref name="dunn2000"/> == Ndoa == Victoria alimuoa William Tolbert tarehe 12 Mei 1936 mjini Robertsport.<ref name="dunn2000"/> Baada ya ndoa, waliishi Bensonville ambapo aliendelea kufundisha huku mume wake akifanya kazi serikalini. Mwaka 1951, William Tolbert alichaguliwa kuwa Makamu wa Rais wa Liberia, na mwaka 1971 akawa Rais baada ya kifo cha William Tubman.<ref name="dunn2000"/> Kama Mke wa Rais, Victoria alianzisha harambee iitwayo Annual Calendar Tea, iliyofanyika kila tarehe 19 Novemba kwa heshima ya Tubman, na ilisaidia kufadhili elimu ya watoto maskini. Mwaka 1972 alisafiri pamoja na mume wake kwenda [[Guinea]] katika shughuli za kisiasa na za kidiplomasia.<ref name="newsletter1972">Liberia Newsletter (1972), Vol. 3, No. 2, uk. 4.</ref> Walipata watoto wanane pamoja.<ref name="dunn2000"/> == Utawala wa kijeshi na maisha ya baadaye == Rais William Tolbert aliuawa katika mapinduzi ya kijeshi ya mwaka 1980 nchini Liberia.<ref name="dunn2000"/> Baada ya mapinduzi, Victoria alifungwa gerezani na baadaye kuwekwa chini ya uangalizi wa nyumbani kwa miezi kadhaa na serikali ya Samuel Doe. Baadaye aliruhusiwa kuondoka na kuhamia [[Marekani]], ambako aliishi kwanza [[White Plains, New York]], kisha [[Plymouth, Minnesota]].<ref name="ap1997">Associated Press (12 Novemba 1997), “Victoria Tolbert, Leader’s Widow”.</ref> Mwaka 1996 alichapisha kitabu chake kiitwacho ''Lifted Up: The Victoria Tolbert Story''.<ref name="dunn2000"/> == Kifo == Victoria Tolbert alifariki dunia mwezi Novemba 1997 kutokana na mshtuko wa moyo huko Plymouth, Minnesota. Taarifa za tarehe halisi ya kifo chake zinatofautiana kati ya 8 na 9 Novemba.<ref name="ap1997"/> Alizikwa katika Kensico Cemetery mjini Valhalla, New York.<ref name="nytimes1997">The New York Times (18 Novemba 1997), “Paid Notice: Deaths Tolbert, Victoria A.”</ref> == Marejeo == {{Marejeo}} {{BD|1916|1997}} [[Jamii:Watu wa Liberia]] 4sq0t9jmcq5ou07x1p4dud6jt3ht8fh Majadiliano ya mtumiaji:Catgirlsreal 3 227892 1504765 2026-04-12T09:48:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1504765 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 12 Aprili 2026 (UTC) 4g89qd28eznet315tslb42y8dg0wpb5 Majadiliano ya mtumiaji:Blahhmosh 3 227893 1504766 2026-04-12T09:48:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1504766 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 12 Aprili 2026 (UTC) 4g89qd28eznet315tslb42y8dg0wpb5 Majadiliano ya mtumiaji:Alvinus Fredericus 3 227894 1504767 2026-04-12T09:48:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1504767 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 12 Aprili 2026 (UTC) 4g89qd28eznet315tslb42y8dg0wpb5 Majadiliano ya mtumiaji:The Tabernacle of the Great Eagle via Cavour 27 15061 Arquata Scrivia 3 227895 1504768 2026-04-12T09:48:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1504768 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 12 Aprili 2026 (UTC) 4g89qd28eznet315tslb42y8dg0wpb5 Majadiliano ya mtumiaji:Tabernacle of the Great Eagle via Cavour 27 15061 Arquata Scrivia 3 227896 1504769 2026-04-12T09:48:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1504769 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 12 Aprili 2026 (UTC) 4g89qd28eznet315tslb42y8dg0wpb5 Majadiliano ya mtumiaji:SALUM SHADRACK 3 227897 1504770 2026-04-12T09:49:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1504770 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 12 Aprili 2026 (UTC) 0832qnmiak7p4u2u2hfmr1gy6y98cv2 Majadiliano ya mtumiaji:WILBARD MUPAPI 3 227898 1504771 2026-04-12T09:49:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1504771 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 12 Aprili 2026 (UTC) 0832qnmiak7p4u2u2hfmr1gy6y98cv2 Majadiliano ya mtumiaji:Nnoti 3 227899 1504772 2026-04-12T09:49:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1504772 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 12 Aprili 2026 (UTC) 0832qnmiak7p4u2u2hfmr1gy6y98cv2 Majadiliano ya mtumiaji:AbdirahmanAbdiMumin2026 3 227900 1504773 2026-04-12T09:49:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1504773 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 12 Aprili 2026 (UTC) 0832qnmiak7p4u2u2hfmr1gy6y98cv2 Majadiliano ya mtumiaji:Ilmar Fernandes de Souza Junior 3 227901 1504774 2026-04-12T09:49:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1504774 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 12 Aprili 2026 (UTC) 0832qnmiak7p4u2u2hfmr1gy6y98cv2 Majadiliano ya mtumiaji:Elmasmaspro 3 227902 1504775 2026-04-12T09:49:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1504775 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 12 Aprili 2026 (UTC) 0832qnmiak7p4u2u2hfmr1gy6y98cv2 Majadiliano ya mtumiaji:ダルムスタチウム 3 227903 1504776 2026-04-12T09:50:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1504776 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 12 Aprili 2026 (UTC) 85jz3pqkl5kcncserhaxonqqxlu4s2n Majadiliano ya mtumiaji:Iya Eman Juma 3 227904 1504777 2026-04-12T09:50:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1504777 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 12 Aprili 2026 (UTC) 85jz3pqkl5kcncserhaxonqqxlu4s2n Majadiliano ya mtumiaji:Sectori 3 227905 1504778 2026-04-12T09:50:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1504778 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 12 Aprili 2026 (UTC) 85jz3pqkl5kcncserhaxonqqxlu4s2n Majadiliano ya mtumiaji:Niqkscribewondersandwise 3 227906 1504779 2026-04-12T09:50:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1504779 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 12 Aprili 2026 (UTC) 85jz3pqkl5kcncserhaxonqqxlu4s2n Majadiliano ya mtumiaji:Trust Erastus 3 227907 1504780 2026-04-12T09:50:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1504780 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 12 Aprili 2026 (UTC) 85jz3pqkl5kcncserhaxonqqxlu4s2n Majadiliano ya mtumiaji:Trust Erastuus 3 227908 1504781 2026-04-12T09:50:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1504781 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 12 Aprili 2026 (UTC) 85jz3pqkl5kcncserhaxonqqxlu4s2n Majadiliano ya mtumiaji:Kindness7777 3 227909 1504782 2026-04-12T09:51:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1504782 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 12 Aprili 2026 (UTC) eqkrrx3wrajxh1gez6nxu4x17zgk1ue Majadiliano ya mtumiaji:Anneth Pius 3 227910 1504783 2026-04-12T09:51:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1504783 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 12 Aprili 2026 (UTC) eqkrrx3wrajxh1gez6nxu4x17zgk1ue