Wikipedia swwiki https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanzo MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Maalum Majadiliano Mtumiaji Majadiliano ya mtumiaji Wikipedia Majadiliano ya Wikipedia Faili Majadiliano ya faili MediaWiki Majadiliano ya MediaWiki Kigezo Majadiliano ya kigezo Msaada Majadiliano ya msaada Jamii Majadiliano ya jamii Lango Majadiliano ya lango Wikichanzo Majadiliano ya Wikichanzo TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Indochina 0 16487 1507684 882331 2026-04-20T11:50:21Z Artanisen 37754 Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png 1507684 wikitext text/x-wiki [[Picha:Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png|thumb|300px|Ramani ya Indochina ya [[1886]]]] '''Indochina''' ni jina la kijiografia linalojumlisha maeneo ya kibara ya [[Asia ya Kusini-Mashariki]] (bila visiwa) upande wa kusini ya [[China]] na upande wa mashariki ya [[Uhindi]]. Kihistoria ilitaja koloni ya [[Indochina ya Kifaransa]] iliyojumlisha maeneo ya nchi za * Kambodia * Laos * Vietnam Mara nyingi pia maneeo ya * Sehemu ya [[Rasi ya Malay]] ya [[Malaysia]] * [[Myanmar]] * [[Singapur]] * [[Uthai]] huhesabiwa kuwa sehemu za Indochina. Kiutamaduni nchi hizi ziliathiriwa na Uhindi na China kwa viwango tofauti. Kwa jumla athira ya Uhindi ilikuwa kubwa lakini Vietnam imepokea mengi zaidi kutoka China. Dini kuu ni [[Ubuddha]] hasa dhehebu ya [[Theravada]]. Ubuddha ya [[Mahayana]] iko zaidi Vietnam. Malaysia ina Waislamu wengi. Wahindu si wengi kwa sababu kihistoria Ubuddha ilichukua nafasi ya Uhindu. Wakristo si wengi kwa jumla lakini makabila kadhaa yamepokea Ukristo kama sehemu za utamaduni wao. [[Jamii:Asia]] 8cfhcuz84s8dj6wxrv8s3cdl078pexf Tamthilia 0 18123 1507575 1460744 2026-04-20T08:37:12Z CommonsDelinker 234 Replacing Panorámica_interior_del_Teatro_Colón_(cropped).jpg with [[File:Panorámica_interior_del_Teatro_Colón.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Panorám 1507575 wikitext text/x-wiki [[Image:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|thumb|Ukumbi wa maonyesho ''Colon''.]] [[Image:Honoré Daumier 026.jpg|right|thumb|[[Mchoro]] unaonyesha namna watu wanavyocheza tamthilia.]] '''Tamthilia''' (pia: '''Tamthiliya''' au '''Tamthilia-Mchezo''', kutoka [[neno]] la [[Kiarabu]] تمثیل ) ni moja kati ya sehemu za [[utunzi]] wa [[hadithi]] au [[fasihi simulizi]] ([[ngano (hadithi)|ngano]] au hadithi) ambayo mara nyingi tunaona katika kumbi za maonyesho au kupitia [[televisheni]], au tunasikia kupitia [[redio]]. Tamthilia au mchezo mara nyingi huwa mazungumzo baina ya watu ya watu wawili au zaidi, na kwa kawaida huwa mchezo hatuutazami katika televisheni tu, bali hata kuna watu wengine hufuatilia kwa kupitia [[maandiko]] yenye tamthiliya hizo na kuzielewa vyema. Watu tunaowaona wanafanya tamthilia ni [[mwigizaji|waigizaji]]; katika [[ukumbi wa maonyesho]] husimama juu ya [[jukwaa]] na kuanza kutoa [[burudani]] yao huku watu wakiwaangalia ([[watazamaji]]) wanaweza wakawaona vyema kabisa. [[mwongozaji wa filamu|Mwongozaji]] anawasaidia waigizaji kufanya [[kazi]] zao vyema na kutoa muongozo Kwa waigizaji, au anawaeleza namna ya mchezo jinsi unavyotakiwa kuchezwa. ==Sifa bainifu ya tamthilia== Tamthilia ya leo hugawanyika katika sehemu/matendo ambayo yana vijisehemu (maonyesho). Kila onyesho huendeleza hoja kuu za tendo. Muungano wa matendo hujenga mtiririko wa maudhui na fani kwa kubainisha wahusika, mtindo na dhamira. Tamthilia huhusisha mijadala na mazungumzo kati ya wahusika wawili na zaidi. Mazungumzo katika tamthilia huwa mafupi na yanajenga dhamira ya msanii au mtunzi. Tofauti na mazungumzo ya kawaida, katika tamthilia huwa ya kasi na hufuata mkondo maalumu wa mawazo tofauti na yale ya kawaida ambayo hubadili mikondo. Mijadala katika tamthilia hujenga migogoro ambayo ndiyo tegemeo la uigizaji. Wahusika wa tamthilia hujidhihirisha kwa maneno, mawazo ,uhusika wao na matendo yao na pia kwa jinsi mtunzi anavyowasawiri. Sifa zao hujionyesha jukwaani; kwa mfano: unene, utajiri, ufukara, ujasiri, woga n.k. Tamthilia hutegemea sana ukamilifu wa mandhari jukwaani ili hadhira iiamini. Mapambo ya jukwaani sharti yalingane na dhamira ili yafanikishe uigizaji. Mapambo na mandhari: taa, giza, kicheko, kilio, kinaya, sauti mbalimbali hupatia tamthilia uhai kila inapoigizwa. Jukwaa ndio uwanja wa kudhihirisha tamthilia nzima. Mpangilio wa jukwaa hufanikisha au kutatiza uigizaji. huweza kurahisisha/kutatiza uelewa wa tamthilia. Waigizaji wakinyimwa nafasi ya kuigiza kutokana na udogo wa jukwaa huenda uigizaji ukakwamishwa. Uteuzi, mpangilio na matumizi ya jukwaa ni sehemu muhimu katika uigizaji, ili kuwezesha ufanisi wa uigizaji, waandishi wa tamthilia hutoa mielekezo na maagizo. Hadhira na waigizaji huletwa pamoja na uigiazaji. bila hadhira uigizaji haujakamilika, mwandishi huwa amelenga watu wanaokusanyika katika thieta ili wajionee maigizo. Hadhira huwa ni kiwakilishi cha jamii pana ambayo msanii hulenga hisia zao. Baadhi ya tamthilia hushirikisha hadhira kwenye dhana ya kando, kimatendo kama vile kuimba, kijibu maswali. Hadhira hujumuishwa kihisia kila mara. Bila hadhira, ari na hamasa ya uigizaji itakuwa haipo. Brecht akichangia nadharia ya ukengeushi alisema kuna pengo kati ya hadhira na waigizaji. Kila kundi liko katika dunia yake; kwa mfano waigizaji hutenda mambo yao kama kwamba hakuna anayewaona au kuwasikia. Tamthilia ya leo imebadilika kiwakati na kiutunzi ndiposa hadhira na wagizaji wakawa katika ulimwengu sawia na kushirikiana. Tamthilia huhusishwa na uigizaji. Tamthilia ya leo hujumuisha nyimbo, ngoma, hadithi, uzungumzi nafsia, kuchanganya ndimi n.k. Nafasi ya uigizaji hutegemea wahusika. Licha ya kuwa viumbe wa msanii, wao huongozwa na fasiri za mwelekezi wa uigizaji na kufahamu kwao wanachoigiza na uigizaji wenyewe. Tamthilia moja inaweza kuigizwa tofautitofauti kwa kutegemea: * Wakati * [[Mazingira]] * Uelekezi Ndiposa Pickening na Hoeper wakasema tamthilia ni kiuzi tu ilhali maigizo hubadilika na wakati. Muundo wa tamthilia ya kisasa umeazima kutoka tamthilia za [[Kiingereza]] ambazo ziliathiriwa na tamthilia ya Ugiriki. Muundo huo huwa na sehemu tano: #Utangulizi: Maelezo ya miktadha ya matukio hutolewa. Maelezo yataonyesha migogoro ambayo inajengeka. Hutanguliza wahusika na huandhaya matukio. #Utata: Hapa mambo huvurugika, hali hubadilika. Ukinzani ukadhihirika wazi. #Kipeo: Ni kilele cha ukinzani, kihisia na kimatendo, mambo ya kuonyesha hisia kama mapigano, ugomvi, utengano, msimamo thabiti n.k. Masimulizi fulani na kufuata mkondo mpya wa mabadiliko ili kupata suluhisho. #Msuko: Kipindi cha utulivu, migogoro hutulia. #Matokeo: Suluhisho hutarajiwa au hupatikana. Hutoa nafasi ya kuendeleza dhamira ya mabadiliko. #Mbinu za uelekezaji: Ufasili wa tamthilia. Kuhusisha matini zote kitamthilia (maneno ya wahusika na maelekezi ya jukwaa). Waigizaji wafaao, wakati ufaao na eneo la drama. Uelewa wa kiwango cha uigizaji na jamii. Ushirikiano wa matendo na maneno. Kuifahamu hadhira yake. Mandhari ya kuaminika. Mkabala mwema baina ya mwelekezi na waigizaji. Kutofautisha lugha ya kidrama na mazungumzo halisia. Kutathmini athari za uigizaji kwa hadhira. ==Aina za tamthilia== Kuna aina nyingi za tamthilia, lakini kuna michezo ambayo inaonekana kuwa muhimu kupita yote: #[[Trejidia]] - huu ni mchezo wa [[huzuni]] tu, kwa sababu ya mikosi na [[nuksi]], kwa sababu ya mbabe hayuko ngangali, au kwa sababu za kimila au imani fulani. #[[Komedia]] - huu ni tamthilia chekeshi: hukusudiwa kuonyesha vituko vya kuchekesha na unaishia na [[vichekesho]] tu. Vitu vilivyo katika mchezo huu ni vya kuchekesha; unavunja mbavu. Ujenzi wa wahusika si muhimu, matukio hayawekewi sababu maalumu za kuridhisha. Msuko wake hauna utungamano mzuri. Tamthilia nyingi zenye mgongano wa lugha huwa chekeshi. #[[Domestiki drama]] au Igizo la kawaida - huu ni mchezo wa maisha ya kawaida, [[familia]] na ma[[rafiki]]. #[[Trejikomedia]] - huu ni mchezo mchanganyiko wa vitu vyote viwili, vichekesho na huzuni halikadhalika. #[[Melodrama]] - huu mara nyingi ni vichekesho na unaishia na [[furaha]]. Ndani yake kunakuwa na ma[[adui]] - watu wabaya - lakini mbabe hushinda. [[Msisimko]] wake unakuwa mkali sana. Ni kinyume cha trejidia/tanzia. Mwisho/hatima ya mhusika huwa ni ushindi. Matokeo yake huwa ya kusisimua hasa kwa hadhira. #[[Simboliki]] - huu unahusu [[fikra]] za uigizaji au mchezo. Watu wachezao katika mchezo si muhimu. Simboliki pia waweza kuitwa kwa jina la kitaalamu kama "expressionistic". Ni kuhusiana zaidi na waongozaji na watunzi wakiwa wanatoa fikra zao katika mchanganuo tofauti. # [[Tamthiliya za kihistoria]] - mhusika anaibua matukio ya kihistoria; k.m. ''Rise and Fall of Idi Amin Dada.'' # [[Tamthiliya tatizo]] - zinaangazia tatizo linalowakumba wanajamii wakati fulani, kwa mfano, ufisadi. Mifano ya tamthiliya hizi ni k.v. Kigogo (Pauline Kea) na Mstahiki Meya (Timothy Arege). ==Mabadiliko na maendeleo ya tamthiliya za Kiswahili== Kwa kutumia muundo wa [[Shakespeare]], waandishi waliandika tamthiliya kwa lugha ya [[Kiswahili]] na zilihusisha masuala ya Kiafrika. Wakati wa [[ukoloni]], [[drama]] ilikuwa kwa ajili ya [[Wazungu]] na [[Waafrika]] wachache waliojua Kizungu. Baadaye, waandishi wazalendo waliotaka kuwasiliana na umma, iliwabidi watunge tamthiliya yao kwa lugha ya Kiswahili. Baadaye, licha ya tamthiliya kuzingatia matumizi ya lugha ya Kiswahili, walianza kuzitazama, kuchunguza na kuzifanyia majaribio. Tamthiliya za awali, k.v. Wakati Ukuta na Heshima Yangu, hazikuwa na utohozi wa matumizi ya fani za sanaa za maonyesho ya jadi. Kuanzia mwishoni mwa [[miaka ya 1960]], na mwanzoni mwa [[miaka ya 1970]], tamthiliya zilianza kuonyesha mwelekeo mpya. Pia, [[falsafa]] na [[imani]] za Kiafrika kabla ya [[ubepari]] zilianza kudidimia kidogo. ==Historia ya tamthiliya za Kiswahili== Syango na Mazrui ([[1992]]) walipanga historia ya tamthiliya za Kiswahili katika vipindi vinne: ===Tamthiliya za kwanza kuchapishwa zilikuwa kati ya miaka 1950-1960=== Baadhi ya tamthiliya hizo ni kama vile: Nakupenda Lakini... (Henry Kuria, 1957), Afadhali Mchawi, na pia Mgeni Karibu (Graham Hyslop, [[1957]]), Nimelogwa Nisiwe na Mpenzi (Ngugi [[1961]]). Zilizungumzia masuala ya jamii chache zikiwa za [[upelelezi]]. Tamthiliya nyingine zilizungumzia masuala ya kutovunja sheria zikirejelea wakoloni. Pia zilibainisha mgongano baina ya jamii za makabila tofautitofauti. Nyingi zilikuwa na lengo za burudani. Pia ziliendelea kudunisha hadhi ya Waafrika ingawa ni za Kiswahili. Mwaka [[1960]] ndipo Little Theatres zilianzishwa kwa burudani ya Wazungu. ===Tamthiliya baada ya 1960=== Tamthiliya hizi zilijaa maudhui ya kimapenzi, migogoro ya kitamaduni, maudhui ya kikoloni. Tamthiliya hizi ni kama vile: Wakati Ukuta na Kwenye Ukingo wa Thim (Hussein Ibrahim), Pambo (Peninah Muhando), na Tazama Mbele (Kitsau Jay). ===Tamthiliya za mwishoni mwa miaka ya 1960 na mwanzoni mwa miaka ya 1970=== Maudhui yalikuwa: masuala ya ukoloni, historia ya Waafrika katika [[mapinduzi]], haki za wanyonge. Kwa mfano: Mzalendo Kimathi (Ngugi), Mkwawa wa Hehe. ===Tamthiliya za kuanzia 1970=== Zilikuwa na mwamko mpya. Zilichunguza jamii za Afrika Mashariki kwa mkondo mpya. Zilizungumzia: [[ukoloni mamboleo]], [[uongozi]], [[siasa]] na matatizo mengine kama vile [[ufisadi]], [[unyanyasaji]], uporaji n.k. Kwa mfano; Aliyeonja Pepo (Faruk Topan), Mashetani (Ibrahim Hussein), Kilio cha Haki (Alamin Mazrui). == Viungo vya nje == * [http://sounds.bl.uk/Arts-literature-and-performance/Theatre-Archive-Project Theatre Archive Project] {{Wayback|url=http://sounds.bl.uk/Arts-literature-and-performance/Theatre-Archive-Project |date=20210919053345 }} * [http://www.bris.ac.uk/theatrecollection/ Tamthilia toka Chuo Kikuu cha Britol] * [https://www.youtube.com/watch?v=i0ZnDGPBgAA Video ya historia ya tamthilia ya Afrika Kusini] {{mbegu-fasihi}} [[Jamii:Fasihi]] [[Jamii:Tamthilia|*]] r1yr5vkv6im4cej971oga79xxm8c78p Elvira Lindo 0 34293 1507449 1308290 2026-04-19T22:43:13Z IvanScrooge98 24278 picha 1507449 wikitext text/x-wiki [[Picha:Elvira Lindo en Sant Jordi 2023 (Barcelona).jpg|thumb|250px|Elvira Lindo, 2023]] '''Elvira Lindo Garrido''' (amezaliwa [[Cádiz]], [[23 Januari]] [[1962]]) ni mwigizaji, mwandishi na mshairi kutoka nchi ya [[Hispania]]. == Tuzo == * 1998: [[Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil]], ''Los trapos sucios de Manolito Gafotas'' * 2005 XIX Premio Biblioteca Breve, ''Una palabra tuya''. == Vitabu == : Tamthila * 1996: ''La ley de la selva''. * 2004: ''La sorpresa del roscón''. : '''Riwaya''' * 1998: ''El otro barrio. * 2002: ''Algo más inesperado que la muerte. * 2005: ''Una palabra tuya'' ==== Manolito Gafotas ==== * 1994: ''Manolito Gafotas''. * 1995: ''Pobre Manolito''. * 1996: ''[[¡Cómo molo!: (otra de Manolito Gafotas)]]''. * 1997: ''Los trapos sucios de Manolito Gafotas''. * 1998: ''Manolito on the road''. * 1999: ''[[Yo y el imbécil]]''. * 2001: ''Manolito tiene un secreto''. * 2012: ''Mejor Manolo''. : '''Insha''' * 1996: ''Olivia y la carta a los Reyes Magos''. * 1997: ''La abuela de Olivia se ha perdido''. * 1997: ''Olivia no quiere bañarse''. * 1997: ''Olivia no quiere ir al colegio''. * 1997: ''Olivia no sabe perder''. * 1997: ''Olivia y el fantasma''. * 1997: ''Olivia tiene cosas que hacer''. * 1999: ''Charanga y pandereta''. * 2000: ''Bolinga''. * 2000: ''Amigos del alma * 2001: ''fue una gran dibujante : ''''' Script''''' * 1998: ''Manolito Gafotas''. * 1998: ''La primera noche de mi vida''. * 2000: ''Ataque verbal''. * 2000: ''Plenilunio''. * 2000: ''El cielo abierto''. * 2008: ''Una palabra tuya'' * 2010: ''Lo que me queda por vivir''. * 2014: ''La vida inesperada''. == Viungo vya nje == * {{es}} [http://www.elviralindo.com/ Web de Elvira Lindo] {{Mbegu-mwandishi}} {{DEFAULTSORT:Lindo, Elvira}} [[Jamii:Waandishi wa Hispania]] [[Jamii:Waliozaliwa 1963]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Hispania]] mrcnprqq1q7h9xa13twn5hm4dmwa6ng Homo 0 40852 1507367 1473282 2026-04-19T13:35:09Z Riccardo Riccioni 452 1507367 wikitext text/x-wiki {{Uainishaji | rangi = pink | jina = ''Homo'' | picha = Resti di australopithecus garhi, da bouri in afar, 2,5 milioni di anni fa.jpg | upana_wa_picha = 250px | maelezo_ya_picha = [[Fuvu|Fuvu la kichwa]] katika Mkusanyo wa Palantolojia wa Makumbusho ya Kitaifa ya [[Ethiopia]] | domeni = [[Eukaryota]] | himaya = [[Mnyama|Animalia]] <small>(Wanyama)</small> | faila = [[Chordata]] <small>(Wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni)</small> | ngeli = [[Mamalia]] <small>(Wanyama wenye viwele wanaonyonyesha wadogo wao)</small> | oda = [[Primates]] <small>(Wanyama wanaofanana kiasi na binadamu)</small> | familia_ya_juu = [[Hominoidea]] <small>(Wanyama kama binadamu)</small> | familia = [[Hominidae]] <small>(Walio na mnasaba na binadamu)</small> | nusufamilia = [[Homininae]] <small>(Wanaofanana sana na binadamu)</small> | kabila = [[Hominini]] | jenasi = ''[[Homo]]'' | bingwa_wa_jenasi = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision = '''Spishi 12:''' * †''[[Homo antecessor|H. antecessor]]'' <small>Bermudez de Castro, Arsuaga, Carbonell, Rosas, Martinez & Mosquera, 1997</small> * †[[Homo erectus|H. erectus]]'' <small>[[François Noel Alexandre Dubois|Dubois]], 1894</small> * †[[Homo ergaster|H. ergaster]]'' <small>[[Colin Groves|Groves]] & [[Vratja Mazak|Mazak]], 1975</small> * †[[Homo floresiensis|H. floresiensis]]'' <small>Brown, Sutikna, Morwood, Soejono, Jatmiko, Saptomo & Due, 2004</small> * †[[Homo habilis|H. habilis]]'' <small>[[Meave Leakey|Leakey]], Tobias & Napier, 1964</small> * †[[Homo heidelbergensis|H. heidelbergensis]]'' <small>[[Otto Schoetensack|Schoetensack]], 1908</small> * †[[Homo longi|H. longi]]'' <small>[[Qiang Ji|Ji]] ''et al.'', 2021</small> * †[[Homo luzonensis|H. luzonensis]]'' <small>[[Florent Détroit|Détroit]] ''et al.'', 2019</small> * †[[Homo naledi|H. naledi]]'' <small>[[Lee Rogers Berger|Berger]] ''et al.'', 2015</small> * †[[Homo neanderthalensis|H. neanderthalensis]]'' <small>[[William King|King]], 1864</small> * †[[Homo rudolfensis|H. rudolfensis]]'' <small>[[Evgeny Vasilievich Alekseev|Alekseev]], 1986</small> * [[Homo sapiens|H. sapiens]]'' <small>[[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758</small> | ramani = World map of prehistoric human migrations.jpg | upana_wa_ramani = 250px | maelezo_ya_ramani = Uenezi wa binadamu nje ya [[Afrika]], kufuatana na [[ADN ya dutuvuo]] ([[mitokondria]]). Duara za rangi mbalimbali zinamaanisha maelfu ya miaka kabla ya leo. }} '''''Homo''''' ni [[jenasi]] ambayo katika [[uainishaji wa kisayansi]] inajumlisha [[binadamu]] na [[spishi]] zilizokwishakoma zilizofanana naye sana [[biolojia|kibiolojia]]. Baadhi ya [[wanasayansi]] wamependekeza hadi zaidi ya spishi 12 za jenasi Homo, lakini wengine wengi wanaona kwamba kati ya hizo nyingi ni nususpishi tu. [[Jina]] ''Homo'' ni la [[Kilatini]], likiwa na maana ya "mtu", na kwa [[asili]] linahusiana na [[neno]] ''humus'', "[[ardhi]]".<ref>[http://www.bartleby.com/61/roots/IE104.html dhghem] The American Heritage Dictionary of the English Language: Fourth Edition. 2000.</ref> ==Historia ya awali== [[File:Homo_lineage_2017update.svg|thumb|200px|left|Uenezi wa jenasi ''Homo'' kwa wakati na mahali kuanzia miaka 2,000,000 iliyopita.]] [[File:Homo sapiens lineage.svg|thumb|300px|left|''Homo'' katika miaka 600,000 ya mwisho (kutoka chini kwenda juu). <ref>The horizontal axis represents geographic location; the vertical axis represents time in [[Year#Abbreviations yr and ya|thousands of years ago]]. Based on Schlebusch et al., "Southern African ancient genomes estimate modern human divergence to 350,000 to 260,000 years ago" ''Science'', 28 September 2017, [http://science.sciencemag.org/content/early/2017/09/27/science.aao6266.full DOI: 10.1126/science.aao6266], [https://d2ufo47lrtsv5s.cloudfront.net/content/sci/early/2017/09/27/science.aao6266/F3.large.jpg Fig. 3] {{Wayback|url=https://d2ufo47lrtsv5s.cloudfront.net/content/sci/early/2017/09/27/science.aao6266/F3.large.jpg |date=20180114130711 }} (''H. sapiens'' divergence times) and {{cite journal | last=Stringer | first=C. | title=What makes a modern human | url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-05-03_485_7396/page/32 | journal=Nature | year=2012 | volume=485 | issue=7396 | pages=33–35 | doi=10.1038/485033a | pmid=22552077| bibcode=2012Natur.485...33S }} (archaic admixture).</ref> ''Homo heidelbergensis'' anaonyeshwa akigawanyika kati ya Waneanderthal, Wadenisova na ''H. sapiens''. Baada ya ''H. sapiens sapiens'' kuenea kuanzia miaka 300,000 iliyopita, Waneanderthal na Wadenisova (na wengineo wasiojulikana bado) wanaonyeshwa kuchanganyikana na ''H. sapiens''. Pia inaonyeshwa michanganyiko mingine iliyoweza ikawatokea Waafrika wa kisasa.]] Jenasi hiyo imekadiriwa kuanza kuwepo miaka [[milioni]] 2.1 - 2.8 iliyopita<ref name="encylopediahumanevolution">{{cite book|title= The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution | author=Stringer, C.B. | chapter=Evolution of early humans | editors=Steve Jones, Robert Martin & David Pilbeam (eds.)| year=1994 | publisher= Cambridge University Press | location= Cambridge |isbn= 0-521-32370-3 | page=242}} Also ISBN 0-521-46786-1 (paperback)</ref><ref name="evolutionthe1st4billionyears">{{cite book|title= Evolution: The First Four Billion Years|url= https://archive.org/details/evolutionfirstfo00mich| author=McHenry, H.M | chapter=Human Evolution | editors=Michael Ruse & Joseph Travis | year=2009 | publisher= The Belknap Press of Harvard University Press | location = Cambridge, Massachusetts |isbn=978-0-674-03175-3 | page=[https://archive.org/details/evolutionfirstfo00mich/page/265 265]}}</ref> kutokana na spishi mojawapo ya nusukabila [[Australopithecina]] (siku hizi linatumika pia jina [[Hominina]]) iliyokuwepo kuanzia miaka milioni 5.6 hadi 1.2 iliyopita. [[Spishi]] ya kwanza ya jenasi hiyo inawezekana ilikuwa ile ya ''[[Homo habilis]]'', yaani mtu mwenye uwezo wa kutengeneza [[vifaa]]. Mabaki yake yalipatikana huko [[Oltupai]] ([[Tanzania]]). Huyo anafikiriwa kutokana na ''[[Australopithecus garhi]]'' ambaye kabla yake alikuwa ameanza kutengeneza vifaa kwa [[mawe]]. Hata hivyo mnamo Mei [[2010]] huko [[Afrika Kusini]] yalipatikana mabaki ya ''[[Homo gautengensis]]'', spishi inayofikiriwa na wengine kuwa ya kale kuliko Homo habilis<ref name="toothy">{{Cite web |url=http://news.discovery.com/human/human-ancestor-tree-swinger.html |title="Toothy Tree-Swinger May Be Earliest Human" |accessdate=2012-04-28 |archivedate=2012-05-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120502102146/http://news.discovery.com/human/human-ancestor-tree-swinger.html }}</ref>, lakini wengine wanaijumlisha katika jina Homo habilis. Tena wataalamu wengine wanaona spishi hizo mbili hazistahili kuitwa Homo, ila [[Australopithecus]]. Kutokana na ''Homo habilis'' (au ''Australopithecus habilis'') alipatikana miaka milioni 2 iliyopita ''[[Homo erectus]]'' aliyekuwa wa kwanza kusimama daima juu ya [[miguu]] yake miwili, [[Wawindaji-wakusanyaji|kuwinda]] na kumudu [[moto]], na ambaye alienea kote [[Asia]] na [[Ulaya]] (aliyebaki [[Afrika]] anaitwa pia ''[[Homo ergaster]]'') kabla ya kugawanyika katika nususpishi au spishi mpya mbalimbali kama ''[[Homo georgicus]]'', ''[[Homo antecessor]]'', ''[[Homo heidelbergensis]]'', wa kwanza kujenga makazi ya kudumu na [[Mazishi|kuzika]] wafu, n.k. Kwa jumla Homo erectus alidumu zaidi ya miaka milioni moja. Wengi wanaona spishi nyingi zilizopendekezwa kuwa nususpishi tu za Homo erectus. Miaka 800,000–200,000 iliyopita, wakati wa mabadiliko makubwa ya [[hali ya hewa]], [[ubongo]] wa jenasi hiyo ulikua sana na kupata uwezo wa kufanya mambo mengi mapya katika mahusiano na katika kukabili [[mazingira]] ambayo yalizidi kubadilika na kudai maitikio tofauti ili kudumisha [[uhai]] wa jenasi yenyewe. Kufikia miaka 100,000 au 50,000 hivi iliyopita, spishi zote za jenasi Homo zilikuwa zimekoma, isipokuwa Homo sapiens aliyekuwa ametokana na Homo heidelbergensis miaka 300,000 hivi iliyopita. Baadhi ya [[wataalamu]] wanahesabu ''[[Homo neanderthalensis]]'' na mtu wa [[Denisova]] kama [[nususpishi]] za ''Homo sapiens'' zilizoweza kuzaliana na watu wa kisasa waliotokea [[Afrika]].<ref>Green RE, Krause J, et al. A draft sequence of the Neandertal genome. Science. 2010 7 Mei;328(5979):710-22. {{DOI|10.1126/science.1188021}} PMID 20448178 </ref><ref> Reich D, Green RE, Kircher M, et al. (Desemba 2010). "Genetic history of an archaic hominin group from Denisova Cave in Siberia". Nature 468 (7327): 1053–60. doi:10.1038/nature09710. PMID 21179161.</ref><ref>Reich D ., et al. Denisova admixture and the first modern human dispersals into southeast Asia and Oceania. Am J Hum Genet. 2011 Oct 7;89(4):516-28, {{DOI|10.1016/j.ajhg.2011.09.005}} PMID 21944045.</ref> ==Picha== <gallery> Cro-Magnon man rendered.jpg|''Homo sapiens'' mwanamume Homo habilis - forensic facial reconstruction.png|''Homo habilis'' mwanamume Homo naledi facial reconstruction.jpg|''Homo naledi'' mwanamume Homo rudolfensis.png|''Homo rudofensis'' mwanamume Homo.erectus.adult.female.smithsonian.timevanson.flickr.jpg|''Homo erectus'' mwanamke Recente reconstrução de corpo inteiro do indivíduo LB1, Homo floresiensis.jpg|''Homo floresiensis'' mwanamke Homo heidelbergensis - forensic facial reconstruction-crop.png|''Homo heidelbergensis'' mwanamume Homo longi NT.jpg|''Homo longi'' mwanamume HomoLuzonensisRestoration.jpg|''Homo luzonensis'' mwanamume Homo sapiens neanderthalensis-Mr. N.jpg|''Homo neanderthalensis'' mwanamume </gallery> ==Tanbihi== {{Marejeo|colwidth=50em}} ==Marejeo== *{{cite journal|author=Serre ''et al.''|year=2004|title=No evidence of Neandertal mtDNA contribution to early modern humans|journal=PLoS Biology|volume=2|issue=3|pages=313–7|pmid=15024415|doi=10.1371/journal.pbio.0020057|pmc=368159}} ==Viungo vya nje== {{Commons category|Homo}} *[http://www.talkorigins.org/faqs/homs/species.html Hominid species] {{sokwe}} [[Jamii:Hominini]] [[Jamii:Historia]] c1xboyu6r9hfxw0j21wd779ccd8plfv 1507376 1507367 2026-04-19T13:47:52Z Riccardo Riccioni 452 1507376 wikitext text/x-wiki {{Uainishaji | rangi = pink | jina = ''Homo'' | picha = Resti di australopithecus garhi, da bouri in afar, 2,5 milioni di anni fa.jpg | upana_wa_picha = 250px | maelezo_ya_picha = [[Fuvu|Fuvu la kichwa]] katika Mkusanyo wa Palantolojia wa Makumbusho ya Kitaifa ya [[Ethiopia]] | domeni = [[Eukaryota]] | himaya = [[Mnyama|Animalia]] <small>(Wanyama)</small> | faila = [[Chordata]] <small>(Wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni)</small> | ngeli = [[Mamalia]] <small>(Wanyama wenye viwele wanaonyonyesha wadogo wao)</small> | oda = [[Primates]] <small>(Wanyama wanaofanana kiasi na binadamu)</small> | familia_ya_juu = [[Hominoidea]] <small>(Wanyama kama binadamu)</small> | familia = [[Hominidae]] <small>(Walio na mnasaba na binadamu)</small> | nusufamilia = [[Homininae]] <small>(Wanaofanana sana na binadamu)</small> | kabila = [[Hominini]] | jenasi = ''[[Homo]]'' | bingwa_wa_jenasi = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision = '''Spishi 12:''' * †''[[Homo antecessor|H. antecessor]]'' <small>Bermudez de Castro, Arsuaga, Carbonell, Rosas, Martinez & Mosquera, 1997</small> * †[[Homo erectus|H. erectus]]'' <small>[[François Noel Alexandre Dubois|Dubois]], 1894</small> * †[[Homo ergaster|H. ergaster]]'' <small>[[Colin Groves|Groves]] & [[Vratja Mazak|Mazak]], 1975</small> * †[[Homo floresiensis|H. floresiensis]]'' <small>Brown, Sutikna, Morwood, Soejono, Jatmiko, Saptomo & Due, 2004</small> * †[[Homo habilis|H. habilis]]'' <small>[[Meave Leakey|Leakey]], Tobias & Napier, 1964</small> * †[[Homo heidelbergensis|H. heidelbergensis]]'' <small>[[Otto Schoetensack|Schoetensack]], 1908</small> * †[[Homo longi|H. longi]]'' <small>[[Qiang Ji|Ji]] ''et al.'', 2021</small> * †[[Homo luzonensis|H. luzonensis]]'' <small>[[Florent Détroit|Détroit]] ''et al.'', 2019</small> * †[[Homo naledi|H. naledi]]'' <small>[[Lee Rogers Berger|Berger]] ''et al.'', 2015</small> * †[[Homo neanderthalensis|H. neanderthalensis]]'' <small>[[William King|King]], 1864</small> * †[[Homo rudolfensis|H. rudolfensis]]'' <small>[[Evgeny Vasilievich Alekseev|Alekseev]], 1986</small> * [[Homo sapiens|H. sapiens]]'' <small>[[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758</small> | ramani = World map of prehistoric human migrations.jpg | upana_wa_ramani = 250px | maelezo_ya_ramani = Uenezi wa binadamu nje ya [[Afrika]], kufuatana na [[ADN ya dutuvuo]] ([[mitokondria]]). Duara za rangi mbalimbali zinamaanisha maelfu ya miaka kabla ya leo. }} '''''Homo''''' ni [[jenasi]] ambayo katika [[uainishaji wa kisayansi]] inajumlisha [[binadamu]] na [[spishi]] zilizokwishakoma zilizofanana naye sana [[biolojia|kibiolojia]]. Baadhi ya [[wanasayansi]] wamependekeza hadi zaidi ya spishi 12 za jenasi Homo, lakini wengine wengi wanaona kwamba kati ya hizo nyingi ni nususpishi tu. [[Jina]] ''Homo'' ni la [[Kilatini]], likiwa na maana ya "mtu", na kwa [[asili]] linahusiana na [[neno]] ''humus'', "[[ardhi]]".<ref>[http://www.bartleby.com/61/roots/IE104.html dhghem] The American Heritage Dictionary of the English Language: Fourth Edition. 2000.</ref> ==Historia ya awali== [[File:Homo_lineage_2017update.svg|thumb|200px|left|Uenezi wa jenasi ''Homo'' kwa wakati na mahali kuanzia miaka 2,000,000 iliyopita.]] [[File:Homo sapiens lineage.svg|thumb|300px|left|''Homo'' katika miaka 600,000 ya mwisho (kutoka chini kwenda juu). <ref>The horizontal axis represents geographic location; the vertical axis represents time in [[Year#Abbreviations yr and ya|thousands of years ago]]. Based on Schlebusch et al., "Southern African ancient genomes estimate modern human divergence to 350,000 to 260,000 years ago" ''Science'', 28 September 2017, [http://science.sciencemag.org/content/early/2017/09/27/science.aao6266.full DOI: 10.1126/science.aao6266], [https://d2ufo47lrtsv5s.cloudfront.net/content/sci/early/2017/09/27/science.aao6266/F3.large.jpg Fig. 3] {{Wayback|url=https://d2ufo47lrtsv5s.cloudfront.net/content/sci/early/2017/09/27/science.aao6266/F3.large.jpg |date=20180114130711 }} (''H. sapiens'' divergence times) and {{cite journal | last=Stringer | first=C. | title=What makes a modern human | url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-05-03_485_7396/page/32 | journal=Nature | year=2012 | volume=485 | issue=7396 | pages=33–35 | doi=10.1038/485033a | pmid=22552077| bibcode=2012Natur.485...33S }} (archaic admixture).</ref> ''Homo heidelbergensis'' anaonyeshwa akigawanyika kati ya Waneanderthal, Wadenisova na ''H. sapiens''. Baada ya ''H. sapiens sapiens'' kuenea kuanzia miaka 300,000 iliyopita, Waneanderthal na Wadenisova (na wengineo wasiojulikana bado) wanaonyeshwa kuchanganyikana na ''H. sapiens''. Pia inaonyeshwa michanganyiko mingine iliyoweza ikawatokea Waafrika wa kisasa.]] Jenasi hiyo imekadiriwa kuanza kuwepo miaka [[milioni]] 2.1 - 2.8 iliyopita<ref name="encylopediahumanevolution">{{cite book|title= The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution | author=Stringer, C.B. | chapter=Evolution of early humans | editors=Steve Jones, Robert Martin & David Pilbeam (eds.)| year=1994 | publisher= Cambridge University Press | location= Cambridge |isbn= 0-521-32370-3 | page=242}} Also ISBN 0-521-46786-1 (paperback)</ref><ref name="evolutionthe1st4billionyears">{{cite book|title= Evolution: The First Four Billion Years|url= https://archive.org/details/evolutionfirstfo00mich| author=McHenry, H.M | chapter=Human Evolution | editors=Michael Ruse & Joseph Travis | year=2009 | publisher= The Belknap Press of Harvard University Press | location = Cambridge, Massachusetts |isbn=978-0-674-03175-3 | page=[https://archive.org/details/evolutionfirstfo00mich/page/265 265]}}</ref> kutokana na spishi mojawapo ya nusukabila [[Australopithecina]] (siku hizi linatumika pia jina [[Hominina]]) iliyokuwepo kuanzia miaka milioni 5.6 hadi 1.2 iliyopita. [[Spishi]] ya kwanza ya jenasi hiyo inawezekana ilikuwa ile ya ''[[Homo habilis]]'', yaani mtu mwenye uwezo wa kutengeneza [[vifaa]]. Mabaki yake yalipatikana huko [[Oltupai]] ([[Tanzania]]). Huyo anafikiriwa kutokana na ''[[Australopithecus garhi]]'' ambaye kabla yake alikuwa ameanza kutengeneza vifaa kwa [[mawe]]. Hata hivyo mnamo Mei [[2010]] huko [[Afrika Kusini]] yalipatikana mabaki ya ''[[Homo gautengensis]]'', spishi inayofikiriwa na wengine kuwa ya kale kuliko Homo habilis<ref name="toothy">{{Cite web |url=http://news.discovery.com/human/human-ancestor-tree-swinger.html |title="Toothy Tree-Swinger May Be Earliest Human" |accessdate=2012-04-28 |archivedate=2012-05-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120502102146/http://news.discovery.com/human/human-ancestor-tree-swinger.html }}</ref>, lakini wengine wanaijumlisha katika jina Homo habilis. Tena wataalamu wengine wanaona spishi hizo mbili hazistahili kuitwa Homo, ila [[Australopithecus]]. Kutokana na ''Homo habilis'' (au ''Australopithecus habilis'') alipatikana miaka milioni 2 iliyopita ''[[Homo erectus]]'' aliyekuwa wa kwanza kusimama daima juu ya [[miguu]] yake miwili, [[Wawindaji-wakusanyaji|kuwinda]] na kumudu [[moto]], na ambaye alienea kote [[Asia]] na [[Ulaya]] (aliyebaki [[Afrika]] anaitwa pia ''[[Homo ergaster]]'') kabla ya kugawanyika katika nususpishi au spishi mpya mbalimbali kama ''[[Homo georgicus]]'', ''[[Homo antecessor]]'', ''[[Homo heidelbergensis]]'', wa kwanza kujenga makazi ya kudumu na [[Mazishi|kuzika]] wafu, n.k. Kwa jumla Homo erectus alidumu zaidi ya miaka milioni moja. Wengi wanaona spishi nyingi zilizopendekezwa kuwa nususpishi tu za Homo erectus. Miaka 800,000–200,000 iliyopita, wakati wa mabadiliko makubwa ya [[hali ya hewa]], [[ubongo]] wa jenasi hiyo ulikua sana na kupata uwezo wa kufanya mambo mengi mapya katika mahusiano na katika kukabili [[mazingira]] ambayo yalizidi kubadilika na kudai maitikio tofauti ili kudumisha [[uhai]] wa jenasi yenyewe. Kufikia miaka 100,000 au 50,000 hivi iliyopita, spishi zote za jenasi Homo zilikuwa zimekoma, isipokuwa Homo sapiens aliyekuwa ametokana na Homo heidelbergensis miaka 300,000 hivi iliyopita. Baadhi ya [[wataalamu]] wanahesabu ''[[Homo neanderthalensis]]'' na mtu wa [[Denisova]] kama [[nususpishi]] za ''Homo sapiens'' zilizoweza kuzaliana na watu wa kisasa waliotokea [[Afrika]].<ref>Green RE, Krause J, et al. A draft sequence of the Neandertal genome. Science. 2010 7 Mei;328(5979):710-22. {{DOI|10.1126/science.1188021}} PMID 20448178 </ref><ref> Reich D, Green RE, Kircher M, et al. (Desemba 2010). "Genetic history of an archaic hominin group from Denisova Cave in Siberia". Nature 468 (7327): 1053–60. doi:10.1038/nature09710. PMID 21179161.</ref><ref>Reich D ., et al. Denisova admixture and the first modern human dispersals into southeast Asia and Oceania. Am J Hum Genet. 2011 Oct 7;89(4):516-28, {{DOI|10.1016/j.ajhg.2011.09.005}} PMID 21944045.</ref> ==Picha== <gallery> Cro-Magnon man rendered.jpg|''Homo sapiens'' mwanamume Homo habilis - forensic facial reconstruction.png|''Homo habilis'' mwanamume Homo naledi facial reconstruction.jpg|''Homo naledi'' mwanamume Homo rudolfensis.png|''Homo rudolfensis'' mwanamume Homo.erectus.adult.female.smithsonian.timevanson.flickr.jpg|''Homo erectus'' mwanamke Recente reconstrução de corpo inteiro do indivíduo LB1, Homo floresiensis.jpg|''Homo floresiensis'' mwanamke Homo heidelbergensis - forensic facial reconstruction-crop.png|''Homo heidelbergensis'' mwanamume Homo longi NT.jpg|''Homo longi'' mwanamume HomoLuzonensisRestoration.jpg|''Homo luzonensis'' mwanamume Homo sapiens neanderthalensis-Mr. N.jpg|''Homo neanderthalensis'' mwanamume </gallery> ==Tanbihi== {{Marejeo}} ==Marejeo== *{{cite journal|author=Serre ''et al.''|year=2004|title=No evidence of Neandertal mtDNA contribution to early modern humans|journal=PLoS Biology|volume=2|issue=3|pages=313–7|pmid=15024415|doi=10.1371/journal.pbio.0020057|pmc=368159}} ==Viungo vya nje== {{Commons category|Homo}} *[http://www.talkorigins.org/faqs/homs/species.html Hominid species] {{sokwe}} [[Jamii:Hominini]] [[Jamii:Historia]] bcpu43tje3t0k3lrq70y997qza74x6c Majadiliano ya kigezo:Kata za Wilaya ya Rungwe 11 53555 1507428 510147 2026-04-19T18:02:07Z ~2026-24014-85 88813 /* ASSESMENT OF SOLID WASTE MANAGEMENT PRACTICES IN RUNGWE DISTRICT,TANZANIA . done by PAULO OBETH MWELELLA . Environmental Management officer */ mjadala mpya 1507428 wikitext text/x-wiki {{Majadiliano<!-- |search=y -->}} {{Mradi wa Vigezo}} == ASSESMENT OF SOLID WASTE MANAGEMENT PRACTICES IN RUNGWE DISTRICT,TANZANIA . done by PAULO OBETH MWELELLA . Environmental Management officer == kipi kifanyike kuhakikisha swala la udhibiti wa taka ngumu unaboleka katika wilaya ya Rungwe [[Maalum:Michango/&#126;2026-24014-85|&#126;2026-24014-85]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2026-24014-85|talk]]) 18:02, 19 Aprili 2026 (UTC) 5wjau631weqz5gyien13e3cr03gwezw 1507429 1507428 2026-04-19T18:02:24Z NDG 79979 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-24014-85|~2026-24014-85]] ([[User talk:~2026-24014-85|talk]]) to last version by CGNbot: purely nonsense content 510147 wikitext text/x-wiki {{Majadiliano<!-- |search=y -->}} {{Mradi wa Vigezo}} olh7nxakali4i9hbcq9phwan83ryzp4 Rosa wa Lima 0 72294 1507460 1450535 2026-04-20T01:39:17Z Clavan de Vallis 88254 1507460 wikitext text/x-wiki [[Image:Sta Rosa de Lima por Claudio Coello.jpg|thumb|200px|''Mt. Rosa wa Lima''<br> alivyochorwa na [[Claudio Coello]] ([[1642]]–[[1693]]), [[Prado]], [[Madrid]], [[Hispania]].]] '''Rosa wa Lima''' ni [[jina]] lililoenea la '''Isabel Flores y de Oliva''' ([[20 Aprili]] [[1586]] – [[24 Agosti]] [[1617]]), [[binti]] wa [[Wahispania]] aliyehamia [[Lima]], [[Peru]]. Alipata umaarufu tangu [[Mtoto|utotoni]] kwa [[juhudi]] zake katika [[maisha ya kiroho]] na kwa [[huduma]] zake za [[huruma]] kwa [[maskini]] walioishi ndani ya [[mji]] wake. Akijitosa katika [[toba]] na [[sala]] na kuwaka [[ari]] kwa [[wokovu]] wa [[dhambi|wakosefu]] na [[Waindio]], alitamani kutoa [[uhai]] wake kwa ajili yao, akifikia hatua ya kufanya [[malipizi]] makali ili waokolewe kwa [[imani|kumuamini]] [[Masiya|Kristo]] [[Yesu]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/28950</ref>. [[Mlei]] wa [[Utawa wa Tatu wa Mt. Dominiko]] na [[bikira]], ni [[Mwamerika]] wa kwanza kutangazwa [[mtakatifu]] katika [[Kanisa Katoliki]]. Awali alitangazwa [[mwenye heri]] na [[Papa Klementi IX]] [[tarehe]] [[10 Mei]] [[1667]], halafu mtakatifu tarehe [[12 Aprili]] [[1671]] na [[Papa Klementi X]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[23 Agosti]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref> ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] == Tanbihi == {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 301-303 * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 291-292 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, 252-253 == Marejeo ya lugha nyingine== *Teodoro Hampe Martínez. "Santa Rosa de Lima y la identidad criolla en el Perú colonial" (essay of interpretation), ''Revista de Historia de América'', No. 121 (January – December, 1996), pp.&nbsp;7–26 ==Viungo vya nje== {{commons category|Saint Rose of Lima}} * [http://www.dspt.edu/Page/15 ''Manuscript of the Life of St. Rose of Lima''] {{Wayback|url=http://www.dspt.edu/Page/15 |date=20141101054532 }} {{mbegu-Mkristo}} {{DEFAULTSORT:Rosa wa Lima}} [[Category:Waliozaliwa 1586]] [[Category:Waliofariki 1617]] [[Category:Mabikira]] [[Category:Wadominiko]] [[Category:Watakatifu wa Peru]] mty963kvy1301r495ep17n0vjmg4c4s Huduma ya Polisi wa Kenya 0 97345 1507436 1352165 2026-04-19T20:09:50Z ~2026-23933-88 88817 1507436 wikitext text/x-wiki ] kuu wa Polisi, na ni [[idara]] ya [[Wizara ya Mambo ya Ndani]] na Uratibu wa Serikali ya Kitaifa,<ref>{{Cite web|url=http://www.provincialadministration.go.ke/index.php?option=com_content&view=article&id=18&Itemid=21|title=Kenya Police|publisher=Ministry of Interior and Coordination of National Government|accessdate=2018-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120110164306/http://www.provincialadministration.go.ke/index.php?option=com_content&view=article&id=18&Itemid=21|archivedate=2012-01-10}}</ref> ambayo ni [[wizara]] katika [[Orodha ya Marais wa Kenya|Ofisi ya Rais]]. Kila kaunti inaongozwa na Afisa wa Polisi wa Mkoa (PPO); kila [[mkoa]] umegawanywa katika tarafa ikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Tarafa ya Polisi (OCPD) ambaye kwa kawaida yuko katika cheo cha Naibu Kamishna wa Polisi (DCP). Tarafa za polisi zimegawanywa katika vituo vya polisi vikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Kituo cha Polisi (OCS). Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi wa Kenya yako katika Vigilance House, Harambee Avenue , Nairobi. Mkaguzi mkuu ana wajibu wa kiutawala na wa kushughulikia masuala yoyote yanayogusia wafanyakazi.  Polisi wa Kenya wana vitengo vifuatavyo<ref>"[http://www.kenyapolice.go.ke/ Huduma ya Polisi wa Kenya] {{Wayback|url=http://www.kenyapolice.go.ke/ |date=20131126073803 }}", kenyapolice.go.ke, ilipatikana 20-03-2018.</ref>: * Kitengo cha Polisi wa kuzuia ghasia (GSU) * Kitengo cha Polisi wa Mifugo * Kitengo cha Polisi wa Kusindikiza Rais * * * * * * * Kitengo cha Polisi wenye Mbwa * Idara ya Polisi wa Trafiki * Kitengo cha Polisi wa Viwanja vya Ndege * Kitengo cha Polisi wa Reli * Polisi Wanahewa * Kitengo cha Polisi wa Utalii * Kitengo cha Polisi wa Wanadiplomasia * Kitengo cha Polisi wa Baharini * Kitengo cha Kitaifa cha Majanga == Marejeo == {{Reflist}} [[Jamii:Mashirika ya serikali ya Kenya]] 1vklbzs2w08osz1c2auiee374hvof9j 1507437 1507436 2026-04-19T20:34:09Z NDG 79979 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-23933-88|~2026-23933-88]] ([[User talk:~2026-23933-88|talk]]) to last version by InternetArchiveBot: unexplained content removal 1352165 wikitext text/x-wiki [[Picha:GSU_-_Uhuru_Park.jpg|right|thumb|Polisi wa kitengo cha GSU.]] '''Huduma ya  Polisi wa Kenya''' (kwa [[Kiingereza]]: '''''Kenya Police Service''''') ndiyo shirika lenye nguvu za katiba za kudumisha ufuatiliaji wa [[sheria]] na utaratibu wa umma. Huduma imegawanywa katika kanda, [[Kaunti za Kenya|kaunti]] hadi Polisi wa [[Tarafa]], [[makao makuu]] yakiwa katika vituo vya polisi. Wote huripoti katika Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi. [[Chuo cha Polisi]] wa Kenya hutawaliwa kutoka makao makuu. Polisi wa Utawala huongozwa tofauti na polisi wengine.<ref>{{Cite web|url=http://www.studentpulse.com/articles/278/crime-and-development-in-kenya-emerging-trends-and-the-transnational-implications-of-political-economic-and-social-instability|title=(2010) Crime and Development in Kenya}}</ref> == Historia == Huduma ya sasa ilianzishwa kama jeshi la polisi la wakoloni [[Waingereza]] [[mwaka]] [[1907]]. Kutoka mwaka [[1887]] hadi mwaka [[1902]], huduma ya polisi ilikuwa inatolewa na Kampuni ya Biashara ya Afrika Mashariki. Baada ya mwaka 1902, [[Reli ya Uganda|Reli ya Kenya-Uganda]] ilianzisha vitengo vyake vya polisi.<ref name="academia.edu">https://www.academia.edu/4406247/History_of_the_Police_in_Kenya_1885-1960</ref> Kufuatia [[uhuru]] wa Kenya, [[afisa|maafisa]] kutoka Uingereza walibadilishwa kwa Wakenya. == Muundo uliopo == Huduma ya sasa ina vikosi vitatu ambavyo huripoti kwa Mkaguzi Mkuu wa Polisi, na ni [[idara]] ya [[Wizara ya Mambo ya Ndani]] na Uratibu wa Serikali ya Kitaifa,<ref>{{Cite web|url=http://www.provincialadministration.go.ke/index.php?option=com_content&view=article&id=18&Itemid=21|title=Kenya Police|publisher=Ministry of Interior and Coordination of National Government|accessdate=2018-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120110164306/http://www.provincialadministration.go.ke/index.php?option=com_content&view=article&id=18&Itemid=21|archivedate=2012-01-10}}</ref> ambayo ni [[wizara]] katika [[Orodha ya Marais wa Kenya|Ofisi ya Rais]]. Kila kaunti inaongozwa na Afisa wa Polisi wa Mkoa (PPO); kila [[mkoa]] umegawanywa katika tarafa ikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Tarafa ya Polisi (OCPD) ambaye kwa kawaida yuko katika cheo cha Naibu Kamishna wa Polisi (DCP). Tarafa za polisi zimegawanywa katika vituo vya polisi vikiongozwa na Afisa Kiongozi wa Kituo cha Polisi (OCS). Makao Makuu ya Kitaifa ya Polisi wa Kenya yako katika Vigilance House, Harambee Avenue , Nairobi. Mkaguzi mkuu ana wajibu wa kiutawala na wa kushughulikia masuala yoyote yanayogusia wafanyakazi.  [[File:Police Patrol.jpg|thumb|Nairobi]] [[File:Chopper Patrol.jpg|thumb|Nairobi]] Polisi wa Kenya wana vitengo vifuatavyo<ref>"[http://www.kenyapolice.go.ke/ Huduma ya Polisi wa Kenya] {{Wayback|url=http://www.kenyapolice.go.ke/ |date=20131126073803 }}", kenyapolice.go.ke, ilipatikana 20-03-2018.</ref>: * Kitengo cha Polisi wa kuzuia ghasia (GSU) * Kitengo cha Polisi wa Mifugo * Kitengo cha Polisi wa Kusindikiza Rais * Kitengo cha Polisi wenye Mbwa * Idara ya Polisi wa Trafiki * Kitengo cha Polisi wa Viwanja vya Ndege * Kitengo cha Polisi wa Reli * Polisi Wanahewa * Kitengo cha Polisi wa Utalii * Kitengo cha Polisi wa Wanadiplomasia * Kitengo cha Polisi wa Baharini * Kitengo cha Kitaifa cha Majanga == Marejeo == {{Reflist}} [[Jamii:Mashirika ya serikali ya Kenya]] do7obytx4lj5b3pmaaypxgzxpnmsij0 Mto Mrambo 0 100451 1507441 1506562 2026-04-19T21:45:02Z Kevurugames is ads 88818 S͎H͎U͎T͎ ͎T͎H͎E͎ ͎F͎U͎C͎K͎ ͎U͎P͎,͎ ͎N͎I͎G͎G͎E͎R͎ ͎A͎S͎S͎ ͎M͎O͎N͎K͎E͎Y͎!͎!͎!͎ ͎I͎M͎ ͎S͎O͎ ͎T͎I͎R͎E͎D͎ ͎O͎F͎ ͎T͎H͎I͎S͎ ͎S͎H͎I͎T͎,͎ ͎Y͎O͎U͎ ͎F͎A͎G͎ ͎C͎U͎N͎T͎!͎!͎ ͎G͎O͎ ͎H͎A͎N͎G͎ ͎A͎N͎D͎ ͎K͎I͎L͎L͎ ͎Y͎O͎U͎R͎S͎E͎L͎F͎,͎ ͎Y͎O͎U͎ ͎F͎U͎C͎K͎I͎N͎G͎ ͎A͎R͎T͎A͎R͎D͎E͎D͎ ͎F͎A͎G͎G͎O͎T͎!͎!͎!͎ ͎I͎ ͎W͎I͎L͎L͎ ͎C͎H͎O͎P͎ ͎O͎F͎F͎ ͎Y͎O͎U͎R͎ ͎P͎U͎S͎S͎Y͎!͎!͎!͎ ͎A͎L͎L͎ ͎H͎A͎I͎L͎ ͎H͎I͎T͎L͎E͎R͎,͎ ͎M͎Y͎ ͎N͎I͎G͎G͎A͎ ͎A͎S͎S͎ ͎R͎E͎T͎A͎R͎D͎E͎D͎ ͎J͎E͎W͎S͎!͎!͎!͎!͎ ͎I͎ ͎M͎A͎S͎T͎U͎R͎B͎A͎T͎E͎ ͎I͎N͎ ͎M͎Y͎ ͎B͎A͎B͎I͎E͎S͎ ͎M͎O͎U͎T͎H͎ 1507441 wikitext text/x-wiki '''Mto Mrambo''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Mbeya]] ([[Tanzania]] [[Kusini]] [[Magharibi]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org www.geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Mbeya]] h 1izmabucrjtvkrka1xovvqaodsc650j 1507442 1507441 2026-04-19T21:45:07Z Kevurugames is ads 88818 S͎H͎U͎T͎ ͎T͎H͎E͎ ͎F͎U͎C͎K͎ ͎U͎P͎,͎ ͎N͎I͎G͎G͎E͎R͎ ͎A͎S͎S͎ ͎M͎O͎N͎K͎E͎Y͎!͎!͎!͎ ͎I͎M͎ ͎S͎O͎ ͎T͎I͎R͎E͎D͎ ͎O͎F͎ ͎T͎H͎I͎S͎ ͎S͎H͎I͎T͎,͎ ͎Y͎O͎U͎ ͎F͎A͎G͎ ͎C͎U͎N͎T͎!͎!͎ ͎G͎O͎ ͎H͎A͎N͎G͎ ͎A͎N͎D͎ ͎K͎I͎L͎L͎ ͎Y͎O͎U͎R͎S͎E͎L͎F͎,͎ ͎Y͎O͎U͎ ͎F͎U͎C͎K͎I͎N͎G͎ ͎A͎R͎T͎A͎R͎D͎E͎D͎ ͎F͎A͎G͎G͎O͎T͎!͎!͎!͎ ͎I͎ ͎W͎I͎L͎L͎ ͎C͎H͎O͎P͎ ͎O͎F͎F͎ ͎Y͎O͎U͎R͎ ͎P͎U͎S͎S͎Y͎!͎!͎!͎ ͎A͎L͎L͎ ͎H͎A͎I͎L͎ ͎H͎I͎T͎L͎E͎R͎,͎ ͎M͎Y͎ ͎N͎I͎G͎G͎A͎ ͎A͎S͎S͎ ͎R͎E͎T͎A͎R͎D͎E͎D͎ ͎J͎E͎W͎S͎!͎!͎!͎!͎ ͎I͎ ͎M͎A͎S͎T͎U͎R͎B͎A͎T͎E͎ ͎I͎N͎ ͎M͎Y͎ ͎B͎A͎B͎I͎E͎S͎ ͎M͎O͎U͎T͎H͎ 1507442 wikitext text/x-wiki '''Mto Mrambo''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Mbeya]] ([[Tanzania]] [[Kusini]] [[Magharibi]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org www.geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Mbeya]] q5u4icxv74fdamb7kn5g59g12ne6jms Josephine Kulea 0 146425 1507608 1341772 2026-04-20T09:46:27Z EmmyTsd 68054 1507608 wikitext text/x-wiki [[File:Josephine Kulea of Samburu Girls Foundation - At the opening of the school.jpg|thumb|Kulea Mwaka 2005]] '''Josephine Kulea''' ni [[harakati|mwanaharakati]] wa [[Haki za wanawake|haki za wanawake]] wa [[Kenya]]. Alinusurika kukeketwa na kuolewa kwa lazima akiwa mtoto, tangu wakati huo aliweka Wakfu wa Wasichana wa Samburu, ambao umeokoa zaidi ya wasichana 1,000 kutoka katika [[mila]] kama hiyo. Kulea alitambuliwa kama "shujaa asiyeimbwa" na balozi wa Marekani nchini Kenya [[Michael Ranneberger]] mwaka wa 2011. == Maisha == Josephine Kulea alikulia miongoni mwa jamii ya Wasamburu nchini Kenya.<ref name=cnn/> Eneo la Samburu lina mila inayojulikana kama “beading”, ambapo wanaume wa familia huwapatia wasichana wadogo shanga za mapambo, kuwafanyisha ukeketaji (FGM), na kisha huwaruhusu mahusiano ya kingono nao. Watoto wanaozaliwa kutokana na hali hii huuliwa baada ya kuzaliwa.<ref name=standard>{{cite news|last1=Waweru|first1=Kiundu|title=When necklaces are a death sentence|url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2000066676/when-necklaces-are-a-death-sentence|accessdate=4 November 2017|work=The Standard (Kenya)|date=22 September 2012|language=en}}</ref> Kulea aliokolewa kutoka katika mila hii pamoja na ndoa ya utotoni na kasisi wa eneo hilo, na akapelekwa katika shule ya bweni mjini [[Meru, Kenya|Meru]] kwa baraka za wazazi wake.<ref name="standard" /> Baada ya baba yake kufariki miaka miwili baadaye, wajomba zake walitaka kumlazimisha kuolewa, lakini mama yake alikataa na kuhakikisha anaendelea na masomo. Kulea baadaye alisoma katika shule ya sekondari ya bweni na Mathari Consolata Nursing School huko [[Nyeri]].<ref name="cnn">{{cite news|last1=Kavanagh|first1=Antonia Mortensen and Pete|title=Girl, 9, forced to marry man 69 years her senior - CNN|url=https://edition.cnn.com/2015/10/11/africa/kenya-girls-fgm-child-marriage/|access-date=4 November 2017|work=CNN|date=12 October 2015}}</ref> Baada ya kuhitimu kama muuguzi, Kulea alikataa ndoa ya kupanga na mfanyabiashara.<ref name="standard" /> Mafunzo yake ya uuguzi yalimfanya kuelewa kuwa FGM siyo utaratibu wa kawaida kiafya, na kwamba matumizi yake katika jamii ya Wasamburu hayakulingana na hali ya jamii nyingine.<ref name="monde">{{cite news|last1=Meyerfield|first1=Bruno|title=Josephine Kulea, la Kényane qui " donne de l'espoir " à Barack Obama|url=http://www.lemonde.fr/afrique/article/2016/12/15/josephine-kulea-la-kenyane-qui-donne-de-l-espoir-a-barack-obama_5049548_3212.html|accessdate=4 November 2017|work=Le Monde|date=15 December 2016|language=fr}}</ref> Mwaka 2008, Kulea alipata ufadhili wa kusaidia kuwaokoa wasichana wengine kutoka maeneo ya Samburu, Laikipia, na [[Isiolo]].<ref name="standard" /> Miongoni mwa uokoaji wake wa mwanzo ni pamoja na binamu zake wawili, mmoja akilazimishwa kuolewa akiwa na miaka 10, na mwingine akiwa na miaka 7 alilazimishwa kumchukua nafasi yake. Pia aliwasaidia kukamatwa kwa wajomba zake waliokuwa wakihusika na mila hizo (FGM na ndoa za utotoni ziliharamishwa Kenya mwaka 2011).<ref name="cnn" /> Kulea alianzisha Samburu Girls Foundation mwaka 2012, na kufikia Septemba mwaka huo alikuwa amewaokoa wasichana 56 na kuwasaidia kuendelea na elimu ya sekondari. Aidha, watoto 13 waliozaliwa katika mazingira hayo walipelekwa kwenye vituo vya malezi ya watoto.<ref name="standard" /><ref name="monde" /> Kulea hufanya kazi kwa kushirikiana na polisi pamoja na mke wa Mbunge wa Samburu West, Simeon Lesrima.<ref name="cnn" /><ref name="standard" /> Pia hutumia mtandao wa watu wanaotoa taarifa kuhusu matukio ya mila haramu.<ref name="monde" /> Vilevile, anaendesha kipindi cha redio ili kuongeza uelewa kuhusu mila hizo na kazi ya taasisi yake.<ref name="cnn" /> Kufikia mwisho wa mwaka 2016, inakadiriwa kuwa alikuwa amewaokoa zaidi ya wasichana 1,000 kutoka FGM na ndoa za kulazimishwa.<ref name="monde" /> Kulea na taasisi yake wamekumbana na upinzani kutoka kwa baadhi ya wanasiasa na viongozi wa dini wanaohofia kupoteza uungwaji mkono au waumini, pamoja na vitisho kutoka kwa wazee wa jamii.<ref name="monde" /><ref name="standard" />nKauli yake maarufu ni: “Unapomuelimisha mwanaume, unamuelimisha mtu mmoja. Lakini unapomuelimisha mwanamke, unalielimisha taifa.” — James Emman Kwegyir Aggrey.<ref name="standard" /> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] cznr3jj6l2aibo7icbw4i9n0c2z0bnp Rebecca Lolosoli 0 146426 1507519 1347834 2026-04-20T06:59:27Z EmmyTsd 68054 1507519 wikitext text/x-wiki [[Picha:Rebecca Lolosoli.jpg|thumbnail|right|200px|Rebecca Lolosoli]] '''Rebecca Lolosoli''' (aliyezaliwa mnamo [[1962]]) ndiye [[mwanzilishi]] na mrithi wa [[kijiji]] cha Umoja katika [[Kaunti ya Samburu]] nchini [[Kenya]]. Kijiji hicho ni kimbilio la [[Mwanamke|wanawake]] wanaokimbia [[unyanyasaji wa kijinsia]], na [[Mwanaume|wanaume]] wamepigwa marufuku kijijini hapo. Anapanga kugombea wadhifa wa ndani na atakuwa mwanamke wa kwanza wa [[Kisamburu]] kuwahi kufanya hivyo. == Wasifu == [[File:Rebecca_Lolosoli_Umoja_Women's_Village._Kenya.ogg|thumb|left|Rebecca Lolosoli akizungumza kuhusu Umoja Women's Village nchini Kenya.]] Lolosoli, aliyezaliwa mwaka 1962 katika kijiji cha Wamba, alikuwa mmoja wa watoto sita katika familia.<ref name=":0">{{Cite web |date=June 2007 |title=Interview with Rebecca Lolosoli |url=http://www.satyamag.com/jun07/lolosoli.html |access-date=2017-08-21 |website=Satya Mag}}</ref> Alianza masomo yake katika shule ya msingi ya wasichana ya Wamba mwaka 1971 lakini aliacha kabla ya kumaliza elimu yake. Baadaye alijiunga na kituo cha mafunzo ya uuguzi cha Kikatoliki lakini aliacha miezi sita kabla ya kumaliza kutokana na matatizo ya kifedha.<ref name=":0" /> Akiwa na umri wa miaka 18, aliolewa na Fabiano David Lolosoli,<ref name=":1" /> kwa mahari ya ng’ombe 17.<ref name=":0" /> Alianzisha biashara yake kijijini na kuwa mtetezi wa haki za wanawake.<ref name="Independent Lens">{{cite web|url=https://www.pbs.org/independentlens/half-the-sky/rebecca-lolosoli.html|title=Rebecca Lolosoli |publisher=Independent Lens}}</ref> Baada ya kushambuliwa na kuporwa, mume wake hakuchukua hatua yoyote, jambo lililomfanya aondoke.<ref>{{Cite web |date=2011-03-06 |title=Women in the World: Rebecca Lolosoli, Kenya |url=http://www.thedailybeast.com/articles/2011/03/06/women-in-the-world-rebecca-lolosoli-kenya |access-date=2017-08-21 |website=The Daily Beast}}</ref> Mwaka 1990, alianzisha kwa pamoja kijiji cha [[Umoja, Kenya|Umoja]] pamoja na wanawake wengine wanne, na kukifanya kuwa makazi salama kwa wanawake pekee.<ref>{{Cite journal |date=December 2009 |title=Violence Against Women in Kenya |url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=lfh&AN=48301119&site=ehost-live |journal=Sister Namibia |volume=21 |issue=4 |pages=44 |url-access=subscription |via=EBSCOhost}}</ref> Mwaka 1995, wanawake wa Umoja walimchagua kuwa mwenyekiti wa [[Maendeleo Ya Wanawake|Maendeleo Ya Wanawake Organization]] (MYWO), shirika la kuendeleza wanawake. Alihudumu katika nafasi hiyo kwa miaka kumi.<ref name=":0" /> Mwaka 2005, Lolosoli alihudhuria mkutano wa [[United Nations]] huko [[New York City|New York]].<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/08/AR2005070801775.html|title=A Place Where Women Rule|last=Wax|first=Emily|date=2005-07-09|newspaper=The Washington Post|access-date=2017-08-21|page=2|language=en-US}}</ref> Kabla ya safari hiyo alipokea vitisho vya kuuawa kutoka kwa wanaume wa eneo hilo kutokana na msimamo wake kuhusu haki za wanawake.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/08/AR2005070801775.html|title=A Place Where Women Rule|last=Wax|first=Emily|date=2005-07-09|newspaper=The Washington Post|access-date=2017-08-21|page=1|language=en-US}}</ref> Kijiji cha Umoja kilishambuliwa mwaka 2009 na aliyekuwa mume wake, akiwa na bunduki. Aliwafukuza wanawake kutoka makazi yao na alidaiwa kumtafuta Rebecca, ambaye hakuwa nyumbani wakati huo.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.newamericamedia.org/news/view_article.html?article_id=e16449266cba9902b5f1ea0ce3643ceb|title=Gunman Attacks Women's Village in Kenya|last=Schell|first=Brittany|date=22 August 2009|work=New America Media|access-date=21 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521131839/http://news.newamericamedia.org/news/view_article.html?article_id=e16449266cba9902b5f1ea0ce3643ceb|archive-date=21 May 2013|url-status=dead}}</ref> Mwaka 2010, alitunukiwa tuzo ya Global Leadership Award kutoka Vital Voices.<ref name="Independent Lens" /> == Dhamira == === Chanzo cha kujitolea kwake kwa haki za wanawake === Akiwa na umri wa miaka 15, alipitia tohara ya wanawake, ambayo ni desturi inayofanyika katika eneo hilo.<ref>{{cite web|url=https://gazettedesfemmes.ca/8497/umoja-village-refuge/|title=Umoja, village-refuge}}</ref> Baadaye aliolewa kwa lazima akiwa na umri wa miaka 18 kwa kubadilishwa na ng’ombe 17. Rebecca pia alinusurika kwa shida jaribio la ubakaji kutoka kwa wanajeshi wa [[United Kingdom|Uingereza]] katika kituo cha kijeshi cha Archer Post, ambapo matukio ya ubakaji yalikuwa ya mara kwa mara katika miaka ya 1990. Hapo ndipo alipoanza kujihusisha kikamilifu na harakati za [[Feminism|ufeministi]]. Kupitia biashara yake ya bidhaa za mikono, alipata uhuru wa kifedha na kupinga mfumo wa mfumo dume uliokuwepo.<ref>{{cite web|url=http://www.satyamag.com/jun07/lolosoli.html|title=No Men Allowed!}}</ref> Baadaye alianza kuzungumzia suala la ubakaji katika mikutano ya serikali za mitaa, jambo lililosababisha kupigwa vibaya na kuporwa na wanaume wa Wasamburu. Kutokana na kutopata msaada kutoka kwa mume wake, alitambua kuwa maisha yake yako hatarini, hivyo alikimbia nyumbani na kuanzisha kijiji cha Umoja mwaka 1991 kwa msaada wa wanawake 15 waliokuwa wameathiriwa na ukatili.<ref>{{cite web|url=http://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fblack-in.com%2Fblackin-dit%2Ffemmes%2Frebecca-s-lolosoli-portrait-dune-femme-dexception%2F|title=Rebecca Lolosoli : portrait d’une femme d’exception}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.amazon.de/Mama-Mutig-Frauendorf-Afrikas-gr%C3%BCndete/dp/3517087130|title=Mama Mutig: Wie ich das erste Frauendorf Afrikas gründete}}</ref>Mwaka 2010 alipata rasmi haki ya talaka.<ref>{{cite web|url=https://artsandculture.google.com/exhibit/vital-voices-world-changing-women/gQe59AcA|title=Vital Voices: World Changing Women}}</ref> === Maisha katika kijiji cha Umoja === [[File:Famille.jpg|thumb|Familia katika Umoja]] [[File:Samburu women singing.jpg|thumb|Wanawake wa Umoja]] Kuanzishwa kwa kijiji hiki cha wanawake pekee kilipinga mfumo wa kijamii ambapo wanawake hawakuruhusiwa kumiliki ardhi, mifugo au kupata elimu. Kijiji kinahakikisha usalama wa wanachama wake na kutoa fursa za maendeleo. Kama Rebecca Lolosoli alivyosema: : "Wanawake wanapata uhuru wa kijamii na kiuchumi na kufanya maamuzi kuhusu maisha yao wenyewe" Tangu mwanzo, Rebecca amekuwa kiongozi wa kijiji kama mama mkuu aliyechaguliwa kidemokrasia. Ili kujikimu, wanakijiji walianza kwa kuuza bidhaa za kilimo kama mahindi na sukari, lakini baadaye walihamia katika biashara ya mapambo ya shanga.<ref>{{cite web|url=http://www.marilynwillison.com/53-the-self-empowered-woman-rebecca-samaria-lolosoli/|title=53: The Self-Empowered Woman: Rebecca Samaria Lolosoli}}</ref> Mafanikio ya kiuchumi yaliwawezesha kununua ardhi kwa shilingi 200,000 ili kupata umiliki rasmi na kujilinda dhidi ya vijiji pinzani. Pia walijenga makumbusho na shule kwa watoto wa Umoja na maeneo jirani. Umaarufu wa kijiji hiki umeifanya kuwa kivutio cha utalii, na juhudi za Rebecca katika kupigania haki za wanawake zimetambuliwa kimataifa.<ref>{{cite web|url=http://anyvite.com/events/home/jc9bbw45ng|title=Visit With Global Leader - Rebecca Samaria Lolosoli}}</ref> == Marejeo == <references/> {{BD|1962|}} [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] [[Jamii:Wanaharakati wa Kenya]] q3kn0qpzk31mmpbxagdezoky4q537mg Veneranda Nzambazamariya 0 146724 1507530 1234357 2026-04-20T07:31:13Z EmmyTsd 68054 1507530 wikitext text/x-wiki '''Veneranda Nzambazamariya''' alizaliwa Rwanda tarehe 8 Agosti [[1957]] na alifariki tarehe 30 Januari 2000 katika ajali ya ndege ya [[Kenya Airways Flight 431]] karibu na Côte d’Ivoire.<ref name=":1">Mwambari, David (2019-12-23). "[https://www.researchgate.net/publication/331299552_Leadership_Emergence_in_Post-Genocide_Rwanda_The_role_of_Women_in_Peacebuilding Leadership Emergence in Post-Genocide Rwanda: The role of Women in Peacebuilding]". ''Leadership and Developing Societies''. '''2''' (1): 88–104 – via ResearchGate.</ref> Alijulikana kwa kuunganisha watu wa makundi tofauti, hasa katika kipindi cha baada ya mauaji ya kimbari Rwanda. Alikuwa pia mshauri kwa vijana, akisisitiza elimu na ushiriki wa kiraia katika kujenga jamii bora.<ref name=":3" /> Alikuwa kiongozi wa wanawake nchini Rwanda na baadaye akatunukiwa tuzo ya Millennium Peace Prize for Women.<ref name="unifem-bio-2001">{{cite web |date=2001 |title=2001 Peace Prize Recipients - Biography - Veneranda Nzambazamariya |url=http://www.undp.org/unifem/mpprize/rwandabio.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20011031071457/http://www.undp.org/unifem/mpprize/rwandabio.html |archive-date=2001-10-31 |access-date=5 November 2016 |publisher=[[United Nations]] |language=English}}</ref><ref name=":0">{{cite web |year=2010 |title=Century of Women |url=http://vov.com/files/exhibitions/The-Century-of-Women.pdf |access-date=2023-11-17 |publisher=Victory Over Violence |page=16}}</ref> Alisoma na baadaye akajihusisha na mashirika ya kiraia, jambo lililomsaidia katika kazi yake ya kukuza [[usawa wa kijinsia]] na kujenga amani.<ref name=":3">{{Cite journal |last=Burnet |first=Jennie E. |date=2008-07-01 |title=Gender Balance and the Meanings of Women in Governance in Post-Genocide Rwanda |url=https://academic.oup.com/afraf/article/107/428/361/12456 |journal=African Affairs |volume=107 |issue=428 |pages=361–386 |doi=10.1093/afraf/adn024 |issn=0001-9909}}</ref> == Kazi ya kibinadamu == Nzambazamariya alikuwa mshawishi mkubwa wa amani na mshikamano wa kijamii. Akiwa rais wa Pro-Femmes/Twese Hamwe, alisimamia programu za mikopo midogo (microcredit), vyama vya kilimo, na mafunzo ya kusoma na kuandika ili kuwawezesha wanawake kiuchumi na kijamii katika Rwanda ya baada ya mauaji ya kimbari.<ref name=":3" /> Alikuwa pia mwanachama mwanzilishi wa Reseau de Femmes na Pro-Femmes Twese Hamwe.<ref name=":3" /> Aidha alishiriki katika Kamati ya Wanawake ya Amani na Maendeleo, akilenga kurekebisha mifumo ya kijamii na kisheria iliyokuwa ikiwabagua wanawake.<ref>{{Cite web| title=Building a Culture of Peace for the Children of the World | url=http://vov.com/files/exhibitions/Building-A-Culture-Of-Peace.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20151024112017/http://vov.com/files/exhibitions/Building-A-Culture-Of-Peace.pdf | archive-date=2015-10-24}}</ref> == Tuzo == Tuzo ya Millennium Peace Prize for Women ilianzishwa mwaka [[2001]] na United Nations Development Fund for Women (UNIFEM, sasa UN Women) kwa ajili ya kuwaheshimu wanawake waliotoa mchango mkubwa katika kujenga amani duniani. Nzambazamariya alikuwa mpokeaji wa kwanza wa tuzo hii, kutokana na uongozi wake katika kuhimiza maridhiano kupitia Pro-Femmes/Twese Hamwe na kampeni za amani zilizoimarisha ushiriki wa wanawake katika jamii ya Rwanda.<ref>{{Cite web |title=Press Briefing by UN Development Fund For Women on Millennium Peace Prize {{!}} Meetings Coverage and Press Releases |url=https://press.un.org/en/2001/unifembriefing.doc.htm |access-date=2024-11-18 |website=press.un.org}}</ref><ref>"[https://africanactivist.msu.edu/record/210-849-31176/ African Activist Archive]". ''africanactivist.msu.edu''. Retrieved 2024-11-18.</ref> == Kifo na urithi == Baada ya kifo chake katika ajali ya ndege ya Kenya Airways Flight 431, kifo cha Nzambazamariya kilileta pengo kubwa katika jamii ya Rwanda na duniani katika harakati za kujenga amani.<ref name=":1" /> Urithi wake unaendelea kupitia shirika la Nzambazamariya Veneranda Organization lililoanzishwa mwaka [[2000]], linalohimiza amani, haki, na maendeleo endelevu kwa kutumia falsafa ya [[Ubuntu philosophy|Ubuntu]].<ref>{{Cite web |last=staff |first=CBSNews com staff CBSNews com |date=2001-03-09 |title=U.N. Awards Women Peacemakers - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/un-awards-women-peacemakers/ |access-date=2024-11-25 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref><ref name=":2">Ukwezi. (2022). ''Byinshi wamenya kuri Nzambazamariya Veneranda umaze imyaka 22 yishwe n’impanuka y’indege.'' Retrieved from http://ukwezi.com/Mu-rwanda/Ubuzima/article/Byinshi-wamenya-kuri-Nzambazamariya-Veneranda-umaze-imyaka-22-yishwe-n-impanuka-y-indege </ref> Kila mwaka tarehe 30 Januari, familia yake na wanachama wa shirika lake hukumbuka mchango wake kupitia kumbukumbu na kuweka maua kwenye kaburi lake lililopo Remera Cemetery.<ref name=":2" /> == Marejeo == {{reflist}} [[Jamii:Wanaharakati wa Rwanda]] [[Jamii:Wanawake wa Rwanda]] [[Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu]] [[Jamii:Waliofariki 2000]] [[Jamii:FFD22]] am3v1u09fo9mk2z17cz10w3ei1udnin Iqbal Baraka 0 147048 1507573 1295464 2026-04-20T08:33:43Z Egipa 87700 1507573 wikitext text/x-wiki {{Mwigizaji 2 | jina = Iqbal Baraka | image = | maelezo ya picha = | jina la kuzaliwa = Iqbal Baraka | tarehe ya kuzaliwa = 1942 | mahala pa kuzaliwa = Kairo, Misri | tarehe ya kufa = | mahala alipofia = | jina lingine = | kazi yake = mwandishi wa habari | miaka ya kazi = | ndoa = | mahusiano ya kimapenzi = | tovuti = | academyawards = | afiawards = | arielaward = | baftaawards = | bfjaawards = | cesarawards = | emmyawards = | filmfareawards = | geminiawards = | goldencalfawards = | goldenglobeawards = | goldenraspberryawards = | goyaawards = | grammyawards = | iftaawards = | laurenceolivierawards = | naacpimageawards = | nationalfilmawards = | sagawards = | tonyawards = | awards = }} '''Iqbal Baraka''' (alizaliwa [[1942]]) ni [[mwandishi wa habari]], [[Harakati|mwanaharakati]] wa [[haki za wanawake]], na [[mwandishi]] wa [[Misri]]. Alihudumu kama mhariri mkuu wa [[jarida]] la wanawake la ''Hawaa'' kwa zaidi ya miongo miwili. Baraka anajulikana kwa [[kazi]] yake ya kuendeleza nafasi ya wanawake katika [[jamii]] ya [[Misri]] na [[Kiislamu]]. Anachukuliwa kuwa "mmoja wa watetezi wa haki za wanawake wenye ushawishi mkubwa katika ulimwengu wa [[Kiarabu]]."<ref name=":0">{{Cite web|title=Ekbal Baraka|url=https://www.arabworldbooks.com/authors/ekbal-baraka|access-date=2020-10-22|website=Arab World Books}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Baraka alizaliwa mwaka 1942 mjini Cairo, Misri.<ref name=":0" /> Alikulia katika familia ya tabaka la kati yenye mtazamo huria katika eneo la El Daher, ambako alihamasishwa kusoma na kuthamini elimu.<ref name=":1">{{Cite book|last=Al-Refaie|first=Youssef|title=Secrets of Egyptian Creative Women|publisher=Das Lamar Publishing House|year=2019}}</ref> Alipata shahada ya kwanza ya lugha ya Kiingereza kutoka Chuo Kikuu cha Alexandria mwaka 1962, na baadaye shahada nyingine ya fasihi ya Kiarabu kutoka Chuo Kikuu cha Cairo mwaka 1979.<ref name=":0" /> Akiwa katika Chuo Kikuu cha Cairo, alichunguza nafasi ya wanawake katika Qur’an na Hadithi.<ref name=":2">{{Cite web|last=Alsharif|first=Asma|date=2006-11-19|title=Renowned writer fights for women's rights in Islam|url=https://www.arabworldbooks.com/e-zine/renowned-writer-fights-for-womens-rights-in-islam|access-date=2020-10-22|website=The Caravan}}</ref> == Kazi == Baada ya kuhitimu kutoka Chuo Kikuu cha Alexandria, Baraka alifanya kazi katika idara ya mahusiano ya umma katika kampuni ya kimataifa ya Philips kabla ya kuacha na kufanya kazi kama mkalimani. Baadaye alihamia Kuwait kufundisha lugha ya Kiingereza.<ref name=":3">{{Cite book|title=Arab women writers : a critical reference guide, 1873-1999|others=ʻĀshūr, Raḍwá,, Ghazoul, Ferial Jabouri, 1939-, Reda-Mekdashi, Hasna,, McClure, Mandy|date=November 2008|isbn=978-977-416-267-1|location=Cairo, Egypt|oclc=503115837}}</ref> Aliporejea Misri, alianza kazi ya uandishi wa habari kupitia redio ya lugha ya Kiingereza. Baadaye alifanya kazi kama mhariri katika jarida ''Sabah El Kheir'', ambalo linahusishwa na kundi la uchapishaji la Rose al-Yūsuf.<ref name=":0" /><ref name=":4">{{Cite book|last=Fernea, Elizabeth Warnock, 1927-2008.|title=In search of Islamic feminism : one woman's global journey|date=2010|publisher=Doubleday|isbn=978-0-307-77385-2|location=New York|oclc=773582885}}</ref> Katika nafasi hiyo, mara nyingi alijadiliana na wanazuoni wa Kiislamu kuhusu haki za binadamu na nafasi ya wanawake katika Uislamu.<ref name=":1" /> Mwaka 1993, aliteuliwa kuwa mhariri mkuu wa jarida la wanawake ''Hawaa''. Lengo lake lilikuwa kulibadilisha jarida hilo kutoka kuangazia masuala ya nyumbani pekee hadi kuwa jukwaa la kujadili siasa, haki za binadamu, na mafanikio ya wanawake.<ref>{{Cite web|date=1993-07-25|title=All about Eve|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1993-07-25-9307250088-story.html|access-date=2020-10-21|website=Chicago Tribune|language=en-US}}</ref> Kupitia safu zake, aliendelea kuhimiza usawa wa kijinsia.<ref name=":5">{{Cite web|title=Femnists in Egypt|url=http://www.ahl-alquran.com/English/show_article.php?main_id=626|access-date=2020-10-21|website=Ahl AlQuran}}</ref><ref name=":3" /> Aliendelea kuliongoza jarida hilo kwa zaidi ya miaka 20 hadi mwaka 2014.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web|date=June–August 2014|title=Media Monitor Egypt - 13|url=http://asahnetwork.org/wp-content/uploads/2014/09/MM-13-En-2014-A1.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919135054/http://asahnetwork.org/wp-content/uploads/2014/09/MM-13-En-2014-A1.pdf|archive-date=2020-09-19|website=Al Sawt Al Hurr Arab Network for Media Support}}</ref> Baraka ameandika makala za kisiasa katika magazeti mbalimbali, ikiwa ni pamoja na ''Al-Ahram''. Ameandika zaidi ya vitabu 20 vinavyohusu wanawake wa Kiislamu na jamii. Riwaya yake ya kwanza, ''Friends Forever'' (1970), ilifuatiwa na kazi nyingine kama ''Dawn for the First Time'' na ''Diaries of a Working Woman''. Kazi zake zisizo za hadithi ni pamoja na ''The Hijab: A Modern Vision'', ''Love in Early Islam'', ''Muslim Women in the Conflict of Fez Versus Hat'', na ''The New Woman''.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /> Baadhi ya kazi zake zimegeuzwa kuwa vipindi vya televisheni, na tangu mwaka 2000 ameandika pia miswada ya televisheni.<ref name=":0" /> Baraka amewahi kuwa rais wa PEN Club ya Misri na mwenyekiti wa kamati ya wanawake ya PEN International.<ref name=":6">{{Cite web|date=2011-05-29|title=Egyptian Women's Rights Activist Iqbal Baraka Slams the Muslim Brotherhood for Hypocrisy: They Have Learned from Turkish PM Erdogan, an 'Extremely Despicable' and 'Dangerous' Man|url=https://www.memri.org/tv/egyptian-women%E2%80%99s-rights-activist-iqbal-baraka-slams-muslim-brotherhood-hypocrisy-they-have|access-date=2020-10-22|website=MEMRI|language=en}} </ref><ref>{{Cite web|date=2013-10-19|title=PEN International Women Writers Committee {{!}} Reykjavik 2013|url=https://scottishpen.org/pen-international-women-writers-committee-reykjavik-2013/|access-date=2020-10-22|website=Scottish PEN|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|last=Nixey|first=Catherine|date=2011-02-12|title=Living proof that PEN is mightier than the sword: The champion of writers' freedom has plenty to celebrate as it turns 90|work=The Times of London}}</ref> Pia alishiriki kuanzisha Chama cha Watengenezaji Filamu Wanawake wa Misri.<ref name=":3" /> == Uanaharakati == Baraka, ambaye ni Mwislamu, hutumia mfumo wa Kiislamu kutetea haki za wanawake.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite news|last=Calbreath|first=Dean|date=2001-11-21|title=Women's rights gaining ground in some Muslim nations|work=The San Diego Union-Tribune}}</ref><ref>{{Cite news|last=North|first=James|date=1993-12-18|title=Egyptian feminists battle fundamentalist backlash|work=Toronto Star}}</ref> Anapinga uvaaji wa hijabu, akiutaja kama mabaki ya enzi za kale na kudai kuwa hauhusiani moja kwa moja na dini ya Uislamu.<ref>{{Cite news|last=Hundley|first=Tom|date=1993-10-05|title=Grounds for Outrage in Egypt as a Couple Fights Its Own Divorce, Fundamentalists Split the Nation|work=Chicago Tribune}}</ref><ref name=":5" /> Pia anaunga mkono kuondolewa kabisa kwa niqab.<ref name=":6" /> Alieleza msimamo huu katika kitabu chake cha mwaka 2002 ''The Hijab''.<ref name=":0" /> Miongoni mwa madai yake ya usawa wa kijinsia ni pamoja na kuhimiza elimu mchanganyiko (wanaume na wanawake kusoma pamoja) katika vyuo vikuu vya Misri.<ref name=":6" /> Amekuwa akikabiliwa na ukosoaji mkubwa kutokana na misimamo yake ya kifeministi, hasa kutoka kwa wanaharakati wa kidini wenye msimamo mkali.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news|last=Sciolino|first=Elaine|date=1985-07-25|title=Islam: Feminists vs. Fundamentalists|work=New York Times}}</ref> Pia amepinga ubaguzi dhidi ya Wakopti na makundi mengine madogo.<ref name=":1" /> Wakati wa Mapinduzi ya Waarabu (Arab Spring), aliunga mkono uongozi wa kisekula nchini Misri.<ref name=":6" /> == Tuzo na heshima == Baraka alipokea Tuzo ya Taifa ya Misri ya Ubora mwaka 2004.<ref name=":0" /> Mwaka 2007 alipokea Tuzo ya Uhuru wa Kujieleza ya Oxfam Novib/PEN.<ref>{{Cite web|last=Njie|first=Ousman|date=2008-02-20|title=Fatou Jaw Manneh Amongst Four Writers Honoured by Oxfamm Novib/PEN|url=http://www.foroyaa.gm/index.php/burning-issue/1259-gambia-news-archive|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20130107093935/http://www.foroyaa.gm/index.php/burning-issue/1259-gambia-news-archive|archive-date=2013-01-07|website=Foroyaa}} </ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwandishi}} {{BD|1942|}} [[Jamii:Arusha Translation-a-thon]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Waandishi wa habari]] ev5r2u6dsplyf2hvkpc5r4ws4ji9aev Aisha Abd al-Rahman 0 147063 1507674 1428662 2026-04-20T11:30:36Z Valuegirl 87699 1507674 wikitext text/x-wiki [[Faili:Aisha-Abdel-Rahman.JPG|alt=Aisha Abd al-{{Infobox Person |jina = Aisha Abd al-Rahman |picha = [[File:Aisha-Abdel-Rahman.JPG|Aisha-Abdel-Rahman]] |maelezo_ya_picha = picha ya Aisha Abd al-Rahman |tarehe_ya_kuzaliwa = Novemba 18 1913 |mahala_pa_kuzaliwa = Damietta |tarehe_ya_kufariki = |mahala_alipofia = |majina_mengine = Binti al-shati |anafahamika kwa = |kazi_yake = profesa na mwandishi wa misri |nchi = Misri }}Rahman|thumb|Aisha Abd al-Rahman]] '''Aisha Abd al-Rahman''' (kwa [[Kiarabu]]: عائشة عبد الرحمن , [[Novemba 18 ]] [[1913]] - [[1 Desemba]] [[1998]]) alikuwa [[profesa]] na [[mwandishi]] wa [[Misri]] ambaye alichapisha kwa jina la ''Bint al-Shaṭi'' ( بِنْت ٱلشّاطِئ "mtoto wa ukingo wa Mto"). == Maisha na Kazi == Alizaliwa 18 Novemba 1913 huko [[Damietta]] katika jimbo la [[Domyat]] huko [[Misri]],<ref>{{Rejea tovuti| title = Obituary: Aisha Abdul-Rahman|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdulrahman-1191515.html|work=The Independent| date = 1998-12-15|accessdate=2022-03-04|language=en}}</ref> ambapo babake alifundisha katika taasisi ya kidini ya [[Domyat]]. '''Aisha Abd al-Rahman''' ({{lang-ar|عائشة عبد الرحمن}}; 18 Novemba 1913 – 1 Desemba 1998), aliyefahamika kwa jina la kalamu '''Bint al-Shāṭiʾ''' (“Binti wa Ufukwe”), alikuwa mwandishi, mhariri na profesa wa fasihi kutoka Misri.<ref>{{Cite web |title=عائشة عبد الرحمن بنت الشاطئ - المكتبة الشاملة |url=[https://shamela.ws/author/1179](https://shamela.ws/author/1179) |access-date=2026-01-16 |website=shamela.ws}}</ref> == Maisha na kazi == Alizaliwa tarehe 18 Novemba 1913 katika mji wa Damietta, katika mkoa wa Domyat, Misri.<ref>{{Cite news|url=[https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdul-rahman-1191515.html](https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdul-rahman-1191515.html) |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160527015610/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdul-rahman-1191515.html](https://web.archive.org/web/20160527015610/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdul-rahman-1191515.html) |archive-date=2016-05-27 |url-access=limited |url-status=live|title=Obituary: Aisha Abdul-Rahman|date=1998-12-15|work=The Independent|access-date=2018-03-18|language=en-GB}}</ref> Baba yake alikuwa mwalimu katika taasisi ya dini ya Domyat. Alianza elimu yake kwa kuhifadhi na kusoma Qur’ani katika shule za jadi za vijijini.<ref>{{Cite book |url=[https://www.worldcat.org/title/181138760](https://www.worldcat.org/title/181138760) |title=Arab women writers: a critical reference guide, 1873-1999 |date=2008 |publisher=The American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-146-9}}</ref> Akiwa na umri wa miaka kumi, mama yake, licha ya kuwa hakujua kusoma wala kuandika, alimwandikisha shule wakati baba yake alikuwa safarini. Baadaye alipelekwa Mansoura kwa masomo ya juu, ambako alisoma katika shule ya al-Luzi al-Amiriya kwa wasichana.<ref>{{Cite book |url=[https://www.worldcat.org/title/181138760](https://www.worldcat.org/title/181138760) |title=Arab women writers: a critical reference guide, 1873-1999 |date=2008 |publisher=The American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-146-9}}</ref> Baada ya kupata cheti cha ualimu, alifundisha katika shule ya wasichana huko Mansoura. Kisha alisoma lugha ya Kiarabu katika Chuo Kikuu cha Cairo, akapata shahada ya kwanza mwaka 1939 na shahada ya uzamili mwaka 1941.<ref>{{Cite web |title=22 عاما على رحيل بنت الشاطئ.. عائشة عبد الرحمن حارسة التراث وفقيهة التجديد |url=[https://www.aljazeera.net/culture/2020/11/29/22-%d8%b9%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%8b-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d8%b1%d8%ad%d9%8a%d9%84-%d8%a8%d9%86%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%a7%d8%b7%d8%a6-%d8%b9%d8%a7%d8%a6%d8%b4%d8%a9-%d8%b9%d8%a8%d8%af](https://www.aljazeera.net/culture/2020/11/29/22-%d8%b9%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%8b-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d8%b1%d8%ad%d9%8a%d9%84-%d8%a8%d9%86%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%a7%d8%b7%d8%a6-%d8%b9%d8%a7%d8%a6%d8%b4%d8%a9-%d8%b9%d8%a8%d8%af) |access-date=2026-01-16 |website=الجزيرة نت |language=ar}}</ref> Mwaka 1942 alianza kufanya kazi kama mkaguzi wa ufundishaji wa fasihi ya Kiarabu katika Wizara ya Elimu ya Misri. Alipata shahada ya uzamivu (PhD) mwaka 1950 kwa mafanikio makubwa, na kuteuliwa kuwa profesa wa fasihi ya Kiarabu katika Chuo cha Wanawake cha Chuo Kikuu cha Ain Shams.<ref>Larousse Dictionary of Women, edited by Melanie Parry, Larousse, 1996</ref> Aliandika riwaya na wasifu wa wanawake wa mwanzo wa Uislamu pamoja na kazi za uhakiki wa fasihi.<ref>Arab Women Novelists: The Formative Years and Beyond by Joseph T. Zeidan, State University of New York Press, 1995</ref> Alikuwa mwanamke wa pili wa kisasa kufanya tafsiri ya Qur’ani. Tafsiri yake (*al-Tafsīr al-Bayānī lil-Qurʾān al-Karīm*) ilichapishwa katika juzuu mbili kati ya mwaka 1966 na 1969. Kazi hiyo ilijulikana kwa mbinu yake ya kutegemea Qur’ani pekee bila kutumia vyanzo vya nje, hasa vile vya Biblia au asili ya Kiyahudi. Pia alipinga dhana ya jadi kwamba aya moja inaweza kuwa na tafsiri nyingi, akisisitiza kuwa kila neno lina maana maalumu isiyoweza kubadilishwa kwa visawe. Tafsiri yake haikukamilika na ilihusu hasa sura 14 fupi za mwisho za Qur’ani. Mbinu yake ya kifasihi iliathiriwa na mwalimu na mume wake Amin al-Khuli pamoja na Muhammad Abduh. Ingawa hakujiona kama mwanafeministi, maandishi yake yalionesha imani kwamba wanawake wana uwezo mkubwa wa kuelezea maisha ya wanawake kuliko wanaume. Katika maisha yake alitunukiwa tuzo mbalimbali. Mwaka 1987 alipokea Tuzo ya Taifa ya Misri, na mwaka 1994 alipokea Tuzo ya Kimataifa ya Mfalme Faisal kwa Fasihi ya Kiarabu kwa pamoja na Widād Al-Qāḍī. Aliolewa na Amin al-Khuli. Alifariki dunia mjini Cairo kutokana na mshtuko wa moyo uliotokana na kiharusi.<ref>Associated Press (December 2, 1998) Prominent Egyptian Islamic writer, Abdul-Rahman dies at 85.</ref> Alitoa maktaba yake kwa matumizi ya utafiti, na mwaka 1985 alijengewa sanamu kwa heshima yake mjini Cairo.<ref>{{Cite web |title=هُنّ.. بنت الشاطئ.. عائشة عبد الرحمن فقيهة التجديد |url=[https://www.youm7.com/story/2024/4/1/%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%91-%D8%A8%D9%86%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%A6-%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86-%D9%81%D9%82%D9%8A%D9%87%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AC%D9%8A%D8%AF/6530840](https://www.youm7.com/story/2024/4/1/%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%91-%D8%A8%D9%86%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%A6-%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86-%D9%81%D9%82%D9%8A%D9%87%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AC%D9%8A%D8%AF/6530840) |access-date=2026-01-16 |language=ar}}</ref> == Machapisho teule == Miongoni mwa kazi zake maarufu ni: * ''al Rif al-Misri'' (“Mashamba ya Misri”) (1936) * ''Qadiyat al-fallah'' (“Tatizo la mkulima”) (1938) * ''Secret of the Beach and Master of the Estate: The Story of a Sinful Woman'' (1942) * ''Ard al-mu'jizat'' (“Ardhi ya Miujiza”) (1952) * ''al-Ghufran'' (“Msamaha”) (1954) * ''Banat al-nabi'' (“Mabinti wa Mtume”) (1956) * ''al-Khansa'' (1957) * ''Umm al-nabi'' (“Mama wa Mtume”) (1961) * ''New Values in Arabic Literature'' (1961) * ''Contemporary Arab Women Poets'' (1963) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1913|1998}} [[Jamii:Waliozaliwa 1913]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] [[Jamii:Waliofariki 1998]] [[Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu]] [[Jamii:FFD22]] jzzrje14cw89riwiv9azjywzf5uq7y8 1507675 1507674 2026-04-20T11:31:39Z Valuegirl 87699 1507675 wikitext text/x-wiki [[Faili:Aisha-Abdel-Rahman.JPG|alt=Aisha Abd al-{{Infobox Person |jina = Aisha Abd al-Rahman |picha = [[File:Aisha-Abdel-Rahman.JPG|Aisha-Abdel-Rahman]] |maelezo_ya_picha = picha ya Aisha Abd al-Rahman |tarehe_ya_kuzaliwa = Novemba 18 1913 |mahala_pa_kuzaliwa = Damietta |tarehe_ya_kufariki = |mahala_alipofia = |majina_mengine = Binti al-shati |anafahamika kwa = |kazi_yake = profesa na mwandishi wa misri |nchi = Misri }}Rahman|thumb|Aisha Abd al-Rahman]] '''Aisha Abd al-Rahman''' (kwa [[Kiarabu]]: عائشة عبد الرحمن , [[Novemba 18 ]] [[1913]] - [[1 Desemba]] [[1998]]) alikuwa [[profesa]] na [[mwandishi]] wa [[Misri]] ambaye alichapisha kwa jina la ''Bint al-Shaṭi'' ( بِنْت ٱلشّاطِئ "mtoto wa ukingo wa Mto"). == Maisha na kazi == Alizaliwa tarehe 18 Novemba 1913 katika mji wa Damietta, katika mkoa wa Domyat, Misri.<ref>{{Cite news|url=[https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdul-rahman-1191515.html](https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdul-rahman-1191515.html) |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160527015610/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdul-rahman-1191515.html](https://web.archive.org/web/20160527015610/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-aisha-abdul-rahman-1191515.html) |archive-date=2016-05-27 |url-access=limited |url-status=live|title=Obituary: Aisha Abdul-Rahman|date=1998-12-15|work=The Independent|access-date=2018-03-18|language=en-GB}}</ref> Baba yake alikuwa mwalimu katika taasisi ya dini ya Domyat. Alianza elimu yake kwa kuhifadhi na kusoma Qur’ani katika shule za jadi za vijijini.<ref>{{Cite book |url=[https://www.worldcat.org/title/181138760](https://www.worldcat.org/title/181138760) |title=Arab women writers: a critical reference guide, 1873-1999 |date=2008 |publisher=The American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-146-9}}</ref> Akiwa na umri wa miaka kumi, mama yake, licha ya kuwa hakujua kusoma wala kuandika, alimwandikisha shule wakati baba yake alikuwa safarini. Baadaye alipelekwa Mansoura kwa masomo ya juu, ambako alisoma katika shule ya al-Luzi al-Amiriya kwa wasichana.<ref>{{Cite book |url=[https://www.worldcat.org/title/181138760](https://www.worldcat.org/title/181138760) |title=Arab women writers: a critical reference guide, 1873-1999 |date=2008 |publisher=The American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-146-9}}</ref> Baada ya kupata cheti cha ualimu, alifundisha katika shule ya wasichana huko Mansoura. Kisha alisoma lugha ya Kiarabu katika Chuo Kikuu cha Cairo, akapata shahada ya kwanza mwaka 1939 na shahada ya uzamili mwaka 1941.<ref>{{Cite web |title=22 عاما على رحيل بنت الشاطئ.. عائشة عبد الرحمن حارسة التراث وفقيهة التجديد |url=[https://www.aljazeera.net/culture/2020/11/29/22-%d8%b9%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%8b-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d8%b1%d8%ad%d9%8a%d9%84-%d8%a8%d9%86%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%a7%d8%b7%d8%a6-%d8%b9%d8%a7%d8%a6%d8%b4%d8%a9-%d8%b9%d8%a8%d8%af](https://www.aljazeera.net/culture/2020/11/29/22-%d8%b9%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%8b-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d8%b1%d8%ad%d9%8a%d9%84-%d8%a8%d9%86%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%a7%d8%b7%d8%a6-%d8%b9%d8%a7%d8%a6%d8%b4%d8%a9-%d8%b9%d8%a8%d8%af) |access-date=2026-01-16 |website=الجزيرة نت |language=ar}}</ref> Mwaka 1942 alianza kufanya kazi kama mkaguzi wa ufundishaji wa fasihi ya Kiarabu katika Wizara ya Elimu ya Misri. Alipata shahada ya uzamivu (PhD) mwaka 1950 kwa mafanikio makubwa, na kuteuliwa kuwa profesa wa fasihi ya Kiarabu katika Chuo cha Wanawake cha Chuo Kikuu cha Ain Shams.<ref>Larousse Dictionary of Women, edited by Melanie Parry, Larousse, 1996</ref> Aliandika riwaya na wasifu wa wanawake wa mwanzo wa Uislamu pamoja na kazi za uhakiki wa fasihi.<ref>Arab Women Novelists: The Formative Years and Beyond by Joseph T. Zeidan, State University of New York Press, 1995</ref> Alikuwa mwanamke wa pili wa kisasa kufanya tafsiri ya Qur’ani. Tafsiri yake (*al-Tafsīr al-Bayānī lil-Qurʾān al-Karīm*) ilichapishwa katika juzuu mbili kati ya mwaka 1966 na 1969. Kazi hiyo ilijulikana kwa mbinu yake ya kutegemea Qur’ani pekee bila kutumia vyanzo vya nje, hasa vile vya Biblia au asili ya Kiyahudi. Pia alipinga dhana ya jadi kwamba aya moja inaweza kuwa na tafsiri nyingi, akisisitiza kuwa kila neno lina maana maalumu isiyoweza kubadilishwa kwa visawe. Tafsiri yake haikukamilika na ilihusu hasa sura 14 fupi za mwisho za Qur’ani. Mbinu yake ya kifasihi iliathiriwa na mwalimu na mume wake Amin al-Khuli pamoja na Muhammad Abduh. Ingawa hakujiona kama mwanafeministi, maandishi yake yalionesha imani kwamba wanawake wana uwezo mkubwa wa kuelezea maisha ya wanawake kuliko wanaume. Katika maisha yake alitunukiwa tuzo mbalimbali. Mwaka 1987 alipokea Tuzo ya Taifa ya Misri, na mwaka 1994 alipokea Tuzo ya Kimataifa ya Mfalme Faisal kwa Fasihi ya Kiarabu kwa pamoja na Widād Al-Qāḍī. Aliolewa na Amin al-Khuli. Alifariki dunia mjini Cairo kutokana na mshtuko wa moyo uliotokana na kiharusi.<ref>Associated Press (December 2, 1998) Prominent Egyptian Islamic writer, Abdul-Rahman dies at 85.</ref> Alitoa maktaba yake kwa matumizi ya utafiti, na mwaka 1985 alijengewa sanamu kwa heshima yake mjini Cairo.<ref>{{Cite web |title=هُنّ.. بنت الشاطئ.. عائشة عبد الرحمن فقيهة التجديد |url=[https://www.youm7.com/story/2024/4/1/%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%91-%D8%A8%D9%86%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%A6-%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86-%D9%81%D9%82%D9%8A%D9%87%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AC%D9%8A%D8%AF/6530840](https://www.youm7.com/story/2024/4/1/%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%91-%D8%A8%D9%86%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%A6-%D8%B9%D8%A7%D8%A6%D8%B4%D8%A9-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86-%D9%81%D9%82%D9%8A%D9%87%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AC%D9%8A%D8%AF/6530840) |access-date=2026-01-16 |language=ar}}</ref> == Machapisho teule == Miongoni mwa kazi zake maarufu ni: * ''al Rif al-Misri'' (“Mashamba ya Misri”) (1936) * ''Qadiyat al-fallah'' (“Tatizo la mkulima”) (1938) * ''Secret of the Beach and Master of the Estate: The Story of a Sinful Woman'' (1942) * ''Ard al-mu'jizat'' (“Ardhi ya Miujiza”) (1952) * ''al-Ghufran'' (“Msamaha”) (1954) * ''Banat al-nabi'' (“Mabinti wa Mtume”) (1956) * ''al-Khansa'' (1957) * ''Umm al-nabi'' (“Mama wa Mtume”) (1961) * ''New Values in Arabic Literature'' (1961) * ''Contemporary Arab Women Poets'' (1963) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1913|1998}} [[Jamii:Waliozaliwa 1913]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] [[Jamii:Waliofariki 1998]] [[Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu]] [[Jamii:FFD22]] 4qfgoqdc6d4bqk62s009kt1fr8uikie Doria Shafik 0 147068 1507601 1304931 2026-04-20T09:37:08Z Egipa 87700 1507601 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person |jina = Doria Shafik |picha = Doria_Shafik.jpg |maelezo_ya_picha = |tarehe_ya_kuzaliwa = 14 Decemba 1908 |mahala_pa_kuzaliwa = Misri |tarehe_ya_kufariki = 20 Septemba 1975 |mahala_alipofia = |majina_mengine = |anafahamika kwa = |kazi_yake = Mwanaharakati , Mshairi , mhariri |nchi = Misri }} '''Doria Shafik''' (kwa [[Kiarabu]]: درية شفيق‎; [[14 Desemba]] [[1908]] – [[20 Septemba]] [[1975]]) alikuwa [[mwanaharakati]], [[mshairi]] na [[mhariri]] wa [[Misri]], na mmoja kati ya [[viongozi]] wakuu walioongoza [[harakati]] za [[ukombozi]] wa [[wanawake]] nchini katikati ya [[miaka ya 1940]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EFI7tr9XK6EC&pg=RA3-PA27|title=The Oxford Encyclopedia of Women in World History|last=Smith|first=Bonnie G.|date=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-514890-9|language=en}}</ref> Matokeo ya moja kwa moja ya juhudi zake ulipelekea wanawake wa [[Misri]] kuruhusiwa kupiga [[kura]] kupitia [[Katiba ya Misri|katiba]] ya nchi. == Maisha ya awali == Doria Shafik alizaliwa tarehe 14 Desemba 1908 katika mji wa [[Tanta]], Misri, akiwa mtoto wa Ahmad Chafik na Ratiba Nassif.<ref name=:1/><ref>{{Cite book|author=Cynthia Nelson|title=Doria Shafik, Egyptian feminist: a woman apart|date=1996|publisher=University Press of Florida|isbn=0-8130-1455-7|location=Gainesville, Fla.|oclc=34514021}}</ref>{{Rp|3}} Alisoma katika shule ya msingi ya Kifaransa Tanta na baadaye shule ya sekondari ya wasichana hadi alipofikisha miaka 16. Kisha alihamia Cairo kumalizia elimu ya sekondari (baccalauréat). Akiwa na miaka 18, alikuwa miongoni mwa wasichana wa kwanza wa Misri kupata shahada hiyo. Alipata udhamini wa Serikali ya Misri kwenda kusoma katika Chuo Kikuu cha Sorbonne, Paris. Pia alisoma shahada ya uzamivu (PhD) katika falsafa.<ref name=femis>{{cite journal|author=Cynthia Nelson|title=The Voices of Doria Shafik: Feminist Consciousness in Egypt, 1940-1960|journal=Feminist Issues|date=Fall 1986|volume=6|issue=2|pages=15–31|doi=10.1007/BF02685640}}</ref> Alitunukiwa PhD yake kwa daraja la juu (Mention très honorable). Mwaka 1935, alishiriki shindano la urembo ambalo lilizua mjadala mkubwa nchini Misri.<ref name=:1>{{cite news|date=22 August 2018|title=Overlooked No More: Doria Shafik, Who Led Egypt's Women's Liberation Movement|language=en-US|work=The New York Times|url=[https://www.nytimes.com/2018/08/22/obituaries/doria-shafik-overlooked.html|access-date=19](https://www.nytimes.com/2018/08/22/obituaries/doria-shafik-overlooked.html|access-date=19) December 2020|issn=0362-4331|archive-date=15 August 2019|archive-url=[https://web.archive.org/web/20190815205514/https://www.nytimes.com/2018/08/22/obituaries/doria-shafik-overlooked.html|url-status=live}}](https://web.archive.org/web/20190815205514/https://www.nytimes.com/2018/08/22/obituaries/doria-shafik-overlooked.html|url-status=live}})</ref> Akiwa Paris, Shafik alimuoa Nureldin Raga’i, mwanafunzi wa sheria aliyekuwa pia kwenye udhamini. == Kazi na uanaharakati == Aliporudi Misri mwaka 1940, Shafik alitarajia kufundisha katika Chuo Kikuu cha Cairo, lakini ombi lake lilikataliwa kwa madai kuwa alikuwa “mwenye mawazo ya kiliberali kupita kiasi”.<ref name=femis/> Mwaka 1945 aliteuliwa kuwa mhariri mkuu wa jarida la Kifaransa ''La Femme Nouvelle''. Baadaye alianzisha jarida la Kiarabu ''[[Bint Al Nil]]'' (“Binti wa Nile”) lililolenga kuwapa wanawake elimu na nafasi bora katika jamii.<ref>{{cite web|title=Bint al Nil Journal|url=[http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll19|website=digitalcollections.aucegypt.edu|access-date=4](http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll19|website=digitalcollections.aucegypt.edu|access-date=4) May 2018|archive-date=4 May 2018|archive-url=[https://web.archive.org/web/20180504225737/http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll19|url-status=live}}](https://web.archive.org/web/20180504225737/http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/landingpage/collection/p15795coll19|url-status=live}})</ref><ref name=:0>{{cite web|url=[http://english.al-akhbar.com/node/4958](http://english.al-akhbar.com/node/4958) |title=Durriya Shafiq: Rebellious Daughter of the Nile|date=8 March 2012|access-date=31 August 2015|work=Al Akhbar |last=Kheir|first=Mohammed|archive-url=[https://web.archive.org/web/20150921053331/http://english.al-akhbar.com/node/4958|archive-date=21](https://web.archive.org/web/20150921053331/http://english.al-akhbar.com/node/4958|archive-date=21) September 2015|url-status=dead}}</ref> Toleo la kwanza lilitoka Novemba 1945 na liliuzwa haraka sana. Mwaka 1948 alianzisha Umoja wa Bint Al Nil ili kutatua matatizo ya kijamii ya wanawake na kuhakikisha wanashiriki katika sera za nchi.<ref>{{cite web|author=Nadje S. Al Ali|title=Women's Movements in the Middle East: Case Studies of Egypt and Turkey|url=[https://eprints.soas.ac.uk/4889/2/UNRISD_Report_final.pdf|publisher=SOAS|access-date=21](https://eprints.soas.ac.uk/4889/2/UNRISD_Report_final.pdf|publisher=SOAS|access-date=21) September 2014|format=Report|archive-date=2 August 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170802003923/https://eprints.soas.ac.uk/4889/2/UNRISD_Report_final.pdf|url-status=live}}](https://web.archive.org/web/20170802003923/https://eprints.soas.ac.uk/4889/2/UNRISD_Report_final.pdf|url-status=live}})</ref> Aliongozwa sana na [[Huda Sha'arawi]] na aliendelea kupigania haki za wanawake hata baada ya kifo chake mwaka 1947. === Kuvamia Bunge === Mwaka 1951 aliratibu maandamano ya wanawake 1,500 waliovamia bunge kwa saa nne wakidai haki za kijamii na kisiasa. Aliwakilishwa mahakamani na [[Mufidah Abdul Rahman]].<ref>{{cite book|author=Cynthia Nelson|title=Doria Shafik Egyptian Feminist: A Woman apart|url=[https://books.google.com/books?id=qGy0OIUH2RkC&pg=PA173|year=1996|publisher=American](https://books.google.com/books?id=qGy0OIUH2RkC&pg=PA173|year=1996|publisher=American) Univ in Cairo Press|isbn=978-977-424-413-1|pages=169–176}}</ref> === Kikosi cha kijeshi cha wanawake === Mwaka 1951 alianzisha kikundi cha kijeshi cha wanawake cha Bint Al Nil. Mwaka 1952 aliongoza maandamano yaliyofunga tawi la Barclays Bank na kukamatwa na polisi. === Mgomo wa njaa === Mwaka 1954 alifanya mgomo wa njaa wa siku 8 kupinga kukosekana kwa wanawake katika kamati ya katiba. === Haki ya kupiga kura === Mwaka 1956 wanawake walipata haki ya kupiga kura kupitia katiba mpya kutokana na juhudi zake. === Mgomo wa pili wa njaa === Mwaka 1957 alifanya mgomo mwingine wa njaa kupinga utawala wa Rais Nasser, na baadaye akawekwa chini ya kifungo cha nyumbani. === Kazi ya fasihi === Aliandika riwaya ''L'Esclave de Sultane'' pamoja na mashairi na kumbukumbu zake. == Maisha ya mwisho na kifo == Baada ya kuwekwa chini ya kifungo, aliishi maisha ya upweke hadi alipofariki mwaka 1975 baada ya kujiua kwa kuruka kutoka kwenye roshani ya nyumba yake.<ref name=:0/> == Maisha ya binafsi == Alimuoa Nureldin Ragai mwaka 1937 na walizaa watoto wawili, Jehane na Aziza. == Tuzo na heshima == Mnamo 14 Desemba 2016, Google ilimuenzi kwa Google Doodle kuadhimisha miaka 108 tangu kuzaliwa kwake. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-mtu}} {{BD|1908|1975}} [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu]] [[Jamii:FFD22]] 6bwosigwdrx4nqt1z5xzw40fz3chyv6 Bertha Mkhize 0 151253 1507584 1490174 2026-04-20T08:56:22Z EmmyTsd 68054 1507584 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person |jina = Bertha Mkhize |picha = |maelezo_ya_picha = |tarehe_ya_kuzaliwa = 6 Juni1889 |mahala_pa_kuzaliwa = |tarehe_ya_kufariki = |mahala_alipofia = |majina_mengine = Bertha Mkhize |anafahamika kwa = |kazi_yake = mwalimu |nchi = Afrika Kusini }} '''Bertha Mkhize''' ([[6 Juni]] [[1889]] – [[3 Oktoba]] [[1981]]) alikuwa [[mwalimu]] wa [[Afrika Kusini]], ambaye alipata [[ukombozi]] wa ki[[sheria]] kama ''[[mwanamke]] pekee'' anayeendesha [[biashara]] kwa haki yake mwenyewe. [[Serikali]] ilipoanza kutekeleza [[Apartheid]] mwishoni mwa miaka ya [[1940]] na mwanzoni mwa miaka ya [[1950]], alijiunga na vyama vya wafanyakazi na mashirika ya wanawake, akiongoza maandamano dhidi ya sera za serikali. Alikamatwa mara mbili kwa shughuli hizi na kushtakiwa katika tukio la pili kwa [[uhaini]], lakini hakupatikana na hatia ya tuhuma hizo. Alipolazimika kuacha biashara yake, akawa painia katika Imani ya [[Baha'i|Baháʼí]], akikumbatia fundisho lake la usawa kwa watu wote. Alifanya kazi kuanzisha [[jumuiya]] ishirini na nane za Wabaháʼí katika [[KwaZulu-Natal]].<ref>{{Rejea kitabu|last=Mandela|first=Nelson|authorlink=Nelson Mandela| title = The Struggle Is My Life|url=https://books.google.com/books?id=beRL3schM0kC&pg=PA34|year=1990|publisher=Popular Prakashan|location=Bombay, India|isbn=978-81-7154-523-0}}</ref> == Maisha ya awali == Nhlumba Bertha Mkhize alizaliwa tarehe [[6 Juni]] [[1889]] huko Embo, karibu na Umkomaas katika jimbo la kusini la [[KwaZulu-Natal]], Afrika Kusini kwa Mashobane Mkhize, dereva wa gari la ng'ombe. Akiwa na umri wa miaka minne, babake Mkhize alifariki na familia ikahamia Inanda, ambako alijiandikisha katika Shule ya [[Seminari]] ya Inanda . Alikuwa mmoja wa wanafunzi wa kwanza wa shule ya wasichana wote. Baada ya kumaliza masomo yake katika seminari, aliendelea na kuhitimu kutoka [[Shule ya Upili]] ya Ohlange . ==Kazi == Mwaka 1907, Mkhize alianza kufundisha katika Inanda Seminary na alibaki hapo kwa miaka minne. Akiwa mwalimu, alijifunza pia ushonaji (tailoring).{{sfn|Mnyandu|2010|p=3}} Mwaka 1909 alipewa uhuru wa kisheria (legal emancipation). Mchakato huo ulimhitaji kufika mbele ya hakimu akiwa na hati iliyosainiwa na walezi wake, ikimpa ruhusa ya kusimamia shughuli zake bila idhini ya wanaume wa familia yake. Hii ilikuwa hatua isiyo ya kawaida kwa wanawake wa Kizulu wakati huo, na ilimpa haki ya kumiliki au kuanzisha biashara yake mwenyewe.{{sfn|''The Baháʼí World''|1986|p=773}} Mwaka 1911 aliacha kazi ya ualimu{{sfn|Mnyandu|2010|p=3}} na kuhamia Durban ambako alifanya kazi ya ushonaji pamoja na kaka yake.{{sfn|South African History Online|17 February 2011}} Aliendelea kujihusisha na elimu ya watoto, akifanya kazi katika kituo cha watoto kwa takribani miaka 25. Pia alikosoa hatua kandamizi dhidi ya jamii, kama vile kuchinja mifugo bila sababu au kulazimisha watu na wanyama wao kuogeshwa dawa za kuua wadudu kwa kisingizio cha kudhibiti ugonjwa wa typhus.{{sfn|''The Baháʼí World''|1986|p=773}} Mkhize alijiunga na African National Congress Women's League (ANCWL) wakati wa kuanzishwa kwake, na alihusika katika harakati za haki za wanawake. Alishiriki maandamano ya mwaka 1931 na 1936 dhidi ya sheria za pasi kwa wanawake. Pia alijiunga na Industrial and Commercial Workers' Union, akipinga amri za curfew, mishahara midogo na vikwazo vya kazi.{{sfn|South African History Online|17 February 2011}} Katika miaka ya 1950, sheria za Apartheid zililazimisha wanawake kuondoka maeneo ya mijini au kuishi na wanaume waliokuwa na vibali vya kudumu. Mkhize aliongoza maandamano Durban mwaka 1950 dhidi ya sheria hizi.{{sfn|South African History Online|30 March 2011}} Mwaka 1952, alishiriki maandamano makubwa ya wanawake takribani 500 katika Durban City Council kama sehemu ya Defiance Campaign. Alikamatwa na kufungwa jela kwa miezi kadhaa kwa kupinga sheria hizo.{{sfn|''The Baháʼí World''|1986|p=773}} Baada ya mafanikio ya maandamano, Mkhize alisaidia kuanzishwa kwa Federation of South African Women (FEDSAW) mwaka 1954. Alikuwa mmoja wa makamu wa rais wa kitaifa pamoja na Florence Matomela, Lillian Ngoyi na Gladys Smith.{{sfn|South African History Online|17 February 2011}} Shirika hilo liliandika Women's Charter iliyotetea usawa wa kijamii, kisiasa na kiuchumi bila kujali rangi. Mwaka 1956, alikua Rais wa ANC Women's League na alisaidia kuandaa maandamano makubwa dhidi ya sheria za pasi kwa wanawake. Mwezi Desemba 1956 alikamatwa pamoja na viongozi wengine akiwemo Frances Baard, Helen Joseph na Annie Silinga kwa tuhuma za uhaini, lakini wote baadaye waliachiliwa huru baada ya kesi ya miaka minne na nusu.{{sfn|South African History Online|30 March 2011}} Mwaka 1958 alijiunga na Baháʼí Faith na akawa mwanachama rasmi mwaka 1959. Aliendelea kufanya biashara Durban hadi mwaka 1965 ambapo serikali ya jiji ilifunga biashara zote za Waafrika. Baadaye alihamia Eshowe ambako alifanya kazi kama mwalimu wa Baháʼí Faith na kusaidia kuanzisha jumuiya 28 mpya. Mwaka 1968 alichaguliwa kuwa mjumbe wa National Spiritual Assembly of South and West Africa. Alitafsiri maandiko mengi ya Baháʼí kwenda lugha ya Kizulu. Afya yake ilianza kudhoofika mwaka 1975, lakini aliendelea kufanya kazi hadi 1978 alipostaafu na kurudi Inanda. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Sheria]] [[Jamii:Haki za binadamu]] 091o0iv58c6bfdpzme9h0tdojaj0e20 Ourida Chouaki 0 180327 1507640 1329606 2026-04-20T10:15:31Z EmmyTsd 68054 1507640 wikitext text/x-wiki '''Ourida Chouaki''' (alizaliwa [[1953]] au [[1954]] - alifariki [[12 Agosti]] [[2015]]) alikuwa [[mwanaharakati]] wa haki za wanawake kutokea [[Aljeria|Algeria]].Ourida ni Mwanzilishi wa chama kinachopigania mageuzi ya Kanuni ya Familia ya Algeria ukiratibu takribani miaka 20, barakat! ambayo ilifanikiwa kuchukua nafasi ya sheria mnamo [[2004]]. ==Maisha== '''Chouaki''' alikuwa dada wa mwanaharakati wa elimu na mwanachama wa chama cha Democratic and Social Movement Salah Chouaki, ambaye aliuawa na wapiganaji wa Armed Islamic Group of Algeria katika miaka ya [[1990]].<ref>{{cite book|last1=Bennoune|first1=Karima|title=Your Fatwa Does Not Apply Here: Untold Stories from the Fight Against Muslim Fundamentalism|date=2013|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=9780393240658|url=https://books.google.com/books?id=_yRcLAHzCpwC|language=en}}</ref><ref name="med">{{cite news|last1=Touaibia|first1=Nadjib|title=Algérie: le décès d'Ourida Chouaki, une grande perte pour le mouvement féminin national|url=https://www.mediaterranee.com/1672015-algerie-le-deces-dourida-chouaki-une-grande-perte-pour-le-mouvement-feminin-national.html|accessdate=4 November 2017|work=Médiaterranée|date=16 August 2015|language=fr}}</ref> Baadaye alisema kuwa ni muhimu kuheshimu kumbukumbu za waliopoteza maisha kutokana na makundi ya Kiislamu kwa kupinga itikadi za msimamo mkali na kudhoofisha fikra za jihad.<ref>{{cite news|title=Compromise with political Islam is impossible|url=https://www.opendemocracy.net/5050/salah-chouaki/compromise-with-political-islam-is-impossible|accessdate=4 November 2017|work=openDemocracy|date=13 September 2014|language=en}}</ref> Chouaki alikuwa mhadhiri wa fizikia katika University of Sciences and Technology Houari Boumediene iliyopo Bab Ezzouar.<ref name="med"/> Alikuwa mtetezi mkali wa haki za wanawake na alikuwa mkuu wa chama cha Tarwa n'Fadhma n'Soumer, ambacho kilipigania mageuzi ya sheria ya familia na usawa wa kijinsia.<ref name="med"/> Shirika hilo lilipewa jina la [[Lalla Fatma N'Soumer]], mwanamke wa karne ya 19 aliyekuwa ishara ya mapambano ya wanawake nchini Algeria.<ref name =wlum>{{cite web|title=Algérie: "Cette réforme est une concession de plus faite aux islamistes"|url=http://www.wluml.org/fr/node/1962|publisher=Women Living Under Muslim Laws|accessdate=4 November 2017|language=fr|archive-date=4 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504235412/http://www.wluml.org/fr/node/1962|url-status=dead}}</ref> Chouaki aliratibu kampeni ya mwaka 2003 iitwayo '''20 ans, barakat!''' (Miaka 20 inatosha!) iliyolenga kurekebisha Sheria ya Familia ya Algeria ya [[1984]].<ref name="berber1">{{cite news|last1=Guenanfa|first1=Hadjer|title=Ourida Chouaki, militante des droits de la femme, n'est plus|url=http://www.berberes.com/nouvelles/5680-ourida-chouaki-militante-des-droits-de-la-femme-n-est-plus|accessdate=4 November 2017|work=Berberes|language=fr-fr}}</ref> Kampeni hiyo ililenga kuhakikisha malipo ya matunzo baada ya talaka, kupiga marufuku ndoa za wake wengi, kutoa haki sawa za malezi ya watoto, kufuta uangalizi wa lazima wa wanaume katika ndoa, na kuhakikisha haki sawa za talaka kwa wanawake na wanaume. Kampeni hiyo ilifanikiwa kushinikiza bunge la Algeria kufanya marekebisho ya sheria ya familia mnamo mwaka [[2004]]. Hata hivyo, Chouaki aliikosoa sheria hiyo mpya akisema ina utata mwingi na bado inaacha nafasi kwa uangalizi wa ndoa unaoweka wanawake chini ya wanaume. Pia alihofia kuwa majaji walikuwa na mamlaka makubwa sana katika kesi za talaka, jambo ambalo lingeweza kuathiri haki za wanawake.<ref name="wlum"/> Chouaki alikuwa mwanachama wa Sekretarieti ya Afrika ya Kimataifa ya Marche mondiale des Femmes na pia kamati ya uangalizi ya Forum Social Maghrébin.<ref name="med"/> Alifariki katika Hospitali ya Beni Messous mjini Algiers tarehe 14 Agosti [[2015]] akiwa na umri wa miaka 61 baada ya kuugua ugonjwa wa ghafla. Siku moja kabla ya kifo chake alikuwa akijiandaa kwa maandamano ya wanawake dhidi ya umaskini na ukosefu wa usawa yaliyopangwa kufanyika Marseille, Ufaransa. ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:waliozaliwa 1953]] [[Jamii:waliofariki 2015]] [[Jamii:Wanawake wa Kiafrika kwenye Wikipedia]] rvfvd91jwq2u6s2ui6d6hbc0n6qszds 1507643 1507640 2026-04-20T10:18:06Z EmmyTsd 68054 1507643 wikitext text/x-wiki '''Ourida Chouaki''' (alizaliwa [[1953]] au [[1954]] - alifariki [[12 Agosti]] [[2015]]) alikuwa [[mwanaharakati]] wa haki za wanawake kutokea [[Aljeria|Algeria]].Ourida ni Mwanzilishi wa chama kinachopigania mageuzi ya Kanuni ya Familia ya Algeria ukiratibu takribani miaka 20, barakat! ambayo ilifanikiwa kuchukua nafasi ya sheria mnamo [[2004]]. ==Maisha== '''Chouaki''' alikuwa dada wa mwanaharakati wa elimu na mwanachama wa chama cha Democratic and Social Movement Salah Chouaki, ambaye aliuawa na wapiganaji wa Armed Islamic Group of Algeria katika miaka ya [[1990]].<ref>{{cite book|last1=Bennoune|first1=Karima|title=Your Fatwa Does Not Apply Here: Untold Stories from the Fight Against Muslim Fundamentalism|date=2013|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=9780393240658|url=https://books.google.com/books?id=_yRcLAHzCpwC|language=en}}</ref><ref name="med">{{cite news|last1=Touaibia|first1=Nadjib|title=Algérie: le décès d'Ourida Chouaki, une grande perte pour le mouvement féminin national|url=https://www.mediaterranee.com/1672015-algerie-le-deces-dourida-chouaki-une-grande-perte-pour-le-mouvement-feminin-national.html|accessdate=4 November 2017|work=Médiaterranée|date=16 August 2015|language=fr}}</ref> Baadaye alisema kuwa ni muhimu kuheshimu kumbukumbu za waliopoteza maisha kutokana na makundi ya Kiislamu kwa kupinga itikadi za msimamo mkali na kudhoofisha fikra za jihad.<ref>{{cite news|title=Compromise with political Islam is impossible|url=https://www.opendemocracy.net/5050/salah-chouaki/compromise-with-political-islam-is-impossible|accessdate=4 November 2017|work=openDemocracy|date=13 September 2014|language=en}}</ref> Chouaki alikuwa mhadhiri wa fizikia katika University of Sciences and Technology Houari Boumediene iliyopo Bab Ezzouar.<ref name="med"/> Alikuwa mtetezi mkali wa haki za wanawake na alikuwa mkuu wa chama cha Tarwa n'Fadhma n'Soumer, ambacho kilipigania mageuzi ya sheria ya familia na usawa wa kijinsia.<ref name="med"/> Shirika hilo lilipewa jina la [[Lalla Fatma N'Soumer]], mwanamke wa karne ya 19 aliyekuwa ishara ya mapambano ya wanawake nchini Algeria.<ref name =wlum>{{cite web|title=Algérie: "Cette réforme est une concession de plus faite aux islamistes"|url=http://www.wluml.org/fr/node/1962|publisher=Women Living Under Muslim Laws|accessdate=4 November 2017|language=fr|archive-date=4 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504235412/http://www.wluml.org/fr/node/1962|url-status=dead}}</ref> Chouaki aliratibu kampeni ya mwaka 2003 iitwayo '''20 ans, barakat!''' (Miaka 20 inatosha!) iliyolenga kurekebisha Sheria ya Familia ya Algeria ya [[1984]].<ref name="berber1">{{cite news|last1=Guenanfa|first1=Hadjer|title=Ourida Chouaki, militante des droits de la femme, n'est plus|url=http://www.berberes.com/nouvelles/5680-ourida-chouaki-militante-des-droits-de-la-femme-n-est-plus|accessdate=4 November 2017|work=Berberes|language=fr-fr}}</ref> Kampeni hiyo ililenga kuhakikisha malipo ya matunzo baada ya talaka, kupiga marufuku ndoa za wake wengi, kutoa haki sawa za malezi ya watoto, kufuta uangalizi wa lazima wa wanaume katika ndoa, na kuhakikisha haki sawa za talaka kwa wanawake na wanaume. Chouaki alikuwa mwanachama wa Sekretarieti ya Afrika ya Kimataifa ya Marche mondiale des Femmes na pia wa kamati ya usimamizi ya Forum Social Maghrébin.<ref name="med"/> Alifariki katika Hospitali ya Beni Messous mjini Algiers tarehe 14 Agosti 2015 akiwa na umri wa miaka 61 baada ya kuugua ugonjwa wa ghafla. Siku moja kabla ya kifo chake, alikuwa akiendelea na maandalizi ya maandamano ya wanawake dhidi ya umaskini na ukosefu wa usawa yaliyopangwa kufanyika [[Marseille]], Ufaransa.<ref name="med"/> Shirika la Tarwa n'Fadhma n'Soumer lilitarajiwa pia kutuma ujumbe wa wawakilishi wake kushiriki katika maandamano hayo, kama sehemu ya kuunga mkono juhudi za Chouaki za kupigania haki za wanawake na usawa wa kijamii.<ref name="med"/> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:waliozaliwa 1953]] [[Jamii:waliofariki 2015]] [[Jamii:Wanawake wa Kiafrika kwenye Wikipedia]] os5p7qwm6sxi82fqwpj5nnzbyhls780 1507648 1507643 2026-04-20T10:21:21Z EmmyTsd 68054 1507648 wikitext text/x-wiki '''Ourida Chouaki''' (alizaliwa [[1953]] au [[1954]] - alifariki [[12 Agosti]] [[2015]]) alikuwa [[mwanaharakati]] wa haki za wanawake kutokea [[Aljeria|Algeria]].Ourida ni Mwanzilishi wa chama kinachopigania mageuzi ya Kanuni ya Familia ya Algeria ukiratibu takribani miaka 20, barakat! ambayo ilifanikiwa kuchukua nafasi ya sheria mnamo [[2004]]. ==Maisha== '''Chouaki''' alikuwa dada wa mwanaharakati wa elimu na mwanachama wa chama cha Democratic and Social Movement Salah Chouaki, ambaye aliuawa na wapiganaji wa Armed Islamic Group of Algeria katika miaka ya [[1990]].<ref>{{cite book|last1=Bennoune|first1=Karima|title=Your Fatwa Does Not Apply Here: Untold Stories from the Fight Against Muslim Fundamentalism|date=2013|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=9780393240658|url=https://books.google.com/books?id=_yRcLAHzCpwC|language=en}}</ref><ref name="med">{{cite news|last1=Touaibia|first1=Nadjib|title=Algérie: le décès d'Ourida Chouaki, une grande perte pour le mouvement féminin national|url=https://www.mediaterranee.com/1672015-algerie-le-deces-dourida-chouaki-une-grande-perte-pour-le-mouvement-feminin-national.html|accessdate=4 November 2017|work=Médiaterranée|date=16 August 2015|language=fr}}</ref> Baadaye alisema kuwa ni muhimu kuheshimu kumbukumbu za waliopoteza maisha kutokana na makundi ya Kiislamu kwa kupinga itikadi za msimamo mkali na kudhoofisha fikra za jihad.<ref>{{cite news|title=Compromise with political Islam is impossible|url=https://www.opendemocracy.net/5050/salah-chouaki/compromise-with-political-islam-is-impossible|accessdate=4 November 2017|work=openDemocracy|date=13 September 2014|language=en}}</ref> Chouaki alikuwa mhadhiri wa fizikia katika University of Sciences and Technology Houari Boumediene iliyopo Bab Ezzouar.<ref name="med"/> Alikuwa mtetezi mkali wa haki za wanawake na alikuwa mkuu wa chama cha Tarwa n'Fadhma n'Soumer, ambacho kilipigania mageuzi ya sheria ya familia na usawa wa kijinsia.<ref name="med"/> Shirika hilo lilipewa jina la [[Lalla Fatma N'Soumer]], mwanamke wa karne ya 19 aliyekuwa ishara ya mapambano ya wanawake nchini Algeria.<ref name =wlum>{{cite web|title=Algérie: "Cette réforme est une concession de plus faite aux islamistes"|url=http://www.wluml.org/fr/node/1962|publisher=Women Living Under Muslim Laws|accessdate=4 November 2017|language=fr|archive-date=4 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504235412/http://www.wluml.org/fr/node/1962|url-status=dead}}</ref> Chouaki aliratibu kampeni ya mwaka 2003 iitwayo 20 ans, barakat! (Miaka 20 inatosha!) iliyolenga kurekebisha Sheria ya Familia ya Algeria ya [[1984]].<ref name="berber1">{{cite news|last1=Guenanfa|first1=Hadjer|title=Ourida Chouaki, militante des droits de la femme, n'est plus|url=[http://www.berberes.com/nouvelles/5680-ourida-chouaki-militante-des-droits-de-la-femme-n-est-plus|accessdate=4](http://www.berberes.com/nouvelles/5680-ourida-chouaki-militante-des-droits-de-la-femme-n-est-plus|accessdate=4) November 2017|work=Berberes|language=fr-fr}}</ref> Kampeni hii ilisisitiza mabadiliko makubwa katika haki za wanawake ndani ya sheria hiyo, ikitaka kuhakikisha kuwa baada ya talaka kunakuwa na ulazima wa malipo ya matunzo kwa watoto na mwenzi aliyetelekezwa, kupiga marufuku mfumo wa mitala, na kutoa usawa katika haki za malezi ya watoto kati ya wanaume na wanawake. Aidha, ilipinga mfumo wa walii (mlezi wa ndoa) kwa wanawake, pamoja na kupunguza vikwazo vinavyowekwa kwa wanawake katika kupata haki ya talaka kwa usawa kama wanaume. Kupitia mikutano ya hadhara, makongamano na kampeni za mabango, pamoja na kutumia vyombo vya habari na mtandao, Chouaki na wenzake walilenga kuongeza uelewa wa umma kuhusu hitaji la mageuzi ya sheria ili kuimarisha usawa wa kijinsia na haki za kiraia nchini Algeria. Kampeni hiyo ililenga kuhakikisha malipo ya matunzo baada ya talaka, kupiga marufuku ndoa za wake wengi, kutoa haki sawa za malezi ya watoto, kufuta uangalizi wa lazima wa wanaume katika ndoa, na kuhakikisha haki sawa za talaka kwa wanawake na wanaume. Chouaki alikuwa mwanachama wa Sekretarieti ya Afrika ya Kimataifa ya Marche mondiale des Femmes na pia wa kamati ya usimamizi ya Forum Social Maghrébin.<ref name="med"/> Alifariki katika Hospitali ya Beni Messous mjini Algiers tarehe 14 Agosti 2015 akiwa na umri wa miaka 61 baada ya kuugua ugonjwa wa ghafla. Siku moja kabla ya kifo chake, alikuwa akiendelea na maandalizi ya maandamano ya wanawake dhidi ya umaskini na ukosefu wa usawa yaliyopangwa kufanyika [[Marseille]], [[Ufaransa]].<ref name="med"/> Shirika la Tarwa n'Fadhma n'Soumer lilitarajiwa pia kutuma ujumbe wa wawakilishi wake kushiriki katika maandamano hayo, kama sehemu ya kuunga mkono juhudi za Chouaki za kupigania haki za wanawake na usawa wa kijamii.<ref name="med" /> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:waliozaliwa 1953]] [[Jamii:waliofariki 2015]] [[Jamii:Wanawake wa Kiafrika kwenye Wikipedia]] 71wi9j3b7yi81nkffeeo3hox93lccp7 Jenni Williams 0 180782 1507316 1332381 2026-04-19T12:34:50Z EmmyTsd 68054 1507316 wikitext text/x-wiki '''Jenni Williams''' (alizaliwa 1962) ni [[mwanamke]] [[mwanaharakati]] wa haki za binadamu wa [[Zimbabwe]] na mwanzilishi wa Women of Zimbabwe Arise (WOZA). Kama mkosoaji mashuhuri wa serikali ya Rais Robert Mugabe, alielezwa na gazeti la The Guardian mwaka 2009 kama "moja ya miiba yenye kero kubwa kwa Mugabe".<ref name="G2009">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2009/may/10/jenni-williams-freedom-campaigner|title=The woman who took on Mugabe|author=Elizabeth Day|date=9 May 2009|newspaper=The Guardian|access-date=9 June 2012}}</ref> == Maisha ya awali == Williams alizaliwa katika [[Gwanda]], Zimbabwe, na alilelewa zaidi na mama yake Margaret Mary (née McConville), binti wa mwanamume Muirish ambaye alihama kwenda katika eneo lililokuwa Rhodesia kutoka County Armagh.<ref name=G2009/> Alikuwa mchimba dhahabu na baadaye alimuoa Bahlezi Moyo kutoka kabila la Matabele.<ref name="NYT2008">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/10/18/world/africa/18williams.html?pagewanted=all|title=From Underground, Leading a March for Democracy|first=Celia W.|last=Dugger|date=17 October 2008|newspaper=[[The New York Times]]|access-date=9 June 2012}}</ref> Baba yake wa Kiume mwenye asili ya Ireland alitoka Listowel, County Kerry. Akiwa na umri wa miaka 16, Williams aliacha shule ya sekondari ili kufanya kazi ili kumsaidia mama yake kugharamia elimu ya ndugu zake.<ref name=G2009 /> Mwaka 1994, kaka yake mkubwa alifariki kutokana na [[UKIMWI]].<ref name=G2009 /> == Harakati == Kuanzia mwaka 1994 hadi 2002, kampuni ya mahusiano ya umma iliyomilikiwa na kuongozwa na Williams iliwakilisha Chama cha Wakulima wa Kibiashara wa Zimbabwe. Hali hii ilisababisha kampuni ya Williams kuingia katika mgogoro na serikali ya Mugabe kutokana na sera yake ya kunyang’anya mashamba yanayomilikiwa na wazungu kama sehemu ya mageuzi ya ardhi.<ref name=G2009/> Baada ya Mugabe kuwahamasisha wapiganaji wa zamani kuchukua mashamba ya wazungu kwa nguvu, Williams alianza kupinga kile alichokiita ukiukwaji wa haki za binadamu. Pia alidai kuwa mashamba bora yalipewa washirika wa kisiasa wa Mugabe. Kutokana na mateso ya polisi yaliyofuata, Williams alilazimika kufunga kampuni yake.<ref name=G2009/> Mwaka 2002, Williams alikuwa mmoja wa waanzilishi wa WOZA, harakati ya msingi wa jamii iliyoundwa kutokana na hisia kwamba wanaume wa Zimbabwe hawakuchukua hatua dhidi ya serikali ya Mugabe. Harakati hiyo ililenga maandamano ya hadhara dhidi ya Mugabe, na ilikua hadi kufikia wanachama 70,000 katika miaka iliyofuata.<ref name=G2009/> Williams na viongozi wengine wa WOZA waliweka kanuni ya msingi kwamba uongozi lazima ushiriki katika maandamano hatarishi pamoja na wanachama wa kawaida: “Hatutamwambia mtu afanye jambo ambalo sisi wenyewe hatuko tayari kulifanya.” Kufikia mwaka 2008, Williams alikuwa amekamatwa mara 33 na serikali ya Mugabe kutokana na shughuli zake ndani ya WOZA. Baada ya kukamatwa kwake mwaka 2003, Amnesty International ilimtangaza kuwa mfungwa wa dhamiri.<ref>{{cite web|url=http://www.amnesty.ie/sites/default/files/A45874%20Amnesty%20Int_%20Story%20Factsheet%20B%20Design%20Only%205%20FINALHR.pdf|title=Prisoner of conscience: Jenni Williams|publisher=Amnesty International|access-date=9 June 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902224629/http://amnesty.ie/sites/default/files/A45874%20Amnesty%20Int_%20Story%20Factsheet%20B%20Design%20Only%205%20FINALHR.pdf|archive-date=2 September 2011}}</ref> Human Rights Watch pia ililaani kukamatwa mara kwa mara kwa Williams na kiongozi mwenza wa WOZA [[Magodonga Mahlangu]], ikitaka serikali ya Zimbabwe iwaachilie huru na kuruhusu mashirika ya kiraia kufanya maandamano ya amani.<ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2008/10/28/zimbabwe-end-crackdown-peaceful-demonstrators|title=Zimbabwe: End Crackdown on Peaceful Demonstrators|date=28 October 2008|publisher=Human Rights Watch|access-date=9 June 2012}}</ref> Baada ya kukamatwa tena katikati ya mwaka 2008, balozi wa Marekani James D. McGee alitoa wito wa kuachiliwa kwake, akimuelezea Williams kama “mtu mashuhuri ambaye sauti yake inapaswa kusikilizwa” na mashitaka dhidi yake kuwa “ya uongo”.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/news/world/2008-07-02-1313254554_x.htm|title=US calls for Zimbabwe to free rights activists|first=Celean|last=Jacobson|date=2 July 2008|work=USA Today|agency=Associated Press|access-date=9 June 2012}}</ref> Aliachiliwa kwa dhamana siku iliyofuata.<ref>{{cite web|url=http://www.amnesty.ie/campaigns/woza-leaders-jenni-williams-and-magodonga-mahlangu-freed-bail|title=Woza Leaders Jenni Williams and Magodonga Mahlagu Released on Bail|date=4 July 2008|publisher=Amnesty International|access-date=9 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311232440/http://amnesty.ie/campaigns/woza-leaders-jenni-williams-and-magodonga-mahlangu-freed-bail|archive-date=11 March 2011|url-status=dead}}</ref> Mwaka 2012, alikamatwa kwa mara ya 40 wakati wa maandamano ya kila mwaka ya WOZA ya Siku ya Wapendanao, yaliyoadhimisha miaka kumi ya harakati hiyo.<ref>{{cite web|url=http://www.amnestyusa.org/our-work/cases/zimbabwe-women-of-zimbabwe-arise?id=1361020|title=Still Fighting Despite the Odds|date=9 March 2012|publisher=Amnesty International|access-date=9 June 2012}}</ref> == Utambuzi == [[File:Jenni Williams and Magodonga Mahlangu of WOZA receive Robert F. Kennedy Human Rights Award.jpg|thumb|[[:w:Jenni Williams|Jenni Williams]], kushoto, na [[:w:Magodonga Mahlangu|Magodonga Mahlangu]], katikati, wakipokea Tuzo ya Haki za Binadamu ya Robert F. Kennedy kutoka kwa Rais wa Marekani [[Barack Obama]], kulia, tarehe 23 Novemba 2009.]] Williams alipewa Tuzo ya Kimataifa ya Wanawake Jasiri ya serikali ya Marekani mwaka 2007 kwa “kutoa mfano wa ujasiri na uongozi kwa kufanya mabadiliko kupitia njia za amani na zisizo za vurugu”. Tuzo hiyo ilitolewa na Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani Condoleezza Rice.<ref>{{cite web|url=http://www.thestandard.co.zw/local/10951.html|title=US government honours WOZA's Jenny Williams|first=Bertha|last=Shoko|date=8 June 2012|work=The Standard|access-date=9 June 2012|archive-date=10 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110062316/https://www.thestandard.co.zw/local/10951.html|url-status=dead}}</ref> Miaka miwili baadaye, Williams na kiongozi mwenza wa WOZA [[Magodonga Mahlangu]] walitunukiwa Tuzo ya Haki za Binadamu ya Robert F. Kennedy, iliyotolewa na Rais wa Marekani [[Barack Obama]]. Katika hafla hiyo, Obama alisema kwamba wawili hao “wamewaonyesha wanawake wa WOZA na watu wa Zimbabwe kwamba wanaweza kudhoofisha mamlaka ya wakandamizaji wao kwa nguvu yao wenyewe”, na wakati wa kutoa tuzo aliwapa wanawake hao busu kila mmoja.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/8376167.stm|title=Obama awards – and kisses – Zimbabwe women activists|date=24 November 2009|publisher=BBC News|access-date=9 June 2012}}</ref> Siku ya Kimataifa ya Wanawake mwaka 2012, Williams alitunukiwa tuzo ya Ginetta Sagan Fund ya Amnesty International, inayotambua wanawake “wanaofanya kazi kulinda uhuru na maisha ya wanawake na watoto katika maeneo yenye ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu”.<ref name="GSF2">{{cite web|url=http://www.amnestyusa.org/about-us/grants-and-awards/ginetta-sagan-fund|title=The Ginetta Sagan Fund|year=2011|publisher=Amnesty International|access-date=13 January 2012}}</ref> Tuzo hiyo ilitolewa kwa kutambua kazi yake “ya kuhamasisha na kuelimisha wanawake kukubali na kudai haki zao za binadamu na kiraia nchini Zimbabwe”.<ref>{{cite web|url=http://blog.amnestyusa.org/africa/celebrating-a-fearless-human-rights-defender-jenni-williams/|title=Celebrating a Fearless Human Rights Defender, Jenni Williams|first=Sarah|last=Hager|date=26 March 2012|publisher=Amnesty International|access-date=9 June 2012}}</ref> Chini ya mpango wa udhamini wa Bunge la Ujerumani kwa wanaharakati wa haki za binadamu, Marina Schuster amekuwa akiongeza uelewa kuhusu kazi ya Williams. == Familia == Williams ameolewa na fundi umeme, na ana watoto watatu watu wazima. Wanawe wawili walimfuata dada yao kwenda Uingereza katikati ya miaka ya 2000 kufuatia vitisho vya kuwapeleka katika vikundi vya vijana vya kijeshi. Baada ya kupoteza kazi mara kadhaa, mume wake alijiunga na watoto hao nje ya Zimbabwe. Williams bado yuko Zimbabwe akipigania haki za kijamii licha ya kuongezeka kwa ukandamizaji wa serikali. Katika muda wake wa ziada, Williams anachunguza nasaba ya familia yake inayochanganya asili ya Ireland na Matabele. == Marejeo == <references />{{Mbegu-Haki za Binadamu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1962]] [[Jamii:Wanawake wa Zimbabwe]] [[Jamii:Wanaharakati wa Zimbabwe]] lxdycgrhl8xer58v4di5bvev2jt12nd Diane Rwigara 0 181346 1507566 1338191 2026-04-20T08:14:39Z EmmyTsd 68054 1507566 wikitext text/x-wiki [[File:Diane Rwigara.png|thumb|Diane Rwigara mwaka 2018]] '''Diane Shima Rwigara''' ni [[mfanyabiashara]] na [[mhasibu]] wa [[Rwanda]] ambaye alishiriki kama mgombea huru katika [[uchaguzi]] wa [[urais]] wa Rwanda mwaka [[2017]]. Rwigara alishtakiwa tarehe 23 Septemba 2017, pamoja na mama yake na wengine wanne, kwa "kichocheo cha uasi" miongoni mwa mashtaka mengine,<ref>https://www.amnesty.org/en/latest/news/2018/05/rwanda-fair-trial-must-be-guaranteed-for-former-presidential-hopeful/</ref> lakini aliachiliwa huru pamoja na mama yake tarehe 6 Desemba 2018.<ref>{{Citation|title=Diane Rwigara: Rwanda government critic acquitted|date=2018-12-06|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-46471808|language=en-GB|access-date=2024-04-30}}</ref><ref>{{Citation|last=Press|first=The Associated|title=Rwandan Court Drops Charges Against High-Profile Opposition Figure|date=2018-12-06|url=https://www.nytimes.com/2018/12/06/world/africa/rwanda-court-diane-rwigara.html|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2024-04-30}}</ref> Mnamo Juni 7, 2024, Tume ya Kitaifa ya Uchaguzi (NEC) ilikataa kugombea kwa Diane Rwigara kwa uchaguzi wa urais wa 2024.<ref>{{Citation|last=France Press|first=Agence|title=Rwanda opposition leader barred from standing against president|date=2024-06-07|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/jun/07/rwanda-opposition-leader-diane-rwigara-barred-from-standing-against-president|work=The Guardian|language=en-UK|access-date=2024-06-07}}</ref> ==Maisha ya awali na elimu== Diane Rwigara alizaliwa mjini [[Kigali]] mwaka 1981 katika familia tajiri ya Tutsi na ana ndugu watatu.<ref>{{cite web|last=Schmiegel|first=Cathrin|title=The Legacy of Genocide: Rwanda Marks 25th Anniversary of Mass Murders|url=https://www.spiegel.de/international/world/the-legacy-of-genocide-rwanda-marks-25th-anniversary-of-mass-murders-a-1263131.html|website=Der Spiegel|date=29 Aprili 2019}}</ref> Baba yake, Assinapol Rwigara, alikuwa mfanyabiashara na mfadhili muhimu wa [[Rwandan Patriotic Front]] (RPF). Alifariki katika ajali ya gari tarehe 4 Februari 2015 mjini Kigali. Familia yake inaamini kuwa kifo chake kilikuwa mauaji ya kisiasa, ingawa polisi walisema alifariki baada ya kugongana uso kwa uso na lori kubwa akiwa kwenye gari la [[Mercedes-Benz]].<ref>{{cite web|title=Family of deceased tycoon Assinapol Rwigara petitions President Kagame|url=https://www.theeastafrican.co.ke/rwanda/News/Family-of-deceased-tycoon-Rwigara-petitions-President-Kagame/1433218-2653598-myixcwz/index.html|publisher=The East African}}</ref> ==Kazi== Rwigara ni mhasibu aliyefunzwa kitaaluma.<ref name=business>{{cite web|url=https://face2faceafrica.com/article/diane-rwigara|title=Businesswoman Diane Rwigara To Challenge Kagame|work=Face2Face Africa}}</ref> Amezungumza mara kadhaa kuhusu utawala wa Rais [[Paul Kagame]] na alikosoa masuala ya haki za binadamu na utawala nchini Rwanda.<ref>{{cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2017-04-27-op-ed-activism-and-rwandas-development-model-diane-rwigara-takes-a-stand/|title=Activism and Rwanda's Development Model|work=Daily Maverick}}</ref> Mnamo 3 Mei 2017 alitangaza nia ya kugombea urais Rwanda. Siku tatu baadaye, picha za uongo za utupu zilianza kusambazwa mtandaoni katika kile kilichoelezwa kama kampeni ya kumdhalilisha.<ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/news/global-opinions/wp/2017/08/02/what-happened-when-i-tried-to-run-to-become-rwandas-first-female-president/|title=What happened when I tried to run for president|work=The Washington Post}}</ref> Rwigara alisema kuwa picha hizo zilikuwa jaribio la serikali kumdhoofisha kisiasa, lakini mamlaka haikuzilaani.<ref name=":0">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/global-opinions/wp/2017/08/02/what-happened-when-i-tried-to-run-to-become-rwandas-first-female-president/|title=I wanted to be Rwanda’s first female president|work=The Washington Post}}</ref> Mnamo 7 Julai 2017, Tume ya Uchaguzi ya Taifa ilimzuia kugombea, ikidai kuwa sahihi za udhamini wake zilighushiwa.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-rwanda-election-idUSKBN19S2L6|title=Rwanda disqualifies opposition candidate|work=Reuters}}</ref> Kiongozi huyo aliendelea na kampeni kupitia kundi la People Salvation Movement, linalolenga haki za binadamu na uhuru wa kujieleza nchini Rwanda.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/global-development/2017/aug/04/rwanda-pretty-girl-makeup-inside-dark-and-dirty-diane-rwigara-paul-kagame-election|title=Rwanda politics analysis|work=The Guardian}}</ref> Mnamo 7 Juni 2024, Tume ya Uchaguzi ilikataa tena uteuzi wake kugombea urais.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/jun/07/rwanda-opposition-leader-diane-rwigara-barred-from-standing-against-president|title=Rwanda opposition leader barred from election|work=The Guardian}}</ref> ==Kukamatwa== Mnamo 30 Agosti 2017, nyumba yake ilivamiwa na polisi waliokuwa wakimchunguza kwa tuhuma za kughushi na ukwepaji kodi. Alitoweka muda mfupi baada ya tukio hilo, huku familia yake ikidai alitekwa nyara, lakini polisi walikana kumkamata.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/world-africa-40829088|title=BBC News report}}</ref> Baadaye, taarifa mbalimbali zilionyesha kuwa bado hakupatikana, na familia iliendelea kudai ametoweka.<ref>{{cite web|url=https://www.africanews.com/2017/08/31/rwanda-police-must-produce-missing-female-critic-of-kagame/|title=Africanews report}}</ref> Mnamo Oktoba 2018, aliruhusiwa kutoka gerezani kwa dhamana pamoja na mama yake Adeline Rwigara, lakini walizuiwa kusafiri nje ya Kigali wakati kesi ikiendelea.<ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/10/rwanda-opposition-activist-diane-rwigara-released-bail-181005174901472.html|title=Al Jazeera report}}</ref> ==Kukutwa huru (Acquittal)== Mnamo 6 Desemba 2018, Mahakama Kuu ya Rwanda ilimwachilia huru Rwigara na mama yake, ikisema mashitaka yote hayana msingi.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-46481516|title=BBC report on acquittal}}</ref> Mahakama ilisema Rwigara alikuwa akitumia haki yake ya uhuru wa kusema kukosoa serikali bila kuchochea vurugu. Amnesty International ilikaribisha uamuzi huo.<ref>{{cite web|url=https://www.amnesty.org|title=Amnesty International statement}}</ref> Mnamo Januari 2019, upande wa mashtaka uliondoa rufaa dhidi ya uamuzi huo, na hivyo kumaliza kesi rasmi.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-rwanda-politics-idUSKCN1P40Y6|title=Rwanda drops appeal}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Rwanda]] [[Jamii:Wanawake wa Rwanda]] [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] l7d9jtx14yjfkiltlpx37wb3yum9t32 Betty Abah 0 183798 1507496 1506093 2026-04-20T06:19:50Z EmmyTsd 68054 1507496 wikitext text/x-wiki [[File:Betty Abah.jpg|thumb|Abah mwaka 2020.]] '''Betty Abah''' ([[5 Machi]] [[1974]]) ni [[mwandishi wa habari]], [[mwanaharakati]] wa [[haki za wanawake]] na watoto kutoka nchini [[Nigeria]]. Abah ndiye mwanzilishi na [[mkurugenzi]] mtendaji wa ''TUMAINI CEE'', [[shirika]] lisilo la faida la haki za mtoto wa kike na la maendeleo lenye makao yake makuu katika [[jimbo la Lagos]].<ref>{{Rejea tovuti | date = Agosti 27, 2019| title = Betty Abah|url=https://www.frontlinedefenders.org/en/profile/betty-abah |access-date=2022-04-16 |website=Front Line Defenders |language=en}}</ref><ref>{{Rejea tovuti | date = Agosti 27, 2019| title = Betty Abah|url=https://www.frontlinedefenders.org/en/profile/betty-abah |access-date=2022-06-11 |website=Front Line Defenders |language=en}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Abah alizaliwa katika Otukpo, Benue State, eneo lililopo katika ukanda wa Middle Belt nchini [[Nigeria]]. Alipata shahada ya kwanza katika English and literary studies kutoka [[University of Calabar]] mwaka 1999 na shahada ya uzamili ya fasihi ya Kiingereza kutoka University of Lagos mwaka 2012.<ref>{{Cite web |date=June 26, 2020 |title=Betty Abah |url=https://cappaafrica.org/team/betty-abah/ |access-date=2022-04-16 |website=CAPPA – Corporate Accountability and Public Participation Africa |language=en-US |archive-date=August 12, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812063521/https://cappaafrica.org/team/betty-abah/ |url-status=dead }}</ref> Alifanya kazi na Environmental Rights Action/Friends of the Earth [[Nigeria]], ambapo aliongoza dawati la kampeni za wanawake na kuratibu miradi inayohusu haki za kimazingira za wanawake katika Niger Delta na ukanda wa [[African Union|Afrika]]. Kazi ya Abah katika uandishi wa habari na uanaharakati imemletea tuzo kadhaa za ndani na kimataifa.<ref name=":0" /> == Kazi == Abah ni mwandishi wa habari mwenye uzoefu nchini Nigeria, akiwa amefanya kazi na ''The Voice Newspaper'' katika [[Makurdi]], [[Benue State]], kisha ''Newswatch'' na ''Tell Magazine'', kabla ya kwenda kufanya kazi na ''Rocky Mountain News'' mjini Denver, Colorado, Marekani, kama mshiriki wa Alfred Friendly Press Fellowships.<ref>{{cite web|url=http://wrm.org.uy/oldsite/bulletin/152/Nigeria.html|title=Nigerian Women Bear the Curse of Oil|access-date=2016-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817151213/http://wrm.org.uy/oldsite/bulletin/152/Nigeria.html|archive-date=2016-08-17|url-status=dead}}</ref> Yeye ni mwandishi wa vitabu ''Sound of Broken Chains'', ''Go Tell Our King'' na ''Mother of Multitudes''.<ref>{{cite web|url=http://www.thenigerianvoice.com/news/72100/journalist-betty-abah-brings-multimedia-to-poetry.html|title=JOURNALIST, BETTY ABAH BRINGS MULTIMEDIA TO POETRY}}</ref><ref name="enanga.org">{{cite web|url=https://enanga.org/insights/betty-abah/|title=A word is enough for the wise! Interview with Betty Abah, Environmental Rights Action – Enanga|access-date=2016-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019215857/https://enanga.org/insights/betty-abah/|archive-date=2017-10-19|url-status=dead}}</ref> Abah alifanya kazi na Environmental Rights Action; Friends of the Earth Nigeria kabla ya kuanzisha CEE-HOPE mwezi Desemba 2013.<ref name=":0">{{Cite web |title=Betty - Board - CAPPA - Corporate Accountability and Public Participation Africa |url=https://cappaafrica.org/?ae_global_templates=betty-board |access-date=2024-08-28 |language=en-US}}</ref> == Uanaharakati == Abah ameshiriki katika kupinga matukio mbalimbali ya ukiukwaji wa haki za binadamu. Baadhi yake ni pamoja na kampeni za kuachiliwa kwa wasichana wa Chibok waliotekwa na kundi la kigaidi la [[Boko Haram]] kaskazini mashariki mwa Nigeria, kampeni za haki za kimazingira za wanawake wa Niger Delta, kesi ya mateso ya wanawake watatu huko Ejigbo, Lagos, pamoja na tukio la kidnapping of Ese Oruru.<ref name="enanga.org"/> Mwaka 2019, katika maadhimisho ya Menstrual Hygiene Day yaliyofanyika [[Lagos]], Abah alitetea usambazaji wa bure wa pedi za hedhi kwa wanawake na wasichana, akieleza kuwa ikiwa serikali inatoa kondomu bure, basi pedi nazo zinapaswa kupatikana kwa wanaozihitaji.<ref>{{Cite news|date=June 6, 2019|title='Since govt gives free condoms for sex, why not free pads for girls' – child rights activist|url=https://www.vanguardngr.com/2019/06/since-govt-gives-free-condoms-for-sex-why-not-free-pads-for-girls-child-rights-activist/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-06-05|newspaper=Vanguard|language=en-US}}</ref> Kwa miaka mingi, amejitolea katika harakati mbalimbali za haki za kijamii, zikiwemo #BringBackOurGirls, Ese Oruru, #JusticeForEjigbo3, na #JusticeForOchanya. Mwezi Oktoba 2019, alihariri kitabu kinachoelezea kampeni kuhusu Ochanya Ogbanje. Kazi yake ya kuwashirikisha na kuwaendeleza vijana katika jamii zisizo rasmi, hasa Makoko katika [[Lagos]], imeripotiwa katika vyombo mbalimbali vya habari vya ndani na kimataifa. Aidha, CEE-HOPE imepanua shughuli zake hadi [[Ogun State]], [[Plateau State]], [[Kaduna State]], [[Ebonyi State]] na [[Benue State]].<ref name=":0" /> Katika mahojiano na ''Daily Post'' mwaka 2015, alisema kuwa tukio la wasichana wa Chibok linaonesha kupotea kwa ubinadamu katika jamii na namna masuala ya maisha ya watu yamekuwa yakitumika kisiasa.<ref>{{Cite news |author=Daily Post Staff |date=2015-03-11 |title=Betty Abah: Alas, the lost women of Chibokland |url=https://dailypost.ng/2015/03/11/betty-abah-alas-the-lost-women-of-chibokland/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-07-07 |newspaper=Daily Post|language=en-US}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mwanamuziki}} [[jamii:waliozaliwa 1974]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wanawake wa Nigeria]] [[jamii:wanaharakati wa Nigeria]] [[jamii:Wiki4HumanRights 2024]] [[jamii:Africa Wiki Challenge Arusha]] t82yrcovt4g3xbnjy6tfcb0j0fylek5 Violet Banda 0 183815 1507541 1506209 2026-04-20T07:43:55Z EmmyTsd 68054 1507541 wikitext text/x-wiki '''Violet Banda''' ([[1991]]/[[1992]]) ni ripota na [[mwanaharakati]] wa haki za watoto kutoka [[Malawi]]. Kupitia maonyesho yake ya kila wiki ya [[redio]], amevuta hisia za umma na serikali ya Malawi kwa matatizo yanayoathiri watoto katika nchi yake, ikiwa ni pamoja na unyanyasaji, ubakaji, ndoa za kulazimishwa, na ubaguzi kutokana na ugonjwa wa [[UKIMWI]].<ref name="speakjhr.com">{{cite web|url=http://speakjhr.com/2012/03/radio-waves-inspire-change-in-malawi/|title=Radio waves inspire change in Malawi - Speak Magazine|publisher=|accessdate=2024-07-02|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116034207/http://speakjhr.com/2012/03/radio-waves-inspire-change-in-malawi/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Stephens|first1=Jennifer|title=The Forgotten Generation: Young People Born with HIV in Malawi|url=http://pulitzercenter.org/reporting/forgotten-generation-young-people-born-hiv-malawi|publisher=Pulitzer Center on Crisis Reporting|accessdate=20 November 2016}}</ref> Banda alizaliwa akiwa na [[Virusi vya UKIMWI|VVU]] (HIV). Wazazi wake wote wawili walikuwa na virusi hivyo na walifariki kutokana navyo.<ref>[[https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda](https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda) Violet Banda]</ref> Mama yake alifariki Banda akiwa na umri wa miaka mitatu. Aligundua kuwa yeye mwenyewe alikuwa na VVU akiwa na miaka 14.<ref>[[https://pulitzercenter.org/reporting/forgotten-generation-young-people-born-hiv-malawi](https://pulitzercenter.org/reporting/forgotten-generation-young-people-born-hiv-malawi) The Forgotten Generation: Young People Born with HIV in Malawi]</ref> "When I found out I was positive, I was in primary school," Banda has said. "Whenever I would tell people about my status it happened that I lost all my friends. Some didn't want to be near me or touch me. They just ran away." Hali hii ilimfanya apate ugumu katika masomo yake shuleni.<ref name="nyasatimes.com"/><ref>{{cite web|title=Speaker: Violet Banda|url=[https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|publisher=Oslo](https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|publisher=Oslo) Freedom Forum|accessdate=20 November 2016}}</ref> ==Maisha ya awali== Banda alizaliwa akiwa na VVU (HIV). Wazazi wake wote wawili walikuwa na virusi hivyo na walifariki kutokana navyo.<ref>{{cite web|title=Violet Banda|url=https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|publisher=Oslo Freedom Forum|accessdate=20 November 2016}}</ref> Mama yake alifariki Banda akiwa na umri wa miaka mitatu. Aligundua kuwa yeye mwenyewe alikuwa na VVU akiwa na miaka 14.<ref>{{cite web|title=The Forgotten Generation: Young People Born with HIV in Malawi|url=https://pulitzercenter.org/reporting/forgotten-generation-young-people-born-hiv-malawi|accessdate=20 November 2016}}</ref> "When I found out I was positive, I was in primary school," Banda has said. "Whenever I would tell people about my status, I lost all my friends. Some didn't want to be near me or touch me. They just ran away." Hali hii ilimfanya apate ugumu katika masomo yake shuleni.<ref>{{cite web|title=Violet Banda|url=https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|publisher=Oslo Freedom Forum|accessdate=20 November 2016}}</ref> ==Uanaharakati== Banda alizungumza kwa mara ya kwanza wazi kuhusu maambukizi yake katika mahojiano ya mwaka 2006 kwenye Radio Timveni, kipindi cha kila wiki cha nusu saa nchini Malawi kilichojikita katika masuala ya watoto. Phillip Kamwendo, meneja wa programu wa Timveni, amesema kwamba bibi yake Banda hakuweza kukubali hali ya VVU ya Banda mpaka aliposhiriki kwenye kipindi cha redio. Banda alipotoa hadithi yake akiwa na umri wa miaka 14, bibi yake alibadilisha mtazamo wake kuhusu mjukuu wake.<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20161122155938/http://uroplannorge.blogg.no/1304941181_violet_bryter_stillhe.html|title=Violet bryter stillheten i Malawi|archive-date=22 November 2016|accessdate=20 November 2016}}</ref> "Banda personifies the power of radio in Malawi," stated Speak Magazine.<ref>{{cite web|title=Radio waves inspire change in Malawi|url=https://web.archive.org/web/20171116034207/http://speakjhr.com/2012/03/radio-waves-inspire-change-in-malawi/|archive-date=16 November 2017|accessdate=20 November 2016}}</ref> Tangu alipoanza kuzungumza wazi kuhusu maambukizi yake, Banda amesisitiza umuhimu wa elimu kuhusu VVU kama njia ya kuzuia maambukizi mapya.<ref>{{cite web|title=Sex workers abuse hospital resources in Chitipa|url=http://www.nyasatimes.com/sex-workers-abuse-hospital-resources-chitipa/|publisher=Nyasa Times|date=Machi 2017|accessdate=16 Machi 2017}}</ref> Baada ya mahojiano hayo, aliajiriwa kama mwandishi wa habari kijana katika Radio Timveni. Kazi yake ni kuchunguza ukatili dhidi ya watoto na kuwahoji kuhusu ubakaji, unyanyasaji, na ndoa za kulazimishwa.<ref>{{cite web|title=Malawi to have first child-run TV station, Timveni|url=http://www.nyasatimes.com/malawi-to-have-first-child-run-tv-station-timveni/|date=27 Julai 2012|accessdate=20 November 2016}}</ref> Radio Timveni ilianzishwa na Plan Malawi na tangu mwaka 2011 imekuwa ikiendeshwa kwa kujitegemea kwa ufadhili wa Plan Malawi na Plan Sweden.<ref>{{cite web|title=Malawi to have first child-run TV station, Timveni|url=http://www.nyasatimes.com/malawi-to-have-first-child-run-tv-station-timveni/|date=27 Julai 2012|accessdate=20 November 2016}}</ref> Banda alizungumza katika Oslo Freedom Forum mwezi Mei 2011. Akiwa na umri wa miaka 19, alikuwa mzungumzaji mwenye umri mdogo zaidi katika historia ya kongamano hilo. Katika hotuba yake "Giving Voice to Malawi's Youth," alizungumzia changamoto zinazowakabili watoto Malawi, ikiwemo ubakaji, unyanyasaji wa walimu, na ndoa za kulazimishwa. Alitaja pia visa vya watoto waliopata maambukizi ya VVU kutokana na ukatili wa kijinsia.<ref>{{cite web|title=Oslo Freedom Forum: Violet Banda|url=https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|accessdate=20 November 2016}}</ref> Mwezi Julai 2014, alizungumza katika Mkutano wa 20 wa Kimataifa wa UKIMWI (International AIDS Conference) mjini Melbourne, Australia. Alisisitiza umuhimu wa kupinga unyanyapaa na kuboresha maisha ya watu wanaoishi na VVU duniani kote.<ref>{{cite web|title=Violet Banda Closing Session Speech|url=http://www.aids2014.org/webcontent/file/AIDS2014_closing_address_Violet_Banda.pdf|archive-date=23 October 2015|accessdate=20 November 2016}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1991]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:Wiki4HumanRights 2024]] [[jamii:Africa Wiki Challenge Arusha]] [[jamii:wanaharakati wa Malawi]] sda9sow9a8f2tke8lq6ure1mugy288e 1507543 1507541 2026-04-20T07:45:56Z EmmyTsd 68054 1507543 wikitext text/x-wiki '''Violet Banda''' ([[1991]]/[[1992]]) ni ripota na [[mwanaharakati]] wa haki za watoto kutoka [[Malawi]]. Kupitia maonyesho yake ya kila wiki ya [[redio]], amevuta hisia za umma na serikali ya Malawi kwa matatizo yanayoathiri watoto katika nchi yake, ikiwa ni pamoja na unyanyasaji, ubakaji, ndoa za kulazimishwa, na ubaguzi kutokana na ugonjwa wa [[UKIMWI]].<ref name="speakjhr.com">{{cite web|url=http://speakjhr.com/2012/03/radio-waves-inspire-change-in-malawi/|title=Radio waves inspire change in Malawi - Speak Magazine|publisher=|accessdate=2024-07-02|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116034207/http://speakjhr.com/2012/03/radio-waves-inspire-change-in-malawi/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Stephens|first1=Jennifer|title=The Forgotten Generation: Young People Born with HIV in Malawi|url=http://pulitzercenter.org/reporting/forgotten-generation-young-people-born-hiv-malawi|publisher=Pulitzer Center on Crisis Reporting|accessdate=20 November 2016}}</ref> Banda alizaliwa akiwa na [[Virusi vya UKIMWI|VVU]] (HIV). Wazazi wake wote wawili walikuwa na virusi hivyo na walifariki kutokana navyo.<ref>[[https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda](https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda) Violet Banda]</ref> Mama yake alifariki Banda akiwa na umri wa miaka mitatu. Aligundua kuwa yeye mwenyewe alikuwa na VVU akiwa na miaka 14.<ref>[[https://pulitzercenter.org/reporting/forgotten-generation-young-people-born-hiv-malawi](https://pulitzercenter.org/reporting/forgotten-generation-young-people-born-hiv-malawi) The Forgotten Generation: Young People Born with HIV in Malawi]</ref> "When I found out I was positive, I was in primary school," Banda has said. "Whenever I would tell people about my status it happened that I lost all my friends. Some didn't want to be near me or touch me. They just ran away." Hali hii ilimfanya apate ugumu katika masomo yake shuleni.<ref>{{cite web|title=Speaker: Violet Banda|url=[https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|publisher=Oslo](https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|publisher=Oslo) Freedom Forum|accessdate=20 November 2016}}</ref> ==Maisha ya awali== Banda alizaliwa akiwa na VVU (HIV). Wazazi wake wote wawili walikuwa na virusi hivyo na walifariki kutokana navyo.<ref>{{cite web|title=Violet Banda|url=https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|publisher=Oslo Freedom Forum|accessdate=20 November 2016}}</ref> Mama yake alifariki Banda akiwa na umri wa miaka mitatu. Aligundua kuwa yeye mwenyewe alikuwa na VVU akiwa na miaka 14.<ref>{{cite web|title=The Forgotten Generation: Young People Born with HIV in Malawi|url=https://pulitzercenter.org/reporting/forgotten-generation-young-people-born-hiv-malawi|accessdate=20 November 2016}}</ref> "When I found out I was positive, I was in primary school," Banda has said. "Whenever I would tell people about my status, I lost all my friends. Some didn't want to be near me or touch me. They just ran away." Hali hii ilimfanya apate ugumu katika masomo yake shuleni.<ref>{{cite web|title=Violet Banda|url=https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|publisher=Oslo Freedom Forum|accessdate=20 November 2016}}</ref> ==Uanaharakati== Banda alizungumza kwa mara ya kwanza wazi kuhusu maambukizi yake katika mahojiano ya mwaka 2006 kwenye Radio Timveni, kipindi cha kila wiki cha nusu saa nchini Malawi kilichojikita katika masuala ya watoto. Phillip Kamwendo, meneja wa programu wa Timveni, amesema kwamba bibi yake Banda hakuweza kukubali hali ya VVU ya Banda mpaka aliposhiriki kwenye kipindi cha redio. Banda alipotoa hadithi yake akiwa na umri wa miaka 14, bibi yake alibadilisha mtazamo wake kuhusu mjukuu wake.<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20161122155938/http://uroplannorge.blogg.no/1304941181_violet_bryter_stillhe.html|title=Violet bryter stillheten i Malawi|archive-date=22 November 2016|accessdate=20 November 2016}}</ref> "Banda personifies the power of radio in Malawi," stated Speak Magazine.<ref>{{cite web|title=Radio waves inspire change in Malawi|url=https://web.archive.org/web/20171116034207/http://speakjhr.com/2012/03/radio-waves-inspire-change-in-malawi/|archive-date=16 November 2017|accessdate=20 November 2016}}</ref> Tangu alipoanza kuzungumza wazi kuhusu maambukizi yake, Banda amesisitiza umuhimu wa elimu kuhusu VVU kama njia ya kuzuia maambukizi mapya.<ref>{{cite web|title=Sex workers abuse hospital resources in Chitipa|url=http://www.nyasatimes.com/sex-workers-abuse-hospital-resources-chitipa/|publisher=Nyasa Times|date=Machi 2017|accessdate=16 Machi 2017}}</ref> Baada ya mahojiano hayo, aliajiriwa kama mwandishi wa habari kijana katika Radio Timveni. Kazi yake ni kuchunguza ukatili dhidi ya watoto na kuwahoji kuhusu ubakaji, unyanyasaji, na ndoa za kulazimishwa.<ref>{{cite web|title=Malawi to have first child-run TV station, Timveni|url=http://www.nyasatimes.com/malawi-to-have-first-child-run-tv-station-timveni/|date=27 Julai 2012|accessdate=20 November 2016}}</ref> Radio Timveni ilianzishwa na Plan Malawi na tangu mwaka 2011 imekuwa ikiendeshwa kwa kujitegemea kwa ufadhili wa Plan Malawi na Plan Sweden.<ref>{{cite web|title=Malawi to have first child-run TV station, Timveni|url=http://www.nyasatimes.com/malawi-to-have-first-child-run-tv-station-timveni/|date=27 Julai 2012|accessdate=20 November 2016}}</ref> Banda alizungumza katika Oslo Freedom Forum mwezi Mei 2011. Akiwa na umri wa miaka 19, alikuwa mzungumzaji mwenye umri mdogo zaidi katika historia ya kongamano hilo. Katika hotuba yake "Giving Voice to Malawi's Youth," alizungumzia changamoto zinazowakabili watoto Malawi, ikiwemo ubakaji, unyanyasaji wa walimu, na ndoa za kulazimishwa. Alitaja pia visa vya watoto waliopata maambukizi ya VVU kutokana na ukatili wa kijinsia.<ref>{{cite web|title=Oslo Freedom Forum: Violet Banda|url=https://oslofreedomforum.com/speakers/violet-banda|accessdate=20 November 2016}}</ref> Mwezi Julai 2014, alizungumza katika Mkutano wa 20 wa Kimataifa wa UKIMWI (International AIDS Conference) mjini Melbourne, Australia. Alisisitiza umuhimu wa kupinga unyanyapaa na kuboresha maisha ya watu wanaoishi na VVU duniani kote.<ref>{{cite web|title=Violet Banda Closing Session Speech|url=http://www.aids2014.org/webcontent/file/AIDS2014_closing_address_Violet_Banda.pdf|archive-date=23 October 2015|accessdate=20 November 2016}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1991]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:Wiki4HumanRights 2024]] [[jamii:Africa Wiki Challenge Arusha]] [[jamii:wanaharakati wa Malawi]] m3v32qlvt95vd8sj4urhr7leiuh4rr6 Mtumiaji:Elizabeth Samwel 2 214456 1507417 1498400 2026-04-19T17:03:13Z Elizabeth Samwel 75873 1507417 wikitext text/x-wiki [[File:Elizabeth Samwel.jpg|thumb|Elizabeth Samwel]] Habari! Naitwa Elizabeth Samwel ni mwanawikipedia kutoka Tanzania mwenye uzoefu katika kuhariri na kuchangia katika [[Wikipedia]] ya [[Kiingereza]], ya [[Kiswahili]], Wikamusi, Wikidata na Wikimedia Commons. ==Marejeo== {{Marejeo}} 9cnh3blwmy9he042n0tglkd4qo4dqiv 1507418 1507417 2026-04-19T17:04:02Z Elizabeth Samwel 75873 1507418 wikitext text/x-wiki [[File:Elizabeth Samwel.jpg|thumb|Elizabeth Samwel]] Habari! Naitwa Elizabeth Samwel ni mwanawikipedia kutoka Tanzania mwenye uzoefu katika kuhariri na kuchangia katika [[Wikipedia]] ya [[Kiingereza]], ya [[Kiswahili]], Wikamusi, Wikidata na Wikimedia Commons. jayfwh25fjtba1qdvetnbbk0e96tt00 1507420 1507418 2026-04-19T17:07:47Z Elizabeth Samwel 75873 1507420 wikitext text/x-wiki {{#babel:sw-N|en-4}} [[File:Elizabeth Samwel.jpg|thumb|Elizabeth Samwel]] Habari! Naitwa Elizabeth Samwel ni mwanawikipedia kutoka Tanzania mwenye uzoefu katika kuhariri na kuchangia katika [[Wikipedia]] ya [[Kiingereza]], ya [[Kiswahili]], Wikamusi, Wikidata na Wikimedia Commons. htv7q16if2rbem2i6zv01xqu8gln30l Opeyemi Ajakaye 0 221037 1507439 1506579 2026-04-19T21:44:42Z Kevurugames is ads 88818 S͎H͎U͎T͎ ͎T͎H͎E͎ ͎F͎U͎C͎K͎ ͎U͎P͎,͎ ͎N͎I͎G͎G͎E͎R͎ ͎A͎S͎S͎ ͎M͎O͎N͎K͎E͎Y͎!͎!͎!͎ ͎I͎M͎ ͎S͎O͎ ͎T͎I͎R͎E͎D͎ ͎O͎F͎ ͎T͎H͎I͎S͎ ͎S͎H͎I͎T͎,͎ ͎Y͎O͎U͎ ͎F͎A͎G͎ ͎C͎U͎N͎T͎!͎!͎ ͎G͎O͎ ͎H͎A͎N͎G͎ ͎A͎N͎D͎ ͎K͎I͎L͎L͎ ͎Y͎O͎U͎R͎S͎E͎L͎F͎,͎ ͎Y͎O͎U͎ ͎F͎U͎C͎K͎I͎N͎G͎ ͎A͎R͎T͎A͎R͎D͎E͎D͎ ͎F͎A͎G͎G͎O͎T͎!͎!͎!͎ ͎I͎ ͎W͎I͎L͎L͎ ͎C͎H͎O͎P͎ ͎O͎F͎F͎ ͎Y͎O͎U͎R͎ ͎P͎U͎S͎S͎Y͎!͎!͎!͎ ͎A͎L͎L͎ ͎H͎A͎I͎L͎ ͎H͎I͎T͎L͎E͎R͎,͎ ͎M͎Y͎ ͎N͎I͎G͎G͎A͎ ͎A͎S͎S͎ ͎R͎E͎T͎A͎R͎D͎E͎D͎ ͎J͎E͎W͎S͎!͎!͎!͎!͎ ͎I͎ ͎M͎A͎S͎T͎U͎R͎B͎A͎T͎E͎ ͎I͎N͎ ͎M͎Y͎ ͎B͎A͎B͎I͎E͎S͎ ͎M͎O͎U͎T͎H͎ 1507439 wikitext text/x-wiki '''Opeyemi Esther Ajakaye''' (alizaliwa [[30 Desemba]] [[2005]]) ni [[mchezaji]] wa [[Mpira wa miguu|soka]] wa kitaaluma kutoka [[Nigeria]] anayecheza katika nafasi ya [[mshambuliaji]]. Anaichezea klabu ya FC Robo inayoshiriki NWFL Premiership, pamoja na [[timu ya taifa]] ya [[wanawake]] ya Nigeria. Alishinda [[medali]] ya shaba akiwa na timu ya Flamingoes kwenye [[Kombe la Dunia]] la Wanawake chini ya miaka 17 la FIFA mwaka [[2022]].<ref>{{Cite web|title=Opeyemi Ajakaye Biography - ESPN (UK)|url=https://www.espn.co.uk/football/player/bio/_/id/351997/opeyemi-ajakaye|access-date=2025-07-14|website=ESPN|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Summary - Opeyemi Ajakaye - Results, fixtures, squad, statistics, photos, videos - Soccerway|url=https://int.soccerway.com/players/opeyemi-ajakaye/875069/|access-date=2025-07-14|website=int.soccerway.com}}</ref> h == Kazi == Ajakaye alihamishwa kutoka klabu ya FC Robo ya Nigeria hadi klabu ya Liga F ya Uhispania ya Madrid CFF mnamo Februari 2024. <ref>"Oficial – Ajakaye ya es del Madrid CFF"''.'' Madrid CFF''. 21 February 2024. Retrieved 15 November 2024.''</ref> Mnamo Oktoba, iliripotiwa kwamba aliondoka klabu ya Uhispania ili kuchezea klabu ambayo haijafichuliwa nchini Marekani. <ref>"Oficial – Ajakaye ya es del Madrid CFF"''.'' Madrid CFF''. 21 February 2024. Retrieved 15 November 2024.''</ref> Ajakaye alinunuliwa na klabu ya Ligi ya Soka ya Wanawake ya Kansas City Current na kupelekwa kwa mkopo kwa klabu ya Ligi Kuu ya USL Carolina Ascent FC mnamo Novemba 2024, akicheza mechi mbili katika michezo ya mwisho ya mwaka. Alikubaliana kwa pande zote mbili kumaliza mkataba wake na Kansas City mnamo Januari 2025. Ajakaye alirejea FC Robo [[Januari]] [[2025]]. <ref>"NWFL: Ajakaye returns to help Robo Queens to victory"''. nigeriasoccernet.com. 23 January 2025. Retrieved 27 January 2025.''</ref> == Kazi ya kimataifa == Ajakaye aliisaidia Nigeria kushinda medali ya shaba katika Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-17 la 2022. Mnamo Oktoba 30, 2022, alifunga bao la kwanza kwa Nigeria katika mechi ya mshindi wa tatu dhidi ya Ujerumani, ambayo ilimalizika kwa sare ya 3-3; kisha akafunga penalti ya ushindi na kupata medali hiyo. <ref>''Ahmed, Abdulateef (31 October 2022).'' "How Nigeria's Flamingos Beat Germany to Win U17 World Cup Bronze"''.'' News Central''. Retrieved 15 November 2024.''</ref> Ajakaye alicheza mechi yake ya kwanza ya Super Falcons mnamo [[25 Oktoba]] [[2023]], akichukua nafasi ya Asisat Oshoala katika dakika za mwisho za sare ya 1-1 dhidi ya Ethiopia katika mashindano ya kufuzu kwa Olimpiki ya Wanawake ya CAF ya 2024. <ref>''Adeleye, Adegboyega (25 October 2023).'' "2024 Olympic Qualifier: Young striker Ajakaye 'cherishes' Super Falcons debut"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 15 November 2024.''</ref> Mnamo Januari 20, [[2024]], Ajakaye alifunga bao pekee dhidi ya Burundi U-20s huku Nigeria ikishinda hatua ya mwisho ya kufuzu Kombe la Dunia la Wanawake wa Afrika U-20 kwa jumla ya 2-0. Alijumuishwa katika kikosi cha Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-20 kwa 2024, ambapo Nigeria ilipoteza dhidi ya Japani, timu iliyofika fainali katika robo fainali. <ref>"Falconets crash out of U20 World Cup"''. Score Nigeria. 13 September 2024. Archived from the original on 13 September 2024. Retrieved 15 November 2024.''</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 2005]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria]] szz3mlr57pw5ebpm2b3ab6tgwobdqu1 1507440 1507439 2026-04-19T21:44:48Z Kevurugames is ads 88818 S͎H͎U͎T͎ ͎T͎H͎E͎ ͎F͎U͎C͎K͎ ͎U͎P͎,͎ ͎N͎I͎G͎G͎E͎R͎ ͎A͎S͎S͎ ͎M͎O͎N͎K͎E͎Y͎!͎!͎!͎ ͎I͎M͎ ͎S͎O͎ ͎T͎I͎R͎E͎D͎ ͎O͎F͎ ͎T͎H͎I͎S͎ ͎S͎H͎I͎T͎,͎ ͎Y͎O͎U͎ ͎F͎A͎G͎ ͎C͎U͎N͎T͎!͎!͎ ͎G͎O͎ ͎H͎A͎N͎G͎ ͎A͎N͎D͎ ͎K͎I͎L͎L͎ ͎Y͎O͎U͎R͎S͎E͎L͎F͎,͎ ͎Y͎O͎U͎ ͎F͎U͎C͎K͎I͎N͎G͎ ͎A͎R͎T͎A͎R͎D͎E͎D͎ ͎F͎A͎G͎G͎O͎T͎!͎!͎!͎ ͎I͎ ͎W͎I͎L͎L͎ ͎C͎H͎O͎P͎ ͎O͎F͎F͎ ͎Y͎O͎U͎R͎ ͎P͎U͎S͎S͎Y͎!͎!͎!͎ ͎A͎L͎L͎ ͎H͎A͎I͎L͎ ͎H͎I͎T͎L͎E͎R͎,͎ ͎M͎Y͎ ͎N͎I͎G͎G͎A͎ ͎A͎S͎S͎ ͎R͎E͎T͎A͎R͎D͎E͎D͎ ͎J͎E͎W͎S͎!͎!͎!͎!͎ ͎I͎ ͎M͎A͎S͎T͎U͎R͎B͎A͎T͎E͎ ͎I͎N͎ ͎M͎Y͎ ͎B͎A͎B͎I͎E͎S͎ ͎M͎O͎U͎T͎H͎ 1507440 wikitext text/x-wiki '''Opeyemi Esther Ajakaye''' (alizaliwa [[30 Desemba]] [[2005]]) ni [[mchezaji]] wa [[Mpira wa miguu|soka]] wa kitaaluma kutoka [[Nigeria]] anayecheza katika nafasi ya [[mshambuliaji]]. Anaichezea klabu ya FC Robo inayoshiriki NWFL Premiership, pamoja na [[timu ya taifa]] ya [[wanawake]] ya Nigeria. Alishinda [[medali]] ya shaba akiwa na timu ya Flamingoes kwenye [[Kombe la Dunia]] la Wanawake chini ya miaka 17 la FIFA mwaka [[2022]].<ref>{{Cite web|title=Opeyemi Ajakaye Biography - ESPN (UK)|url=https://www.espn.co.uk/football/player/bio/_/id/351997/opeyemi-ajakaye|access-date=2025-07-14|website=ESPN|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Summary - Opeyemi Ajakaye - Results, fixtures, squad, statistics, photos, videos - Soccerway|url=https://int.soccerway.com/players/opeyemi-ajakaye/875069/|access-date=2025-07-14|website=int.soccerway.com}}</ref> == Kazi == Ajakaye alihamishwa kutoka klabu ya FC Robo ya Nigeria hadi klabu ya Liga F ya Uhispania ya Madrid CFF mnamo Februari 2024. <ref>"Oficial – Ajakaye ya es del Madrid CFF"''.'' Madrid CFF''. 21 February 2024. Retrieved 15 November 2024.''</ref> Mnamo Oktoba, iliripotiwa kwamba aliondoka klabu ya Uhispania ili kuchezea klabu ambayo haijafichuliwa nchini Marekani. <ref>"Oficial – Ajakaye ya es del Madrid CFF"''.'' Madrid CFF''. 21 February 2024. Retrieved 15 November 2024.''</ref> Ajakaye alinunuliwa na klabu ya Ligi ya Soka ya Wanawake ya Kansas City Current na kupelekwa kwa mkopo kwa klabu ya Ligi Kuu ya USL Carolina Ascent FC mnamo Novemba 2024, akicheza mechi mbili katika michezo ya mwisho ya mwaka. Alikubaliana kwa pande zote mbili kumaliza mkataba wake na Kansas City mnamo Januari 2025. Ajakaye alirejea FC Robo [[Januari]] [[2025]]. <ref>"NWFL: Ajakaye returns to help Robo Queens to victory"''. nigeriasoccernet.com. 23 January 2025. Retrieved 27 January 2025.''</ref> == Kazi ya kimataifa == Ajakaye aliisaidia Nigeria kushinda medali ya shaba katika Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-17 la 2022. Mnamo Oktoba 30, 2022, alifunga bao la kwanza kwa Nigeria katika mechi ya mshindi wa tatu dhidi ya Ujerumani, ambayo ilimalizika kwa sare ya 3-3; kisha akafunga penalti ya ushindi na kupata medali hiyo. <ref>''Ahmed, Abdulateef (31 October 2022).'' "How Nigeria's Flamingos Beat Germany to Win U17 World Cup Bronze"''.'' News Central''. Retrieved 15 November 2024.''</ref> Ajakaye alicheza mechi yake ya kwanza ya Super Falcons mnamo [[25 Oktoba]] [[2023]], akichukua nafasi ya Asisat Oshoala katika dakika za mwisho za sare ya 1-1 dhidi ya Ethiopia katika mashindano ya kufuzu kwa Olimpiki ya Wanawake ya CAF ya 2024. <ref>''Adeleye, Adegboyega (25 October 2023).'' "2024 Olympic Qualifier: Young striker Ajakaye 'cherishes' Super Falcons debut"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 15 November 2024.''</ref> Mnamo Januari 20, [[2024]], Ajakaye alifunga bao pekee dhidi ya Burundi U-20s huku Nigeria ikishinda hatua ya mwisho ya kufuzu Kombe la Dunia la Wanawake wa Afrika U-20 kwa jumla ya 2-0. Alijumuishwa katika kikosi cha Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-20 kwa 2024, ambapo Nigeria ilipoteza dhidi ya Japani, timu iliyofika fainali katika robo fainali. <ref>"Falconets crash out of U20 World Cup"''. Score Nigeria. 13 September 2024. Archived from the original on 13 September 2024. Retrieved 15 November 2024.''</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 2005]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria]] ls4h7vojok2whko7dn0qr1t0xgkgza1 Isatou Touray 0 222319 1507522 1487370 2026-04-20T07:08:13Z EmmyTsd 68054 1507522 wikitext text/x-wiki '''Isatou Touray''' (alizaliwa [[17 Machi]] [[1955]]) ni [[mwanasiasa]], mzalendo wa kijamii, na mabadilishaji wa kijamii wa [[Gambia]]. Pia ni [[mwanaharakati]] mashuhuri wa kupinga ukeketaji wa wanawake (FGM). Touray alikuwa mgombea wa kwanza mwanamke wa urais wa Gambia mwaka [[2016]], kabla ya kujiondoa na kumpa sapoti [[Adama Barrow]] na ''Coalition'' 2016. Baada ya uchaguzi, alihudumu katika serikali ya Barrow kama waziri wa [[biashara]], kisha waziri wa [[afya]]. Mnamo [[15 Machi]] [[2019]], Touray aliteuliwa kuwa Makamu wa Rais wa Gambia, akichukua nafasi ya mtangulizi wake, Ousainou Darboe, katika mabadiliko makubwa ya baraza la mawaziri.<ref>{{cite news |last1=Taylor |first1=Mildred Europa |title=Kiongozi wa Gambia Adama Barrow amemchukua mwanamke kama Makamu wa Rais |url=https://face2faceafrica.com/article/gambian-leader-adama-barrow-replaces-veep-with-woman |accessdate=18 Machi 2019 |publisher=Face2FaceAfrica |date=16 Machi 2019}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Touray alizaliwa katika Hospitali ya Royal Victoria, [[Banjul|Bathurst]], Koloni la Gambia, mwaka 1955. Alilelewa katika anwani ya 44 Grant Street mjini Bathurst, mji ambao ulibadilishwa jina kuwa Banjul mwaka 1975. Baba yake alikuwa mzaliwa wa Kaur. Alisoma katika Crab Island Secondary Technical School, ambapo alijulikana kama mwanamichezo mzuri wakati wa masomo yake.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://foroyaa.gm/dr-isatou-touray-unveiled-as-an-independent-candidate/|title=Dr Isatou Touray Unveiled as an Independent Candidate|date=5 September 2016|work=Foroyaa|access-date=10 September 2018|archive-date=10 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910165020/http://foroyaa.gm/dr-isatou-touray-unveiled-as-an-independent-candidate/|url-status=dead}}</ref> Touray alisoma katika Usman Danfodiyo University nchini [[Nigeria]], ambapo alipata shahada ya kwanza katika elimu na Kiingereza.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://gainako.com/dr-isatou-touray-independent-candidate-president-republic-gambia/|title=Dr. Isatou Touray, Independent candidate for President of the Republic of The Gambia|date=30 August 2016|work=Gainako|access-date=10 September 2018|archive-date=10 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910165214/http://gainako.com/dr-isatou-touray-independent-candidate-president-republic-gambia/|url-status=dead}}</ref> Baadaye alisoma katika International Institute of Social Studies huko [[The Hague]], [[Netherlands]], ambapo alipata shahada ya uzamili katika masomo ya maendeleo. Alikamilisha shahada ya uzamivu (PhD) katika masomo ya maendeleo katika Institute of Development Studies, University of Sussex, [[United Kingdom]].<ref name=":0" /> == Kazi == === Uanaharakati wa kijamii === Touray anajulikana kama mwanaharakati dhidi ya female genital mutilation (FGM). Alianzisha kwa pamoja Gambia Committee on Traditional Practices (GAMCOTRAP) mwaka 1984, shirika linalolenga kumaliza FGM. Alikuwa mkurugenzi mtendaji wa GAMCOTRAP na mara nyingi aliwahimiza wanasiasa kupiga marufuku FGM licha ya vikwazo vya serikali kuhusu kuripoti suala hilo. Katika kongamano la mwaka 1998, viongozi wa dini na wataalamu wa afya walikutana na kusaini Azimio la Banjul, lililolaani matumizi ya FGM.<ref name=":2">{{Cite news|url=http://www.defendingwomen-defendingrights.org/2014/03/04/drisatoutouray/|title=Meet a defender: Dr Isatou Touray|date=4 March 2014|work=Women Human Rights Defenders International Coalition|access-date=10 September 2018|archive-date=4 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204234102/https://www.defendingwomen-defendingrights.org/2014/03/04/drisatoutouray/|url-status=dead}}</ref> Kuanzia mwaka 2006 hadi 2011, Touray alikuwa mwenyekiti wa tawi la Gambia la West Africa Network for Peacebuilding (WANEP).<ref name=":1" /> Pia alihudumu kama Katibu Mkuu wa Inter-African Committee on Traditional Practices Affecting the Health of Women and Children kuanzia 2009 hadi 2014.<ref>{{Cite web|url=https://www.thegirlgeneration.org/dr-isatou-touray|title=Dr Isatou Touray|website=The Girl Generation|access-date=10 September 2018|archive-date=28 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928222042/https://www.thegirlgeneration.org/dr-isatou-touray|url-status=dead}}</ref> Pia alifanya kazi kama naibu mkurugenzi wa Management Development Institute (MDI), ambapo alianzisha kitengo cha jinsia na maendeleo. Hata hivyo, alilazimika kujiuzulu baada ya vitisho vya mara kwa mara kutoka kwa mamlaka. Alikamatwa mara mbili na kushitakiwa kwa tuhuma zisizo za kweli, lakini zote zilifutwa baadaye. Mara ya pili aliachiliwa baada ya kulipa dhamana ya euro 36,000.<ref name=":2" /> === Uchaguzi wa urais wa 2016 === Touray alitangaza kugombea kama mgombea huru katika uchaguzi wa urais wa 2016 tarehe 2 Septemba 2016. Alikuwa mwanamke wa kwanza kugombea urais wa Gambia. Katika hotuba yake ya uzinduzi alisema kuwa akichaguliwa angehudumu kwa muhula mmoja wa miaka mitano tu. [[Amie Bojang-Sissoho|Amie Bojang Sissoho]] aliongoza mkutano huo, na miongoni mwa waliozungumza walikuwa mume wake na [[Fatoumata Tambajang]].<ref name=":0" /> Uteuzi wake uliungwa mkono na Vanguard Africa Foundation.<ref>{{Cite web|url=http://vanguardafrica.com/our-candidates/dr-isadou-touray|title=Dr. Isatou Touray|date=5 October 2016|website=Vanguard Africa Foundation|access-date=10 September 2018}}</ref> Alisema kuwa akichaguliwa "atarejesha mamlaka kwa wananchi, kukomesha kutokuwajibika, na kusambaza madaraka."<ref>{{Cite news|url=https://jollofnews.com/2016/09/02/dr-isatou-touray-why-i-want-to-be-president-of-the-gambia/|title=Dr Isatou Touray: Why I Want To Be President Of The Gambia|date=2 September 2016|work=Jollof News|access-date=10 September 2018|archive-date=10 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910164942/https://jollofnews.com/2016/09/02/dr-isatou-touray-why-i-want-to-be-president-of-the-gambia/|url-status=usurped}}</ref> Vyama vya upinzani vilikubaliana kuunda muungano wa uchaguzi kumuunga mkono mgombea mmoja dhidi ya [[Yahya Jammeh]]. Touray awali alikuwa sehemu ya kundi lililounda Coalition 2016, lakini hakuhudhuria mkutano wa tarehe 30 Oktoba 2016 ambapo [[Adama Barrow]] alichaguliwa kuwa mgombea.<ref>{{Cite news|url=http://thepoint.gm/africa/gambia/article/i-cant-make-any-decision-at-the-moment-isatou-touray-comments-on-opposition-coalition|title='I can't make any decision at the moment,' Isatou Touray comments on opposition coalition|date=2 November 2016|work=The Point|access-date=10 September 2018}}</ref> Hata hivyo, tarehe 4 Novemba alitangaza kumuunga mkono Barrow na kujiondoa kwenye kinyang'anyiro hicho.<ref>{{Cite news|url=https://www.freedomnewspaper.com/2016/11/04/gambia-isatou-touray-endorses-the-coalition-flag-bearer-adama-barrow/|title=Gambia: Isatou Touray Endorses The Coalition's Flag Bearer Adama Barrow|date=4 November 2016|work=Freedom Newspaper|access-date=10 September 2018|archive-date=5 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805155205/https://www.freedomnewspaper.com/2016/11/04/gambia-isatou-touray-endorses-the-coalition-flag-bearer-adama-barrow/|url-status=usurped}}</ref> Barrow alishinda uchaguzi wa tarehe 1 Desemba. === Kazi ya uwaziri === Touray aliteuliwa kuwa Waziri wa Biashara, Ushirikiano wa Kikanda na Ajira katika Cabinet of Adama Barrow tarehe 1 Februari 2017.<ref>{{Cite news|url=http://apanews.net/index.php/en/news/gambias-barrow-finally-outs-cabinet-list|title=Gambia's Barrow finally outs cabinet list|date=1 February 2017|work=APA News|access-date=10 September 2018|archive-date=10 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910164910/http://apanews.net/index.php/en/news/gambias-barrow-finally-outs-cabinet-list|url-status=dead}}</ref> Katika mabadiliko ya baraza la mawaziri ya Julai 2018, aliteuliwa kuwa Waziri wa Afya na Ustawi wa Jamii.<ref>{{Cite news|url=http://apanews.net/index.php/en/news/gambias-barrow-in-first-major-cabinet-shakeup|title=Gambia's Barrow in first major Cabinet shakeup|date=29 June 2018|work=APA News|access-date=10 September 2018|archive-date=10 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910164754/http://apanews.net/index.php/en/news/gambias-barrow-in-first-major-cabinet-shakeup|url-status=dead}}</ref> Uongozi wake kama Makamu wa Rais ulimalizika tarehe 4 Mei 2022, baada ya hapo akawa Mkurugenzi Mtendaji wa muda wa shirika la kimataifa la utetezi Uniting to Combat Neglected Tropical Diseases.<ref>{{Cite web |title=Website of Uniting to Combat Neglected Tropical Diseases |url=https://unitingtocombatntds.org/en/about-us/the-board/ |access-date=2025-05-30 |language=en}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1955]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanasiasa wa Gambia]] [[Jamii: Wanawake wa Gambia]] [[Jamii: Gambia]] [[Jamii: WikiGap JWK 2026]] 4txny0nj58a8inr3h09dgs05lgz8gsg Louise N'Jie 0 225488 1507553 1496005 2026-04-20T08:00:07Z EmmyTsd 68054 1507553 wikitext text/x-wiki '''Louise Antoinette N'Jie''' ([[23 Januari]] [[1922]] – [[22 Mei]] [[2014]]) alikuwa [[mwalimu]], mwanafeministi na [[mwanasiasa]] wa [[Gambia]] ambaye alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kuhudumu kama Waziri wa Baraza la Mawaziri nchini Gambia.<ref name=tribute14>{{cite web|url=http://www.kaironews.com/tribute-to-aunty-louise-antoinette-njie/|title=Tribute To Aunty Louise Antoinette Njie|date=17 May 2014|accessdate=3 February 2017|work=Kairo News|first=Ebraima|last=Manneh}}</ref><ref> name=tribute>{{cite web|url=https://translate.googleusercontent.com/translate_c?depth=1&hl=en&prev=search&rurl=translate.google.com.au&sl=fr&sp=nmt4&u=http://thepoint.gm/africa/gambia/article/tribute-louise-antoinette-njie-1922-2014&usg=ALkJrhiCGKnD_u7Wni8h63E1vOijt3hgIg|title=Tribute: Louise Antoinette Njie (1922–2014)|work=The Point|date=7 May 2014|accessdate=3 February 2017|first=Hassoum|last=Ceesay}}</ref> ==Utoto na elimu ya awali== Louise Antoinette Mahoney alizaliwa Bathurst (sasa [[Banjul]]) katika British Gambia tarehe 23 Januari 1922, akiwa mtoto wa tatu kati ya watoto watano.<ref name=tribute4>{{cite web|url=http://www.kaironews.com/tribute-to-aunty-louise-antoinette-njie/|title=Tribute To Aunty Louise Antoinette Njie|date=17 Mei 2014|accessdate=3 Februari 2017|work=Kairo News|first=Ebraima|last=Manneh}}</ref> Baba yake, Sir John Mahoney, alikuwa wa jamii ya Aku na alikuwa Spika wa kwanza wa Bunge la Taifa la Gambia. Mama yake, Hannah, alikuwa mwanamke wa kwanza wa Gambia kufanya kazi kama karani katika Government Secretariat miaka ya 1910.<ref name="tribute">{{cite web|url=https://thepoint.gm/africa/gambia/article/tribute-louise-antoinette-njie-1922-2014|title=Tribute: Louise Antoinette Njie (1922–2014)|work=The Point|date=7 Mei 2014|accessdate=3 Februari 2017|first=Hassoum|last=Ceesay}}</ref> Dada yake mdogo Augusta alikuwa mwanamke wa kwanza kugombea uchaguzi wa kitaifa Gambia na baadaye alimuoa Rais wa kwanza wa Gambia Sir [[Dawda Jawara]]. Ndugu yake John alimuoa Florence Mahoney, mwanamke wa kwanza wa Gambia kupata shahada ya PhD. N'Jie alisoma katika Methodist Girls High School mjini Banjul, akapata Cambridge School Certificate mwaka 1942.<ref name="tribute" /> Kisha alipata ufadhili wa masomo kwenda Achimota School nchini Ghana (1942–1945) ambapo alisomea ualimu.<ref name="tribute4" /> Kuanzia 1963 hadi 1964 alisoma elimu ya usimamizi wa elimu katika [[University of Oxford]].<ref name="tribute3">{{cite web|url=http://standard.gm/site/2014/05/07/tributelouise-antoinette-njie-1922-2014/|work=The Standard|title=Tribute: Louise Antoinette Njie (1922–2014)|date=7 Mei 2014|accessdate=3 Februari 2017|first=Hassoum|last=Ceesay}}</ref> ==Kazi== N'Jie alifundisha katika shule mbalimbali za msingi na sekondari nchini Gambia kwa miaka kumi, na alikuwa mkuu wa Bakau Primary School kuanzia 1957 hadi 1963.<ref name=tribute/> Mwaka 1953 alikuwa mmoja wa wanawake watano kati ya wajumbe 34 katika kamati ya ushauri kwa Gavana Sir Percy Wyn-Harris kuhusu mageuzi ya katiba.<ref>{{cite book|page=96|title=The Very Reverend J. C. Faye: His Life and Times: A Biography|first=Jeggan C.|last=Snghor|year=2014|publisher=AuthorHouse|url=https://books.google.com/books?id=nNGYAwAAQBAJ|isbn=9781491869819}}</ref> Mwaka 1958 aliteuliwa kwenye kamati ya maandalizi ya ziara ya Malkia [[Elizabeth II]] nchini Gambia mwaka 1961.<ref name=tribute/> Mwaka 1960 alishiriki semina ya Umoja wa Mataifa kuhusu ushiriki wa wanawake katika maisha ya umma Addis Ababa.<ref>{{cite web|url=https://archive.org/stream/seminaronpartici00unse/seminaronpartici00unse_djvu.txt|title=Seminar on Participation of Women in Public Life|date=1961|accessdate=3 Februari 2017}}</ref> Mwaka 1970 alikuwa mmoja wa waanzilishi wa Federation of Gambian Women.<ref name="tribute" /> N'Jie alikuwa mwanachama wa People's Progressive Party na alichaguliwa kuwa mbunge mwaka 1977, akiwa mbunge wa pili mwanamke nchini Gambia.<ref name="tribute" /> Pia alikuwa mwanamke pekee Mkristo serikalini wakati huo. Mwaka 1979 aliteuliwa kuwa Parliamentary Secretary.<ref name="tribute2">{{cite web|url=http://thepoint.gm/africa/gambia/article/tribute-to-louise-antoinette-njie-by-bakary-dabo-hertfordshire|work=The Point|title=Tribute to Louise Antoinette N'Jie|date=14 Mei 2014|accessdate=3 Februari 2017|first=Bakary|last=Dabo}}</ref> Mwaka 1985 aliteuliwa kuwa Waziri wa Vijana, Michezo na Utamaduni, akiwa mwanamke wa kwanza kushika nafasi ya uwaziri nchini Gambia.<ref name="tribute" /> Alisimamia ongezeko la elimu ya wasichana na ongezeko la asilimia 20 la walimu wanawake.<ref name="tribute3" /> Mwaka 1987 aliteuliwa kuwa Waziri wa Afya, Mazingira, Kazi na Ustawi wa Jamii. Alikuza mipango ya uzazi wa mpango na juhudi za kupunguza vifo vya mama wajawazito.<ref name="tribute3" /> Pia alianzisha Mpango wa Kitaifa wa Kudhibiti UKIMWI mwaka 1987.<ref name="tribute" /> Alihusika pia katika utekelezaji wa mpango wa kurejesha gharama za huduma za afya chini ya Bamako Initiative. Mwaka 1989 aliongoza ujumbe wa Gambia kwenye Mkutano wa Dunia wa Wanawake Havana. Alikuwa rais wa Gambia Red Cross Society kwa miaka kumi na mwanzilishi wa Soroptimist Society nchini Gambia. Mwaka 1991 alishauri Rais Dawda Jawara kustaafu. Alistaafu siasa mwaka 1992 na alifariki tarehe 2 Mei 2014 mjini Bakau. == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} {{BD|1922|2014}} [[Jamii:wanasiasa wa Gambia]] 0dx0aqtwyaylcz50v7jss8xlzckipc1 1507554 1507553 2026-04-20T08:00:45Z EmmyTsd 68054 1507554 wikitext text/x-wiki '''Louise Antoinette N'Jie''' ([[23 Januari]] [[1922]] – [[22 Mei]] [[2014]]) alikuwa [[mwalimu]], mwanafeministi na [[mwanasiasa]] wa [[Gambia]] ambaye alikuwa [[mwanamke]] wa kwanza kuhudumu kama Waziri wa Baraza la Mawaziri nchini Gambia.<ref name=tribute14>{{cite web|url=http://www.kaironews.com/tribute-to-aunty-louise-antoinette-njie/|title=Tribute To Aunty Louise Antoinette Njie|date=17 May 2014|accessdate=3 February 2017|work=Kairo News|first=Ebraima|last=Manneh}}</ref><ref> name=tribute>{{cite web|url=https://translate.googleusercontent.com/translate_c?depth=1&hl=en&prev=search&rurl=translate.google.com.au&sl=fr&sp=nmt4&u=http://thepoint.gm/africa/gambia/article/tribute-louise-antoinette-njie-1922-2014&usg=ALkJrhiCGKnD_u7Wni8h63E1vOijt3hgIg|title=Tribute: Louise Antoinette Njie (1922–2014)|work=The Point|date=7 May 2014|accessdate=3 February 2017|first=Hassoum|last=Ceesay}}</ref> ==Maisha ya Awali na Elimu== Louise Antoinette Mahoney alizaliwa Bathurst (sasa [[Banjul]]) katika British Gambia tarehe 23 Januari 1922, akiwa mtoto wa tatu kati ya watoto watano.<ref name=tribute4>{{cite web|url=http://www.kaironews.com/tribute-to-aunty-louise-antoinette-njie/|title=Tribute To Aunty Louise Antoinette Njie|date=17 Mei 2014|accessdate=3 Februari 2017|work=Kairo News|first=Ebraima|last=Manneh}}</ref> Baba yake, Sir John Mahoney, alikuwa wa jamii ya Aku na alikuwa Spika wa kwanza wa Bunge la Taifa la Gambia. Mama yake, Hannah, alikuwa mwanamke wa kwanza wa Gambia kufanya kazi kama karani katika Government Secretariat miaka ya 1910.<ref name="tribute">{{cite web|url=https://thepoint.gm/africa/gambia/article/tribute-louise-antoinette-njie-1922-2014|title=Tribute: Louise Antoinette Njie (1922–2014)|work=The Point|date=7 Mei 2014|accessdate=3 Februari 2017|first=Hassoum|last=Ceesay}}</ref> Dada yake mdogo Augusta alikuwa mwanamke wa kwanza kugombea uchaguzi wa kitaifa Gambia na baadaye alimuoa Rais wa kwanza wa Gambia Sir [[Dawda Jawara]]. Ndugu yake John alimuoa Florence Mahoney, mwanamke wa kwanza wa Gambia kupata shahada ya PhD. N'Jie alisoma katika Methodist Girls High School mjini Banjul, akapata Cambridge School Certificate mwaka 1942.<ref name="tribute" /> Kisha alipata ufadhili wa masomo kwenda Achimota School nchini Ghana (1942–1945) ambapo alisomea ualimu.<ref name="tribute4" /> Kuanzia 1963 hadi 1964 alisoma elimu ya usimamizi wa elimu katika [[University of Oxford]].<ref name="tribute3">{{cite web|url=http://standard.gm/site/2014/05/07/tributelouise-antoinette-njie-1922-2014/|work=The Standard|title=Tribute: Louise Antoinette Njie (1922–2014)|date=7 Mei 2014|accessdate=3 Februari 2017|first=Hassoum|last=Ceesay}}</ref> ==Kazi== N'Jie alifundisha katika shule mbalimbali za msingi na sekondari nchini Gambia kwa miaka kumi, na alikuwa mkuu wa Bakau Primary School kuanzia 1957 hadi 1963.<ref name=tribute/> Mwaka 1953 alikuwa mmoja wa wanawake watano kati ya wajumbe 34 katika kamati ya ushauri kwa Gavana Sir Percy Wyn-Harris kuhusu mageuzi ya katiba.<ref>{{cite book|page=96|title=The Very Reverend J. C. Faye: His Life and Times: A Biography|first=Jeggan C.|last=Snghor|year=2014|publisher=AuthorHouse|url=https://books.google.com/books?id=nNGYAwAAQBAJ|isbn=9781491869819}}</ref> Mwaka 1958 aliteuliwa kwenye kamati ya maandalizi ya ziara ya Malkia [[Elizabeth II]] nchini Gambia mwaka 1961.<ref name=tribute/> Mwaka 1960 alishiriki semina ya Umoja wa Mataifa kuhusu ushiriki wa wanawake katika maisha ya umma Addis Ababa.<ref>{{cite web|url=https://archive.org/stream/seminaronpartici00unse/seminaronpartici00unse_djvu.txt|title=Seminar on Participation of Women in Public Life|date=1961|accessdate=3 Februari 2017}}</ref> Mwaka 1970 alikuwa mmoja wa waanzilishi wa Federation of Gambian Women.<ref name="tribute" /> N'Jie alikuwa mwanachama wa People's Progressive Party na alichaguliwa kuwa mbunge mwaka 1977, akiwa mbunge wa pili mwanamke nchini Gambia.<ref name="tribute" /> Pia alikuwa mwanamke pekee Mkristo serikalini wakati huo. Mwaka 1979 aliteuliwa kuwa Parliamentary Secretary.<ref name="tribute2">{{cite web|url=http://thepoint.gm/africa/gambia/article/tribute-to-louise-antoinette-njie-by-bakary-dabo-hertfordshire|work=The Point|title=Tribute to Louise Antoinette N'Jie|date=14 Mei 2014|accessdate=3 Februari 2017|first=Bakary|last=Dabo}}</ref> Mwaka 1985 aliteuliwa kuwa Waziri wa Vijana, Michezo na Utamaduni, akiwa mwanamke wa kwanza kushika nafasi ya uwaziri nchini Gambia.<ref name="tribute" /> Alisimamia ongezeko la elimu ya wasichana na ongezeko la asilimia 20 la walimu wanawake.<ref name="tribute3" /> Mwaka 1987 aliteuliwa kuwa Waziri wa Afya, Mazingira, Kazi na Ustawi wa Jamii. Alikuza mipango ya uzazi wa mpango na juhudi za kupunguza vifo vya mama wajawazito.<ref name="tribute3" /> Pia alianzisha Mpango wa Kitaifa wa Kudhibiti UKIMWI mwaka 1987.<ref name="tribute" /> Alihusika pia katika utekelezaji wa mpango wa kurejesha gharama za huduma za afya chini ya Bamako Initiative. Mwaka 1989 aliongoza ujumbe wa Gambia kwenye Mkutano wa Dunia wa Wanawake Havana. Alikuwa rais wa Gambia Red Cross Society kwa miaka kumi na mwanzilishi wa Soroptimist Society nchini Gambia. Mwaka 1991 alishauri Rais Dawda Jawara kustaafu. Alistaafu siasa mwaka 1992 na alifariki tarehe 2 Mei 2014 mjini Bakau. == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} {{BD|1922|2014}} [[Jamii:wanasiasa wa Gambia]] mf7vzm8tjuh2fgzq0prf0vq20mebclq Isabella Ayuk 0 226972 1507416 1503335 2026-04-19T16:48:41Z Elizabeth Samwel 75873 1507416 wikitext text/x-wiki '''Isabella Agbor Ayuk''' (alizaliwa Mei 10, 1986) ni mwigizaji, mjasiriamali, mfadhili na mmiliki wa taji la shindano la urembo wa [[Nigeria]]. Anajulikana kwa kushinda Tuzo ya Msichana Mzuri Zaidi nchini Nigeria ya mwaka 2012.<ref name=":0">{{Cite web|title=Inner beauty means more to me - Ayuk,MBGN|url=https://www.vanguardngr.com/2012/05/inner-beauty-means-more-to-me-ayukmbgn/|work=Vanguard News|date=2012-05-18|accessdate=2026-04-06|language=en-GB|author=vanguard}}</ref> Na pia alitajwa kuwa miongoni mwa Wanawake mashuhuri wa Afrika.<ref>{{Citation|last=News|first=Leadership|title=Former MBGN, Isabella Ayuk Makes List of 100 Most Notable Women|date=2024-02-26|url=https://leadership.ng/former-mbgn-isabella-ayuk-makes-list-of-100-most-notable-women/|work=Leadership News|language=en-US|access-date=2026-04-07}}</ref> {{Infobox Person|jina=Isabella Agbor Ayuk|mahala_pa_kuzaliwa=Nigeria|tarehe_ya_kuzaliwa=Mei 10, 1986|nchi=Nigeria|kazi_yake=Muigizaji|uraia=Nigeria}} ==Maisha binafsi== Ingawa anapenda kuweka maisha yake binafsi kuwa siri, mnamo mwaka [[2020]] Ayuk aliripotiwa kuonyesha picha yake na mwanaume kwenye mtandao wake wa WhatsApp, mwanaume ambaye hakutaja jina lake aliaminika kuwa alimchumbia kwa ndoa; na hiyo ilikuwa mara ya mwisho kuonekana hadharani kwa Ayuk. Haiwezi kuthibitishwa ikiwa yeye na mwanaume huyo aliyejivunia wameoana.<ref>{{Cite web|title=Ex MBGN Isabella Ayuk Flaunts Diamond Engagement Ring And Her Man,Says She's Ready To Settle Down|url=https://www.modernghana.com/nollywood/35737/ex-mbgn-isabella-ayuk-flaunts-diamond-engagement.html|work=Modern Ghana|accessdate=2026-04-06|language=en}}</ref> ==Maisha ya awali== Ayuk alizaliwa katika familia yenye wake wengi, ni mtoto wa ishirini kati ya watoto ishirini na nne. Alisomea masuala ya Utawala wa Biashara (Business Administration) katika Chuo Kikuu cha Calabar, na kuhitimu mwaka [[2011]], na kwa sasa anahudumu kama gwiji wa vijana. Kabla ya kushinda MBGN,<ref name=":0" /> alikuwa mshiriki mkongwe ambaye alishindana katika matoleo ya 2009 na [[2010]], pamoja na Miss Nigeria 2004, Miss South 2007, na Miss Global Nigeria 2009. Kama mmoja wa washiriki wachache kuwakilisha hali yao halisi ya asili, Ayuk alikuwa mwanamke wa kwanza Kusini-Kusini kushinda taji hilo tangu Celia Bissong mwaka 2003. ==Msichana Mzuri zaidi nchini Nigeria (MBGN)== Ayuk alitawazwa kuwa Msichana Mrembo Zaidi nchini Nigeria katika sherehe iliyofanyika katika Hoteli ya Best Western jijini Benin mnamo Mei 2012. Jukwaa lake kuu ni kuhusu Uelewa wa Typhoid kwa kumbukumbu ya dada yake aliyefariki kutokana na ugonjwa huo.<ref name=":0" /> ==Utata== Kuelekea mwisho wa Mei [[2012]], iliripotiwa kwamba Ayuk alikuwa amedanganya umri wake ili kushindana katika shindano hilo (ilisemekana alikuwa ana miaka zaidi ya 30 alipotunukiwa taji Hilo), hivyo kuanzisha kashfa kubwa zaidi ya shindano la kaunti tangu [[2001]] wakati Valerie Peterside alipoondolewa kwenye kiti cha Miss Nigeria kwa sababu kama hizo. Ingawa Ayuk mwenyewe hakutoa maoni yoyote kwenye hilo, waandaaji wa Silverbird walimtetea kwa kusema kwamba ni kinyume na imani ya watu wengi, Ayuk hangeondolewa kwenye kiti cha enzi na ataendelea na utawala wake kama MBGN 2012. Hakuiwakilisha Nigeria katika Miss World, lakini nafasi yake ilichukuliwa na mshindi wa pili wa MBGN 2012 Damiete Charles-Granville.<ref>{{Cite web|title=MBGN Controversy: Ayuk still queen but... - Silverbird|url=https://www.vanguardngr.com/2012/06/mbgn-controversy-ayuk-still-queen-but-silverbird/|work=Vanguard News|date=2012-06-22|accessdate=2026-04-08|language=en-GB|author=vanguard}}</ref> ==Marejeo== {{Marejeo}} {{BD|1986|}} [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanamitindo wa Nigeria]] tf188sv7bipcn2agis8fys3qboiby43 Margaret Ekpo 0 229135 1507332 1507206 2026-04-19T13:11:38Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1507332 wikitext text/x-wiki '''Margaret Ekpo''' (27 Julai [[1914]] – 21 Septemba [[2006]]) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake wa [[Nigeria]], mhamasishaji wa kijamii, na mwanasiasa wa kwanza wa kike aliyejitokeza katika Jamhuri ya Kwanza ya Nigeria. Alikuwa mmoja wa wanawake mashuhuri waliovuka mipaka ya ukabila katika kuhamasisha wanawake nchini Nigeria.<ref>{{citeweb|url=https://www.aljazeera.com/features/2020/12/12/remembering-margaret-ekpo-and-enugu-strike-massacre|website=Al Jazeera.com|author=Tayo Agunbiade|title=Remembering Margaret Ekpo and the Enugu strike massacre|accessdate=July 13, 2025}}</ref><ref name="Falola">Toyin Falola, Adebayo Oyebade. Africa World Press, 2002, p. 374. {{ISBN|0-86543-998-2}}</ref> Alikuwa na mchango mkubwa kama mwanasiasa wa ngazi ya chini na mwanaharakati wa [[utaifa]] katika mji wa Aba, katika eneo la Nigeria ya Mashariki, akitetea maslahi ya wanawake wakati wa harakati za kuelekea [[uhuru]].<ref name="Dibua">Jeremiah I. Dibua. Ashgate Publishing, Ltd, 2006, p. 68. {{ISBN|0-7546-4228-3}}</ref><ref>{{Cite web|title=Empower Women - Margaret Ekpo: An Amazon of Women Economic Empowerment in Nigeria|url=https://www.empowerwomen.org/en/community/stories/2016/12/margaret-ekpo-an-amazon-of-women-economic-empowerment-in-nigeria|website=EmpowerWomen|language=en|access-date=2020-05-28}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Margaret Ekpo alizaliwa katika Creek Town, Cross River State, katika familia ya Okoroafor Obiasulor (aliyekuwa asili ya Aguluzigbo katika eneo la serikali ya mitaa la Anaocha, [[Anambra State]]) na Inyang Eyo Aniemikwe.<ref>{{cite book |last=Effah-Attoe |first=Stella A. |last2=Jaja |first2=Solomon Odini |title=Margaret Ekpo: Lioness in Nigerian Politics |publisher=ALF Publications |year=1993}}</ref> Kupitia upande wa mama yake, alikuwa sehemu ya familia ya kifalme ya Mfalme Eyo Honesty II wa Creek Town.<ref>{{Cite web|title=Margaret Ekpo – Illustrated Women in History|url=https://illustratedwomeninhistory.com/margaret-ekpo-was-a-nigerian-womens-rights/|language=en-US|access-date=2020-05-28}}</ref> Alifikia kiwango cha darasa la sita mwaka 1934, lakini ndoto zake za kuendelea na mafunzo ya ualimu zilisitishwa kufuatia kifo cha baba yake mwaka huo. Baadaye alianza kufanya kazi kama mwalimu msaidizi katika shule za msingi. Mwaka 1938 aliolewa na daktari John Udo Ekpo. Mwaka 1946 alipata fursa ya kusoma nje ya nchi katika Dublin Institute of Technology, [[Dublin]], [[Ireland]], ambapo alipata stashahada ya sayansi ya nyumbani. Aliporudi Nigeria, alianzisha Taasisi ya Mafunzo ya Ushonaji na Sayansi ya Nyumbani mjini Aba. Baadaye aligeuka kuwa mwanaharakati wa haki za wanawake akifundishwa na Chief [[Funmilayo Ransome-Kuti]].<ref>{{Cite web|title=Join Ancestry®|url=https://www.ancestry.com/discoveryui-content/view/17733118:1518?tid=&pid=&queryId=2b9efdc1-19d4-4d59-8863-82893bafa473&_phsrc=ZQq2&_phstart=successSource|access-date=2024-07-05|website=www.ancestry.com}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.aljazeera.com/features/2020/12/12/remembering-margaret-ekpo-and-enugu-strike-massacre|website=aljazeera.com|author=Tayo Agunbiade|title=Remembering Margaret Ekpo and the Enugu strike massacre|accessdate=July 13, 2025}}</ref> == Kazi ya kisiasa == === Mwanzo wa siasa === Ushiriki wake wa kwanza wa moja kwa moja katika siasa za wanawake ulikuwa mwaka 1945. Alianza kuhudhuria mikutano kwa niaba ya mumewe aliyekuwa mtumishi wa umma aliyekatazwa kushiriki. Mikutano hiyo ililenga kupinga ubaguzi wa kikoloni dhidi ya madaktari wa Nigeria. Baadaye alihudhuria mkutano wa kisiasa ambapo alikuwa mwanamke pekee, akisikiliza hotuba za viongozi kama Mbonu Ojike, [[Nnamdi Azikiwe]] na Herbert Macaulay. Mwisho wa miaka ya [[1940]], alianzisha Umoja wa Wanawake Wafanyabiashara wa soko mjini Aba, uliolenga kuunganisha wanawake na kupigania haki zao za kiuchumi na kisiasa.<ref>{{Cite journal |last=Udumebraye |first=Arute |title=Margaret Ekpo |url=https://www.academia.edu/30258835 |journal=academia.edu |language=en}}</ref> === Uanaharakati === Ekpo alihamasishwa na harakati za haki za kiraia duniani na kuanza kudai haki sawa kwa wanawake nchini Nigeria. Alijiunga na National Council of Nigeria and the Cameroons (NCNC) kama jukwaa la kuwakilisha wanawake waliotengwa.<ref>{{Cite web|title=Chief Mrs. Margaret Affiong Ekpo (27th June 1914-21st September 2006)|url=https://sheroes.ng/tributes/2018/02/11/chief-mrs-margaret-affiong-ekpo-27th-june-1914-21st-september-2006/|last=Nigeria|first=Sheroes|date=2018-02-10|website=Sheroes Nigeria|language=en-US|access-date=2020-05-28}}</ref> Katika miaka ya [[1950]], alishirikiana na [[Funmilayo Ransome-Kuti]] kupinga mauaji ya wafanyakazi katika mgodi wa makaa ya mawe wa [[Enugu]]. Mwaka 1954, alianzisha Aba Township Women's Association, ambalo liligeuka kuwa kundi la kisiasa lenye nguvu. Kufikia mwaka 1955, wanawake walikuwa wengi kuliko wanaume katika orodha ya wapiga kura mjini Aba. Mwaka [[1959]], aliteuliwa katika Baraza la Machifu kupitia NCNC, na baadaye alichaguliwa katika House of Assembly mwaka [[1961]], ambapo aliendelea kupigania haki za wanawake, hasa katika masuala ya uchumi na miundombinu ya usafiri.<ref name="Etim and James">{{cite book|title=The Feminization of Development Processes in Africa: Current and Future Perspectives|last1=Etim|first1=James S.|last2=James|first2=Valentine Udoh}}</ref> Kazi yake ya kisiasa ilikatizwa na kuanza kwa [[Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Nigeria]], ambapo alikamatwa na mamlaka za [[Biafra]] na kuwekwa gerezani kwa miaka mitatu bila huduma za kutosha. === Tuzo na heshima === Baada ya mapinduzi ya kijeshi kumaliza Jamhuri ya Kwanza, alipunguza ushiriki wake wa kisiasa. Mwaka 2001, Uwanja wa Ndege wa Calabar ulipewa jina la Margaret Ekpo International Airport kwa heshima yake.<ref>{{Cite web|title=Margaret Ekpo International Airport, Calabar|url=https://www.faan.gov.ng/calabar-airport/|date=2017-02-14|website=Federal Airports Authority of Nigeria|language=en-US|access-date=2020-05-28|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614121133/https://www.faan.gov.ng/calabar-airport/|url-status=dead}}</ref> Alifariki dunia mwaka 2006..<ref>{{Cite web|title=Margaret Ekpo, pioneering feminism in Nigeria – DW – 03/24/2018|url=https://www.dw.com/en/margaret-ekpo-pioneering-feminism-in-nigeria/a-43092470|access-date=2024-07-05|website=dw.com|language=en}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Waliozaliwa 1914]] [[Jamii:waliofariki 2006]] [[Jamii:Wanaharakati wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 1zxsln347ru8fd29sn951a2rz6pitav Elma Davis 0 229148 1507333 1507238 2026-04-19T13:13:04Z Riccardo Riccioni 452 1507333 wikitext text/x-wiki '''Elma Davis''' ([[1 Aprili]] [[1968]] – [[14 Aprili]] [[2019]]) alikuwa mchezaji wa kimataifa wa mchezo wa lawn bowls kutoka [[Afrika Kusini]]. == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1968]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] [[Jamii:wachezaji wa Afrika Kusini]] q40vkoly5w8pebdyeyt07rjtacvahd8 Denise Darvall 0 229151 1507334 1507245 2026-04-19T13:13:46Z Riccardo Riccioni 452 1507334 wikitext text/x-wiki '''Denise Darvall''' ([[27 Februari]] [[1942]] – [[3 Desemba]] [[1967]]) alikuwa mtu aliyechangia moyo katika upasuaji wa kwanza uliofanikiwa wa kupandikiza moyo wa binadamu duniani. Upasuaji huo ulifanyika katika hospitali ya Groote Schuur Hospital nchini Afrika Kusini, ukiongozwa na daktari wa upasuaji Christiaan Barnard. Tukio hili lilikuwa hatua muhimu sana katika historia ya tiba ya upandikizaji wa viungo duniani.<ref>{{Cite web|url=https://transplantaciya.com/peresadka-serdca/|title=Heart transplant|website=transplantaciya.com|language=ru-RU|access-date=2018-11-23}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1942]] [[Jamii:Waliofariki 1967]] [[Jamii:watu wa Afrika Kusini]] opyddbno5wghvmaj9iaaz87x2dlkree Hector Daniel 0 229159 1507336 1507255 2026-04-19T13:14:41Z Riccardo Riccioni 452 1507336 wikitext text/x-wiki '''Hector Cyril Daniel''' ([[1898]] – [[28 Desemba]] [[1953]]) alikuwa kamanda wa kijeshi wa [[Afrika Kusini]]. Alihudumu katika Royal Air Force wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, ambapo alijipatia sifa ya kuwa “ace” baada ya kushinda mapambano tisa ya anga. Mwaka 1923 alijiunga na South African Air Force (SAAF).<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/southafricanmili0000uysi/page/57|title=South African Military Who's Who 1452-1992|last=Uys|first=Ian|publisher=Fortress Publishers|year=1992|isbn=0-9583173-3-X|page=57}}</ref> Kuanzia 1937 hadi mwanzo wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia (1939), alikuwa Mkurugenzi wa Huduma za Anga na Ufundi na mkuu wa SAAF. Wakati wa vita, alishika nyadhifa mbalimbali zikiwemo Mkaguzi wa SAAF (1940), mkuu wa SAAF Afrika Mashariki (1940–1941), na kiongozi wa Kikundi 24 (24 Group) kuanzia 1941. Alistaafu mwaka 1953 na baadaye alifariki kwa kujiua. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1898]] [[Jamii:Waliofariki 1953]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] rah1ymjps3s8s3tfqnpoeoym8r1kd68 Heidi Dalton 0 229161 1507337 1507260 2026-04-19T13:15:14Z Riccardo Riccioni 452 1507337 wikitext text/x-wiki '''Heidi Dalton''' (alizaliwa [[21 Machi]] [[1995]]) ni mwendesha baiskeli wa mashindano kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alikuwa akiendesha kwa timu ya amateur ya Afrika Kusini iitwayo Demacon Ladies Cycling Team. Aliwahi kushiriki katika Mashindano ya Dunia ya Baiskeli ya Barabarani ya UCI mwaka 2014. Mwaka 2017, alishinda Mashindano ya Kitaifa ya Afrika Kusini ya Mbio za Barabarani (South African National Road Race Championships).<ref>{{cite web|url=http://www.procyclingstats.com/race/National_Championships_South_Africa_WE_-_Road_Race_2017|title=National Championships South Africa - Road Race|publisher=Pro Cycling Stats|accessdate=11 February 2017|archive-date=3 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203143901/https://www.procyclingstats.com/race/National_Championships_South_Africa_WE_-_Road_Race_2017|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1995]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:wachezaji wa Afrika Kusini]] fv7qckwf2prqp2tt1jjm0g92r89xyfy Norman Curry 0 229182 1507339 1507284 2026-04-19T13:16:16Z Riccardo Riccioni 452 1507339 wikitext text/x-wiki '''Norman Oswald Curry''' ([[5 Septemba]] [[1946]] – [[8 Oktoba]] [[2022]]) alikuwa mchezaji wa kriketi kutoka [[Namibia]], aliyezaliwa East London nchini [[Afrika Kusini]]. Alichezea timu ya Border cricket team katika msimu wa kriketi wa 1973–74 kwenye mashindano ya ndani ya Afrika Kusini. Alicheza mechi tatu katika ngazi ya first-class na List A. Alianza kwenye mashindano ya Gillette Cup, ambapo alifunga mikimbio 3 pekee katika mechi yake ya kwanza. Baadaye, alicheza katika mashindano ya Currie Cup dhidi ya Griqualand West na Natal “B”. Katika kriketi ya first-class, alifunga pointi zake bora zaidi (52 runs) katika mechi dhidi ya Griqualand West, akishirikiana katika ubia wa mikimbio 103 kwa wicket ya saba pamoja na Samuel Schmidt.<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Players/13/13258/13258.html Norman Curry profile] – CricketArchive. Retrieved 29 December 2012.</ref> == Mareje0 == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1946]] [[Jamii:Waliofariki 2022]] [[Jamii:wachezaji wa Namibia]] 1ry0t2ugxwppw9l4l1kx4tktieijy4w Rowan Cronjé 0 229186 1507340 1507289 2026-04-19T13:17:07Z Riccardo Riccioni 452 1507340 wikitext text/x-wiki '''Rowan Cronjé''' ([[22 Septemba]] [[1937]] – [[8 Machi]] [[2014]]) alikuwa [[mwanasiasa]] wa Rhodesia ambaye alihudumu katika baraza la mawaziri chini ya mawaziri wakuu Ian Smith na Abel Muzorewa, na baadaye akawa mbunge nchini Zimbabwe. Mwaka 1985 alihamia Afrika Kusini na alihudumu katika serikali ya Bophuthatswana.<ref name=":5">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1993/11/28/world/homeland-apartheid-s-child-is-defying-change.html|title=Homeland, Apartheid's Child, Is Defying Change|last=Keller|first=Bill|date=1993-11-28|newspaper=The New York Times|issn=0362-4331|access-date=2017-02-02}}</ref><ref name=":6">{{Cite news|url=https://www.chicagotribune.com/1993/09/05/homeland-a-throwback-to-the-old-s-africa/|title=Homeland A Throwback To The Old S. Africa|last=Sly|first=Liz|date=5 September 1993|newspaper=tribunedigital-chicagotribune|language=en|access-date=2017-02-04}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Waliofariki 2014]] [[Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe]] t2xchcpgbgj08keufn0r0wrxr6fzzis Lionel Cripps 0 229188 1507341 1507291 2026-04-19T13:17:31Z Riccardo Riccioni 452 1507341 wikitext text/x-wiki '''Lionel Cripps''' ([[11 Oktoba]] [[1863]] – 3 Februari [[1950]]) alikuwa Spika wa kwanza wa Bunge la Southern Rhodesia. Alizaliwa Simla, India, na kusoma Uingereza akiwa mtoto wa jenerali wa Bengal Staff Corps. Mwaka 1879 alihamia Afrika Kusini na kuanza shughuli za kilimo. Mwaka 1890, alihudumu kama askari katika kikosi cha Pioneer Column kilichokalia Mashonaland, kisha akajishughulisha na uchimbaji wa madini katika eneo la Mazoe kabla ya kuhamia karibu na Umtali ambako alijihusisha na kilimo cha tumbaku. Anatajwa kuwa mkulima wa kwanza katika Rhodesia kulima tumbaku kibiashara. Pia aliongoza kamati ya wakulima (vigilance committee) iliyowasilisha malalamiko yao kwa Cecil Rhodes, wakidai haki za kisiasa ndani ya Rhodesia. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1963]] [[Jamii:Waliofariki 1950]] [[Jamii:Wanasiasa wa Zimbabwe]] tlflefa8ey3658wh6ludgxvgniljv13 Bob Crisp 0 229190 1507343 1507294 2026-04-19T13:18:15Z Riccardo Riccioni 452 1507343 wikitext text/x-wiki '''Robert James Crisp''' ([[28 Mei]] [[1911]] – [[3 Machi]] [[1994]]) alikuwa mchezaji wa kriketi kutoka [[Afrika Kusini]] ambaye alicheza katika mechi tisa za ''Test'' kati ya 1935 na 1936. Alichezea timu mbalimbali zikiwemo Rhodesia cricket team, Western Province, Worcestershire na timu ya taifa ya Afrika Kusini. Ingawa wastani wake wa kupiga mipira katika Test ulikuwa zaidi ya 37, alikuwa na mafanikio makubwa katika kriketi ya first-class, akichukua wickets 276 kwa wastani wa 19.88. Anajulikana pia kama mchezaji pekee katika historia ya kriketi ya first-class kuchukua wickets nne kwa mipira minne mara zaidi ya moja. Baadaye, alihamia katika uandishi wa habari na uandishi wa vitabu, akichapisha simulizi kuhusu maisha yake na Vita Kuu ya Pili ya Dunia, na kujipatia sifa ya kuwa mtu wa matukio na safari nyingi.<ref>{{cite web|url-access=subscription|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/0/656/656.html|title=Player Profile: Bob Crisp|publisher=Cricket Archive|access-date=19 December 2009}}</ref><ref name="survival of the fastest">{{cite journal |last=Firth |first=David |date=December 2009 |title=Survival of the fastest |journal=Wisden Cricketer |publisher=Wisden |volume=7 |issue=4 |pages=14}}</ref><ref name="Four">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/149134.html|title=Vijay Cricket's darkest day|access-date=6 March 2017|work=ESPN Cricinfo|date=3 March 2006}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1911]] [[Jamii:Waliofariki 1994]] [[Jamii:wachezaji wa Afrika Kusini]] ixkfdo1ay8tyvil63tanabcq2agla6p Ryan Cox 0 229192 1507344 1507297 2026-04-19T13:18:51Z Riccardo Riccioni 452 1507344 wikitext text/x-wiki '''Ryan Rodney Cox''' ([[9 Aprili]] [[1979]] – [[1 Agosti]] [[2007]]) alikuwa [[mwendeshabaiskeli]] wa kulipwa kutoka [[Afrika Kusini]]. Alianza kuendesha baiskeli mwaka 1987 na akawa mchezaji wa kulipwa mwaka 2000. Aliwahi kuchezea timu ya Amore & Vita–Giubileo 2000–Beretta kabla ya kujiunga na Team Cologne ya Ujerumani mwaka uliofuata. Kuanzia 2003 alikuwa mwanachama wa Team Barloworld. Mwaka 2004 na 2005 alishinda Mashindano ya Kitaifa ya Afrika Kusini ya mbio za barabarani (''South African National Road Race Championships''). Alifariki katika hospitali ya Kempton Park baada ya mshipa mkubwa wa damu kwenye mguu wake wa kushoto kupasuka, wiki tatu baada ya kufanyiwa upasuaji wa mishipa nchini Ufaransa.<ref>{{cite news|title=Tragedy in South Africa as Ryan Cox passes away|url=http://autobus.cyclingnews.com/news.php?id=news/2007/aug07/aug01news2|date=1 August 2007|accessdate=1 August 2007|author1=Westemeyer, Susan|author2=Stokes, Shane|name-list-style=amp|work=Cyclingnews.com}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1979]] [[Jamii:Waliofariki 2007]] [[Jamii:Wanariadha wa Afrika Kusini]] fg73qcj23oclmagiyysqmzfuq01a4y7 Riccardo Calafiori 0 229196 1507347 1507305 2026-04-19T13:19:56Z Riccardo Riccioni 452 1507347 wikitext text/x-wiki [[Picha:2024 Emirates Cup - Riccardo Calafiori (2) (cropped).jpg|thumb|337x337px|Riccardo Calafiori akiwa na [[Arsenal]] mwaka [[2024]] ]] '''Riccardo Calafiori''' (alizaliwa [[19 Mei]] [[2002]])<ref>{{Cite web|title=2024/25 Premier League squad lists|url=https://www.premierleague.com/en/news/4110099|work=www.premierleague.com|date=2024-09-13|accessdate=2026-04-19|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Riccardo Calafiori Bologna Defender, Profile & Stats {{!}} Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/69914/player/overview|work=www.premierleague.com|accessdate=2026-04-19|language=en}}</ref> ni mchezaji wa soka wa [[Italia]] ambaye anacheza katika klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Arsenal na timu ya taifa ya Italia. Calafiori anacheza kama beki katika ngazi ya klabu na katika timu ya Taifa.<ref>{{Cite web|title=Help Calafiori win August's PL Player of the Month|url=https://www.arsenal.com/news/help-calafiori-win-augusts-pl-player-month|work=Help Calafiori win August's PL Player of the Month|date=2026-04-19|accessdate=2026-04-19|language=en}}</ref> Calafiori ameiwakilisha timu ya taifa ya Italia katika mashindano ya vijana tangu [[2017]],<ref>{{Cite web|title=Esordio con vittoria per la nuova Italia. Nicolato: "Ho visto un grande impegno, ma dobbiamo lavorare"|url=https://www.figc.it/it/nazionali/news/esordio-con-vittoria-per-la-nuova-italia-nicolato-ho-visto-un-grande-impegno-ma-dobbiamo-lavorare-c473e9ti|work=www.figc.it|accessdate=2026-04-19|language=it}}</ref> alicheza mechi yake ya kwanza mnamo Juni 2024. Pia aliichezea Italia katika mashindano ya UEFA Euro 2024, akianza katika mechi zote tatu za kundi. == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Italia]] {{BD|2002|}} 1qbzfjbea73fcp8k3l07tp1bdr7zhqo H. Basil S. Cooke 0 229197 1507349 1507302 2026-04-19T13:20:55Z Riccardo Riccioni 452 1507349 wikitext text/x-wiki '''Herbert Basil Sutton Cooke FRSSAf''' ([[17 Oktoba]] [[1915]] – [[3 Mei]] [[2018]]) alikuwa mtaalamu wa [[jiolojia]] na [[palantolojia]] kutoka [[Afrika Kusini]] na [[Kanada]], na [[Profesa]] Mstaafu katika Chuo Kikuu cha Dalhousie. Alizaliwa Johannesburg, Afrika Kusini, na alisoma katika King Edward VII School. Baadaye alipata shahada ya kwanza (B.A.) mwaka 1936 na M.A. mwaka 1940 kutoka Cambridge University, kisha M.Sc. mwaka 1940 na D.Sc. mwaka 1947 kutoka University of the Witwatersrand.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/156688037836477/photos/a.199136876924926.1073741830.156688037836477/632736666898276/?type=3&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22O%22%7D|title=Basil Cooke, Emeritus professor, turns 101 years old in early October|publisher=Dalhousie Earth Sciences|author=Staff|date=2016-10-26|access-date=2017-04-25}}</ref><ref>[https://www.myalternatives.ca/abbotsford/obituaries/2018-cooke-h-b-s-basil H. B. S. (Basil) Cooke Obituary]</ref> Anajulikana kwa utafiti wake kuhusu mabaki ya wanyama wa kale, hasa nguruwe wa zamani (fossil pigs) na wanyama wenye kwato mbili (even-toed ungulates) barani Afrika. Kwa heshima ya mchango wake katika sayansi, jarida maalum la kitaaluma (festschrift) lilichapishwa mwaka 2006 katika ''Transactions of the Royal Society of South Africa''. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mwanasayansi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1915]] [[Jamii:Waliofariki 2018]] [[Jamii:wanasayansi wa Afrika Kusini]] [[Jamii:wanasayansi wa Kanada]] g8sipihzaukzta6ilqz3anp1n1owr9f Maya Jribi 0 229200 1507350 1507309 2026-04-19T13:21:49Z Riccardo Riccioni 452 1507350 wikitext text/x-wiki '''Maya Jribi''' (29 Januari 1960 – 19 Mei 2018)<ref name='Econ'>{{cite web |url=https://www.leconomistemaghrebin.com/2018/05/19/maya-jribi-nest-plus/ |title=Décès de Maya Jribi |last= |first= |date=19 May 2018 |website= |publisher=L'economiste Maghrébin |access-date=19 May 2018 |quote=}}</ref> alikuwa mwanasiasa wa [[Tunisia]]. Kuanzia mwaka 2006 hadi 2012, alikuwa kiongozi wa Progressive Democratic Party (PDP).<ref name="Tunisia-live">{{Citation |first=Emily |last=Parker |title=Maya Jribi |publisher=tunisia-live.net |date=6 September 2011 |url=http://www.tunisia-live.net/2011/09/06/maya-jribi-2/ |accessdate=21 Oct 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309174051/http://www.tunisia-live.net/2011/09/06/maya-jribi-2/ |archive-date=9 March 2012 |url-status=dead }}</ref> Kuanzia kuunganishwa kwa PDP na Republican Party mwezi Aprili 2012 hadi kujiuzulu kwake mwaka 2017, alikuwa Katibu Mkuu wa chama hicho cha kati (centrist party). ==Maisha na kazi ya kisiasa== Baba yake anatoka [[Tataouine|Tatouine]], wakati mama yake anatoka [[Algeria]]. Alisoma Radès nchini Tunisia kabla ya kusoma biolojia katika University of Sfax kuanzia 1979 hadi 1983. Katika kipindi hicho, alijihusisha na kuwa mwanachama hai wa umoja wa wanafunzi uliojulikana kama UGET pamoja na Ligi ya Haki za Binadamu ya Tunisia. Aliandika katika gazeti huru la wiki ''Erraï'' na baadaye katika gazeti la PDP ''Al Mawkif''.<ref name="Tunisia-live"/> Pamoja na Ahmed Najib Chebbi, Maya Jribi alishiriki kuanzisha ''Progressive Socialist Rally'' mwaka 1983, ambayo baadaye ilibadilishwa jina kuwa Progressive Democratic Party (PDP). Tangu 1986 alikuwa mwanachama wa kamati kuu ya chama hicho. Tarehe 25 Desemba 2006, Jribi aliteuliwa kuwa Katibu Mkuu wa PDP.<ref name="Tunisia-live"/> Alikuwa mwanamke wa kwanza kuongoza chama cha kisiasa nchini Tunisia.<ref>{{Citation |first=Sam |last=Bollier |title=Who are Tunisia's political parties? |publisher=Al Jazeera English |date=9 Oct 2011 |url=http://english.aljazeera.net/indepth/features/2011/10/201110614579390256.html |accessdate=21 Oct 2011}}</ref> Kuanzia 1 hadi 20 Oktoba 2007, Jribi pamoja na Najib Chebbi walifanya mgomo wa njaa kupinga kuhamishwa kwa makao makuu ya chama kutoka Tunis, jambo lililoathiri afya yake kwa kiasi kikubwa.<ref name="Tunisia-live" /> Jribi aliongoza orodha ya uchaguzi ya PDP katika mkoa wa Ben Arous kwa uchaguzi wa Bunge Maalum mwezi Oktoba 2011.<ref name="Tunisia-live" /> Chama kilipata kiti kimoja katika Ben Arous kulingana na matokeo ya awali. Tarehe 9 Aprili 2012, PDP iliungana na vyama vingine vya kidunia kuunda Republican Party na Maya Jribi akawa kiongozi wa chama hicho.<ref>{{Citation|first=Hichem |last=Benzarti |title=Un congrès unificateur des forces démocratiques centristes |newspaper=La Presse de Tunisie |date=10 April 2012 |url=http://www.lapresse.tn/10042012/48054/un-congres-unificateur-des-forces-democratiques-centristes.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120412184735/http://www.lapresse.tn/10042012/48054/un-congres-unificateur-des-forces-democratiques-centristes.html |archivedate=12 April 2012 }}</ref> Aligombea nafasi ya urais wa Constituent Assembly of Tunisia tarehe 22 Novemba, lakini alishindwa na Mustapha Ben Jaafar wa Democratic Forum for Labour and Liberties (Ettakatol) kwa kura 145 dhidi ya 68.<ref>[https://www.jeuneafrique.com/561472/politique/tunisie-hommage-unanime-a-maya-jribi-militante-iconique/ Tunisie : hommages unanimes à Maya Jribi, militante iconique]</ref> Maya Jribi alikuwa mwanaharakati wa wazi wa [[feminism]].<ref name="Tunisia-live" /> Aliielezea [[Israel]] kama “muundo wa Kizayuni”,<ref>{{Citation |first=Wolfgang Günther |last=Lerch |title=Maya Jribi: Eine Stimme der "Jasmin-Revolution" ('A Voice of the Jasmine Revolution') |newspaper=Frankfurter Allgemeine |language=German |date=22 January 2011 |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/maya-jribi-eine-stimme-der-jasmin-revolution-1572362.html |accessdate=21 Oct 2011}}</ref> na alipendekeza kupiga marufuku mahujaji wa Israel kutembelea sinagogi la El Ghriba synagogue katika kisiwa cha Djerba.<ref>{{Citation |first=Frida |last=Dahmani |title=Le pélerinage de Djerba placé sous haute surveillance |publisher=Jeune Afrique |date=27 April 2010 |language=French |url=http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20100427160220/securite-tunisie-terrorisme-attentatle-pelerinage-de-djerba-place-sous-haute-surveillance.html |accessdate=22 Oct 2011}}</ref> Maya Jribi alitangaza kustaafu kwake katika mkutano wa chama cha Republican Party mwaka 2017.<ref>{{Cite web |url=https://www.businessnews.com.tn/maya-jribi-fait-ses-adieux-au-secretariat-general-du-joumhouri,520,70070,3 |title=Maya Jribi fait ses adieux au secrétariat général du Joumhouri |access-date=2020-12-26 |archive-date=2021-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609102457/https://www.businessnews.com.tn/maya-jribi-fait-ses-adieux-au-secretariat-general-du-joumhouri,520,70070,3 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.leaders.com.tn/article/21591-maya-jeribi Quand Maya Jribi entre dans la légende]</ref> Machi 2018, kituo cha utafiti cha wanawake kilimuenzi kwa mchango wake mkubwa wa kisiasa. Tarehe 19 Mei 2018 alifariki kutokana na saratani.<ref>[https://www.thenationalnews.com/world/mena/tunisia-s-leading-woman-politician-who-found-a-second-act-after-the-revolution-1.734116 Tunisia's leading woman politician who found a second act after the revolution]</ref> Rais wa Tunisia katika taarifa rasmi alielezea kifo chake kama kupotea kwa “mwanaharakati wa kweli” na kusifu mchango wake wa kibinadamu na kisiasa. ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Waliozaliwa 1960]] [[Jamii:Wanawake wa Tunisia]] [[Jamii:Wanasiasa wa Tunisia]] [[Jamii:Waliofariki 2018]] ohcls0lefl3diuskcwhu7hp9le8r5dh Regina Askia-Williams 0 229201 1507352 1507311 2026-04-19T13:22:27Z Riccardo Riccioni 452 1507352 wikitext text/x-wiki '''Regina Askia-Williams''' (alizaliwa [[16 Desemba]] [[1967]]) ni [[mwigizaji]], [[mwanamitindo]], na mrembo wa zamani Malkia wa Chuo Kikuu cha Lagos aliyezaliwa Nigeria. <ref>{{Rejea tovuti|author=Fellow Nurses|first=|date=2026-03-22|title=Meet Regina Askia-Williams: The Nigerian celebrity and Ex beauty queen now living the nursing dream in the US|url=https://www.fellownurses.com/2026/03/regina-askia-williams-nigerian-beauty-queen-nurse-practitioner-us.html|accessdate=2026-03-24|work=Fellow Nurses Africa|language=en-US}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Sunday|first=Lot|date=2024-05-01|title=Regina Askia-Williams: Actress, Model, Advocate|url=https://www.goldenpage.ng/regina-askia-williams-actress-model-advocate/|accessdate=2026-03-26|work=Golden Page Magazine|language=en-US}}</ref> Alipata cheti chake kama Muuguzi wa Familia (FNP) na anafanya kazi katika [[Jiji la New York]] . Anaandika na kuzungumza hadharani akitetea uhamasishaji wa Waafrika katika afya ya watoto, elimu, na maendeleo ya kiuchumi. <ref>{{Rejea tovuti|title=African Health Dialogues|url=http://www.africanviews.org/african-health-dialogues|publisher=African Views|accessdate=29 May 2012|archivedate=30 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121230195957/http://www.africanviews.org/african-health-dialogues}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Okporu|first=Rachel|date=2022-02-03|title='Indeed she's ageless' Reactions as Actress Regina Askia shares 30 years throwback photo|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/regina-askia-shares-30-years-throwback-photo|accessdate=2022-03-15|work=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref> == Kazi == Mnamo 1988, Askia-Williams, mwanafunzi wa zamani wa udaktari ambaye alikuwa amehamia kutoka [[Chuo Kikuu cha Calabar]] hadi Chuo Kikuu cha Lagos, alitawazwa kuwa ''Miss Unilag .'' <ref>{{Rejea tovuti|author=Database|first=African Movie|title=Regina Askia - Actor|url=https://africanmoviedb.com/person/regina-askia-askia-williams-imaobong-usoro|accessdate=2026-03-24|work=African Movie Database|language=English}}</ref> Mwaka huo huo, alishika nafasi ya pili katika shindano la Msichana Mrembo Zaidi nchini Nigeria (MBGN). Mnamo 1989, alichukua taji la MBGN wakati mshindi Bianca Onoh alipojiuzulu. <ref>''Temitope (16 December 2019).'' "Ex-beauty queen, Regina Askia clocks 52 today"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 24 March 2026.''</ref> Mnamo 1990, Askia-Williams aliiwakilisha Nigeria katika Miss Charm International iliyofanyika [[Sankt Peterburg|Leningrad]], [[Urusi]], na akashika nafasi ya pili. Alikuwa Mnigeria wa kwanza kushindana katika shindano la Miss International nchini [[Japani]], ambapo alipewa vazi bora zaidi la kitamaduni. <ref>"5 reasons why she was one of the biggest celebrities of her time"''. Pulse Nigeria. 24 November 2017. Retrieved 26 March 2026.''</ref> Baada ya kupata kutambuliwa hadharani nchini Nigeria kama mshindi wa shindano la urembo, kazi ya uanamitindo ilifunguliwa kwa Askia-Williams. Alionekana katika matangazo kadhaa ya magazeti na televisheni ya Nigeria, ikiwa ni pamoja na akaunti za kimataifa za Visine, ''Chicken George'' fast food, ''Kessingsheen'' Hair Care, na boutique chain ''Collectibles'' . <ref>{{Rejea tovuti|date=2025-05-18|title=Regina 'Imaobong' Askia: From Pageantry to Nollywood, US Nurse|url=https://www.centurynewspaper.com/regina-imaobong-askia-from-pageantry-to-nollywood-us-nurse/|accessdate=2026-03-26|work=Century Newspaper|language=en}}</ref> Pia alifanya kazi katika [[Maonyesho ya mavazi|maonyesho kadhaa ya runway]], na mwaka wa 2007, alishiriki katika safu ya kusafisha uso ya 2000-N-Six pamoja na binti yake, mwanamitindo Stephanie Hornecker. <ref name="2000-N-Six">2000-N-Six {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071010112723/http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/sunstyle/2007/feb/24/sunstyle-24-02-2007-001.htm|date=10 October 2007}}</ref> Mwaka wa 2006, Askia-Williams aliandaa onyesho la mitindo la hisani katika Chuo cha Lehman huko Bronx, New York, ambalo lilionyesha ubunifu wa wabunifu wakuu wa Kiafrika na lebo yake mwenyewe ya ''Regine Fashions'' . <ref name=":0">{{Rejea tovuti|url=http://www.africanevents.com/RegineFashionShow06.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130320024323/http://www.africanevents.com/RegineFashionShow06.htm|archivedate=20 March 2013|title=Regine 2006 fashion Show in New York City to benefit children in Africa|publisher=African Events|accessdate=25 February 2018}}</ref> == Maisha binafsi == Askia-Williams kwa sasa anaishi Amerika na familia yake. Yeye ni mhitimu wa Chuo Kikuu cha Lagos, Nigeria akiwa na shahada ya [[Biolojia]] . Alipata shahada yake ya uuguzi katika Chuo cha Wagner nchini Marekani. <ref name="African Views">{{Rejea tovuti|title=African Health Dialogues: Mrs. Regina Askia-Williams, RN|url=http://www.africanviews.org/african-health-dialogues|accessdate=29 May 2012|publisher=African Views|archivedate=30 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121230195957/http://www.africanviews.org/african-health-dialogues}}</ref> na sasa ni muuguzi wa familia anayefanya kazi katika Jiji la New York. <ref>"Nurses, spinal cord of health system – Group"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 25 February 2018''</ref> <ref>"Regina Askia Urges Nigerian Nurses to Partner with Counterparts in Diaspora"''. Medical world Nigeria. Retrieved 25 February 2018.''</ref> Miezi mitatu tu baada ya kuhamia Jiji la New York na familia yake, <ref name=":2">{{Rejea jarida |date=1 October 2001 |journal=The News |publisher=Independent Communications Network Ltd., 2001 |volume=17 |pages=32}}</ref> alinusurika shambulio la Kituo cha Biashara Duniani mnamo Septemba 11, 2001. Alitoroka kutoka kwenye jengo hilo, ambapo alifanya kazi wakati huo. <ref name=":2" /> == Marejeo == [[Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] [[Jamii:Wanamitindo wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 7mdwb5wfigwk1gp5b267pi7ztub1e80 Jessie Kabwila 0 229202 1507312 2026-04-19T12:05:29Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:Jessie Kabwila in 2017 (sq cropped).jpg|thumb| Jessie Kabwila]] '''Jessie Kabwila-Kapasula''' ni msomi, mwanamke mwanaharakati wa haki za wanawake (feminist), mwalimu na mhamasishaji kutoka Malawi.<ref>[http://www.unisa.ac.za/default.asp?Cmd=ViewContent&ContentID=22484 Unisa Online – African Women<!-- Bot generated title -->]</ref> Utafiti wake unajikita katika ufeministi wa Kiafrika. Alikuwa mwenyekiti wa Malawi Parliamentary Women's Caucus na...' 1507312 wikitext text/x-wiki [[Faili:Jessie Kabwila in 2017 (sq cropped).jpg|thumb| Jessie Kabwila]] '''Jessie Kabwila-Kapasula''' ni msomi, mwanamke mwanaharakati wa haki za wanawake (feminist), mwalimu na mhamasishaji kutoka Malawi.<ref>[http://www.unisa.ac.za/default.asp?Cmd=ViewContent&ContentID=22484 Unisa Online – African Women<!-- Bot generated title -->]</ref> Utafiti wake unajikita katika ufeministi wa Kiafrika. Alikuwa mwenyekiti wa Malawi Parliamentary Women's Caucus na mwaka 2025 aliteuliwa kuwa Waziri wa Elimu ya Juu. Alipoteza kiti chake katika uchaguzi mkuu wa malawi mwaka 2025.<ref name=e2025/> ==Maisha na Elimu== Kabwila-Kapasula alikuwa kaimu rais wa Chama cha Wafanyakazi wa Kitaaluma wa Chancellor College kilichofutwa wakati wa mgogoro wa kuhakikisha uhuru wa kitaaluma katika Chuo Kikuu cha Malawi ambao haujatatuliwa kikamilifu.<ref name=autogenerated1>{{Cite web |url=http://www.malawidemocrat.com/politics/kabwila-kapasula-receives-death-threats/ |title=Kabwila-Kapasula receives death threats |work=The Malawi Democrat |date=8 April 2011|access-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326072717/http://www.malawidemocrat.com/politics/kabwila-kapasula-receives-death-threats/ |archive-date=2012-03-26 |url-status=dead }}</ref> Alikuwa mmoja wa wahadhiri waliofukuzwa katika mgogoro huo wa uhuru wa kitaaluma uliotokea katika University of Malawi (UNIMA), ambao ulisababisha kufutwa kwake kazini. Hali hiyo ilisababisha maandamano kutoka kwa wanafunzi na wafanyakazi walioungana na Kabwila-Kapasula, na hatimaye chuo kikuu kufungwa. Mgogoro huo ulisababisha mzozo kati ya Rais [[Bingu wa Mutharika]] na wahadhiri. Kufukuzwa kwake kulihusishwa pia na maandamano ya 2011 Malawian protests.<ref name=autogenerated1/> Kabwila alipata shahada ya udaktari katika fasihi linganishi kutoka Binghamton University, ambako alikuwa rais wa Shirika la Wanafunzi wa Uzamili mwaka 2008–2009.<ref>{{cite web|url=https://www.bupipedream.com/archive/graduate-student-organization-elects-new-president/5300/ |title=Graduate student organization elects new president |website=Pipe Dream|first=Melissa |last=Bykofsky|date=April 22, 2008|access-date=16 February 2026}}</ref> ==Mgogoro wa uhuru wa kitaaluma== Blessings Chinsinga, mhadhiri wa sayansi ya siasa, alihojiwa na Mkuu wa Polisi wa Malawi Peter Mukhito baada ya kulinganisha katika somo lake mgogoro wa mafuta nchini Malawi na mapinduzi ya wananchi nchini [[Tunisia]] na [[Egypt]] wakati wa Arab Spring.<ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://www.malawidemocrat.com/education/malawi-university-lock-out-is-illegal-%e2%80%93lecturers/ |title=Malawi University lock-out is illegal, court agrees |website=The Malawi Democrat |first=Matamando |last=Mudika |date=5 April 2011|access-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714020001/http://www.malawidemocrat.com/education/malawi-university-lock-out-is-illegal-%E2%80%93lecturers/ |archive-date=2011-07-14 |url-status=dead }}</ref> Chinsinga hatimaye alifukuzwa kazi kwa kufanya ulinganisho huo kati ya hali ya kiuchumi ya [[Egypt]] na [[Malawi]]. Tukio hilo lilisababisha uungwaji mkono kutoka kwa wanafunzi na wahadhiri, wakiwemo Kabwila. Walishirikiana na Chinsinga, jambo lililosababisha kufungwa kwa Chancellor College na Polytechnic ya chuo kikuu. Wahadhiri walitaka msamaha rasmi kutoka kwa mkuu wa polisi Peter Mukhito na uhakikisho wa uhuru wa kitaaluma.<ref name=autogenerated2/> Serikali ilidai kuwa uhuru wa kitaaluma lazima uzingatie usalama wa taifa, kauli iliyoungwa mkono na Rais [[Bingu wa Mutharika]].<ref name="autogenerated3">{{cite web|url=https://www.voanews.com/a/butty-malawi-university-lecturers-update-kabwila-kapasula-22march11-118415189/157724.html |title=Malawi College Teacher Boycott Shows No Sign of Ending|first=James |last=Butty|website=Voice of America|date=March 21, 2011}}</ref> Serikali iliwataka wahadhiri kurejea kazini lakini walikataa bila uhakikisho wa uhuru. Baada ya tukio hilo, Kabwila aliripoti kunyimwa upya pasipoti na kupokea simu za vitisho pamoja na vitisho vya kuuawa.<ref>{{Cite web |last=Kamiyala |first=Kondwani |date=2025-01-18 |title=PAC, court APM as well |url=https://mwnation.com/pac-court-apm-as-well/ |access-date=2025-10-19 |website=Nation Online |language=en-US}}</ref> Mwaka 2017, alishiriki katika maandamano dhidi ya ukatili wa kijinsia ambapo wanawake saba waliuawa au kujeruhiwa. Kabwila, akiwa mwenyekiti wa Malawi Parliamentary Women's Caucus, alitoa msaada wake katika maandamano hayo.<ref>{{Cite web |date=2017-09-14 |title=Gender-based Violence Spurs Protest in Malawi |url=https://www.voanews.com/a/gender-based-violence-spurs-protest-malawi/4029408.html|first=Lameck |last=Masina |access-date=2025-01-20 |website=Voice of America |language=en}}</ref> Wakati wa uongozi wake, umri wa kuingia katika ndoa nchini Malawi ulipandishwa hadi miaka 18 ili kupunguza ndoa za utotoni.<ref>{{Cite web |date=2017-04-25 |title=Malawi Outlaws Child Marriage |url=https://www.voanews.com/a/malawi-outlaws-child-marriage/3824898.html |access-date=2025-01-20 |website=Voice of America |first=Lameck |last=Masina |language=en}}</ref> ==Siasa== Kabwila alikuwa mbunge wa jimbo la Salima North West chini ya [[Malawi Congress Party]] kabla ya mwaka 2021.<ref>{{Cite web |last=Semu |first=Angella |date=2021-07-30 |title=Former Malawi' Salima North-West lawmaker Jessie Kabwila drags Health Sciences boss Chidyaonga to court for defamation |url=https://www.maravipost.com/former-malawi-salima-north-west-lawmaker-jessie-kabwila-drags-health-sciences-boss-chidyaonga-to-court-for-defamation/ |access-date=2025-01-17 |website=The Maravi Post |language=en}}</ref> Mwaka 2024, alirudi katika Malawi Congress Party na kuteuliwa kuwa katibu wa habari wa chama. Alikuwa na imani kuwa MCP ingeshinda uchaguzi wa 2025.<ref>{{Cite web |last=247Malawi |date=2024-08-14 |title=Kabwila vows MCP will win 2025 General Election based on ‘delivery |url=https://www.247malawi.com/kabwila-vows-mcp-will-win-2025-general-election-based-on-delivery/ |access-date=2025-10-19 |website=247MALAWI NEWS |language=en-US}}</ref> Mwaka 2025, aliteuliwa kuwa Waziri wa Elimu ya Juu na Rais [[Lazarus Chakwera]].<ref>{{Cite web |date=2025-01-07 |title=Chakwera Calls New Ministers To Serve Malawians or Face Dismisal |url=https://www.malawivoice.com/2025/01/07/chakwera-calls-new-ministers-to-serve-malawians-or-face-dismisal/ |access-date=2025-01-17 |website=Malawi Voice |language=en-US}}</ref> Aligombea katika 2025 Malawian general election katika jimbo la Salima Central West lakini akashindwa.<ref name="e2025">{{Cite web |last=Banda |first=Ephraim Mkali |date=2025-09-21 |title=Several former cabinet ministers lose parliamentary seats|url=https://malawi24.com/2025/09/21/several-former-cabinet-ministers-lose-parliamentary-seats/ |access-date=2025-09-21 |website=Malawi 24 |language=en-GB}}</ref> Mwaka 2026, aliendelea kuzungumza kwa niaba ya Malawi Congress Party akikosoa bajeti ya serikali iliyotangazwa na Waziri wa Fedha Joseph Mwanamveka.<ref>{{Cite web |last=Chiputula |first=Eric |date=2026-02-28 |title=Kabwira slams K10.9 Trillion Budget as “pakalapakala” |url=https://malawi24.com/2026/02/28/kabwira-slams-k10-9-trillion-budget-as-pakalapakala/ |access-date=2026-03-04 |website=Malawi 24 |language=en-GB}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Malawi]] [[Jamii:Wanasiasa wa Malawi]] 30gz5k4us2jon37jf6chuiek9i3cvtp Rita Omokha 0 229203 1507313 2026-04-19T12:19:51Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rita Omokha''' (alizaliwa [[Mji wa Benin|Jiji la Benin]] ) <ref name=":0">{{Rejea tovuti|author=Omokha|first=Rita|date=14 April 2022|title='Do You Speak African?' Being a Black Immigrant In Black America|url=https://www.elle.com/life-love/a39477600/black-immigrants-black-america-ados/|accessdate=10 June 2024|work=[[Elle (magazine)|Elle]]|language=en|archivedate=5 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240105140326/https://www.elle.com/li...' 1507313 wikitext text/x-wiki '''Rita Omokha''' (alizaliwa [[Mji wa Benin|Jiji la Benin]] ) <ref name=":0">{{Rejea tovuti|author=Omokha|first=Rita|date=14 April 2022|title='Do You Speak African?' Being a Black Immigrant In Black America|url=https://www.elle.com/life-love/a39477600/black-immigrants-black-america-ados/|accessdate=10 June 2024|work=[[Elle (magazine)|Elle]]|language=en|archivedate=5 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240105140326/https://www.elle.com/life-love/a39477600/black-immigrants-black-america-ados/}}</ref> ni [[mwandishi]] wa habari, mwandishi, na [[mwanzilishi]] wa shirika lisilo la faida la Her Climb, ambalo huwasaidia wanawake vijana kutoka katika malezi yasiyowakilishwa kikamilifu na yasiyo na rasilimali wanapojiandaa kwa chuo kikuu na kujenga njia za kazi za mapema. <ref>{{Rejea tovuti|author=Gasman|first=Marybeth|date=12 December 2025|title=Her Climb Is Creating A Path For Girls Who Deserve More|url=https://www.forbes.com/sites/marybethgasman/2025/12/12/her-climb-is-creating-a-path-for-girls-who-deserve-more/|accessdate=12 December 2025|work=[[Forbes]]|language=en}}</ref> Yeye ni mwandishi mchangiaji wa ''The Guardian ,'' ''Vanity Fair ,'' na ''Elle'' . Mnamo 2024, alichapisha kitabu kinachoitwa ''Resist: How a Century of Young Black Activists Shaped America .'' <ref name="Macmillan">{{Rejea tovuti|url=https://us.macmillan.com/books/9781250290984/resist|title='Resist: How a Century of Young Black Activists Shaped America|publisher=Macmillan|accessdate=2024-06-10|archivedate=2024-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240610131847/https://us.macmillan.com/books/9781250290984/resist}}</ref> Yeye ni [[profesa]] msaidizi katika Shule ya Uzamili ya Uandishi wa Habari ya [[Chuo Kikuu cha Columbia]] . <ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=School of Journalism|url=https://journalism.columbia.edu/faculty/rita-omokha|accessdate=7 July 2024|work=[[Columbia University]]|archivedate=1 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601063345/https://journalism.columbia.edu/faculty/rita-omokha}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Omokha alizaliwa na kukulia kwa kiasi fulani katika [[Mji wa Benin|Jiji la Benin, Jimbo la Edo]] . Yeye ndiye mtoto wa mwisho kati ya watoto wanne, akiwa na kaka watatu. <ref name=":02">{{Rejea tovuti|author=Omokha|first=Rita|date=14 April 2022|title='Do You Speak African?' Being a Black Immigrant In Black America|url=https://www.elle.com/life-love/a39477600/black-immigrants-black-america-ados/|accessdate=10 June 2024|work=[[Elle (magazine)|Elle]]|language=en|archivedate=5 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240105140326/https://www.elle.com/life-love/a39477600/black-immigrants-black-america-ados/}}</ref> <ref name=":2">{{Rejea tovuti|title=School of Journalism|url=https://journalism.columbia.edu/directory/rita-omokha|accessdate=7 July 2024}}</ref> Omokha na kaka zake walihamia Marekani mwaka wa [[1995]], wakijiunga na mama yake huko Bronx Kusini, ambaye alikuwa mnufaika wa Sheria ya Uhamiaji ya [[1990]]. Ameandika kuhusu uzoefu wake wa uhamiaji nchini Marekani, akiandika hivi, "Nilibatizwa kwa mara ya kwanza katika darasa la nne...Ilisikika kama ujinga, lakini iliniuma sana wakati wanafunzi wenzangu waliponicheka kwa gharama yangu. Hii pia ni kumbukumbu yangu ya kwanza kabisa ya Amerika ." <ref name=":03">{{Rejea tovuti|author=Omokha|first=Rita|date=14 April 2022|title='Do You Speak African?' Being a Black Immigrant In Black America|url=https://www.elle.com/life-love/a39477600/black-immigrants-black-america-ados/|accessdate=10 June 2024|work=[[Elle (magazine)|Elle]]|language=en|archivedate=5 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240105140326/https://www.elle.com/life-love/a39477600/black-immigrants-black-america-ados/}}</ref> Mnamo 2020, Omokha alipata Shahada ya Uzamili ya Sayansi katika uandishi wa habari kutoka [[Chuo Kikuu cha Columbia]] . Akiwa huko, alipata Ushirika wa Kusafiri wa [[Tuzo ya Pulitzer]], miongoni mwa heshima zingine. <ref name=":12">{{Rejea tovuti|title=School of Journalism|url=https://journalism.columbia.edu/faculty/rita-omokha|accessdate=7 July 2024|work=[[Columbia University]]|archivedate=1 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601063345/https://journalism.columbia.edu/faculty/rita-omokha}}</ref> <ref name=":3">{{Rejea tovuti|author=Mulligan|first=Megan|title=Honoring Columbia Journalism School's Pulitzer Fellows|url=https://www.pulitzer.org/article/honoring-columbia-journalism-schools-pulitzer-fellows|accessdate=10 June 2024|work=[[The Pulitzer Prizes]]|archivedate=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240604163002/https://www.pulitzer.org/article/honoring-columbia-journalism-schools-pulitzer-fellows}}</ref> == Kazi == Omokha alianza kazi yake ya uandishi wa kujitegemea mwaka wa 2020 na amefanya kazi ya kujitegemea katika ''Elle'', ''The Guardian'', ''Vanity Fair'', na ''The Washington Post'' . <ref name=":22">{{Rejea tovuti|title=School of Journalism|url=https://journalism.columbia.edu/directory/rita-omokha|accessdate=7 July 2024}}</ref><ref name=":4">{{Rejea tovuti|date=18 February 2021|title=Pulitzer Traveling Fellowship Recipient Rita Omokha, '20 M.S., on Documenting Marginalized Voices During America's Moment of Reckoning, Part 1|url=https://journalism.columbia.edu/news/pulitzer-traveling-fellowship-recipient-rita-omokha-20-ms-documenting-marginalized-voices|accessdate=10 June 2024|work=[[Columbia University]]|archivedate=25 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240225180428/https://journalism.columbia.edu/news/pulitzer-traveling-fellowship-recipient-rita-omokha-20-ms-documenting-marginalized-voices}}</ref> Makala hiyo yenye sehemu 10 ilikuwa ya mwisho kwa Tuzo ya Livingston <ref name=":5">{{Rejea tovuti|date=27 April 2022|title=Announcing the 2022 Livingston Award Finalists|url=https://wallacehouse.umich.edu/announcing-the-2022-livingston-award-finalists/|accessdate=7 July 2024|work=Wallace House Center for Journalists|publisher=[[University of Michigan]]|archivedate=10 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240610131851/https://wallacehouse.umich.edu/announcing-the-2022-livingston-award-finalists/}}</ref> na ilishinda tuzo ya Jarida la Society of Professional Journalists ’s Feature Reporting. <ref name=":6">{{Rejea tovuti|date=12 May 2022|title=Deadline Club 2022 Award Winners and Judges Comments|url=https://www.deadlineclub.org/the-deadline-club-awards-2022-winners/|accessdate=7 July 2024|work=Deadline Club|archivedate=17 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240617113213/https://www.deadlineclub.org/the-deadline-club-awards-2022-winners/}}</ref> Mbali na uandishi, Omokha ni mwalimu wa ngazi ya uzamili katika Chuo Kikuu cha Columbia. <ref name=":42">{{Rejea tovuti|date=18 February 2021|title=Pulitzer Traveling Fellowship Recipient Rita Omokha, '20 M.S., on Documenting Marginalized Voices During America's Moment of Reckoning, Part 1|url=https://journalism.columbia.edu/news/pulitzer-traveling-fellowship-recipient-rita-omokha-20-ms-documenting-marginalized-voices|accessdate=10 June 2024|work=[[Columbia University]]|archivedate=25 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240225180428/https://journalism.columbia.edu/news/pulitzer-traveling-fellowship-recipient-rita-omokha-20-ms-documenting-marginalized-voices}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake]] [[Jamii:Waandishi]] 78xrr64tivo0mbe5v6351cpmh6m6t37 Gerald D. Hines 0 229204 1507314 2026-04-19T12:30:36Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Gerald Douglas Hines''' (Alizaliwa [[Agosti 15]], [[1925]] – Alifariki [[Agosti 23]], [[2020]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya maendeleo ya majengo (real estate developer).<ref>{{cite web |title=Gerald D. Hines |url=https://www.forbes.com/profile/gerald-hines/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti wa ''Hines'', kampuni ya majengo ya kibinafsi yenye makao yake makuu ...' 1507314 wikitext text/x-wiki '''Gerald Douglas Hines''' (Alizaliwa [[Agosti 15]], [[1925]] – Alifariki [[Agosti 23]], [[2020]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya maendeleo ya majengo (real estate developer).<ref>{{cite web |title=Gerald D. Hines |url=https://www.forbes.com/profile/gerald-hines/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti wa ''Hines'', kampuni ya majengo ya kibinafsi yenye makao yake makuu [[Houston, Texas]].<ref>{{cite web |title=Gerald D. Hines, developer who shaped Houston's skyline, dies at 95 |url=https://www.houstonchronicle.com/ |website=Houston Chronicle |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha kampuni yake mwaka [[1957]], na miradi yake ya kwanza ilijumuisha maghala na majengo madogo ya ofisi.<ref>{{cite web |title=Gerald D. Hines, 95, Who Transformed Skylines Around the World, Is Dead |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijenga majengo maarufu kama ''Galleria'', ''Pennzoil Place'', na ''Transco Tower'' (sasa ''Williams Tower'') huko Houston.<ref>{{cite web |title=Hines is a towering influence on Houston landmarks |url=https://www.houstonchronicle.com/ |website=Houston Chronicle |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1925]] [[Jamii:Waliofariki 2020]] adedkad21x1llup6sx00j7idej4id4w 1507353 1507314 2026-04-19T13:22:57Z Riccardo Riccioni 452 1507353 wikitext text/x-wiki '''Gerald Douglas Hines''' ([[Agosti 15]], [[1925]] – [[Agosti 23]], [[2020]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya maendeleo ya majengo (real estate developer).<ref>{{cite web |title=Gerald D. Hines |url=https://www.forbes.com/profile/gerald-hines/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti wa ''Hines'', kampuni ya majengo ya kibinafsi yenye makao yake makuu [[Houston, Texas]].<ref>{{cite web |title=Gerald D. Hines, developer who shaped Houston's skyline, dies at 95 |url=https://www.houstonchronicle.com/ |website=Houston Chronicle |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha kampuni yake mwaka [[1957]], na miradi yake ya kwanza ilijumuisha maghala na majengo madogo ya ofisi.<ref>{{cite web |title=Gerald D. Hines, 95, Who Transformed Skylines Around the World, Is Dead |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijenga majengo maarufu kama ''Galleria'', ''Pennzoil Place'', na ''Transco Tower'' (sasa ''Williams Tower'') huko Houston.<ref>{{cite web |title=Hines is a towering influence on Houston landmarks |url=https://www.houstonchronicle.com/ |website=Houston Chronicle |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1925]] [[Jamii:Waliofariki 2020]] qqkgqbpwg7i3cocs0uby90co4cw3zdh Timothy Headington 0 229205 1507315 2026-04-19T12:33:45Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Timothy Clare Headington''' (Alizaliwa [[1950]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], [[mtayarishaji wa filamu]], na msanidi wa majengo.<ref>{{cite web |title=Forbes profile: Timothy Headington |url=https://www.forbes.com/profile/timothy-headington/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni afisa mkuu mtendaji na mmiliki wa ''Headington Oil'', kampuni ya mafuta na gesi asilia.<ref>{{cite web |title=Executive Profile: Timothy...' 1507315 wikitext text/x-wiki '''Timothy Clare Headington''' (Alizaliwa [[1950]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], [[mtayarishaji wa filamu]], na msanidi wa majengo.<ref>{{cite web |title=Forbes profile: Timothy Headington |url=https://www.forbes.com/profile/timothy-headington/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni afisa mkuu mtendaji na mmiliki wa ''Headington Oil'', kampuni ya mafuta na gesi asilia.<ref>{{cite web |title=Executive Profile: Timothy Headington |url=https://www.bloomberg.com/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Mwaka [[2008]], aliuza ardhi yake katika uwanja wa mafuta wa Bakken huko [[Dakota Kaskazini]] kwa ''XTO Energy'' kwa dola bilioni 1.85.<ref>{{cite web |title=XTO Energy makes $1.85 billion Bakken Shale buy |url=https://www.reuters.com/ |website=Reuters |access-date=2026-04-19}}</ref> Headington pia aliandaa na kutayarisha filamu nyingi ikiwemo ''Hugo'', ''World War Z'', ''The Young Victoria'', na ''The Green Knight''.<ref>{{cite web |title=Timothy Headington |url=https://www.imdb.com/ |website=IMDb |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Watayarishaji filamu wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1950]] [[Jamii:Watu walio hai]] 7yvcn5jx8v3nyqm7383w9t6tvxnw8v8 Rita Oyoku 0 229206 1507317 2026-04-19T12:36:15Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rita Oyoku''' ([[24 Desemba]] [[1977]]) ni mfadhili wa [[Nigeria]]. Anahudumu kama Kamishna wa Biashara na Uwekezaji wa [[Vanuatu|Jamhuri ya Vanuatu]] nchini [[Nigeria]], akiwa na jukumu la kuimarisha uhusiano wa kibiashara na kiuchumi kati ya nchi hizo mbili tangu Februari 2023. <ref>{{Rejea tovuti|author=Gleamer|first=The|date=2023-02-08|title="Rita Oyoku appointed first republic of Vanuatu trade commissioner"|url=https://thegleamer.com/rita-oyoku-app...' 1507317 wikitext text/x-wiki '''Rita Oyoku''' ([[24 Desemba]] [[1977]]) ni mfadhili wa [[Nigeria]]. Anahudumu kama Kamishna wa Biashara na Uwekezaji wa [[Vanuatu|Jamhuri ya Vanuatu]] nchini [[Nigeria]], akiwa na jukumu la kuimarisha uhusiano wa kibiashara na kiuchumi kati ya nchi hizo mbili tangu Februari 2023. <ref>{{Rejea tovuti|author=Gleamer|first=The|date=2023-02-08|title="Rita Oyoku appointed first republic of Vanuatu trade commissioner"|url=https://thegleamer.com/rita-oyoku-appointed-first-republic-of-vanuatu-trade-commissioner/|accessdate=2025-06-02|work=The Gleamer News|language=en-US}}</ref> == Elimu == Rita Oyoku alizaliwa katika [[Delta (jimbo)|Jimbo la Delta]], Nigeria. Alikamilisha elimu yake ya msingi Shule ya Watoto ya Jeshi, Ikeja Cantonment huko Lagos (1983-1989). Kisha alihudhuria Chuo cha Hopebay huko Lagos (1990-1995). Alifuata elimu ya juu katika Masoko ya Biashara katika Shule ya Usimamizi ya London, Uingereza, kati ya 2009 na 2011. == Kazi == Mnamo 2013, Oyoku alianzisha shirika la Rita Oyoku, shirika lisilo la faida linalolenga kuwawezesha jamii kupitia mipango ya elimu, afya, na maendeleo ya kijamii nchini Nigeria na kwingineko. Mnamo 2016, alizindua Mpango wa Kimataifa wa Mjumbe wa Harmony ili kushughulikia sababu kuu za uhamiaji usio wa kawaida kupitia uwezeshaji wa kiuchumi, njia za uhamaji kisheria, na ushirikiano wa kuvuka mipaka na serikali na asasi za kiraia. <ref>{{Rejea tovuti|author=Staff|first=Reputation Poll|date=2024-01-28|title=100 MOST REPUTABLE AFRICANS [2024 EDITION] - Reputation Poll Intl|url=https://www.reputationpoll.com/100-most-reputable-africans-2024/|accessdate=2025-07-11|language=en-GB}}</ref> Kuanzia 2021 hadi 2023, alihudumu kama mshauri maalum wa biashara ya nje kwa meya wa [[Belmopan]], Belize. Mnamo 2021, Rita aliteuliwa miongoni mwa wanachama wa kamati za uangalizi za Shirikisho la Darts la Nigeria. ''<ref>''sunnews (2021-05-02).'' "Full list of members of national sports federations' caretaker committees"''. The Sun. Lagos, Nigeria. Retrieved 2025-06-02.''</ref>'' Baadaye mwaka huo, aliteuliwa kuwa Rais wa Shirikisho. <ref>"FULL LIST: Minister inaugurates 29 sports federation boards"''. Premium Times. Retrieved 2025-06-04.''</ref> Mnamo Februari 2022, Oyoku aliteuliwa kuwa Kamishna wa Biashara wa [[Vanuatu|Jamhuri ya Vanuatu]] nchini [[Nigeria]] . Ana jukumu la kuimarisha uhusiano wa pande mbili, kukuza biashara na uwekezaji, na kuchunguza ushirikiano mpana wa kimkakati kati ya [[Vanuatu]] na [[Nigeria]] . <ref>''Reporter, Our (2023-02-16).'' "Vanuatu appoints first trade commissioner to Nigeria"''. The Nation. Lagos, Nigeria. Retrieved 2025-06-02.''</ref> Mnamo 2025, Rita Oyoku aliteuliwa kuwa balozi wa Azimio la Jena, mpango wa kimataifa ulioko Ujerumani unaounga mkono Malengo 17 ya Maendeleo Endelevu ya Umoja wa Mataifa . Akiwa Mkurugenzi Mtendaji wa GHEII, Oyoku alisaini kwa pamoja taarifa ya hatua sita ya kimataifa mwezi Aprili 2024 kabla ya Mkutano wa Asasi za Kiraia wa Umoja wa Mataifa uliofanyika [[Nairobi]] . Taarifa hiyo ilitoa wito wa kuchukuliwa hatua kuhusu changamoto muhimu za kimataifa ikiwa ni pamoja na elimu ya bei nafuu, usalama wa chakula, harakati huru kote Afrika, na zaidi. <ref>''Gbadebo, Bode (2024-05-01).'' "Nigerian CSOs Make 6-point Demand Ahead Kenya Confab, Summit Of Future"''. Leadership. Retrieved 2025-06-04.''</ref> [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wajasiriamali wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1977]] [[Jamii:Watu walio hai]] hyqrkv0z62fcmty1izmy6lhnsneqa9a 1507318 1507317 2026-04-19T12:37:05Z Godfavor22 83108 1507318 wikitext text/x-wiki '''Rita Oyoku''' ([[24 Desemba]] [[1977]]) ni mfadhili wa [[Nigeria]]. Anahudumu kama Kamishna wa Biashara na Uwekezaji wa [[Vanuatu|Jamhuri ya Vanuatu]] nchini [[Nigeria]], akiwa na jukumu la kuimarisha uhusiano wa kibiashara na kiuchumi kati ya nchi hizo mbili tangu Februari 2023. <ref>{{Rejea tovuti|author=Gleamer|first=The|date=2023-02-08|title="Rita Oyoku appointed first republic of Vanuatu trade commissioner"|url=https://thegleamer.com/rita-oyoku-appointed-first-republic-of-vanuatu-trade-commissioner/|accessdate=2025-06-02|work=The Gleamer News|language=en-US}}</ref> == Elimu == Rita Oyoku alizaliwa katika [[Delta (jimbo)|Jimbo la Delta]], Nigeria. Alikamilisha elimu yake ya msingi Shule ya Watoto ya Jeshi, Ikeja Cantonment huko Lagos (1983-1989). Kisha alihudhuria Chuo cha Hopebay huko Lagos (1990-1995). Alifuata elimu ya juu katika Masoko ya Biashara katika Shule ya Usimamizi ya London, Uingereza, kati ya 2009 na 2011. == Kazi == Mnamo 2013, Oyoku alianzisha shirika la Rita Oyoku, shirika lisilo la faida linalolenga kuwawezesha jamii kupitia mipango ya elimu, afya, na maendeleo ya kijamii nchini Nigeria na kwingineko. Mnamo 2016, alizindua Mpango wa Kimataifa wa Mjumbe wa Harmony ili kushughulikia sababu kuu za uhamiaji usio wa kawaida kupitia uwezeshaji wa kiuchumi, njia za uhamaji kisheria, na ushirikiano wa kuvuka mipaka na serikali na asasi za kiraia. <ref>{{Rejea tovuti|author=Staff|first=Reputation Poll|date=2024-01-28|title=100 MOST REPUTABLE AFRICANS [2024 EDITION] - Reputation Poll Intl|url=https://www.reputationpoll.com/100-most-reputable-africans-2024/|accessdate=2025-07-11|language=en-GB}}</ref> Kuanzia 2021 hadi 2023, alihudumu kama mshauri maalum wa biashara ya nje kwa meya wa [[Belmopan]], Belize. Mnamo 2021, Rita aliteuliwa miongoni mwa wanachama wa kamati za uangalizi za Shirikisho la Darts la Nigeria. ''<ref>''sunnews (2021-05-02).'' "Full list of members of national sports federations' caretaker committees"''. The Sun. Lagos, Nigeria. Retrieved 2025-06-02.''</ref>'' Baadaye mwaka huo, aliteuliwa kuwa Rais wa Shirikisho. <ref>"FULL LIST: Minister inaugurates 29 sports federation boards"''. Premium Times. Retrieved 2025-06-04.''</ref> Mnamo Februari 2022, Oyoku aliteuliwa kuwa Kamishna wa Biashara wa [[Vanuatu|Jamhuri ya Vanuatu]] nchini [[Nigeria]] . Ana jukumu la kuimarisha uhusiano wa pande mbili, kukuza biashara na uwekezaji, na kuchunguza ushirikiano mpana wa kimkakati kati ya [[Vanuatu]] na [[Nigeria]] . <ref>''Reporter, Our (2023-02-16).'' "Vanuatu appoints first trade commissioner to Nigeria"''. The Nation. Lagos, Nigeria. Retrieved 2025-06-02.''</ref> Mnamo 2025, Rita Oyoku aliteuliwa kuwa balozi wa Azimio la Jena, mpango wa kimataifa ulioko Ujerumani unaounga mkono Malengo 17 ya Maendeleo Endelevu ya Umoja wa Mataifa . Akiwa Mkurugenzi Mtendaji wa GHEII, Oyoku alisaini kwa pamoja taarifa ya hatua sita ya kimataifa mwezi Aprili 2024 kabla ya Mkutano wa Asasi za Kiraia wa Umoja wa Mataifa uliofanyika [[Nairobi]] . Taarifa hiyo ilitoa wito wa kuchukuliwa hatua kuhusu changamoto muhimu za kimataifa ikiwa ni pamoja na elimu ya bei nafuu, usalama wa chakula, harakati huru kote Afrika, na zaidi. <ref>''Gbadebo, Bode (2024-05-01).'' "Nigerian CSOs Make 6-point Demand Ahead Kenya Confab, Summit Of Future"''. Leadership. Retrieved 2025-06-04.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wajasiriamali wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1977]] [[Jamii:Watu walio hai]] i24vy03g3o5wu1wilg9gkzlg2im48bq Jeff Henley 0 229207 1507319 2026-04-19T12:37:06Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jeff O. Henley''' (Alizaliwa [[1945]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na makamu mwenyekiti wa ''Oracle Corporation''.<ref>{{cite web |title=Jeff Henley |url=https://www.forbes.com/profile/jeff-henley/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijiunga na Oracle mwaka [[1991]] kama afisa mkuu wa fedha (CFO) na alihudumu katika nafasi hiyo kwa miaka 13.<ref>{{cite web |title=Henley named vice chair at Oracle |url=https://www.pac...' 1507319 wikitext text/x-wiki '''Jeff O. Henley''' (Alizaliwa [[1945]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na makamu mwenyekiti wa ''Oracle Corporation''.<ref>{{cite web |title=Jeff Henley |url=https://www.forbes.com/profile/jeff-henley/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijiunga na Oracle mwaka [[1991]] kama afisa mkuu wa fedha (CFO) na alihudumu katika nafasi hiyo kwa miaka 13.<ref>{{cite web |title=Henley named vice chair at Oracle |url=https://www.pacbiztimes.com/ |website=Pacific Coast Business Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwenyekiti wa Oracle kutoka Januari [[2004]] hadi Septemba [[2014]], kabla ya kuteuliwa kuwa makamu mwenyekiti.<ref>{{cite web |title=Henley named vice chair at Oracle |url=https://www.pacbiztimes.com/ |website=Pacific Coast Business Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Henley alisomea uchumi katika [[Chuo Kikuu cha California]], Santa Barbara, na alipata shahada ya uzamili ya biashara MBA katika fedha kutoka ''UCLA Anderson School of Management''.<ref>{{cite web |title=Jeff Henley Endowed Chair in Economics |url=https://econ.ucsb.edu/ |website=UCSB |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1945]] [[Jamii:Watu walio hai]] gseckcoygqwz8necjbb6eowmc9t98sk Ken Hendricks 0 229208 1507320 2026-04-19T12:39:29Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ken Albert Hendricks''' (Alizaliwa [[Septemba 8]], [[1941]] – Alifariki [[Desemba 21]], [[2007]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/ken-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye na mkewe Diane walianzisha ''ABC Supply'', kampuni ya usambazaji wa nyenzo za ujenzi, na kuijenga hadi kuwa biashara yenye thamani ya dola bilioni 2.6.<ref>{{ci...' 1507320 wikitext text/x-wiki '''Ken Albert Hendricks''' (Alizaliwa [[Septemba 8]], [[1941]] – Alifariki [[Desemba 21]], [[2007]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/ken-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye na mkewe Diane walianzisha ''ABC Supply'', kampuni ya usambazaji wa nyenzo za ujenzi, na kuijenga hadi kuwa biashara yenye thamani ya dola bilioni 2.6.<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/ken-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Hendricks aliacha shule akiwa shule ya upili na alijiunga na baba yake katika biashara ya kuezekea nyumba.<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Mwaka [[2006]], ''Inc.'' ilimtaja kuwa Mjasiriamali wa Mwaka.<ref>{{cite web |title=Inc. names Beloit's Hendricks as Entrepreneur of the Year |url=https://www.inc.com/ |website=Inc. |access-date=2026-04-19}}</ref> Alifariki akiwa na umri wa miaka 66 baada ya kuanguka kutoka kwenye paa lililokuwa linajengwa nyumbani kwake.<ref>{{cite web |title=Billionaire Hendricks dies after fall |url=https://www.gazette.com/ |website=The Janesville Gazette |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1941]] [[Jamii:Waliofariki 2007]] ntsi9gagdt392fbr7z3o1deqatr82w7 1507321 1507320 2026-04-19T12:40:07Z Ally0111 85292 1507321 wikitext text/x-wiki '''Kenneth Albert Hendricks''' (Alizaliwa [[Septemba 8]], [[1941]] – Alifariki [[Desemba 21]], [[2007]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/ken-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye na mkewe Diane walianzisha ''ABC Supply'', kampuni ya usambazaji wa nyenzo za ujenzi, na kuijenga hadi kuwa biashara yenye thamani ya dola bilioni 2.6.<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/ken-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Hendricks aliacha shule akiwa shule ya upili na alijiunga na baba yake katika biashara ya kuezekea nyumba.<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Mwaka [[2006]], ''Inc.'' ilimtaja kuwa Mjasiriamali wa Mwaka.<ref>{{cite web |title=Inc. names Beloit's Hendricks as Entrepreneur of the Year |url=https://www.inc.com/ |website=Inc. |access-date=2026-04-19}}</ref> Alifariki akiwa na umri wa miaka 66 baada ya kuanguka kutoka kwenye paa lililokuwa linajengwa nyumbani kwake.<ref>{{cite web |title=Billionaire Hendricks dies after fall |url=https://www.gazette.com/ |website=The Janesville Gazette |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1941]] [[Jamii:Waliofariki 2007]] jytgbu6x4w2o4wg9hcj9kjydlxzxc2j 1507354 1507321 2026-04-19T13:23:25Z Riccardo Riccioni 452 1507354 wikitext text/x-wiki '''Kenneth Albert Hendricks''' ([[Septemba 8]], [[1941]] – [[Desemba 21]], [[2007]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/ken-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye na mkewe Diane walianzisha ''ABC Supply'', kampuni ya usambazaji wa nyenzo za ujenzi, na kuijenga hadi kuwa biashara yenye thamani ya dola bilioni 2.6.<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/ken-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Hendricks aliacha shule akiwa shule ya upili na alijiunga na baba yake katika biashara ya kuezekea nyumba.<ref>{{cite web |title=Ken Hendricks |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Mwaka [[2006]], ''Inc.'' ilimtaja kuwa Mjasiriamali wa Mwaka.<ref>{{cite web |title=Inc. names Beloit's Hendricks as Entrepreneur of the Year |url=https://www.inc.com/ |website=Inc. |access-date=2026-04-19}}</ref> Alifariki akiwa na umri wa miaka 66 baada ya kuanguka kutoka kwenye paa lililokuwa linajengwa nyumbani kwake.<ref>{{cite web |title=Billionaire Hendricks dies after fall |url=https://www.gazette.com/ |website=The Janesville Gazette |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1941]] [[Jamii:Waliofariki 2007]] 5w6r255aup3ftf3ej54ubyby36y749e Diane Hendricks 0 229209 1507322 2026-04-19T12:43:15Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Diane Marie Hendricks''' (Alizaliwa [[Machi 2]], [[1947]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza na mwenyekiti wa ''ABC Supply''.<ref>{{cite web |title=Forbes profile: Diane Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/diane-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mjane wa [[Ken Hendricks]], na kwa pamoja walianzisha ABC Supply mwaka [[1982]] baada ya kupata mkopo.<ref>{{cite web |title=The...' 1507322 wikitext text/x-wiki '''Diane Marie Hendricks''' (Alizaliwa [[Machi 2]], [[1947]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza na mwenyekiti wa ''ABC Supply''.<ref>{{cite web |title=Forbes profile: Diane Hendricks |url=https://www.forbes.com/profile/diane-hendricks/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mjane wa [[Ken Hendricks]], na kwa pamoja walianzisha ABC Supply mwaka [[1982]] baada ya kupata mkopo.<ref>{{cite web |title=The Business Must Go On |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Mwaka [[2018]], ''Forbes'' ilimtaja kuwa mwanamke tajiri zaidi aliyejijenga mwenyewe nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=America's Richest Self-Made Women |url=https://www.forbes.com/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Hendricks ni mchangiaji mkubwa wa Chama cha Republican (Marekani) na alihudumu kama mshauri wa uchumi katika kampeni ya urais ya [[Donald Trump]].<ref>{{cite web |title=Trump adds Hendricks Scaramucci as Economic Policy Advisors |url=https://www.bloomberg.com/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1947]] [[Jamii:Watu walio hai]] 1uk6767fq6i0i8f3x90bhmveo3lzr37 Leona Helmsley 0 229210 1507323 2026-04-19T12:46:17Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Leona Roberts Helmsley''' (Alizaliwa [[Julai 4]], [[1920]] – Alifariki [[Agosti 20]], [[2007]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya hoteli na majengo.<ref>{{cite web |title=Leona Helmsley, Hotel Queen, Dies at 87 |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijulikana kwa jina la utani "Malkia wa Ukatili" (Queen of Mean) kutokana na tabia yake ya kidikteta kwa wafanyakaz...' 1507323 wikitext text/x-wiki '''Leona Roberts Helmsley''' (Alizaliwa [[Julai 4]], [[1920]] – Alifariki [[Agosti 20]], [[2007]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya hoteli na majengo.<ref>{{cite web |title=Leona Helmsley, Hotel Queen, Dies at 87 |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijulikana kwa jina la utani "Malkia wa Ukatili" (Queen of Mean) kutokana na tabia yake ya kidikteta kwa wafanyakazi wake.<ref>{{cite web |title=Leona Helmsley |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Mwaka [[1989]], alipatikana na hatia ya kukwepa kodi ya mapato ya shirikisho, na alitoa maneno maarufu: "Watu wadogo tu ndio hulipa kodi" (Only the little people pay taxes).<ref>{{cite web |title=Maid Testifies Helmsley Denied Paying Taxes |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alihukumiwa kifungo cha miaka minne jela, lakini alitumikia miezi 19 tu.<ref>{{cite web |title=Leona Helmsley |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1920]] [[Jamii:Waliofariki 2007]] 0n8sntxukq24ih5edie72dgcvty0mbl 1507355 1507323 2026-04-19T13:23:46Z Riccardo Riccioni 452 1507355 wikitext text/x-wiki '''Leona Roberts Helmsley''' ([[Julai 4]], [[1920]] – [[Agosti 20]], [[2007]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya hoteli na majengo.<ref>{{cite web |title=Leona Helmsley, Hotel Queen, Dies at 87 |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijulikana kwa jina la utani "Malkia wa Ukatili" (Queen of Mean) kutokana na tabia yake ya kidikteta kwa wafanyakazi wake.<ref>{{cite web |title=Leona Helmsley |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Mwaka [[1989]], alipatikana na hatia ya kukwepa kodi ya mapato ya shirikisho, na alitoa maneno maarufu: "Watu wadogo tu ndio hulipa kodi" (Only the little people pay taxes).<ref>{{cite web |title=Maid Testifies Helmsley Denied Paying Taxes |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alihukumiwa kifungo cha miaka minne jela, lakini alitumikia miezi 19 tu.<ref>{{cite web |title=Leona Helmsley |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1920]] [[Jamii:Waliofariki 2007]] r34cl04pd6w0lezmvwrosb39apqrybd Harry Helmsley 0 229211 1507324 2026-04-19T12:50:06Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Harry Brakmann Helmsley ''' (Alizaliwa [[Machi 4]], [[1909]] – Alifariki [[Januari 4]], [[1997]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya majengo.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley Is Dead at 87; Amassed Billions in Property |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Kampuni yake, ''Helmsley-Spear'', ikawa moja ya wamiliki wakubwa wa majengo nchini Marekani, akimiliki ''...' 1507324 wikitext text/x-wiki '''Harry Brakmann Helmsley ''' (Alizaliwa [[Machi 4]], [[1909]] – Alifariki [[Januari 4]], [[1997]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya majengo.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley Is Dead at 87; Amassed Billions in Property |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Kampuni yake, ''Helmsley-Spear'', ikawa moja ya wamiliki wakubwa wa majengo nchini Marekani, akimiliki ''Empire State Building'', ''Helmsley Building'' (230 Park Avenue), ''Graybar Building'', na ''Flatiron Building''.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianza kazi yake kama ofisi katika kampuni ya majengo na akapandishwa kuwa mshirika, na mwaka [[1938]] alinunua kampuni hiyo.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley Is Dead at 87 |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alimuoa [[Leona Helmsley]] mwaka [[1972]], na alipofariki aliacha utajiri wake wote kwa mkewe.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1909]] [[Jamii:Waliofariki 1997]] bjr7ie1jbza3qbtpmqf6k365p36hmf8 1507356 1507324 2026-04-19T13:24:04Z Riccardo Riccioni 452 1507356 wikitext text/x-wiki '''Harry Brakmann Helmsley ''' ([[Machi 4]], [[1909]] – [[Januari 4]], [[1997]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya majengo.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley Is Dead at 87; Amassed Billions in Property |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Kampuni yake, ''Helmsley-Spear'', ikawa moja ya wamiliki wakubwa wa majengo nchini Marekani, akimiliki ''Empire State Building'', ''Helmsley Building'' (230 Park Avenue), ''Graybar Building'', na ''Flatiron Building''.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianza kazi yake kama ofisi katika kampuni ya majengo na akapandishwa kuwa mshirika, na mwaka [[1938]] alinunua kampuni hiyo.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley Is Dead at 87 |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alimuoa [[Leona Helmsley]] mwaka [[1972]], na alipofariki aliacha utajiri wake wote kwa mkewe.<ref>{{cite web |title=Harry Helmsley |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1909]] [[Jamii:Waliofariki 1997]] 3fx8bgy0wxkzzbu95j4ugzfwrtec6lg Sadiya Umar Farouq 0 229212 1507325 2026-04-19T12:51:24Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Sadiya Umar Farouq''' (alizaliwa [[5 Novemba|Novemba 5]], [[1974]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Nigeria]] ambaye alihudumu kama Waziri Mwanzilishi wa Masuala ya Kibinadamu, Usimamizi wa Maafa na Maendeleo ya Jamii. <ref name="BBC">"Hajiya "Sadiya Umar Farouq" biography: Buhari youngest cabinet minister profile". ''BBC News Pidgin''. 10 October 2019. Retrieved 22 September 2021.</ref> <ref>"FG will address plight of poor, vulnerable Nigerians despite economic...' 1507325 wikitext text/x-wiki '''Sadiya Umar Farouq''' (alizaliwa [[5 Novemba|Novemba 5]], [[1974]]) ni [[mwanasiasa]] wa [[Nigeria]] ambaye alihudumu kama Waziri Mwanzilishi wa Masuala ya Kibinadamu, Usimamizi wa Maafa na Maendeleo ya Jamii. <ref name="BBC">"Hajiya "Sadiya Umar Farouq" biography: Buhari youngest cabinet minister profile". ''BBC News Pidgin''. 10 October 2019. Retrieved 22 September 2021.</ref> <ref>"FG will address plight of poor, vulnerable Nigerians despite economic challenges – Minister". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. 25 October 2021. Retrieved 22 February 2022.</ref> Aliteuliwa na Rais [[Muhammadu Buhari]] mnamo Julai 2019, Farouq alikuwa waziri mdogo zaidi katika baraza la mawaziri la shirikisho wakati wa utawala wa Rais Muhammadu Buhari. Alihudumu kama Kamishna wa Shirikisho wa Tume ya Kitaifa ya Wakimbizi, Wahamiaji, na Watu Waliohamishwa Ndani kuanzia Oktoba 2016 hadi Agosti 2019. Kazi yake na Rais Buhari inaanzia enzi za Buhari kama kiongozi na mgombea urais wa Congress for Progressive Change iliyokufa wakati Farouq alikuwa mweka hazina wa kitaifa wa CPC na baadaye mweka hazina wa kitaifa wa All Progressives Congress . <ref name="BBC2">"Hajiya "Sadiya Umar Farouq" biography: Buhari youngest cabinet minister profile". ''BBC News Pidgin''. 10 October 2019. Retrieved 22 September 2021.</ref> == Maisha ya awali == Saadiya Umar Farouq alizaliwa tarehe 5 Novemba 1974 huko Zurmi, [[Eneo|Eneo la]] [[Serikali|Serikali za]] Mitaa la [[Jimbo la Zamfara]] . Alihudhuria Chuo cha Wasichana cha Serikali ya Shirikisho Gusau, Jimbo la Zamfara, na baadaye akaendelea na Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello, [[Zaria]], ambapo alihitimu na Shahada ya Kwanza katika Utawala wa Biashara mnamo 1998 na pia akamaliza kwa mafanikio Shahada yake ya Uzamili ya Uzamili katika chuo kikuu hicho hicho katika Masuala ya Kimataifa na Diplomasia mnamo 2008 na Shahada nyingine ya Uzamili katika Utawala wa Biashara mnamo 2009. <ref name=":0">Ebhota-Akoma, Eseohe (23 July 2019). "What you should know about Ministerial nominee: Sadiya Umar Farouq". ''Daily Trust''. Retrieved 15 February 2020.</ref> == Kazi ya awali == Saadiya Umar Farouq alipitia mwaka wake wa lazima wa utumishi katika Bunge la Kitaifa, ambapo pia aliajiriwa kama msimamizi katika Tume ya Utumishi ya Bunge la Kitaifa kama afisa wa utawala 2 mwaka wa 2003 ambapo alipanda hadi nafasi ya afisa mkuu wa usimamizi. Kuanzia 1999 hadi 2000, Saadiya Umar Farouq alihudumu chini ya kamati ya Seneti ya Usafiri wa Anga na anafanya kazi na kamati ya Seneti ya Ugawaji. Pia alifanya kazi kama meneja wa uendeshaji katika Pinnacle Travel Tours Ltd, shirika la usafiri la Nigeria kati ya 2001 na 2003. <ref>"Sadiya Umar-Farouq: The New Super Minister". ''This Day''. 12 October 2019. Retrieved 3 September 2024</ref> == Kazi ya siasa == Saadiya Umar Farouq alijiuzulu kutoka Tume ya Bunge la Kitaifa ili kujiunga rasmi na siasa kama mwanachama wa Congress for Progressive Change (CPC) iliyokufa, ambapo alipanda cheo na kuwa mweka hazina wa kitaifa wa CPC, ambayo ilijitenga na kuwa chama kipya. Saadiya Umar Farouq akawa mweka hazina wa kitaifa wa muda wa All Progressives Congress (APC) kuanzia 2013 hadi 2014. Aliteuliwa kama mjumbe wa baraza la kampeni za urais la APC, ambapo alihudumu kama mkurugenzi wa mipango na ufuatiliaji wa uchaguzi, shughuli za uwanjani, na ufadhili wa fedha, katika maandalizi ya uchaguzi mkuu wa 2015 ambao Buhari, kama mgombea urais wa APC, alishinda. <ref>"the guardians special focus on Nigeria's most outstanding and impact full women in leadership". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. 4 October 2022. Retrieved 4 October 2022.</ref> Mnamo tarehe 26 Septemba 2016, Saadiya Umar Farouq aliteuliwa kuwa Kamishna Mkuu wa Shirikisho wa Tume ya Kitaifa ya Wakimbizi, Wahamiaji, na Watu Waliohamishwa Ndani . Mnamo tarehe 21 Agosti, 2019, Saadiya Umar Farouk aliteuliwa kuwa waziri wa Masuala ya Kibinadamu, Usimamizi wa Maafa, na rais kuhamisha [[Uwekezaji]] wa Kitaifa [[Jamii|wa Kijamii]] (N-SIP) hadi ofisi ya waziri wa masuala ya kibinadamu, usimamizi wa maafa. <ref>Sunni, Kunle (28 August 2022). "Ministerial scorecard for Sadiya Farouk, a tenure dogged by controversies". ''Premium Times''. Retrieved 3 September 2024.</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1974]] [[Jamii:Wanasiasa wa Nigeria]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] t2zggtor82yqfhnyrki9y7jpubxo5jr Warren Hellman 0 229213 1507326 2026-04-19T12:52:53Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Frederick Warren Hellman''' (Alizaliwa [[Julai 25]], [[1934]] – Alifariki [[Desemba 18]], [[2011]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwekezaji wa kibinafsi (private equity).<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, financier and philanthropist, dies at 77 |url=https://www.sfgate.com/ |website=SFGate |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha kampuni ya ''Hellman & Friedman'' mwaka [[1984]], na pia alianzisha ''Hellman, Ferri In...' 1507326 wikitext text/x-wiki '''Frederick Warren Hellman''' (Alizaliwa [[Julai 25]], [[1934]] – Alifariki [[Desemba 18]], [[2011]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwekezaji wa kibinafsi (private equity).<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, financier and philanthropist, dies at 77 |url=https://www.sfgate.com/ |website=SFGate |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha kampuni ya ''Hellman & Friedman'' mwaka [[1984]], na pia alianzisha ''Hellman, Ferri Investment Associates'' (sasa ''Matrix Partners'').<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, 77, Investor Who Loved Bluegrass, Dies |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Hellman ndiye aliyefadhili na kuanzisha tamasha la muziki la ''Hardly Strictly Bluegrass'' huko Golden Gate Park, [[San Francisco]].<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, financier and philanthropist, dies at 77 |url=https://www.sfgate.com/ |website=SFGate |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mfadhili mkubwa wa [[Chuo Kikuu cha California]], [[Berkeley, California|Berkeley]], akichangia takriban dola milioni 50.<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, financier and philanthropist, dies at 77 |url=https://www.sfgate.com/ |website=SFGate |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1934]] [[Jamii:Waliofariki 2011]] qzm04e93y2iii860d4vsv5jyts3lu2i 1507357 1507326 2026-04-19T13:24:39Z Riccardo Riccioni 452 1507357 wikitext text/x-wiki '''Frederick Warren Hellman''' ([[Julai 25]], [[1934]] – [[Desemba 18]], [[2011]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwekezaji wa binafsi (private equity).<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, financier and philanthropist, dies at 77 |url=https://www.sfgate.com/ |website=SFGate |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha kampuni ya ''Hellman & Friedman'' mwaka [[1984]], na pia alianzisha ''Hellman, Ferri Investment Associates'' (sasa ''Matrix Partners'').<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, 77, Investor Who Loved Bluegrass, Dies |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Hellman ndiye aliyefadhili na kuanzisha tamasha la muziki la ''Hardly Strictly Bluegrass'' huko Golden Gate Park, [[San Francisco]].<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, financier and philanthropist, dies at 77 |url=https://www.sfgate.com/ |website=SFGate |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mfadhili mkubwa wa [[Chuo Kikuu cha California]], [[Berkeley, California|Berkeley]], akichangia takriban dola milioni 50.<ref>{{cite web |title=Warren Hellman, financier and philanthropist, dies at 77 |url=https://www.sfgate.com/ |website=SFGate |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1934]] [[Jamii:Waliofariki 2011]] hgfo1pq1upo2q1gt4509cj02h1o39tm Richard Hedreen 0 229214 1507327 2026-04-19T12:56:28Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Richard Hedreen''' (Alizaliwa [[Aprili 15]], [[1935]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], msanidi wa majengo, na mkusanyaji wa sanaa.<ref>{{cite web |title=Richard Hedreen |url=https://www.forbes.com/profile/richard-hedreen/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwenyekiti wa ''R.C. Hedreen Co.'', kampuni yake ya maendeleo ya majengo aliyoianzisha mwaka [[1963]].<ref>{{cite web |title=Richard C. Hedreen |url=https://pc...' 1507327 wikitext text/x-wiki '''Richard Hedreen''' (Alizaliwa [[Aprili 15]], [[1935]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], msanidi wa majengo, na mkusanyaji wa sanaa.<ref>{{cite web |title=Richard Hedreen |url=https://www.forbes.com/profile/richard-hedreen/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwenyekiti wa ''R.C. Hedreen Co.'', kampuni yake ya maendeleo ya majengo aliyoianzisha mwaka [[1963]].<ref>{{cite web |title=Richard C. Hedreen |url=https://pcad.lib.washington.edu/ |website=PCAD |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa akijenga hoteli za kifahari huko [[Seattle, Washington|Seattle]], ikiwemo ''Seattle Hilton'', ''Grand Hyatt'', ''Hyatt Regency Seattle'', na ''Olive 8''.<ref>{{cite web |title=Hedreen's dispute with union spurs hotel switch by officials |url=https://www.seattletimes.com/ |website=The Seattle Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Mnamo Machi [[2024]], Hedreen alitoa mkusanyo wake mzima wa sanaa wenye thamani ya dola milioni 300 kwa Chuo Kikuu cha Seattle, ambacho ni zawadi kubwa zaidi ya sanaa kuwahi kutolewa kwa chuo kikuu chochote nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=Seattle University gets $300 million gift of art |url=https://www.seattletimes.com/ |website=The Seattle Times |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1935]] [[Jamii:Watu walio hai]] smhmh1jlfb2264cx7mnw2uborhwfato 1507328 1507327 2026-04-19T12:57:09Z Ally0111 85292 1507328 wikitext text/x-wiki '''Richard Castle Hedreen''' (Alizaliwa [[Aprili 15]], [[1935]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], msanidi wa majengo, na mkusanyaji wa sanaa.<ref>{{cite web |title=Richard Hedreen |url=https://www.forbes.com/profile/richard-hedreen/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwenyekiti wa ''R.C. Hedreen Co.'', kampuni yake ya maendeleo ya majengo aliyoianzisha mwaka [[1963]].<ref>{{cite web |title=Richard C. Hedreen |url=https://pcad.lib.washington.edu/ |website=PCAD |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa akijenga hoteli za kifahari huko [[Seattle, Washington|Seattle]], ikiwemo ''Seattle Hilton'', ''Grand Hyatt'', ''Hyatt Regency Seattle'', na ''Olive 8''.<ref>{{cite web |title=Hedreen's dispute with union spurs hotel switch by officials |url=https://www.seattletimes.com/ |website=The Seattle Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Mnamo Machi [[2024]], Hedreen alitoa mkusanyo wake mzima wa sanaa wenye thamani ya dola milioni 300 kwa Chuo Kikuu cha Seattle, ambacho ni zawadi kubwa zaidi ya sanaa kuwahi kutolewa kwa chuo kikuu chochote nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=Seattle University gets $300 million gift of art |url=https://www.seattletimes.com/ |website=The Seattle Times |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1935]] [[Jamii:Watu walio hai]] 2thkvf0k3x5gsr84o8aqmauiuibz2t2 Barron Hilton 0 229215 1507329 2026-04-19T13:00:19Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''William Barron Hilton ''' (Alizaliwa [[Oktoba 23]], [[1927]] – Alifariki [[Septemba 19]], [[2019]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], mfadhili, na [[mwanamichezo]].<ref>{{cite web |title=Barron Hilton, Hotel Magnate and Founding A.F.L. Owner, Dies at 91 |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwana wa pili na mrithi wa hoteli [[Conrad Hilton]], na alihudumu kama mwenyeki...' 1507329 wikitext text/x-wiki '''William Barron Hilton ''' (Alizaliwa [[Oktoba 23]], [[1927]] – Alifariki [[Septemba 19]], [[2019]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], mfadhili, na [[mwanamichezo]].<ref>{{cite web |title=Barron Hilton, Hotel Magnate and Founding A.F.L. Owner, Dies at 91 |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwana wa pili na mrithi wa hoteli [[Conrad Hilton]], na alihudumu kama mwenyekiti, rais, na afisa mkuu mtendaji wa ''Hilton Hotels Corporation''.<ref>{{cite web |title=Barron Hilton |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Pia alikuwa mwanzilishi wa Ligi ya [[Futiboli ya Marekani]] (AFL) kama mmiliki asili wa ''Los Angeles Chargers'' (baadaye ''San Diego Chargers''), na alisaidia kuunganisha AFL na NFL kuunda ''Super Bowl''.<ref>{{cite web |title=Barron Hilton's Chargers turned short stay into long-term success |url=https://www.latimes.com/ |website=Los Angeles Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Kama baba yake, aliahidi asilimia 97 ya utajiri wake kwa ''Conrad N. Hilton Foundation''.<ref>{{cite web |title=Barron Hilton to Donate 97% of Estate to Hilton Foundation |url=https://pgdc.com/ |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1927]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] 33ugpdtf3m8xp4dywm2devmhbc3em4o 1507358 1507329 2026-04-19T13:25:07Z Riccardo Riccioni 452 1507358 wikitext text/x-wiki '''William Barron Hilton ''' ([[Oktoba 23]], [[1927]] – [[Septemba 19]], [[2019]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea, mfadhili, na [[mwanamichezo]] nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Barron Hilton, Hotel Magnate and Founding A.F.L. Owner, Dies at 91 |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwana wa pili na mrithi wa hoteli [[Conrad Hilton]], na alihudumu kama mwenyekiti, rais, na afisa mkuu mtendaji wa ''Hilton Hotels Corporation''.<ref>{{cite web |title=Barron Hilton |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Pia alikuwa mwanzilishi wa Ligi ya [[Futiboli ya Marekani]] (AFL) kama mmiliki asili wa ''Los Angeles Chargers'' (baadaye ''San Diego Chargers''), na alisaidia kuunganisha AFL na NFL kuunda ''Super Bowl''.<ref>{{cite web |title=Barron Hilton's Chargers turned short stay into long-term success |url=https://www.latimes.com/ |website=Los Angeles Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Kama baba yake, aliahidi asilimia 97 ya utajiri wake kwa ''Conrad N. Hilton Foundation''.<ref>{{cite web |title=Barron Hilton to Donate 97% of Estate to Hilton Foundation |url=https://pgdc.com/ |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1927]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] kn0xhuqtzhyo65jihw8ogv5ndfno915 Jeffery Hildebrand 0 229216 1507330 2026-04-19T13:04:06Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jeffery Hildebrand''' (Alizaliwa [[1959]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya mafuta na gesi.<ref>{{cite web |title=Jeffery Hildebrand |url=https://www.forbes.com/profile/jeffery-hildebrand/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwanzilishi, mwenyekiti, na aliyekuwa afisa mkuu mtendaji wa ''Hilcorp Energy Company'', kampuni ya utafutaji na uzalishaji wa mafuta na gesi aliyoianzisha mwaka [[1990]].<ref>{{...' 1507330 wikitext text/x-wiki '''Jeffery Hildebrand''' (Alizaliwa [[1959]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya mafuta na gesi.<ref>{{cite web |title=Jeffery Hildebrand |url=https://www.forbes.com/profile/jeffery-hildebrand/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwanzilishi, mwenyekiti, na aliyekuwa afisa mkuu mtendaji wa ''Hilcorp Energy Company'', kampuni ya utafutaji na uzalishaji wa mafuta na gesi aliyoianzisha mwaka [[1990]].<ref>{{cite web |title=Jeffery Hildebrand |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Mnamo Desemba [[2015]], kampuni yake iliwapa wafanyakazi wote 1,380 bonasi ya $100,000 kila mmoja kwa ajili ya Krismasi.<ref>{{cite web |title=Company gives all employees $100K Christmas bonus |url=https://www.ktvu.com/ |website=KTVU |access-date=2026-04-19}}</ref> Hildebrand alitoa dola milioni 25 kwa Idara ya Uhandisi wa Petroli na Mifumo ya Dunia katika Chuo Kikuu cha Texas huko [[Austin, Texas|Austin]].<ref>{{cite web |title=Hildebrand Department of Petroleum and Geosystems Engineering Established With Gift from Family |url=https://news.utexas.edu/ |website=UT News |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1959]] [[Jamii:Watu walio hai]] c3z6fz964ucrsnx2vrnueg0gztlv2zm John W. Henry 0 229217 1507331 2026-04-19T13:08:39Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''John William Henry II ''' (Alizaliwa [[Septemba 13]], [[1949]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwanzilishi wa ''John W. Henry & Company'', kampuni ya usimamizi wa uwekezaji.<ref>{{cite web |title=John Henry |url=https://www.forbes.com/profile/john-henry/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ndiye mmiliki mkuu wa [[Liverpool F.C.]] ([[Uingereza]]), ''Boston Red Sox'' (MLB), ''Pittsburgh Penguins'' (NHL), ''The Bosto...' 1507331 wikitext text/x-wiki '''John William Henry II ''' (Alizaliwa [[Septemba 13]], [[1949]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwanzilishi wa ''John W. Henry & Company'', kampuni ya usimamizi wa uwekezaji.<ref>{{cite web |title=John Henry |url=https://www.forbes.com/profile/john-henry/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ndiye mmiliki mkuu wa [[Liverpool F.C.]] ([[Uingereza]]), ''Boston Red Sox'' (MLB), ''Pittsburgh Penguins'' (NHL), ''The Boston Globe'', na mwenyekiti mwenza wa ''RFK Racing'' (NASCAR).<ref>{{cite web |title=How John Henry built his sports empire |url=https://www.espn.com/ |website=ESPN |access-date=2026-04-19}}</ref> Mnamo [[2001]], aliongoza kikundi cha wawekezaji kununua Boston Red Sox na kuwekeza katika ukarabati wa ''Fenway Park'' badala ya kuibomoa.<ref>{{cite web |title=John Henry, Red Sox owner, has a history of bold bets |url=https://www.bostonglobe.com/ |website=The Boston Globe |access-date=2026-04-19}}</ref> Henry alitajwa kwenye orodha ya ''Forbes'' ya mabilionea duniani mwaka [[2015]].<ref>{{cite web |title=John Henry |url=https://www.forbes.com/profile/john-henry/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Watu walio hai]] 30hclarbl6ezeis1qe7e0ptsi9kkqfo Colleen Higgs 0 229218 1507335 2026-04-19T13:14:21Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ' '''Colleen Higgs''' (amezaliwa 1962 mjini Kimberley, Afrika Kusini) ni mwandishi na mchapishaji wa vitabu kutoka [[Afrika kusini mwa Sahara|Afrika Kusini]]. Kama mwandishi, amechapisha mashairi na hadithi katika majarida ya fasihi nchini Afrika Kusini tangu mwaka 1990. Kama mchapishaji, anajulikana na kuheshimiwa sana kama mwanzilishi wa kampuni huru ya uchapishaji iitwayo Modjaji Books. == Wasifu == Higgs alitumia sehemu kubwa ya utoto wake nchini Lesot...' 1507335 wikitext text/x-wiki '''Colleen Higgs''' (amezaliwa 1962 mjini Kimberley, Afrika Kusini) ni mwandishi na mchapishaji wa vitabu kutoka [[Afrika kusini mwa Sahara|Afrika Kusini]]. Kama mwandishi, amechapisha mashairi na hadithi katika majarida ya fasihi nchini Afrika Kusini tangu mwaka 1990. Kama mchapishaji, anajulikana na kuheshimiwa sana kama mwanzilishi wa kampuni huru ya uchapishaji iitwayo Modjaji Books. == Wasifu == Higgs alitumia sehemu kubwa ya utoto wake nchini Lesotho, ujana wake na utu uzima wa mapema mjini Johannesburg, Afrika Kusini, na baadaye aliishi kwa miaka mitano mjini Grahamstown. Kwa sasa anaishi mjini Cape Town. Amefanya kazi kama mwalimu, mkufunzi wa walimu, mwandishi wa vifaa vya kufundishia, mhadhiri wa maendeleo ya kitaaluma, na meneja wa programu katika The Centre for the Book. Yeye ni mwanzilishi na mchapishaji wa Modjaji Books, kampuni huru ya uchapishaji yenye makao yake Cape Town, inayochapisha vitabu vilivyoandikwa na wanawake pekee. Kwa sasa, Modjaji huchapisha hadithi fupi, kumbukumbu za maisha, riwaya, mashairi na maandishi bunifu yasiyo ya kubuni. Mojawapo ya machapisho yao, ''Whiplash'' kilichoandikwa na Tracey Farren, kiliteuliwa katika orodha fupi ya tuzo ya Sunday Times Fiction mwaka 2009.<ref>{{Cite web}}</ref> Higgs pia ni mwandishi ambaye mashairi yake yamekuwa yakichapishwa katika majarida ya fasihi tangu mwaka 1990. Mkusanyiko wake wa kwanza wa mashairi, ''Halfborn Woman'', ulichapishwa mwaka 2004.<ref>{{Cite web}}</ref> Blogu yake (katika BooksLive) husasishwa mara kwa mara na ina maoni ya vitabu, habari, makala na uchambuzi kuhusu uchapishaji wa vitabu nchini Afrika Kusini.<ref>{{Cite web}}</ref> Mwaka 2020, alichapisha kumbukumbu zake za maisha zilizoitwa ''My Mother, My Madness''.<ref>{{Cite web}}</ref> == Kazi zake == * ''Halfborn Woman'' (2004), Hands-On Books – mkusanyiko wa mashairi * ''A Rough Guide to Small-scale and Self-publishing'' (2005), Centre for the Book * ''South African Small Publishers' Catalogue'' (mhariri pamoja na Maire Fisher) (2006), Centre for the Book * ''Small Publishers' Catalogue - Africa, 2010'' (2010) (mhariri pamoja na Bontle Senne) * ''Lava Lamp Poems'' (2011), Hands-On Books – mkusanyiko wa mashairi * ''Looking for Trouble: mostly Yeoville stories'' (2012), Hands-On Books – mkusanyiko wa hadithi * ''Small Publishers' Catalogue - Africa, 2013'' (2013) * ''My Mother, My Madness'' (2020), Deep South == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1962|}} ja87l1746rbithdmm3nyf8codwx2uea 1507360 1507335 2026-04-19T13:26:28Z Riccardo Riccioni 452 1507360 wikitext text/x-wiki '''Colleen Higgs''' (amezaliwa 1962 mjini Kimberley, Afrika Kusini) ni mwandishi na mchapishaji wa vitabu kutoka [[Afrika Kusini]]. Kama mwandishi, amechapisha mashairi na hadithi katika majarida ya fasihi nchini Afrika Kusini tangu mwaka 1990. Kama mchapishaji, anajulikana na kuheshimiwa sana kama mwanzilishi wa kampuni huru ya uchapishaji iitwayo Modjaji Books. == Wasifu == Higgs alitumia sehemu kubwa ya utoto wake nchini Lesotho, ujana wake na utu uzima wa mapema mjini Johannesburg, Afrika Kusini, na baadaye aliishi kwa miaka mitano mjini Grahamstown. Kwa sasa anaishi mjini Cape Town. Amefanya kazi kama mwalimu, mkufunzi wa walimu, mwandishi wa vifaa vya kufundishia, mhadhiri wa maendeleo ya kitaaluma, na meneja wa programu katika The Centre for the Book. Yeye ni mwanzilishi na mchapishaji wa Modjaji Books, kampuni huru ya uchapishaji yenye makao yake Cape Town, inayochapisha vitabu vilivyoandikwa na wanawake pekee. Kwa sasa, Modjaji huchapisha hadithi fupi, kumbukumbu za maisha, riwaya, mashairi na maandishi bunifu yasiyo ya kubuni. Mojawapo ya machapisho yao, ''Whiplash'' kilichoandikwa na Tracey Farren, kiliteuliwa katika orodha fupi ya tuzo ya Sunday Times Fiction mwaka 2009. Higgs pia ni mwandishi ambaye mashairi yake yamekuwa yakichapishwa katika majarida ya fasihi tangu mwaka 1990. Mkusanyiko wake wa kwanza wa mashairi, ''Halfborn Woman'', ulichapishwa mwaka 2004. Blogu yake (katika BooksLive) husasishwa mara kwa mara na ina maoni ya vitabu, habari, makala na uchambuzi kuhusu uchapishaji wa vitabu nchini Afrika Kusini. Mwaka 2020, alichapisha kumbukumbu zake za maisha zilizoitwa ''My Mother, My Madness''. == Kazi zake == * ''Halfborn Woman'' (2004), Hands-On Books – mkusanyiko wa mashairi * ''A Rough Guide to Small-scale and Self-publishing'' (2005), Centre for the Book * ''South African Small Publishers' Catalogue'' (mhariri pamoja na Maire Fisher) (2006), Centre for the Book * ''Small Publishers' Catalogue - Africa, 2010'' (2010) (mhariri pamoja na Bontle Senne) * ''Lava Lamp Poems'' (2011), Hands-On Books – mkusanyiko wa mashairi * ''Looking for Trouble: mostly Yeoville stories'' (2012), Hands-On Books – mkusanyiko wa hadithi * ''Small Publishers' Catalogue - Africa, 2013'' (2013) * ''My Mother, My Madness'' (2020), Deep South == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1962|}} [[Jamii:waandishi wa Afrika Kusini]] 0h9xbqrju9oijrw139lqhs42lpt7igs Larry Hillblom 0 229219 1507338 2026-04-19T13:15:23Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Larry Lee Hillblom ''' (Alizaliwa [[Mei 12]], [[1943]] – Alifariki [[Mei 21]], [[1995]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza wa kampuni ya usafirishaji ''DHL''.<ref>{{cite web |title=King Larry: The Life and Ruins of an American Billionaire Genius |url=https://www.simonandschuster.com/ |website=Simon & Schuster |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha DHL mwaka [[1969]] pamoja na [[Adrian Dalsey]] na [[Robert Lynn]]...' 1507338 wikitext text/x-wiki '''Larry Lee Hillblom ''' (Alizaliwa [[Mei 12]], [[1943]] – Alifariki [[Mei 21]], [[1995]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza wa kampuni ya usafirishaji ''DHL''.<ref>{{cite web |title=King Larry: The Life and Ruins of an American Billionaire Genius |url=https://www.simonandschuster.com/ |website=Simon & Schuster |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha DHL mwaka [[1969]] pamoja na [[Adrian Dalsey]] na [[Robert Lynn]], na kampuni hiyo baadaye ikawa msafirishaji mkuu wa anga.<ref>{{cite web |title=Larry Hillblom |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Hillblom alitoweka mnamo Mei [[1995]] ndege yake ya baharini ilipoanguka kati ya Pagan Island na Saipan; mwili wake haukuwahi kupatikana.<ref>{{cite web |title=Tycoon's estate pays $360m to children fathered on sex safaris |url=https://www.independent.co.uk/ |website=The Independent |access-date=2026-04-19}}</ref> Baada ya kifo chake, mali yake ililipa dola milioni 360 kwa watoto wanne maskini ambao aliwapa mimba katika safari za ngono katika nchi za Kusini-mashariki mwa [[Asia]].<ref>{{cite web |title=Ca$h for Genes |url=https://www.sfweekly.com/ |website=SF Weekly |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1943]] [[Jamii:Waliofariki 1995]] 6ek56h3vgp7ejzcwc29qbbtjecvs60c 1507361 1507338 2026-04-19T13:26:55Z Riccardo Riccioni 452 1507361 wikitext text/x-wiki '''Larry Lee Hillblom ''' ([[Mei 12]], [[1943]] – [[Mei 21]], [[1995]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza wa kampuni ya usafirishaji ''DHL''.<ref>{{cite web |title=King Larry: The Life and Ruins of an American Billionaire Genius |url=https://www.simonandschuster.com/ |website=Simon & Schuster |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha DHL mwaka [[1969]] pamoja na [[Adrian Dalsey]] na [[Robert Lynn]], na kampuni hiyo baadaye ikawa msafirishaji mkuu wa anga.<ref>{{cite web |title=Larry Hillblom |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Hillblom alitoweka mnamo Mei [[1995]] ndege yake ya baharini ilipoanguka kati ya Pagan Island na Saipan; mwili wake haukuwahi kupatikana.<ref>{{cite web |title=Tycoon's estate pays $360m to children fathered on sex safaris |url=https://www.independent.co.uk/ |website=The Independent |access-date=2026-04-19}}</ref> Baada ya kifo chake, mali yake ililipa dola milioni 360 kwa watoto wanne maskini ambao aliwapa mimba katika safari za ngono katika nchi za Kusini-mashariki mwa [[Asia]].<ref>{{cite web |title=Ca$h for Genes |url=https://www.sfweekly.com/ |website=SF Weekly |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1943]] [[Jamii:Waliofariki 1995]] nexmsou3qyeqvt1munchcu9b5l5ml24 Henry Hillman 0 229220 1507342 2026-04-19T13:17:56Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Henry Lea Hillman ''' (Alizaliwa [[Desemba 25]], [[1918]] – Alifariki [[Aprili 14]], [[2017]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], mwekezaji, kiongozi wa kijamii, na mfadhili.<ref>{{cite web |title=Henry Hillman |url=https://www.forbes.com/profile/henry-hillman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwenyekiti wa ''The Hillman Company'', ofisi ya familia na kampuni ya uwekezaji iliyoko [[Pittsburgh, Pennsylvania]...' 1507342 wikitext text/x-wiki '''Henry Lea Hillman ''' (Alizaliwa [[Desemba 25]], [[1918]] – Alifariki [[Aprili 14]], [[2017]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], mwekezaji, kiongozi wa kijamii, na mfadhili.<ref>{{cite web |title=Henry Hillman |url=https://www.forbes.com/profile/henry-hillman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwenyekiti wa ''The Hillman Company'', ofisi ya familia na kampuni ya uwekezaji iliyoko [[Pittsburgh, Pennsylvania]].<ref>{{cite web |title=Henry L. Hillman |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Hillman alikuwa mmoja wa wawekezaji wa kwanza katika fedha za uwekezaji wa kibinafsi (private equity), akijiunga na mfuko wa kwanza wa ''Kleiner Perkins'' mwaka [[1972]] na kuwa mwekezaji mkuu wa kwanza katika ''Kohlberg Kravis Roberts (KKR)'' mwaka [[1976]].<ref>{{cite web |title=Henry Hillman |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mfadhili mkubwa wa elimu na afya, akitoa mamilioni ya dola kwa Chuo Kikuu cha Pittsburgh, Chuo Kikuu cha Princeton, na vituo vya utafiti wa saratani.<ref>{{cite web |title=Philanthropist, businessman Henry L. Hillman dies |url=https://www.post-gazette.com/ |website=Pittsburgh Post-Gazette |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1918]] [[Jamii:Waliofariki 2017]] 84rcei79mfq0wz24gzcu73r4c040t6f 1507363 1507342 2026-04-19T13:27:26Z Riccardo Riccioni 452 1507363 wikitext text/x-wiki '''Henry Lea Hillman ''' ([[Desemba 25]], [[1918]] – [[Aprili 14]], [[2017]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea, mwekezaji, kiongozi wa kijamii, na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Henry Hillman |url=https://www.forbes.com/profile/henry-hillman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mwenyekiti wa ''The Hillman Company'', ofisi ya familia na kampuni ya uwekezaji iliyoko [[Pittsburgh, Pennsylvania]].<ref>{{cite web |title=Henry L. Hillman |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Hillman alikuwa mmoja wa wawekezaji wa kwanza katika fedha za uwekezaji wa kibinafsi (private equity), akijiunga na mfuko wa kwanza wa ''Kleiner Perkins'' mwaka [[1972]] na kuwa mwekezaji mkuu wa kwanza katika ''Kohlberg Kravis Roberts (KKR)'' mwaka [[1976]].<ref>{{cite web |title=Henry Hillman |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa mfadhili mkubwa wa elimu na afya, akitoa mamilioni ya dola kwa Chuo Kikuu cha Pittsburgh, Chuo Kikuu cha Princeton, na vituo vya utafiti wa saratani.<ref>{{cite web |title=Philanthropist, businessman Henry L. Hillman dies |url=https://www.post-gazette.com/ |website=Pittsburgh Post-Gazette |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1918]] [[Jamii:Waliofariki 2017]] snur32uey0f14vn3tu66lju6y5bcual Judith Amaechi 0 229221 1507345 2026-04-19T13:18:59Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika 'Dame '''Judith Obiajulu Amaechi''' (née '''Nwankwo''') alizaliwa tarehe 24 Desemba 1970 katika Enugu Ukwu, Jimbo la Anambra, Nigeria.<ref name="self2">{{cite web|url=http://governor.riversstate.gov.ng/about/wife-of-the-governor/|title=Her Excellency Dame Judith Amaechi – A Profile|publisher=Riversstate.gov.ng|accessdate=2015-01-19|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150111075124/http://governor.riversstate.gov.ng/about/wife-of-the-g...' 1507345 wikitext text/x-wiki Dame '''Judith Obiajulu Amaechi''' (née '''Nwankwo''') alizaliwa tarehe 24 Desemba 1970 katika Enugu Ukwu, Jimbo la Anambra, Nigeria.<ref name="self2">{{cite web|url=http://governor.riversstate.gov.ng/about/wife-of-the-governor/|title=Her Excellency Dame Judith Amaechi – A Profile|publisher=Riversstate.gov.ng|accessdate=2015-01-19|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150111075124/http://governor.riversstate.gov.ng/about/wife-of-the-governor|archivedate=January 11, 2015}}</ref> Alisoma elimu ya sekondari katika Federal Government Girls' College, Abuloma, kisha akaendelea na masomo katika Rivers State University of Science and Technology, ambako alihitimu katika taaluma ya Mipango ya Miji na Maeneo (Urban and Regional Planning). Alifunga ndoa na Chibuike Amaechi mwaka 1993, na wanandoa hao wana watoto watatu.<ref name="self2" /><ref>{{Cite news|url=http://www.thetidenewsonline.com/?p=7022|location=Port Harcourt, Nigeria|title=Mrs Amaechi Celebrates Birthday With Children|date=January 1, 2010|accessdate=2010-09-20|newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> == Kazi na harakati == Amaechi ni mkurugenzi wa Empowerment Support Initiative (ESI), shirika lisilo la kiserikali (NGO) lililoanzishwa tarehe 16 Oktoba 2008. Shirika hilo hutoa msaada wa vitendo na ushauri kwa wanawake na watoto, hasa wale walio katika mazingira magumu, na pia linahamasisha afya ya umma, elimu ya wasichana na usawa wa kijinsia.<ref>{{Cite news|url=http://www.thetidenewsonline.com/?p=2955|location=Port Harcourt, Nigeria|title=As Empowerment Support initiative (ESI) Clocks One|date=October 16, 2009|accessdate=2010-09-20|newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> Mnamo Juni 2009, katika maadhimisho ya Siku ya Kimataifa ya Wajane, aliitaka serikali kupitia upya sheria na mila za kijadi zinazowanyanyasa wajane na kuwafanya kuingia katika umaskini.<ref>{{cite news|url=http://thenationonlineng.net/web2/articles/7644/1/Amaechis-wife-seeks-review-of--obnoxious-laws/Page1.html|location=Lagos, Nigeria|title=Amaechi's wife seeks review of obnoxious laws|author=Clarice Azuatalam|date=June 23, 2009|accessdate=2010-09-20|archivedate=3 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503102104/http://thenationonlineng.net/web2/articles/7644/1/Amaechis-wife-seeks-review-of--obnoxious-laws/Page1.html|url-status=dead|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> Mwaka 2010, alifanya ziara nchini Israel pamoja na Kamishna wa Masuala ya Wanawake wa Jimbo, Manuela George-Izunwa, ili kukagua mashamba na kujadili mafunzo ya kilimo kwa wanawake wa Jimbo la Rivers.<ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/201003250988.html|title=Amaechi to Empower 2,500 Women|work=[[The Daily Independent (Lagos newspaper)|Daily Independent]]|author=Godwin Egba|publisher=[[AllAfrica]]|date=March 24, 2010|accessdate=2010-09-20}}</ref> Mwaka 2009, Amaechi alifadhili mpango wa upimaji na utoaji dawa za minyoo kwa watoto wa Jimbo la Rivers.<ref>{{Cite news|url=http://www.thetidenewsonline.com/?p=830|location=Port Harcourt, Nigeria|title=De-worming Co-ordinator Lauds Judith Amaechi|date=July 13, 2009|accessdate=2010-09-20|newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> Pia alikuwa miongoni mwa wafuasi wakuu wa Sheria ya Haki za Mtoto iliyopitishwa mwaka 2010 katika Jimbo la Rivers, yenye lengo la kuzuia unyanyasaji wa watoto.<ref>{{Cite news|author=Omolara Akintoye|url=http://thenationonlineng.net/web2/articles/38786/1/Support-child-rights-act--Rivers-State-First-Lady/Page1.html|location=Lagos, Nigeria|title=Support child rights act -Rivers State First Lady|date=March 7, 2010|accessdate=2010-09-20|archivedate=May 3, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503102115/http://thenationonlineng.net/web2/articles/38786/1/Support-child-rights-act--Rivers-State-First-Lady/Page1.html|url-status=dead|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> Mnamo Agosti 2010, alifungua programu ya mafunzo ya kompyuta ya wiki nne (ICT Farm) inayotoa mafunzo ya bure kwa wanafunzi wa shule za sekondari wakati wa likizo.<ref>{{cite news|url=http://thenationonlineng.net/web3/newsextra/11124.html|location=Lagos, Nigeria|title=Amaechi's wife harps on computer literacy|author=Clarice Azuata|date=2010-08-27|accessdate=2010-09-20|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}} {{Dead link|date=March 2016}}</ref> == Mijadala == Kwa mujibu wa Waziri wa Jimbo la Abuja (FCT) Nyesom Wike, alidai kuwa Amaechi alipokea fedha zisizo halali kila mwezi kutoka Niger Delta Development Commission (NDDC), na alitaka serikali ya shirikisho kutoa ripoti ya uchunguzi wa kiforensiki kuhusu madai ya kupokea takribani N48 bilioni ndani ya mwaka mmoja.<ref>{{Cite web|last=VENLEY|first=Nanji Nandang|date=2025-07-05|title=Amaechi’s wife received N48bn from NDDC in one year, claims Wike|url=https://www.icirnigeria.org/amaechis-wife-received-n48bn-from-nddc-in-one-year-claims-wike/|access-date=2025-07-05|website=The ICIR- Latest News, Politics, Governance, Elections, Investigation, Factcheck, Covid-19|language=en-GB}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Waliozaliwa 1970]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanaharakati wa Nigeria]] mnrgihzb3awxe0mh9a83budw8scjui3 1507348 1507345 2026-04-19T13:20:22Z EmmyTsd 68054 1507348 wikitext text/x-wiki Dame '''Judith Obiajulu Amaechi''' (née '''Nwankwo''') alizaliwa tarehe 24 Desemba 1970 katika Enugu Ukwu, Jimbo la Anambra, Nigeria.<ref name="self2">{{cite web|url=http://governor.riversstate.gov.ng/about/wife-of-the-governor/|title=Her Excellency Dame Judith Amaechi – A Profile|publisher=Riversstate.gov.ng|accessdate=2015-01-19|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150111075124/http://governor.riversstate.gov.ng/about/wife-of-the-governor|archivedate=January 11, 2015}}</ref> Alisoma elimu ya sekondari katika Federal Government Girls' College, Abuloma, kisha akaendelea na masomo katika Rivers State University of Science and Technology, ambako alihitimu katika taaluma ya Mipango ya Miji na Maeneo (Urban and Regional Planning). Alifunga ndoa na Chibuike Amaechi mwaka 1993, na wanandoa hao wana watoto watatu.<ref name="self2" /><ref>{{Cite news|url=http://www.thetidenewsonline.com/?p=7022|location=Port Harcourt, Nigeria|title=Mrs Amaechi Celebrates Birthday With Children|date=January 1, 2010|accessdate=2010-09-20|newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> == Kazi na harakati == Amaechi ni mkurugenzi wa Empowerment Support Initiative (ESI), shirika lisilo la kiserikali (NGO) lililoanzishwa tarehe 16 Oktoba 2008. Shirika hilo hutoa msaada wa vitendo na ushauri kwa wanawake na watoto, hasa wale walio katika mazingira magumu, na pia linahamasisha afya ya umma, elimu ya wasichana na usawa wa kijinsia.<ref>{{Cite news|url=http://www.thetidenewsonline.com/?p=2955|location=Port Harcourt, Nigeria|title=As Empowerment Support initiative (ESI) Clocks One|date=October 16, 2009|accessdate=2010-09-20|newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> Mnamo Juni 2009, katika maadhimisho ya Siku ya Kimataifa ya Wajane, aliitaka serikali kupitia upya sheria na mila za kijadi zinazowanyanyasa wajane na kuwafanya kuingia katika umaskini.<ref>{{cite news|url=http://thenationonlineng.net/web2/articles/7644/1/Amaechis-wife-seeks-review-of--obnoxious-laws/Page1.html|location=Lagos, Nigeria|title=Amaechi's wife seeks review of obnoxious laws|author=Clarice Azuatalam|date=June 23, 2009|accessdate=2010-09-20|archivedate=3 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503102104/http://thenationonlineng.net/web2/articles/7644/1/Amaechis-wife-seeks-review-of--obnoxious-laws/Page1.html|url-status=dead|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> Mwaka 2010, alifanya ziara nchini Israel pamoja na Kamishna wa Masuala ya Wanawake wa Jimbo, Manuela George-Izunwa, ili kukagua mashamba na kujadili mafunzo ya kilimo kwa wanawake wa Jimbo la Rivers.<ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/201003250988.html|title=Amaechi to Empower 2,500 Women|work=[[The Daily Independent (Lagos newspaper)|Daily Independent]]|author=Godwin Egba|publisher=[[AllAfrica]]|date=March 24, 2010|accessdate=2010-09-20}}</ref> Mwaka 2009, Amaechi alifadhili mpango wa upimaji na utoaji dawa za minyoo kwa watoto wa Jimbo la Rivers.<ref>{{Cite news|url=http://www.thetidenewsonline.com/?p=830|location=Port Harcourt, Nigeria|title=De-worming Co-ordinator Lauds Judith Amaechi|date=July 13, 2009|accessdate=2010-09-20|newspaper=[[The Tide (Nigeria)|The Tide]]}}</ref> Pia alikuwa miongoni mwa wafuasi wakuu wa Sheria ya Haki za Mtoto iliyopitishwa mwaka 2010 katika Jimbo la Rivers, yenye lengo la kuzuia unyanyasaji wa watoto.<ref>{{Cite news|author=Omolara Akintoye|url=http://thenationonlineng.net/web2/articles/38786/1/Support-child-rights-act--Rivers-State-First-Lady/Page1.html|location=Lagos, Nigeria|title=Support child rights act -Rivers State First Lady|date=March 7, 2010|accessdate=2010-09-20|archivedate=May 3, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503102115/http://thenationonlineng.net/web2/articles/38786/1/Support-child-rights-act--Rivers-State-First-Lady/Page1.html|url-status=dead|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> Mnamo Agosti 2010, alifungua programu ya mafunzo ya kompyuta ya wiki nne (ICT Farm) inayotoa mafunzo ya bure kwa wanafunzi wa shule za sekondari wakati wa likizo.<ref>{{cite news|url=http://thenationonlineng.net/web3/newsextra/11124.html|location=Lagos, Nigeria|title=Amaechi's wife harps on computer literacy|author=Clarice Azuata|date=2010-08-27|accessdate=2010-09-20|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> == Mijadala == Kwa mujibu wa Waziri wa Jimbo la Abuja (FCT) Nyesom Wike, alidai kuwa Amaechi alipokea fedha zisizo halali kila mwezi kutoka Niger Delta Development Commission (NDDC), na alitaka serikali ya shirikisho kutoa ripoti ya uchunguzi wa kiforensiki kuhusu madai ya kupokea takribani N48 bilioni ndani ya mwaka mmoja.<ref>{{Cite web|last=VENLEY|first=Nanji Nandang|date=2025-07-05|title=Amaechi’s wife received N48bn from NDDC in one year, claims Wike|url=https://www.icirnigeria.org/amaechis-wife-received-n48bn-from-nddc-in-one-year-claims-wike/|access-date=2025-07-05|website=The ICIR- Latest News, Politics, Governance, Elections, Investigation, Factcheck, Covid-19|language=en-GB}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Waliozaliwa 1970]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanaharakati wa Nigeria]] 909ciua2ta6ofxjfik5zus0pz1ktcbd Nabile Farès 0 229222 1507346 2026-04-19T13:19:17Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Nabile Farès''' (25 Septemba 1940 – 30 Agosti 2016) alikuwa mwandishi wa riwaya Mfaransa aliyezaliwa Algeria. Alizaliwa Collo, sehemu ya Skikda Province, [[Algeria]]. Farès aliacha masomo yake na kujiandaa (katika kambi nchini Tunisia) kupigana dhidi ya Wafaransa mwishoni mwa vita vya uhuru (1960). Baadaye alipata shahada ya uzamivu nchini Ufaransa, akiwa na tasnifu kuhusu nafasi ya zimwi katika fasihi simulizi ya Afrika Kaskazini. Kazi yake ya kw...' 1507346 wikitext text/x-wiki '''Nabile Farès''' (25 Septemba 1940 – 30 Agosti 2016) alikuwa mwandishi wa riwaya Mfaransa aliyezaliwa Algeria. Alizaliwa Collo, sehemu ya Skikda Province, [[Algeria]]. Farès aliacha masomo yake na kujiandaa (katika kambi nchini Tunisia) kupigana dhidi ya Wafaransa mwishoni mwa vita vya uhuru (1960). Baadaye alipata shahada ya uzamivu nchini Ufaransa, akiwa na tasnifu kuhusu nafasi ya zimwi katika fasihi simulizi ya Afrika Kaskazini. Kazi yake ya kwanza ni riwaya ''Yahia, pas de chance,'' (1970), iliyotokana na muswada ambao Farès alikuwa akiubeba kwenye mkoba wakati akikimbia katika vipindi mbalimbali wakati na baada ya vita vya uhuru.<ref>[[http://www.crisolenguas.uprrp.edu](http://www.crisolenguas.uprrp.edu) Crisolenguas] Vol. 1 no. 2</ref> Kazi zake za baadaye zilihusisha riwaya na mashairi. Miongoni mwa hizo ni trilojia ya riwaya ''La Découverte du nouveau monde'' na riwaya yake mashuhuri zaidi, ''Un Passager de l'occident,'' ambayo kwa sehemu ilichochewa na urafiki wake na mwandishi wa Marekani James Baldwin. Kazi zote za Farès zina sifa ya kujihusisha na masuala ya kisiasa, hasa katika kupanua maana ya Algeria na ualgeria—na kupinga siasa za makundi siasa za makundi na siasa za utambulisho.<ref>Bensmaïa, ''Experimental Nations,'' Princeton: Princeton U. Press, 2003 uk. 25</ref> Anaelezea Algeria kama taifa linaloendelea kujijenga, na humwacha msomaji kutafakari kuwa utambulisho wa mtu binafsi (pamoja na wa kitaifa) uko katika hali hiyo hiyo. Uhamishoni ni mada inayojirudia mara kwa mara.<ref>Zemmouri, ''Dialectique de l'identité,'' Tanger: Centre National de la Recherche Scientifique et Technique, 2007 uk. 27</ref> Mashairi yake hasa ni changamoto na yana ubunifu wa kuvutia kwa upande wa taswira. Alifariki mjini Paris tarehe 30 Agosti 2016 akiwa na umri wa miaka 75.<ref>{{cite journal | url=[http://www.lematindz.net/news/21651-deces-de-lecrivain-nabile-fares.html](http://www.lematindz.net/news/21651-deces-de-lecrivain-nabile-fares.html) | journal=Le Matin Algeria | title=Décès de l'écrivain Nabile Farès|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |url=[http://www.aps.dz/en/culture/14046-algerian-writer-nabil-fares-passes-away](http://www.aps.dz/en/culture/14046-algerian-writer-nabil-fares-passes-away) |title=Algerian writer Nabil Fares passes away |access-date=2016-08-31 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160831222834/http://www.aps.dz/en/culture/14046-algerian-writer-nabil-fares-passes-away](https://web.archive.org/web/20160831222834/http://www.aps.dz/en/culture/14046-algerian-writer-nabil-fares-passes-away) |archive-date=2016-08-31 |url-status=dead }}</ref> == Kazi za Farès == * ''Yahia, pas de chance.'' Paris: le Seuil, 1970 * ''Le Champ d'Akli.'' Paris: P.J. Oswald, 1971 * ''Un Passager de l'occident.'' Paris: Le Seuil, 1971 * ''Le Champ des oliviers.'' Paris: Le Seuil, 1972 * ''Mémoire de l'absent.'' Paris: Le Seuil, 1974 * ''L'Exil et le désarroi.'' Paris: Maspero, 1976 * ''Chants d'histoire et de vie pour des roses de sable.'' Paris: L'Harmattan, 1978 * ''La Mort de Salah Baye.'' Paris: L'Harmattan, 1979 * ''L'Etat perdu.'' Paris: Actes/Sud, 1982 * ''L'Exil au féminin.'' Paris: L'Harmattan, 1987 * ''Hearing Your Story.'' New Orleans: U. New Orleans Press, 2008 (tafsiri ya ''Chants d'histoire et de vie pour des roses de sable'') * ''A Passenger From the West''<ref>{{Cite web|url=[https://www.lavenderink.org/site/shop/a-passenger-from-the-west/|title](https://www.lavenderink.org/site/shop/a-passenger-from-the-west/|title) = A Passenger from the West|date = 27 May 2018}}</ref> (riwaya), tafsiri ya Peter Thompson. Diálogos Books, 2014 * ''Exile and Helplessness''<ref>{{Cite web|url=[https://www.lavenderink.org/site/shop/exile-and-helplessness/|title](https://www.lavenderink.org/site/shop/exile-and-helplessness/|title) = Exile and Helplessness|date = 5 October 2017}}</ref> (riwaya), tafsiri ya Peter Thompson , Diálogos Books, 2012 * ''Exile: Women's Turn''<ref>{{Cite web|url=[https://www.lavenderink.org/site/shop/exile-womens-turn|title](https://www.lavenderink.org/site/shop/exile-womens-turn|title) = Exile: Women's Turn|date = 30 October 2017}}</ref> (mashairi), tafsiri ya Peter Thompson, Diálogos Books, 2017 * ''Discovery of the New World''<ref>{{Cite web|url=[https://www.lavenderink.org/site/shop/discovery-of-the-new-world|title](https://www.lavenderink.org/site/shop/discovery-of-the-new-world|title) = Discovery of the New World|date = 12 December 2020}}</ref> (trilojia ya riwaya; inajumuisha ''The Olive Grove, Memory and the Missing, Exile and Helplessness''), tafsiri ya Peter Thompson,Diálogos Books, 2020 == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1940|2016}} [[Jamii:Waandishi wa Algeria]] [[Jamii:Wanawake wa Algeria]] 6vixglc8x1ba7az4x0392713hvhzszj 1507364 1507346 2026-04-19T13:28:17Z Riccardo Riccioni 452 1507364 wikitext text/x-wiki '''Nabile Farès''' (25 Septemba 1940 – 30 Agosti 2016) alikuwa mwandishi wa riwaya Mfaransa aliyezaliwa Algeria. Alizaliwa Collo, sehemu ya Skikda Province, [[Algeria]]. Farès aliacha masomo yake na kujiandaa (katika kambi nchini Tunisia) kupigana dhidi ya Wafaransa mwishoni mwa vita vya uhuru (1960). Baadaye alipata shahada ya uzamivu nchini Ufaransa, akiwa na tasnifu kuhusu nafasi ya zimwi katika fasihi simulizi ya Afrika Kaskazini. Kazi yake ya kwanza ni riwaya ''Yahia, pas de chance,'' (1970), iliyotokana na muswada ambao Farès alikuwa akiubeba kwenye mkoba wakati akikimbia katika vipindi mbalimbali wakati na baada ya vita vya uhuru.<ref>[[http://www.crisolenguas.uprrp.edu](http://www.crisolenguas.uprrp.edu) Crisolenguas] Vol. 1 no. 2</ref> Kazi zake za baadaye zilihusisha riwaya na mashairi. Miongoni mwa hizo ni trilojia ya riwaya ''La Découverte du nouveau monde'' na riwaya yake mashuhuri zaidi, ''Un Passager de l'occident,'' ambayo kwa sehemu ilichochewa na urafiki wake na mwandishi wa Marekani James Baldwin. Kazi zote za Farès zina sifa ya kujihusisha na masuala ya kisiasa, hasa katika kupanua maana ya Algeria na ualgeria—na kupinga siasa za makundi siasa za makundi na siasa za utambulisho.<ref>Bensmaïa, ''Experimental Nations,'' Princeton: Princeton U. Press, 2003 uk. 25</ref> Anaelezea Algeria kama taifa linaloendelea kujijenga, na humwacha msomaji kutafakari kuwa utambulisho wa mtu binafsi (pamoja na wa kitaifa) uko katika hali hiyo hiyo. Uhamishoni ni mada inayojirudia mara kwa mara.<ref>Zemmouri, ''Dialectique de l'identité,'' Tanger: Centre National de la Recherche Scientifique et Technique, 2007 uk. 27</ref> Mashairi yake hasa ni changamoto na yana ubunifu wa kuvutia kwa upande wa taswira. Alifariki mjini Paris tarehe 30 Agosti 2016 akiwa na umri wa miaka 75.<ref>{{cite journal | url=[http://www.lematindz.net/news/21651-deces-de-lecrivain-nabile-fares.html](http://www.lematindz.net/news/21651-deces-de-lecrivain-nabile-fares.html) | journal=Le Matin Algeria | title=Décès de l'écrivain Nabile Farès|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |url=[http://www.aps.dz/en/culture/14046-algerian-writer-nabil-fares-passes-away](http://www.aps.dz/en/culture/14046-algerian-writer-nabil-fares-passes-away) |title=Algerian writer Nabil Fares passes away |access-date=2016-08-31 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160831222834/http://www.aps.dz/en/culture/14046-algerian-writer-nabil-fares-passes-away](https://web.archive.org/web/20160831222834/http://www.aps.dz/en/culture/14046-algerian-writer-nabil-fares-passes-away) |archive-date=2016-08-31 |url-status=dead }}</ref> == Kazi za Farès == * ''Yahia, pas de chance.'' Paris: le Seuil, 1970 * ''Le Champ d'Akli.'' Paris: P.J. Oswald, 1971 * ''Un Passager de l'occident.'' Paris: Le Seuil, 1971 * ''Le Champ des oliviers.'' Paris: Le Seuil, 1972 * ''Mémoire de l'absent.'' Paris: Le Seuil, 1974 * ''L'Exil et le désarroi.'' Paris: Maspero, 1976 * ''Chants d'histoire et de vie pour des roses de sable.'' Paris: L'Harmattan, 1978 * ''La Mort de Salah Baye.'' Paris: L'Harmattan, 1979 * ''L'Etat perdu.'' Paris: Actes/Sud, 1982 * ''L'Exil au féminin.'' Paris: L'Harmattan, 1987 * ''Hearing Your Story.'' New Orleans: U. New Orleans Press, 2008 (tafsiri ya ''Chants d'histoire et de vie pour des roses de sable'') * ''A Passenger From the West''<ref>{{Cite web|url=[https://www.lavenderink.org/site/shop/a-passenger-from-the-west/|title](https://www.lavenderink.org/site/shop/a-passenger-from-the-west/|title) = A Passenger from the West|date = 27 May 2018}}</ref> (riwaya), tafsiri ya Peter Thompson. Diálogos Books, 2014 * ''Exile and Helplessness''<ref>{{Cite web|url=[https://www.lavenderink.org/site/shop/exile-and-helplessness/|title](https://www.lavenderink.org/site/shop/exile-and-helplessness/|title) = Exile and Helplessness|date = 5 October 2017}}</ref> (riwaya), tafsiri ya Peter Thompson , Diálogos Books, 2012 * ''Exile: Women's Turn''<ref>{{Cite web|url=[https://www.lavenderink.org/site/shop/exile-womens-turn|title](https://www.lavenderink.org/site/shop/exile-womens-turn|title) = Exile: Women's Turn|date = 30 October 2017}}</ref> (mashairi), tafsiri ya Peter Thompson, Diálogos Books, 2017 * ''Discovery of the New World''<ref>{{Cite web|url=[https://www.lavenderink.org/site/shop/discovery-of-the-new-world|title](https://www.lavenderink.org/site/shop/discovery-of-the-new-world|title) = Discovery of the New World|date = 12 December 2020}}</ref> (trilojia ya riwaya; inajumuisha ''The Olive Grove, Memory and the Missing, Exile and Helplessness''), tafsiri ya Peter Thompson,Diálogos Books, 2020 == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwandishi}} {{BD|1940|2016}} [[Jamii:Waandishi wa Algeria]] [[Jamii:Wanawake wa Algeria]] [[Jamii:Waandishi wa Ufaransa]] [[Jamii:Wanawake wa Ufaransa]] iv7tmele5r20y8a5rrugamwrjux2whe David Hindawi 0 229223 1507351 2026-04-19T13:22:22Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David Hindawi''' (Alizaliwa [[1944]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Iraq]], na mwanzilishi mwenza wa kampuni ya usalama wa mtandao (cybersecurity) ''Tanium''.<ref>{{cite web |title=David Hindawi |url=https://www.forbes.com/profile/david-hindawi/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alihamia [[Israeli|Israel]] mwaka [[1951]] na baadaye Marekani mwaka [[1970]], ambako alipata shahada ya uzamivu (PhD) kutoka Chuo...' 1507351 wikitext text/x-wiki '''David Hindawi''' (Alizaliwa [[1944]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] mwenye asili ya [[Iraq]], na mwanzilishi mwenza wa kampuni ya usalama wa mtandao (cybersecurity) ''Tanium''.<ref>{{cite web |title=David Hindawi |url=https://www.forbes.com/profile/david-hindawi/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alihamia [[Israeli|Israel]] mwaka [[1951]] na baadaye Marekani mwaka [[1970]], ambako alipata shahada ya uzamivu (PhD) kutoka [[Chuo Kikuu cha California]], [[Berkeley]].<ref>{{cite web |title=David Hindawi |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha kampuni ya mawasiliano ''Software Ventures'' mwaka [[1984]] na ''BigFix Inc'' mwaka [[1997]], ambayo iliuzwa kwa ''IBM'' kwa dola milioni 400 mwaka [[2010]].<ref>{{cite web |title=David Hindawi |url=https://www.forbes.com/profile/david-hindawi/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Mwaka [[2007]], yeye na mwanawe [[Orion Hindawi]] walianzisha Tanium, na mnamo Septemba [[2015]] walipata uwekezaji wa dola milioni 120 ulioipa Tanium thamani ya dola bilioni 10.<ref>{{cite web |title=David Hindawi |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Iraq]] [[Jamii:Waliozaliwa 1944]] [[Jamii:Watu walio hai]] rn5tqxeib4co8ajqo1egz5xitoxtkcn Orion Hindawi 0 229224 1507359 2026-04-19T13:25:09Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Orion Hindawi''' (Alizaliwa [[1980]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza wa kampuni ya usalama wa mtandao (cybersecurity) ''Tanium''.<ref>{{cite web |title=Orion Hindawi |url=https://www.forbes.com/profile/orion-hindawi/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mtoto wa [[David Hindawi]], na pamoja walianzisha Tanium mwaka [[2007]].<ref>{{cite web |title=Orion Hindawi |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |...' 1507359 wikitext text/x-wiki '''Orion Hindawi''' (Alizaliwa [[1980]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza wa kampuni ya usalama wa mtandao (cybersecurity) ''Tanium''.<ref>{{cite web |title=Orion Hindawi |url=https://www.forbes.com/profile/orion-hindawi/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mtoto wa [[David Hindawi]], na pamoja walianzisha Tanium mwaka [[2007]].<ref>{{cite web |title=Orion Hindawi |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Mnamo Februari [[2016]], Orion alichukua nafasi ya baba yake kama afisa mkuu mtendaji wa Tanium.<ref>{{cite web |title=Orion Hindawi |url=https://www.forbes.com/profile/orion-hindawi/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{cite web |title=Orion Hindawi |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1980]] [[Jamii:Watu walio hai]] c9r4p3zldxhuzwf1xn2i71xjru80602 Fatima Gallaire 0 229225 1507362 2026-04-19T13:27:15Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Fatima Gallaire''', née '''Bourega''' (7 Agosti 1944 – 15 Septemba 2020)<ref name="webtheatre">{{cite web|url=[https://www.webtheatre.fr/La-mort-de-Fatima-Gallaire|title=La](https://www.webtheatre.fr/La-mort-de-Fatima-Gallaire|title=La) mort de Fatima Gallaire|website=Web Theatre|access-date=10 October 2020|language=fr}}</ref> alikuwa mwandishi wa tamthilia na mwandishi wa hadithi fupi wa Kifaransa mwenye asili ya [[Algeria]], aliyeandika kwa lugha y...' 1507362 wikitext text/x-wiki '''Fatima Gallaire''', née '''Bourega''' (7 Agosti 1944 – 15 Septemba 2020)<ref name="webtheatre">{{cite web|url=[https://www.webtheatre.fr/La-mort-de-Fatima-Gallaire|title=La](https://www.webtheatre.fr/La-mort-de-Fatima-Gallaire|title=La) mort de Fatima Gallaire|website=Web Theatre|access-date=10 October 2020|language=fr}}</ref> alikuwa mwandishi wa tamthilia na mwandishi wa hadithi fupi wa Kifaransa mwenye asili ya [[Algeria]], aliyeandika kwa lugha ya [[Kifaransa]]. Alizaliwa Algeria, na alipata shahada katika Fasihi ya Kifaransa kutoka [[Chuo Kikuu cha Algiers]], na masomo ya Filamu kutoka Chuo Kikuu cha Paris. Aliandika zaidi ya tamthilia ishirini, nyingi zikitafsiriwa na kuonyeshwa kwa lugha mbalimbali ikiwemo Kiingereza, Kiitaliano, Kijerumani, Kihispania na Kiuzbeki. Baadhi ya kazi hizo ni ''Princesses'', iliyotafsiriwa kama ''You have come back'', na ''Les Co-épouses'', iliyotafsiriwa kama ''House of Wives''. Alipokea Tuzo ya Arletty ya Tamthilia mwaka 1990 na tuzo ya AMIC ya Académie française mwaka 1994. == Wasifu == Gallaire alizaliwa kwa jina la Fatima Bourega tarehe 7 Agosti 1944 huko [[El Harrouch]] kaskazini-mashariki mwa Algeria. Baada ya kusoma fasihi ya Kifaransa katika [[Chuo Kikuu cha Algiers]] (1963–1967), alihamia [[Paris]] ambako alisoma filamu hadi mwaka 1970.<ref name=gall>{{cite web|url=[http://gallaire.com/fatima/cv.html|title=Curriculum](http://gallaire.com/fatima/cv.html|title=Curriculum) vitae|publisher=Gallaire.com|accessdate=25 October 2016 |language=French}}</ref> Baada ya kufanya kazi kwa miaka minne katika Cinémathèque ya Algiers,<ref name="webtheatre"/> alirudi Paris mwaka 1975 ambapo alipata shahada katika masomo ya filamu katika Chuo Kikuu cha Paris 8, [[Vincennes]], mwaka 1980. Mwaka uliofuata aliolewa na Mfaransa, na akachukua jina la familia yake kwa matumizi ya uchapishaji wa kazi zake.<ref name="Déjeux1994">{{cite book|last=Déjeux|first=Jean|title=La littérature féminine de langue française au Maghreb|url=[https://archive.org/details/lalitteraturefem0000deje|url-access=registration|year=1994|publisher=KARTHALA](https://archive.org/details/lalitteraturefem0000deje|url-access=registration|year=1994|publisher=KARTHALA) Editions|isbn=978-2-86537-500-4|pages=[[https://archive.org/details/lalitteraturefem0000deje/page/226](https://archive.org/details/lalitteraturefem0000deje/page/226) 226]–}}</ref> Alijifungua mapacha, mvulana na msichana, mwaka 1981.<ref name="MakwardCottenet-Hage1996">{{cite book|last1=Makward|first1=Christiane P.|last2=Cottenet-Hage|first2=Madeleine|title=Dictionnaire littéraire des femmes de langue française: de Marie de France à Marie NDiaye|url=[https://books.google.com/books?id=NlYqut4rJQMC&pg=PA256|year=1996|publisher=KARTHALA](https://books.google.com/books?id=NlYqut4rJQMC&pg=PA256|year=1996|publisher=KARTHALA) Editions|isbn=978-2-86537-676-6|pages=256–}}</ref> Mwaka 1985 alianza kuandika tamthilia, ambapo kazi yake ''Ah vous êtes venus...'' (baadaye ikaitwa ''Princesses'') iliwasilishwa katika Théâtre Essaion mjini Paris mwezi Februari 1986.<ref name="Scherer1995">{{cite book|last=Scherer|first=Colette|title=Catalogue des pièces de théâtre africain en langue française conservées à la Bibliotheque Gaston Baty|url=[https://books.google.com/books?id=7WuzynqnVcQC&pg=PA34|year=1995|publisher=Presses](https://books.google.com/books?id=7WuzynqnVcQC&pg=PA34|year=1995|publisher=Presses) Sorbonne Nouvelle|isbn=978-2-87854-105-2|pages=34–}}</ref> Mwaka 1991 aliandika riwaya yake ya kwanza ''Le Mendigot''.<ref name=gall/> Gallaire alifariki tarehe 15 Septemba 2020 mjini Paris akiwa na umri wa miaka 76.<ref name="webtheatre"/> == Kazi zilizotafsiriwa kwa Kiingereza == * ''You have come back'' (''Princesses''), katika "Plays by women: an International Anthology", wahariri Francoise Kourilsky na Catherine Temerson, Ubu Repertory Theater Publications, 1988. * ''Madame Bertin's Testimony'' (''Témoignage contre un homme stérile''), katika "Monologues: plays from Martinique, France, Algeria, Quebec", Ubu Repertory Theater, New York, 1995. * ''House of Wives'' (''Les Co-épouses''), katika "Four Plays from North Africa", mhariri Marvin Carlson, Martin E. Segal Theatre Center Publications, New York, 2008. == Tuzo == Mwaka 1990, alitunukiwa Tuzo ya Arletty kwa mchango wake katika tamthilia.<ref name="MakwardCottenet-Hage1996"/> Pia alipokea Tuzo ya AMIC kutoka Académie française mwaka 1994.<ref name="Sleeman2001">{{cite book|last=Sleeman|first=Elizabeth|title=The International Who's Who of Women 2002|url=[https://books.google.com/books?id=6J8xDWDqOkEC&pg=PA196|year=2001|publisher=Psychology](https://books.google.com/books?id=6J8xDWDqOkEC&pg=PA196|year=2001|publisher=Psychology) Press|isbn=978-1-85743-122-3|pages=196–}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1944|2020}} [[Jamii:Waandishi wa Algeria]] [[Jamii:Wanawake wa Algeria]] 0jfl3urx0ie81ip1asy7bpys8n5zksb J. Tomilson Hill 0 229226 1507365 2026-04-19T13:28:54Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''James Tomilson "Tom" Hill III ''' (Alizaliwa [[Mei 24]], [[1948]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na meneja wa hazina (hedge fund).<ref>{{cite web |title=J. Tomilson Hill |url=https://www.forbes.com/profile/j-tomilson-hill/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa [[rais]] na afisa mkuu mtendaji wa ''Blackstone Alternative Asset Management (BAAM)'', biashara ya hedge funds ya Blackstone Group.<ref>{{cite web |title=Blackstone'...' 1507365 wikitext text/x-wiki '''James Tomilson "Tom" Hill III ''' (Alizaliwa [[Mei 24]], [[1948]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na meneja wa hazina (hedge fund).<ref>{{cite web |title=J. Tomilson Hill |url=https://www.forbes.com/profile/j-tomilson-hill/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa [[rais]] na afisa mkuu mtendaji wa ''Blackstone Alternative Asset Management (BAAM)'', biashara ya hedge funds ya Blackstone Group.<ref>{{cite web |title=Blackstone's J. Tomilson Hill |url=https://www.blackstone.com/ |access-date=2026-04-19}}</ref> <ref>{{cite web |title=The Inspiration for Gordon Gekko is Now a Billionaire |url=https://www.businessinsider.com/ |website=Business Insider |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwenyekiti wa ''Lincoln Center Theater'' na aliwahi kuwa mwenyekiti wa ''Hirshhorn Museum and Sculpture Garden'' ya Smithsonian.<ref>{{cite web |title=J. Tomilson Hill |url=https://www.cfr.org/ |website=Council on Foreign Relations |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1948]] [[Jamii:Watu walio hai]] lxh9s5raymhxc362bour39blkf2ncft George Randolph Hearst III 0 229227 1507366 2026-04-19T13:33:17Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''George Randolph Hearst III''' (Alizaliwa [[1955]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mchapishaji na afisa mkuu mtendaji wa gazeti la ''Times Union'' huko [[Albany, New York]], na mkurugenzi wa ''Hearst Corporation''.<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst III |url=https://www.forbes.com/profile/george-randolph-hearst/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mjukuu wa [[William Randolph Hearst]], mmiliki wa zamani wa makam...' 1507366 wikitext text/x-wiki '''George Randolph Hearst III''' (Alizaliwa [[1955]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mchapishaji na afisa mkuu mtendaji wa gazeti la ''Times Union'' huko [[Albany, New York]], na mkurugenzi wa ''Hearst Corporation''.<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst III |url=https://www.forbes.com/profile/george-randolph-hearst/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mjukuu wa [[William Randolph Hearst]], mmiliki wa zamani wa makampuni ya magazeti na majarida.<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst III |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1955]] [[Jamii:Watu walio hai]] bkqj6yw1v2x0r18o9713yhntu2r90cl 1507373 1507366 2026-04-19T13:42:38Z Ally0111 85292 1507373 wikitext text/x-wiki '''George Randolph Hearst III''' (Alizaliwa [[1955]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]], mchapishaji na afisa mkuu mtendaji wa gazeti la ''Times Union'' huko [[Albany, New York]], na mkurugenzi wa ''Hearst Corporation''.<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst III |url=https://www.forbes.com/profile/george-randolph-hearst/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni [[kitukuu]] wa [[William Randolph Hearst]], mmiliki wa zamani wa makampuni ya magazeti na majarida.<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst III |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1955]] [[Jamii:Watu walio hai]] 12nbbfbtqqwoigthmwyqduaqv6dksxe Yasmine Amhis 0 229228 1507368 2026-04-19T13:36:32Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ' '''Yasmine Amhis''' (amezaliwa mwaka wa1982, Algiers) ni mwanafizikia wa chembe (particle physics) mwenye uraia wa Ufaransa na Algeria. Mwaka wa 2016 alitunukiwa Tuzo ya Jacques Herbrand. Yeye ni mjukuu wa mshairi na mwandishi wa [[Algeria]] Djoher Amhis-Ouksel.<ref>{{Cite web}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Mwaka 1999, baada ya kumaliza elimu ya sekondari nchini Algeria, Amhis alielekea Ufaransa kwa masomo ya shahada ya kwanza. Alipata shahada ya...' 1507368 wikitext text/x-wiki '''Yasmine Amhis''' (amezaliwa mwaka wa1982, Algiers) ni mwanafizikia wa chembe (particle physics) mwenye uraia wa Ufaransa na Algeria. Mwaka wa 2016 alitunukiwa Tuzo ya Jacques Herbrand. Yeye ni mjukuu wa mshairi na mwandishi wa [[Algeria]] Djoher Amhis-Ouksel.<ref>{{Cite web}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Mwaka 1999, baada ya kumaliza elimu ya sekondari nchini Algeria, Amhis alielekea Ufaransa kwa masomo ya shahada ya kwanza. Alipata shahada ya uzamili katika Chuo Kikuu cha Paris-Sud huko Orsay, kisha mwaka 2006 alipata ufadhili wa tasnifu na kuanza utafiti wake katika IJCLab Orsay chini ya usimamizi wa Marie-Hélène Schune na Jacques Lefrançois.<ref>{{Cite web}}</ref> Utafiti wa tasnifu yake ulimtambulisha kwenye jaribio la LHCb katika CERN. Baada ya kupata shahada ya uzamivu (PhD), alihamia Uswisi kwa nafasi ya utafiti wa baada ya udaktari kwa miaka mitatu katika École Polytechnique Fédérale de Lausanne.<ref>{{Cite web}}</ref> == Kazi == Mwaka 2012 alipata nafasi ya kudumu kama mtafiti katika CNRS (Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Kisayansi cha Ufaransa). Mafanikio yake ya kitaaluma yalitambuliwa na kuchapishwa na Campus France (France Alumni) mwaka 2017.<ref>{{Cite web}}</ref> Amhis amejikita katika utafiti unaohusiana na baryoni za ''bottom quark'', mada alizozipitia na kuchapisha tafiti zake mwaka 2017<ref>{{Cite web}}</ref> na 2022.<ref>{{Cite web}}</ref> Mwaka 2016 alitunukiwa Tuzo ya Jacques-Herbrand na Chuo cha Sayansi cha Ufaransa.<ref>{{Cite web}}</ref> Kutokana na utaalamu wake na mchango wake katika jaribio la LHCb—ushirikiano unaojumuisha zaidi ya wanasayansi 1,000—alichaguliwa mwezi Aprili 2022 kushika nafasi muhimu ya “mratibu wa fizikia” (physics coordinator).<ref>{{Cite web}}</ref> == Ushiriki na michango == Kutokana na asili yake, Amhis ameshirikiana na wanafizikia wengine wa diaspora ya Afrika katika kukuza sayansi kwa nchi zinazoendelea. Amehusika katika mpango wa “African Strategy for Fundamental and Applied Physics” (ASFAP), ulioanzishwa mwaka 2020.<ref>{{Cite web}}</ref> Hadi mwaka 2022, alikuwa akiratibu kundi linalohusika na mkakati wa fizikia ya chembe na astrofizikia ya chembe.<ref>{{Cite web}}</ref> == Machapisho == Amhis ameandika au kushirikiana kuandika zaidi ya makala 600 za kisayansi, nyingi zikiwa zinahusiana na jaribio la LHCb. Kati ya makala hizo, 14 zimenukuliwa zaidi ya mara 500.<ref>{{Cite web}}</ref> == Tuzo == * 2016: Tuzo ya Jacques-Herbrand kutoka Chuo cha Sayansi cha Ufaransa<ref>{{Cite web}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1982|}} jir1j8ukdko4lvcmtjrfth299uh3h2u 1507369 1507368 2026-04-19T13:38:34Z Riccardo Riccioni 452 1507369 wikitext text/x-wiki '''Yasmine Amhis''' (amezaliwa 1982, Algiers) ni mwanafizikia wa chembe (particle physics) mwenye uraia wa Ufaransa na Algeria. Mwaka wa 2016 alitunukiwa Tuzo ya Jacques Herbrand. Yeye ni mjukuu wa mshairi na mwandishi wa [[Algeria]] Djoher Amhis-Ouksel.<ref>{{Cite web}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Mwaka 1999, baada ya kumaliza elimu ya sekondari nchini Algeria, Amhis alielekea Ufaransa kwa masomo ya shahada ya kwanza. Alipata shahada ya uzamili katika Chuo Kikuu cha Paris-Sud huko Orsay, kisha mwaka 2006 alipata ufadhili wa tasnifu na kuanza utafiti wake katika IJCLab Orsay chini ya usimamizi wa Marie-Hélène Schune na Jacques Lefrançois.<ref>{{Cite web}}</ref> Utafiti wa tasnifu yake ulimtambulisha kwenye jaribio la LHCb katika CERN. Baada ya kupata shahada ya uzamivu (PhD), alihamia Uswisi kwa nafasi ya utafiti wa baada ya udaktari kwa miaka mitatu katika École Polytechnique Fédérale de Lausanne.<ref>{{Cite web}}</ref> == Kazi == Mwaka 2012 alipata nafasi ya kudumu kama mtafiti katika CNRS (Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Kisayansi cha Ufaransa). Mafanikio yake ya kitaaluma yalitambuliwa na kuchapishwa na Campus France (France Alumni) mwaka 2017.<ref>{{Cite web}}</ref> Amhis amejikita katika utafiti unaohusiana na baryoni za ''bottom quark'', mada alizozipitia na kuchapisha tafiti zake mwaka 2017<ref>{{Cite web}}</ref> na 2022.<ref>{{Cite web}}</ref> Mwaka 2016 alitunukiwa Tuzo ya Jacques-Herbrand na Chuo cha Sayansi cha Ufaransa.<ref>{{Cite web}}</ref> Kutokana na utaalamu wake na mchango wake katika jaribio la LHCb—ushirikiano unaojumuisha zaidi ya wanasayansi 1,000—alichaguliwa mwezi Aprili 2022 kushika nafasi muhimu ya “mratibu wa fizikia” (physics coordinator).<ref>{{Cite web}}</ref> == Ushiriki na michango == Kutokana na asili yake, Amhis ameshirikiana na wanafizikia wengine wa diaspora ya Afrika katika kukuza sayansi kwa nchi zinazoendelea. Amehusika katika mpango wa “African Strategy for Fundamental and Applied Physics” (ASFAP), ulioanzishwa mwaka 2020.<ref>{{Cite web}}</ref> Hadi mwaka 2022, alikuwa akiratibu kundi linalohusika na mkakati wa fizikia ya chembe na astrofizikia ya chembe.<ref>{{Cite web}}</ref> == Machapisho == Amhis ameandika au kushirikiana kuandika zaidi ya makala 600 za kisayansi, nyingi zikiwa zinahusiana na jaribio la LHCb. Kati ya makala hizo, 14 zimenukuliwa zaidi ya mara 500.<ref>{{Cite web}}</ref> == Tuzo == * 2016: Tuzo ya Jacques-Herbrand kutoka Chuo cha Sayansi cha Ufaransa<ref>{{Cite web}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanasayansi}} {{BD|1982|}} [[Jamii:wanafizikia wa Algeria]] [[Jamii:wanafizikia wa Ufaranda]] 1vepq16ft94z8cjraw2d9e8auweld9a Yasmine Belkaid 0 229229 1507370 2026-04-19T13:40:07Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Yasmine Belkaid''' (Kiarabu: ياسمين بلقايد; alizaliwa mwaka 1968) ni mtaalamu wa kinga ya mwili (immunolojia) kutoka Algeria anayejulikana sana kwa tafiti zake kuhusu mwingiliano kati ya kiumbe mwenyeji na vijidudu (microbes) katika tishu za mwili, pamoja na udhibiti wa kinga dhidi ya vijidudu. Kwa sasa, Belkaid ni mkurugenzi wa programu ya microbiome katika Taasisi ya Kitaifa ya Magonjwa ya Mzio na Maambukizi (NIAID). Mnamo tarehe 29 Machi...' 1507370 wikitext text/x-wiki '''Yasmine Belkaid''' (Kiarabu: ياسمين بلقايد; alizaliwa mwaka 1968) ni mtaalamu wa kinga ya mwili (immunolojia) kutoka Algeria anayejulikana sana kwa tafiti zake kuhusu mwingiliano kati ya kiumbe mwenyeji na vijidudu (microbes) katika tishu za mwili, pamoja na udhibiti wa kinga dhidi ya vijidudu. Kwa sasa, Belkaid ni mkurugenzi wa programu ya microbiome katika Taasisi ya Kitaifa ya Magonjwa ya Mzio na Maambukizi (NIAID). Mnamo tarehe 29 Machi 2023, aliteuliwa kuwa rais wa Taasisi ya Pasteur kwa kipindi cha miaka sita kuanzia Januari 2024. Yeye ni binti wa mwanasiasa wa zamani wa Algeria, Aboubakr Belkaid. == Maisha ya awali na elimu == Belkaid alizaliwa na kukulia mjini Algiers, Algeria. Baba yake alikuwa mwanasiasa Aboubakr Belkaid, ambaye aliuawa tarehe 28 Septemba 1995 wakati wa kipindi cha machafuko kilichojulikana kama "Muongo Mweusi" nchini Algeria. Alipata shahada ya kwanza na ya uzamili katika biokemia kutoka Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia Houari Boumediene. Pia alipata shahada ya juu (Master of Advanced Studies) kutoka Chuo Kikuu cha Paris-Sud. Mwaka 1996, alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika taaluma ya kinga ya mwili kutoka Taasisi ya Pasteur, ambapo alichunguza majibu ya kinga ya asili dhidi ya maambukizi ya Leishmania. == Kazi == === Taaluma === Baada ya masomo yake ya uzamivu, Belkaid alihamia Marekani kufanya utafiti wa baada ya udaktari katika maabara ya magonjwa ya vimelea ya NIAID. Mwaka 2002, alijiunga na kitivo cha Kitengo cha Immunolojia ya Molekuli katika Kituo cha Afya cha Watoto cha Cincinnati. Mwaka 2005 alirejea NIAID kama mkuu wa kitengo cha immunolojia ya utando (mucosal immunology). Mwaka 2008, aliteuliwa kuwa profesa mshiriki wa Patholojia na Tiba ya Maabara katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania. === Utafiti === Utafiti wa Belkaid unalenga kufafanua mifumo ya mwingiliano kati ya mwili wa binadamu na vijidudu hasa katika njia ya chakula (utumbo) na kwenye ngozi, ambazo ni maeneo muhimu ya kinga kati ya mwili na mazingira ya nje. Pia anachunguza mchango wa microbiota katika kuimarisha kinga dhidi ya maambukizi. Kazi yake imechangia kuelewa jinsi mfumo wa kinga unavyoweza kutofautisha vijidudu vyenye manufaa na vile hatari. Aidha, aligundua kuwa baadhi ya vijidudu vinavyoishi kwenye ngozi vina mchango mkubwa katika ulinzi wa kinga na hata kusaidia kuharakisha uponaji wa majeraha. Tafiti zake pia zimeonyesha jinsi mabadiliko katika microbiota yanavyoweza kusababisha magonjwa sugu ya uchochezi kama vile ugonjwa wa Crohn na psoriasis. == Tuzo na heshima == * 2013 – Medali ya Dhahabu ya Muungano wa Kimataifa wa Biokemia na Biolojia ya Molekuli * 2016 – Tuzo ya Kimataifa ya Sanofi-Pasteur (Mid-career Award) * 2016 – Alichaguliwa kuwa mwanachama wa Chuo cha Marekani cha Microbiology * 2017 – Tuzo ya Emil von Behring * 2017 – Alichaguliwa kuwa mwanachama wa Chuo cha Taifa cha Sayansi (Marekani) * 2018 – Alichaguliwa kuwa mwanachama wa Chuo cha Taifa cha Tiba (Marekani) * 2019 – Tuzo ya Lurie katika Sayansi ya Tiba * 2020 – Alichaguliwa kuwa mwanachama wa Chuo cha Sanaa na Sayansi cha Marekani * 2021 – Tuzo ya Robert Koch * 2024 – Tuzo ya Arab Genius * 2025 – Mwanachama wa kigeni wa Royal Society * 2026 – Tuzo ya Louis-Jeantet == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1968|}} [[Jamii:Wanasayansi wa Algeria]] 9ds7ahx9v7nmgvrqktev7n0pbcab3ut George Randolph Hearst Jr. 0 229230 1507371 2026-04-19T13:41:15Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''George Randolph Hearst Jr.''' (Alizaliwa [[Julai 13]], [[1927]] – Alifariki [[Juni 25]], [[2012]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwenyekiti wa bodi ya ''Hearst Corporation'' kuanzia mwaka [[1996]] hadi kifo chake mwaka 2012.<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst Jr. dies at 84; L.A. Herald-Examiner publisher |url=https://www.latimes.com/ |website=Los Angeles Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa [[mjukuu]] wa Will...' 1507371 wikitext text/x-wiki '''George Randolph Hearst Jr.''' (Alizaliwa [[Julai 13]], [[1927]] – Alifariki [[Juni 25]], [[2012]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwenyekiti wa bodi ya ''Hearst Corporation'' kuanzia mwaka [[1996]] hadi kifo chake mwaka 2012.<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst Jr. dies at 84; L.A. Herald-Examiner publisher |url=https://www.latimes.com/ |website=Los Angeles Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa [[mjukuu]] wa [[William Randolph Hearst]].<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst Jr. |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst Jr. |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1927]] [[Jamii:Waliofariki 2012]] idtz7z0kc19ng5jsd27u4eeyy1v6v3g 1507397 1507371 2026-04-19T14:43:34Z Riccardo Riccioni 452 1507397 wikitext text/x-wiki '''George Randolph Hearst Jr.''' ([[Julai 13]], [[1927]] – [[Juni 25]], [[2012]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwenyekiti wa bodi ya ''Hearst Corporation'' kuanzia mwaka [[1996]] hadi kifo chake mwaka 2012.<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst Jr. dies at 84; L.A. Herald-Examiner publisher |url=https://www.latimes.com/ |website=Los Angeles Times |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa [[mjukuu]] wa [[William Randolph Hearst]].<ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst Jr. |url=https://www.bloomberg.com/profile/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{cite web |title=George Randolph Hearst Jr. |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1927]] [[Jamii:Waliofariki 2012]] p5g2f5csfgpo0p1msyykr2lrhn1t8t1 Anna Gréki 0 229231 1507372 2026-04-19T13:41:21Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Colette Anna Grégoire''' (anayejulikana kama '''Anna Gréki'''; 14 Machi 1931 – 6 Januari 1966) alikuwa mshairi wa Algeria mwenye asili ya Kifaransa. Aliolewa na Mualgeria, alijitambulisha kama Mualgeria, na alihusika katika harakati za kupigania uhuru wa Algeria kutoka Ufaransa. Kazi zake zinaonesha mapenzi yake kwa Milima ya Aurès alikokulia, pamoja na msimamo wake thabiti wa kisiasa. == Maisha == Colette Anna Grégoire alizaliwa tarehe 14 Machi...' 1507372 wikitext text/x-wiki '''Colette Anna Grégoire''' (anayejulikana kama '''Anna Gréki'''; 14 Machi 1931 – 6 Januari 1966) alikuwa mshairi wa Algeria mwenye asili ya Kifaransa. Aliolewa na Mualgeria, alijitambulisha kama Mualgeria, na alihusika katika harakati za kupigania uhuru wa Algeria kutoka Ufaransa. Kazi zake zinaonesha mapenzi yake kwa Milima ya Aurès alikokulia, pamoja na msimamo wake thabiti wa kisiasa. == Maisha == Colette Anna Grégoire alizaliwa tarehe 14 Machi 1931 huko [[Batna, Algeria]]. Alikulia katika mji mdogo wa Menaâ, uliopo katika Milima ya Aurès, ndani ya jamii ya Waberberi wa Wachaoui.{{sfn|Joris|2007}} Alitoka katika familia ya kizazi cha tatu ya ''Pied-Noir'' nchini Algeria, na alikuwa mtoto wa pekee wa wazazi waliokuwa walimu wenye mitazamo ya maendeleo waliokuwa wamejumuika kwa karibu na utamaduni wa Kiislamu.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Baba yake alikuwa mwalimu wa shule ya msingi.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Alitambua mapema ubaguzi na dhuluma za mfumo wa kikoloni.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Katika ujana wake alipitia umaskini mkubwa, lakini alisaidiwa na jamii iliyomzunguka.{{sfn|Joris|2007}} Colette Grégoire alisoma katika chuo kikuu mjini [[Paris]], lakini alirejea Algeria kabla ya kuhitimu ili kushiriki katika harakati za uhuru.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Alijiunga na ''Chama cha Kikomunisti cha Algeria'' (PCA).{{sfn|Naylor|2006|uk=257}} Mwaka 1955 alikuwa mwanachama wa chama hicho wakati kilipokuwa kimepigwa marufuku.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=135}} Pia alipigania haki sawa kwa wanawake.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=143}} Alikamatwa Aprili 1957 na kufungwa [[Algiers]] katika gereza la Barberousse.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}}{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Wanawake waliokuwa humo walipigwa, kunyanyaswa na kuteswa kwa maji na umeme.{{sfn|Collon|1994|uk=159}} Baadaye alipelekwa katika kambi ya wafungwa, na mwaka 1958 alifukuzwa nchini, huenda kutokana na asili yake ya Kifaransa.{{sfn|Naylor|2006|uk=257}}{{sfn|Joris|2007}} Colette Grégoire aliolewa mwaka 1960.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Mumewe alikuwa Mualgeria aliyeitwa Melki. Jina lake la kalamu Anna Gréki linatokana na majina yao ya ukoo.{{sfn|Joris|2007}} Baada ya uhuru mwaka 1962, alirejea Algeria.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Mwaka 1963 alikuwa miongoni mwa Wazungu wachache waliokosoa ubaguzi katika sheria iliyotaka wazazi wote wawili wawe wa ukoo wa baba aliyezaliwa Algeria na wawe Waislamu.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=140}} Mwaka 1965 alipata shahada ya kwanza katika Fasihi ya Kifaransa na kuwa mwalimu wa shule ya sekondari mjini [[Algiers]].{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Alifundisha katika Lycée Abdelkader.{{sfn|Naylor|2006|uk=257}} == Kifo == Colette Grégoire alifariki tarehe 6 Januari 1966 wakati wa kujifungua, akiwa na umri wa miaka 34.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}}{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} == Kazi == Mashairi ya Anna Gréki yanaakisi mapenzi yake kwa nchi yake ya asili, Aurès, pamoja na imani zake za kisiasa.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Aliandika kuhusu nchi yake ya asili: {{blockquote|Utoto wangu na furaha zake vilizaliwa pale Menaa... Kila kinachonigusa hadi moyoni katika dunia hii kinatoka katika milima iliyochorwa kwa rangi ya waridi na nyeupe kwenye ramani.{{sfn|Auzias|Labourdette|2010|uk=325}}}} Mashairi ya Anna Gréki yalikuwa miongoni mwa bora yaliyoandikwa wakati wa Vita vya Uhuru wa Algeria.{{sfn|Naylor|2006|uk=257}} Aliwasifu wanawake waliokuwa na ujasiri wa kushiriki katika harakati za uhuru, na alikuwa na matumaini kuhusu mustakabali.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Hakutilia mkazo mateso aliyoyapata gerezani, bali alijaribu kuwapa moyo wanawake wengine. Aliandika: {{blockquote| Zaidi ya kuta zilizofungwa kama ngumi zilizokunjwa<br/> Kupitia nondo zinazozunguka jua<br/> Mawazo yetu ni ya wima ...{{sfn|Chipasula|1994|uk=167}} }} Na pia: {{blockquote| Nakukumbatia kifuani mwangu dada yangu<br/> Mjengaji wa uhuru na upole<br/> Na nakuambia subiri kesho<br/> Kwa kuwa tunajua<br/> Mustakabali uko karibu<br/> Mustakabali ni wa kesho.{{sfn|Chipasula|1994|uk=168}} }} Anna Gréki alichapisha diwani moja ya mashairi wakati wa uhai wake, ''Algérie capitale Alger'', iliyochapishwa mwaka 1963 nchini Tunisia. Dibaji ya kazi hiyo iliandikwa na Mostefa Lacheraf.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=297}} Kazi nyingine zilizochapishwa baada ya kifo chake ni: * ''Éléments pour un art nouveau'' (pamoja na [[Mohammed Khadda]]), Galerie Pilote Edmond Charlot, Algiers, 1966. * ''Temps forts, Présence africaine'', Paris, 1966. * ''Théories, prétextes et réalités'' katika ''Présence Africaine'', namba 58, 1966. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1931|1966}} [[Jamii:Waandishi wa Algeria]] [[Jamii:Wanawake wa Algeria]] p4kvaczddi4hkn3mnvnlazht39d848w 1507374 1507372 2026-04-19T13:44:38Z Valuegirl 87699 1507374 wikitext text/x-wiki '''Colette Anna Grégoire''' (anayejulikana kama '''Anna Gréki'''; 14 Machi 1931 – 6 Januari 1966) alikuwa mshairi wa [[Aljeria|Algeria]] mwenye asili ya Kifaransa. Aliolewa na Mualgeria, alijitambulisha kama Mualgeria, na alihusika katika harakati za kupigania uhuru wa Algeria kutoka Ufaransa. Kazi zake zinaonesha mapenzi yake kwa Milima ya Aurès alikokulia, pamoja na msimamo wake thabiti wa kisiasa. == Maisha == Colette Anna Grégoire alizaliwa tarehe 14 Machi 1931 huko [[Batna, Algeria]]. Alikulia katika mji mdogo wa Menaâ, uliopo katika Milima ya Aurès, ndani ya jamii ya Waberberi wa Wachaoui.{{sfn|Joris|2007}} Alitoka katika familia ya kizazi cha tatu ya ''Pied-Noir'' nchini Algeria, na alikuwa mtoto wa pekee wa wazazi waliokuwa walimu wenye mitazamo ya maendeleo waliokuwa wamejumuika kwa karibu na utamaduni wa Kiislamu.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Baba yake alikuwa mwalimu wa shule ya msingi.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Alitambua mapema ubaguzi na dhuluma za mfumo wa kikoloni.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Katika ujana wake alipitia umaskini mkubwa, lakini alisaidiwa na jamii iliyomzunguka.{{sfn|Joris|2007}} Colette Grégoire alisoma katika chuo kikuu mjini [[Paris]], lakini alirejea Algeria kabla ya kuhitimu ili kushiriki katika harakati za uhuru.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Alijiunga na ''Chama cha Kikomunisti cha Algeria'' (PCA).{{sfn|Naylor|2006|uk=257}} Mwaka 1955 alikuwa mwanachama wa chama hicho wakati kilipokuwa kimepigwa marufuku.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=135}} Pia alipigania haki sawa kwa wanawake.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=143}} Alikamatwa Aprili 1957 na kufungwa [[Algiers]] katika gereza la Barberousse.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}}{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Wanawake waliokuwa humo walipigwa, kunyanyaswa na kuteswa kwa maji na umeme.{{sfn|Collon|1994|uk=159}} Baadaye alipelekwa katika kambi ya wafungwa, na mwaka 1958 alifukuzwa nchini, huenda kutokana na asili yake ya Kifaransa.{{sfn|Naylor|2006|uk=257}}{{sfn|Joris|2007}} Colette Grégoire aliolewa mwaka 1960.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Mumewe alikuwa Mualgeria aliyeitwa Melki. Jina lake la kalamu Anna Gréki linatokana na majina yao ya ukoo.{{sfn|Joris|2007}} Baada ya uhuru mwaka 1962, alirejea Algeria.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Mwaka 1963 alikuwa miongoni mwa Wazungu wachache waliokosoa ubaguzi katika sheria iliyotaka wazazi wote wawili wawe wa ukoo wa baba aliyezaliwa Algeria na wawe Waislamu.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=140}} Mwaka 1965 alipata shahada ya kwanza katika Fasihi ya Kifaransa na kuwa mwalimu wa shule ya sekondari mjini [[Algiers]].{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}} Alifundisha katika Lycée Abdelkader.{{sfn|Naylor|2006|uk=257}} == Kifo == Colette Grégoire alifariki tarehe 6 Januari 1966 wakati wa kujifungua, akiwa na umri wa miaka 34.{{sfn|Dore-Audibert|1995|uk=134}}{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} == Kazi == Mashairi ya Anna Gréki yanaakisi mapenzi yake kwa nchi yake ya asili, Aurès, pamoja na imani zake za kisiasa.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Aliandika kuhusu nchi yake ya asili: {{blockquote|Utoto wangu na furaha zake vilizaliwa pale Menaa... Kila kinachonigusa hadi moyoni katika dunia hii kinatoka katika milima iliyochorwa kwa rangi ya waridi na nyeupe kwenye ramani.{{sfn|Auzias|Labourdette|2010|uk=325}}}} Mashairi ya Anna Gréki yalikuwa miongoni mwa bora yaliyoandikwa wakati wa Vita vya Uhuru wa Algeria.{{sfn|Naylor|2006|uk=257}} Aliwasifu wanawake waliokuwa na ujasiri wa kushiriki katika harakati za uhuru, na alikuwa na matumaini kuhusu mustakabali.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=333}} Hakutilia mkazo mateso aliyoyapata gerezani, bali alijaribu kuwapa moyo wanawake wengine. Aliandika: {{blockquote| Zaidi ya kuta zilizofungwa kama ngumi zilizokunjwa<br/> Kupitia nondo zinazozunguka jua<br/> Mawazo yetu ni ya wima ...{{sfn|Chipasula|1994|uk=167}} }} Na pia: {{blockquote| Nakukumbatia kifuani mwangu dada yangu<br/> Mjengaji wa uhuru na upole<br/> Na nakuambia subiri kesho<br/> Kwa kuwa tunajua<br/> Mustakabali uko karibu<br/> Mustakabali ni wa kesho.{{sfn|Chipasula|1994|uk=168}} }} Anna Gréki alichapisha diwani moja ya mashairi wakati wa uhai wake, ''Algérie capitale Alger'', iliyochapishwa mwaka 1963 nchini Tunisia. Dibaji ya kazi hiyo iliandikwa na Mostefa Lacheraf.{{sfn|Joris|Tengour|2012|uk=297}} Kazi nyingine zilizochapishwa baada ya kifo chake ni: * ''Éléments pour un art nouveau'' (pamoja na [[Mohammed Khadda]]), Galerie Pilote Edmond Charlot, Algiers, 1966. * ''Temps forts, Présence africaine'', Paris, 1966. * ''Théories, prétextes et réalités'' katika ''Présence Africaine'', namba 58, 1966. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1931|1966}} [[Jamii:Waandishi wa Algeria]] [[Jamii:Wanawake wa Algeria]] re64jcmfi0mh69c3l5qmtm6crckbxkr Josh Harris (mfanyabiashara) 0 229232 1507375 2026-04-19T13:46:56Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Josh Harris''' (Alizaliwa [[Desemba 29]], [[1964]]) ni mwekezaji bilionea nchini [[Marekani]] na mmiliki wa timu za michezo.<ref>{{cite web |title=Josh Harris |url=https://www.forbes.com/profile/josh-harris/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwanzilishi mwenza wa kampuni ya uwekezaji wa kibinafsi (private equity) ''Apollo Global Management'' na meneja mkuu wa timu za [[NBA]] ''Philadelphia 76ers'', NHL ''New Jersey Devils'', na NFL...' 1507375 wikitext text/x-wiki '''Josh Harris''' (Alizaliwa [[Desemba 29]], [[1964]]) ni mwekezaji bilionea nchini [[Marekani]] na mmiliki wa timu za michezo.<ref>{{cite web |title=Josh Harris |url=https://www.forbes.com/profile/josh-harris/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwanzilishi mwenza wa kampuni ya uwekezaji wa kibinafsi (private equity) ''Apollo Global Management'' na meneja mkuu wa timu za [[NBA]] ''Philadelphia 76ers'', NHL ''New Jersey Devils'', na NFL ''Washington Commanders''.<ref>{{cite web |title=Josh Harris |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Pia ni mwanachama mkuu wa klabu ya soka ya [[Uingereza]] ''[[Crystal Palace]]'' na anashikilia hisa ndogo katika ''Joe Gibbs Racing''.<ref>{{cite web |title=Josh Harris |url=https://www.apollo.com/ |access-date=2026-04-19}}</ref> Aliondoka Apollo mwaka [[2022]] ili kujikita zaidi kwenye ''Harris Blitzer Sports & Entertainment'', kampuni aliyoianzisha pamoja na [[David Blitzer]] mwaka [[2017]] kwa ajili ya mali zao za michezo.<ref>{{cite web |title=Josh Harris |url=https://www.forbes.com/profile/josh-harris/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1964]] [[Jamii:Watu walio hai]] o9vx7b4x7zr3u98ztta01optzceyegt Houda-Imane Faraoun 0 229233 1507377 2026-04-19T13:48:16Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Houda-Imane Faraoun''' (pia huandikwa *Feraoun*) ni mwanafizikia na mtaalamu wa sayansi ya vifaa (materials science) kutoka Algeria. Aliteuliwa kuwa Waziri wa Posta, Teknolojia ya Habari na Mawasiliano katika serikali ya Waziri Mkuu Abdelmalek Sellal tarehe 1 Mei 2015. Pia ni profesa wa fizikia katika Chuo Kikuu cha Tlemcen, nafasi ambayo ameishika kwa nyadhifa mbalimbali tangu mwaka 2006.Ana shahada mbili za uzamivu (PhD): moja katika fizikia kutoka Ch...' 1507377 wikitext text/x-wiki '''Houda-Imane Faraoun''' (pia huandikwa *Feraoun*) ni mwanafizikia na mtaalamu wa sayansi ya vifaa (materials science) kutoka Algeria. Aliteuliwa kuwa Waziri wa Posta, Teknolojia ya Habari na Mawasiliano katika serikali ya Waziri Mkuu Abdelmalek Sellal tarehe 1 Mei 2015. Pia ni profesa wa fizikia katika Chuo Kikuu cha Tlemcen, nafasi ambayo ameishika kwa nyadhifa mbalimbali tangu mwaka 2006.Ana shahada mbili za uzamivu (PhD): moja katika fizikia kutoka Chuo Kikuu cha Djillali Liabès cha Sidi Bel Abbès, na nyingine katika uhandisi wa mitambo kutoka Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Belfort-Montbéliard. Mwaka 2021 alihukumiwa kifungo cha gerezani kwa kosa la ubadhirifu wa fedha za umma. == Maisha ya awali == Faraoun alizaliwa tarehe 16 Juni 1979 katika mji wa Sidi Bel Abbès, Algeria. Alipata cheti chake cha sekondari (baccalaureate) akiwa na umri wa miaka 16. Mwaka 1999, akiwa na miaka 20, alipata shahada (DES) ya Fizikia kutoka Chuo Kikuu cha Sidi Bel Abbès na kuanza masomo ya uzamivu katika fizikia ya hali imara (solid-state physics) katika chuo hicho. Akiwa mwanafunzi mwenye bidii, aliendelea pia kwa wakati mmoja kusomea uzamivu katika uhandisi wa mitambo katika Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Belfort-Montbéliard. Mwaka 2005, alipata shahada zote mbili za uzamivu. == Kazi == Mwaka 2006, Faraoun aliteuliwa kuwa mhadhiri na mtafiti katika Chuo Kikuu cha Tlemcen, kilichopo magharibi mwa Algeria. Kuanzia mwaka 2010 hadi 2011, alikuwa mkuu wa idara ya Fizikia ya Mambo Yaliyojikusanya (Condensed Matter Physics) katika chuo hicho. Akiendelea kufundisha, pia alihudumu kama Mkurugenzi Mkuu wa Wakala wa Utafiti wa Mada Maalum, Sayansi na Teknolojia (ATRST) nchini Algeria kuanzia mwaka 2012 hadi 2015. Utafiti wake unalenga sayansi ya vifaa na fizikia ya kihesabu. Katika kipindi cha kazi yake, amechapisha zaidi ya makala 40 katika majarida ya kisayansi ya kimataifa. Mnamo tarehe 1 Mei 2015, aliteuliwa kuwa Waziri wa Posta, Teknolojia ya Habari na Mawasiliano na Waziri Mkuu Abdelmalek Sellal katika mabadiliko ya baraza la mawaziri. Alikuwa mmoja wa mawaziri vijana zaidi katika serikali ya Algeria, na pia miongoni mwa wanawake wachache waliokuwa mawaziri wakati huo. Pamoja na Aïcha Tagabou na Mounia Meslem, alikuwa mmoja wa wanawake watatu tu katika baraza hilo. Mwaka 2015, jarida la Forbes lilimtaja katika nafasi ya 9 kwenye orodha ya wanawake kumi wenye ushawishi mkubwa katika serikali za nchi za Kiarabu. Mnamo tarehe 24 Desemba 2020, alifikishwa mahakamani pamoja na aliyekuwa Waziri wa Viwanda Djamila Tamazirt. Alipatikana na hatia ya ubadhirifu wa fedha za umma na matumizi mabaya ya madaraka kuhusiana na mikataba ya nyaya za mawasiliano (optical fiber). Alihukumiwa kifungo cha miaka mitatu jela na faini ya dinari milioni moja. Hukumu hiyo ilithibitishwa tarehe 9 Februari 2022. == Tazama pia == * Serikali ya Algeria == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1979|}} [[Jamii:Wanasiasa wa Algeria]] hvn2q6yfa23onbjja4g3xwwzy3n23rh 1507398 1507377 2026-04-19T14:46:01Z Riccardo Riccioni 452 1507398 wikitext text/x-wiki '''Houda-Imane Faraoun''' (pia huandikwa *Feraoun*) ni mwanafizikia na mtaalamu wa sayansi ya vifaa (materials science) kutoka Algeria. Aliteuliwa kuwa Waziri wa Posta, Teknolojia ya Habari na Mawasiliano katika serikali ya Waziri Mkuu Abdelmalek Sellal tarehe 1 Mei 2015. Pia ni profesa wa fizikia katika Chuo Kikuu cha Tlemcen, nafasi ambayo ameishika kwa nyadhifa mbalimbali tangu mwaka 2006.Ana shahada mbili za uzamivu (PhD): moja katika fizikia kutoka Chuo Kikuu cha Djillali Liabès cha Sidi Bel Abbès, na nyingine katika uhandisi wa mitambo kutoka Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Belfort-Montbéliard. Mwaka 2021 alihukumiwa kifungo cha gerezani kwa kosa la ubadhirifu wa fedha za umma. == Maisha ya awali == Faraoun alizaliwa tarehe 16 Juni 1979 katika mji wa Sidi Bel Abbès, Algeria. Alipata cheti chake cha sekondari (baccalaureate) akiwa na umri wa miaka 16. Mwaka 1999, akiwa na miaka 20, alipata shahada (DES) ya Fizikia kutoka Chuo Kikuu cha Sidi Bel Abbès na kuanza masomo ya uzamivu katika fizikia ya hali imara (solid-state physics) katika chuo hicho. Akiwa mwanafunzi mwenye bidii, aliendelea pia kwa wakati mmoja kusomea uzamivu katika uhandisi wa mitambo katika Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Belfort-Montbéliard. Mwaka 2005, alipata shahada zote mbili za uzamivu. == Kazi == Mwaka 2006, Faraoun aliteuliwa kuwa mhadhiri na mtafiti katika Chuo Kikuu cha Tlemcen, kilichopo magharibi mwa Algeria. Kuanzia mwaka 2010 hadi 2011, alikuwa mkuu wa idara ya Fizikia ya Mambo Yaliyojikusanya (Condensed Matter Physics) katika chuo hicho. Akiendelea kufundisha, pia alihudumu kama Mkurugenzi Mkuu wa Wakala wa Utafiti wa Mada Maalum, Sayansi na Teknolojia (ATRST) nchini Algeria kuanzia mwaka 2012 hadi 2015. Utafiti wake unalenga sayansi ya vifaa na fizikia ya kihesabu. Katika kipindi cha kazi yake, amechapisha zaidi ya makala 40 katika majarida ya kisayansi ya kimataifa. Mnamo tarehe 1 Mei 2015, aliteuliwa kuwa Waziri wa Posta, Teknolojia ya Habari na Mawasiliano na Waziri Mkuu Abdelmalek Sellal katika mabadiliko ya baraza la mawaziri. Alikuwa mmoja wa mawaziri vijana zaidi katika serikali ya Algeria, na pia miongoni mwa wanawake wachache waliokuwa mawaziri wakati huo. Pamoja na Aïcha Tagabou na Mounia Meslem, alikuwa mmoja wa wanawake watatu tu katika baraza hilo. Mwaka 2015, jarida la Forbes lilimtaja katika nafasi ya 9 kwenye orodha ya wanawake kumi wenye ushawishi mkubwa katika serikali za nchi za Kiarabu. Mnamo tarehe 24 Desemba 2020, alifikishwa mahakamani pamoja na aliyekuwa Waziri wa Viwanda Djamila Tamazirt. Alipatikana na hatia ya ubadhirifu wa fedha za umma na matumizi mabaya ya madaraka kuhusiana na mikataba ya nyaya za mawasiliano (optical fiber). Alihukumiwa kifungo cha miaka mitatu jela na faini ya dinari milioni moja. Hukumu hiyo ilithibitishwa tarehe 9 Februari 2022. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanasayansi}} {{BD|1979|}} [[Jamii:Wanasiasa wa Algeria]] [[Jamii:Wanafizikia wa Algeria]] laob7z2eqqco3r3cusnodorqklif6sv John Fisher (mfanyabiashara) 0 229234 1507378 2026-04-19T13:50:54Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''John Joseph Fisher''' (Alizaliwa [[Juni 1]], [[1961]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=John Fisher |url=https://www.forbes.com/profile/john-fisher/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mmiliki mkuu wa timu kama ''Athletics'' ya Major League Baseball(MLB), ''San Jose Earthquakes'' ya Major League Soccer (MLS), na ''Texas Rattlers'' ya shirika la ''Professional Bull Riders'' (PBR).<ref>{{cite w...' 1507378 wikitext text/x-wiki '''John Joseph Fisher''' (Alizaliwa [[Juni 1]], [[1961]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=John Fisher |url=https://www.forbes.com/profile/john-fisher/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mmiliki mkuu wa timu kama ''Athletics'' ya Major League Baseball(MLB), ''San Jose Earthquakes'' ya Major League Soccer (MLS), na ''Texas Rattlers'' ya shirika la ''Professional Bull Riders'' (PBR).<ref>{{cite web |title=John Fisher |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1961]] [[Jamii:Watu walio hai]] 75glva1byqf472h9hinfueoane60kee Andrew Farkas (mfanyabiashara) 0 229235 1507379 2026-04-19T13:55:29Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Andrew Farkas''' ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] anayejishughulisha hasa na sekta ya majengo (real estate) na benki.<ref>{{cite web |title=Andrew Farkas |url=https://www.forbes.com/profile/andrew-farkas/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Marekani]] [[Jamii:Watu walio hai]]' 1507379 wikitext text/x-wiki '''Andrew Farkas''' ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] anayejishughulisha hasa na sekta ya majengo (real estate) na benki.<ref>{{cite web |title=Andrew Farkas |url=https://www.forbes.com/profile/andrew-farkas/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Marekani]] [[Jamii:Watu walio hai]] k41ldjcny6h2lyicpgq2bpw5btbwfm3 1507380 1507379 2026-04-19T13:57:22Z Ally0111 85292 1507380 wikitext text/x-wiki '''Andrew Farkas'''(Alizaliwa [[Juni 17]], [[1960]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] anayejishughulisha hasa na sekta ya majengo (real estate) na benki.<ref>{{cite web |title=Andrew Farkas |url=https://www.forbes.com/profile/andrew-farkas/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1960 ]] [[Jamii:Watu wa Marekani]] [[Jamii:Watu walio hai]] 91f95jubr9gtq6dqehatlhk6g07r98z David Hall (mfanyabiashara wa Marekani) 0 229236 1507381 2026-04-19T14:00:05Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David Hall''' (Alizaliwa [[1951]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], [[mhandisi]], na mvumbuzi.<ref>{{cite web |title=David Hall |url=https://www.forbes.com/profile/david-hall/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijulikana sana kwa ushiriki wake katika teknolojia ya LIDAR kwa ajili ya magari yanayojiendesha, akiwa ameanzisha ''Velodyne Lidar''.<ref>{{cite web |title=David Hall |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/...' 1507381 wikitext text/x-wiki '''David Hall''' (Alizaliwa [[1951]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], [[mhandisi]], na mvumbuzi.<ref>{{cite web |title=David Hall |url=https://www.forbes.com/profile/david-hall/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alijulikana sana kwa ushiriki wake katika teknolojia ya LIDAR kwa ajili ya magari yanayojiendesha, akiwa ameanzisha ''Velodyne Lidar''.<ref>{{cite web |title=David Hall |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Miundo ya vitambuzi vya Hall ilitumika katika robotiki, uchoraji ramani, otomatiki ya viwandani, na mifumo ya kisasa.<ref>{{cite web |title=David Hall |url=https://www.forbes.com/profile/david-hall/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Wahandisi wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1951]] [[Jamii:Watu walio hai]] oeykx2wvt0ob7dgep9z7bmv4k7fyqid David Green (mjasiriamali) 0 229237 1507382 2026-04-19T14:06:29Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David Green''' (Alizaliwa [[Novemba 13]], [[1941]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwanzilishi wa ''Hobby Lobby'', msururu wa maduka ya sanaa na ufundi.<ref>{{cite web |title=David Green |url=https://www.forbes.com/profile/david-green/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mfadhili mkubwa wa mashirika ya Kievangelical nchini Marekani na alifadhili ujenzi wa ''Museum of the Bible'' huko [[Washington, D.C.]]<ref>{{cite web...' 1507382 wikitext text/x-wiki '''David Green''' (Alizaliwa [[Novemba 13]], [[1941]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] na mwanzilishi wa ''Hobby Lobby'', msururu wa maduka ya sanaa na ufundi.<ref>{{cite web |title=David Green |url=https://www.forbes.com/profile/david-green/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mfadhili mkubwa wa mashirika ya Kievangelical nchini Marekani na alifadhili ujenzi wa ''Museum of the Bible'' huko [[Washington, D.C.]]<ref>{{cite web |title=David Green |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1941]] [[Jamii:Watu walio hai]] ktr1yue5s812r1z5ijkkl7zk1dxf4qj Todd Graves (mjasiriamali) 0 229238 1507383 2026-04-19T14:09:26Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Todd Bartlett Graves''' (Alizaliwa [[1972]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza wa ''Raising Cane's Chicken Fingers'', mkahawa unaobobea katika milo ya kuku wa kukaanga.<ref>{{cite web |title=Todd Graves |url=https://www.forbes.com/profile/todd-graves/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Kufikia Januari [[2026]], ''Forbes'' ilikadiria utajiri wake kuwa dola bilioni 22, na kumfanya kuwa mtu wa 111 tajiri...' 1507383 wikitext text/x-wiki '''Todd Bartlett Graves''' (Alizaliwa [[1972]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] na mwanzilishi mwenza wa ''Raising Cane's Chicken Fingers'', mkahawa unaobobea katika milo ya kuku wa kukaanga.<ref>{{cite web |title=Todd Graves |url=https://www.forbes.com/profile/todd-graves/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Kufikia Januari [[2026]], ''Forbes'' ilikadiria utajiri wake kuwa dola bilioni 22, na kumfanya kuwa mtu wa 111 tajiri zaidi duniani. Aliorodheshwa nambari 46 kwenye orodha ya ''Forbes 400'' ya Wamarekani tajiri zaidi mwaka [[2025]].<ref>{{cite web |title=Todd Graves |url=https://www.forbes.com/profile/todd-graves/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1972]] [[Jamii:Watu walio hai]] lo2lhw21f8dr5wydh16wq2n1ou5jxjd Homo habilis 0 229239 1507384 2026-04-19T14:11:10Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''''Homo habilis''''' (maana ya [[Kilatini]] ni "mtu mwenye uwezo wa kutengeneza [[vifaa]]") katika [[uainishaji wa kisayansi]] ni [[spishi]] iliyokoma ya [[zamadamu]] wa kwanzakwanza<ref>{{cite book|title= The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution |last=Stringer |first=C.B. |author-link=Chris Stringer |chapter=Evolution of early humans |editor-last1=Jones |editor-first1=S. |editor-last2=Martin |editor-first2=R. |editor-last3=Pilbeam |editor-first3=D....' 1507384 wikitext text/x-wiki '''''Homo habilis''''' (maana ya [[Kilatini]] ni "mtu mwenye uwezo wa kutengeneza [[vifaa]]") katika [[uainishaji wa kisayansi]] ni [[spishi]] iliyokoma ya [[zamadamu]] wa kwanzakwanza<ref>{{cite book|title= The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution |last=Stringer |first=C.B. |author-link=Chris Stringer |chapter=Evolution of early humans |editor-last1=Jones |editor-first1=S. |editor-last2=Martin |editor-first2=R. |editor-last3=Pilbeam |editor-first3=D. |year=1994 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=Cambridge |page=242}}</ref><ref>{{cite book |last1=Schrenk |first1=F. |last2=Kullmer |first2=O. |last3=Bromage |first3=T. |chapter=Chapter 9: The Earliest Putative ''Homo'' Fossils |editor-last1=Henke |editor-first1=W. |editor-last2=Tattersall |editor-first2=I. |title=Handbook of Paleoanthropology |date=2007 |pages=1611–1631 |doi=10.1007/978-3-540-33761-4_52}}</ref>. Mabaki yake yalipatikana huko [[Oltupai]] ([[Tanzania]]). Huyo anafikiriwa kutokana na ''[[Australopithecus garhi]]'' ambaye kabla yake alikuwa ameanza kutengeneza vifaa kwa [[mawe]]. Pia kwa sababu hiyo, kwamba hakuwa [[kiumbehai]] wa kwanza kutengeneza vifaa, baadhi ya [[wanasayansi]] wamependekeza [[jina]] lake liwe "Australopithecus habilis"<ref>{{cite journal|first1=B.|last1=Wood|first2=M.|last2=Collard|year=1999|title=The Human Genus|journal=Science|volume=284|issue=5411|pages=65–71|doi=10.1126/science.284.5411.65|pmid=10102822|bibcode=1999Sci...284...65.|s2cid=7018418|url=https://pdfs.semanticscholar.org/5cbf/24153dbb801176e3089052060a9d92b5082b.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20201123192921/https://pdfs.semanticscholar.org/5cbf/24153dbb801176e3089052060a9d92b5082b.pdf|archive-date=2020-11-23}}</ref><ref>{{cite journal | author = Miller J. M. A. | year = 2000 | title = Craniofacial variation in ''Homo habilis'': an analysis of the evidence for multiple species | journal = American Journal of Physical Anthropology | volume = 112 | issue = 1| pages = 103–128 | doi=10.1002/(SICI)1096-8644(200005)112:1<103::AID-AJPA10>3.0.CO;2-6 | pmid=10766947}}</ref><ref>{{cite journal|first=P. V.|last=Tobias|year=1991|title=The species ''Homo habilis'': example of a premature discovery|journal=Annales Zoologici Fennici|volume=28|issue=3–4|pages=371–380|jstor=23735461}}</ref><ref>{{Cite book | doi=10.1007/978-3-642-39979-4_51|chapter = Defining the Genus Homo|title = Handbook of Paleoanthropology| pages=2107–2144|year = 2015|last1 = Collard|first1 = Mark| last2=Wood| first2=Bernard| isbn=978-3-642-39978-7}}</ref>. Tena mnamo Mei [[2010]] huko [[Afrika Kusini]] yalipatikana mabaki ya ''[[Homo gautengensis]]'', spishi inayofikiriwa na wengine kuwa ya kale kuliko Homo habilis<ref name="toothy">{{Cite web |url=http://news.discovery.com/human/human-ancestor-tree-swinger.html |title="Toothy Tree-Swinger May Be Earliest Human" |accessdate=2012-04-28 |archivedate=2012-05-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120502102146/http://news.discovery.com/human/human-ancestor-tree-swinger.html }}</ref>, lakini wengine wanaijumlisha katika jina Homo habilis. Kumbe wataalamu wengine wanaona spishi hizo mbili hazistahili kuitwa Homo, ila [[Australopithecus]]. ==Historia ya awali== [[File:Homo_lineage_2017update.svg|thumb|200px|Uenezi wa jenasi ''Homo'' kwa wakati na mahali kuanzia miaka 2,000,000 iliyopita.]] Jenasi hiyo imekadiriwa kuanza kuwepo miaka [[milioni]] 2.4 iliyopita<ref name="encylopediahumanevolution">{{cite book|title= The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution | author=Stringer, C.B. | chapter=Evolution of early humans | editors=Steve Jones, Robert Martin & David Pilbeam (eds.)| year=1994 | publisher= Cambridge University Press | location= Cambridge |isbn= 0-521-32370-3 | page=242}} Also ISBN 0-521-46786-1 (paperback)</ref><ref name="evolutionthe1st4billionyears">{{cite book|title= Evolution: The First Four Billion Years|url= https://archive.org/details/evolutionfirstfo00mich| author=McHenry, H.M | chapter=Human Evolution | editors=Michael Ruse & Joseph Travis | year=2009 | publisher= The Belknap Press of Harvard University Press | location = Cambridge, Massachusetts |isbn=978-0-674-03175-3 | page=[https://archive.org/details/evolutionfirstfo00mich/page/265 265]}}</ref> kutokana na spishi mojawapo ya nusukabila [[Australopithecina]] (siku hizi linatumika pia jina [[Hominina]]) iliyokuwepo kuanzia miaka milioni 5.6 hadi 1.2 iliyopita. Homo habilis alikoma miaka milioni 1.65 iliyopita. Kutokana naye alipatikana miaka milioni 2 iliyopita ''[[Homo erectus]]'' aliyekuwa wa kwanza kusimama daima juu ya [[miguu]] yake miwili, [[Wawindaji-wakusanyaji|kuwinda]] na kumudu [[moto]], na ambaye alienea kote [[Asia]] na [[Ulaya]] (aliyebaki [[Afrika]] anaitwa pia ''[[Homo ergaster]]'') kabla ya kugawanyika katika nususpishi au spishi mpya mbalimbali kama ''[[Homo georgicus]]'', ''[[Homo antecessor]]'', ''[[Homo heidelbergensis]]'', wa kwanza kujenga makazi ya kudumu na [[Mazishi|kuzika]] wafu, n.k. Kwa jumla Homo erectus alidumu zaidi ya miaka milioni moja. Wengi wanaona spishi nyingi zilizopendekezwa awali kuwa nususpishi tu za Homo erectus. Miaka 800,000–200,000 iliyopita, wakati wa mabadiliko makubwa ya [[hali ya hewa]], [[ubongo]] wa jenasi hiyo ulikua sana na kupata uwezo wa kufanya mambo mengi mapya katika mahusiano na katika kukabili [[mazingira]] ambayo yalizidi kubadilika na kudai maitikio tofauti ili kudumisha [[uhai]] wa jenasi yenyewe. Kwamba [[Binadamu|homo sapiens]] ametokana na Homo erectus moja kwa moja ni dhana inayozidi kupingwa kisha kutambua [[umbile]] halisi la Homo abilis <ref name=Johanson1986>{{cite journal|first1=D. C.|last1=Johanson|author1-link=Donald Johanson|first2=F.|last2=Masao|first3=G. G.|last3=Eck|first4=T. D.|last4=White|author4-link=Tim D. White|display-authors=et al.|year=1987|title=New partial skeleton of ''Homo habilis'' from Olduvai Gorge, Tanzania|journal=Nature|volume=327|issue=6119|pages=205–209|doi=10.1038/327205a0|pmid=3106831|bibcode=1987Natur.327..205J|s2cid=4321698}}</ref> . ==Picha== <gallery> Homo habilis - forensic facial reconstruction.png|''Homo habilis'' mwanamume Homo naledi facial reconstruction.jpg|''Homo naledi'' mwanamume Homo rudolfensis.png|''Homo rudolfensis'' mwanamume Homo.erectus.adult.female.smithsonian.timevanson.flickr.jpg|''Homo erectus'' mwanamke Recente reconstrução de corpo inteiro do indivíduo LB1, Homo floresiensis.jpg|''Homo floresiensis'' mwanamke Homo heidelbergensis - forensic facial reconstruction-crop.png|''Homo heidelbergensis'' mwanamume Homo longi NT.jpg|''Homo longi'' mwanamume HomoLuzonensisRestoration.jpg|''Homo luzonensis'' mwanamume </gallery> ==Tanbihi== {{Marejeo}} ==Viungo vya nje== {{Commons category|Homo habilis}} {{Wikispecies|Homo habilis}} * [http://gurche.com/homo-floresiensis-1 Reconstructions of ''H. habilis''] by [[John Gurche]] * [http://www.archaeologyinfo.com/homohabilis.htm Archaeology Info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526073252/http://www.archaeologyinfo.com/homohabilis.htm |date=2011-05-26 }} * [https://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/species/homo-habilis ''Homo habilis''] – The Smithsonian Institution's Human Origins Program * [http://humanorigins.si.edu/evidence/human-evolution-timeline-interactive Human Timeline (Interactive)] – [[Smithsonian Institution|Smithsonian]], [[National Museum of Natural History]] (August 2016). {{mbegu-biolojia}} [[Jamii:Hominini]] [[Jamii:Historia]] 3xl7drb7c2k5z76nmgxwo2vo4kicu6v 1507395 1507384 2026-04-19T14:42:46Z Riccardo Riccioni 452 /* Historia ya awali */ 1507395 wikitext text/x-wiki '''''Homo habilis''''' (maana ya [[Kilatini]] ni "mtu mwenye uwezo wa kutengeneza [[vifaa]]") katika [[uainishaji wa kisayansi]] ni [[spishi]] iliyokoma ya [[zamadamu]] wa kwanzakwanza<ref>{{cite book|title= The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution |last=Stringer |first=C.B. |author-link=Chris Stringer |chapter=Evolution of early humans |editor-last1=Jones |editor-first1=S. |editor-last2=Martin |editor-first2=R. |editor-last3=Pilbeam |editor-first3=D. |year=1994 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=Cambridge |page=242}}</ref><ref>{{cite book |last1=Schrenk |first1=F. |last2=Kullmer |first2=O. |last3=Bromage |first3=T. |chapter=Chapter 9: The Earliest Putative ''Homo'' Fossils |editor-last1=Henke |editor-first1=W. |editor-last2=Tattersall |editor-first2=I. |title=Handbook of Paleoanthropology |date=2007 |pages=1611–1631 |doi=10.1007/978-3-540-33761-4_52}}</ref>. Mabaki yake yalipatikana huko [[Oltupai]] ([[Tanzania]]). Huyo anafikiriwa kutokana na ''[[Australopithecus garhi]]'' ambaye kabla yake alikuwa ameanza kutengeneza vifaa kwa [[mawe]]. Pia kwa sababu hiyo, kwamba hakuwa [[kiumbehai]] wa kwanza kutengeneza vifaa, baadhi ya [[wanasayansi]] wamependekeza [[jina]] lake liwe "Australopithecus habilis"<ref>{{cite journal|first1=B.|last1=Wood|first2=M.|last2=Collard|year=1999|title=The Human Genus|journal=Science|volume=284|issue=5411|pages=65–71|doi=10.1126/science.284.5411.65|pmid=10102822|bibcode=1999Sci...284...65.|s2cid=7018418|url=https://pdfs.semanticscholar.org/5cbf/24153dbb801176e3089052060a9d92b5082b.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20201123192921/https://pdfs.semanticscholar.org/5cbf/24153dbb801176e3089052060a9d92b5082b.pdf|archive-date=2020-11-23}}</ref><ref>{{cite journal | author = Miller J. M. A. | year = 2000 | title = Craniofacial variation in ''Homo habilis'': an analysis of the evidence for multiple species | journal = American Journal of Physical Anthropology | volume = 112 | issue = 1| pages = 103–128 | doi=10.1002/(SICI)1096-8644(200005)112:1<103::AID-AJPA10>3.0.CO;2-6 | pmid=10766947}}</ref><ref>{{cite journal|first=P. V.|last=Tobias|year=1991|title=The species ''Homo habilis'': example of a premature discovery|journal=Annales Zoologici Fennici|volume=28|issue=3–4|pages=371–380|jstor=23735461}}</ref><ref>{{Cite book | doi=10.1007/978-3-642-39979-4_51|chapter = Defining the Genus Homo|title = Handbook of Paleoanthropology| pages=2107–2144|year = 2015|last1 = Collard|first1 = Mark| last2=Wood| first2=Bernard| isbn=978-3-642-39978-7}}</ref>. Tena mnamo Mei [[2010]] huko [[Afrika Kusini]] yalipatikana mabaki ya ''[[Homo gautengensis]]'', spishi inayofikiriwa na wengine kuwa ya kale kuliko Homo habilis<ref name="toothy">{{Cite web |url=http://news.discovery.com/human/human-ancestor-tree-swinger.html |title="Toothy Tree-Swinger May Be Earliest Human" |accessdate=2012-04-28 |archivedate=2012-05-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120502102146/http://news.discovery.com/human/human-ancestor-tree-swinger.html }}</ref>, lakini wengine wanaijumlisha katika jina Homo habilis. Kumbe wataalamu wengine wanaona spishi hizo mbili hazistahili kuitwa Homo, ila [[Australopithecus]]. ==Historia ya awali== [[File:Homo_lineage_2017update.svg|thumb|200px|Uenezi wa jenasi ''Homo'' kwa wakati na mahali kuanzia miaka 2,000,000 iliyopita.]] Spishi hiyo <ref name=Johanson1986>{{cite journal|first1=D. C.|last1=Johanson|author1-link=Donald Johanson|first2=F.|last2=Masao|first3=G. G.|last3=Eck|first4=T. D.|last4=White|author4-link=Tim D. White|display-authors=et al.|year=1987|title=New partial skeleton of ''Homo habilis'' from Olduvai Gorge, Tanzania|journal=Nature|volume=327|issue=6119|pages=205–209|doi=10.1038/327205a0|pmid=3106831|bibcode=1987Natur.327..205J|s2cid=4321698}}</ref> imekadiriwa kuanza kuwepo miaka [[milioni]] 2.4 iliyopita<ref name="encylopediahumanevolution">{{cite book|title= The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution | author=Stringer, C.B. | chapter=Evolution of early humans | editors=Steve Jones, Robert Martin & David Pilbeam (eds.)| year=1994 | publisher= Cambridge University Press | location= Cambridge |isbn= 0-521-32370-3 | page=242}} Also ISBN 0-521-46786-1 (paperback)</ref><ref name="evolutionthe1st4billionyears">{{cite book|title= Evolution: The First Four Billion Years|url= https://archive.org/details/evolutionfirstfo00mich| author=McHenry, H.M | chapter=Human Evolution | editors=Michael Ruse & Joseph Travis | year=2009 | publisher= The Belknap Press of Harvard University Press | location = Cambridge, Massachusetts |isbn=978-0-674-03175-3 | page=[https://archive.org/details/evolutionfirstfo00mich/page/265 265]}}</ref> kutokana na spishi mojawapo ya nusukabila [[Australopithecina]] (siku hizi linatumika pia jina [[Hominina]]) iliyokuwepo kuanzia miaka milioni 5.6 hadi 1.2 iliyopita. Homo habilis alikoma miaka milioni 1.65 iliyopita. Kutokana naye alipatikana miaka milioni 2 iliyopita ''[[Homo erectus]]'' aliyekuwa wa kwanza kusimama daima juu ya [[miguu]] yake miwili, [[Wawindaji-wakusanyaji|kuwinda]] na kumudu [[moto]], na ambaye alienea kote [[Asia]] na [[Ulaya]] (aliyebaki [[Afrika]] anaitwa pia ''[[Homo ergaster]]'') kabla ya kugawanyika katika nususpishi au spishi mpya mbalimbali kama ''[[Homo georgicus]]'', ''[[Homo antecessor]]'', ''[[Homo heidelbergensis]]'', wa kwanza kujenga makazi ya kudumu na [[Mazishi|kuzika]] wafu, n.k. Kwa jumla Homo erectus alidumu zaidi ya miaka milioni moja. Wengi wanaona spishi nyingi zilizopendekezwa awali kuwa nususpishi tu za Homo erectus. Miaka 800,000–200,000 iliyopita, wakati wa mabadiliko makubwa ya [[hali ya hewa]], [[ubongo]] wa jenasi hiyo ulikua sana na kupata uwezo wa kufanya mambo mengi mapya katika mahusiano na katika kukabili [[mazingira]] ambayo yalizidi kubadilika na kudai maitikio tofauti ili kudumisha [[uhai]] wa jenasi yenyewe. Kwamba [[Binadamu|homo sapiens]] ametokana na Homo erectus moja kwa moja ni dhana inayozidi kupingwa. ==Picha== <gallery> Homo habilis - forensic facial reconstruction.png|''Homo habilis'' mwanamume Homo naledi facial reconstruction.jpg|''Homo naledi'' mwanamume Homo rudolfensis.png|''Homo rudolfensis'' mwanamume Homo.erectus.adult.female.smithsonian.timevanson.flickr.jpg|''Homo erectus'' mwanamke Recente reconstrução de corpo inteiro do indivíduo LB1, Homo floresiensis.jpg|''Homo floresiensis'' mwanamke Homo heidelbergensis - forensic facial reconstruction-crop.png|''Homo heidelbergensis'' mwanamume Homo longi NT.jpg|''Homo longi'' mwanamume HomoLuzonensisRestoration.jpg|''Homo luzonensis'' mwanamume </gallery> ==Tanbihi== {{Marejeo}} ==Viungo vya nje== {{Commons category|Homo habilis}} {{Wikispecies|Homo habilis}} * [http://gurche.com/homo-floresiensis-1 Reconstructions of ''H. habilis''] by [[John Gurche]] * [http://www.archaeologyinfo.com/homohabilis.htm Archaeology Info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526073252/http://www.archaeologyinfo.com/homohabilis.htm |date=2011-05-26 }} * [https://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/species/homo-habilis ''Homo habilis''] – The Smithsonian Institution's Human Origins Program * [http://humanorigins.si.edu/evidence/human-evolution-timeline-interactive Human Timeline (Interactive)] – [[Smithsonian Institution|Smithsonian]], [[National Museum of Natural History]] (August 2016). {{mbegu-biolojia}} [[Jamii:Hominini]] [[Jamii:Historia]] nh4gxlz8nmioimvgfyo7mt4rau1kspj Ryan Graves (mfanyabiashara) 0 229240 1507385 2026-04-19T14:11:37Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ryan Graves''' (Alizaliwa [[1983]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], aliyekuwa afisa mkuu mtendaji na mwanachama wa bodi ya wakurugenzi wa ''Uber'', na kwa sasa ni mwanachama wa bodi ya wakurugenzi ya ''Charity: Water'', ''Pachama'', na ''Metromile''.<ref>{{cite web |title=Ryan Graves |url=https://www.forbes.com/profile/ryan-graves/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye pia ni afisa mkuu mtendaji wa ''Saltwater'', ofisi...' 1507385 wikitext text/x-wiki '''Ryan Graves''' (Alizaliwa [[1983]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], aliyekuwa afisa mkuu mtendaji na mwanachama wa bodi ya wakurugenzi wa ''Uber'', na kwa sasa ni mwanachama wa bodi ya wakurugenzi ya ''Charity: Water'', ''Pachama'', na ''Metromile''.<ref>{{cite web |title=Ryan Graves |url=https://www.forbes.com/profile/ryan-graves/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye pia ni afisa mkuu mtendaji wa ''Saltwater'', ofisi yake ya familia.<ref>{{cite web |title=Ryan Graves |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1983]] [[Jamii:Watu walio hai]] dq43qlnhe31825sqemp5e2d88sepcjs Jeff Green (mfanyabiashara) 0 229241 1507386 2026-04-19T14:14:52Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jeff Green''' (Alizaliwa [[1977]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Jeff Green |url=https://www.forbes.com/profile/jeff-green/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha ''AdECN'', jukwaa la matangazo ya upande wa mahitaji (demand-side advertising platform), ambalo lilunuliwa na [[Microsoft]] mwaka [[2007]].<ref>{{cite web |title=Jeff Green |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bl...' 1507386 wikitext text/x-wiki '''Jeff Green''' (Alizaliwa [[1977]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Jeff Green |url=https://www.forbes.com/profile/jeff-green/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alianzisha ''AdECN'', jukwaa la matangazo ya upande wa mahitaji (demand-side advertising platform), ambalo lilunuliwa na [[Microsoft]] mwaka [[2007]].<ref>{{cite web |title=Jeff Green |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Baada ya miaka miwili kwenye Microsoft, Green alianzisha soko la matangazo (advertising exchange) ''The Trade Desk'', ambako yeye ni mwenyekiti na afisa mkuu mtendaji.<ref>{{cite web |title=Jeff Green |url=https://www.forbes.com/profile/jeff-green/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1977]] [[Jamii:Watu walio hai]] pq89m3vzdvwusss4hg5s1gg9ydacnsz Safia Ketou 0 229242 1507387 2026-04-19T14:18:51Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rabhi Zohra''', anayejulikana zaidi kwa jina la kalamu '''Safia Ketou''' ([[Aïn Sefra]], 15 Novemba 1944 – [[Algiers]], 29 Januari 1989) alikuwa mwandishi, mshairi na mwandishi wa tamthilia kutoka [[Aljeria|Algeria]]. Alikuwa miongoni mwa waandishi mashuhuri wa nchi yake katika kipindi kilichofuata uhuru wa Algeria kutoka Ufaransa, na anachukuliwa kuwa mwandishi wa kwanza wa hadithi za sayansi ya kubuniwa (''science fiction'') nchini [[Algeria]].<ref...' 1507387 wikitext text/x-wiki '''Rabhi Zohra''', anayejulikana zaidi kwa jina la kalamu '''Safia Ketou''' ([[Aïn Sefra]], 15 Novemba 1944 – [[Algiers]], 29 Januari 1989) alikuwa mwandishi, mshairi na mwandishi wa tamthilia kutoka [[Aljeria|Algeria]]. Alikuwa miongoni mwa waandishi mashuhuri wa nchi yake katika kipindi kilichofuata uhuru wa Algeria kutoka Ufaransa, na anachukuliwa kuwa mwandishi wa kwanza wa hadithi za sayansi ya kubuniwa (''science fiction'') nchini [[Algeria]].<ref name="zsafiaketou">[[https://elaph.com/Web/Culture/2010/1/529294.html/نقاط](https://elaph.com/Web/Culture/2010/1/529294.html/نقاط) ظل تغلّف مسار الأديبة الجزائرية الراحلة "صفية كتو" ]</ref><ref name="kketousafia">[[http://thaqafat.com/2016/01/29799/في](http://thaqafat.com/2016/01/29799/في) ذكرى غياب صافية كتو .. الموت أسفل الجسر ]</ref> == Wasifu == '''Rabhi Zohra''' alizaliwa mwaka 1944 katika [[Aïn Sefra]], mkoani Naâma, Algeria. Alifanya kazi kama mwalimu kuanzia mwaka 1962 hadi 1969, alipohamia mji mkuu, [[Algiers]]. Huko alifanya kazi kama mwandishi wa habari katika vyombo vikuu vya habari, vikiwemo APS (Algerian Press Service), ''Horizon'' na ''Algérie-Actualité''.<ref name="test">[[https://arablit.org/2018/08/13/safia-ketou-the-first-algerian-sci-fi-novelist-of-post-independence-algeria/Nadia](https://arablit.org/2018/08/13/safia-ketou-the-first-algerian-sci-fi-novelist-of-post-independence-algeria/Nadia) Ghanem (ed.). «Safia Ketou: The First Algerian Sci-fi Novelist of Post-independence Algeria»]</ref><ref name="Safia Ketou">{{Cite web |url=[http://www.arcencieldz.org/index.php?option=com_content&view=article&id=89&Itemid=107%2F%C2%ABSafia](http://www.arcencieldz.org/index.php?option=com_content&view=article&id=89&Itemid=107%2F%C2%ABSafia) |title=Ketou en arcencieldz.» |access-date=30 March 2020 |archive-date=2 June 2020 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20200602165959/http://www.arcencieldz.org/index.php?option=com_content&view=article&id=89&Itemid=107%2F%C2%ABSafia](https://web.archive.org/web/20200602165959/http://www.arcencieldz.org/index.php?option=com_content&view=article&id=89&Itemid=107%2F%C2%ABSafia) |url-status=dead }}</ref><ref name="ketou">[[https://www.depechedekabylie.com/culture/150771-ou-le-silence-tonitruant-de-la-cithare/](https://www.depechedekabylie.com/culture/150771-ou-le-silence-tonitruant-de-la-cithare/) «Le silence tonitruant de la cithare».]</ref><ref name="s.ketou">[[https://www.lesoirdalgerie.com/articles/2010/02/01/article.php?sid=95060&cid=16/](https://www.lesoirdalgerie.com/articles/2010/02/01/article.php?sid=95060&cid=16/) «Safia Ketou en lesoirdalgerie».]</ref> == Mwanzo wa uandishi == Alipoanza kazi yake ya uandishi wa habari, Safia alikutana na waandishi mbalimbali na, akiwa tayari mshairi, alianza kuandika tamthilia, hadithi fupi na riwaya, hasa katika fani ya sayansi ya kubuniwa.<ref name="Rabhi">[[http://www.ech-chaab.com/ar/صفحات-خاصة/القوة-الناعمة/item/114553-«صفية-كتو»-صوت-الأنثى-في-أقوى-تجلياته.html](http://www.ech-chaab.com/ar/صفحات-خاصة/القوة-الناعمة/item/114553-«صفية-كتو»-صوت-الأنثى-في-أقوى-تجلياته.html) «صفية كتو».. صوت الأنثى في أقوى تجلياته!»]</ref> Alikuwa mwandishi wa kwanza wa Algeria kuandika hadithi za sayansi ya kubuniwa. Maandishi yake yalibeba hisia za taifa baada ya uhuru wa mwaka 1962. Mada zake zilihusu mapenzi, siasa, uzalendo, sayansi ya kubuniwa na masuala mbalimbali ya kijamii; maandishi yake pia yalikuwa na vipengele vya maisha yake binafsi.<ref name="test"/><ref name="Safia Ketou"/> Alikuwa mwanachama wa Muungano wa Waandishi wa Algeria.<ref name="s.ketou"/> Aliandika pia vitabu kadhaa vya watoto katika mfululizo ulioitwa ''Rose Des Sables''. Diwani yake ya mashairi, ''Amie Cithare'',<ref name="ketou"/> ilichapishwa mwaka 1979, mwaka huohuo aliandika tamthilia ''Asthme''. Mkusanyo wake wa hadithi za sayansi ya kubuniwa, ''La Planète Mauve et Autres Nouvelles'', ulichapishwa mwaka 1983. Nchini Kanada ulichapishwa kwa jina ''The Purple Planet''. Mkusanyo huo una hadithi zinazohusu anga za mbali, zikivuka mipaka ya muda na nafasi, katika maeneo ya kufikirika na jamii za ajabu.<ref name="z.rabhi">{{Cite web |url=[https://www.nafhamag.com/2017/01/29/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9-/](https://www.nafhamag.com/2017/01/29/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9-/) |title=«صفية كتو».. صوت الأنثى في أقوى تجلياتهصافية كتو.. بنفسجة انتحرت في الشّتاء |access-date=31 March 2020 |archive-date=2 June 2020 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20200602172604/https://www.nafhamag.com/2017/01/29/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D8%AA%D8%A7%D8%A1//](https://web.archive.org/web/20200602172604/https://www.nafhamag.com/2017/01/29/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D8%AA%D8%A7%D8%A1//) |url-status=dead }}</ref> Safia Ketou alivutiwa na [[Isabelle Eberhardt]] na maandishi yake kabla ya kuanza kuandika, hasa mashairi. Alijulikana kwa mtindo wa uandishi uliojaa hisia, unaoakisi tamanio la dunia bora, amani ya kudumu na haki ya kweli.<ref name="s.ketou"/><ref name="krabhi">{{Cite web |url=[https://ultraalgeria.ultrasawt.com/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B0%D8%A7-%D9%86%D9%8E%D8%B6%D9%8E%D8%A8%D9%8E-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D8%A8%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D9%8A%D8%9F/%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%89-%D9%82%D9%88%D9%8A%D8%AF%D8%B1/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9](https://ultraalgeria.ultrasawt.com/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B0%D8%A7-%D9%86%D9%8E%D8%B6%D9%8E%D8%A8%D9%8E-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D8%A8%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D9%8A%D8%9F/%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%89-%D9%82%D9%88%D9%8A%D8%AF%D8%B1/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9) |title=Archived copy |access-date=31 March 2020 |archive-date=2 June 2020 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20200602172550/https://ultraalgeria.ultrasawt.com/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B0%D8%A7-%D9%86%D9%8E%D8%B6%D9%8E-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D8%A8%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D9%8A%D8%9F/%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%89-%D9%82%D9%88%D9%8A%D8%AF%D8%B1/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9/](https://web.archive.org/web/20200602172550/https://ultraalgeria.ultrasawt.com/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B0%D8%A7-%D9%86%D9%8E%D8%B6%D9%8E-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D8%A8%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D9%8A%D8%9F/%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%89-%D9%82%D9%88%D9%8A%D8%AF%D8%B1/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9/) |url-status=dead }}</ref> == Kifo == Safia Ketou alijiua tarehe 29 Januari 1989 mjini [[Algiers]] kwa kujirusha kutoka daraja lililoko Boulevard Telemly, karibu na makao makuu ya APS. Alizikwa katika makaburi ya Sidi Boudjemaa huko [[Aïn Sefra]] pamoja na mwandishi wa Kifaransa-Uswisi [[Isabelle Eberhardt]]. Alifariki akiwa na umri wa miaka 44.<ref name="Safia Ketou"/><ref name="s.ketou"/> == Kazi zilizochapishwa == Safia Ketou aliandika kazi mbalimbali, zikiwemo: * ''Amie-Cithare'' (mashairi), 1979.<ref name="ketou"/> * ''La Planète Mauve'' (1983), iliyochapishwa Kanada na Naâma Editions, ikiwa mojawapo ya kazi za kwanza za sayansi ya kubuniwa nchini Algeria.<ref name="s.ketou"/> * ''Asma'' (tamthilia).<ref name="ketou"/> * ''Rose Des Sables'', 1983. * ''Asthma'', 1979. Pia aliandika tamthilia zilizotayarishwa wakati wa kipindi cha Redio na Televisheni ya Algeria (RTA).<ref name="zohra">[[https://kitabat.com/cultural/صفية-كتو-الغزالة-السمراء-التي-انهت-حي/](https://kitabat.com/cultural/صفية-كتو-الغزالة-السمراء-التي-انهت-حي/) «صفية كتو.. الغزالة السمراء التي انهت حياتها الاضطرابات الجميلة !»]</ref> Mashairi yake yanaathiriwa sana na mada za vita, hasa Vita vya Uhuru wa Algeria, pamoja na umaskini, dhuluma, unyonyaji na ubaguzi wa rangi. Hata hivyo, uandishi wake ulivuka mipaka ya nchi yake, ukiwa na matumaini kwamba siku moja vita vitaisha na nafasi yake kuchukuliwa na haki ya kijamii na udugu wa kibinadamu.<ref name="zrabhi">{{Cite web |url=[https://jannatkotob.com/4735-2/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9](https://jannatkotob.com/4735-2/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9) |title=Archived copy |access-date=31 March 2020 |archive-date=2 June 2020 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20200602172552/https://jannatkotob.com/4735-2/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9/](https://web.archive.org/web/20200602172552/https://jannatkotob.com/4735-2/%D8%B5%D8%A7%D9%81%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B3%D8%AC%D8%A9/) |url-status=dead }}</ref><ref name="Safia Ketou"/> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1944|1989}} [[Jamii:Waandishi wa Algeria]] [[Jamii:Wanawake wa Algeria]] 39v1x5nslfwundjp1z9i26myd0pe8oo Joel Greenberg (mfanyabiashara) 0 229243 1507388 2026-04-19T14:19:03Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Joel Kenneth Greenberg''' (Alizaliwa [[1957]] au [[1958]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], na mwanzilishi mwenza wa ''Susquehanna International Group''.<ref>{{cite web |title=Joel Greenberg |url=https://www.forbes.com/profile/joel-greenberg/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Kufikia Januari [[2025]], ''Forbes'' ilikadiria utajiri wake kuwa dola bilioni 2.3.<ref name="Forbes profile">{{cite web|title=Forbes profile: Joel...' 1507388 wikitext text/x-wiki '''Joel Kenneth Greenberg''' (Alizaliwa [[1957]] au [[1958]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], na mwanzilishi mwenza wa ''Susquehanna International Group''.<ref>{{cite web |title=Joel Greenberg |url=https://www.forbes.com/profile/joel-greenberg/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Kufikia Januari [[2025]], ''Forbes'' ilikadiria utajiri wake kuwa dola bilioni 2.3.<ref name="Forbes profile">{{cite web|title=Forbes profile: Joel Greenberg |url=https://www.forbes.com/profile/joel-greenberg/ |work=Forbes |access-date=18 January 2025}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1957]] [[Jamii:Watu walio hai]] jblbbhtv32x64xq22fzctfmxp0i6tq7 William Goldring (mfanyabiashara) 0 229244 1507389 2026-04-19T14:21:13Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''William A. Goldring''' (Alizaliwa [[1942]] au [[1943]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], mwenyekiti wa ''Sazerac Company'', kampuni ya pombe yenye bidhaa mbalimbali nchini Marekani, na mkuu wa familia inayomiliki kampuni hiyo.<ref>{{cite web |title=William Goldring |url=https://www.forbes.com/profile/william-goldring/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} Jamii:Wafanyabiashara wa...' 1507389 wikitext text/x-wiki '''William A. Goldring''' (Alizaliwa [[1942]] au [[1943]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], mwenyekiti wa ''Sazerac Company'', kampuni ya pombe yenye bidhaa mbalimbali nchini Marekani, na mkuu wa familia inayomiliki kampuni hiyo.<ref>{{cite web |title=William Goldring |url=https://www.forbes.com/profile/william-goldring/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1942]] [[Jamii:Watu walio hai]] mfne37gsyv1peozz7q1j1izpc9tuq9e Tim Dunn (mfanyabiashara) 0 229245 1507390 2026-04-19T14:25:25Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Timothy Marvin Dunn''' (Alizaliwa [[1955]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] ambaye ni afisa mkuu mtendaji wa ''CrownQuest Operating'', biashara ya mafuta na gesi aliyoianzisha mwaka [[1996]].<ref>{{cite web |title=Tim Dunn |url=https://www.forbes.com/profile/tim-dunn/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Ana ushawishi mkubwa katika siasa za Texas, na ni mfadhili mkuu katika mashirika mbalimbali ya kihafidhina na kisiasa.<ref>{{cit...' 1507390 wikitext text/x-wiki '''Timothy Marvin Dunn''' (Alizaliwa [[1955]]) ni [[mfanyabiashara]] nchini [[Marekani]] ambaye ni afisa mkuu mtendaji wa ''CrownQuest Operating'', biashara ya mafuta na gesi aliyoianzisha mwaka [[1996]].<ref>{{cite web |title=Tim Dunn |url=https://www.forbes.com/profile/tim-dunn/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Ana ushawishi mkubwa katika siasa za Texas, na ni mfadhili mkuu katika mashirika mbalimbali ya kihafidhina na kisiasa.<ref>{{cite web |title=Tim Dunn |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Kufikia Oktoba [[2025]], ''Forbes'' ilikadiria utajiri wa Dunn kuwa dola bilioni 1.5.<ref name="TMProfile">{{cite news |last1=Ratcliffe |first1=R.G. |title=The Power Issue: Tim Dunn Is Pushing the Republican Party Into the Arms of God |url=https://www.texasmonthly.com/news-politics/power-issue-tim-dunn-pushing-republican-party-arms-god/ |access-date=29 January 2022 |publisher=Texas Monthly}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1955]] [[Jamii:Watu walio hai]] bi7dhq8bisuzqumcxb0045iok22evia Scott Duncan (mfanyabiashara) 0 229246 1507391 2026-04-19T14:29:10Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Scott Daniel Duncan''' (Alizaliwa [[1983]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] aliyepata urithi kutoka kwa familia ya Duncan (kupitia ''Enterprise Products'', ambayo inabaki chini ya udhibiti wa familia).<ref>{{cite web |title=Scott Duncan |url=https://www.forbes.com/profile/scott-duncan/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] Jamii:Waliozaliwa...' 1507391 wikitext text/x-wiki '''Scott Daniel Duncan''' (Alizaliwa [[1983]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] aliyepata urithi kutoka kwa familia ya Duncan (kupitia ''Enterprise Products'', ambayo inabaki chini ya udhibiti wa familia).<ref>{{cite web |title=Scott Duncan |url=https://www.forbes.com/profile/scott-duncan/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1983]] [[Jamii:Watu walio hai]] i78ber50fhk0ztvef2l32soclfh0g1f Sarah Jibril 0 229247 1507392 2026-04-19T14:33:41Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Sarah Nnadzwa Jibril''' (alizaliwa 1945) ni mwanasiasa wa Nigeria, mwanasaikolojia, mtetezi wa mageuzi ya kijamii, na mfadhili . Anajulikana kwa kuhudumu kama mshauri maalum wa Rais [[Goodluck Jonathan]] kuhusu maadili na kwa utetezi wake wa ukombozi na uwezeshaji wa wanawake na watoto wa Nigeria. Jibril ndiye mgombea wa kwanza mwanamke wa urais wa Nigeria katika uchaguzi wa awali na mkuu, akiwa amegombea urais mara nne. <ref name="aka">{{Rejea kitabu|u...' 1507392 wikitext text/x-wiki '''Sarah Nnadzwa Jibril''' (alizaliwa 1945) ni mwanasiasa wa Nigeria, mwanasaikolojia, mtetezi wa mageuzi ya kijamii, na mfadhili . Anajulikana kwa kuhudumu kama mshauri maalum wa Rais [[Goodluck Jonathan]] kuhusu maadili na kwa utetezi wake wa ukombozi na uwezeshaji wa wanawake na watoto wa Nigeria. Jibril ndiye mgombea wa kwanza mwanamke wa urais wa Nigeria katika uchaguzi wa awali na mkuu, akiwa amegombea urais mara nne. <ref name="aka">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=A0I5gsKiDasC&dq=sarah+jibril&pg=PA108|title=Nigerian Women Of Distinction, Honour And Exemplary Presidential Qualities : Equal Opportunities For All Genders (White, Black Or Coloured People).|last=Aka|first=Jubril Olabode|date=2012|publisher=Trafford Publishing|isbn=9781466915541|page=108|access-date=30 June 2021}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Sarah Nnadzwa alizaliwa katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] mnamo Machi 1945, kabla ya Nigeria kuwa taifa huru. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ntreh|first=Nii|title=In praise of Sarah Jibril, the first Nigerian woman to vie for the presidency|url=https://face2faceafrica.com/article/in-praise-of-sarah-jibril-the-first-nigerian-woman-to-vie-for-the-presidency|work=Face2Face Africa|accessdate=29 June 2021}}</ref> Yeye ni wa kabila la Nupe katika eneo la serikali ya mtaa ya Pategi katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] . Alipata elimu yake ya sekondari katika Shule ya Queen Elizabeth, [[Ilorin]], ambapo alicheza mpira wa kikapu na alikuwa nahodha wa michezo ya nyumbani ambaye alishindana katika mashindano ya kuruka juu na kukimbia. Akiwa mtoto, alitaka kuwa [[Tabibu|mtaalamu wa matibabu]], lakini hii iliisha baada ya kupokea udhamini wa kupata diploma ya elimu nchini [[Ufalme wa Muungano|Uingereza]] . Hata hivyo, baada ya kurudi [[Nigeria]], Jibril alichukua miadi na Chuo cha Ualimu cha Juu, [[Kano]], kufundisha elimu ya viungo na afya. Alipata shahada yake ya kwanza katika uongozi wa burudani kutoka Chuo cha Wafanyakazi Wakuu huko Fort Leavenworth, Jiji la Kansas . <ref name="peoplesdaily">{{Rejea habari}}</ref> Jibril pia ana shahada ya uzamili katika saikolojia ya elimu pamoja na mwongozo na shahada ya chini katika ushauri nasaha kutoka Chuo Kikuu cha Lagos . <ref name="peoplesdaily" /> Kabla ya kupendezwa na siasa, alikuwa akifanya kazi kwenye tasnifu kuhusu saikolojia ya kijamii katika Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello, [[Zaria]] . Kwa kuthamini ushiriki wake wa kidini, Jibril alipata udhamini kutoka The Living Word Seminary nchini [[Dola ya Marekani|Marekani]] ili kuanzisha Shahada ya Uzamivu katika Motisha ya Kikristo. Jibril ni mtetezi wa elimu ya maadili, ambayo anaamini ndiyo kiungo kinachokosekana katika maendeleo ya kibinafsi yenye ufanisi. Mnamo 2006, kitabu chake, ''Maadili ya Maendeleo'', kilichapishwa ili kuunga mkono lengo lake. Chapisho lake la awali, ''Vidokezo vya Uzazi Bora: Kwa Maisha Bora ya Familia'', lilichapishwa ili kuunga mkono tawi la Makurdi la Chama cha Wake wa Maafisa wa Jeshi la Nigeria, Brigedi ya Etutu. == Kazi ya siasa == Jitihada za Jibril za kugombea nafasi ya umma zilianza mwaka wa 1983 alipogombea kuwa seneta katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] . Kulingana naye, hamu ya kubadilisha mawazo ya Wanigeria kuhusu siasa ndiyo iliyomsukuma kuijiunga nayo. Amesema kwamba jina lake, "Sarah", linajumuisha maono yake kwa Nigeria. Jibril pia aliteuliwa kuwa kamishna wa maendeleo ya kijamii, vijana, na michezo katika Jimbo la Kwara, na amehudumu katika nyadhifa mbalimbali za michezo, ikiwa ni pamoja na baraza la michezo la [[Kaduna (jimbo)|Jimbo la Kaduna]] . <ref name="onlinenigeriafirst">{{Rejea tovuti|url=http://www.onlinenigeria.com/people/ad.asp?blurb=75|title=Sarah Jubril|work=Onlinenigeria.com}}</ref> Mnamo 1992, aligombea kuwa rais chini ya Chama cha Kidemokrasia cha Jamii lakini akashika nafasi ya nne katika uchaguzi wa awali, ingawa alishinda uteuzi wa urais kwa jimbo lake, Kwara. <ref name="onlinenigeriafirst" /> Aligombea tena kuwa rais mnamo 1998, kwenye jukwaa la Chama cha Kidemokrasia cha Watu (PDP) lakini alishindwa na [[Olusegun Obasanjo]] . == Maisha binafsi == Jibril ni mjane wa Brigedia Jenerali Jibril, na wana watoto wanne na wajukuu. Kwa kuwa ameolewa na mwanajeshi mkuu, alihudumu kama katibu wa tawi la [[Jimbo la Lagos]] la Chama cha Wake wa Maafisa wa Jeshi la Nigeria . Anazungumza kwa ufasaha Nupe, [[Kihausa|Hausa]], [[Kiyoruba|Yoruba]], na Kiingereza. <ref name="peoplesdaily4">''Humbe, Miriam.'' "Sarah Jibril: Unveiling the amazing world of 'Madam Ethics'"''. Peoples Daily. Abuja, Nigeria. Archived from'' the original ''on 28 October 2013. Retrieved 20 May 2021.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasaikolojia wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1945]] [[Jamii:Watu walio hai]] 1gnzuzoh6p8h0yp726cdqklvz8ut6gt 1507393 1507392 2026-04-19T14:34:30Z Godfavor22 83108 1507393 wikitext text/x-wiki '''Sarah Nnadzwa Jibril''' (alizaliwa 1945) ni mwanasiasa wa Nigeria, mwanasaikolojia, mtetezi wa mageuzi ya kijamii, na mfadhili . Anajulikana kwa kuhudumu kama mshauri maalum wa Rais [[Goodluck Jonathan]] kuhusu maadili na kwa utetezi wake wa ukombozi na uwezeshaji wa wanawake na watoto wa Nigeria. Jibril ndiye mgombea wa kwanza mwanamke wa urais wa Nigeria katika uchaguzi wa awali na mkuu, akiwa amegombea urais mara nne. <ref name="aka">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=A0I5gsKiDasC&dq=sarah+jibril&pg=PA108|title=Nigerian Women Of Distinction, Honour And Exemplary Presidential Qualities : Equal Opportunities For All Genders (White, Black Or Coloured People).|last=Aka|first=Jubril Olabode|date=2012|publisher=Trafford Publishing|isbn=9781466915541|page=108|access-date=30 June 2021}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Sarah Nnadzwa alizaliwa katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] mnamo Machi 1945, kabla ya Nigeria kuwa taifa huru. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ntreh|first=Nii|title=In praise of Sarah Jibril, the first Nigerian woman to vie for the presidency|url=https://face2faceafrica.com/article/in-praise-of-sarah-jibril-the-first-nigerian-woman-to-vie-for-the-presidency|work=Face2Face Africa|accessdate=29 June 2021}}</ref> Yeye ni wa kabila la Nupe katika eneo la serikali ya mtaa ya Pategi katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] . Alipata elimu yake ya sekondari katika Shule ya Queen Elizabeth, [[Ilorin]], ambapo alicheza mpira wa kikapu na alikuwa nahodha wa michezo ya nyumbani ambaye alishindana katika mashindano ya kuruka juu na kukimbia. Akiwa mtoto, alitaka kuwa [[Tabibu|mtaalamu wa matibabu]], lakini hii iliisha baada ya kupokea udhamini wa kupata diploma ya elimu nchini [[Ufalme wa Muungano|Uingereza]] . Hata hivyo, baada ya kurudi [[Nigeria]], Jibril alichukua miadi na Chuo cha Ualimu cha Juu, [[Kano]], kufundisha elimu ya viungo na afya. Alipata shahada yake ya kwanza katika uongozi wa burudani kutoka Chuo cha Wafanyakazi Wakuu huko Fort Leavenworth, Jiji la Kansas . <ref name="peoplesdaily">{{Rejea habari}}</ref> Jibril pia ana shahada ya uzamili katika saikolojia ya elimu pamoja na mwongozo na shahada ya chini katika ushauri nasaha kutoka Chuo Kikuu cha Lagos . Kabla ya kupendezwa na siasa, alikuwa akifanya kazi kwenye tasnifu kuhusu saikolojia ya kijamii katika Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello, [[Zaria]] . Kwa kuthamini ushiriki wake wa kidini, Jibril alipata udhamini kutoka The Living Word Seminary nchini [[Dola ya Marekani|Marekani]] ili kuanzisha Shahada ya Uzamivu katika Motisha ya Kikristo. Jibril ni mtetezi wa elimu ya maadili, ambayo anaamini ndiyo kiungo kinachokosekana katika maendeleo ya kibinafsi yenye ufanisi. Mnamo 2006, kitabu chake, ''Maadili ya Maendeleo'', kilichapishwa ili kuunga mkono lengo lake. Chapisho lake la awali, ''Vidokezo vya Uzazi Bora: Kwa Maisha Bora ya Familia'', lilichapishwa ili kuunga mkono tawi la Makurdi la Chama cha Wake wa Maafisa wa Jeshi la Nigeria, Brigedi ya Etutu. == Kazi ya siasa == Jitihada za Jibril za kugombea nafasi ya umma zilianza mwaka wa 1983 alipogombea kuwa seneta katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] . Kulingana naye, hamu ya kubadilisha mawazo ya Wanigeria kuhusu siasa ndiyo iliyomsukuma kuijiunga nayo. Amesema kwamba jina lake, "Sarah", linajumuisha maono yake kwa Nigeria. Jibril pia aliteuliwa kuwa kamishna wa maendeleo ya kijamii, vijana, na michezo katika Jimbo la Kwara, na amehudumu katika nyadhifa mbalimbali za michezo, ikiwa ni pamoja na baraza la michezo la [[Kaduna (jimbo)|Jimbo la Kaduna]] . <ref name="onlinenigeriafirst">{{Rejea tovuti|url=http://www.onlinenigeria.com/people/ad.asp?blurb=75|title=Sarah Jubril|work=Onlinenigeria.com}}</ref> Mnamo 1992, aligombea kuwa rais chini ya Chama cha Kidemokrasia cha Jamii lakini akashika nafasi ya nne katika uchaguzi wa awali, ingawa alishinda uteuzi wa urais kwa jimbo lake, Kwara. <ref name="onlinenigeriafirst" /> Aligombea tena kuwa rais mnamo 1998, kwenye jukwaa la Chama cha Kidemokrasia cha Watu (PDP) lakini alishindwa na [[Olusegun Obasanjo]] . == Maisha binafsi == Jibril ni mjane wa Brigedia Jenerali Jibril, na wana watoto wanne na wajukuu. Kwa kuwa ameolewa na mwanajeshi mkuu, alihudumu kama katibu wa tawi la [[Jimbo la Lagos]] la Chama cha Wake wa Maafisa wa Jeshi la Nigeria . Anazungumza kwa ufasaha Nupe, [[Kihausa|Hausa]], [[Kiyoruba|Yoruba]], na Kiingereza. <ref name="peoplesdaily4">''Humbe, Miriam.'' "Sarah Jibril: Unveiling the amazing world of 'Madam Ethics'"''. Peoples Daily. Abuja, Nigeria. Archived from'' the original ''on 28 October 2013. Retrieved 20 May 2021.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasaikolojia wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1945]] [[Jamii:Watu walio hai]] 3yw9t8t2cs9o15g3td3qcany2lpd0kf 1507399 1507393 2026-04-19T14:47:50Z Riccardo Riccioni 452 1507399 wikitext text/x-wiki '''Sarah Nnadzwa Jibril''' (alizaliwa 1945) ni mwanasiasa, mwanasaikolojia, mtetezi wa mageuzi ya kijamii, na mfadhili wa Nigeria. Anajulikana kwa kuhudumu kama mshauri maalum wa Rais [[Goodluck Jonathan]] kuhusu maadili na kwa utetezi wake wa ukombozi na uwezeshaji wa wanawake na watoto wa Nigeria. Jibril ndiye mgombea wa kwanza mwanamke wa urais wa Nigeria katika uchaguzi wa awali na mkuu, akiwa amegombea urais mara nne. <ref name="aka">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=A0I5gsKiDasC&dq=sarah+jibril&pg=PA108|title=Nigerian Women Of Distinction, Honour And Exemplary Presidential Qualities : Equal Opportunities For All Genders (White, Black Or Coloured People).|last=Aka|first=Jubril Olabode|date=2012|publisher=Trafford Publishing|isbn=9781466915541|page=108|access-date=30 June 2021}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Sarah Nnadzwa alizaliwa katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] mnamo Machi 1945, kabla ya Nigeria kuwa taifa huru. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ntreh|first=Nii|title=In praise of Sarah Jibril, the first Nigerian woman to vie for the presidency|url=https://face2faceafrica.com/article/in-praise-of-sarah-jibril-the-first-nigerian-woman-to-vie-for-the-presidency|work=Face2Face Africa|accessdate=29 June 2021}}</ref> Yeye ni wa kabila la Nupe katika eneo la serikali ya mtaa ya Pategi katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] . Alipata elimu yake ya sekondari katika Shule ya Queen Elizabeth, [[Ilorin]], ambapo alicheza mpira wa kikapu na alikuwa nahodha wa michezo ya nyumbani ambaye alishindana katika mashindano ya kuruka juu na kukimbia. Akiwa mtoto, alitaka kuwa [[Tabibu|mtaalamu wa matibabu]], lakini hii iliisha baada ya kupokea udhamini wa kupata diploma ya elimu nchini [[Ufalme wa Muungano|Uingereza]] . Hata hivyo, baada ya kurudi [[Nigeria]], Jibril alichukua miadi na Chuo cha Ualimu cha Juu, [[Kano]], kufundisha elimu ya viungo na afya. Alipata shahada yake ya kwanza katika uongozi wa burudani kutoka Chuo cha Wafanyakazi Wakuu huko Fort Leavenworth, Jiji la Kansas . <ref name="peoplesdaily">{{Rejea habari}}</ref> Jibril pia ana shahada ya uzamili katika saikolojia ya elimu pamoja na mwongozo na shahada ya chini katika ushauri nasaha kutoka Chuo Kikuu cha Lagos . Kabla ya kupendezwa na siasa, alikuwa akifanya kazi kwenye tasnifu kuhusu saikolojia ya kijamii katika Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello, [[Zaria]] . Kwa kuthamini ushiriki wake wa kidini, Jibril alipata udhamini kutoka The Living Word Seminary nchini [[Dola ya Marekani|Marekani]] ili kuanzisha Shahada ya Uzamivu katika Motisha ya Kikristo. Jibril ni mtetezi wa elimu ya maadili, ambayo anaamini ndiyo kiungo kinachokosekana katika maendeleo ya kibinafsi yenye ufanisi. Mnamo 2006, kitabu chake, ''Maadili ya Maendeleo'', kilichapishwa ili kuunga mkono lengo lake. Chapisho lake la awali, ''Vidokezo vya Uzazi Bora: Kwa Maisha Bora ya Familia'', lilichapishwa ili kuunga mkono tawi la Makurdi la Chama cha Wake wa Maafisa wa Jeshi la Nigeria, Brigedi ya Etutu. == Kazi ya siasa == Jitihada za Jibril za kugombea nafasi ya umma zilianza mwaka wa 1983 alipogombea kuwa seneta katika [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]] . Kulingana naye, hamu ya kubadilisha mawazo ya Wanigeria kuhusu siasa ndiyo iliyomsukuma kuijiunga nayo. Amesema kwamba jina lake, "Sarah", linajumuisha maono yake kwa Nigeria. Jibril pia aliteuliwa kuwa kamishna wa maendeleo ya kijamii, vijana, na michezo katika Jimbo la Kwara, na amehudumu katika nyadhifa mbalimbali za michezo, ikiwa ni pamoja na baraza la michezo la [[Kaduna (jimbo)|Jimbo la Kaduna]] . <ref name="onlinenigeriafirst">{{Rejea tovuti|url=http://www.onlinenigeria.com/people/ad.asp?blurb=75|title=Sarah Jubril|work=Onlinenigeria.com}}</ref> Mnamo 1992, aligombea kuwa rais chini ya Chama cha Kidemokrasia cha Jamii lakini akashika nafasi ya nne katika uchaguzi wa awali, ingawa alishinda uteuzi wa urais kwa jimbo lake, Kwara. <ref name="onlinenigeriafirst" /> Aligombea tena kuwa rais mnamo 1998, kwenye jukwaa la Chama cha Kidemokrasia cha Watu (PDP) lakini alishindwa na [[Olusegun Obasanjo]] . == Maisha binafsi == Jibril ni mjane wa Brigedia Jenerali Jibril, na wana watoto wanne na wajukuu. Kwa kuwa ameolewa na mwanajeshi mkuu, alihudumu kama katibu wa tawi la [[Jimbo la Lagos]] la Chama cha Wake wa Maafisa wa Jeshi la Nigeria . Anazungumza kwa ufasaha Nupe, [[Kihausa|Hausa]], [[Kiyoruba|Yoruba]], na Kiingereza. <ref name="peoplesdaily4">''Humbe, Miriam.'' "Sarah Jibril: Unveiling the amazing world of 'Madam Ethics'"''. Peoples Daily. Abuja, Nigeria. Archived from'' the original ''on 28 October 2013. Retrieved 20 May 2021.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanasaikolojia wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasiasa wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1945]] [[Jamii:Watu walio hai]] hyx4tnnwe76unxdcbswptdvk60utfww Homo erectus 0 229248 1507394 2026-04-19T14:38:25Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Picha:Homo.erectus.adult.female.smithsonian.timevanson.flickr.jpg|thumb|Homo erectus wa kiume.]] [[File:Homo_lineage_2017update.svg|thumb|200px|Uenezi wa jenasi ''Homo'' kwa wakati na mahali kuanzia miaka 2,000,000 iliyopita.]] '''''Homo erectus''''' (maana ya [[Kilatini]] ni "mtu aliyesimama") katika [[uainishaji wa kisayansi]] ni [[spishi]] iliyokoma ya [[zamadamu]] Spishi hiyo imekadiriwa kuanza kuwepo miaka [[milioni]] 2 iliyopita kutokana na Homo...' 1507394 wikitext text/x-wiki [[Picha:Homo.erectus.adult.female.smithsonian.timevanson.flickr.jpg|thumb|Homo erectus wa kiume.]] [[File:Homo_lineage_2017update.svg|thumb|200px|Uenezi wa jenasi ''Homo'' kwa wakati na mahali kuanzia miaka 2,000,000 iliyopita.]] '''''Homo erectus''''' (maana ya [[Kilatini]] ni "mtu aliyesimama") katika [[uainishaji wa kisayansi]] ni [[spishi]] iliyokoma ya [[zamadamu]] Spishi hiyo imekadiriwa kuanza kuwepo miaka [[milioni]] 2 iliyopita kutokana na [[Homo habilis]] (anayeitwa pia Australopithecus habilis). Homo erectus alikuwa wa kwanza kusimama daima juu ya [[miguu]] yake miwili, [[Wawindaji-wakusanyaji|kuwinda]] na kumudu [[moto]], na kutoka [[bara]] la [[Afrika]] hata alienea kote [[Asia]] na [[Ulaya]] (aliyebaki [[Afrika]] anaitwa pia ''[[Homo ergaster]]'') kabla ya kugawanyika katika nususpishi au spishi mpya mbalimbali kama ''[[Homo georgicus]]'', ''[[Homo antecessor]]'', na hasa ''[[Homo heidelbergensis]]'', wa kwanza kujenga makazi ya kudumu na [[Mazishi|kuzika]] wafu, n.k. Kwa jumla Homo erectus alidumu zaidi ya miaka milioni moja. Wengi wanaona spishi nyingi zilizopendekezwa awali kuwa nususpishi tu za Homo erectus. Miaka 800,000–200,000 iliyopita, wakati wa mabadiliko makubwa ya [[hali ya hewa]], [[ubongo]] wa [[jenasi]] [[Homo]] ulikua sana na kupata uwezo wa kufanya mambo mengi mapya katika mahusiano na katika kukabili [[mazingira]] ambayo yalizidi kubadilika na kudai maitikio tofauti ili kudumisha [[uhai]] wa jenasi yenyewe. Hata hivyo kwamba [[Binadamu|Homo sapiens]] ametokana na Homo erectus moja kwa moja ni dhana inayozidi kupingwa. Wengi wanakubali Homo sapiens alitokana na Homo ergaster kupitia [[Homo heidelbergensis]]. ==Tanbihi== {{Marejeo}} ==Marejeo== * {{cite book |last1=Boaz |first1=N. T. |last2=Ciochon |first2=R. |author2-link=Russell Ciochon |year=2004 |title=Dragon Bone Hill: An Ice-Age Saga of Homo erectus |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-803488-9}} * {{cite journal |first=S. C. |last=Antón |year=2003 |title=Natural history of ''Homo erectus''<sup>†</sup> |journal=American Journal of Biological Anthropology |volume=122 |issue=S37 |pages=126–170 |doi=10.1002/ajpa.10399 |doi-access=free|pmid=14666536 |bibcode=2003AJPA..122S.126A }} * {{cite book |last=Theunissen |first=B. |year=1989 |title=Eugène Dubois and the Ape-Man from Java |publisher=Kluwer Academic Publishers |isbn=978-1-55608-081-4}} ==Viungo vya nje== {{Commons category|Homo erectus}} {{Wikispecies|Homo erectus|''Homo erectus''}} * [http://www.bradshawfoundation.com/origins/homo_erectus.php Homo erectus] Origins – Exploring the Fossil Record – Bradshaw Foundation * [http://www.archaeologyinfo.com/homoerectus.htm Archaeology Info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516125629/http://www.archaeologyinfo.com/homoerectus.htm |date=16 May 2011 }} * [http://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/species/homo-erectus Homo erectus] – The Smithsonian Institution's Human Origins Program * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/6937476.stm Possible co-existence with Homo Habilis] – BBC News * [[John D. Hawks|John Hawks]]'s [http://johnhawks.net/weblog/fossils/middle/kocabas/kappelman_2007_kocabas_tuberculosis.html discussion of the Kocabas fossil] * [https://web.archive.org/web/20080511210522/http://www-personal.une.edu.au/~pbrown3/palaeo.html Peter Brown's Australian and Asian Palaeoanthropology] * [http://atlasofhumanevolution.com/HomoErectus.asp The Age of Homo erectus] – Interactive Map of the Journey of Homo erectus out of Africa * [http://humanorigins.si.edu/evidence/human-evolution-timeline-interactive Human Timeline (Interactive)] – [[Smithsonian Institution|Smithsonian]], [[National Museum of Natural History]] (August 2016). {{mbegu-biolojia}} [[Jamii:Hominini]] [[Jamii:Historia]] ktrjvnxykkzj45roxd1q1qgbjps39h2 James Duff (mfanyabiashara) 0 229249 1507396 2026-04-19T14:43:31Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''James Ernest Duff''' (Alizaliwa [[1961]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=James Duff |url=https://www.forbes.com/profile/james-duff/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Pamoja na kaka yake Thomas Duff, anamiliki kwa ushirikiano ''Southern Tire Mart'', muuzaji mkubwa zaidi wa matairi ya lori na mtengenezaji wa matairi yaliyorejeshwa (retread) nchini Marekani, na ''Duff Capital Investors'', biashara ku...' 1507396 wikitext text/x-wiki '''James Ernest Duff''' (Alizaliwa [[1961]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=James Duff |url=https://www.forbes.com/profile/james-duff/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Pamoja na kaka yake Thomas Duff, anamiliki kwa ushirikiano ''Southern Tire Mart'', muuzaji mkubwa zaidi wa matairi ya lori na mtengenezaji wa matairi yaliyorejeshwa (retread) nchini Marekani, na ''Duff Capital Investors'', biashara kubwa zaidi ya kibinafsi inayomilikiwa huko Mississippi.<ref>{{cite web |title=James Duff |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Kwa utajiri wa dola bilioni 4.1 kila mmoja, ndugu wa Duff ndio watu tajiri zaidi huko [[Mississippi]].<ref>{{cite web |title=James Duff |url=https://www.forbes.com/profile/james-duff/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1961]] [[Jamii:Watu walio hai]] 21tbuent95oqh4iktarw6s1hn9zc8bf Thomas Duff (mfanyabiashara) 0 229250 1507400 2026-04-19T14:48:12Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Thomas Milton Duff''' (Alizaliwa [[Desemba 31]], [[1956]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Thomas Duff |url=https://www.forbes.com/profile/thomas-duff/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Pamoja na kaka yake [[James Duff]], anamiliki kwa ushirikiano ''Southern Tire Mart'', muuzaji mkubwa zaidi wa matairi ya lori na mtengenezaji wa matairi yaliyorejeshwa (retread) nchini Marekani, na ''Duf...' 1507400 wikitext text/x-wiki '''Thomas Milton Duff''' (Alizaliwa [[Desemba 31]], [[1956]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Thomas Duff |url=https://www.forbes.com/profile/thomas-duff/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Pamoja na kaka yake [[James Duff]], anamiliki kwa ushirikiano ''Southern Tire Mart'', muuzaji mkubwa zaidi wa matairi ya lori na mtengenezaji wa matairi yaliyorejeshwa (retread) nchini Marekani, na ''Duff Capital Investors'', biashara kubwa zaidi ya kibinafsi wanayomilikiwa huko [[Mississippi]].<ref>{{cite web |title=Thomas Duff |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Kwa utajiri wa dola bilioni 4.1, ndugu wa Duff ndio watu tajiri zaidi huko Mississippi.<ref>{{cite web |title=Thomas Duff |url=https://www.forbes.com/profile/thomas-duff/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1956]] [[Jamii:Watu walio hai]] rz1xrjsyhvv4x64g3am1fw10tybuoqz Nas Is Like 0 229251 1507401 2026-04-19T14:48:18Z Muddyb 379 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Infobox song | Jina = Nas Is Like | Aina ya wimbo = single | Msanii = [[Nas]] | Kava = Nas_is_like.jpg | Maelezo = Jalada la wimbo wa "Nas Is Like" | Albamu = [[I Am... (Nas album)|I Am...]] | Umerekodiwa = 1998 | Umetolewa = 20 Februari 1999 | Lugha = Kiingereza | Urefu = 3:57 | Mtunzi = [[Nas|Nasir Jones]], [[DJ Premier|Chris Martin]] | Studio = | Mtayarishaji = [...' 1507401 wikitext text/x-wiki {{Infobox song | Jina = Nas Is Like | Aina ya wimbo = single | Msanii = [[Nas]] | Kava = Nas_is_like.jpg | Maelezo = Jalada la wimbo wa "Nas Is Like" | Albamu = [[I Am... (Nas album)|I Am...]] | Umerekodiwa = 1998 | Umetolewa = 20 Februari 1999 | Lugha = Kiingereza | Urefu = 3:57 | Mtunzi = [[Nas|Nasir Jones]], [[DJ Premier|Chris Martin]] | Studio = | Mtayarishaji = [[DJ Premier]] | Nyimbo = | awali = [[Grand Finale (song)|Grand Finale]] | namba ya awali = 1998 | wimbo namba = 1999 | ijayo = [[Hate Me Now]] | namba ijayo = 1999 | Misc = {{External music video|{{YouTube|VC4ORS5n9Hg|"Nas Is Like"}}}} }} "'''Nas Is Like'''" ni wimbo wa kwanza kutolewa kama singo kutoka kwenye albamu ya tatu ya rapa [[Nas]] iitwayo ''[[I Am... (Nas album)|I Am...]]''. Wimbo huu ni ushirikiano wa sita kati ya Nas na mtayarishaji mashuhuri [[DJ Premier]]. Wimbo huu ulipokelewa vizuri sana na wakosoaji wa muziki kwani ulionekana kurudi kwenye misingi ya hip hop baada ya Nas kufanya kazi zenye mwelekeo wa kibiashara zaidi. == Utayarishaji == Katika simulizi ya "14 Deadly Secrets" ya DJ Premier, alieleza namna wimbo huu ulivyozaliwa: {{Blockquote|Siku niliyotengeneza rekodi hii, nilikuwa nyumbani kwangu Long Island na nilipata santuri ya zamani niliyotaka kuitupa. Ilikuwa rekodi ya inchi kumi kutoka kanisa la Lutheran... kitu fulani kikaniambia "kabla hujaitupa, iweke kwenye santuri uone kama utapata chochote". Nikapata sampuli ya "Nas Is Like", nikaivunja katika sehemu tatu, nikaichanganya na mdundo wa ngoma niliokuwa nao tayari... na hapo "Nas Is Like" ikazaliwa.}} == Sampuli == Wimbo huu unajulikana kwa kutumia sampuli ambazo zilikuwa fumbo kwa miaka mingi kwa watafutaji wa rekodi za zamani (cratediggers). Sampuli kuu iligundulika baadaye kuwa ni "What Child Is This?" ya John Rydgren na Bob R. Way ya mwaka 1966. Mbali na hiyo, wimbo una sauti zilizochanganywa (scratched) kutoka kwenye nyimbo za zamani za Nas kama "[[It Ain't Hard to Tell]]" na "[[Street Dreams (song)|Street Dreams]]", pamoja na sauti za ndege na sauti ya [[Biz Markie]]. == Video ya muziki == Video ya wimbo huu iliongozwa na Nick Quested, ikimwonyesha Nas akirapa kwenye mitaa ya Queensbridge. Video hii inahusisha mastaa kama mchezaji wa [[NBA]] [[Ron Artest]] na rapa [[Nature]]. Ni video ya kwanza kwenye chaneli yake ya [[YouTube]] kufikisha watazamaji zaidi ya milioni 100. == Chati == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! scope="col" | Chati (1999) ! scope="col" | Nafasi ya juu |- | Canada ([[Nielsen Soundscan]]) || 14 |- | Marekani (''Billboard'' Hot 100) || 86 |- | Marekani (Hot R&B/Hip-Hop Songs) || 30 |- | Marekani (Hot Rap Singles) || 3 |} == Orodha ya nyimbo == === Upande A === 1. "Nas Is Like" (Main) – 3:50 2. "Nas Is Like" (Clean) – 3:57 3. "Nas Is Like" (Instrumental) – 3:57 === Upande B === 1. "Dr. Knockboots" (Main) – 2:25 2. "Dr. Knockboots" (Clean) – 2:25 3. "Dr. Knockboots" (Instrumental) – 2:25 == Marejeo == {{reflist}} {{Nas singles}} [[Jamii:Nyimbo za 1999]] [[Jamii:Nyimbo za Nas]] [[Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na DJ Premier]] [[Jamii:Nyimbo za 1998]] [[Jamii:WikiGap JWK 2026]] {{hip-hop-song-stub}} qt3pyif7lwppewn3na2bwpx5yz99g0f Faili:Nas is like.jpg 6 229252 1507402 2026-04-19T14:49:44Z Muddyb 379 Anwani kutoka enwiki: https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nas_is_like.jpg 1507402 wikitext text/x-wiki == Muhtasari == Anwani kutoka enwiki: https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nas_is_like.jpg == Hatimiliki == {{Non-free album cover}} hpfs12ktz3umdobj1c818mgwlus0150 Yejide Kilanko 0 229253 1507403 2026-04-19T14:52:31Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Yejide Kilanko''' (alizaliwa [[1975]]) ni [[mwandishi]] wa [[hadithi]] za kubuni na mfanyakazi wa kijamii mwenye asili ya Kanada na Nigeria . Anajulikana kwa kushughulikia ukatili dhidi ya wanawake katika kazi yake. Riwaya yake ya kwanza, ''Daughters Who Walk This Path'', ilikuwa kitabu kilichouzwa zaidi cha hadithi za kubuni za Kanada mwaka wa 2012. <ref>{{Rejea tovuti|title=Yejide Kilanko {{!}} Penguin Random House|url=https://www.penguinrandomhouse.c...' 1507403 wikitext text/x-wiki '''Yejide Kilanko''' (alizaliwa [[1975]]) ni [[mwandishi]] wa [[hadithi]] za kubuni na mfanyakazi wa kijamii mwenye asili ya Kanada na Nigeria . Anajulikana kwa kushughulikia ukatili dhidi ya wanawake katika kazi yake. Riwaya yake ya kwanza, ''Daughters Who Walk This Path'', ilikuwa kitabu kilichouzwa zaidi cha hadithi za kubuni za Kanada mwaka wa 2012. <ref>{{Rejea tovuti|title=Yejide Kilanko {{!}} Penguin Random House|url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/246934/yejide-kilanko/|accessdate=2025-01-21|work=PenguinRandomhouse.com|language=en-US}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Kilanko alizaliwa mwaka wa 1975 huko [[Ibadan]], [[Nigeria]], ambapo baba yake alifanya kazi kama [[profesa]] wa chuo kikuu. Alianza kuandika mashairi akiwa na umri mdogo. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|date=2020-06-18|title=Newcomer Stories: Yejide Kilanko|url=https://www.chatham-kent.ca/Newcomers/choose-chatham-kent/newcomer-stories/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Chatham-Kent|language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Mbaye|first=Ndeye Sene|date=2013-04-22|title=Daughters who walk the path by Yejide Kilanko|url=https://afrobooks.org/2013/04/22/daughters-who-walk-the-path-by-yejide-kilanko/|accessdate=2020-11-14|work=Afrobooks|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Rejea tovuti|title=Yejide Kilanko|url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/246934/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Penguin Random House|language=en-US}}</ref> Alisoma sayansi ya siasa katika [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] . <ref name=":3">{{Rejea tovuti|date=2012|title=Yejide Kilanko|url=https://writersfestival.org/authors/earlier/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Ottawa International Writers Festival}}</ref> Mnamo 2000, Kilanko aliondoka Nigeria, na kuhamia Laurel, Maryland, nchini Marekani. Kisha akahamia Kanada mwaka 2004, ambapo sasa anaishi [[Chatham-Kent, Ontario|Chatham-Kent]], [[Ontario]] . <ref name=":02">{{Rejea tovuti|date=2020-06-18|title=Newcomer Stories: Yejide Kilanko|url=https://www.chatham-kent.ca/Newcomers/choose-chatham-kent/newcomer-stories/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Chatham-Kent|language=en}}</ref> <ref name=":32">{{Rejea tovuti|date=2012|title=Yejide Kilanko|url=https://writersfestival.org/authors/earlier/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Ottawa International Writers Festival}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Carlucci|first=Paul|date=2012-09-10|title=Africa: Review - Daughters Who Walk This Path|url=https://allafrica.com/stories/201209100928.html|accessdate=2020-11-14|work=AllAfrica|language=en}}</ref> Huko Kanada, alisomea kazi ya kijamii katika Chuo Kikuu cha Victoria na Chuo Kikuu cha Windsor . <ref name=":12">{{Rejea tovuti|author=Mbaye|first=Ndeye Sene|date=2013-04-22|title=Daughters who walk the path by Yejide Kilanko|url=https://afrobooks.org/2013/04/22/daughters-who-walk-the-path-by-yejide-kilanko/|accessdate=2020-11-14|work=Afrobooks|language=en-US}}</ref> <ref name=":33">{{Rejea tovuti|date=2012|title=Yejide Kilanko|url=https://writersfestival.org/authors/earlier/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Ottawa International Writers Festival}}</ref> Anafanya kazi kama mtaalamu wa afya ya akili ya watoto. <ref name=":03">{{Rejea tovuti|date=2020-06-18|title=Newcomer Stories: Yejide Kilanko|url=https://www.chatham-kent.ca/Newcomers/choose-chatham-kent/newcomer-stories/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Chatham-Kent|language=en}}</ref> <ref name=":22">{{Rejea tovuti|title=Yejide Kilanko|url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/246934/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Penguin Random House|language=en-US}}</ref> == Kazi ya uandishi == Kilanko mwanzoni alijikita katika ushairi, baadaye akageukia hadithi za kubuni. Alichochewa kuandika riwaya yake ya kwanza baada ya kukabiliana na majeraha ya ziada kutokana na kusikia kuhusu uzoefu wa watoto aliofanya nao kazi kama mshauri wa afya ya akili. <ref name=":4">''Mordi, Melissa (2019-06-03).'' "Yejide Kilanko: Shattering The Shackles Of Silence Through Writing"''. The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Kitabu chake cha kwanza, ''Daughters Who Walk This Path'', kilichapishwa mwaka wa 2012. Kikiwa katika mji wake wa Ibadan, kinashughulikia unyanyasaji wa kijinsia na ukatili dhidi ya wanawake na watoto nchini Nigeria, kikisimuliwa kupitia macho ya msimulizi wa mtoto. <ref name=":04">{{Rejea tovuti|date=2020-06-18|title=Newcomer Stories: Yejide Kilanko|url=https://www.chatham-kent.ca/Newcomers/choose-chatham-kent/newcomer-stories/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Chatham-Kent|language=en}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Ullery|first=Sarah|date=2018-05-17|title=10 Books by Nigerian Authors with Feminist Themes|url=https://bookriot.com/feminist-books-by-nigerian-authors/|accessdate=2020-11-14|work=Book Riot|language=en-US}}</ref> Kilielezewa na wakaguzi kama kinachovunja mipaka ya [[mwiko]] wa kujadili ukatili wa kijinsia, hasa nchini Nigeria. <ref name=":42">''Mordi, Melissa (2019-06-03).'' "Yejide Kilanko: Shattering The Shackles Of Silence Through Writing"''. The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Riwaya yake pia iliorodheshwa kwa Tuzo ya Fasihi ya Nigeria mnamo 2016, baada ya kutolewa huko na mchapishaji wa Nigeria. <ref>"11 Authors Shortlisted for the Nigerian Prize for Literature 2016"''. AllAfrica. 2016-07-17.''</ref> <ref>''Lasisi, Akeem (2016-07-15).'' "Women writers dominate shortlist of $100,000 literature prize"''. The Punch. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Zawadi hatimaye ilimwendea Abubakar Adam Ibrahim kwa kitabu chake ''Msimu wa Maua ya Crimson .'' <ref>''Sam-Duru, Prisca (2016-10-13).'' "2016 Winner of $100,000 Nigeria prize for Literature emerges"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Kazi ya kubuni iliyofuata ya Kilanko, riwaya ya ''Chasing Butterflies'', ilichapishwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 2015 kama mchango wa kuchangisha fedha kwa ajili ya Worldreader . Pia inajadili ukatili dhidi ya wanawake, ikizingatia ukatili wa majumbani. <ref name=":43">''Mordi, Melissa (2019-06-03).'' "Yejide Kilanko: Shattering The Shackles Of Silence Through Writing"''. The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2018-05-01|title=BN Prose – Book Excerpt: Chasing Butterflies by Yejide Kilanko|url=https://www.bellanaija.com/2018/05/bn-prose-book-excerpt-chasing-butterflies-yejide-kilanko/|accessdate=2020-11-14|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> Muswada wake wa riwaya yake inayofuata, ambayo "inasimulia hadithi za wauguzi wa kike wa Nigeria wanaoishi Marekani ambao waliuawa na waume zao wazee zaidi," uliorodheshwa kwa Tuzo ya Guernica ya Kanada ya Hadithi za Fasihi mnamo 2019 chini ya kichwa cha kazi ''"Moldable Women'' ". Ilichapishwa mnamo 2021 kama ''Jina Jema'' . <ref>{{Rejea tovuti|date=2022-04-25|title=Yejide Kilanko On the Making of "A Good Name"|url=https://www.bellanaija.com/2022/04/yejide-kilanko-on-the-making-of-a-good-name/|accessdate=2022-07-20|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> Kilanko anajitambulisha kama [[Ufeministi|mtetezi wa haki za wanawake]]. <ref name=":44">''Mordi, Melissa (2019-06-03).'' "Yejide Kilanko: Shattering The Shackles Of Silence Through Writing"''. The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Anasema anaahamasishwa hasa na waandishi wanawake wa Kiafrika na Kiafrika wa Marekani kama vile [[Buchi Emecheta]], [[Chika Unigwe]], [[Toni Morrison]] na [[Alice Walker]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Fantoni|first=Beatrice|date=2012-10-27|title=Chatham social worker's debut novel explores young women, abuse in Nigeria|url=https://windsorstar.com/life/chatham-social-workers-debut-novel-explores-young-women-abuse-in-nigeria|accessdate=2020-11-14|work=Windsor Star|language=en-CA}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1975]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] 6t03z15i9u1b6hl69dbul5n4iz9pqbz 1507619 1507403 2026-04-20T09:49:44Z Riccardo Riccioni 452 1507619 wikitext text/x-wiki '''Yejide Kilanko''' (alizaliwa [[1975]]) ni [[mwandishi]] wa [[hadithi]] za kubuni na mfanyakazi wa kijamii mwenye asili ya Kanada na Nigeria . Anajulikana kwa kushughulikia ukatili dhidi ya wanawake katika kazi yake. Riwaya yake ya kwanza, ''Daughters Who Walk This Path'', ilikuwa kitabu kilichouzwa zaidi cha hadithi za kubuni za Kanada mwaka wa 2012. <ref>{{Rejea tovuti|title=Yejide Kilanko {{!}} Penguin Random House|url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/246934/yejide-kilanko/|accessdate=2025-01-21|work=PenguinRandomhouse.com|language=en-US}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Kilanko alizaliwa mwaka wa 1975 huko [[Ibadan]], [[Nigeria]], ambapo baba yake alifanya kazi kama [[profesa]] wa chuo kikuu. Alianza kuandika mashairi akiwa na umri mdogo. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|date=2020-06-18|title=Newcomer Stories: Yejide Kilanko|url=https://www.chatham-kent.ca/Newcomers/choose-chatham-kent/newcomer-stories/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Chatham-Kent|language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Mbaye|first=Ndeye Sene|date=2013-04-22|title=Daughters who walk the path by Yejide Kilanko|url=https://afrobooks.org/2013/04/22/daughters-who-walk-the-path-by-yejide-kilanko/|accessdate=2020-11-14|work=Afrobooks|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Rejea tovuti|title=Yejide Kilanko|url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/246934/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Penguin Random House|language=en-US}}</ref> Alisoma sayansi ya siasa katika [[Chuo Kikuu cha Ibadan]] . <ref name=":3">{{Rejea tovuti|date=2012|title=Yejide Kilanko|url=https://writersfestival.org/authors/earlier/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Ottawa International Writers Festival}}</ref> Mnamo 2000, Kilanko aliondoka Nigeria, na kuhamia Laurel, Maryland, nchini Marekani. Kisha akahamia Kanada mwaka 2004, ambapo sasa anaishi [[Chatham-Kent, Ontario|Chatham-Kent]], [[Ontario]] . <ref name=":02">{{Rejea tovuti|date=2020-06-18|title=Newcomer Stories: Yejide Kilanko|url=https://www.chatham-kent.ca/Newcomers/choose-chatham-kent/newcomer-stories/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Chatham-Kent|language=en}}</ref> <ref name=":32">{{Rejea tovuti|date=2012|title=Yejide Kilanko|url=https://writersfestival.org/authors/earlier/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Ottawa International Writers Festival}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Carlucci|first=Paul|date=2012-09-10|title=Africa: Review - Daughters Who Walk This Path|url=https://allafrica.com/stories/201209100928.html|accessdate=2020-11-14|work=AllAfrica|language=en}}</ref> Huko Kanada, alisomea kazi ya kijamii katika Chuo Kikuu cha Victoria na Chuo Kikuu cha Windsor . <ref name=":12">{{Rejea tovuti|author=Mbaye|first=Ndeye Sene|date=2013-04-22|title=Daughters who walk the path by Yejide Kilanko|url=https://afrobooks.org/2013/04/22/daughters-who-walk-the-path-by-yejide-kilanko/|accessdate=2020-11-14|work=Afrobooks|language=en-US}}</ref> <ref name=":33">{{Rejea tovuti|date=2012|title=Yejide Kilanko|url=https://writersfestival.org/authors/earlier/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Ottawa International Writers Festival}}</ref> Anafanya kazi kama mtaalamu wa afya ya akili ya watoto. <ref name=":03">{{Rejea tovuti|date=2020-06-18|title=Newcomer Stories: Yejide Kilanko|url=https://www.chatham-kent.ca/Newcomers/choose-chatham-kent/newcomer-stories/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Chatham-Kent|language=en}}</ref> <ref name=":22">{{Rejea tovuti|title=Yejide Kilanko|url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/246934/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Penguin Random House|language=en-US}}</ref> == Kazi ya uandishi == Kilanko mwanzoni alijikita katika ushairi, baadaye akageukia hadithi za kubuni. Alichochewa kuandika riwaya yake ya kwanza baada ya kukabiliana na majeraha ya ziada kutokana na kusikia kuhusu uzoefu wa watoto aliofanya nao kazi kama mshauri wa afya ya akili. <ref name=":4">''Mordi, Melissa (2019-06-03).'' "Yejide Kilanko: Shattering The Shackles Of Silence Through Writing"''. The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Kitabu chake cha kwanza, ''Daughters Who Walk This Path'', kilichapishwa mwaka wa 2012. Kikiwa katika mji wake wa Ibadan, kinashughulikia unyanyasaji wa kijinsia na ukatili dhidi ya wanawake na watoto nchini Nigeria, kikisimuliwa kupitia macho ya msimulizi wa mtoto. <ref name=":04">{{Rejea tovuti|date=2020-06-18|title=Newcomer Stories: Yejide Kilanko|url=https://www.chatham-kent.ca/Newcomers/choose-chatham-kent/newcomer-stories/yejide-kilanko|accessdate=2020-11-14|work=Chatham-Kent|language=en}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Ullery|first=Sarah|date=2018-05-17|title=10 Books by Nigerian Authors with Feminist Themes|url=https://bookriot.com/feminist-books-by-nigerian-authors/|accessdate=2020-11-14|work=Book Riot|language=en-US}}</ref> Kilielezewa na wakaguzi kama kinachovunja mipaka ya [[mwiko]] wa kujadili ukatili wa kijinsia, hasa nchini Nigeria. <ref name=":42">''Mordi, Melissa (2019-06-03).'' "Yejide Kilanko: Shattering The Shackles Of Silence Through Writing"''. The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Riwaya yake pia iliorodheshwa kwa Tuzo ya Fasihi ya Nigeria mnamo 2016, baada ya kutolewa huko na mchapishaji wa Nigeria. <ref>"11 Authors Shortlisted for the Nigerian Prize for Literature 2016"''. AllAfrica. 2016-07-17.''</ref> <ref>''Lasisi, Akeem (2016-07-15).'' "Women writers dominate shortlist of $100,000 literature prize"''. The Punch. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Zawadi hatimaye ilimwendea Abubakar Adam Ibrahim kwa kitabu chake ''Msimu wa Maua ya Crimson .'' <ref>''Sam-Duru, Prisca (2016-10-13).'' "2016 Winner of $100,000 Nigeria prize for Literature emerges"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Kazi ya kubuni iliyofuata ya Kilanko, riwaya ya ''Chasing Butterflies'', ilichapishwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 2015 kama mchango wa kuchangisha fedha kwa ajili ya Worldreader . Pia inajadili ukatili dhidi ya wanawake, ikizingatia ukatili wa majumbani. <ref name=":43">''Mordi, Melissa (2019-06-03).'' "Yejide Kilanko: Shattering The Shackles Of Silence Through Writing"''. The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> <ref>{{Rejea tovuti|date=2018-05-01|title=BN Prose – Book Excerpt: Chasing Butterflies by Yejide Kilanko|url=https://www.bellanaija.com/2018/05/bn-prose-book-excerpt-chasing-butterflies-yejide-kilanko/|accessdate=2020-11-14|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> Muswada wake wa riwaya yake inayofuata, ambayo "inasimulia hadithi za wauguzi wa kike wa Nigeria wanaoishi Marekani ambao waliuawa na waume zao wazee zaidi," uliorodheshwa kwa Tuzo ya Guernica ya Kanada ya Hadithi za Fasihi mnamo 2019 chini ya kichwa cha kazi ''"Moldable Women'' ". Ilichapishwa mnamo 2021 kama ''Jina Jema'' . <ref>{{Rejea tovuti|date=2022-04-25|title=Yejide Kilanko On the Making of "A Good Name"|url=https://www.bellanaija.com/2022/04/yejide-kilanko-on-the-making-of-a-good-name/|accessdate=2022-07-20|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> Kilanko anajitambulisha kama [[Ufeministi|mtetezi wa haki za wanawake]]. <ref name=":44">''Mordi, Melissa (2019-06-03).'' "Yejide Kilanko: Shattering The Shackles Of Silence Through Writing"''. The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 2020-11-14.''</ref> Anasema anaahamasishwa hasa na waandishi wanawake wa Kiafrika na Kiafrika wa Marekani kama vile [[Buchi Emecheta]], [[Chika Unigwe]], [[Toni Morrison]] na [[Alice Walker]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Fantoni|first=Beatrice|date=2012-10-27|title=Chatham social worker's debut novel explores young women, abuse in Nigeria|url=https://windsorstar.com/life/chatham-social-workers-debut-novel-explores-young-women-abuse-in-nigeria|accessdate=2020-11-14|work=Windsor Star|language=en-CA}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1975]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Kanada]] [[Jamii:Waandishi wa Kanada]] fpt4p30zkdzs8bqd7qcstbrht19ax8a Jane Goldman (mwekezaji wa mali zisizohamishika) 0 229254 1507404 2026-04-19T14:52:34Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jane Goldman''' (Alizaliwa [[1955]]) ni mwekezaji bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya majengo (real estate).<ref>{{cite web |title=Jane Goldman |url=https://www.forbes.com/profile/jane-goldman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwenyekiti mwenza na mmiliki mwenza (pamoja na ndugu zake watatu) wa ''Solil Management'', kampuni ya uwekezaji wa majengo iliyoko [[New York City]].<ref>{{cite web |title=Jane Goldman |url=https://...' 1507404 wikitext text/x-wiki '''Jane Goldman''' (Alizaliwa [[1955]]) ni mwekezaji bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya majengo (real estate).<ref>{{cite web |title=Jane Goldman |url=https://www.forbes.com/profile/jane-goldman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni mwenyekiti mwenza na mmiliki mwenza (pamoja na ndugu zake watatu) wa ''Solil Management'', kampuni ya uwekezaji wa majengo iliyoko [[New York City]].<ref>{{cite web |title=Jane Goldman |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Yeye ni binti wa mwisho wa mwekezaji wa majengo [[Sol Goldman]].<ref>{{cite web |title=Jane Goldman |url=https://www.forbes.com/profile/jane-goldman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Mnamo Agosti [[2022]], ''Forbes'' ilikadiria utajiri wake kuwa dola bilioni 2.9.<ref name=NYMAGMidas>{{Google books |id=x-cCAAAAMBAJ |page=32 |title=New York Magazine: "The Midas Curse" by Dinitia Smith }} April 3, 1989</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2002/08/22/classified/paid-notice-deaths-goldman-lillian.html New York Times: "Paid Notice: Deaths GOLDMAN, LILLIAN"] August 22, 2002</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1955]] [[Jamii:Watu walio hai]] 6ugspud9bre9kxbkeaistnlm2wolklm Kigezo:Diskografia ya msanii 10 229255 1507405 2026-04-19T14:57:24Z Muddyb 379 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '<includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 22em; border-collapse: collapse; | abovestyle = background-color: #DADCED; font-size: 125%; font-weight: bold; | above = Orodha ya kazi za {{{msanii|{{PAGENAME}}}}} | image = {{#if:{{{picha|}}} | [[File:{{{picha}}}|frameless|alt={{{maelezo_picha|}}}]] }} | caption = {{{maelezo_picha|}}} | headerstyle = background-color: #DADCED; font-weight: bold; | header1 = Maelezo ya Kazi | label2 = Albamu za...' 1507405 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 22em; border-collapse: collapse; | abovestyle = background-color: #DADCED; font-size: 125%; font-weight: bold; | above = Orodha ya kazi za {{{msanii|{{PAGENAME}}}}} | image = {{#if:{{{picha|}}} | [[File:{{{picha}}}|frameless|alt={{{maelezo_picha|}}}]] }} | caption = {{{maelezo_picha|}}} | headerstyle = background-color: #DADCED; font-weight: bold; | header1 = Maelezo ya Kazi | label2 = Albamu za studio | data2 = {{{studio|}}} | label3 = Albamu za ushirikiano | data3 = {{{ushirikiano|}}} | label4 = Albamu za kikundi | data4 = {{{kikundi|}}} | label5 = Makusanyo (Compilations) | data5 = {{{makusanyo|}}} | label6 = Mixtapes | data6 = {{{mixtapes|}}} | label7 = EP | data7 = {{{ep|}}} | label8 = Single | data8 = {{{single|}}} | label9 = Video | data9 = {{{video|}}} | header10 = {{#if:{{{mauzo|}}}|Mauzo Duniani}} | data11 = {{{mauzo|}}} | header12 = {{#if:{{{tuzo|}}}|Tuzo}} | data13 = {{{tuzo|}}} }}</includeonly><noinclude> Hii ni template rahisi ya discography kwa ajili ya wasanii wa muziki. == Matumizi == <pre> {{Sanduku la Kazi za Msanii | msanii = | picha = | maelezo_picha = | studio = | ushirikiano = | kikundi = | makusanyo = | mixtapes = | ep = | single = | video = | mauzo = | tuzo = }} </pre> [[Jamii:Violezo vya Muziki]] </noinclude> ca4zp67b11r3aqmlv3z9cf91rhdnpve 1507406 1507405 2026-04-19T14:58:35Z Muddyb 379 1507406 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 22em; border-collapse: collapse; | abovestyle = background-color: #DADCED; font-size: 125%; font-weight: bold; | above = Orodha ya kazi za {{{msanii|{{PAGENAME}}}}} | image = {{#if:{{{picha|}}} | [[File:{{{picha}}}|frameless|alt={{{maelezo_picha|}}}]] }} | caption = {{{maelezo_picha|}}} | headerstyle = background-color: #DADCED; font-weight: bold; | header1 = Maelezo ya Kazi | label2 = Albamu za studio | data2 = {{{studio|}}} | label3 = Albamu za ushirikiano | data3 = {{{ushirikiano|}}} | label4 = Albamu za kikundi | data4 = {{{kikundi|}}} | label5 = Makusanyo (Compilations) | data5 = {{{makusanyo|}}} | label6 = Mixtapes | data6 = {{{mixtapes|}}} | label7 = EP | data7 = {{{ep|}}} | label8 = Single | data8 = {{{single|}}} | label9 = Video | data9 = {{{video|}}} | header10 = {{#if:{{{mauzo|}}}|Mauzo Duniani}} | data11 = {{{mauzo|}}} | header12 = {{#if:{{{tuzo|}}}|Tuzo}} | data13 = {{{tuzo|}}} }}</includeonly><noinclude> Hii ni template rahisi ya discography kwa ajili ya wasanii wa muziki. == Matumizi == <pre> {{Diskografia ya msanii | msanii = | picha = | maelezo_picha = | studio = | ushirikiano = | kikundi = | makusanyo = | mixtapes = | ep = | single = | video = | mauzo = | tuzo = }} </pre> [[Jamii:Violezo vya Muziki]] </noinclude> ogc5pi5ygf4y5y1hk6p801cfdof6vat Ukamaka Olisakwe 0 229256 1507407 2026-04-19T15:16:58Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ukamaka Evelyn Olisakwe''' (alizaliwa Oktoba 24, 1982) ni mwandishi [[Ufeministi|wa kike]] wa Nigeria, mwandishi wa hadithi fupi, na mwandishi wa filamu . Mnamo 2014 alichaguliwa kama mmoja wa waandishi 39 wenye matumaini makubwa zaidi [[Kusini kwa Sahara|Kusini mwa Jangwa la Sahara]] walio chini ya umri wa miaka 40, walioonyeshwa katika mradi wa Africa39 <ref>[[Margaret Busby]], [https://www.theguardian.com/books/booksblog/2014/apr/10/port-harcourt-wor...' 1507407 wikitext text/x-wiki '''Ukamaka Evelyn Olisakwe''' (alizaliwa Oktoba 24, 1982) ni mwandishi [[Ufeministi|wa kike]] wa Nigeria, mwandishi wa hadithi fupi, na mwandishi wa filamu . Mnamo 2014 alichaguliwa kama mmoja wa waandishi 39 wenye matumaini makubwa zaidi [[Kusini kwa Sahara|Kusini mwa Jangwa la Sahara]] walio chini ya umri wa miaka 40, walioonyeshwa katika mradi wa Africa39 <ref>[[Margaret Busby]], [https://www.theguardian.com/books/booksblog/2014/apr/10/port-harcourt-world-book-capital-2014-africa-39 "Africa39: How we chose the writers for Port Harcourt World Book Capital 2014"], ''[[The Guardian]]'', 10 April 2014.</ref> na kujumuishwa katika mkusanyiko wa vitabu ''Africa39: Uandishi Mpya kutoka Afrika Kusini mwa Sahara'' (uliohaririwa na [[Ellah Wakatama Allfrey|Ellah Allfrey]] ). <ref>[http://www.hayfestival.com/artistlist-m-p.aspx Africa39 "list of artists"], [[Hay Festival]].</ref> <ref name="thebookseller">[http://www.thebookseller.com/news/africa39-list-promising-writers-revealed.html "Africa39 list of promising writers revealed"], ''[[The Bookseller]]'', 8 April 2014.</ref> == Maisha ya awali na elimu == Olisakwe alizaliwa na kukulia katika [[Kano (jimbo)|Jimbo la Kano]], kaskazini mwa Nigeria . Wazazi wake wanatoka mashariki mwa Nigeria . Alikamilisha elimu yake ya sekondari kaskazini mwa Nigeria na baadaye akapata shahada ya [[Sayansi ya tarakilishi|Sayansi ya Kompyuta]] kutoka Abia State Polytechnic, huko [[Aba (Nigeria)|Aba]] . Olisakwe alikuwa mgombea wa udaktari katika Idara ya Kiingereza katika Chuo Kikuu cha South Dakota, akibobea katika Masomo ya Fasihi na Uandishi wa Ubunifu. Tasnifu yake, yenye jina la "The Things They Knew", ni kazi ya hadithi za kihistoria zinazochukua zaidi ya miaka 120, kuanzia miaka ya 1890 hadi miaka ya 2010 nchini Nigeria. <ref>{{Rejea tovuti|date=2024-06-10|title=Nigerian Author Ukamaka Olisakwe Successfully Completes Her PhD!|url=https://brittlepaper.com/2024/06/nigerian-author-ukamaka-olisakwe-successfully-completes-her-phd/|accessdate=2025-01-21|work=Brittle Paper|language=en-US}}</ref> == Kazi == Riwaya ya kwanza ya Olisakwe, ''Eyes of a Goddess'', ilichapishwa mwaka wa 2012. <ref>{{Rejea tovuti|title=Hay Festival|url=https://www.hayfestival.com/artist.aspx?artistid=5998|work=www.hayfestival.com|accessdate=2020-05-30}}</ref> <ref>{{Rejea kitabu|title=Eyes of a Goddess|last=Amazon|publisher=Piraeus Books LLC|year=2012|isbn=978-0985203818|location=UK|pages=304|language=English}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Better World Books|date=2022|title=Eyes of a Goddess|url=https://www.betterworldbooks.com/product/detail/9780985203818?shipto=US&curcode=USD|accessdate=2022-05-29|work=www.betterworldbooks.com}}</ref> Ameandika hadithi na makala nyingi fupi, ambazo nyingi zimeonekana kwenye blogu na majarida mtandaoni, ikiwa ni pamoja na Olisa.tv, ''Saraba'', ''Sentinel Nigeria'' na Day Short Story Day Africa. <ref>{{Rejea tovuti|title=2015 Writivism Mentors|url=https://writivism.org/2014/10/30/2015-writivism-mentors/|author=cacedirector|date=2014-10-30|work=Writivism|language=en|accessdate=2020-05-30}}</ref> Ameangaziwa katika [[BBC]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Jalada|date=2016-05-30|title="Nkem's Nightmare" By Ukamaka Olisakwe|url=https://jaladaafrica.org/2016/05/30/nkems-nightmare-by-ukamaka-olisakwe/|accessdate=2022-05-29|work=Jalada Africa|language=en-US}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Ukamaka Olisakwe|url=http://www.iwpcollections.org/ukamaka-olisakwe-2|accessdate=2022-05-29|work=International Writing Program Collections|language=en-US}}</ref> Insha zake zimeonekana katika ''[[The New York Times]]'' na majarida mbalimbali ikiwa ni pamoja na ''Nigerian Telegraph'' na ''African Hadithi'' . <ref name="africa39">{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=n58iBQAAQBAJ&pg=PT512|title=Africa39: New Writing from Africa South of the Sahara|publisher=Bloomsbury|year=2014|isbn=978-1-62040-780-6|editor-last=Allfrey, Ellah Wakatama|pages=512}}</ref> Aliandika tamthilia ya ''The Calabash'', <ref name="spot">Akinseye, Isabella (14 January 2015). "Spotlight on Ukamaka Olisakwe". DStv. Retrieved 3 February 2015.</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Latestnigeriannews|title=Ukamaka Olisakwe: Screen writer behind The Calabash|url=http://www.latestnigeriannews.com/news/1293128/|accessdate=2022-05-29|work=Latest Nigerian News|language=English}}</ref> mfululizo wa televisheni uliotayarishwa na kuongozwa na Obi Emelonye na kuonyeshwa kwa mara ya kwanza Januari 2015 kwenye Africa Magic Showcase. Olisakwe anasimamia blogu ya Writivism Mentorship Programme, mradi wa Kituo cha Ubora wa Utamaduni wa Kiafrika, na alikuwa mratibu mwenza katika Warsha ya Lagos. <ref name="The Guardian">Richards, Oludare (7 January 2015). "Nigeria: Writivism to Engage Readers and Writers in 2015". ''The Guardian''. Nigeria &#x2013; via AllAfrica.</ref> Alikuwa mgeni na mjumbe wa jopo katika Tamasha la Ake Arts and Books la 2014 <ref name="Ake Arts and Books Festival">{{Rejea tovuti|title=Ukamaka Olisakwe|url=http://www.akefestival.org/index.php/features/aabf-2014-guests/item/364-ukamaka-olisakwe|publisher=Ake Arts & Book Festival|accessdate=3 February 2015}}</ref> na Tamasha la Hay . <ref>{{Rejea tovuti|title=Ukamaka Olisakwe|publisher=Hay Festival 2014|url=https://www.hayfestival.com/artist.aspx?artistid=5998|accessdate=3 February 2015}}</ref> Mnamo 2016, Olisakwe alikuwa mkazi wa Programu ya Kimataifa ya Uandishi ya Chuo Kikuu cha Iowa . Mnamo 2018, Olisakwe alishinda Udhamini wa Waandishi Wanaochipukia wa Chuo cha Vermont cha Sanaa Nzuri ili kufuatilia Shahada ya Uzamili ya Uandishi na Uchapishaji. <ref>{{Rejea tovuti|title=Internationally acclaimed Nigerian author earns VCFA's 2018 Emerging Writer Scholarship|url=https://vcfa.edu/internationally-acclaimed-nigerian-author-earns-vcfas-2018-emerging-writer-scholarship/|date=2018-05-16|work=Vermont College of Fine Arts|language=en-US|accessdate=2020-05-30}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1982]] [[Jamii:Watu walio hai]] c31zxuu15zklr6tbmrsqmoqg41q8wjz Diskografia ya Nas 0 229257 1507408 2026-04-19T15:29:05Z Muddyb 379 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Diskografia ya msanii | msanii = [[Nas]] | picha = | maelezo_picha = Nas akitumbuiza | studio = 17 | ushirikiano = 1 | kikundi = 1 | makusanyo = 5 | mixtapes = 4 | ep = 1 | single = 79 | video = 3 | mauzo = Nakala milioni 35+ duniani kote | tuzo = Grammy 1, Tuzo za BET }} Orodha ya kazi za [[Nas]], rapa kutoka nchini Marekani, inajumuisha albamu za studio kumi na saba, al...' 1507408 wikitext text/x-wiki {{Diskografia ya msanii | msanii = [[Nas]] | picha = | maelezo_picha = Nas akitumbuiza | studio = 17 | ushirikiano = 1 | kikundi = 1 | makusanyo = 5 | mixtapes = 4 | ep = 1 | single = 79 | video = 3 | mauzo = Nakala milioni 35+ duniani kote | tuzo = Grammy 1, Tuzo za BET }} Orodha ya kazi za [[Nas]], rapa kutoka nchini Marekani, inajumuisha albamu za studio kumi na saba, albamu moja ya ushirikiano, albamu moja ya kikundi, makusanyo matano, mixtapes nne, EP moja, na single sabini na tisa. Nas ameuza zaidi ya rekodi milioni 20 nchini Marekani pekee, na albamu milioni 35 duniani kote.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/nas-announces-first-album-release-in-three-years-6546186/|title=Nas Announces First Album Release in Three Years|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{cite web|last=Birchmeier|first=Jason|title=Nas > Biography|url=https://www.allmusic.com/artist/nas-mn0000315414/biography|work=[[AllMusic]]|access-date=June 17, 2010}}</ref> <ref>{{cite web|title=Gold & Platinum: Nas|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Nas|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|access-date=May 7, 2012}}</ref> == Albamu == === Albamu za studio === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya albamu za studio, pamoja na nafasi za juu kwenye chati, takwimu za mauzo na vyeti ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | Kichwa ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;" | Maelezo ya albamu ! scope="col" colspan="10" | Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| Mauzo ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | [[List of music recording certifications|Vyeti]] |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Billboard 200|Marekani]]<br /><ref name="US200">{{cite magazine|title=Nas Chart History: Billboard 200|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/tlp/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 26, 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Top R&B/Hip-Hop Albums|Marekani<br />R&B/<br />HH]]<br /><ref name="USR&BAl">{{cite magazine|title=Nas Chart History: R&B/Hip-Hop Albums|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/blp/|magazine=Billboard|access-date=September 26, 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|Australia]]<br /><ref name="aus">Australian (ARIA) chart peaks: *Top 50 peaks, other than specified: {{cite web|url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Nas|title=australian-charts.com > Nas in Australian Charts|publisher=Hung Medien|access-date=April 30, 2020}} *Top 100 peaks to December 2010: {{cite book|last=Ryan|first=Gavin|title=Australia's Music Charts 1988–2010|year=2011|publisher=Moonlight Publishing|location=Mt. Martha, VIC, Australia|edition=PDF|page=199}} *"If I Ruled the World (Imagine That)": {{cite web|url=https://i.imgur.com/dx7woKW.jpg|title=The ARIA Australian Top 100 Singles Chart – Week Ending 22 Sep 1996|publisher=[[Australian Recording Industry Association|ARIA]]|via=Imgur.com|access-date=April 30, 2020}} N.B. The HP column indicates the highest position reached. *"Thank God I Found You": {{cite web|url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Mariah+Carey|title=australian-charts.com > Mariah Carey in Australian Charts|publisher=Hung Medien|access-date=April 30, 2020}} *"I'm Gonna Be Alright": {{cite web|url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Jennifer+Lopez|title=australian-charts.com > Jennifer Lopez in Australian Charts|publisher=Hung Medien|access-date=April 30, 2020}} *"Free": {{cite web|url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Rudimental|title=australian-charts.com > Rudimental in Australian Charts|publisher=Hung Medien|access-date=April 30, 2020}} *''Nasir'' and ''King's Disease'': {{cite magazine|title=The ARIA Report: Week Commencing 31 August 2020|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|issue=1591|date=August 31, 2020}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Canadian Albums Chart|Kanada]]<br /><ref name="CANAl">Peak chart positions for albums in Canada: * All except noted: {{cite magazine|title=Nas Chart History: Canadian Albums|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/cna/|magazine=Billboard|access-date=November 22, 2022}} ...</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|Ufaransa]]<br /><ref name="FRA">{{cite web|title=Discographie Nas|url=http://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=lescharts.com|access-date=May 7, 2012|language=fr}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[GfK Entertainment charts|Ujerumani]]<br /><ref name="GERAl">{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/suche?artistId=Nas|title=Discographie von Nas|publisher=GfK Entertainment|access-date=August 26, 2020}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Dutch Album Top 100|Uholanzi]]<br /><ref name="NL">{{cite web|title=Discografie Nas|url=http://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=dutchcharts.nl|access-date=November 9, 2024|language=nl}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[VG-lista|Norway]]<br /><ref name="NOR">{{cite web|title=Discography Nas|url=http://norwegiancharts.com/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=norwegiancharts.com|access-date=May 7, 2012}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Swiss Hitparade|Uswisi]]<br /><ref name="SWI">{{cite web|title=Discographie Nas|url=http://hitparade.ch/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=hitparade.ch|access-date=May 7, 2012|language=de}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[UK Albums Chart|Uingereza]]<br /><ref name="UKAl">Peak chart positions for albums in the United Kingdom: * All except ''Nastradamus'', ''Stillmatic'', ''The Lost Tapes'' and ''Greatest Hits'': {{cite web|title=Nas|url=http://www.officialcharts.com/artist/21984/nas/|publisher=[[Official Charts Company]]|access-date=June 23, 2018|format=select "Albums" tab}} ...</ref> |- ! scope="row"| ''[[Illmatic]]'' | * Ilitolewa: 19 Aprili 1994 * Lebo: [[Columbia Records|Columbia]] * Mfumo: [[Compact disc|CD]], [[LP record|LP]], [[Cassette tape|kanda]], [[Music download|upakuaji wa kidijitali]] | 12 || 2 || — || 52 || 151 || — || 35 || — || — || 57 | * Marekani: 1,654,000{{efn|group=upper-alpha|Mauzo kufikia 2014.|name=2014Sales}}<ref>{{cite news |title=Hip Hop Album Sales: Week Ending 04/20/2014|url=http://hiphopdx.com/news/id.28421/title.hip-hop-album-sales-week-ending-04-20-2014 |work=[[Hip Hop DX]] |date=April 23, 2014 |access-date=July 26, 2016}}</ref> | * [[Recording Industry Association of America|RIAA]]: Platinamu 2×<ref name="RIAA"/> * [[British Phonographic Industry|BPI]]: Platinamu * [[Music Canada|MC]]: Dhahabu * [[Recorded Music NZ|RMNZ]]: Dhahabu |- | colspan="15" style="font-size:90%"| "—" inaonyesha rekodi ambayo haikuingia kwenye chati au haikutolewa katika eneo hilo.<br /> * - inaonyesha haikustahiki chati ya Rap Albums kabla ya kuanzishwa mwaka 2004 |} ===Albamu za mkusanyiko=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya albamu za mkusanyiko, pamoja na nafasi za juu kwenye chati, takwimu za mauzo na vyeti ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | Kichwa ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;" | Maelezo ya albamu ! scope="col" colspan="7" | Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2" style="width:10em;"| Mauzo ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| Vyeti |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Billboard 200|Marekani]]<br /><ref name="US200"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Top R&B/Hip-Hop Albums|Marekani<br />R&B/<br />HH]]<br /><ref name="USR&BAl"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Top Rap Albums|Marekani<br />Rap]]<br /><ref name="USRapAl">{{cite magazine|title=Nas Chart History: Rap Albums|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/rlp/|magazine=Billboard|access-date=August 16, 2021}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|Ufaransa]]<br /><ref name="FRA"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[MegaCharts|Uholanzi]]<br /><ref name="NL"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Swiss Hitparade|Uswisi]]<br /><ref name="SWI"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[UK Albums Chart|Uingereza]]<br /><ref name="UKAl"/> |- ! scope="row"| ''[[Nas & Ill Will Records Presents QB's Finest]]''<br /><small>(pamoja na [[Ill Will Records]])</small> | * Ilitolewa: 21 Novemba 2000 * Lebo: Ill Will, Columbia * Mfumo: CD, LP, kanda, upakuaji wa kidijitali | 53 || 10 || — || — || — || — || — | * | * |- ! scope="row"| ''[[The Lost Tapes (Nas album)|The Lost Tapes]]'' | * Ilitolewa: 24 Septemba 2002 * Lebo: Ill Will, Columbia * Mfumo: CD, LP, kanda, upakuaji wa kidijitali | 10 || 3 || — || 104 || — || 50 || 124 | * Marekani: 361,000<ref group=upper-alpha name="2014Sales"/><ref name="USsales"/> | |- ! scope="row"| ''[[Greatest Hits (Nas album)|Greatest Hits]]'' | * Ilitolewa: 6 Novemba 2007 * Lebo: Columbia * Mfumo: CD, upakuaji wa kidijitali | 124 || 20 || 11 || — || — || — || 150 | * Marekani: 25,000<ref group=upper-alpha name="2008Sales"/><ref name="More Than Words">[https://books.google.com/books?id=gRQEAAAAMBAJ&pg=PA33 "More Than Words"]. ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' ([[Nielsen Business Media]]) 120 (27): 33. Retrieved August 12, 2011.</ref> | * BPI: Dhahabu<ref>{{Cite certification|region=United Kingdom|artist=Nas|title=Greatest Hits|id=2649-1231-2|access-date=November 20, 2022}}</ref> |- ! scope="row"| ''The Essential Nas'' | * Ilitolewa: 20 Agosti 2013 * Lebo: [[Legacy Recordings|Legacy]], Columbia * Mfumo: CD, upakuaji wa kidijitali | — || 57 || — || — || — || — || — | | |- ! scope="row"| ''[[The Lost Tapes 2]]'' | * Ilitolewa: 19 Julai 2019 * Lebo: Mass Appeal, Def Jam * Mfumo: CD, LP, kanda, upakuaji wa kidijitali | 10 || 7 || 4 || 177<br /><ref>{{cite web|url=http://www.snepmusique.com/tops-semaine/top-album-megafusion/?ye=2019&we=30|title=Le Top de la semaine : Top Albums Fusionnes – SNEP (Week 30, 2019)|publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|language=fr|access-date=July 30, 2019}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> || 95 || 34 || — | * Marekani: 12,000<ref name="LT2 BB200">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/ed-sheeran-no-6-collaborations-billboard-200-albums-chart-no-1-second-week/|title=Ed Sheeran's 'No. 6' Spends Second Week at No. 1 on Billboard 200 Albums Chart, Beyonce & Nas Bow in Top 10|magazine=Billboard|last=Caulfield|first=Keith|date=July 28, 2019|access-date=July 29, 2019}}</ref> | |- | colspan="15" style="font-size:90%"| "—" inaonyesha rekodi ambayo haikuingia kwenye chati au haikutolewa katika eneo hilo. |} == Single == === Kama msanii mkuu === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya single, zikiambatana na nafasi kwenye chati na vyeti, ikionyesha mwaka uliotolewa na jina la albamu ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;" | Jina ! scope="col" rowspan="2" | Mwaka ! scope="col" colspan="10" | Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | [[Cheti cha mauzo ya muziki|Vyeti]] ! scope="col" rowspan="2" | Albamu |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref name="USsin">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/hsi/|title=Nas Chart History: Hot 100|magazine=Billboard|access-date=August 17, 2021}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Hot R&B/Hip-Hop Songs|US<br />R&B/<br />HH]]<br /><ref name="USR&B/HH">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/bsi/|title=Nas Chart History: Hot R&B/Hip-Hop Songs|magazine=Billboard|access-date=August 17, 2021}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Hot Rap Songs|US<br />Rap]]<br /><ref name="USRap">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/rap/|title=Nas Chart History: Hot Rap Songs|magazine=Billboard|access-date=August 17, 2021}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="aus" /> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]<br /><ref name="FRA"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[GfK Entertainment Charts|GER]]<br /><ref name="GERsin">{{cite web|title=Chartverfolgung / Nas / Single|url=http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Nas/18561/single|work=musicline.de|access-date=June 8, 2012|language=de}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Single Top 100|NLD]]<br /><ref name="NL"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Official New Zealand Music Chart|NZ]]<br /><ref name="NZ">{{cite web|title=Discography Nas|url=https://charts.nz/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=charts.nz|access-date=June 8, 2012}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Swiss Hitparade|SWI]]<br /><ref name="SWI"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKsin">Nafasi za juu kwa single nchini Uingereza...</ref> |- ! scope="row"| "[[Halftime (song)|Halftime]]"<br />{{small|(kama Nasty Nas)}} | 1992 | — || 25 || 8 || — || — || — || — || — || — || — | | [[Zebrahead (soundtrack)|''Zebrahead'' (Soundtrack)]] /''[[Illmatic]]'' |- ! scope="row"| "[[It Ain't Hard to Tell]]" | rowspan="4"| 1994 | 91 || 57 || 13 || — || — || — || — || — || — || 64 | | rowspan="4"| ''Illmatic'' |- ! scope="row"| "[[The World Is Yours (Nas song)|The World Is Yours]]" | — || 67 || 27 || — || — || — || — || — || — || — | * [[Recording Industry Association of America|RIAA]]: Gold<ref name="RIAA"/> * [[British Phonographic Industry|BPI]]: Silver * [[Recorded Music NZ|RMNZ]]: Gold |- ! scope="row"| "[[Life's a Bitch (song)|Life's a Bitch]]"<br /><span style="font-size:85%;">(akimshirikisha [[AZ (rapper)|AZ]] na [[Olu Dara]])</span> | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "[[One Love (Nas song)|One Love]]"<br /><span style="font-size:85%;">(akimshirikisha [[Q-Tip (musician)|Q-Tip]])</span> | — || — || 24 || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "[[If I Ruled the World (Imagine That)]]"<br /><span style="font-size:85%;">(akimshirikisha [[Lauryn Hill]])</span> |rowspan="3"|1996 | 53 || 17 || 15 || 100 || 4 || 4 || 9 || 2 || 7 || 12 | * BPI: Silver * RIAA: Platinum * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]]: Gold * [[Bundesverband Musikindustrie|BVMI]]: Gold * RMNZ: Platinum | rowspan="3"| ''[[It Was Written]]'' |- ! scope="row"| "[[Street Dreams (song)|Street Dreams]]" | 22 || 18 || 1 || — || — || — || — || 39 || — || 12 | * RIAA: Gold |- ! scope="row"| "[[The Message (Nas song)|The Message]]" | — || — || — || — || 19 || — || — || — || — || — | * RMNZ: Gold |} === Single za ushirikiano === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya single, zikiambatana na nafasi kwenye chati, ikionyesha mwaka uliotolewa na jina la albamu ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"| Jina ! scope="col" rowspan="2"| Mwaka ! scope="col" colspan="6"| Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2"| Albamu |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US R&B ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US Rap ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| GER ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| NLD ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| UK |- ! scope="row"| "[[East Coast West Coast Killas]]"<br /><span style="font-size:85%;">(pamoja na [[RBX]], [[KRS-One]] na [[B-Real]])</span> | 1996 | — || — || — || — || — || — | ''[[Dr. Dre Presents the Aftermath]]'' |- ! scope="row"| "[[Oochie Wally]]"<br /><span style="font-size:85%;">(pamoja na [[Bravehearts]])</span> | 2001 | 26 || 11 || 2 || — || 11 || 30 | ''Nas & Ill Will Records Presents QB's Finest'' |- ! scope="row"| "[[As We Enter]]"<br /><span style="font-size:85%;">(pamoja na [[Damian Marley]])</span> | 2010 | — || — || — || — || — || 39 | ''[[Distant Relatives]]'' |} === Kama msanii aliyeshirikishwa === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya single, zikiambatana na nafasi kwenye chati na vyeti, ikionyesha mwaka uliotolewa na jina la albamu ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;" | Jina ! scope="col" rowspan="2" | Mwaka ! scope="col" colspan="5" | Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | Vyeti ! scope="col" rowspan="2" | Albamu |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US R&B ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US Rap ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| AUS ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| UK |- ! scope="row"| "[[Fast Life (Kool G Rap song)|Fast Life]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[Kool G Rap]] akimshirikisha Nas)</span> | 1995 | 74 || 42 || 7 || — || — | | ''[[4,5,6]]'' |- ! scope="row"| "[[Hot Boyz (song)|Hot Boyz]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[Missy Elliott]] akimshirikisha [[Lil' Mo]], Nas, [[Eve (entertainer)|Eve]] na [[Q-Tip (musician)|Q-Tip]])</span> | 1999 | 5 || 1 || 1 || — || 18 | * RIAA: Platinum | ''[[Da Real World]]'' |- ! scope="row"| "[[Thugz Mansion]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[Tupac Shakur|2Pac]] akimshirikisha Nas na J. Phoenix)</span> | 2002 | 19 || 10 || 4 || 26 || 24 | * RMNZ: Platinum | ''[[Better Dayz]]'' |- | colspan="14" style="font-size:90%"| "—" inamaanisha rekodi ambayo haikuingia kwenye chati au haikutolewa katika eneo hilo. |} == Marejeo == {{Marejeo}} [[Jamii:Nas]] [[Jamii:Diskografia za wasanii wa Marekani]] [[Jamii:Diskografia|Nas]] at7e58v3wxadlpqdvhevdnzzepphpbf 1507409 1507408 2026-04-19T15:29:52Z Muddyb 379 Muddyb alihamisha ukurasa wa [[Nas discography]] hadi [[Diskografia ya Nas]] 1507408 wikitext text/x-wiki {{Diskografia ya msanii | msanii = [[Nas]] | picha = | maelezo_picha = Nas akitumbuiza | studio = 17 | ushirikiano = 1 | kikundi = 1 | makusanyo = 5 | mixtapes = 4 | ep = 1 | single = 79 | video = 3 | mauzo = Nakala milioni 35+ duniani kote | tuzo = Grammy 1, Tuzo za BET }} Orodha ya kazi za [[Nas]], rapa kutoka nchini Marekani, inajumuisha albamu za studio kumi na saba, albamu moja ya ushirikiano, albamu moja ya kikundi, makusanyo matano, mixtapes nne, EP moja, na single sabini na tisa. Nas ameuza zaidi ya rekodi milioni 20 nchini Marekani pekee, na albamu milioni 35 duniani kote.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/nas-announces-first-album-release-in-three-years-6546186/|title=Nas Announces First Album Release in Three Years|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{cite web|last=Birchmeier|first=Jason|title=Nas > Biography|url=https://www.allmusic.com/artist/nas-mn0000315414/biography|work=[[AllMusic]]|access-date=June 17, 2010}}</ref> <ref>{{cite web|title=Gold & Platinum: Nas|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Nas|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|access-date=May 7, 2012}}</ref> == Albamu == === Albamu za studio === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya albamu za studio, pamoja na nafasi za juu kwenye chati, takwimu za mauzo na vyeti ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | Kichwa ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;" | Maelezo ya albamu ! scope="col" colspan="10" | Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| Mauzo ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | [[List of music recording certifications|Vyeti]] |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Billboard 200|Marekani]]<br /><ref name="US200">{{cite magazine|title=Nas Chart History: Billboard 200|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/tlp/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 26, 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Top R&B/Hip-Hop Albums|Marekani<br />R&B/<br />HH]]<br /><ref name="USR&BAl">{{cite magazine|title=Nas Chart History: R&B/Hip-Hop Albums|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/blp/|magazine=Billboard|access-date=September 26, 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|Australia]]<br /><ref name="aus">Australian (ARIA) chart peaks: *Top 50 peaks, other than specified: {{cite web|url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Nas|title=australian-charts.com > Nas in Australian Charts|publisher=Hung Medien|access-date=April 30, 2020}} *Top 100 peaks to December 2010: {{cite book|last=Ryan|first=Gavin|title=Australia's Music Charts 1988–2010|year=2011|publisher=Moonlight Publishing|location=Mt. Martha, VIC, Australia|edition=PDF|page=199}} *"If I Ruled the World (Imagine That)": {{cite web|url=https://i.imgur.com/dx7woKW.jpg|title=The ARIA Australian Top 100 Singles Chart – Week Ending 22 Sep 1996|publisher=[[Australian Recording Industry Association|ARIA]]|via=Imgur.com|access-date=April 30, 2020}} N.B. The HP column indicates the highest position reached. *"Thank God I Found You": {{cite web|url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Mariah+Carey|title=australian-charts.com > Mariah Carey in Australian Charts|publisher=Hung Medien|access-date=April 30, 2020}} *"I'm Gonna Be Alright": {{cite web|url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Jennifer+Lopez|title=australian-charts.com > Jennifer Lopez in Australian Charts|publisher=Hung Medien|access-date=April 30, 2020}} *"Free": {{cite web|url=https://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Rudimental|title=australian-charts.com > Rudimental in Australian Charts|publisher=Hung Medien|access-date=April 30, 2020}} *''Nasir'' and ''King's Disease'': {{cite magazine|title=The ARIA Report: Week Commencing 31 August 2020|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|issue=1591|date=August 31, 2020}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Canadian Albums Chart|Kanada]]<br /><ref name="CANAl">Peak chart positions for albums in Canada: * All except noted: {{cite magazine|title=Nas Chart History: Canadian Albums|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/cna/|magazine=Billboard|access-date=November 22, 2022}} ...</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|Ufaransa]]<br /><ref name="FRA">{{cite web|title=Discographie Nas|url=http://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=lescharts.com|access-date=May 7, 2012|language=fr}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[GfK Entertainment charts|Ujerumani]]<br /><ref name="GERAl">{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/suche?artistId=Nas|title=Discographie von Nas|publisher=GfK Entertainment|access-date=August 26, 2020}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Dutch Album Top 100|Uholanzi]]<br /><ref name="NL">{{cite web|title=Discografie Nas|url=http://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=dutchcharts.nl|access-date=November 9, 2024|language=nl}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[VG-lista|Norway]]<br /><ref name="NOR">{{cite web|title=Discography Nas|url=http://norwegiancharts.com/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=norwegiancharts.com|access-date=May 7, 2012}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Swiss Hitparade|Uswisi]]<br /><ref name="SWI">{{cite web|title=Discographie Nas|url=http://hitparade.ch/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=hitparade.ch|access-date=May 7, 2012|language=de}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[UK Albums Chart|Uingereza]]<br /><ref name="UKAl">Peak chart positions for albums in the United Kingdom: * All except ''Nastradamus'', ''Stillmatic'', ''The Lost Tapes'' and ''Greatest Hits'': {{cite web|title=Nas|url=http://www.officialcharts.com/artist/21984/nas/|publisher=[[Official Charts Company]]|access-date=June 23, 2018|format=select "Albums" tab}} ...</ref> |- ! scope="row"| ''[[Illmatic]]'' | * Ilitolewa: 19 Aprili 1994 * Lebo: [[Columbia Records|Columbia]] * Mfumo: [[Compact disc|CD]], [[LP record|LP]], [[Cassette tape|kanda]], [[Music download|upakuaji wa kidijitali]] | 12 || 2 || — || 52 || 151 || — || 35 || — || — || 57 | * Marekani: 1,654,000{{efn|group=upper-alpha|Mauzo kufikia 2014.|name=2014Sales}}<ref>{{cite news |title=Hip Hop Album Sales: Week Ending 04/20/2014|url=http://hiphopdx.com/news/id.28421/title.hip-hop-album-sales-week-ending-04-20-2014 |work=[[Hip Hop DX]] |date=April 23, 2014 |access-date=July 26, 2016}}</ref> | * [[Recording Industry Association of America|RIAA]]: Platinamu 2×<ref name="RIAA"/> * [[British Phonographic Industry|BPI]]: Platinamu * [[Music Canada|MC]]: Dhahabu * [[Recorded Music NZ|RMNZ]]: Dhahabu |- | colspan="15" style="font-size:90%"| "—" inaonyesha rekodi ambayo haikuingia kwenye chati au haikutolewa katika eneo hilo.<br /> * - inaonyesha haikustahiki chati ya Rap Albums kabla ya kuanzishwa mwaka 2004 |} ===Albamu za mkusanyiko=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya albamu za mkusanyiko, pamoja na nafasi za juu kwenye chati, takwimu za mauzo na vyeti ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | Kichwa ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;" | Maelezo ya albamu ! scope="col" colspan="7" | Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2" style="width:10em;"| Mauzo ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| Vyeti |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Billboard 200|Marekani]]<br /><ref name="US200"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Top R&B/Hip-Hop Albums|Marekani<br />R&B/<br />HH]]<br /><ref name="USR&BAl"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Top Rap Albums|Marekani<br />Rap]]<br /><ref name="USRapAl">{{cite magazine|title=Nas Chart History: Rap Albums|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/rlp/|magazine=Billboard|access-date=August 16, 2021}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|Ufaransa]]<br /><ref name="FRA"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[MegaCharts|Uholanzi]]<br /><ref name="NL"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Swiss Hitparade|Uswisi]]<br /><ref name="SWI"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[UK Albums Chart|Uingereza]]<br /><ref name="UKAl"/> |- ! scope="row"| ''[[Nas & Ill Will Records Presents QB's Finest]]''<br /><small>(pamoja na [[Ill Will Records]])</small> | * Ilitolewa: 21 Novemba 2000 * Lebo: Ill Will, Columbia * Mfumo: CD, LP, kanda, upakuaji wa kidijitali | 53 || 10 || — || — || — || — || — | * | * |- ! scope="row"| ''[[The Lost Tapes (Nas album)|The Lost Tapes]]'' | * Ilitolewa: 24 Septemba 2002 * Lebo: Ill Will, Columbia * Mfumo: CD, LP, kanda, upakuaji wa kidijitali | 10 || 3 || — || 104 || — || 50 || 124 | * Marekani: 361,000<ref group=upper-alpha name="2014Sales"/><ref name="USsales"/> | |- ! scope="row"| ''[[Greatest Hits (Nas album)|Greatest Hits]]'' | * Ilitolewa: 6 Novemba 2007 * Lebo: Columbia * Mfumo: CD, upakuaji wa kidijitali | 124 || 20 || 11 || — || — || — || 150 | * Marekani: 25,000<ref group=upper-alpha name="2008Sales"/><ref name="More Than Words">[https://books.google.com/books?id=gRQEAAAAMBAJ&pg=PA33 "More Than Words"]. ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' ([[Nielsen Business Media]]) 120 (27): 33. Retrieved August 12, 2011.</ref> | * BPI: Dhahabu<ref>{{Cite certification|region=United Kingdom|artist=Nas|title=Greatest Hits|id=2649-1231-2|access-date=November 20, 2022}}</ref> |- ! scope="row"| ''The Essential Nas'' | * Ilitolewa: 20 Agosti 2013 * Lebo: [[Legacy Recordings|Legacy]], Columbia * Mfumo: CD, upakuaji wa kidijitali | — || 57 || — || — || — || — || — | | |- ! scope="row"| ''[[The Lost Tapes 2]]'' | * Ilitolewa: 19 Julai 2019 * Lebo: Mass Appeal, Def Jam * Mfumo: CD, LP, kanda, upakuaji wa kidijitali | 10 || 7 || 4 || 177<br /><ref>{{cite web|url=http://www.snepmusique.com/tops-semaine/top-album-megafusion/?ye=2019&we=30|title=Le Top de la semaine : Top Albums Fusionnes – SNEP (Week 30, 2019)|publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|language=fr|access-date=July 30, 2019}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> || 95 || 34 || — | * Marekani: 12,000<ref name="LT2 BB200">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/ed-sheeran-no-6-collaborations-billboard-200-albums-chart-no-1-second-week/|title=Ed Sheeran's 'No. 6' Spends Second Week at No. 1 on Billboard 200 Albums Chart, Beyonce & Nas Bow in Top 10|magazine=Billboard|last=Caulfield|first=Keith|date=July 28, 2019|access-date=July 29, 2019}}</ref> | |- | colspan="15" style="font-size:90%"| "—" inaonyesha rekodi ambayo haikuingia kwenye chati au haikutolewa katika eneo hilo. |} == Single == === Kama msanii mkuu === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya single, zikiambatana na nafasi kwenye chati na vyeti, ikionyesha mwaka uliotolewa na jina la albamu ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;" | Jina ! scope="col" rowspan="2" | Mwaka ! scope="col" colspan="10" | Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | [[Cheti cha mauzo ya muziki|Vyeti]] ! scope="col" rowspan="2" | Albamu |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref name="USsin">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/hsi/|title=Nas Chart History: Hot 100|magazine=Billboard|access-date=August 17, 2021}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Hot R&B/Hip-Hop Songs|US<br />R&B/<br />HH]]<br /><ref name="USR&B/HH">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/bsi/|title=Nas Chart History: Hot R&B/Hip-Hop Songs|magazine=Billboard|access-date=August 17, 2021}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Hot Rap Songs|US<br />Rap]]<br /><ref name="USRap">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/nas/chart-history/rap/|title=Nas Chart History: Hot Rap Songs|magazine=Billboard|access-date=August 17, 2021}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="aus" /> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]<br /><ref name="FRA"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[GfK Entertainment Charts|GER]]<br /><ref name="GERsin">{{cite web|title=Chartverfolgung / Nas / Single|url=http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Nas/18561/single|work=musicline.de|access-date=June 8, 2012|language=de}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Single Top 100|NLD]]<br /><ref name="NL"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Official New Zealand Music Chart|NZ]]<br /><ref name="NZ">{{cite web|title=Discography Nas|url=https://charts.nz/showinterpret.asp?interpret=Nas|work=charts.nz|access-date=June 8, 2012}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Swiss Hitparade|SWI]]<br /><ref name="SWI"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKsin">Nafasi za juu kwa single nchini Uingereza...</ref> |- ! scope="row"| "[[Halftime (song)|Halftime]]"<br />{{small|(kama Nasty Nas)}} | 1992 | — || 25 || 8 || — || — || — || — || — || — || — | | [[Zebrahead (soundtrack)|''Zebrahead'' (Soundtrack)]] /''[[Illmatic]]'' |- ! scope="row"| "[[It Ain't Hard to Tell]]" | rowspan="4"| 1994 | 91 || 57 || 13 || — || — || — || — || — || — || 64 | | rowspan="4"| ''Illmatic'' |- ! scope="row"| "[[The World Is Yours (Nas song)|The World Is Yours]]" | — || 67 || 27 || — || — || — || — || — || — || — | * [[Recording Industry Association of America|RIAA]]: Gold<ref name="RIAA"/> * [[British Phonographic Industry|BPI]]: Silver * [[Recorded Music NZ|RMNZ]]: Gold |- ! scope="row"| "[[Life's a Bitch (song)|Life's a Bitch]]"<br /><span style="font-size:85%;">(akimshirikisha [[AZ (rapper)|AZ]] na [[Olu Dara]])</span> | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "[[One Love (Nas song)|One Love]]"<br /><span style="font-size:85%;">(akimshirikisha [[Q-Tip (musician)|Q-Tip]])</span> | — || — || 24 || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "[[If I Ruled the World (Imagine That)]]"<br /><span style="font-size:85%;">(akimshirikisha [[Lauryn Hill]])</span> |rowspan="3"|1996 | 53 || 17 || 15 || 100 || 4 || 4 || 9 || 2 || 7 || 12 | * BPI: Silver * RIAA: Platinum * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|SNEP]]: Gold * [[Bundesverband Musikindustrie|BVMI]]: Gold * RMNZ: Platinum | rowspan="3"| ''[[It Was Written]]'' |- ! scope="row"| "[[Street Dreams (song)|Street Dreams]]" | 22 || 18 || 1 || — || — || — || — || 39 || — || 12 | * RIAA: Gold |- ! scope="row"| "[[The Message (Nas song)|The Message]]" | — || — || — || — || 19 || — || — || — || — || — | * RMNZ: Gold |} === Single za ushirikiano === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya single, zikiambatana na nafasi kwenye chati, ikionyesha mwaka uliotolewa na jina la albamu ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"| Jina ! scope="col" rowspan="2"| Mwaka ! scope="col" colspan="6"| Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2"| Albamu |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US R&B ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US Rap ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| GER ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| NLD ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| UK |- ! scope="row"| "[[East Coast West Coast Killas]]"<br /><span style="font-size:85%;">(pamoja na [[RBX]], [[KRS-One]] na [[B-Real]])</span> | 1996 | — || — || — || — || — || — | ''[[Dr. Dre Presents the Aftermath]]'' |- ! scope="row"| "[[Oochie Wally]]"<br /><span style="font-size:85%;">(pamoja na [[Bravehearts]])</span> | 2001 | 26 || 11 || 2 || — || 11 || 30 | ''Nas & Ill Will Records Presents QB's Finest'' |- ! scope="row"| "[[As We Enter]]"<br /><span style="font-size:85%;">(pamoja na [[Damian Marley]])</span> | 2010 | — || — || — || — || — || 39 | ''[[Distant Relatives]]'' |} === Kama msanii aliyeshirikishwa === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya single, zikiambatana na nafasi kwenye chati na vyeti, ikionyesha mwaka uliotolewa na jina la albamu ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;" | Jina ! scope="col" rowspan="2" | Mwaka ! scope="col" colspan="5" | Nafasi za juu kwenye chati ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;" | Vyeti ! scope="col" rowspan="2" | Albamu |- ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US R&B ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| US Rap ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| AUS ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| UK |- ! scope="row"| "[[Fast Life (Kool G Rap song)|Fast Life]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[Kool G Rap]] akimshirikisha Nas)</span> | 1995 | 74 || 42 || 7 || — || — | | ''[[4,5,6]]'' |- ! scope="row"| "[[Hot Boyz (song)|Hot Boyz]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[Missy Elliott]] akimshirikisha [[Lil' Mo]], Nas, [[Eve (entertainer)|Eve]] na [[Q-Tip (musician)|Q-Tip]])</span> | 1999 | 5 || 1 || 1 || — || 18 | * RIAA: Platinum | ''[[Da Real World]]'' |- ! scope="row"| "[[Thugz Mansion]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[Tupac Shakur|2Pac]] akimshirikisha Nas na J. Phoenix)</span> | 2002 | 19 || 10 || 4 || 26 || 24 | * RMNZ: Platinum | ''[[Better Dayz]]'' |- | colspan="14" style="font-size:90%"| "—" inamaanisha rekodi ambayo haikuingia kwenye chati au haikutolewa katika eneo hilo. |} == Marejeo == {{Marejeo}} [[Jamii:Nas]] [[Jamii:Diskografia za wasanii wa Marekani]] [[Jamii:Diskografia|Nas]] at7e58v3wxadlpqdvhevdnzzepphpbf Nas discography 0 229258 1507410 2026-04-19T15:29:53Z Muddyb 379 Muddyb alihamisha ukurasa wa [[Nas discography]] hadi [[Diskografia ya Nas]] 1507410 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Diskografia ya Nas]] hlvao1f8jgekbfzdpgpf1mmxs1rt4a2 Tonya Lawani 0 229259 1507411 2026-04-19T15:30:28Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Tonya Osato Lawani''' ni [[mfanyabiashara]] mkubwa wa [[Nigeria]], mchumi aliyefunzwa, mwandishi na mtaalamu wa chapa. Yeye ndiye mwanzilishi na mtendaji mkuu wa kundi la SEAL Group, na Mwanachama wa Taasisi ya Wakurugenzi Iliyoidhinishwa (M.CIoD). <ref>"Tonya Lawani joins NASCON board amid push for stronger sector leadership"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 22 September 2025.''</ref> == Maisha ya awali na elimu == Tonya Lawani, asili yake ni ku...' 1507411 wikitext text/x-wiki '''Tonya Osato Lawani''' ni [[mfanyabiashara]] mkubwa wa [[Nigeria]], mchumi aliyefunzwa, mwandishi na mtaalamu wa chapa. Yeye ndiye mwanzilishi na mtendaji mkuu wa kundi la SEAL Group, na Mwanachama wa Taasisi ya Wakurugenzi Iliyoidhinishwa (M.CIoD). <ref>"Tonya Lawani joins NASCON board amid push for stronger sector leadership"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 22 September 2025.''</ref> == Maisha ya awali na elimu == Tonya Lawani, asili yake ni kutoka [[Jimbo la Edo]], alizaliwa katika Jimbo la [[Kaduna]] kaskazini mwa [[Nigeria]] katika familia ya watoto tisa. Yeye ndiye mtoto wa mwisho kati ya watoto saba. <ref>''Ajumobi, Kemi (3 May 2019).'' "Lawani is all the way up"''. Press Reader. Lagos: Business Day. Retrieved 14 September 2025.''</ref> Lawani alisomea sekondari katika Chuo cha Wasichana cha Serikali ya Shirikisho, Bwari, Abuja. Ana shahada ya Uzamili ya Biashara na Usimamizi wa Biashara kutoka Shule ya Biashara na Usimamizi ya Metropolitan Uingereza, Shahada ya Sayansi kutoka Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello, Zaria, Jimbo la Kaduna, ambapo alisoma Uchumi. Anazungumza Kifaransa, Kiingereza na lugha za Kihausa kwa ufasaha. Yeye ni mwanafunzi wa Shule ya Biashara ya Lagos, na amekamilisha programu za utendaji katika [[Chuo Kikuu cha Harvard]] . <ref>''Kenneth Athekame (17 August 2025).'' "I am committed to mentoring emerging female sport talent and enhancing visibility for women in sports – Lawani"''. BusinessDay. Lagos, Nigeria.''</ref> == Kazi == Tonya Lawani ni afisa mkuu mtendaji, SEAL Group, kampuni ya sekta nyingi yenye maslahi ya kibiashara katika utengenezaji, matangazo, mali isiyohamishika, vyombo vya habari vya uchapishaji na sekta zingine. <ref>''Yetunde Oladeinde (17 March 2019).'' "TONYA LAWANI: Female-led start-ups lack mentorship"''. The Nation. Lagos, Nigeria''</ref> Alianza safari yake ya ujasiriamali alipokuwa mwanafunzi wa shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello . Baada ya kuhitimu, alianzisha kampuni ya uuzaji na rejareja, inayoitwa Virgin Vie Angel Limited mnamo 2005. Mwaka mmoja baadaye, alianzisha ABC Inflatables Nigeria Limited - kampuni ya utangazaji. Mnamo 2010, Kampuni ya Virgin Hospitality ilianzishwa na Lawani. Baadaye alianzisha Quick Print Shop Limited "ili kukamilisha mnyororo wa thamani wa shughuli zote katika SEAL Group." <ref>"The Powerhouse Behind SEAL Group: Tonya Lawani's Unstoppable Rise"''. Pleasure Magazine. 23 July 2025.''</ref> Tonya Lawani anashiriki katika bodi za kampuni kadhaa, ikiwa ni pamoja na NASCON Allied Industries Plc, (kampuni tanzu ya Dangote Group ), Baraza la Uaminifu la Shule za Corona, Benki ya Tatum, miongoni mwa zingine. Aliteuliwa kuwa mjumbe wa Kamati ya Ushauri ya Taasisi ya Kitaifa ya Michezo <ref>''Peter Akinbo (23 July 2025).'' "Shaibu sets 10-year NIS development plan"''. The Punch.''</ref> mnamo Agosti 2025. <ref>''Fecilia Nwosu (15 February 2025).'' "Dangote's FMCG arm welcomes Tonya Lawani to its Board of Directors"''. Marketing Edge.''</ref> Mnamo 2019, Tonya Lawani alizindua Mkutano wa Biashara wa Lagos, <ref>''Opeyemi Kehinde (26 January 2019).'' "Sanwo-Olu Promises More Funds For Lagos Tech Start-Ups, Entrepreneurs, If Elected"''. Daily Trust.''</ref> <ref>"More funds coming for tech startups and entrepreneurs in Lagos – Sanwo-Olu"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. 26 January 2019.''</ref> Mwaka huo huo, aliitisha Mkutano wa HSE kujibu kuanguka kwa jengo ''la Itafaji'', akiwaleta pamoja wadau kushughulikia masuala ya afya, usalama, na mazingira. Tonya Lawani ndiye mwanzilishi wa Mpango wa Uwezeshaji wa Mtoto wa Kike, "mpango wa kukuza ujuzi wa ujasiriamali... ulioundwa kuwawezesha wasichana vijana..." <ref>''Biyi Adegoroye (25 July 2021).'' "Emergence of women as bank CEOs, motivation to girls, says Lawani"''. New Telegraph. Lagos, Nigeria.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wafanyabiashara wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] qq6bqqgo3clhu60mpthclppa9i508hn Toluwani Obayan 0 229260 1507412 2026-04-19T15:43:59Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Toluwani Obayan Osibe''' (alizaliwa [[13 Agosti]] [[1990]]) ni [[mwandishi]], mwandishi wa filamu, na mkurugenzi kutoka [[Nigeria]] anayejulikana kwa michango yake katika tasnia ya filamu ya Nigeria, [[Nollywood]] . <ref>''Memeh, Kikachi (2022-01-15).'' "7 Nollywood Screenwriters We Want More of in 2022"''. Pulse Nigeria. Retrieved 2022-07-16.''</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=SheWrites 30: A Celebration of 30 Outstanding Female Screenwriters in Nollywo...' 1507412 wikitext text/x-wiki '''Toluwani Obayan Osibe''' (alizaliwa [[13 Agosti]] [[1990]]) ni [[mwandishi]], mwandishi wa filamu, na mkurugenzi kutoka [[Nigeria]] anayejulikana kwa michango yake katika tasnia ya filamu ya Nigeria, [[Nollywood]] . <ref>''Memeh, Kikachi (2022-01-15).'' "7 Nollywood Screenwriters We Want More of in 2022"''. Pulse Nigeria. Retrieved 2022-07-16.''</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=SheWrites 30: A Celebration of 30 Outstanding Female Screenwriters in Nollywood|url=https://whatkeptmeup.com/nollywood-movies/shewrites-30-a-celebration-of-30-outstanding-female-screenwriters-in-nollywood/|work=What Kept Me Up.com|date=9 March 2024}}</ref> Osibe aliandika ''Ponzi'' (2021), <ref>''Lawal, Khadijat (2021-02-23).'' "Ponzi, 'La femme Anjola... Nigerian movies that will hit the screens in March"''. Daily Trust. Retrieved 2022-07-16''</ref> filamu ya vichekesho kuhusu changamoto za kiuchumi za Nigeria, ''This Lady Called Life'' (2020), na ''Something Like Gold'' (2023). Pia aliongoza filamu fupi ya ''Heart & Might na'' kuandika kitabu cha kujisaidia ''Becoming A Spectacular Woman'' (2018). <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=RJ1TswEACAAJ|title=Becoming A Spectacular Woman|last=Obayan|first=Toluwani|date=2018-02-02|publisher=Whole Healthy Group LLC|isbn=978-978-963-902-1|language=en}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Toluwani Obayan Osibe alizaliwa [[Ilorin]], [[Nigeria]] . <ref>"Aize Olohigbe Obayan 1960 - 2019"''. The Nation. Lagos, Nigeria.''</ref> Ana asili mchanganyiko ya Nigeria. Baba yake anatoka [[Kogi (jimbo)|Jimbo la Kogi]], mama yake anatoka [[Jimbo la Edo]], na bibi yake mzazi anatoka [[Abia (jimbo)|Jimbo la Abia]] . Kuanzia 1996 hadi 1999, familia yake iliishi Uingereza. <ref>"The Nation (Roehampton Institute)"''. The Nation. Lagos, Nigeria.''</ref> == Kazi == Kazi ya Toluwani huko [[Nollywood]] ilianza kama mhariri wa video katika Wale Adenuga Productions . <ref>{{Rejea tovuti|title=Wale Adenuga Show|work=[[IMDb]]|url=https://www.imdb.com/name/nm11562907/}}</ref> Filamu yake ya kwanza ya kuelekeza filamu ilikuwa ''Heart & Might'' (2017), filamu fupi kuhusu watu waliohusika katika mapambano dhidi ya [[Boko Haram]] . Mnamo 2017, alikuwa mwandishi wa habari katika ''The Other News'' na akawa mwandishi mkuu kufikia 2019. <ref>{{Rejea tovuti|title=The Other News|work=[[IMDb]]|url=https://www.imdb.com/title/tt27125158/fullcredits/?ref_=tt_ov_st#cast}}</ref> Alikuwa mwandishi wa filamu wa ''This Lady Called Life'' (2020), ambapo alipokea Tuzo ya Best of Nollywood (BON) ya Filamu Bora ya Sinema na uteuzi wa Tuzo ya Africa Magic Viewers' Choice (AMVCA) ya Mwandishi Bora. <ref>{{Rejea tovuti|title=AMVCA 2022 Nominees|url=https://www.dstv.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/8/news/full-list-here-are-all-our-amvca-8-nominees/news}}</ref> Mnamo 2021, aliandika ''Ponzi'' . Pia alifanyia kazi kwenye ''Something Like Gold'' . Mnamo 2022, aliongoza filamu yake ya kwanza kama sehemu ya mpango wa First Features na Native Filmworks. Kazi ya Toluwani Obayan Osibe imeangaziwa katika machapisho ya Nigeria na kimataifa. Pia anashiriki katika mipango inayowaunga mkono watengenezaji filamu na waandishi wanaochipukia katika sinema za Nigeria . <ref>''Chen, Adrian (15 January 2018).'' "Using Comedy to Strengthen Nigeria's Democracy"''. The New Yorker.''</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Olanrewaju|first=Oluwadamilola|date=2024-07-19|title=7 Nollywood Screenwriters You Should Know|url=https://www.zikoko.com/pop/nollywood-screenwriters-you-should-know/|accessdate=2024-10-28|work=Zikoko|language=en-US}}</ref> == Maisha binafsi == Toluwani ameolewa na Jeremiah Osibe, mchambuzi wa hesabu na mwandishi wa ''Village Man'' and ''City Man'' . Wanandoa hao wanahusika katika mipango ya ubunifu na kijamii nchini Nigeria. == Marejeo == [[Jamii:Waandishi wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1990]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] rzelhwm450yotpwv8fkskv65b1frzq8 Shut'Em Down (wimbo wa Onyx) 0 229261 1507413 2026-04-19T15:53:37Z Muddyb 379 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '"'''Shut 'Em Down'''" ni wimbo wa kundi la hip hop la Marekani [[Onyx (hip-hop group)|Onyx]]. Ulitolewa tarehe 3 Februari 1998 kupitia [[Def Jam Recordings|Def Jam]] na [[JMJ Records]] kama singo ya pili kutoka katika albamu yao ya tatu, ''[[Shut 'Em Down (album)|Shut 'Em Down]]''. Wimbo huu unamshirikisha msanii mwenzao wa lebo, [[DMX]]. Ukitayarishwa na Self, ''Shut 'Em Down'' ulifanikiwa kwenye chati za R&B na rap, ukifikia nafasi ya 61 kwenye chati ya...' 1507413 wikitext text/x-wiki "'''Shut 'Em Down'''" ni wimbo wa kundi la hip hop la Marekani [[Onyx (hip-hop group)|Onyx]]. Ulitolewa tarehe 3 Februari 1998 kupitia [[Def Jam Recordings|Def Jam]] na [[JMJ Records]] kama singo ya pili kutoka katika albamu yao ya tatu, ''[[Shut 'Em Down (album)|Shut 'Em Down]]''. Wimbo huu unamshirikisha msanii mwenzao wa lebo, [[DMX]]. Ukitayarishwa na Self, ''Shut 'Em Down'' ulifanikiwa kwenye chati za R&B na rap, ukifikia nafasi ya 61 kwenye chati ya Marekani [[Billboard (magazine)|''Billboard'']] [[Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks]] na nafasi ya 43 kwenye chati ya Marekani [[Hot Rap Singles]]. Remix rasmi, ambayo pia ilijumuishwa kwenye albamu ya ''Shut 'Em Down'', uliwashirikisha marapa [[N.O.R.E.|Noreaga]] na [[Big Pun]] na pia ulijumuishwa kwenye mchezo wa video wa mwaka 2005, ''[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]''. ==Usuli== Katika mahojiano kwenye "White Label Radio", Fredro Starr alielezea jinsi Onyx walivyorekodi wimbo huu. [[DMX]] alifika katika studio ya [[New York City|NYC]], "Sound On Sound Studios", kurekodi wimbo "Shut 'Em Down" akiwa ameambatana na mbwa wake wa [[pitbull]] na wanachama wa [[Ruff Ryders Entertainment|Ruff Ryders]], lakini wakati wa upigaji wa video katika [[Downtown Los Angeles]], alifika peke yake akiwa na mbwa hao!<ref>{{Cite web| url= https://www.youtube.com/watch?v=_RhFaIqD9aw&t=1159 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/_RhFaIqD9aw |archive-date=2021-12-15 |url-status=live|title=Fredro Starr Speaks With White Label Radio (Los Angeles) [April 16, 2015] - 19:19| website=youtube.com |date=28 April 2015 |access-date=2018-10-06}}{{cbignore}}</ref> ==Video ya muziki== Video ya muziki iliongozwa na [[Gregory Dark]] na ilirekodiwa katika [[Downtown Los Angeles]] mwezi Desemba 1997 na ilitolewa kwenye "[[The Box (American TV channel)|The BOX]]" mwezi Februari 1998.<ref>{{Cite web| url= http://www.mvdbase.com/video.php?id=21020|title=Onyx feat. DMX - Shut 'em down| website=mvdbase.com |access-date=2018-10-06}}</ref> Video hiyo inaweza kupatikana kwenye DVD ya mwaka 2008 ''Onyx: 15 Years Of Videos, History And Violence''.<ref>{{Cite web| url= https://www.imdb.com/title/tt1231274/?ref_=nv_sr_2|title=Onyx: 15 Years of Videos, History & Violence (2008)| website=imdb.com |access-date=2018-10-06}}</ref> == Katika utamaduni maarufu == * Mwaka 2001, ala (instrumental) ya wimbo huu ilitumika kwenye filamu ''Santa Cruz - Uprising'', inayohusu skateboarding.<ref>{{Cite web| url= http://www.skatevideosite.com/skatevideos/santa-cruz-uprising/soundtrack|title=Santa Cruz - Uprising (2011)| website=skatevideosite.com |access-date=2018-10-06}}</ref> * Mwaka 2005, "Shut 'Em Down (Remix)" ulijumuishwa kwenye mchezo wa video ''[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]''.<ref>{{Cite web| url= https://www.imdb.com/title/tt0465482/soundtrack|title=Grand Theft Auto: Liberty City Stories (2005 Video Game) - Soundtracks| website=imdb.com |access-date=2018-10-06}}</ref> == Heshima == Mwaka 2012, kundi la [[Mongolian hip-hop]] Ice Top lilirekodi toleo la wimbo "Shut 'Em Down Remix" kwa jina "Shartai" na kurekodi video yake.<ref>{{Cite web| url= https://www.youtube.com/watch?v=DTEhkVAYhmA |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/DTEhkVAYhmA |archive-date=2021-12-15 |url-status=live|title=Ice Top "Shartai" (Music Video)| website=youtube.com |date=5 August 2012 |access-date=2018-08-31}}{{cbignore}}</ref> Mwaka 2017, kwa heshima ya kumbukumbu ya miaka 19 ya albamu ya Onyx "Shut 'Em Down", rapa wa [[Atlanta]] Sick Flo, ambaye pia ni mwanachama wa harakati ya Onyx "100 MAD", alitoa video ya heshima "Shut 'Em Down".<ref>{{Cite web| url= https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1441949295848707&id=109874265722890|title=Sick Flo - Shut 'Em Down (Freestyle) (Music Video)| website=facebook.com |access-date=2018-08-31}}</ref> ==Matoleo== Singo ilitolewa ikiwa na stika ya matangazo: "Kutoka kwenye albamu ijayo 'Shut 'Em Down' itakayopatikana madukani Machi 17, 1998". ===Orodha ya nyimbo (vinyl 12")=== A-Side: # "Shut 'Em Down" (Radio Edit)- 3:26 <small>(akimshirikisha [[DMX]])</small> # "Shut 'Em Down" (LP Version)- 3:59 <small>(akimshirikisha [[DMX]])</small> # "Shut 'Em Down" (Instrumental)- 3:53 B-Side: # "Raze It Up" (Radio Edit)- 4:03 # "Raze It Up" (LP Version)- 4:03 # "Raze It Up" (Instrumental)- 4:03 C-Side: # "Throw Ya Gunz" (Radio Edit)- 3:16 # "Throw Ya Gunz" (LP Version)- 4:02 # "Throw Ya Gunz" (Instrumental)- 4:12 # "Shifftee" (LP Version)- 3:18 D-Side: # "Last Dayz" (Radio Edit)- 3:32 # "Last Dayz" (LP Version)- 3:31 # "Last Dayz" (Instrumental)- 3:31 # "Evil Streets" (Remix)- 4:18 <small>(akimshirikisha [[Method Man]])</small> ===Orodha ya nyimbo (CD promo)=== # "Shut 'Em Down" (Radio Edit)- 3:26 ==Sampuli== * "Vieillir" ya [[Jacques Brel]] ==Wahusika== * Onyx – wasanii, sauti * Fredro Starr – msanii, sauti, mtayarishaji ("Last Dayz") * Sticky Fingaz – msanii, sauti * Sonny Seeza – msanii, sauti * Self – mtayarishaji ("Shut 'Em Down") * Ken "DURO" Ifill – mhandisi wa sauti * DJ LS One – mhandisi, scratches * Tom Coyne – mastering * Keith Horne – mtayarishaji ("Raze It Up") * Don Elliot – mhandisi * Chyskillz – mtayarishaji * Troy Hightower – mhandisi * Norman Bullard – msaidizi wa uhandisi * Jam Master Jay – mtayarishaji * Rich July – mhandisi * Swift – mhandisi ==Chati== {| class="wikitable" !Chati !Nafasi |- |US [[Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|61 |- |US [[Hot Rap Singles]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|43 |- |US [[Hot Dance Music/Maxi-Singles Sales]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|26 |- |[[UK Singles Chart|Chati ya Uingereza]] | 136 |} ==References== <references/> ==External links== *[https://genius.com/Onyx-shut-em-down-lyrics Shut 'Em Down at RapGenius] *[https://www.discogs.com/Onyx-Shut-Em-Down/release/408995 Shut 'Em Down at Discogs] *{{YouTube|UJrWjUBrrQk|"Shut 'Em Down"}} {{Onyx}} {{DMX}} [[Category:Nyimbo za 1997]] [[Category:Nyimbo za 1998]] [[Category:Nyimbo za DMX]] [[Category:Nyiombo za Onyx]] [[Category:Nyimbo zilizotungwa na DMX]] e79ju9xw8c27pliimohxw503ze31gy3 1507414 1507413 2026-04-19T15:55:39Z Muddyb 379 1507414 wikitext text/x-wiki "'''Shut 'Em Down'''" ni wimbo wa kundi la hip hop la Marekani [[Onyx]]. Ulitolewa tarehe 3 Februari 1998 kupitia [[Def Jam Recordings|Def Jam]] na [[JMJ Records]] kama singo ya pili kutoka katika albamu yao ya tatu, ''[[Shut 'Em Down (album)|Shut 'Em Down]]''. Wimbo huu unamshirikisha msanii mwenzao wa lebo, [[DMX]]. Ulitayarishwa na Self, ''Shut 'Em Down'' ulifanikiwa kuingia kwenye chati za R&B na rap, ukifikia nafasi ya 61 kwenye chati ya Marekani [[Billboard (magazine)|''Billboard'']] [[Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks]] na nafasi ya 43 kwenye chati ya Marekani [[Hot Rap Singles]]. Remix rasmi, ambayo pia ilijumuishwa kwenye albamu ya ''Shut 'Em Down'', uliwashirikisha marapa [[N.O.R.E.|Noreaga]] na [[Big Pun]] na pia ulijumuishwa kwenye mchezo wa video wa mwaka 2005, ''[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]''. ==Usuli== Katika mahojiano kwenye "White Label Radio", Fredro Starr alielezea jinsi Onyx walivyorekodi wimbo huu. [[DMX]] alifika katika studio ya [[New York City|NYC]], "Sound On Sound Studios", kurekodi wimbo "Shut 'Em Down" akiwa ameambatana na mbwa wake wa [[pitbull]] na wanachama wa [[Ruff Ryders Entertainment|Ruff Ryders]], lakini wakati wa upigaji wa video katika [[Downtown Los Angeles]], alifika peke yake akiwa na mbwa hao!<ref>{{Cite web| url= https://www.youtube.com/watch?v=_RhFaIqD9aw&t=1159 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/_RhFaIqD9aw |archive-date=2021-12-15 |url-status=live|title=Fredro Starr Speaks With White Label Radio (Los Angeles) [April 16, 2015] - 19:19| website=youtube.com |date=28 April 2015 |access-date=2018-10-06}}{{cbignore}}</ref> ==Video ya muziki== Video ya muziki iliongozwa na [[Gregory Dark]] na ilirekodiwa mjini [[Downtown Los Angeles]] mwezi Desemba 1997 na ilitolewa kwenye "[[The Box (American TV channel)|The BOX]]" mwezi Februari 1998.<ref>{{Cite web| url= http://www.mvdbase.com/video.php?id=21020|title=Onyx feat. DMX - Shut 'em down| website=mvdbase.com |access-date=2018-10-06}}</ref> Video hiyo inaweza kupatikana kwenye DVD ya mwaka 2008 ''Onyx: 15 Years Of Videos, History And Violence''.<ref>{{Cite web| url= https://www.imdb.com/title/tt1231274/?ref_=nv_sr_2|title=Onyx: 15 Years of Videos, History & Violence (2008)| website=imdb.com |access-date=2018-10-06}}</ref> == Katika utamaduni maarufu == * Mwaka 2001, ala (instrumental) ya wimbo huu ilitumika kwenye filamu ''Santa Cruz - Uprising'', inayohusu skateboarding.<ref>{{Cite web| url= http://www.skatevideosite.com/skatevideos/santa-cruz-uprising/soundtrack|title=Santa Cruz - Uprising (2011)| website=skatevideosite.com |access-date=2018-10-06}}</ref> * Mwaka 2005, "Shut 'Em Down (Remix)" ulijumuishwa kwenye mchezo wa video ''[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]''.<ref>{{Cite web| url= https://www.imdb.com/title/tt0465482/soundtrack|title=Grand Theft Auto: Liberty City Stories (2005 Video Game) - Soundtracks| website=imdb.com |access-date=2018-10-06}}</ref> == Heshima == Mwaka 2012, kundi la [[Mongolian hip-hop]] Ice Top lilirekodi toleo la wimbo "Shut 'Em Down Remix" kwa jina "Shartai" na kurekodi video yake.<ref>{{Cite web| url= https://www.youtube.com/watch?v=DTEhkVAYhmA |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/DTEhkVAYhmA |archive-date=2021-12-15 |url-status=live|title=Ice Top "Shartai" (Music Video)| website=youtube.com |date=5 August 2012 |access-date=2018-08-31}}{{cbignore}}</ref> Mwaka 2017, kwa heshima ya kumbukumbu ya miaka 19 ya albamu ya Onyx "Shut 'Em Down", rapa wa [[Atlanta]] Sick Flo, ambaye pia ni mwanachama wa harakati ya Onyx "100 MAD", alitoa video ya heshima "Shut 'Em Down".<ref>{{Cite web| url= https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1441949295848707&id=109874265722890|title=Sick Flo - Shut 'Em Down (Freestyle) (Music Video)| website=facebook.com |access-date=2018-08-31}}</ref> ==Matoleo== Singo ilitolewa ikiwa na stika ya matangazo: "Kutoka kwenye albamu ijayo 'Shut 'Em Down' itakayopatikana madukani Machi 17, 1998". ===Orodha ya nyimbo (vinyl 12")=== A-Side: # "Shut 'Em Down" (Radio Edit)- 3:26 <small>(akimshirikisha [[DMX]])</small> # "Shut 'Em Down" (LP Version)- 3:59 <small>(akimshirikisha [[DMX]])</small> # "Shut 'Em Down" (Instrumental)- 3:53 B-Side: # "Raze It Up" (Radio Edit)- 4:03 # "Raze It Up" (LP Version)- 4:03 # "Raze It Up" (Instrumental)- 4:03 C-Side: # "Throw Ya Gunz" (Radio Edit)- 3:16 # "Throw Ya Gunz" (LP Version)- 4:02 # "Throw Ya Gunz" (Instrumental)- 4:12 # "Shifftee" (LP Version)- 3:18 D-Side: # "Last Dayz" (Radio Edit)- 3:32 # "Last Dayz" (LP Version)- 3:31 # "Last Dayz" (Instrumental)- 3:31 # "Evil Streets" (Remix)- 4:18 <small>(akimshirikisha [[Method Man]])</small> ===Orodha ya nyimbo (CD promo)=== # "Shut 'Em Down" (Radio Edit)- 3:26 ==Sampuli== * "Vieillir" ya [[Jacques Brel]] ==Wahusika== * Onyx – wasanii, sauti * Fredro Starr – msanii, sauti, mtayarishaji ("Last Dayz") * Sticky Fingaz – msanii, sauti * Sonny Seeza – msanii, sauti * Self – mtayarishaji ("Shut 'Em Down") * Ken "DURO" Ifill – mhandisi wa sauti * DJ LS One – mhandisi, scratches * Tom Coyne – mastering * Keith Horne – mtayarishaji ("Raze It Up") * Don Elliot – mhandisi * Chyskillz – mtayarishaji * Troy Hightower – mhandisi * Norman Bullard – msaidizi wa uhandisi * Jam Master Jay – mtayarishaji * Rich July – mhandisi * Swift – mhandisi ==Chati== {| class="wikitable" !Chati !Nafasi |- |US [[Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|61 |- |US [[Hot Rap Singles]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|43 |- |US [[Hot Dance Music/Maxi-Singles Sales]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|26 |- |[[UK Singles Chart|Chati ya Uingereza]] | 136 |} ==Marejeo== <references/> ==Viungo vya nje== *[https://genius.com/Onyx-shut-em-down-lyrics Shut 'Em Down at RapGenius] *[https://www.discogs.com/Onyx-Shut-Em-Down/release/408995 Shut 'Em Down at Discogs] *{{YouTube|UJrWjUBrrQk|"Shut 'Em Down"}} {{Onyx}} {{DMX}} [[Category:Nyimbo za 1997]] [[Category:Nyimbo za 1998]] [[Category:Nyimbo za DMX]] [[Category:Nyiombo za Onyx]] [[Category:Nyimbo zilizotungwa na DMX]] 6owkwmxoaln7pxrj39mw2zelzo1puea 1507432 1507414 2026-04-19T18:18:33Z Muddyb 379 Muddyb alihamisha ukurasa wa [[Shut'Em Down]] hadi [[Shut'Em Down (wimbo wa Onyx)]] 1507414 wikitext text/x-wiki "'''Shut 'Em Down'''" ni wimbo wa kundi la hip hop la Marekani [[Onyx]]. Ulitolewa tarehe 3 Februari 1998 kupitia [[Def Jam Recordings|Def Jam]] na [[JMJ Records]] kama singo ya pili kutoka katika albamu yao ya tatu, ''[[Shut 'Em Down (album)|Shut 'Em Down]]''. Wimbo huu unamshirikisha msanii mwenzao wa lebo, [[DMX]]. Ulitayarishwa na Self, ''Shut 'Em Down'' ulifanikiwa kuingia kwenye chati za R&B na rap, ukifikia nafasi ya 61 kwenye chati ya Marekani [[Billboard (magazine)|''Billboard'']] [[Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks]] na nafasi ya 43 kwenye chati ya Marekani [[Hot Rap Singles]]. Remix rasmi, ambayo pia ilijumuishwa kwenye albamu ya ''Shut 'Em Down'', uliwashirikisha marapa [[N.O.R.E.|Noreaga]] na [[Big Pun]] na pia ulijumuishwa kwenye mchezo wa video wa mwaka 2005, ''[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]''. ==Usuli== Katika mahojiano kwenye "White Label Radio", Fredro Starr alielezea jinsi Onyx walivyorekodi wimbo huu. [[DMX]] alifika katika studio ya [[New York City|NYC]], "Sound On Sound Studios", kurekodi wimbo "Shut 'Em Down" akiwa ameambatana na mbwa wake wa [[pitbull]] na wanachama wa [[Ruff Ryders Entertainment|Ruff Ryders]], lakini wakati wa upigaji wa video katika [[Downtown Los Angeles]], alifika peke yake akiwa na mbwa hao!<ref>{{Cite web| url= https://www.youtube.com/watch?v=_RhFaIqD9aw&t=1159 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/_RhFaIqD9aw |archive-date=2021-12-15 |url-status=live|title=Fredro Starr Speaks With White Label Radio (Los Angeles) [April 16, 2015] - 19:19| website=youtube.com |date=28 April 2015 |access-date=2018-10-06}}{{cbignore}}</ref> ==Video ya muziki== Video ya muziki iliongozwa na [[Gregory Dark]] na ilirekodiwa mjini [[Downtown Los Angeles]] mwezi Desemba 1997 na ilitolewa kwenye "[[The Box (American TV channel)|The BOX]]" mwezi Februari 1998.<ref>{{Cite web| url= http://www.mvdbase.com/video.php?id=21020|title=Onyx feat. DMX - Shut 'em down| website=mvdbase.com |access-date=2018-10-06}}</ref> Video hiyo inaweza kupatikana kwenye DVD ya mwaka 2008 ''Onyx: 15 Years Of Videos, History And Violence''.<ref>{{Cite web| url= https://www.imdb.com/title/tt1231274/?ref_=nv_sr_2|title=Onyx: 15 Years of Videos, History & Violence (2008)| website=imdb.com |access-date=2018-10-06}}</ref> == Katika utamaduni maarufu == * Mwaka 2001, ala (instrumental) ya wimbo huu ilitumika kwenye filamu ''Santa Cruz - Uprising'', inayohusu skateboarding.<ref>{{Cite web| url= http://www.skatevideosite.com/skatevideos/santa-cruz-uprising/soundtrack|title=Santa Cruz - Uprising (2011)| website=skatevideosite.com |access-date=2018-10-06}}</ref> * Mwaka 2005, "Shut 'Em Down (Remix)" ulijumuishwa kwenye mchezo wa video ''[[Grand Theft Auto: Liberty City Stories]]''.<ref>{{Cite web| url= https://www.imdb.com/title/tt0465482/soundtrack|title=Grand Theft Auto: Liberty City Stories (2005 Video Game) - Soundtracks| website=imdb.com |access-date=2018-10-06}}</ref> == Heshima == Mwaka 2012, kundi la [[Mongolian hip-hop]] Ice Top lilirekodi toleo la wimbo "Shut 'Em Down Remix" kwa jina "Shartai" na kurekodi video yake.<ref>{{Cite web| url= https://www.youtube.com/watch?v=DTEhkVAYhmA |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/DTEhkVAYhmA |archive-date=2021-12-15 |url-status=live|title=Ice Top "Shartai" (Music Video)| website=youtube.com |date=5 August 2012 |access-date=2018-08-31}}{{cbignore}}</ref> Mwaka 2017, kwa heshima ya kumbukumbu ya miaka 19 ya albamu ya Onyx "Shut 'Em Down", rapa wa [[Atlanta]] Sick Flo, ambaye pia ni mwanachama wa harakati ya Onyx "100 MAD", alitoa video ya heshima "Shut 'Em Down".<ref>{{Cite web| url= https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1441949295848707&id=109874265722890|title=Sick Flo - Shut 'Em Down (Freestyle) (Music Video)| website=facebook.com |access-date=2018-08-31}}</ref> ==Matoleo== Singo ilitolewa ikiwa na stika ya matangazo: "Kutoka kwenye albamu ijayo 'Shut 'Em Down' itakayopatikana madukani Machi 17, 1998". ===Orodha ya nyimbo (vinyl 12")=== A-Side: # "Shut 'Em Down" (Radio Edit)- 3:26 <small>(akimshirikisha [[DMX]])</small> # "Shut 'Em Down" (LP Version)- 3:59 <small>(akimshirikisha [[DMX]])</small> # "Shut 'Em Down" (Instrumental)- 3:53 B-Side: # "Raze It Up" (Radio Edit)- 4:03 # "Raze It Up" (LP Version)- 4:03 # "Raze It Up" (Instrumental)- 4:03 C-Side: # "Throw Ya Gunz" (Radio Edit)- 3:16 # "Throw Ya Gunz" (LP Version)- 4:02 # "Throw Ya Gunz" (Instrumental)- 4:12 # "Shifftee" (LP Version)- 3:18 D-Side: # "Last Dayz" (Radio Edit)- 3:32 # "Last Dayz" (LP Version)- 3:31 # "Last Dayz" (Instrumental)- 3:31 # "Evil Streets" (Remix)- 4:18 <small>(akimshirikisha [[Method Man]])</small> ===Orodha ya nyimbo (CD promo)=== # "Shut 'Em Down" (Radio Edit)- 3:26 ==Sampuli== * "Vieillir" ya [[Jacques Brel]] ==Wahusika== * Onyx – wasanii, sauti * Fredro Starr – msanii, sauti, mtayarishaji ("Last Dayz") * Sticky Fingaz – msanii, sauti * Sonny Seeza – msanii, sauti * Self – mtayarishaji ("Shut 'Em Down") * Ken "DURO" Ifill – mhandisi wa sauti * DJ LS One – mhandisi, scratches * Tom Coyne – mastering * Keith Horne – mtayarishaji ("Raze It Up") * Don Elliot – mhandisi * Chyskillz – mtayarishaji * Troy Hightower – mhandisi * Norman Bullard – msaidizi wa uhandisi * Jam Master Jay – mtayarishaji * Rich July – mhandisi * Swift – mhandisi ==Chati== {| class="wikitable" !Chati !Nafasi |- |US [[Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|61 |- |US [[Hot Rap Singles]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|43 |- |US [[Hot Dance Music/Maxi-Singles Sales]] ([[Billboard (magazine)|''Billboard'']]) |align="left"|26 |- |[[UK Singles Chart|Chati ya Uingereza]] | 136 |} ==Marejeo== <references/> ==Viungo vya nje== *[https://genius.com/Onyx-shut-em-down-lyrics Shut 'Em Down at RapGenius] *[https://www.discogs.com/Onyx-Shut-Em-Down/release/408995 Shut 'Em Down at Discogs] *{{YouTube|UJrWjUBrrQk|"Shut 'Em Down"}} {{Onyx}} {{DMX}} [[Category:Nyimbo za 1997]] [[Category:Nyimbo za 1998]] [[Category:Nyimbo za DMX]] [[Category:Nyiombo za Onyx]] [[Category:Nyimbo zilizotungwa na DMX]] 6owkwmxoaln7pxrj39mw2zelzo1puea Simi Johnson 0 229262 1507415 2026-04-19T16:18:33Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Simisola Olayemi Onibuwe Johnson,''' ([[1929]] - [[2000]]) <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=jBZzAAAAMAAJ&q=|title=The Whole Truth: Selected Editorials of the Guardian (1983–2003)|last=Reuben Abati|date=13 September 2008|publisher=Guardian Newspapers Limited|isbn=978-9-782-0306-34|page=419}}</ref> alikuwa mwanamke wa kwanza wa Nigeria kufuzu kama [[daktari wa meno]] wa Nigeria na mtetezi wa wanawake ambaye alikuwa Waziri wa Mae...' 1507415 wikitext text/x-wiki '''Simisola Olayemi Onibuwe Johnson,''' ([[1929]] - [[2000]]) <ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=jBZzAAAAMAAJ&q=|title=The Whole Truth: Selected Editorials of the Guardian (1983–2003)|last=Reuben Abati|date=13 September 2008|publisher=Guardian Newspapers Limited|isbn=978-9-782-0306-34|page=419}}</ref> alikuwa mwanamke wa kwanza wa Nigeria kufuzu kama [[daktari wa meno]] wa Nigeria na mtetezi wa wanawake ambaye alikuwa Waziri wa Maendeleo ya Jamii na [[Utamaduni]] wakati wa jamhuri ya pili ya taifa. Johnson na Grace Guobadia wote walifuzu kama madaktari wa meno mwaka wa 1957, na kuwafanya kuwa [[Daktari wa meno|madaktari wa meno]] wa kike wa kwanza kufunzwa nchini Nigeria. Pia alikuwa mwenyekiti wa Benki ya Allied na tawi la Baraza la Kitaifa la Vyama vya Wanawake la Jimbo la Lagos, na pia mshiriki wa Chuo cha Kitaifa cha Tiba cha Uzamili cha Nigeria . == Maisha == Johnson alizaliwa Kisiwani Lagos, katika familia ya Alfred Latunde na Harriet Susan Johnson (née Crowther Nichol). Alikuwa mtoto wa mwisho wa wazazi wake. <ref name="wocaf">{{Rejea tovuti|url=http://wocaf.org/wocafpedia/dr-simisola-johnson|title=Dr Simisola Johnson|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|publisher=The Women of Color Arts and Film (WOCAF) Festival Atlanta}}</ref> Baba yake alikuwa wakili na mkurugenzi mwanzilishi wa Benki ya Kitaifa ya Nigeria mnamo 1933, babu yake mkubwa wa mama alikuwa [[Samuel Ajayi Crowther|Ajayi Crowther]], huku mjomba wake mkubwa akiwa Herbert Macaulay . Johnson alisomea katika Shule ya Wasichana ya CMS Lagos . Kuanzia 1954 hadi 1957, alihudhuria Chuo cha Ufundi cha Sunderland na Chuo Kikuu cha Durham akihitimu kama daktari wa meno. {{Sfn|Ogunbodede|2013}} Yeye na Mnigeria mwenzake, Grace Guobadia, walihitimu mwaka huo huo, na kuwa madaktari wawili wa meno wa kike wa kwanza kufunzwa nchini. Johnson alipata Shahada ya Upasuaji wa Meno na Guobadia, mwenye Leseni ya [[Uganga wa meno|Upasuaji wa Meno]] . Baadaye Johnson alihudhuria Chuo cha Royal cha Madaktari wa Upasuaji, [[Glasgow]] ili kuwa daktari wa meno . Katika mchakato huo, akawa mwanamke wa kwanza wa maendeleo ya wanawake nchini Nigeria, kamati iliyopewa mamlaka ya kuanzisha uhusiano wa kikazi kati ya serikali na mashirika mengine ya wanawake nchini. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.dpmf.org/images/Nigerian-women-amina-sept-2001.html|title=Nigerian Women and the Obasanjo Regime|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|publisher=Amina Salihu, DPMF Publications}}</ref> Baada ya utawala wa Shagari, Johnson aliendelea kuchukua jukumu la ushauri katika masuala ya kijinsia. Mnamo 1985, alikuwa mkuu wa ujumbe wa Nigeria katika Mkutano wa Tatu wa Wanawake wa Dunia, uliofanyika [[Nairobi]], [[Kenya]] . {{Sfn|Para-Mallam|2006}} Sehemu ya mapendekezo ya mkutano huo ilikuwa ni kwa mataifa wanachama kuondoa ubaguzi dhidi ya wanawake na kupitisha mikakati itakayojumuisha ushiriki wa wanawake katika juhudi za kukuza maendeleo. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.5wwc.org/conference_background/1985_WCW.html|title=1985 World Conference on Women|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|publisher=Fifth Women’s World Conference}}</ref> Johnson alikuwa mkuu wa kamati ya ushauri ya wanawake, aliyepewa jukumu la kutoa mapendekezo kwa utawala wa [[Ibrahim Babangida|Babangida]] kuhusu mikakati ya kuongeza ushiriki wa wanawake katika serikali. Kamati hiyo miongoni mwa mambo mengine ilipendekeza kuundwa kwa Wizara ya Masuala ya Wanawake. {{Sfn|Para-Mallam|2006}} Wizara hiyo haikuanzishwa hadi 1989 kwa kuanzishwa kwa Tume ya Kitaifa ya Wanawake inayoungwa mkono na Maryam Babangida . <ref>"The life and times of Maryam Babangida". ''Vanguard''. Lagos, Nigeria. 2009-12-29. Retrieved 2022-08-10.</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1929]] [[Jamii:Waliofariki 2000]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] rgn4coujv57ig7mcjy7ae818in16qk7 Yetunde Barnabas 0 229263 1507419 2026-04-19T17:06:07Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Yetunde Barnabas''' ni [[mwanamitindo]] wa [[Nigeria]], malkia wa urembo, mwigizaji na mtayarishaji wa filamu. <ref>"Yetunde Barnabas bags nomination for Promising Actress of the Year"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. 2019-10-18. Retrieved 2022-07-19.''</ref> Hapo awali alipata kutambuliwa kama mshindi wa shindano la ''The Most Beautiful Girl in Abuja'' mwaka wa 2017 <ref name="punchng">"Acting Miss Pepeiye role, a dream come true –Yetunde Barnabas"''. T...' 1507419 wikitext text/x-wiki '''Yetunde Barnabas''' ni [[mwanamitindo]] wa [[Nigeria]], malkia wa urembo, mwigizaji na mtayarishaji wa filamu. <ref>"Yetunde Barnabas bags nomination for Promising Actress of the Year"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. 2019-10-18. Retrieved 2022-07-19.''</ref> Hapo awali alipata kutambuliwa kama mshindi wa shindano la ''The Most Beautiful Girl in Abuja'' mwaka wa 2017 <ref name="punchng">"Acting Miss Pepeiye role, a dream come true –Yetunde Barnabas"''. The Punch. October 14, 2018. Retrieved October 28, 2019.''</ref> na akatawazwa kuwa ''Miss Tourism Nigeria'' mwaka wa 2019. <ref name="independentng">''Ononye (July 26, 2019).'' "I Spent Lots Of Fund On Grooming – Yetunde Barnabas"''. Independent. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Anajulikana zaidi kwa nafasi yake kama Miss Pepeiye kwenye kipindi cha muda mrefu cha televisheni cha Nigeria, Papa Ajasco and Company, pamoja na majukumu kadhaa ya kuongoza katika tasnia ya filamu ya Yoruba. <ref name="punchng" /> == Maisha ya awali == Yetunde Barnabas alizaliwa mnamo Agosti 30, 1990, huko [[Ilorin]], [[Kwara (jimbo)|jimbo la Kwara]], <ref>{{Rejea tovuti|first=Samuel|author=Nelson|date=2021-01-18|title=Yetunde Barnabas; The Journey From Modeling To Acting|url=https://odunews.com/2021/01/yetunde-barnabas-from-modelling-to/|accessdate=2021-01-19|work=OduNews.com}}</ref> ingawa familia yake asili yake ni kutoka Ejuku, Jimbo la Yagba mashariki mwa [[Kogi (jimbo)|Kogi]] . Barnabas alikulia [[Abuja]], na baada ya masomo yake ya shule ya upili katika Shule ya Upili ya Kings of Kings, alihudhuria Seriki Olopolo Production na Royal Arts Academy ambapo aliboresha ujuzi wake wa uigizaji. <ref name="telegraph">''Odukoya (December 1, 2018).'' "YETUNDE BARNABAS: I DON'T BECOME RUDE TO Men who try to ask me out"''. New Telegraph. Lagos, Nigeria. Archived from'' the original ''on October 28, 2019. Retrieved October 28, 2019.''</ref> == Kazi == Yetunde Barnabas alianza kazi yake ya uanamitindo alipojiandikisha kwa shindano la urembo la ''Miss Okokun'' mnamo 2013, shindano ambalo aliendelea kushinda. Pia alishiriki katika shindano zingine ndogo, ikiwa ni pamoja na ''Miss Live Your Dream'' mnamo 2014, <ref name="independentng2">''Ononye (July 26, 2019).'' "I Spent Lots Of Fund On Grooming – Yetunde Barnabas"''. Independent. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> lakini ni ushiriki wake katika shindano la ''Most Beautiful Girl huko Abuja'' ndio uliompatia umaarufu. Mnamo 2016, Barnabas alijiandikisha kwa shindano la 2017 Most Beautiful Girl huko Abuja, ambalo alishinda na matokeo yake, akapata mkataba wa kitaifa wa uidhinishaji na [[Multichoice]] / [[DStv|DSTV]] . Pia alifanywa balozi wa chapa kwa kampuni ya usimamizi wa mali isiyohamishika yenye makao yake makuu Abuja. <ref name="indy">''Odukoya (October 12, 2019).'' "From Nollywood Starlet To Beauty Queen – Yetunde Barnabas"''. Independent. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Barnabas alitumia umaarufu wake mpya na akafanyiwa majaribio na akachaguliwa kwa nafasi ya Bi Pepeiye, <ref name="punchng2">"Acting Miss Pepeiye role, a dream come true –Yetunde Barnabas"''. The Punch. October 14, 2018. Retrieved October 28, 2019.''</ref> mhusika maarufu katika moja ya vipindi vya televisheni vilivyochezwa kwa muda mrefu zaidi nchini Nigeria, ''Papa Ajasco & Company'' . <ref name="indy2">''Odukoya (October 12, 2019).'' "From Nollywood Starlet To Beauty Queen – Yetunde Barnabas"''. Independent. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Tangu wakati huo ameshiriki katika majukumu ya kuongoza katika uzalishaji kadhaa wa filamu za Nollywood, ikiwa ni pamoja na ''Erin Folami'', ''Dagogo'', ''Omo Iya Osun'' na ''Elegbenla'', filamu aliyoishirikisha pamoja na Niyi Johnson na Akin Olaiya. <ref name="indy2" /> Barnabas pia ameandaa filamu chache kwa sifa yake ikiwemo filamu ya 2018, ''Omo Iya Osun'', ambayo ilikuwa na maoni chanya. <ref name="awards">"Yetunde Barnabas bags two new award nominations"''. New Telegraph. Lagos, Nigeria. October 21, 2019. Archived from'' the original ''on October 24, 2019. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Mnamo mwaka wa 2019, Yetunde Barnabas aliteuliwa kwa ''Mwigizaji Bora wa Mwaka'' katika ''Tuzo za Mafanikio ya Nigeria'' kwa kutambua majukumu yake mbalimbali ya televisheni na filamu ndani ya mwaka unaopitiwa. <ref name="Vanguard">''Ebirim (October 18, 2019).'' "Yetunde Barnabas bags nomination for Promising Actress of the Year"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Barnabas pia aliteuliwa kwa ''Mfano wa Mwaka'' katika ''Tuzo za Scream 2019'' na pia ''Malkia wa Urembo wa Mwaka'' katika ''Tuzo za Chaguo la Afrika'' . <ref name="awards2">"Yetunde Barnabas bags two new award nominations"''. New Telegraph. Lagos, Nigeria. October 21, 2019. Archived from'' the original ''on October 24, 2019. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Mnamo Agosti 2019, Barnabas alichaguliwa, pamoja na wanamitindo wengine wa Kiafrika na Shirika la Utangazaji la Uingereza (BBC), kama sehemu ya kampeni mpya ya urembo iliyopewa jina la ''Ewatomi'' . <ref name="glam">{{Rejea tovuti|url=https://glamsquadmagazine.com/miss-tourism-2019-winner-yetunde-barnabas-stuns-in-new-bbc-campaign/|title=Miss Tourism 2019 Winner, Yetunde Barnabas Stuns In New BBC Campaign|accessdate=October 28, 2019|author=Omotayo|date=October 18, 2019|publisher=Glamsquad Magazine}}</ref> == Maisha binafsi == Ameolewa na mchezaji wa mpira wa miguu wa Nigeria Peter Olayinka . <ref>''Fasan, Yewande (2025-04-07).'' "Yetunde Barnabas debunks rumours of second child with footballer husband"''. The Nation. Lagos, Nigeria. Retrieved 2025-06-30.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1990]] sa44idz91g401mqixa66q4z0780uki8 1507625 1507419 2026-04-20T09:53:15Z Riccardo Riccioni 452 1507625 wikitext text/x-wiki '''Yetunde Barnabas''' ni [[mwanamitindo]] wa [[Nigeria]], malkia wa urembo, mwigizaji na mtayarishaji wa filamu. <ref>"Yetunde Barnabas bags nomination for Promising Actress of the Year"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. 2019-10-18. Retrieved 2022-07-19.''</ref> Hapo awali alipata kutambuliwa kama mshindi wa shindano la ''The Most Beautiful Girl in Abuja'' mwaka wa 2017 <ref name="punchng">"Acting Miss Pepeiye role, a dream come true –Yetunde Barnabas"''. The Punch. October 14, 2018. Retrieved October 28, 2019.''</ref> na akatawazwa kuwa ''Miss Tourism Nigeria'' mwaka wa 2019. <ref name="independentng">''Ononye (July 26, 2019).'' "I Spent Lots Of Fund On Grooming – Yetunde Barnabas"''. Independent. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Anajulikana zaidi kwa nafasi yake kama Miss Pepeiye kwenye kipindi cha muda mrefu cha televisheni cha Nigeria, Papa Ajasco and Company, pamoja na majukumu kadhaa ya kuongoza katika tasnia ya filamu ya Yoruba. <ref name="punchng" /> == Maisha ya awali == Yetunde Barnabas alizaliwa mnamo Agosti 30, 1990, huko [[Ilorin]], [[Kwara (jimbo)|jimbo la Kwara]], <ref>{{Rejea tovuti|first=Samuel|author=Nelson|date=2021-01-18|title=Yetunde Barnabas; The Journey From Modeling To Acting|url=https://odunews.com/2021/01/yetunde-barnabas-from-modelling-to/|accessdate=2021-01-19|work=OduNews.com}}</ref> ingawa familia yake asili yake ni kutoka Ejuku, Jimbo la Yagba mashariki mwa [[Kogi (jimbo)|Kogi]] . Barnabas alikulia [[Abuja]], na baada ya masomo yake ya shule ya upili katika Shule ya Upili ya Kings of Kings, alihudhuria Seriki Olopolo Production na Royal Arts Academy ambapo aliboresha ujuzi wake wa uigizaji. <ref name="telegraph">''Odukoya (December 1, 2018).'' "YETUNDE BARNABAS: I DON'T BECOME RUDE TO Men who try to ask me out"''. New Telegraph. Lagos, Nigeria. Archived from'' the original ''on October 28, 2019. Retrieved October 28, 2019.''</ref> == Kazi == Yetunde Barnabas alianza kazi yake ya uanamitindo alipojiandikisha kwa shindano la urembo la ''Miss Okokun'' mnamo 2013, shindano ambalo aliendelea kushinda. Pia alishiriki katika shindano zingine ndogo, ikiwa ni pamoja na ''Miss Live Your Dream'' mnamo 2014, <ref name="independentng2">''Ononye (July 26, 2019).'' "I Spent Lots Of Fund On Grooming – Yetunde Barnabas"''. Independent. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> lakini ni ushiriki wake katika shindano la ''Most Beautiful Girl huko Abuja'' ndio uliompatia umaarufu. Mnamo 2016, Barnabas alijiandikisha kwa shindano la 2017 Most Beautiful Girl huko Abuja, ambalo alishinda na matokeo yake, akapata mkataba wa kitaifa wa uidhinishaji na [[Multichoice]] / [[DStv|DSTV]] . Pia alifanywa balozi wa chapa kwa kampuni ya usimamizi wa mali isiyohamishika yenye makao yake makuu Abuja. <ref name="indy">''Odukoya (October 12, 2019).'' "From Nollywood Starlet To Beauty Queen – Yetunde Barnabas"''. Independent. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Barnabas alitumia umaarufu wake mpya na akafanyiwa majaribio na akachaguliwa kwa nafasi ya Bi Pepeiye, <ref name="punchng2">"Acting Miss Pepeiye role, a dream come true –Yetunde Barnabas"''. The Punch. October 14, 2018. Retrieved October 28, 2019.''</ref> mhusika maarufu katika moja ya vipindi vya televisheni vilivyochezwa kwa muda mrefu zaidi nchini Nigeria, ''Papa Ajasco & Company'' . <ref name="indy2">''Odukoya (October 12, 2019).'' "From Nollywood Starlet To Beauty Queen – Yetunde Barnabas"''. Independent. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Tangu wakati huo ameshiriki katika majukumu ya kuongoza katika uzalishaji kadhaa wa filamu za Nollywood, ikiwa ni pamoja na ''Erin Folami'', ''Dagogo'', ''Omo Iya Osun'' na ''Elegbenla'', filamu aliyoishirikisha pamoja na Niyi Johnson na Akin Olaiya. <ref name="indy2" /> Barnabas pia ameandaa filamu chache kwa sifa yake ikiwemo filamu ya 2018, ''Omo Iya Osun'', ambayo ilikuwa na maoni chanya. <ref name="awards">"Yetunde Barnabas bags two new award nominations"''. New Telegraph. Lagos, Nigeria. October 21, 2019. Archived from'' the original ''on October 24, 2019. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Mnamo mwaka wa 2019, Yetunde Barnabas aliteuliwa kwa ''Mwigizaji Bora wa Mwaka'' katika ''Tuzo za Mafanikio ya Nigeria'' kwa kutambua majukumu yake mbalimbali ya televisheni na filamu ndani ya mwaka unaopitiwa. <ref name="Vanguard">''Ebirim (October 18, 2019).'' "Yetunde Barnabas bags nomination for Promising Actress of the Year"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Barnabas pia aliteuliwa kwa ''Mfano wa Mwaka'' katika ''Tuzo za Scream 2019'' na pia ''Malkia wa Urembo wa Mwaka'' katika ''Tuzo za Chaguo la Afrika'' . <ref name="awards2">"Yetunde Barnabas bags two new award nominations"''. New Telegraph. Lagos, Nigeria. October 21, 2019. Archived from'' the original ''on October 24, 2019. Retrieved October 28, 2019.''</ref> Mnamo Agosti 2019, Barnabas alichaguliwa, pamoja na wanamitindo wengine wa Kiafrika na Shirika la Utangazaji la Uingereza (BBC), kama sehemu ya kampeni mpya ya urembo iliyopewa jina la ''Ewatomi'' . <ref name="glam">{{Rejea tovuti|url=https://glamsquadmagazine.com/miss-tourism-2019-winner-yetunde-barnabas-stuns-in-new-bbc-campaign/|title=Miss Tourism 2019 Winner, Yetunde Barnabas Stuns In New BBC Campaign|accessdate=October 28, 2019|author=Omotayo|date=October 18, 2019|publisher=Glamsquad Magazine}}</ref> == Maisha binafsi == Ameolewa na mchezaji wa mpira wa miguu wa Nigeria [[Peter Olayinka]]. <ref>''Fasan, Yewande (2025-04-07).'' "Yetunde Barnabas debunks rumours of second child with footballer husband"''. The Nation. Lagos, Nigeria. Retrieved 2025-06-30.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1990]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanamitindo wa Nigeria]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Nigeria]] 4nbmd2cnfiw1gnmmcxebv5woaeujtqd Peggy Ovire 0 229264 1507421 2026-04-19T17:20:21Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Peggy Ovire Enoho''' hujulikana kama Peggy ni mwanamitindo wa Nigeria, mtayarishaji wa filamu na mwigizaji ambaye alishinda tuzo ya ''"Muigizaji Bora wa Mwaka (Kiingereza)"'' katika toleo la 2015 la [[City People Entertainment Awards|Tuzo za Burudani za City People]] . <ref>"Acting doesn't pay my bill - Enoho Ovire"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. 15 November 2013. Retrieved 27 November 2019.''</ref> <ref>"Beauty queen turned actress, Peggy Ovire is a year...' 1507421 wikitext text/x-wiki '''Peggy Ovire Enoho''' hujulikana kama Peggy ni mwanamitindo wa Nigeria, mtayarishaji wa filamu na mwigizaji ambaye alishinda tuzo ya ''"Muigizaji Bora wa Mwaka (Kiingereza)"'' katika toleo la 2015 la [[City People Entertainment Awards|Tuzo za Burudani za City People]] . <ref>"Acting doesn't pay my bill - Enoho Ovire"''. Vanguard. Lagos, Nigeria. 15 November 2013. Retrieved 27 November 2019.''</ref> <ref>"Beauty queen turned actress, Peggy Ovire is a year older today"''. The NET. Lagos, Nigeria. 21 October 2015. Retrieved 27 November 2019.''</ref> <ref name=":2">"I've never been married-Peggy Ovire"''. The Punch. 18 June 2017. Retrieved 25 November 2019''</ref> == Maisha ya awali na elimu == Ovire anatoka [[Ugeli|Ughelli]] katika [[Delta (jimbo)|Jimbo la Delta]], Nigeria. Alizaliwa katika familia ya watoto sita ambapo alikuwa mtoto wa mwisho wa wazazi wake. Ovire alizaliwa katika [[jimbo la Lagos]] ambapo amekuwa akiishi kwa sehemu kubwa ya maisha yake. Ovire alihudhuria Shule ya Watoto Wadogo na Msingi ya Itire huko Surulere na Shule ya Upili ya AUD ambayo pia iko Surulere, [[Jimbo la Lagos]] . Ovire, kwa elimu yake ya baada ya shule ya upili alijiunga na Chuo Kikuu cha Jimbo la Delta, Abraka lakini hatimaye aliikamilisha katika Chuo Kikuu cha Ambrose Alli ambapo alipata Shahada ya Sayansi katika Benki na Fedha. <ref>"5 things you probably don't know about actress"''. Pulse Nigeria. 21 October 2015. Retrieved 25 November 2019.''</ref> == Kazi == Ovire, kabla ya kuanza kwake katika tasnia ya filamu ya Nigeria [[Nollywood]], alianza kazi yake kama mwanamitindo kama alivyoelezea katika mahojiano na The Punch print media house. <ref name=":22">"I've never been married-Peggy Ovire"''. The Punch. 18 June 2017. Retrieved 25 November 2019''</ref> Alielezea zaidi kuwa filamu yake ya kwanza kabisa ilikuwa ile iliyotayarishwa na Uche Nancy. <ref name=":22" /> <ref>"Ovire Enoho: My dad is my greatest influence"''. The Nation. Lagos, Nigeria. 14 January 2018. Retrieved 25 November 2019.''</ref> Kazi ya filamu ya Ovire ilionekana wazi kutokana na jukumu lake katika kipindi cha televisheni kilichoitwa Husbands of Lagos . Ovire alidai kuwa kipindi hicho cha televisheni kilimletea umaarufu na alikuwa ametambulika nje ya nchi yake ya asili ya Nigeria. <ref name=":22" /> <ref name=":0">"I always fall ill after shooting movies – Peggy Ovire"''. The Punch. 14 April 2019. Retrieved 25 November 2019.''</ref> alikuwa sehemu ya waigizaji katika Rising Sun pamoja na Ifeanyi Kalu . Ovire alishinda tuzo ya Mwigizaji Bora wa Mwaka (Kiingereza) katika Tuzo za Burudani za Watu wa Jiji za 2015. Mbali na kuwa mwigizaji na mwanamitindo, Ovire ni mtayarishaji wa filamu ambaye amefanya kazi kwenye filamu ikiwemo Ufuoma, Fool Me Once, na The Other Woman. Peggy aliingia kama mtayarishaji wa filamu kwa kutoa filamu ya Odogwu yenye kichwa cha habari .......Titled Man, ambayo ilitoka Oktoba, 2025. Ilimshirikisha Fredrick Leonard. == Maisha ya awali == Mnamo Novemba 2022, aliolewa na mwigizaji mwenzake [[Nnaemeka Leonard|Frederick Leonard]], <ref>"#Meettheleonards: Why I married Peggy Ovire — Fredrick Leonard"''. Premium Times. Retrieved 12 June 2025.''</ref> ingawa kumekuwa na uvumi wa kutengana. <ref>''Fasan, Yewande (2 May 2024).'' "Peggy Ovire marks husband's birthday amid rumored split"''. The Nation. Lagos, Nigeria. Retrieved 12 June 2025.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Watayarishaji filamu wa Nigeria]] 8s530gajgsjis4edjpd8h4b4n1p2ano Patience Jonathan 0 229265 1507422 2026-04-19T17:35:50Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Patience Faka Jonathan''' <ref name="buzznigeria.com">"Patience Jonathan Biography, Children, Funniest Quotes You've Never Heard"''. BuzzNigeria. 20 August 2014. Retrieved 24 May 2018.''</ref> (alizaliwa [[25 Oktoba|Oktoba 25]], [[1957]]) ni mtumishi wa umma wa Nigeria ambaye alihudumu kama Mke wa Rais wa Nigeria kuanzia 2010 hadi 2015 na mke wa pili wa Nigeria kuanzia 2007 hadi 2010. Ameolewa na [[Rais wa Nigeria|Rais]] wa zamani na Makamu wa Rais wa...' 1507422 wikitext text/x-wiki '''Patience Faka Jonathan''' <ref name="buzznigeria.com">"Patience Jonathan Biography, Children, Funniest Quotes You've Never Heard"''. BuzzNigeria. 20 August 2014. Retrieved 24 May 2018.''</ref> (alizaliwa [[25 Oktoba|Oktoba 25]], [[1957]]) ni mtumishi wa umma wa Nigeria ambaye alihudumu kama Mke wa Rais wa Nigeria kuanzia 2010 hadi 2015 na mke wa pili wa Nigeria kuanzia 2007 hadi 2010. Ameolewa na [[Rais wa Nigeria|Rais]] wa zamani na Makamu wa Rais wa Nigeria [[Goodluck Jonathan|Goodluck Ebele Jonathan]] . Alihudumu kama Katibu Mkuu katika [[Jimbo la Bayelsa]] . <ref>"Lady of a Nation", ''Nigeria Stepping Ahead'', Toronto, June 2010.</ref> == Elimu == Patience Faka Iwari alizaliwa [[Port Harcourt]], [[Rivers State]], Nigeria, ambapo alipata cheti chake cha shule mwaka wa 1976, na kufaulu Mtihani wa Cheti cha Shule ya Afrika Magharibi (WASCE) mwaka wa 1980. Mwaka wa 1989, alipata Cheti cha Kitaifa cha Elimu (NCE) katika Hisabati na Biolojia kutoka Chuo cha Sanaa na Sayansi cha Rivers State, Port Harcourt. Kisha akaendelea na masomo yake katika [[Chuo Kikuu cha Port Harcourt]] na kusomea Shahada ya Uzamili katika Biolojia na Saikolojia. Alipewa udaktari wa heshima kutoka Chuo Kikuu cha Port Harcourt. <ref name="Who's Who">{{Rejea tovuti|url=http://www.africa-confidential.com/whos-who-profile/id/3317|title=Profile: Patience Jonathan|publisher=Africa Confidential|year=2011|accessdate=2012-01-28}}</ref> == Kazi == Patience alianza kazi yake kama mwalimu katika Chuo cha Stella Maris, Port Harcourt na katika Taasisi ya Michezo, Isaka. Kisha akahamia katika sekta ya benki mwaka wa 1997 ambapo alihudumu kama meneja wa masoko wa Benki ya Jumuiya ya Imiete. Baada ya hapo alianzisha benki ya kwanza ya jamii huko Port Harcourt inayoitwa Benki ya Jumuiya ya Akpo. Kisha akarudi darasani kwa muda mfupi tena kama mwalimu. Hatimaye alihamishiwa Wizara ya Elimu [[Jimbo la Bayelsa|ya Jimbo la Bayelsa]], ambapo alihudumu hadi Mei 29, 1999, wakati mumewe alipokuwa naibu gavana wa jimbo hilo. Mnamo Julai 12, 2012, aliteuliwa kama katibu mkuu katika jimbo la Bayelsa na Henry Seriake Dickson . Uteuzi huo ulikuwa wa kipekee ukizingatia kwamba alikuwa likizoni kutoka kwa utumishi wa umma kwa zaidi ya miaka 13, tangu mumewe alipokuwa naibu gavana mwaka wa 1999, <ref>{{Rejea habari}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|url=http://dailyindependentnig.com/2012/07/knocks-trail-patience-jonathans-appointment-as-perm-sec/|title=Knocks trail Patience Jonathan's appointment as Perm Sec - News|publisher=Dailyindependentnig.com|accessdate=2014-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215165740/http://dailyindependentnig.com/2012/07/knocks-trail-patience-jonathans-appointment-as-perm-sec/|archivedate=15 December 2013}}</ref> na baadhi ya wakosoaji walidai kuwa ilikuwa aibu ya kitaifa <ref>[http://tribune.com.ng/index.php/politics/44530-dickson-patience-jonathan-and-a-controversial-appointment-] {{Webarchive}}</ref> wakisisitiza kwamba hakukuwa na sifa au ushahidi wa utendaji wowote wa hivi karibuni ili kuhalalisha kupandishwa cheo hadi kilele cha utumishi wa umma. Inadaiwa kwamba Henry Seriake Dickson alifadhiliwa na mumewe katika nafasi yake ya ugavana. <ref>"Jonathan's Handpicked Candidate Seriake Dickson Declared Winner of Bayelsa Gubernatorial Poll"''. Sahara Reporters. New York City, United States. 12 February 2012. Archived from'' the original ''on 15 December 2013. Retrieved 20 June 2014.''</ref> Patience ametambuliwa ndani, kitaifa, na kimataifa kwa kazi yake ya uhisani na utendaji wa kisiasa. Alipokea Tuzo ya Kimataifa ya Kibinadamu ya "Beyond The Tears" New York, Marekani, mnamo 2008, <ref name="Who's Who2">{{Rejea tovuti|url=http://www.africa-confidential.com/whos-who-profile/id/3317|title=Profile: Patience Jonathan|publisher=Africa Confidential|year=2011|accessdate=2012-01-28}}</ref> kwa jukumu lake katika mapambano ya kimataifa dhidi ya VVU/UKIMWI; Tuzo ya Balozi wa Nia Njema wa Afrika (Los Angeles, Marekani, 2008) na alikuwa mpokeaji wa Tuzo ya "Wind of Change" kutoka Shirika la Wanawake la Kusini/Kusini. Wakati Goodluck Jonathan alipokuwa Gavana kati ya 2005 na 2007, Patience Jonathan alihudumu katika jimbo hilo akiwa kama Mke wa Rais wa [[Jimbo la Bayelsa]], Nigeria. Katika kipindi hiki, alianzisha programu nyingi za uhisani na uwezeshaji wa wanawake, miongoni mwazo ni Wakfu wa A-Aruere Reachout (AARF), <ref name="Reachout">{{Rejea tovuti|url=http://aaruerareachoutfoundation.org/|title=A.Aaruera Reachout Foundation|publisher=A.Aaruera Reachout Foundation|accessdate=2012-01-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120114030339/http://aaruerareachoutfoundation.org/|archivedate=14 January 2012}}</ref> ambao aliuanzisha ili kuboresha hadhi na uwezo wa kupata mapato wa wanawake na vijana wa Nigeria. Wakfu huo tayari unalenga kuwasaidia na kuwasaidia watoto wenye matatizo yanayohusiana na moyo. == Maisha binafsi == Yeye na mumewe wana watoto wawili. <ref name="buzznigeria.com2">"Patience Jonathan Biography, Children, Funniest Quotes You've Never Heard"''. BuzzNigeria. 20 August 2014. Retrieved 24 May 2018.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1957]] dbh1ui2s2cp4bxa7vg0x9vfezwjmqgj 1507423 1507422 2026-04-19T17:37:12Z Godfavor22 83108 1507423 wikitext text/x-wiki '''Patience Faka Jonathan''' <ref name="buzznigeria.com">"Patience Jonathan Biography, Children, Funniest Quotes You've Never Heard"''. BuzzNigeria. 20 August 2014. Retrieved 24 May 2018.''</ref> (alizaliwa [[25 Oktoba|Oktoba 25]], [[1957]]) ni mtumishi wa umma wa Nigeria ambaye alihudumu kama Mke wa Rais wa Nigeria kuanzia 2010 hadi 2015 na mke wa pili wa Nigeria kuanzia 2007 hadi 2010. Ameolewa na [[Rais wa Nigeria|Rais]] wa zamani na Makamu wa Rais wa Nigeria [[Goodluck Jonathan|Goodluck Ebele Jonathan]] . Alihudumu kama Katibu Mkuu katika [[Jimbo la Bayelsa]] . <ref>"Lady of a Nation", ''Nigeria Stepping Ahead'', Toronto, June 2010.</ref> == Elimu == Patience Faka Iwari alizaliwa [[Port Harcourt]], [[Rivers State]], Nigeria, ambapo alipata cheti chake cha shule mwaka wa 1976, na kufaulu Mtihani wa Cheti cha Shule ya Afrika Magharibi (WASCE) mwaka wa 1980. Mwaka wa 1989, alipata Cheti cha Kitaifa cha Elimu (NCE) katika Hisabati na Biolojia kutoka Chuo cha Sanaa na Sayansi cha Rivers State, Port Harcourt. Kisha akaendelea na masomo yake katika [[Chuo Kikuu cha Port Harcourt]] na kusomea Shahada ya Uzamili katika Biolojia na Saikolojia. Alipewa udaktari wa heshima kutoka Chuo Kikuu cha Port Harcourt. <ref name="Who's Who">{{Rejea tovuti|url=http://www.africa-confidential.com/whos-who-profile/id/3317|title=Profile: Patience Jonathan|publisher=Africa Confidential|year=2011|accessdate=2012-01-28}}</ref> == Kazi == Patience alianza kazi yake kama mwalimu katika Chuo cha Stella Maris, Port Harcourt na katika Taasisi ya Michezo, Isaka. Kisha akahamia katika sekta ya benki mwaka wa 1997 ambapo alihudumu kama meneja wa masoko wa Benki ya Jumuiya ya Imiete. Baada ya hapo alianzisha benki ya kwanza ya jamii huko Port Harcourt inayoitwa Benki ya Jumuiya ya Akpo. Kisha akarudi darasani kwa muda mfupi tena kama mwalimu. Hatimaye alihamishiwa Wizara ya Elimu [[Jimbo la Bayelsa|ya Jimbo la Bayelsa]], ambapo alihudumu hadi Mei 29, 1999, wakati mumewe alipokuwa naibu gavana wa jimbo hilo. Mnamo Julai 12, 2012, aliteuliwa kama katibu mkuu katika jimbo la Bayelsa na Henry Seriake Dickson . Uteuzi huo ulikuwa wa kipekee ukizingatia kwamba alikuwa likizoni kutoka kwa utumishi wa umma kwa zaidi ya miaka 13, tangu mumewe alipokuwa naibu gavana mwaka wa 1999, <ref>{{Rejea tovuti|url=http://dailyindependentnig.com/2012/07/knocks-trail-patience-jonathans-appointment-as-perm-sec/|title=Knocks trail Patience Jonathan's appointment as Perm Sec - News|publisher=Dailyindependentnig.com|accessdate=2014-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215165740/http://dailyindependentnig.com/2012/07/knocks-trail-patience-jonathans-appointment-as-perm-sec/|archivedate=15 December 2013}}</ref> na baadhi ya wakosoaji walidai kuwa ilikuwa aibu ya kitaifa wakisisitiza kwamba hakukuwa na sifa au ushahidi wa utendaji wowote wa hivi karibuni ili kuhalalisha kupandishwa cheo hadi kilele cha utumishi wa umma. Inadaiwa kwamba Henry Seriake Dickson alifadhiliwa na mumewe katika nafasi yake ya ugavana. <ref>"Jonathan's Handpicked Candidate Seriake Dickson Declared Winner of Bayelsa Gubernatorial Poll"''. Sahara Reporters. New York City, United States. 12 February 2012. Archived from'' the original ''on 15 December 2013. Retrieved 20 June 2014.''</ref> Patience ametambuliwa ndani, kitaifa, na kimataifa kwa kazi yake ya uhisani na utendaji wa kisiasa. Alipokea Tuzo ya Kimataifa ya Kibinadamu ya "Beyond The Tears" New York, Marekani, mnamo 2008, <ref name="Who's Who2">{{Rejea tovuti|url=http://www.africa-confidential.com/whos-who-profile/id/3317|title=Profile: Patience Jonathan|publisher=Africa Confidential|year=2011|accessdate=2012-01-28}}</ref> kwa jukumu lake katika mapambano ya kimataifa dhidi ya VVU/UKIMWI; Tuzo ya Balozi wa Nia Njema wa Afrika (Los Angeles, Marekani, 2008) na alikuwa mpokeaji wa Tuzo ya "Wind of Change" kutoka Shirika la Wanawake la Kusini/Kusini. Wakati Goodluck Jonathan alipokuwa Gavana kati ya 2005 na 2007, Patience Jonathan alihudumu katika jimbo hilo akiwa kama Mke wa Rais wa [[Jimbo la Bayelsa]], Nigeria. Katika kipindi hiki, alianzisha programu nyingi za uhisani na uwezeshaji wa wanawake, miongoni mwazo ni Wakfu wa A-Aruere Reachout (AARF), <ref name="Reachout">{{Rejea tovuti|url=http://aaruerareachoutfoundation.org/|title=A.Aaruera Reachout Foundation|publisher=A.Aaruera Reachout Foundation|accessdate=2012-01-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120114030339/http://aaruerareachoutfoundation.org/|archivedate=14 January 2012}}</ref> ambao aliuanzisha ili kuboresha hadhi na uwezo wa kupata mapato wa wanawake na vijana wa Nigeria. Wakfu huo tayari unalenga kuwasaidia na kuwasaidia watoto wenye matatizo yanayohusiana na moyo. == Maisha binafsi == Yeye na mumewe wana watoto wawili. <ref name="buzznigeria.com2">"Patience Jonathan Biography, Children, Funniest Quotes You've Never Heard"''. BuzzNigeria. 20 August 2014. Retrieved 24 May 2018.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1957]] 3j9kcy20ha8n8z0jqoe04oxgll1ag1v Malika Hachid 0 229266 1507424 2026-04-19T17:48:32Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Malika Hachid''' (Kiarabu: مليكة حشيد; alizaliwa Machi 1954) ni mwanaakiolojia na mtaalamu wa historia ya kale (prehistoria) kutoka Algeria, anayejulikana kwa utafiti wake kuhusu sanaa ya mapangoni nchini Algeria na historia ya awali ya watu wa Berber. Aliwahi kuwa Mkurugenzi wa Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Historia ya Kale, Anthropolojia na Historia (CNRPAH). == Wasifu == Hachid alizaliwa mjini Algiers, Algeria, mwezi Machi 1954. Mwaka 19...' 1507424 wikitext text/x-wiki '''Malika Hachid''' (Kiarabu: مليكة حشيد; alizaliwa Machi 1954) ni mwanaakiolojia na mtaalamu wa historia ya kale (prehistoria) kutoka Algeria, anayejulikana kwa utafiti wake kuhusu sanaa ya mapangoni nchini Algeria na historia ya awali ya watu wa Berber. Aliwahi kuwa Mkurugenzi wa Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Historia ya Kale, Anthropolojia na Historia (CNRPAH). == Wasifu == Hachid alizaliwa mjini Algiers, Algeria, mwezi Machi 1954. Mwaka 1974 alihamia Aix-en-Provence, Ufaransa, kwa ajili ya kusomea akiolojia ya historia ya kale. Mwaka 1982 alirejea Algeria na kuanza kufanya kazi kama mkurugenzi wa utafiti katika Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Historia ya Kale, Anthropolojia na Historia (CNRPAH). Mwaka 1987 aliteuliwa kuwa mkurugenzi wa Hifadhi ya Kitaifa ya Utamaduni ya Tassili n’Ajjer. Pia alikuwa mmoja wa waanzilishi na makamu wa rais wa Wakfu wa Sonatrach-Tassili. == Utafiti == Utafiti wa Hachid unahusu historia ya mwanzo ya watu wa Berber pamoja na sanaa ya mapangoni ya kale iliyopatikana nchini Algeria. Alichunguza kwa kina michoro ya mapangoni iliyodaiwa kugunduliwa na Henri Lhote katika eneo la Tassili n’Ajjer, pamoja na uhusiano kati ya Lhote na mwalimu wake Abbé Breuil. Mwaka 1998, Hachid alithibitisha kuwa baadhi ya michoro ambayo Lhote alitumia katika tafsiri zake tata kuhusu eneo hilo ilikuwa ya kughushi, iliyoundwa na baadhi ya wanachama wa timu yake ya Kifaransa. Baada ya kuchapisha kitabu chake kuhusu eneo hilo, alipewa taarifa zaidi kuhusu udanganyifu huo na wanachama wengine wa timu. Hachid pia amekosoa uharibifu mkubwa uliofanywa na Lhote na timu yake kwa sanaa hiyo, hasa kwa kulowanisha michoro ili kuipiga picha, jambo lililosababisha kupotea kwa rangi zake asilia. Katika tafiti zake, Hachid ametambua kuwa baadhi ya michoro inaonyesha watu wenye asili ya Mediterania na Afrika Nyeusi.Kuhusu chimbuko la Waberber, anaamini kuwa jamii hiyo ilitokana na muunganiko wa ustaarabu wa Capsian na Mechtoid takribani miaka 10,000 hadi 11,000 iliyopita, na kwamba utambulisho wa Berber uliundwa Afrika Kaskazini. == Machapisho == * ''El-Hadjra el-Mektouba. Les pierres écrites de l'Atlas saharien'' (1992) * ''Le Tassili des Ajjer. Aux sources de l'Afrique 50 siècles avant les pyramides'' (1998) * ''Les Premiers Berbères entre Méditerranée, Tassili et Nil'' (2001) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1954|}} 012ys3jhc53bg38e2jl75prko3g8ji2 1507626 1507424 2026-04-20T09:54:54Z Riccardo Riccioni 452 1507626 wikitext text/x-wiki '''Malika Hachid''' (Kiarabu: مليكة حشيد; alizaliwa Machi 1954) ni mwanaakiolojia na mtaalamu wa [[historia ya awali]] kutoka Algeria, anayejulikana kwa utafiti wake kuhusu sanaa ya mapangoni nchini Algeria na historia ya awali ya Waberber. Aliwahi kuwa Mkurugenzi wa Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Historia ya Kale, Anthropolojia na Historia (CNRPAH). == Wasifu == Hachid alizaliwa mjini Algiers, Algeria, mwezi Machi 1954. Mwaka 1974 alihamia Aix-en-Provence, Ufaransa, kwa ajili ya kusomea akiolojia ya historia ya kale. Mwaka 1982 alirejea Algeria na kuanza kufanya kazi kama mkurugenzi wa utafiti katika Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Historia ya Kale, Anthropolojia na Historia (CNRPAH). Mwaka 1987 aliteuliwa kuwa mkurugenzi wa Hifadhi ya Kitaifa ya Utamaduni ya Tassili n’Ajjer. Pia alikuwa mmoja wa waanzilishi na makamu wa rais wa Wakfu wa Sonatrach-Tassili. == Utafiti == Utafiti wa Hachid unahusu historia ya mwanzo ya watu wa Berber pamoja na sanaa ya mapangoni ya kale iliyopatikana nchini Algeria. Alichunguza kwa kina michoro ya mapangoni iliyodaiwa kugunduliwa na Henri Lhote katika eneo la Tassili n’Ajjer, pamoja na uhusiano kati ya Lhote na mwalimu wake Abbé Breuil. Mwaka 1998, Hachid alithibitisha kuwa baadhi ya michoro ambayo Lhote alitumia katika tafsiri zake tata kuhusu eneo hilo ilikuwa ya kughushi, iliyoundwa na baadhi ya wanachama wa timu yake ya Kifaransa. Baada ya kuchapisha kitabu chake kuhusu eneo hilo, alipewa taarifa zaidi kuhusu udanganyifu huo na wanachama wengine wa timu. Hachid pia amekosoa uharibifu mkubwa uliofanywa na Lhote na timu yake kwa sanaa hiyo, hasa kwa kulowanisha michoro ili kuipiga picha, jambo lililosababisha kupotea kwa rangi zake asilia. Katika tafiti zake, Hachid ametambua kuwa baadhi ya michoro inaonyesha watu wenye asili ya Mediterania na Afrika Nyeusi.Kuhusu chimbuko la Waberber, anaamini kuwa jamii hiyo ilitokana na muunganiko wa ustaarabu wa Capsian na Mechtoid takribani miaka 10,000 hadi 11,000 iliyopita, na kwamba utambulisho wa Berber uliundwa Afrika Kaskazini. == Machapisho == * ''El-Hadjra el-Mektouba. Les pierres écrites de l'Atlas saharien'' (1992) * ''Le Tassili des Ajjer. Aux sources de l'Afrique 50 siècles avant les pyramides'' (1998) * ''Les Premiers Berbères entre Méditerranée, Tassili et Nil'' (2001) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1954|}} [[Jamii:Wanawake wa Algeria]] [[Jamii:Wanahistoria wa Algeria]] ov7ef822rw7rx5cgv1hyppkxpftutgm Faïrouz Malek 0 229267 1507425 2026-04-19T17:52:54Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Faïrouz Malek''' ni mwanafizikia wa Kifaransa na Algeria anayejihusisha na fizikia ya nyuklia, fizikia ya chembe na kosmolojia. Ni mtafiti katika Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Kisayansi cha Ufaransa (CNRS), na anashiriki katika tafiti za kimataifa kwenye mradi wa CERN LHC. Amechangia katika ugunduzi wa bosoni ya Higgs. Pia anajulikana kwa juhudi zake katika kukuza usawa wa kijinsia katika sayansi pamoja na maendeleo ya sayansi barani Afrika. Ni mwan...' 1507425 wikitext text/x-wiki '''Faïrouz Malek''' ni mwanafizikia wa Kifaransa na Algeria anayejihusisha na fizikia ya nyuklia, fizikia ya chembe na kosmolojia. Ni mtafiti katika Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Kisayansi cha Ufaransa (CNRS), na anashiriki katika tafiti za kimataifa kwenye mradi wa CERN LHC. Amechangia katika ugunduzi wa bosoni ya Higgs. Pia anajulikana kwa juhudi zake katika kukuza usawa wa kijinsia katika sayansi pamoja na maendeleo ya sayansi barani Afrika. Ni mwanachama (fellow) wa Chuo cha Sayansi cha Afrika. == Maisha ya awali na elimu == Malek alisoma katika Shule ya Sekondari ya Omar Racim huko Algiers na kuhitimu shahada ya fizikia katika Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia Houari Boumediene. Baadaye alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika fizikia ya nyuklia na chembe kutoka Chuo Kikuu cha Grenoble-Alpes (zamani Chuo Kikuu cha Joseph Fourier), ambapo alifanya utafiti kuhusu mgawanyiko wa hypernuclei. == Utafiti na taaluma == Malek alikuwa mshiriki wa majaribio katika CERN yaliyolenga utafiti wa hali ya kimwili iitwayo plasma ya quark-gluon, hali iliyogunduliwa mwaka 2000. Hali hii ya jambo mara nyingi hulinganishwa na hali ya awali ya ulimwengu muda mfupi baada ya mlipuko mkubwa (Big Bang). Amechangia pia katika kubuni kifaa cha Alpha Magnetic Spectrometer, ambacho kilipelekwa na kufungwa kwenye Kituo cha Kimataifa cha Anga za Juu (ISS) kwa ajili ya kutafuta antimatter angani. Malek alijiunga na jaribio la ATLAS katika CERN mwaka 2000. Aliongoza kundi la Grenoble lililohusika na kubuni na kuendeleza kalori mita ya argoni kioevu (LAr Calorimeter) na pia alikuwa kiongozi wa kisayansi wa miundombinu ya kompyuta ya gridi ya WLCG nchini Ufaransa. Kwa kushirikiana na watafiti wengine wa kimataifa katika jaribio la ATLAS, alichangia katika ugunduzi wa bosoni ya Higgs uliotangazwa mwaka 2012. Amehudumu kama rais wa tawi la Alpes la Jumuiya ya Fizikia ya Ufaransa (Société Française de Physique) kuanzia mwaka 2000 hadi 2002. Pia ni mwanachama wa Jumuiya ya Fizikia ya Ulaya tangu mwaka 2007, ambapo alihudumu katika kundi la “fizikia kwa maendeleo” kwa miaka minne (2010–2014). Aidha, alihusika katika Kamati ya Fizikia kwa Maendeleo (C13) ya Umoja wa Kimataifa wa Fizikia Safi na Inayotumika (IUPAP) kuanzia 2009 hadi 2015. == Fizikia kwa maendeleo barani Afrika == Mnamo mwaka 2019, Malek pamoja na Kétevi Assamagan waliandika waraka wa maoni uliolenga kuangazia ukosefu wa uwakilishi wa Afrika katika maendeleo ya sayansi na teknolojia duniani, hasa katika fizikia ya msingi. Mwaka 2020, alishiriki kuanzisha mkakati wa “African Strategy for Fundamental and Applied Physics”, unaolenga kuweka vipaumbele na mwelekeo wa utafiti wa kisayansi, elimu na ujenzi wa uwezo barani Afrika. Mwaka 2022, alialikwa kushiriki katika kikundi cha wataalamu (Think Tank) cha Mpango wa Synchrotron wa Afrika, uliolenga kuanzisha kituo cha synchrotron cha bara zima. == Usawa wa kijinsia katika sayansi == Malek ni mtetezi wa usawa na ujumuishi katika sayansi. Alianzisha na kuwa rais wa kwanza wa Chama cha Parité Science mwaka 2002. Pia anashiriki katika shughuli za kukuza wanawake katika sayansi kupitia mashirika kama Femmes et Sciences na European Platform for Women Scientists. Aliratibu maonyesho ya “La Science Taille XX elles” yaliyolenga kuhamasisha na kuonyesha mchango wa wanawake wanasayansi katika eneo la Grenoble. == Tuzo na heshima == * 2000–2002: Rais wa tawi la Alpes la Société Française de Physique * 2020: Ametambuliwa kama mwanachama mashuhuri wa Chuo cha Sayansi cha Afrika == Machapisho teule == Malek ameandika au kushiriki kuandika zaidi ya makala 1200 za kisayansi, nyingi zikihusiana na jaribio la ATLAS. Kati ya hizi, zaidi ya makala 18 zimenukuliwa zaidi ya mara 500. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1964|}} 6s57a4hvprwcb2ojcgej3l5s121ngm0 1507627 1507425 2026-04-20T09:56:03Z Riccardo Riccioni 452 1507627 wikitext text/x-wiki '''Faïrouz Malek''' ni [[Fizikia|mwanafizikia]] wa Ufaransa na Algeria anayejihusisha na fizikia ya nyuklia, fizikia ya chembe na kosmolojia. Ni mtafiti katika Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Kisayansi cha Ufaransa (CNRS), na anashiriki katika tafiti za kimataifa kwenye mradi wa CERN LHC. Amechangia katika ugunduzi wa bosoni ya Higgs. Pia anajulikana kwa juhudi zake katika kukuza usawa wa kijinsia katika sayansi pamoja na maendeleo ya sayansi barani Afrika. Ni mwanachama (fellow) wa Chuo cha Sayansi cha Afrika. == Maisha ya awali na elimu == Malek alisoma katika Shule ya Sekondari ya Omar Racim huko Algiers na kuhitimu shahada ya fizikia katika Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia Houari Boumediene. Baadaye alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika fizikia ya nyuklia na chembe kutoka Chuo Kikuu cha Grenoble-Alpes (zamani Chuo Kikuu cha Joseph Fourier), ambapo alifanya utafiti kuhusu mgawanyiko wa hypernuclei. == Utafiti na taaluma == Malek alikuwa mshiriki wa majaribio katika CERN yaliyolenga utafiti wa hali ya kimwili iitwayo plasma ya quark-gluon, hali iliyogunduliwa mwaka 2000. Hali hii ya jambo mara nyingi hulinganishwa na hali ya awali ya ulimwengu muda mfupi baada ya mlipuko mkubwa (Big Bang). Amechangia pia katika kubuni kifaa cha Alpha Magnetic Spectrometer, ambacho kilipelekwa na kufungwa kwenye Kituo cha Kimataifa cha Anga za Juu (ISS) kwa ajili ya kutafuta antimatter angani. Malek alijiunga na jaribio la ATLAS katika CERN mwaka 2000. Aliongoza kundi la Grenoble lililohusika na kubuni na kuendeleza kalori mita ya argoni kioevu (LAr Calorimeter) na pia alikuwa kiongozi wa kisayansi wa miundombinu ya kompyuta ya gridi ya WLCG nchini Ufaransa. Kwa kushirikiana na watafiti wengine wa kimataifa katika jaribio la ATLAS, alichangia katika ugunduzi wa bosoni ya Higgs uliotangazwa mwaka 2012. Amehudumu kama rais wa tawi la Alpes la Jumuiya ya Fizikia ya Ufaransa (Société Française de Physique) kuanzia mwaka 2000 hadi 2002. Pia ni mwanachama wa Jumuiya ya Fizikia ya Ulaya tangu mwaka 2007, ambapo alihudumu katika kundi la “fizikia kwa maendeleo” kwa miaka minne (2010–2014). Aidha, alihusika katika Kamati ya Fizikia kwa Maendeleo (C13) ya Umoja wa Kimataifa wa Fizikia Safi na Inayotumika (IUPAP) kuanzia 2009 hadi 2015. == Fizikia kwa maendeleo barani Afrika == Mnamo mwaka 2019, Malek pamoja na Kétevi Assamagan waliandika waraka wa maoni uliolenga kuangazia ukosefu wa uwakilishi wa Afrika katika maendeleo ya sayansi na teknolojia duniani, hasa katika fizikia ya msingi. Mwaka 2020, alishiriki kuanzisha mkakati wa “African Strategy for Fundamental and Applied Physics”, unaolenga kuweka vipaumbele na mwelekeo wa utafiti wa kisayansi, elimu na ujenzi wa uwezo barani Afrika. Mwaka 2022, alialikwa kushiriki katika kikundi cha wataalamu (Think Tank) cha Mpango wa Synchrotron wa Afrika, uliolenga kuanzisha kituo cha synchrotron cha bara zima. == Usawa wa kijinsia katika sayansi == Malek ni mtetezi wa usawa na ujumuishi katika sayansi. Alianzisha na kuwa rais wa kwanza wa Chama cha Parité Science mwaka 2002. Pia anashiriki katika shughuli za kukuza wanawake katika sayansi kupitia mashirika kama Femmes et Sciences na European Platform for Women Scientists. Aliratibu maonyesho ya “La Science Taille XX elles” yaliyolenga kuhamasisha na kuonyesha mchango wa wanawake wanasayansi katika eneo la Grenoble. == Tuzo na heshima == * 2000–2002: Rais wa tawi la Alpes la Société Française de Physique * 2020: Ametambuliwa kama mwanachama mashuhuri wa Chuo cha Sayansi cha Afrika == Machapisho teule == Malek ameandika au kushiriki kuandika zaidi ya makala 1200 za kisayansi, nyingi zikihusiana na jaribio la ATLAS. Kati ya hizi, zaidi ya makala 18 zimenukuliwa zaidi ya mara 500. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanasayansi}} {{BD|1964|}} [[Jamii:Wanafizikia wa Algeria]] [[Jamii:Wanafizikia wa Ufaransa]] a2i2j2ankfe16pbe6rhw28sc7z7mp0g Carl Cachopa 0 229268 1507426 2026-04-19T17:54:23Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Carl Cachopa''' (alizaliwa [[17 Mei]] [[1986]]) ni mchezaji wa kriketi aliyezaliwa [[Afrika Kusini]] lakini anayeiwakilisha [[Nyuzilandi|New Zealand]], akicheza katika ngazi ya ndani kwa timu ya Auckland cricket team (na hapo awali pia kwa Central Districts).<ref>{{Cite web|date=2023-05-18|title=Cachopa bowled over by success|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/sport/cachopa-bowled-over-by-success/KT4D2UDLY5M7JHXT7ADS5HXKDM/|access-date=2023...' 1507426 wikitext text/x-wiki '''Carl Cachopa''' (alizaliwa [[17 Mei]] [[1986]]) ni mchezaji wa kriketi aliyezaliwa [[Afrika Kusini]] lakini anayeiwakilisha [[Nyuzilandi|New Zealand]], akicheza katika ngazi ya ndani kwa timu ya Auckland cricket team (na hapo awali pia kwa Central Districts).<ref>{{Cite web|date=2023-05-18|title=Cachopa bowled over by success|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/sport/cachopa-bowled-over-by-success/KT4D2UDLY5M7JHXT7ADS5HXKDM/|access-date=2023-05-17|website=NZ Herald|language=en-NZ}}</ref> Alizaliwa Bloemfontein katika jimbo la Free State, na aliwahi kuiwakilisha timu ya kriketi ya Free State katika ngazi ya chini ya miaka 15. Familia yake ilihamia New Zealand mwaka 2002, na yeye pamoja na ndugu zake wawili, Brad na Craig Cachopa, wote wamecheza kriketi ya first-class nchini humo. Ni mpiga mpira (batsman) wa mkono wa kulia na pia hupiga mipira ya kasi ya wastani kwa mkono wa kulia. Alianza kucheza kwa timu ya vijana ya Auckland chini ya miaka 19 akiwa na umri wa miaka 16, na akafanya mechi yake ya kwanza ya wakubwa akiwa na miaka 18 katika msimu wa 2004–05 wa State Championship. Katika msimu uliofuata wakati timu ya West Indies cricket team ilipotembelea, alitumika kama mchezaji mbadala uwanjani katika mechi ya kwanza ya Test, na alichukua “catch” iliyotokana na mpira wa Shane Bond uliomtoa Brian Lara. == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1986]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] n5h21mau7gq8fzl9gesn823gmishr2u 1507628 1507426 2026-04-20T09:59:29Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1507628 wikitext text/x-wiki '''Carl Cachopa''' (alizaliwa [[17 Mei]] [[1986]]) ni mchezaji wa kriketi aliyezaliwa [[Afrika Kusini]] lakini anayeiwakilisha [[Nyuzilandi|New Zealand]], akicheza katika ngazi ya ndani kwa timu ya Auckland cricket team (na hapo awali pia kwa Central Districts).<ref>{{Cite web|date=2023-05-18|title=Cachopa bowled over by success|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/sport/cachopa-bowled-over-by-success/KT4D2UDLY5M7JHXT7ADS5HXKDM/|access-date=2023-05-17|website=NZ Herald|language=en-NZ}}</ref> Alizaliwa Bloemfontein katika jimbo la Free State, na aliwahi kuiwakilisha timu ya kriketi ya Free State katika ngazi ya chini ya miaka 15. Familia yake ilihamia New Zealand mwaka 2002, na yeye pamoja na ndugu zake wawili, Brad na Craig Cachopa, wote wamecheza kriketi ya first-class nchini humo. Ni mpiga mpira (batsman) wa mkono wa kulia na pia hupiga mipira ya kasi ya wastani kwa mkono wa kulia. Alianza kucheza kwa timu ya vijana ya Auckland chini ya miaka 19 akiwa na umri wa miaka 16, na akafanya mechi yake ya kwanza ya wakubwa akiwa na miaka 18 katika msimu wa 2004–05 wa State Championship. Katika msimu uliofuata wakati timu ya West Indies cricket team ilipotembelea, alitumika kama mchezaji mbadala uwanjani katika mechi ya kwanza ya Test, na alichukua “catch” iliyotokana na mpira wa Shane Bond uliomtoa Brian Lara. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1986]] [[Jamii:Wachezaji wa Afrika Kusini]] 0lrh3bftpiqcjtm0gqe7cjp60x5buqk Miriam Merad 0 229269 1507427 2026-04-19T18:00:36Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Miriam Merad''' (amezaliwa 1969) ni profesa wa Algeria anayebobea katika elimu ya kinga ya saratani (cancer immunology). Yeye ni Mkuu wa Idara ya Utafiti wa Tafsiri na Ubunifu wa Tiba, Profesa wa Immunolojia wa Robin Chemers Neustein, na Mkurugenzi wa Taasisi ya Tiba ya Kinga ya Usahihi ya Marc na Jennifer Lipschultz (PrIISM) katika Shule ya Tiba ya Icahn ya Mount Sinai (ISMMS) jijini New York, Marekani. Alishirikiana kupokea Tuzo ya William B. Coley ya...' 1507427 wikitext text/x-wiki '''Miriam Merad''' (amezaliwa 1969) ni profesa wa Algeria anayebobea katika elimu ya kinga ya saratani (cancer immunology). Yeye ni Mkuu wa Idara ya Utafiti wa Tafsiri na Ubunifu wa Tiba, Profesa wa Immunolojia wa Robin Chemers Neustein, na Mkurugenzi wa Taasisi ya Tiba ya Kinga ya Usahihi ya Marc na Jennifer Lipschultz (PrIISM) katika Shule ya Tiba ya Icahn ya Mount Sinai (ISMMS) jijini New York, Marekani. Alishirikiana kupokea Tuzo ya William B. Coley ya mwaka 2018 kwa Utafiti Bora katika Immunolojia ya Msingi. Ana uanachama katika Chuo cha Kitaifa cha Sayansi cha Marekani na Chuo cha Kitaifa cha Tiba cha Marekani.<ref>{{Cite web}}</ref> == Maisha ya awali == Merad alipata shahada ya udaktari wa binadamu (M.D.) kutoka Chuo Kikuu cha Algiers mwaka 1985. Baadaye alifanya mafunzo ya udaktari wa magonjwa ya damu na saratani (hematolojia na onkolojia) katika Chuo Kikuu cha Paris Diderot. Pia alipata shahada ya uzamili katika Bayoteknolojia kutoka Chuo hicho hicho cha Paris Diderot. Kisha alihamia Chuo Kikuu cha Stanford, Marekani, ambapo alipata Shahada ya Uzamivu (PhD) chini ya usimamizi wa Edgar Engleman. Mafunzo yake ya kliniki katika Hôpital Saint-Louis na Institut Gustave Roussy yalichochea shauku yake katika tiba ya kinga (immunotherapy).<ref>{{Cite web}}</ref> == Kazi na taaluma == Merad alifanya kazi ya utafiti akiwa Stanford pamoja na Irving Weissman, ambapo waliboresha uelewa wa asili na maendeleo ya seli za macrophage na dendritic. Alijiunga na Icahn School of Medicine mwaka 2004. Mwaka 2014 alipata nafasi ya Profesa mwenye Endowment katika Immunolojia ya Saratani. Mwaka 2016 aliteuliwa Mkurugenzi wa Taasisi ya Immunolojia. Mwaka 2023 alikua Mwenyekiti wa kwanza wa Idara ya Immunolojia na Immunotherapy, na mwaka 2024 aliteuliwa kuwa Mkuu wa Utafiti wa Tafsiri na Ubunifu wa Tiba.<ref>{{Cite web}}</ref> == Utafiti == Utafiti wa Merad unahusu jinsi seli za kinga kama macrophage na dendritic zinavyoundwa na kufanya kazi katika tishu mbalimbali za mwili. Timu yake ilithibitisha kuwa macrophage za tishu hutokana na hatua za awali za ukuaji wa kijusi (embryo), na pia ilichangia kuelewa asili ya microglia na Langerhans cells. Seli hizi zina jukumu katika shughuli za ubongo, mfumo wa mmeng’enyo, na kinga ya mwili. Pia amechunguza jinsi seli hizi zinavyoshiriki katika saratani, magonjwa ya uchochezi, na maambukizi kama COVID-19. Utafiti wake umeonyesha jinsi mazingira ya uvimbe wa saratani (tumor microenvironment) yanavyodhibitiwa na seli za kinga na jinsi baadhi ya seli zinavyosaidia saratani kukua badala ya kupigwa vita na kinga ya mwili.<ref>{{Cite web}}</ref> == Mafanikio ya kisayansi == Utafiti wake umechangia: * Uelewa wa jinsi saratani hukwepa mfumo wa kinga * Jukumu la macrophage katika ukuaji wa uvimbe * Athari za COVID-19 kwenye seli za mapafu * Mikakati ya matibabu ya kinga dhidi ya saratani == Tuzo na heshima == * Tuzo ya William B. Coley (2018) * Mwanachama wa Chuo cha Kitaifa cha Sayansi cha Marekani * Mwanachama wa Chuo cha Kitaifa cha Tiba cha Marekani * Mwanachama wa American Academy of Arts and Sciences * Tuzo mbalimbali za kimataifa katika immunolojia na saratani == Machapisho == Merad ameandika au kushiriki katika zaidi ya makala za kisayansi 200 zinazohusu immunolojia, saratani, na seli za kinga. Tafiti zake zimekuwa msingi muhimu katika uelewa wa mwingiliano kati ya kinga ya mwili na magonjwa. {{Mbegu-mtu}} {{BD|1969|}} [[Jamii:Wanasayansi wa Algeria]] e4fmfsnlal9y6row44y9qrm2d4psz33 1507630 1507427 2026-04-20T10:02:47Z Riccardo Riccioni 452 1507630 wikitext text/x-wiki '''Miriam Merad''' (amezaliwa 1969) ni profesa wa Algeria anayebobea katika elimu ya kinga ya saratani (cancer immunology). Yeye ni Mkuu wa Idara ya Utafiti wa Tafsiri na Ubunifu wa Tiba, Profesa wa Immunolojia wa Robin Chemers Neustein, na Mkurugenzi wa Taasisi ya Tiba ya Kinga ya Usahihi ya Marc na Jennifer Lipschultz (PrIISM) katika Shule ya Tiba ya Icahn ya Mount Sinai (ISMMS) jijini New York, Marekani. Alishirikiana kupokea Tuzo ya William B. Coley ya mwaka 2018 kwa Utafiti Bora katika Immunolojia ya Msingi. Ana uanachama katika Chuo cha Kitaifa cha Sayansi cha Marekani na Chuo cha Kitaifa cha Tiba cha Marekani. == Maisha ya awali == Merad alipata shahada ya udaktari wa binadamu (M.D.) kutoka Chuo Kikuu cha Algiers mwaka 1985. Baadaye alifanya mafunzo ya udaktari wa magonjwa ya damu na saratani (hematolojia na onkolojia) katika Chuo Kikuu cha Paris Diderot. Pia alipata shahada ya uzamili katika Bayoteknolojia kutoka Chuo hicho hicho cha Paris Diderot. Kisha alihamia Chuo Kikuu cha Stanford, Marekani, ambapo alipata Shahada ya Uzamivu (PhD) chini ya usimamizi wa Edgar Engleman. Mafunzo yake ya kliniki katika Hôpital Saint-Louis na Institut Gustave Roussy yalichochea shauku yake katika tiba ya kinga (immunotherapy). == Kazi na taaluma == Merad alifanya kazi ya utafiti akiwa Stanford pamoja na Irving Weissman, ambapo waliboresha uelewa wa asili na maendeleo ya seli za macrophage na dendritic. Alijiunga na Icahn School of Medicine mwaka 2004. Mwaka 2014 alipata nafasi ya Profesa mwenye Endowment katika Immunolojia ya Saratani. Mwaka 2016 aliteuliwa Mkurugenzi wa Taasisi ya Immunolojia. Mwaka 2023 alikua Mwenyekiti wa kwanza wa Idara ya Immunolojia na Immunotherapy, na mwaka 2024 aliteuliwa kuwa Mkuu wa Utafiti wa Tafsiri na Ubunifu wa Tiba. == Utafiti == Utafiti wa Merad unahusu jinsi seli za kinga kama macrophage na dendritic zinavyoundwa na kufanya kazi katika tishu mbalimbali za mwili. Timu yake ilithibitisha kuwa macrophage za tishu hutokana na hatua za awali za ukuaji wa kijusi (embryo), na pia ilichangia kuelewa asili ya microglia na Langerhans cells. Seli hizi zina jukumu katika shughuli za ubongo, mfumo wa mmeng’enyo, na kinga ya mwili. Pia amechunguza jinsi seli hizi zinavyoshiriki katika saratani, magonjwa ya uchochezi, na maambukizi kama COVID-19. Utafiti wake umeonyesha jinsi mazingira ya uvimbe wa saratani (tumor microenvironment) yanavyodhibitiwa na seli za kinga na jinsi baadhi ya seli zinavyosaidia saratani kukua badala ya kupigwa vita na kinga ya mwili. == Mafanikio ya kisayansi == Utafiti wake umechangia: * Uelewa wa jinsi saratani hukwepa mfumo wa kinga * Jukumu la macrophage katika ukuaji wa uvimbe * Athari za COVID-19 kwenye seli za mapafu * Mikakati ya matibabu ya kinga dhidi ya saratani == Tuzo na heshima == * Tuzo ya William B. Coley (2018) * Mwanachama wa Chuo cha Kitaifa cha Sayansi cha Marekani * Mwanachama wa Chuo cha Kitaifa cha Tiba cha Marekani * Mwanachama wa American Academy of Arts and Sciences * Tuzo mbalimbali za kimataifa katika immunolojia na saratani == Machapisho == Merad ameandika au kushiriki katika zaidi ya makala za kisayansi 200 zinazohusu immunolojia, saratani, na seli za kinga. Tafiti zake zimekuwa msingi muhimu katika uelewa wa mwingiliano kati ya kinga ya mwili na magonjwa. {{Mbegu-mwanasayansi}} {{BD|1969|}} [[Jamii:Wanasayansi wa Algeria]] eijro39jp41acm5f6hc9mvfckhqgeor Bradley Cachopa 0 229270 1507430 2026-04-19T18:02:26Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Bradley Cachopa''' (alizaliwa [[8 Agosti]] [[1988]]) ni mchezaji wa kriketi aliyezaliwa [[Afrika Kusini]] lakini anayeichezea New Zealand katika ngazi ya ndani. Anachezea timu ya Auckland cricket team na hapo awali aliwahi pia kuchezea Canterbury. Ana asili ya Kireno (Ureno).<ref>– (25 July 2014). [http://www.espncricinfo.com/newzealand/content/story/763839.html Nicol, Broom and Nethula switch teams] – ESPNcricinfo. Retrieved 17 November 2014.</re...' 1507430 wikitext text/x-wiki '''Bradley Cachopa''' (alizaliwa [[8 Agosti]] [[1988]]) ni mchezaji wa kriketi aliyezaliwa [[Afrika Kusini]] lakini anayeichezea New Zealand katika ngazi ya ndani. Anachezea timu ya Auckland cricket team na hapo awali aliwahi pia kuchezea Canterbury. Ana asili ya Kireno (Ureno).<ref>– (25 July 2014). [http://www.espncricinfo.com/newzealand/content/story/763839.html Nicol, Broom and Nethula switch teams] – ESPNcricinfo. Retrieved 17 November 2014.</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1988]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] hzjby3qgd4iithookt17uxdpu0v9x0v Philip Buys 0 229271 1507431 2026-04-19T18:07:00Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Philip Buys''' (alizaliwa [[30 Septemba]] [[1988]], Durban) ni [[mwanariadha]] wa baiskeli wa mlima (cross-country) kutoka [[Afrika Kusini]]. Alishiriki katika mashindano ya Summer Olympics 2012 kwenye mbio za wanaume za cross-country zilizofanyika Hadleigh Farm, ambapo alimaliza nafasi ya 35 . Katika taaluma yake, amewahi kushinda mara kadhaa ubingwa wa Afrika wa mbio za baiskeli za mlima (African Mountain Bike Championships) na pia kuwa miongoni mwa...' 1507431 wikitext text/x-wiki '''Philip Buys''' (alizaliwa [[30 Septemba]] [[1988]], Durban) ni [[mwanariadha]] wa baiskeli wa mlima (cross-country) kutoka [[Afrika Kusini]]. Alishiriki katika mashindano ya Summer Olympics 2012 kwenye mbio za wanaume za cross-country zilizofanyika Hadleigh Farm, ambapo alimaliza nafasi ya 35 . Katika taaluma yake, amewahi kushinda mara kadhaa ubingwa wa Afrika wa mbio za baiskeli za mlima (African Mountain Bike Championships) na pia kuwa miongoni mwa waendesha baiskeli bora katika mashindano ya bara la Afrika. {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1988]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] jn0rsew0ufcd4l9w6gnasg2jxee2s2s Shut'Em Down 0 229272 1507433 2026-04-19T18:18:33Z Muddyb 379 Muddyb alihamisha ukurasa wa [[Shut'Em Down]] hadi [[Shut'Em Down (wimbo wa Onyx)]] 1507433 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Shut'Em Down (wimbo wa Onyx)]] kxzi9kru05zihi1rg9q8lfhp8b5h2jc Robert Duggan (mfanyabiashara) 0 229273 1507434 2026-04-19T19:31:49Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Robert W. Duggan''' (Alizaliwa [[1944]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], [[mjasiriamali]], na mtendaji wa bioteknolojia na afya.<ref>{{cite web |title=Robert Duggan |url=https://www.forbes.com/profile/robert-duggan/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa afisa mkuu mtendaji wa kampuni ya dawa ya kibiolojia ''Pharmacyclics'' na aliwahi kuwa afisa mkuu mtendaji wa ''Computer Motion'' (1997-2003).<ref>{{cite web |title=...' 1507434 wikitext text/x-wiki '''Robert W. Duggan''' (Alizaliwa [[1944]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]], [[mjasiriamali]], na mtendaji wa bioteknolojia na afya.<ref>{{cite web |title=Robert Duggan |url=https://www.forbes.com/profile/robert-duggan/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> Alikuwa afisa mkuu mtendaji wa kampuni ya dawa ya kibiolojia ''Pharmacyclics'' na aliwahi kuwa afisa mkuu mtendaji wa ''Computer Motion'' (1997-2003).<ref>{{cite web |title=Robert Duggan |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-19}}</ref> Duggan ndiye mwanahisa mkuu na afisa mkuu mtendaji wa ''Pulse Biosciences'' na ''Summit Therapeutics''.<ref>{{cite web |title=Robert Duggan |url=https://www.forbes.com/profile/robert-duggan/ |website=Forbes |access-date=2026-04-19}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1944]] [[Jamii:Watu walio hai]] r4td3xtrvrit0o7wzpqncvqvhhw6pt3 Ozoz Sokoh 0 229274 1507435 2026-04-19T20:05:20Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ozoz Sokoh''' (alizaliwa [[1976]]) ni [[mwandishi]] wa upishi wa [[Nigeria]], mwanahistoria wa chakula, anahusika na programu za mapishi, na mtaalamu wa anthropolojia ya upishi. <ref name="auto5">"The Lagos blogger delivering delicious dishes"''.'' CNN African Voices''.'' Archived ''from the original on 14 April 2021. Retrieved 9 March 2021.''</ref> <ref name=":0">{{Rejea tovuti|author=Patterson|first=J.R.|date=2021-08-24|title=These Chefs Are on a Miss...' 1507435 wikitext text/x-wiki '''Ozoz Sokoh''' (alizaliwa [[1976]]) ni [[mwandishi]] wa upishi wa [[Nigeria]], mwanahistoria wa chakula, anahusika na programu za mapishi, na mtaalamu wa anthropolojia ya upishi. <ref name="auto5">"The Lagos blogger delivering delicious dishes"''.'' CNN African Voices''.'' Archived ''from the original on 14 April 2021. Retrieved 9 March 2021.''</ref> <ref name=":0">{{Rejea tovuti|author=Patterson|first=J.R.|date=2021-08-24|title=These Chefs Are on a Mission to Decolonize West African Food|url=https://www.cntraveler.com/story/these-chefs-are-on-a-mission-to-decolonize-west-african-food|accessdate=2023-09-21|work=[[Condé Nast Traveler]]|language=en-US}}</ref> <ref name="auto3">{{Rejea tovuti|title=How Food Connects Us To Our Origin|url=https://www.youtube.com/watch?v=8YfKfsjZw6Y&ab_channel=ChannelsTelevision|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211011121925/https://www.youtube.com/watch?v=8YfKfsjZw6Y&ab_channel=ChannelsTelevision|archivedate=2021-10-11|accessdate=2021-03-09|work=[[Channels Television]]|date=16 January 2020|publisher=}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Sokoh alizaliwa mwaka wa 1976 huko [[Warri]], <ref>{{Rejea tovuti|title=Ozoz Sokoh|url=https://www.instagram.com/smocontemporaryart/p/BRWnZ_pjZmg/?hl=en|publisher=[[SMO Contemporary Art]]}}</ref> kwenye pwani ya kusini mwa Nigeria. Alihudhuria Chuo Kikuu cha Obafemi Awolowo huko [[Ile-Ife]], Nigeria kwa miaka 3, akisoma Mipango ya Miji na Mikoa, <ref name="auto4">''Alumona, Kingsley (23 February 2019).'' "I Spend My Days Exploring Many Dimensions Of Food —Ozoz Sokoh"''. Nigerian Tribune.'' Archived ''from the original on 7 March 2021. Retrieved 9 March 2021.''</ref> na akaondoka mwaka wa 1997. Alihamia Uingereza ambapo alipata shahada ya Jiolojia kutoka Chuo Kikuu cha Liverpool . <ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Ozoz Sokoh|url=https://www.thespruceeats.com/ozoz-sokoh-5073134|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226064902/https://www.thespruceeats.com/ozoz-sokoh-5073134|archivedate=26 February 2021|accessdate=9 March 2021|work=[[The Spruce Eats]]|publisher=[[Dot Dash]]}}</ref> Wakati wa muda wake nchini Uingereza, alianza kupika chakula cha Nigeria ili kuhisi karibu na nyumbani. <ref name="auto">{{Rejea tovuti|title=INDLU with KitchenButterfly|url=https://www.youtube.com/watch?v=5MfGgGcVBa4&ab_channel=NubiaAfrica|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211011121920/https://www.youtube.com/watch?v=5MfGgGcVBa4&ab_channel=NubiaAfrica|archivedate=11 October 2021|accessdate=9 March 2021|work=[[Nubia Africa]]|date=12 May 2016|publisher=}}</ref> Kulingana na Sokoh, aliunda mapishi yake ya kwanza mwaka wa 1998 alipokuwa akiishi na kwenda shuleni nchini Uingereza. <ref name=":2">{{Rejea tovuti|author=Adeniji|first=Adedoyin|date=25 July 2021|title=Meet Ozoz Sokoh, the Culinary Historian Creating a Digital Archive of West African Food|url=https://www.thekitchn.com/ozoz-sokoh-feast-afrique-23185296|work=[[The Kitchn]]}}</ref> == Kazi == Baada ya kuhitimu kutoka Chuo Kikuu cha Liverpool, Sokoh alifanya kazi kama mtaalamu wa jiolojia. Alianza blogu ya upishi, Kitchen Butterfly, na akaandika blogu kuhusu chakula cha Nigeria alipokuwa akiishi na kufanya kazi nchini Uholanzi kuanzia 2007 hadi 2011. <ref>{{Rejea tovuti|title=West International Full Episode #9|url=https://www.youtube.com/watch?v=JQ_8mXD-1fs&ab_channel=HollandExpats|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211011121920/https://www.youtube.com/watch?v=JQ_8mXD-1fs&ab_channel=HollandExpats|archivedate=11 October 2021|accessdate=9 March 2021|work=YouTube|date=13 March 2013|publisher=[[Holland Expats]]}}</ref> <ref name=":22">{{Rejea tovuti|author=Adeniji|first=Adedoyin|date=25 July 2021|title=Meet Ozoz Sokoh, the Culinary Historian Creating a Digital Archive of West African Food|url=https://www.thekitchn.com/ozoz-sokoh-feast-afrique-23185296|work=[[The Kitchn]]}}</ref> Aliporudi Nigeria mwaka wa 2011, alianza kutafiti viungo vya Nigeria vinavyojulikana na matumizi yake kutoka kwa mtazamo wa anthropolojia ya upishi. <ref name="auto52">"The Lagos blogger delivering delicious dishes"''.'' CNN African Voices''.'' Archived ''from the original on 14 April 2021. Retrieved 9 March 2021.''</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Introducing Feast Afrique, Ozoz Sokoh's Digital Archive of African Culinary Excellence|url=https://brittlepaper.com/2021/01/introducing-feast-afrique-ozoz-sokohs-digital-archive-of-african-culinary-excellence/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210415074616/https://brittlepaper.com/2021/01/introducing-feast-afrique-ozoz-sokohs-digital-archive-of-african-culinary-excellence/|archivedate=15 April 2021|accessdate=9 March 2021|work=[[Brittle Paper]]}}</ref> <ref name="auto42">''Alumona, Kingsley (23 February 2019).'' "I Spend My Days Exploring Many Dimensions Of Food —Ozoz Sokoh"''. Nigerian Tribune.'' Archived ''from the original on 7 March 2021. Retrieved 9 March 2021.''</ref> Alitafiti na kuwasilisha makala kuhusu mkate wa Agege, chakula kikuu nchini Nigeria, kwa ajili ya 'Waafrika '. <ref>{{Rejea tovuti|title=Where Did Agege Bread Come From?|url=https://www.youtube.com/watch?v=iDopeh-X4rs&ab_channel=ForAfricans|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211011121927/https://www.youtube.com/watch?v=iDopeh-X4rs&ab_channel=ForAfricans|archivedate=11 October 2021|accessdate=9 March 2021|work=YouTube|date=14 May 2019|publisher=[[For Africans]]}}</ref> Mnamo 2018 Sokoh aliunda Feast Afrique, mkusanyiko wa vitabu vilivyochaguliwa mtandaoni vinavyohusiana na historia ya upishi wa Afrika Magharibi na ugenini mwake. <ref>{{Rejea tovuti|title=Decolonising culinary legacy of West African food, one recipe at a time|url=https://www.trtworld.com/life/decolonising-culinary-legacy-of-west-african-food-one-recipe-at-a-time-43482|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304223452/https://www.trtworld.com/life/decolonising-culinary-legacy-of-west-african-food-one-recipe-at-a-time-43482|archivedate=4 March 2021|accessdate=9 March 2021|work=[[TRT World]]}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Debczak|first=Michele|title=Feast Afrique, A Digital Archive Dedicated to West African Cuisine, Is Now Online|url=https://www.mentalfloss.com/article/642773/feast-afrique-west-african-cuisine-library|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210316044118/https://www.mentalfloss.com/article/642773/feast-afrique-west-african-cuisine-library|archivedate=16 March 2021|accessdate=9 March 2021|work=[[Mental Floss]]|date=23 February 2021}}</ref> <ref name=":23">{{Rejea tovuti|author=Adeniji|first=Adedoyin|date=25 July 2021|title=Meet Ozoz Sokoh, the Culinary Historian Creating a Digital Archive of West African Food|url=https://www.thekitchn.com/ozoz-sokoh-feast-afrique-23185296|work=[[The Kitchn]]}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Feast Afrique dives into African culinary delights|url=https://www.post-gazette.com/life/food/2021/06/10/Feast-Afrique-website-African-food-history-cookbooks/stories/202106100005|accessdate=2023-09-21|work=[[Pittsburgh Post-Gazette]]|language=en}}</ref> Mkusanyiko huu unajumuisha maktaba ya kidijitali yenye rasilimali zaidi ya 240 za upishi na fasihi za Afrika Magharibi na ugenini. <ref>{{Rejea tovuti|author=Madurga|first=Lucia Diaz|title=Feast Afrique: A free online library with the culinary history of West Africa|url=https://viajes.nationalgeographic.com.es/gastronomia/feast-afrique-biblioteca-on-line-y-gratuita-historia-culinaria-africa-occidental_16553|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305095513/https://viajes.nationalgeographic.com.es/gastronomia/feast-afrique-biblioteca-on-line-y-gratuita-historia-culinaria-africa-occidental_16553|archivedate=5 March 2021|accessdate=9 March 2021|work=[[National Geographic]]|publisher=RBA}}</ref> <ref name=":02">{{Rejea tovuti|author=Patterson|first=J.R.|date=2021-08-24|title=These Chefs Are on a Mission to Decolonize West African Food|url=https://www.cntraveler.com/story/these-chefs-are-on-a-mission-to-decolonize-west-african-food|accessdate=2023-09-21|work=[[Condé Nast Traveler]]|language=en-US}}</ref> Amefanya utafiti na kuandika kuhusu uhusiano kati ya vyakula vya Afrika Magharibi na vyakula vya mataifa yaliyohusika katika biashara ya utumwa . <ref>{{Rejea tovuti|title=Culture Diaries: Ozoz Sokoh – Program of African Studies|url=https://sites.northwestern.edu/africanstudies/2021/05/07/culture-diaries-ozoz-sokoh/|accessdate=2023-09-21|work=[[Northwestern University]]}}</ref> Aliandaa Siku ya kwanza ya Jollof Duniani mnamo 2017. <ref>{{Rejea tovuti|title=Lagos food festival shows off Nigeria's 'Jollof' muscle|url=https://www.africanews.com/2018/08/21/lagos-food-festival-shows-off-nigeria-s-jollof-muscle/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210309180315/https://www.africanews.com/2018/08/21/lagos-food-festival-shows-off-nigeria-s-jollof-muscle/|archivedate=2021-03-09|accessdate=2021-03-09|work=[[Africa News]]|date=21 August 2018}}</ref> Tamasha hilo linafanyika kusherehekea mchele wa Jollof, chakula ambacho kinapatikana kila mahali Afrika Magharibi na chakula kinachojulikana zaidi katika eneo hilo duniani kote. <ref>{{Rejea tovuti|title=The History of Jollof Rice|url=http://www.worldjollofday.com/2016/08/15/the-history-of-jollof-rice/|work=World Jollof Day|accessdate=9 March 2021|archivedate=22 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222220914/http://www.worldjollofday.com/2016/08/15/the-history-of-jollof-rice/}}</ref> Ameunda uzoefu wa 'Kula Kitabu', akisherehekea chakula cha Kiafrika kutoka kwa uandishi wa Kiafrika kwa kutengeneza sahani katika sherehe za fasihi na sanaa. <ref>{{Rejea tovuti|title=Africa: Ake Festival - Africa's Leading International Book Festival|url=https://allafrica.com/stories/201910240055.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200920053948/https://allafrica.com/stories/201910240055.html|archivedate=20 September 2020|accessdate=9 March 2021|work=[[Ake Festival]]}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Eat The Book|url=https://www.akefestival.org/eat-the-book/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200814013616/https://www.akefestival.org/eat-the-book/|archivedate=14 August 2020|accessdate=9 March 2021|work=[[Ake Festival]]}}</ref> Alikuwa mratibu mwenza wa Mkutano wa Ubunifu wa Mfumo wa Chakula wa Abori, ambao ulifanyika Alliance Française, Lagos mnamo 2019 na uliangazia maonyesho ya chakula, majadiliano na soko la wakulima. <ref>{{Rejea tovuti|title=Abori Summit|url=https://abori.org/summit.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200919061506/https://abori.org/summit.html|archivedate=19 September 2020|accessdate=9 March 2021|work=[[Abori Summit]]}}</ref> Mnamo 2020, akiwa mwanafunzi wa Utabiri, Sokoh alitengeneza ''Coast to Coast'', makala kuhusu kuenea kwa chakula cha Afrika Magharibi kupitia diaspora. <ref name=":03">{{Rejea tovuti|author=Patterson|first=J.R.|date=2021-08-24|title=These Chefs Are on a Mission to Decolonize West African Food|url=https://www.cntraveler.com/story/these-chefs-are-on-a-mission-to-decolonize-west-african-food|accessdate=2023-09-21|work=[[Condé Nast Traveler]]|language=en-US}}</ref> <ref name=":24">{{Rejea tovuti|author=Adeniji|first=Adedoyin|date=25 July 2021|title=Meet Ozoz Sokoh, the Culinary Historian Creating a Digital Archive of West African Food|url=https://www.thekitchn.com/ozoz-sokoh-feast-afrique-23185296|work=[[The Kitchn]]}}</ref> == Maisha binafsi == Kufikia mwaka wa 2021, Sokoh aliishi Ontario, Kanada. <ref name=":12">{{Rejea tovuti|title=Ozoz Sokoh|url=https://www.thespruceeats.com/ozoz-sokoh-5073134|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226064902/https://www.thespruceeats.com/ozoz-sokoh-5073134|archivedate=26 February 2021|accessdate=9 March 2021|work=[[The Spruce Eats]]|publisher=[[Dot Dash]]}}</ref> <ref name=":25">{{Rejea tovuti|author=Adeniji|first=Adedoyin|date=25 July 2021|title=Meet Ozoz Sokoh, the Culinary Historian Creating a Digital Archive of West African Food|url=https://www.thekitchn.com/ozoz-sokoh-feast-afrique-23185296|work=[[The Kitchn]]}}</ref> Ana watoto. <ref name="auto43">''Alumona, Kingsley (23 February 2019).'' "I Spend My Days Exploring Many Dimensions Of Food —Ozoz Sokoh"''. Nigerian Tribune.'' Archived ''from the original on 7 March 2021. Retrieved 9 March 2021.''</ref> == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1976]] lj35kkqkx0g7ql2ujsk9518d0aun743 Majadiliano ya mtumiaji:Von den Bergen herab 3 229275 1507438 2026-04-19T20:35:07Z NDG 79979 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{karibu}} ~~~~' 1507438 wikitext text/x-wiki {{karibu}} '''[[Mtumiaji:NDG|NDG]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:NDG|majadiliano]])''' 20:35, 19 Aprili 2026 (UTC) 2vyhb2bib60ilv3cquai47zbwwo3zjm Majadiliano ya mtumiaji:Kevurugames is ads 3 229276 1507443 2026-04-19T21:45:24Z NDG 79979 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{karibu}} ~~~~' 1507443 wikitext text/x-wiki {{karibu}} '''[[Mtumiaji:NDG|NDG]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:NDG|majadiliano]])''' 21:45, 19 Aprili 2026 (UTC) e1t90rjhmlecmiw1pwkw818u7czkypi Babalwa M 0 229277 1507444 2026-04-19T22:06:32Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Babalwa Mavuso''' (amezaliwa tarehe 25 Januari 1994), anayejulikana kitaaluma kama '''Babalwa M''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Afrika Kusini.<ref>{{cite web|title=Talking private school amapiano with artist Babalwa M|url=[https://www.snl24.com/truelove/exclusive/talking-private-school-amapiano-with-artist-babalwa-m-20240507|date=2024-05-07|first=Ntombi|last=Khulu|work=SNL24|url-access=subscription|access-date=2024-11-10}}](https://www.snl24....' 1507444 wikitext text/x-wiki '''Babalwa Mavuso''' (amezaliwa tarehe 25 Januari 1994), anayejulikana kitaaluma kama '''Babalwa M''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Afrika Kusini.<ref>{{cite web|title=Talking private school amapiano with artist Babalwa M|url=[https://www.snl24.com/truelove/exclusive/talking-private-school-amapiano-with-artist-babalwa-m-20240507|date=2024-05-07|first=Ntombi|last=Khulu|work=SNL24|url-access=subscription|access-date=2024-11-10}}](https://www.snl24.com/truelove/exclusive/talking-private-school-amapiano-with-artist-babalwa-m-20240507|date=2024-05-07|first=Ntombi|last=Khulu|work=SNL24|url-access=subscription|access-date=2024-11-10}})</ref> Alizaliwa katika eneo la Orlando, Soweto na kukulia Protea Glen. Babalwa alianza kujulikana zaidi baada ya kutoa EP yake ''Bayeke'' mwaka 2020. == Kazi == EP yake ''Pisces'' ilitolewa tarehe 26 Aprili 2024.<ref>{{cite web|url=[https://urbanlifestylesa.co.za/2024/04/26/babalwa-m-releases-highly-anticipated-pisces-ep/|date=2024-04-26|title=BABALWA](https://urbanlifestylesa.co.za/2024/04/26/babalwa-m-releases-highly-anticipated-pisces-ep/|date=2024-04-26|title=BABALWA) M RELEASES HIGHLY ANTICIPATED ‘PISCES’ EP|work=Urban Lifestyle South Africa|access-date=2024-11-12}}</ref> Wimbo "Pholisa" alioufanya pamoja na Kelvin Momo ukimshirikisha Stixx na Baby S.O.N, uliingia katika nafasi ya 3 kwenye chati za ndani na kimataifa.<ref>{{cite web|title=Power couple reigns supreme: Kelvin Momo & Babalwa M dominate charts with Private School Amapiano Hits|access-date=2024-11-10|url=[https://theofficialsacharts.co.za/power-couple-reigns-supreme-kelvin-momo-babalwa-m-dominate-charts-with-private-school-amapiano-hits-ed-134/|work=The](https://theofficialsacharts.co.za/power-couple-reigns-supreme-kelvin-momo-babalwa-m-dominate-charts-with-private-school-amapiano-hits-ed-134/|work=The) Official South African Charts}}</ref> Mwanzoni mwa Agosti 2024, Babalwa alitangazwa kuwa msanii wa jalada la Isgubhu na Apple Music.<ref>{{cite web|title=SA: Apple Music names Babalwa M as latest Isgubhu cover star|url=[https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-apple-music-names-babalwa-m-latest-isgubhu-cover-star|access-date=2024-11-10|first=Ano|last=Shumba|work=Music](https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-apple-music-names-babalwa-m-latest-isgubhu-cover-star|access-date=2024-11-10|first=Ano|last=Shumba|work=Music) in Africa|date=2024-08-13}}</ref> Albamu yake ya studio ''Candour'' ilitolewa tarehe 25 Oktoba 2024.<ref>{{cite web|title=BABALWA M’S SOULFUL NEW EP CANDOUR IS DOING THE MOST ON THE CHARTS|url=[https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|work=Gagasi](https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|work=Gagasi) World|access-date=2024-11-12|archive-date=2024-11-12|archive-url=[https://web.archive.org/web/20241112095911/https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20241112095911/https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|url-status=dead}})</ref> Wimbo "Bo Thata" ukimshirikisha Stixx na Nvcho uliingia nafasi ya 6 kwenye chati za juu 10 za muziki wa ndani.<ref name=TOSAC>{{cite web|title=It’s A Whirlwind Amapiano Take Over|url=[https://theofficialsacharts.co.za/its-a-whirlwind-amapiano-take-over-ed-160/|work=The](https://theofficialsacharts.co.za/its-a-whirlwind-amapiano-take-over-ed-160/|work=The) Official South African Charts|access-date=2024-11-10|date=2024-11-08}}</ref> Aidha, nyimbo "Diala Ngothando" akimshirikisha MaWhoo na "Mthuthuzeli" aliyofanya na Yallunder ziliingia nafasi ya 21 na 23 mtawalia.<ref name=TOSAC/> Babalwa alitoa albamu yake ya studio ''Acquiesce'' tarehe 28 Novemba 2025.<ref>{{cite web|url=[https://iol.co.za/entertainment/music/2025-11-27-babalwa-ms-acquiesce-new-music-born-from-silence-and-personal-healing/|title=Babalwa](https://iol.co.za/entertainment/music/2025-11-27-babalwa-ms-acquiesce-new-music-born-from-silence-and-personal-healing/|title=Babalwa) M's 'Acquiesce': new music born from silence and personal healing|access-date=2025-11-29|work=Independent Online|date=2025-11-27|first=Lutho|last=Pasiya}}</ref> Albamu hiyo iliingia katika chati 5 bora za Apple Music Afrika Kusini katika nafasi ya 4 na baadaye kufikia nafasi ya 1.<ref>{{cite web|url=[https://music.apple.com/za/new/top-charts|work=iTunes|title=Charts|access-date=2025-11-29}}](https://music.apple.com/za/new/top-charts|work=iTunes|title=Charts|access-date=2025-11-29}})</ref> == Diskografia == * ''Bayeke'' (2020) * ''Aluta Continua'' (2021) * ''Pisces'' (2024) * ''Candour'' (2024) * ''Acquiesce'' (2025) == Nyimbo == === Kama msanii mkuu === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" | + Orodha ya nyimbo kama msanii mkuu | | ----------------------------------- | | ! Kichwa | | ! Mwaka | | ! Albamu | | - | | ! "Emakhosini" | | 2023 | | {{non-album single}} | | - | | ! "Maye Maye" | | 2023 | | {{non-album single}} | | - | | ! "Thobela" | | 2024 | | {{non-album single}} | | - | | ! "Melusi" | | 2024 | | {{non-album single}} | | - | | ! "uValo" | | 2025 | | {{non-album single}} | | } | == Tuzo na mafanikio == === Basadi in Music Awards === {{Awards table}} | ! Mwaka !! Kazi !! Tuzo !! Matokeo | | ---------------------------------- | | 2025 | | "Bothata" | | Msanii Bora wa Amapiano | | {{won}} | | - | | 2025 | | "Mthuthuzeli" | | Ushirikiano Bora wa Mwaka | | {{nom}} | | {{end}} | === Metro FM Music Awards === {{Awards table}} | ! Mwaka !! Mteule !! Tuzo !! Matokeo | | ------------------------------------ | | 2025 | | Babalwa M | | Msanii Bora wa Kike | | {{pending}} | | {{end}} | == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1994|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] noc5ff0rrr0m4wiugs1or40xtwu5jnw 1507445 1507444 2026-04-19T22:07:13Z Valuegirl 87699 1507445 wikitext text/x-wiki '''Babalwa Mavuso''' (amezaliwa tarehe 25 Januari 1994), anayejulikana kitaaluma kama '''Babalwa M''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]].<ref>{{cite web|title=Talking private school amapiano with artist Babalwa M|url=[https://www.snl24.com/truelove/exclusive/talking-private-school-amapiano-with-artist-babalwa-m-20240507|date=2024-05-07|first=Ntombi|last=Khulu|work=SNL24|url-access=subscription|access-date=2024-11-10}}](https://www.snl24.com/truelove/exclusive/talking-private-school-amapiano-with-artist-babalwa-m-20240507|date=2024-05-07|first=Ntombi|last=Khulu|work=SNL24|url-access=subscription|access-date=2024-11-10}})</ref> Alizaliwa katika eneo la Orlando, Soweto na kukulia Protea Glen. Babalwa alianza kujulikana zaidi baada ya kutoa EP yake ''Bayeke'' mwaka 2020. == Kazi == EP yake ''Pisces'' ilitolewa tarehe 26 Aprili 2024.<ref>{{cite web|url=[https://urbanlifestylesa.co.za/2024/04/26/babalwa-m-releases-highly-anticipated-pisces-ep/|date=2024-04-26|title=BABALWA](https://urbanlifestylesa.co.za/2024/04/26/babalwa-m-releases-highly-anticipated-pisces-ep/|date=2024-04-26|title=BABALWA) M RELEASES HIGHLY ANTICIPATED ‘PISCES’ EP|work=Urban Lifestyle South Africa|access-date=2024-11-12}}</ref> Wimbo "Pholisa" alioufanya pamoja na Kelvin Momo ukimshirikisha Stixx na Baby S.O.N, uliingia katika nafasi ya 3 kwenye chati za ndani na kimataifa.<ref>{{cite web|title=Power couple reigns supreme: Kelvin Momo & Babalwa M dominate charts with Private School Amapiano Hits|access-date=2024-11-10|url=[https://theofficialsacharts.co.za/power-couple-reigns-supreme-kelvin-momo-babalwa-m-dominate-charts-with-private-school-amapiano-hits-ed-134/|work=The](https://theofficialsacharts.co.za/power-couple-reigns-supreme-kelvin-momo-babalwa-m-dominate-charts-with-private-school-amapiano-hits-ed-134/|work=The) Official South African Charts}}</ref> Mwanzoni mwa Agosti 2024, Babalwa alitangazwa kuwa msanii wa jalada la Isgubhu na Apple Music.<ref>{{cite web|title=SA: Apple Music names Babalwa M as latest Isgubhu cover star|url=[https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-apple-music-names-babalwa-m-latest-isgubhu-cover-star|access-date=2024-11-10|first=Ano|last=Shumba|work=Music](https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-apple-music-names-babalwa-m-latest-isgubhu-cover-star|access-date=2024-11-10|first=Ano|last=Shumba|work=Music) in Africa|date=2024-08-13}}</ref> Albamu yake ya studio ''Candour'' ilitolewa tarehe 25 Oktoba 2024.<ref>{{cite web|title=BABALWA M’S SOULFUL NEW EP CANDOUR IS DOING THE MOST ON THE CHARTS|url=[https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|work=Gagasi](https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|work=Gagasi) World|access-date=2024-11-12|archive-date=2024-11-12|archive-url=[https://web.archive.org/web/20241112095911/https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20241112095911/https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|url-status=dead}})</ref> Wimbo "Bo Thata" ukimshirikisha Stixx na Nvcho uliingia nafasi ya 6 kwenye chati za juu 10 za muziki wa ndani.<ref name=TOSAC>{{cite web|title=It’s A Whirlwind Amapiano Take Over|url=[https://theofficialsacharts.co.za/its-a-whirlwind-amapiano-take-over-ed-160/|work=The](https://theofficialsacharts.co.za/its-a-whirlwind-amapiano-take-over-ed-160/|work=The) Official South African Charts|access-date=2024-11-10|date=2024-11-08}}</ref> Aidha, nyimbo "Diala Ngothando" akimshirikisha MaWhoo na "Mthuthuzeli" aliyofanya na Yallunder ziliingia nafasi ya 21 na 23 mtawalia.<ref name=TOSAC/> Babalwa alitoa albamu yake ya studio ''Acquiesce'' tarehe 28 Novemba 2025.<ref>{{cite web|url=[https://iol.co.za/entertainment/music/2025-11-27-babalwa-ms-acquiesce-new-music-born-from-silence-and-personal-healing/|title=Babalwa](https://iol.co.za/entertainment/music/2025-11-27-babalwa-ms-acquiesce-new-music-born-from-silence-and-personal-healing/|title=Babalwa) M's 'Acquiesce': new music born from silence and personal healing|access-date=2025-11-29|work=Independent Online|date=2025-11-27|first=Lutho|last=Pasiya}}</ref> Albamu hiyo iliingia katika chati 5 bora za Apple Music Afrika Kusini katika nafasi ya 4 na baadaye kufikia nafasi ya 1.<ref>{{cite web|url=[https://music.apple.com/za/new/top-charts|work=iTunes|title=Charts|access-date=2025-11-29}}](https://music.apple.com/za/new/top-charts|work=iTunes|title=Charts|access-date=2025-11-29}})</ref> == Diskografia == * ''Bayeke'' (2020) * ''Aluta Continua'' (2021) * ''Pisces'' (2024) * ''Candour'' (2024) * ''Acquiesce'' (2025) == Nyimbo == === Kama msanii mkuu === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" | + Orodha ya nyimbo kama msanii mkuu | | ----------------------------------- | | ! Kichwa | | ! Mwaka | | ! Albamu | | - | | ! "Emakhosini" | | 2023 | | {{non-album single}} | | - | | ! "Maye Maye" | | 2023 | | {{non-album single}} | | - | | ! "Thobela" | | 2024 | | {{non-album single}} | | - | | ! "Melusi" | | 2024 | | {{non-album single}} | | - | | ! "uValo" | | 2025 | | {{non-album single}} | | } | == Tuzo na mafanikio == === Basadi in Music Awards === {{Awards table}} | ! Mwaka !! Kazi !! Tuzo !! Matokeo | | ---------------------------------- | | 2025 | | "Bothata" | | Msanii Bora wa Amapiano | | {{won}} | | - | | 2025 | | "Mthuthuzeli" | | Ushirikiano Bora wa Mwaka | | {{nom}} | | {{end}} | === Metro FM Music Awards === {{Awards table}} | ! Mwaka !! Mteule !! Tuzo !! Matokeo | | ------------------------------------ | | 2025 | | Babalwa M | | Msanii Bora wa Kike | | {{pending}} | | {{end}} | == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1994|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] dc49kui2v99bhsvxikaviqljge57v0c 1507631 1507445 2026-04-20T10:05:08Z Riccardo Riccioni 452 1507631 wikitext text/x-wiki '''Babalwa Mavuso''' (amezaliwa 25 Januari 1994), anayejulikana kitaaluma kama '''Babalwa M''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]].<ref>{{cite web|title=Talking private school amapiano with artist Babalwa M|url=[https://www.snl24.com/truelove/exclusive/talking-private-school-amapiano-with-artist-babalwa-m-20240507|date=2024-05-07|first=Ntombi|last=Khulu|work=SNL24|url-access=subscription|access-date=2024-11-10}}](https://www.snl24.com/truelove/exclusive/talking-private-school-amapiano-with-artist-babalwa-m-20240507|date=2024-05-07|first=Ntombi|last=Khulu|work=SNL24|url-access=subscription|access-date=2024-11-10}})</ref> Alizaliwa katika eneo la Orlando, Soweto na kukulia Protea Glen. Babalwa alianza kujulikana zaidi baada ya kutoa EP yake ''Bayeke'' mwaka 2020. == Kazi == EP yake ''Pisces'' ilitolewa tarehe 26 Aprili 2024.<ref>{{cite web|url=[https://urbanlifestylesa.co.za/2024/04/26/babalwa-m-releases-highly-anticipated-pisces-ep/|date=2024-04-26|title=BABALWA](https://urbanlifestylesa.co.za/2024/04/26/babalwa-m-releases-highly-anticipated-pisces-ep/|date=2024-04-26|title=BABALWA) M RELEASES HIGHLY ANTICIPATED ‘PISCES’ EP|work=Urban Lifestyle South Africa|access-date=2024-11-12}}</ref> Wimbo "Pholisa" alioufanya pamoja na Kelvin Momo ukimshirikisha Stixx na Baby S.O.N, uliingia katika nafasi ya 3 kwenye chati za ndani na kimataifa.<ref>{{cite web|title=Power couple reigns supreme: Kelvin Momo & Babalwa M dominate charts with Private School Amapiano Hits|access-date=2024-11-10|url=[https://theofficialsacharts.co.za/power-couple-reigns-supreme-kelvin-momo-babalwa-m-dominate-charts-with-private-school-amapiano-hits-ed-134/|work=The](https://theofficialsacharts.co.za/power-couple-reigns-supreme-kelvin-momo-babalwa-m-dominate-charts-with-private-school-amapiano-hits-ed-134/|work=The) Official South African Charts}}</ref> Mwanzoni mwa Agosti 2024, Babalwa alitangazwa kuwa msanii wa jalada la Isgubhu na Apple Music.<ref>{{cite web|title=SA: Apple Music names Babalwa M as latest Isgubhu cover star|url=[https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-apple-music-names-babalwa-m-latest-isgubhu-cover-star|access-date=2024-11-10|first=Ano|last=Shumba|work=Music](https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-apple-music-names-babalwa-m-latest-isgubhu-cover-star|access-date=2024-11-10|first=Ano|last=Shumba|work=Music) in Africa|date=2024-08-13}}</ref> Albamu yake ya studio ''Candour'' ilitolewa tarehe 25 Oktoba 2024.<ref>{{cite web|title=BABALWA M’S SOULFUL NEW EP CANDOUR IS DOING THE MOST ON THE CHARTS|url=[https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|work=Gagasi](https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|work=Gagasi) World|access-date=2024-11-12|archive-date=2024-11-12|archive-url=[https://web.archive.org/web/20241112095911/https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20241112095911/https://gagasiworld.co.za/babalwa-ms-soulful-new-ep-candour-is-doing-the-most-on-the-charts/|url-status=dead}})</ref> Wimbo "Bo Thata" ukimshirikisha Stixx na Nvcho uliingia nafasi ya 6 kwenye chati za juu 10 za muziki wa ndani.<ref name=TOSAC>{{cite web|title=It’s A Whirlwind Amapiano Take Over|url=[https://theofficialsacharts.co.za/its-a-whirlwind-amapiano-take-over-ed-160/|work=The](https://theofficialsacharts.co.za/its-a-whirlwind-amapiano-take-over-ed-160/|work=The) Official South African Charts|access-date=2024-11-10|date=2024-11-08}}</ref> Aidha, nyimbo "Diala Ngothando" akimshirikisha MaWhoo na "Mthuthuzeli" aliyofanya na Yallunder ziliingia nafasi ya 21 na 23 mtawalia.<ref name=TOSAC/> Babalwa alitoa albamu yake ya studio ''Acquiesce'' tarehe 28 Novemba 2025.<ref>{{cite web|url=[https://iol.co.za/entertainment/music/2025-11-27-babalwa-ms-acquiesce-new-music-born-from-silence-and-personal-healing/|title=Babalwa](https://iol.co.za/entertainment/music/2025-11-27-babalwa-ms-acquiesce-new-music-born-from-silence-and-personal-healing/|title=Babalwa) M's 'Acquiesce': new music born from silence and personal healing|access-date=2025-11-29|work=Independent Online|date=2025-11-27|first=Lutho|last=Pasiya}}</ref> Albamu hiyo iliingia katika chati 5 bora za Apple Music Afrika Kusini katika nafasi ya 4 na baadaye kufikia nafasi ya 1.<ref>{{cite web|url=[https://music.apple.com/za/new/top-charts|work=iTunes|title=Charts|access-date=2025-11-29}}](https://music.apple.com/za/new/top-charts|work=iTunes|title=Charts|access-date=2025-11-29}})</ref> == Diskografia == * ''Bayeke'' (2020) * ''Aluta Continua'' (2021) * ''Pisces'' (2024) * ''Candour'' (2024) * ''Acquiesce'' (2025) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{BD|1994|}} [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] tvg52dem8bakc5xvhbal67b7h1l5l8b Liza Brönner 0 229278 1507446 2026-04-19T22:15:50Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Liza Brönner''' ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]]. Muziki wake huimbwa kwa lugha za [[Kiafrikana]] na [[Kiingereza]]. Brönner pia ni mwigizaji wa jukwaani. Albamu yake ya kwanza, ''Onderstebo'', ilitolewa tarehe 21 Septemba 2009 kupitia EMI. Albamu hiyo ilichapishwa tena tarehe 29 Machi 2010 ikiwa na nyimbo nne mpya kwa jina ''Asemloos'', pia kupitia EMI. Albamu yake ya tatu, ''Vir eers is dit net ek...'', ilitolewa tarehe 1 Sep...' 1507446 wikitext text/x-wiki '''Liza Brönner''' ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]]. Muziki wake huimbwa kwa lugha za [[Kiafrikana]] na [[Kiingereza]]. Brönner pia ni mwigizaji wa jukwaani. Albamu yake ya kwanza, ''Onderstebo'', ilitolewa tarehe 21 Septemba 2009 kupitia EMI. Albamu hiyo ilichapishwa tena tarehe 29 Machi 2010 ikiwa na nyimbo nne mpya kwa jina ''Asemloos'', pia kupitia EMI. Albamu yake ya tatu, ''Vir eers is dit net ek...'', ilitolewa tarehe 1 Septemba 2011 kupitia HIT Records. Mnamo Mei 2013, Liza alishinda kipindi cha uhalisia kilicholenga kumtafuta mwigizaji wa kuchukua nafasi katika tamthilia ya muziki ''Liefling''.<ref>[[:af:Liefling (rolprent)]] Liefling (die rolprent)]</ref> Alicheza nafasi kuu sambamba na [[:af:Bobby van Jaarsveld|Bobby van Jaarsveld]] aliyekuwa akicheza nafasi ya Jan katika tamthilia hiyo. Mwaka huo huo, alitoa albamu mpya kupitia 2Brothers Entertainment yenye jina ''Jy het my gevind''. Alieleza kuwa jina la albamu hiyo linaakisi uzoefu wake wa kuingia katika hatua mpya ya kazi yake ya muziki. Mnamo Desemba 2014, tamthilia ya ''Liefling'' ilionyeshwa katika ukumbi wa Teatro, Montecasino, na kuwa tamthilia ya kwanza ya muziki ya Kiafrikana kuchezwa katika ukumbi huo. Liza alicheza tena nafasi ya "Liefling" pamoja na Bobby van Jaarsveld. == Ndoa == * Ameolewa na [[:af:Ricus Nel|Ricus Nel]].<ref>{{cite web|url=[http://www.ja.fm/blog/ricus-nel-en-liza-bronner-se-liefdesverhaal/](http://www.ja.fm/blog/ricus-nel-en-liza-bronner-se-liefdesverhaal/) |title=Ricus Nel en Liza Bronner se liefdesverhaal |publisher=JA.FM |accessdate=2014-03-03}}</ref> * Tarehe 26 Januari 2013 == Diskografia == * ''Onderstebo'' (2009)<ref>[Liza Brönner "Onderstebo" CDEMIM 346]</ref> * ''Asemloos'' (2010)<ref>[Liza Brönner "Asemloos" CDEMIM 358]</ref> * ''Vir eers is dit net ek...'' (2011)<ref>[Liza Brönner "Vir eers is dit net ek..." HIT003]</ref> * ''Jy het my gevind'' (2013)<ref>[Liza Brönner "Jy Het My Gevind" 6009694028776]</ref> * "Sit jou hand op jou mond" (2014) == Orodha ya video za muziki == * ''Jy het my gevind'' * ''Asem jou in'' * ''Waar jou soene hoort'' * ''Hier by my'' * ''Clout - Substitute'' (dueti na Cindy Alter)<ref>Substitute The Righteous Brothers song</ref> * ''Alles in 'n hartklop'' * ''Sonder jou'' (na Louis Fivas)<ref>[[http://hitrecords.co.za/index.php/products/dvds/product/33-prikkel-jou-sintuie-lewendig-by-die-liedjieboer](http://hitrecords.co.za/index.php/products/dvds/product/33-prikkel-jou-sintuie-lewendig-by-die-liedjieboer) Prikkel jou Sintuie, Lewendig by die Liedjieboer (Hit Records)]</ref> == Uhisani == Liza amehusika na taasisi ya Hanna Charity and Empowerment Foundation, ambayo inalenga kusaidia watu maskini na waliotengwa katika jamii ya Afrika Kusini. == Tazama pia == * Orodha ya waimbaji wa Kiafrikana == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1989|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] jch4ugh1lln5pirg8fgi2xxwjl918ra 1507632 1507446 2026-04-20T10:06:29Z Riccardo Riccioni 452 1507632 wikitext text/x-wiki '''Liza Brönner''' ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]]. Muziki wake huimbwa kwa lugha za [[Kiafrikana]] na [[Kiingereza]]. Brönner pia ni mwigizaji wa jukwaani. Albamu yake ya kwanza, ''Onderstebo'', ilitolewa tarehe 21 Septemba 2009 kupitia EMI. Albamu hiyo ilichapishwa tena tarehe 29 Machi 2010 ikiwa na nyimbo nne mpya kwa jina ''Asemloos'', pia kupitia EMI. Albamu yake ya tatu, ''Vir eers is dit net ek...'', ilitolewa tarehe 1 Septemba 2011 kupitia HIT Records. Mnamo Mei 2013, Liza alishinda kipindi cha uhalisia kilicholenga kumtafuta mwigizaji wa kuchukua nafasi katika tamthilia ya muziki ''Liefling''.<ref>[[:af:Liefling (rolprent)]] Liefling (die rolprent)]</ref> Alicheza nafasi kuu sambamba na [[:af:Bobby van Jaarsveld|Bobby van Jaarsveld]] aliyekuwa akicheza nafasi ya Jan katika tamthilia hiyo. Mwaka huo huo, alitoa albamu mpya kupitia 2Brothers Entertainment yenye jina ''Jy het my gevind''. Alieleza kuwa jina la albamu hiyo linaakisi uzoefu wake wa kuingia katika hatua mpya ya kazi yake ya muziki. Mnamo Desemba 2014, tamthilia ya ''Liefling'' ilionyeshwa katika ukumbi wa Teatro, Montecasino, na kuwa tamthilia ya kwanza ya muziki ya Kiafrikana kuchezwa katika ukumbi huo. Liza alicheza tena nafasi ya "Liefling" pamoja na Bobby van Jaarsveld. == Ndoa == Ameolewa na [[:af:Ricus Nel|Ricus Nel]].<ref>{{cite web|url=[http://www.ja.fm/blog/ricus-nel-en-liza-bronner-se-liefdesverhaal/](http://www.ja.fm/blog/ricus-nel-en-liza-bronner-se-liefdesverhaal/) |title=Ricus Nel en Liza Bronner se liefdesverhaal |publisher=JA.FM |accessdate=2014-03-03}}</ref> tarehe 26 Januari 2013 == Diskografia == * ''Onderstebo'' (2009)<ref>[Liza Brönner "Onderstebo" CDEMIM 346]</ref> * ''Asemloos'' (2010)<ref>[Liza Brönner "Asemloos" CDEMIM 358]</ref> * ''Vir eers is dit net ek...'' (2011)<ref>[Liza Brönner "Vir eers is dit net ek..." HIT003]</ref> * ''Jy het my gevind'' (2013)<ref>[Liza Brönner "Jy Het My Gevind" 6009694028776]</ref> * "Sit jou hand op jou mond" (2014) == Orodha ya video za muziki == * ''Jy het my gevind'' * ''Asem jou in'' * ''Waar jou soene hoort'' * ''Hier by my'' * ''Clout - Substitute'' (dueti na Cindy Alter)<ref>Substitute The Righteous Brothers song</ref> * ''Alles in 'n hartklop'' * ''Sonder jou'' (na Louis Fivas)<ref>[[http://hitrecords.co.za/index.php/products/dvds/product/33-prikkel-jou-sintuie-lewendig-by-die-liedjieboer](http://hitrecords.co.za/index.php/products/dvds/product/33-prikkel-jou-sintuie-lewendig-by-die-liedjieboer) Prikkel jou Sintuie, Lewendig by die Liedjieboer (Hit Records)]</ref> == Uhisani == Liza amehusika na taasisi ya Hanna Charity and Empowerment Foundation, ambayo inalenga kusaidia watu maskini na waliotengwa katika jamii ya Afrika Kusini. == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{BD|1989|}} [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] 12kjczx5pbc0w38dzsjfgs1ydfikyvi Mimi Coertse 0 229279 1507447 2026-04-19T22:30:35Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Maria Sophia (Mimi) Coertse''' (amezaliwa tarehe 12 Juni 1932) ni mwimbaji wa opera wa [[Afrika Kusini]] mwenye sauti ya [[soprano]]. Tarehe 26 Januari 2020, Mimi alitangazwa rasmi kuwa shujaa hai katika Makumbusho ya South African Legends. Alikuwa mmoja wa watu 20 pekee wa Afrika Kusini waliotambuliwa kwa heshima hiyo na kutengenezewa sanamu ya kichwa (bust). == Maisha ya awali == Coertse alizaliwa katika mji wa [[Durban]] na alihitimu masomo yake ya...' 1507447 wikitext text/x-wiki '''Maria Sophia (Mimi) Coertse''' (amezaliwa tarehe 12 Juni 1932) ni mwimbaji wa opera wa [[Afrika Kusini]] mwenye sauti ya [[soprano]]. Tarehe 26 Januari 2020, Mimi alitangazwa rasmi kuwa shujaa hai katika Makumbusho ya South African Legends. Alikuwa mmoja wa watu 20 pekee wa Afrika Kusini waliotambuliwa kwa heshima hiyo na kutengenezewa sanamu ya kichwa (bust). == Maisha ya awali == Coertse alizaliwa katika mji wa [[Durban]] na alihitimu masomo yake ya sekondari katika shule ya Helpmekaar Girls High School iliyopo [[Johannesburg]].<ref>{{rp|5}} Alianza masomo ya uimbaji nchini Afrika Kusini mwaka 1949.<ref name="rosenthalwarrack">H. Rosenthal and J. Warrack, ''Concise Oxford Dictionary of Opera'' (OUP, London 1974 printing).</ref> Mwalimu wake wa kwanza wa sauti huko Johannesburg alikuwa Aimee Parkerson.<ref name="IOL01">{{cite news|url=[http://www.iol.co.za/entertainment/celebrity-news/international/onse-mimi-coertse---a-formidable-woman-1317038|title='Onse](http://www.iol.co.za/entertainment/celebrity-news/international/onse-mimi-coertse---a-formidable-woman-1317038|title='Onse)' Mimi Coertse - a formidable woman|work=IOL|date=12 June 2012|accessdate=6 August 2017|author=de Beer, Diane}}</ref> Onyesho lake la kwanza nchini Afrika Kusini lilikuwa kuimba kazi ya Handel ''Messiah'' katika Johannesburg City Hall tarehe 11 Desemba 1951.<ref name=IOL01/> Mwezi Julai 1953 aliolewa na mtangazaji na mtunzi wa muziki [[Dawid Engela]].<ref>{{rp|5}} Baadaye aliondoka Afrika Kusini mwezi Septemba 1953 kuelekea London, kisha kupitia [[The Hague]] hadi [[Vienna]]. Januari 1954 alianza mafunzo chini ya Maria Hittorff na Josef Witt.<ref name=IOL01/> == Kazi ya opera == Coertse alianza kazi yake ya opera Januari 1955 alipocheza nafasi ya "msichana wa kwanza wa maua" katika opera ya [[Richard Wagner]] ''Parsifal'' katika Teatro San Carlo huko [[Naples]], chini ya uongozi wa Karl Böhm. Aliendelea pia kuimba katika mji wa [[Basel]]. Tarehe 17 Machi 1956 alifanya onyesho lake la kwanza katika Vienna State Opera kama Malkia wa Usiku katika ''Die Zauberflöte'' ya [[Wolfgang Amadeus Mozart]], na aliendelea kuwa sehemu ya ukumbi huo hadi mwaka 1978.<ref> Aidha, alifanya onyesho lake la kwanza katika Covent Garden mwaka 1956 katika nafasi hiyo hiyo.<ref name="rosenthalwarrack"/> Uwezo wake wa kutumbuiza nchini Uingereza ulipunguzwa kutokana na mgomo wa chama cha Equity dhidi ya Afrika Kusini kipindi cha [[Apartheid]].<ref name=IOL01/> Mwaka 1958 aliimba sehemu ya soprano katika ''Matthäus-Passion'' ya [[Johann Sebastian Bach]] mjini Vienna pamoja na Fritz Wunderlich na Julius Patzak. Pia alishiriki katika tamasha la [[Aix-en-Provence]] katika ''Die Zauberflöte''. Mwaka 1965 aliimba nafasi ya Konstanze katika ''Die Entführung aus dem Serail'' huko Vienna, na mwaka 1966 alitunukiwa cheo cha ''Österreichischer Kammersänger'' kwa mchango wake katika Vienna State Opera.<ref> Repertwari yake inajumuisha kazi nyingi za waandishi wakubwa kama [[Giuseppe Verdi]], [[Richard Strauss]], [[Giacomo Puccini]] na wengineo, zikiwemo ''La traviata'', ''Rigoletto'', ''Don Giovanni'' na ''The Magic Flute''. == Miaka ya baadaye == Baada ya kurejea Afrika Kusini mwaka 1973, amekuwa akiendelea kutumbuiza mara kwa mara na kushiriki katika vipindi vya redio na televisheni. Alirejea Vienna State Opera kwa onyesho lake la mwisho tarehe 14 Desemba 1978. Katika miaka ya hivi karibuni, amejikita katika kuwasaidia waimbaji chipukizi wa Afrika Kusini, hasa katika sanaa ya uimbaji wa Lieder. Pia alianzisha mfuko wa ufadhili (Mimi Coertse Bursary) kusaidia wanamuziki wachanga. Mwaka 1996 alipokea tuzo ya juu ya sanaa kutoka Austria, Austrian Decoration for Science and Art.<ref name=Parl01/> Mwaka 1998 alipata shahada ya heshima kutoka University of Pretoria na nyingine mwaka 2013 kutoka Unisa.<ref> Mwaka 1998, alianzisha pamoja na Neels Hansen kikundi cha ''The Black Tie Ensemble'', kinachosaidia waimbaji vijana kuingia katika taaluma ya muziki wa klasiki.<ref name="IOL02">{{cite news|url=[http://www.iol.co.za/entertainment/music/opera-in-limbo-facing-reality-of-funds-1748042|title=Opera](http://www.iol.co.za/entertainment/music/opera-in-limbo-facing-reality-of-funds-1748042|title=Opera) in limbo, facing reality of funds|work=IOL|date=9 September 2014|accessdate=6 August 2017|author=de Beer, Diane}}</ref> == Maisha binafsi == Coertse aliolewa mara tatu. Ndoa yake ya kwanza ilikuwa na [[Dawid Engela]] mwaka 1953 na ilivunjika mwaka 1957.<ref>{{rp|5}} Ndoa yake ya pili ilikuwa na mfanyabiashara wa Italia Diego Brighi mwaka 1965 na ilivunjika mwaka 1969.<ref>{{rp|5}} Ndoa yake ya tatu ilikuwa na mfanyabiashara Werner Ackerman mwaka 1970 hadi 1994.<ref>{{rp|5}} Baada ya kuharibika kwa mimba mara tano, aliamua kuasili watoto wawili, Werner na Mia.<ref> == Tuzo na heshima == * 1966: Cheo cha ''Kammersängerin'' * 1985: Decoration for Meritorious Services (Afrika Kusini) * 1996: Austrian Cross of Honour for Science and Art * 1998: Shahada ya heshima kutoka University of Pretoria * 2002: Tuzo ya "Rathausmann" * 2004: Alitajwa miongoni mwa watu 100 mashuhuri wa Afrika Kusini * 2020: Alitangazwa shujaa hai katika South African Legends Museum == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1932|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] 0u6kyrmbl1u5plof90zxpqij88pi1r1 1507634 1507447 2026-04-20T10:07:52Z Riccardo Riccioni 452 1507634 wikitext text/x-wiki '''Maria Sophia (Mimi) Coertse''' (amezaliwa [[Durban]], 12 Juni 1932) ni mwimbaji wa opera wa [[Afrika Kusini]] mwenye sauti ya [[soprano]]. Tarehe 26 Januari 2020, Mimi alitangazwa rasmi kuwa shujaa hai katika Makumbusho ya South African Legends. Alikuwa mmoja wa watu 20 pekee wa Afrika Kusini waliotambuliwa kwa heshima hiyo na kutengenezewa sanamu ya kichwa (bust). == Maisha ya awali == Coertse alihitimu masomo yake ya sekondari katika shule ya Helpmekaar Girls High School iliyopo [[Johannesburg]].<ref>{{rp|5}} Alianza masomo ya uimbaji nchini Afrika Kusini mwaka 1949.<ref name="rosenthalwarrack">H. Rosenthal and J. Warrack, ''Concise Oxford Dictionary of Opera'' (OUP, London 1974 printing).</ref> Mwalimu wake wa kwanza wa sauti huko Johannesburg alikuwa Aimee Parkerson.<ref name="IOL01">{{cite news|url=[http://www.iol.co.za/entertainment/celebrity-news/international/onse-mimi-coertse---a-formidable-woman-1317038|title='Onse](http://www.iol.co.za/entertainment/celebrity-news/international/onse-mimi-coertse---a-formidable-woman-1317038|title='Onse)' Mimi Coertse - a formidable woman|work=IOL|date=12 June 2012|accessdate=6 August 2017|author=de Beer, Diane}}</ref> Onyesho lake la kwanza nchini Afrika Kusini lilikuwa kuimba kazi ya Handel ''Messiah'' katika Johannesburg City Hall tarehe 11 Desemba 1951.<ref name=IOL01/> Mwezi Julai 1953 aliolewa na mtangazaji na mtunzi wa muziki [[Dawid Engela]].<ref>{{rp|5}} Baadaye aliondoka Afrika Kusini mwezi Septemba 1953 kuelekea London, kisha kupitia [[The Hague]] hadi [[Vienna]]. Januari 1954 alianza mafunzo chini ya Maria Hittorff na Josef Witt.<ref name=IOL01/> == Kazi ya opera == Coertse alianza kazi yake ya opera Januari 1955 alipocheza nafasi ya "msichana wa kwanza wa maua" katika opera ya [[Richard Wagner]] ''Parsifal'' katika Teatro San Carlo huko [[Naples]], chini ya uongozi wa Karl Böhm. Aliendelea pia kuimba katika mji wa [[Basel]]. Tarehe 17 Machi 1956 alifanya onyesho lake la kwanza katika Vienna State Opera kama Malkia wa Usiku katika ''Die Zauberflöte'' ya [[Wolfgang Amadeus Mozart]], na aliendelea kuwa sehemu ya ukumbi huo hadi mwaka 1978.<ref> Aidha, alifanya onyesho lake la kwanza katika Covent Garden mwaka 1956 katika nafasi hiyo hiyo.<ref name="rosenthalwarrack"/> Uwezo wake wa kutumbuiza nchini Uingereza ulipunguzwa kutokana na mgomo wa chama cha Equity dhidi ya Afrika Kusini kipindi cha [[Apartheid]].<ref name=IOL01/> Mwaka 1958 aliimba sehemu ya soprano katika ''Matthäus-Passion'' ya [[Johann Sebastian Bach]] mjini Vienna pamoja na Fritz Wunderlich na Julius Patzak. Pia alishiriki katika tamasha la [[Aix-en-Provence]] katika ''Die Zauberflöte''. Mwaka 1965 aliimba nafasi ya Konstanze katika ''Die Entführung aus dem Serail'' huko Vienna, na mwaka 1966 alitunukiwa cheo cha ''Österreichischer Kammersänger'' kwa mchango wake katika Vienna State Opera.<ref> Repertwari yake inajumuisha kazi nyingi za waandishi wakubwa kama [[Giuseppe Verdi]], [[Richard Strauss]], [[Giacomo Puccini]] na wengineo, zikiwemo ''La traviata'', ''Rigoletto'', ''Don Giovanni'' na ''The Magic Flute''. == Miaka ya baadaye == Baada ya kurejea Afrika Kusini mwaka 1973, amekuwa akiendelea kutumbuiza mara kwa mara na kushiriki katika vipindi vya redio na televisheni. Alirejea Vienna State Opera kwa onyesho lake la mwisho tarehe 14 Desemba 1978. Katika miaka ya hivi karibuni, amejikita katika kuwasaidia waimbaji chipukizi wa Afrika Kusini, hasa katika sanaa ya uimbaji wa Lieder. Pia alianzisha mfuko wa ufadhili (Mimi Coertse Bursary) kusaidia wanamuziki wachanga. Mwaka 1996 alipokea tuzo ya juu ya sanaa kutoka Austria, Austrian Decoration for Science and Art.<ref name=Parl01/> Mwaka 1998 alipata shahada ya heshima kutoka University of Pretoria na nyingine mwaka 2013 kutoka Unisa.<ref> Mwaka 1998, alianzisha pamoja na Neels Hansen kikundi cha ''The Black Tie Ensemble'', kinachosaidia waimbaji vijana kuingia katika taaluma ya muziki wa klasiki.<ref name="IOL02">{{cite news|url=[http://www.iol.co.za/entertainment/music/opera-in-limbo-facing-reality-of-funds-1748042|title=Opera](http://www.iol.co.za/entertainment/music/opera-in-limbo-facing-reality-of-funds-1748042|title=Opera) in limbo, facing reality of funds|work=IOL|date=9 September 2014|accessdate=6 August 2017|author=de Beer, Diane}}</ref> == Maisha binafsi == Coertse aliolewa mara tatu. Ndoa yake ya kwanza ilikuwa na [[Dawid Engela]] mwaka 1953 na ilivunjika mwaka 1957.<ref>{{rp|5}} Ndoa yake ya pili ilikuwa na mfanyabiashara wa Italia Diego Brighi mwaka 1965 na ilivunjika mwaka 1969.<ref>{{rp|5}} Ndoa yake ya tatu ilikuwa na mfanyabiashara Werner Ackerman mwaka 1970 hadi 1994.<ref>{{rp|5}} Baada ya kuharibika kwa mimba mara tano, aliamua kuasili watoto wawili, Werner na Mia.<ref> == Tuzo na heshima == * 1966: Cheo cha ''Kammersängerin'' * 1985: Decoration for Meritorious Services (Afrika Kusini) * 1996: Austrian Cross of Honour for Science and Art * 1998: Shahada ya heshima kutoka University of Pretoria * 2002: Tuzo ya "Rathausmann" * 2004: Alitajwa miongoni mwa watu 100 mashuhuri wa Afrika Kusini * 2020: Alitangazwa shujaa hai katika South African Legends Museum == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki}} {{BD|1932|}} [[Jamii:Waimbaji wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] p92vkaa77shgmszqx98cwz61h9gzoxh Simphiwe Dana 0 229280 1507448 2026-04-19T22:40:22Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Simphiwe Dana''' (amezaliwa tarehe 23 Januari 1980) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]] anayefanya kazi zake nyingi kwa lugha yake ya mama, [[Kixhosa]].<ref>{{cite web|author1=Angela Bolowana|title=Criminalising racism a bad idea: Dana|url=[http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|website=sabc.co.za|access-date=13](http://www....' 1507448 wikitext text/x-wiki '''Simphiwe Dana''' (amezaliwa tarehe 23 Januari 1980) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]] anayefanya kazi zake nyingi kwa lugha yake ya mama, [[Kixhosa]].<ref>{{cite web|author1=Angela Bolowana|title=Criminalising racism a bad idea: Dana|url=[http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|website=sabc.co.za|access-date=13](http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|website=sabc.co.za|access-date=13) November 2016|date=21 January 2016|url-status=dead|archive-url=[https://web.archive.org/web/20161114023435/http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|archive-date=14](https://web.archive.org/web/20161114023435/http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|archive-date=14) November 2016}}</ref> Anajulikana pia kwa kutumia muziki kama chombo cha kutoa maoni ya kijamii na kisiasa. Alianza rasmi kazi yake ya muziki mwaka 2002 akiwa na umri wa miaka 22. Alizaliwa katika Butterworth na kukulia Lusikisiki katika eneo la [[Transkei]]. Dana alisaini mkataba na Gallo Records na kutoa albamu yake ya kwanza ya studio, ''Zandisile'' (2004), iliyopata mafanikio makubwa kibiashara na kushinda tuzo za Msanii Bora Mpya na Albamu Bora ya Jazz. == Maisha ya awali == Simphiwe alizaliwa tarehe 23 Januari 1980 huko Butterworth,<ref>{{Cite web|url=[https://www.destinyconnect.com/2016/02/08/simphiwe-dana-raises-black-consciousness-music/|title=Simphiwe](https://www.destinyconnect.com/2016/02/08/simphiwe-dana-raises-black-consciousness-music/|title=Simphiwe) Dana raises black consciousness through her music|date=8 February 2016|website=DESTINY Magazine|access-date=23 February 2019}}</ref> [[Transkei]], Afrika Kusini na kukulia katika mji wa Lusikisiki. Alikulia katika mazingira ya kidini, baba yake akiwa mhubiri, hali iliyomfanya kukua akiwa karibu na muziki wa kwaya na injili.<ref name="allmusic1">{{cite web|url=[http://www.allmusic.com/artist/simphiwe-dana-mn0000669879/biography](http://www.allmusic.com/artist/simphiwe-dana-mn0000669879/biography) |title=Simphiwe Dana | Biography & History |publisher=[[AllMusic]] |accessdate=2 January 2017}}</ref> === Elimu === Alisoma katika shule ya Vela Private School iliyopo [[Mthatha]], ambako alihitimu mwaka 1997. Baadaye alijiendeleza kielimu katika fani ya usanifu wa picha na kupata Stashahada ya Taifa katika [[Teknolojia ya Habari]] kutoka [[University of the Witwatersrand|Wits Technikon]] jijini Johannesburg. == Kazi == Baada ya kusaini na Gallo Records, albamu yake ya kwanza ''Zandisile'' ilitolewa mwaka 2004.<ref>{{cite web|title=BBC - Music - Review of Simphiwe Dana - Zandisile |url=[https://www.bbc.co.uk/music/reviews/fgn8/|first=Guy](https://www.bbc.co.uk/music/reviews/fgn8/|first=Guy) |last=Hayden|work=BBC}}</ref> Albamu hiyo ilipata mafanikio makubwa na kushinda tuzo kadhaa, ikiwemo tuzo za South African Music Award (SAMA) mwaka 2005. Pia ilifanikiwa kimataifa kwa kuingia katika chati za [[Billboard (magazine)|Billboard]] na kushinda tuzo ya AVO Session Basel.<ref name="allmusic1"/> Mwaka 2005 alishinda tuzo za Msanii Bora Mpya na Albamu Bora ya Jazz ya vokali katika toleo la 11 la tuzo za South African Music Awards kwa albamu yake ''Zandisile''.<ref>{{cite web|url=[http://www.5seasons.co.za/artists/simphiwe-dana/Simphiwe%20Dana%20Biography.pdf](http://www.5seasons.co.za/artists/simphiwe-dana/Simphiwe%20Dana%20Biography.pdf) |title=Simphiwe Dana Biography |website=5seasons.co.za |accessdate=2 January 2017}}</ref> Mwaka 2007 alitajwa kuwa Msanii Bora wa Kike kwa wimbo "The One Love Movement on Bantu Biko Street" katika tuzo za 13 za South African Music Awards.<ref>{{cite web|url=[https://www.bbc.co.uk/music/reviews/3w4h/](https://www.bbc.co.uk/music/reviews/3w4h/) |title=Music – Review of Simphiwe Dana – The One Love Movement on Banto Biko Street |publisher=BBC |date=27 August 2007 |access-date=2 January 2017}}</ref> Anahusishwa pia na mitazamo ya ubunifu kama Afrofuturism na Afrofeminism. Tarehe 9 Julai 2010 alitoa albamu yake ya tatu ''Kulture Noir''. Katika toleo la 10 la Metro FM Music Awards, alishinda tuzo mbili: Jazz ya Kisasa Bora na Msanii Bora wa Kike.<ref>{{cite web|title=Performances, fashion light up Metro FM Music Awards - The Mail & Guardian |url=[https://mg.co.za/article/2010-11-29-performances-fashion-light-up-metro-fm-music-awards/?amp|first=Karabo|last=Keepile|date=29](https://mg.co.za/article/2010-11-29-performances-fashion-light-up-metro-fm-music-awards/?amp|first=Karabo|last=Keepile|date=29) November 2010|work=Mail & Guardian}}</ref> Mwaka 2013 alianza kurekodi albamu yake ''Firebrand'' lakini alichelewesha kuitoa kutokana na kuondoka katika lebo yake ya awali.<ref>{{cite web|title=Simphiwe Dana – Firebrand |url=[https://www.musicinafrica.net/magazine/simphiwe-dana-%E2%80%93-firebrand|work=Music](https://www.musicinafrica.net/magazine/simphiwe-dana-%E2%80%93-firebrand|work=Music) In Africa|date=October 21, 2015|last=DJ Okapi}}</ref> Mwanzoni mwa 2014 alisaini na Sony Music na baadaye albamu hiyo ilitolewa tarehe 21 Oktoba 2015.<ref>{{cite news|title=Firebrand! Simphiwe Dana's new album |url= [https://www.news24.com/amp/news24/archives/city-press/Firebrand-Simphiwe-Danas-new-album-20150429|date=2](https://www.news24.com/amp/news24/archives/city-press/Firebrand-Simphiwe-Danas-new-album-20150429|date=2) November 2015|work=News24}}</ref> Albamu hiyo ilizaa nyimbo kama "Killjoy", "Roll Me Down", "Masterpiece" na "My Light". Tarehe 24 Aprili 2020 alitoa albamu yake ya tano ya studio ''Bamako''.<ref>{{cite web|title=Simphiwe Dana releases new album '' Bamako''|url=[https://voyagesafriq.com/2020/05/01/simphiwe-dana-releases-new-album-bamako/|work=voyagesafriq|first=Kojo](https://voyagesafriq.com/2020/05/01/simphiwe-dana-releases-new-album-bamako/|work=voyagesafriq|first=Kojo) Bentum|last=Williams|date=May 1, 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Simphiwe Dana's New Album 'Bamako' Lays Bare Her Musical Ingenuity - OkayAfrica |url=[https://www.okayafrica.com/simphiwe-danas-new-album-bamako-lays-bare-her-musical-ingenuity/213503|first=Rufaro](https://www.okayafrica.com/simphiwe-danas-new-album-bamako-lays-bare-her-musical-ingenuity/213503|first=Rufaro) |last=Samanga|date=14 May 2020|work=OkayAfrica}}</ref> == Diskografia == === Albamu za studio === * ''Zandisile'' (2004) * ''The One Love Movement on Bantu Biko Street'' (2006) * ''Kulture Noir'' (2010) * ''Firebrand'' (2015) * ''Bamako'' (2020) * ''TBA'' (2025) === Albamu za moja kwa moja (live) === * ''An Evening with Simphiwe Dana: Live at the Lyric Theatre'' (2011) * ''Celebrating Ten Years Live at the Bassline'' (2016) * ''The Simphiwe Dana Symphony Experience'' (2017) == Msukumo == Muziki wa Dana umeathiriwa sana na maisha yake ya utotoni katika Transkei. Ameeleza kuwa uimbaji wa mama yake ulimpa msukumo mkubwa wa kufuata taaluma ya muziki. Mara nyingi amefananishwa na "Mama Africa" wa kisasa. == Tuzo na mafanikio == === South African Afro Pop Awards === | {{Awards table}} | | | --------------------- | ---- | | rowspan="3" | 2021 | | Saafma | | | Msanii Bora wa Kike | | | {{pending}} | | | - | | | Wimbo Bora wa Mwaka | | | {{pending}} | | | - | | | Msanii Chipukizi Bora | | | {{pending}} | | | {{end}} | | === South African Music Awards === | {{Awards table}} | | | | | | --------------------------------- | ------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | -------------------------- | -------------------------- | | 2005 | | | | | | Yeye mwenyewe | | | | | | Msanii Bora Mpya | | | | | | {{won}}<ref>{{cite news | title=South African Music Awards 2005 | url=[http://www.southafrica.info/news/arts/sama2005.htm](http://www.southafrica.info/news/arts/sama2005.htm) | publisher=SouthAfrica.info | date=19 April 2005}}</ref> | | - | | | | | | 2021 | | | | | | ''Bamako'' | | | | | | Albamu Bora ya Adult Contemporary | | | | | | {{nom}} | | | | | | {{end}} | | | | | == Marejeo == {{Reflist|30em}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1980|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] c86wiaxexiheglsxfv7rzjisxvsn13z 1507635 1507448 2026-04-20T10:09:28Z Riccardo Riccioni 452 1507635 wikitext text/x-wiki '''Simphiwe Dana''' (amezaliwa 23 Januari 1980) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]] anayefanya kazi zake nyingi kwa lugha yake ya mama, [[Kixhosa]].<ref>{{cite web|author1=Angela Bolowana|title=Criminalising racism a bad idea: Dana|url=[http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|website=sabc.co.za|access-date=13](http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|website=sabc.co.za|access-date=13) November 2016|date=21 January 2016|url-status=dead|archive-url=[https://web.archive.org/web/20161114023435/http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|archive-date=14](https://web.archive.org/web/20161114023435/http://www.sabc.co.za/news/a/8475c3804b6489188e78ee43e5868fd4/Criminalisingundefinedracismundefinedaundefinedbadundefinedidea:undefinedDana-20162101|archive-date=14) November 2016}}</ref> Anajulikana pia kwa kutumia muziki kama chombo cha kutoa maoni ya kijamii na kisiasa. Alianza rasmi kazi yake ya muziki mwaka 2002 akiwa na umri wa miaka 22. Alizaliwa katika Butterworth na kukulia Lusikisiki katika eneo la [[Transkei]]. Dana alisaini mkataba na Gallo Records na kutoa albamu yake ya kwanza ya studio, ''Zandisile'' (2004), iliyopata mafanikio makubwa kibiashara na kushinda tuzo za Msanii Bora Mpya na Albamu Bora ya Jazz. == Maisha ya awali == Simphiwe alizaliwa tarehe 23 Januari 1980 huko Butterworth,<ref>{{Cite web|url=[https://www.destinyconnect.com/2016/02/08/simphiwe-dana-raises-black-consciousness-music/|title=Simphiwe](https://www.destinyconnect.com/2016/02/08/simphiwe-dana-raises-black-consciousness-music/|title=Simphiwe) Dana raises black consciousness through her music|date=8 February 2016|website=DESTINY Magazine|access-date=23 February 2019}}</ref> [[Transkei]], Afrika Kusini na kukulia katika mji wa Lusikisiki. Alikulia katika mazingira ya kidini, baba yake akiwa mhubiri, hali iliyomfanya kukua akiwa karibu na muziki wa kwaya na injili.<ref name="allmusic1">{{cite web|url=[http://www.allmusic.com/artist/simphiwe-dana-mn0000669879/biography](http://www.allmusic.com/artist/simphiwe-dana-mn0000669879/biography) |title=Simphiwe Dana | Biography & History |publisher=[[AllMusic]] |accessdate=2 January 2017}}</ref> === Elimu === Alisoma katika shule ya Vela Private School iliyopo [[Mthatha]], ambako alihitimu mwaka 1997. Baadaye alijiendeleza kielimu katika fani ya usanifu wa picha na kupata Stashahada ya Taifa katika [[Teknolojia ya Habari]] kutoka [[University of the Witwatersrand|Wits Technikon]] jijini Johannesburg. == Kazi == Baada ya kusaini na Gallo Records, albamu yake ya kwanza ''Zandisile'' ilitolewa mwaka 2004.<ref>{{cite web|title=BBC - Music - Review of Simphiwe Dana - Zandisile |url=[https://www.bbc.co.uk/music/reviews/fgn8/|first=Guy](https://www.bbc.co.uk/music/reviews/fgn8/|first=Guy) |last=Hayden|work=BBC}}</ref> Albamu hiyo ilipata mafanikio makubwa na kushinda tuzo kadhaa, ikiwemo tuzo za South African Music Award (SAMA) mwaka 2005. Pia ilifanikiwa kimataifa kwa kuingia katika chati za [[Billboard (magazine)|Billboard]] na kushinda tuzo ya AVO Session Basel.<ref name="allmusic1"/> Mwaka 2005 alishinda tuzo za Msanii Bora Mpya na Albamu Bora ya Jazz ya vokali katika toleo la 11 la tuzo za South African Music Awards kwa albamu yake ''Zandisile''.<ref>{{cite web|url=[http://www.5seasons.co.za/artists/simphiwe-dana/Simphiwe%20Dana%20Biography.pdf](http://www.5seasons.co.za/artists/simphiwe-dana/Simphiwe%20Dana%20Biography.pdf) |title=Simphiwe Dana Biography |website=5seasons.co.za |accessdate=2 January 2017}}</ref> Mwaka 2007 alitajwa kuwa Msanii Bora wa Kike kwa wimbo "The One Love Movement on Bantu Biko Street" katika tuzo za 13 za South African Music Awards.<ref>{{cite web|url=[https://www.bbc.co.uk/music/reviews/3w4h/](https://www.bbc.co.uk/music/reviews/3w4h/) |title=Music – Review of Simphiwe Dana – The One Love Movement on Banto Biko Street |publisher=BBC |date=27 August 2007 |access-date=2 January 2017}}</ref> Anahusishwa pia na mitazamo ya ubunifu kama Afrofuturism na Afrofeminism. Tarehe 9 Julai 2010 alitoa albamu yake ya tatu ''Kulture Noir''. Katika toleo la 10 la Metro FM Music Awards, alishinda tuzo mbili: Jazz ya Kisasa Bora na Msanii Bora wa Kike.<ref>{{cite web|title=Performances, fashion light up Metro FM Music Awards - The Mail & Guardian |url=[https://mg.co.za/article/2010-11-29-performances-fashion-light-up-metro-fm-music-awards/?amp|first=Karabo|last=Keepile|date=29](https://mg.co.za/article/2010-11-29-performances-fashion-light-up-metro-fm-music-awards/?amp|first=Karabo|last=Keepile|date=29) November 2010|work=Mail & Guardian}}</ref> Mwaka 2013 alianza kurekodi albamu yake ''Firebrand'' lakini alichelewesha kuitoa kutokana na kuondoka katika lebo yake ya awali.<ref>{{cite web|title=Simphiwe Dana – Firebrand |url=[https://www.musicinafrica.net/magazine/simphiwe-dana-%E2%80%93-firebrand|work=Music](https://www.musicinafrica.net/magazine/simphiwe-dana-%E2%80%93-firebrand|work=Music) In Africa|date=October 21, 2015|last=DJ Okapi}}</ref> Mwanzoni mwa 2014 alisaini na Sony Music na baadaye albamu hiyo ilitolewa tarehe 21 Oktoba 2015.<ref>{{cite news|title=Firebrand! Simphiwe Dana's new album |url= [https://www.news24.com/amp/news24/archives/city-press/Firebrand-Simphiwe-Danas-new-album-20150429|date=2](https://www.news24.com/amp/news24/archives/city-press/Firebrand-Simphiwe-Danas-new-album-20150429|date=2) November 2015|work=News24}}</ref> Albamu hiyo ilizaa nyimbo kama "Killjoy", "Roll Me Down", "Masterpiece" na "My Light". Tarehe 24 Aprili 2020 alitoa albamu yake ya tano ya studio ''Bamako''.<ref>{{cite web|title=Simphiwe Dana releases new album '' Bamako''|url=[https://voyagesafriq.com/2020/05/01/simphiwe-dana-releases-new-album-bamako/|work=voyagesafriq|first=Kojo](https://voyagesafriq.com/2020/05/01/simphiwe-dana-releases-new-album-bamako/|work=voyagesafriq|first=Kojo) Bentum|last=Williams|date=May 1, 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Simphiwe Dana's New Album 'Bamako' Lays Bare Her Musical Ingenuity - OkayAfrica |url=[https://www.okayafrica.com/simphiwe-danas-new-album-bamako-lays-bare-her-musical-ingenuity/213503|first=Rufaro](https://www.okayafrica.com/simphiwe-danas-new-album-bamako-lays-bare-her-musical-ingenuity/213503|first=Rufaro) |last=Samanga|date=14 May 2020|work=OkayAfrica}}</ref> == Diskografia == === Albamu za studio === * ''Zandisile'' (2004) * ''The One Love Movement on Bantu Biko Street'' (2006) * ''Kulture Noir'' (2010) * ''Firebrand'' (2015) * ''Bamako'' (2020) * ''TBA'' (2025) === Albamu za moja kwa moja (live) === * ''An Evening with Simphiwe Dana: Live at the Lyric Theatre'' (2011) * ''Celebrating Ten Years Live at the Bassline'' (2016) * ''The Simphiwe Dana Symphony Experience'' (2017) == Msukumo == Muziki wa Dana umeathiriwa sana na maisha yake ya utotoni katika Transkei. Ameeleza kuwa uimbaji wa mama yake ulimpa msukumo mkubwa wa kufuata taaluma ya muziki. Mara nyingi amefananishwa na "Mama Africa" wa kisasa. == Marejeo == {{Reflist|30em}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{BD|1980|}} [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] ttvw9dwc6ac4i7dj112b92n1yrlq6wu Mystikal Ebony 0 229281 1507450 2026-04-19T22:47:04Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mystikal Ebony''' ni DJ, mshairi, mwandishi wa habari, mtangazaji wa redio na mtengenezaji wa filamu anayeishi Afrika Kusini. Anajulikana sana katika mitindo ya muziki kama Afrobeat, Reggae, Dancehall, Dub, Drum and bass na Jungle nchini Afrika Kusini. Mtindo wake wa muziki haujifungi kwenye aina moja tu, kwani hucheza muziki kutoka nchi na vipindi mbalimbali. == Maisha na kazi == Ebony alizaliwa na kukulia [[Afrika Kusini]] akiwa na mama wa kabila la...' 1507450 wikitext text/x-wiki '''Mystikal Ebony''' ni DJ, mshairi, mwandishi wa habari, mtangazaji wa redio na mtengenezaji wa filamu anayeishi Afrika Kusini. Anajulikana sana katika mitindo ya muziki kama Afrobeat, Reggae, Dancehall, Dub, Drum and bass na Jungle nchini Afrika Kusini. Mtindo wake wa muziki haujifungi kwenye aina moja tu, kwani hucheza muziki kutoka nchi na vipindi mbalimbali. == Maisha na kazi == Ebony alizaliwa na kukulia [[Afrika Kusini]] akiwa na mama wa kabila la Ndebele na baba wa kabila la Tsonga mwenye asili ya Msumbiji. Ana kaka mkubwa, na wote walilelewa na mama yao pekee. Alikulia katika mji mdogo wa [[Nelspruit]] uliopo katika milima ya [[Mpumalanga|Mkoa wa Mpumalanga]]. Huko alisoma shule ya msingi na sekondari kabla ya kuhamia [[Johannesburg]] na kujiunga na [[University of the Witwatersrand|Chuo Kikuu cha Witwatersrand]], ambako alipata shahada ya uzamili katika masomo ya Filamu na Vyombo vya Habari. Kazi yake ya DJ ilianza akiwa chuoni, alipokuwa akiendesha kipindi chake cha redio katika kituo cha chuo cha Voice of Wits (VOW) kwa miaka miwili. Mwaka 2005, alipokuwa Wits, alishiriki shindano la DJ lililoandaliwa na kundi la muziki wa reggae la Flames of Fire na kushika nafasi ya pili.<ref>{{Cite web|url=[https://www.mzansireggae.co.za/woman-in-reggae/|title=Woman](https://www.mzansireggae.co.za/woman-in-reggae/|title=Woman) in Reggae|date=October 2013|publisher=South African Reggae community|access-date=6 July 2016}}</ref> Ushindi huo ulimfungulia mlango katika tasnia, na akaacha kazi ya redio ili kujikita katika kazi ya DJ wa vilabuni na utengenezaji wa filamu. Ameandika na kuongoza makala na filamu kwa vituo vya televisheni vya ndani kama SABC na Mzansi Magic, na pia kufanya kazi katika uzalishaji wa kimataifa kama msaidizi wa mkurugenzi kwenye filamu '' Kite'' iliyomshirikisha Samuel L. Jackson. Kama mshairi, shairi lake ''A Chant For My Sisters'' lilichapishwa katika mojawapo ya vitabu vya POWA (People Opposing Women Abuse) katika mfululizo wa *Breaking the Silence*. == Maonyesho muhimu == Mystikal Ebony amewahi kufungua maonyesho kwa wasanii mashuhuri wa Jamaica kama Luciano na Sizzla. Mwaka 2015, mchanganyiko wake wa muziki (mixes) ulirushwa kila mwezi katika kituo cha redio cha kitaifa cha Afrika Kusini 5FM. Kwa miaka miwili mfululizo, aliteuliwa katika kipengele cha DJ bora wa kike katika tuzo za Mzansi Reggae Music Awards. Mwaka 2015 alihamia kutoka kuwa DJ wa vilabuni hadi kushiriki katika tamasha za kimataifa, hali iliyosababisha ziara zake binafsi. Mwaka 2016 alianza ziara ya Afrika Magharibi nchini Ghana, na mwaka 2017 aliteuliwa kuwa balozi wa chapa ya mavazi nchini Afrika Kusini pamoja na kushiriki katika tuzo za Africa Reggae Music Awards (ARMA). Mwaka 2019 alifanya ziara ya Ulaya. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1985|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] 00k6hryrdnhnqypd8z052bs3osjk2wu 1507636 1507450 2026-04-20T10:10:43Z Riccardo Riccioni 452 1507636 wikitext text/x-wiki '''Mystikal Ebony''' ni DJ, mshairi, mwandishi wa habari, mtangazaji wa redio na mtengenezaji wa filamu anayeishi Afrika Kusini. Anajulikana sana katika mitindo ya muziki kama Afrobeat, Reggae, Dancehall, Dub, Drum and bass na Jungle nchini Afrika Kusini. Mtindo wake wa muziki haujifungi kwenye aina moja tu, kwani hucheza muziki kutoka nchi na vipindi mbalimbali. == Maisha na kazi == Ebony alizaliwa na kukulia [[Afrika Kusini]] akiwa na mama wa kabila la Ndebele na baba wa kabila la Tsonga mwenye asili ya Msumbiji. Ana kaka mkubwa, na wote walilelewa na mama yao pekee. Alikulia katika mji mdogo wa [[Nelspruit]] uliopo katika milima ya [[Mpumalanga|Mkoa wa Mpumalanga]]. Huko alisoma shule ya msingi na sekondari kabla ya kuhamia [[Johannesburg]] na kujiunga na [[University of the Witwatersrand|Chuo Kikuu cha Witwatersrand]], ambako alipata shahada ya uzamili katika masomo ya Filamu na Vyombo vya Habari. Kazi yake ya DJ ilianza akiwa chuoni, alipokuwa akiendesha kipindi chake cha redio katika kituo cha chuo cha Voice of Wits (VOW) kwa miaka miwili. Mwaka 2005, alipokuwa Wits, alishiriki shindano la DJ lililoandaliwa na kundi la muziki wa reggae la Flames of Fire na kushika nafasi ya pili.<ref>{{Cite web|url=[https://www.mzansireggae.co.za/woman-in-reggae/|title=Woman](https://www.mzansireggae.co.za/woman-in-reggae/|title=Woman) in Reggae|date=October 2013|publisher=South African Reggae community|access-date=6 July 2016}}</ref> Ushindi huo ulimfungulia mlango katika tasnia, na akaacha kazi ya redio ili kujikita katika kazi ya DJ wa vilabuni na utengenezaji wa filamu. Ameandika na kuongoza makala na filamu kwa vituo vya televisheni vya ndani kama SABC na Mzansi Magic, na pia kufanya kazi katika uzalishaji wa kimataifa kama msaidizi wa mkurugenzi kwenye filamu '' Kite'' iliyomshirikisha Samuel L. Jackson. Kama mshairi, shairi lake ''A Chant For My Sisters'' lilichapishwa katika mojawapo ya vitabu vya POWA (People Opposing Women Abuse) katika mfululizo wa *Breaking the Silence*. == Maonyesho muhimu == Mystikal Ebony amewahi kufungua maonyesho kwa wasanii mashuhuri wa Jamaica kama Luciano na Sizzla. Mwaka 2015, mchanganyiko wake wa muziki (mixes) ulirushwa kila mwezi katika kituo cha redio cha kitaifa cha Afrika Kusini 5FM. Kwa miaka miwili mfululizo, aliteuliwa katika kipengele cha DJ bora wa kike katika tuzo za Mzansi Reggae Music Awards. Mwaka 2015 alihamia kutoka kuwa DJ wa vilabuni hadi kushiriki katika tamasha za kimataifa, hali iliyosababisha ziara zake binafsi. Mwaka 2016 alianza ziara ya Afrika Magharibi nchini Ghana, na mwaka 2017 aliteuliwa kuwa balozi wa chapa ya mavazi nchini Afrika Kusini pamoja na kushiriki katika tuzo za Africa Reggae Music Awards (ARMA). Mwaka 2019 alifanya ziara ya Ulaya. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1985|}} [[Jamii:Watangazaji wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] qua4aum2no8ca6gllf6bdq7yvdkh05g Nkosazana Daughter 0 229282 1507451 2026-04-19T22:54:20Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Nkosazana Nolwazi Kimberly Nzama''' (amezaliwa tarehe 6 Oktoba 2000), anayejulikana kitaaluma kama '''Nkosazana Daughter''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]]. Alipata umaarufu kitaifa baada ya kutoa albamu yake ya kwanza yenye nyimbo 14 iliyowashirikisha wasanii maarufu kama [[DJ Maphorisa]], Makhadzi, Master KG, Kabza de Small, Tyler ICU, Major League DJz, [[Young Jonn]] na wengineo.<ref name=":3">{{Cite web |last=Magazine |firs...' 1507451 wikitext text/x-wiki '''Nkosazana Nolwazi Kimberly Nzama''' (amezaliwa tarehe 6 Oktoba 2000), anayejulikana kitaaluma kama '''Nkosazana Daughter''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]]. Alipata umaarufu kitaifa baada ya kutoa albamu yake ya kwanza yenye nyimbo 14 iliyowashirikisha wasanii maarufu kama [[DJ Maphorisa]], Makhadzi, Master KG, Kabza de Small, Tyler ICU, Major League DJz, [[Young Jonn]] na wengineo.<ref name=":3">{{Cite web |last=Magazine |first=Blazon |date=29 May 2023 |title=Mr Eazi Drops Album With Ami Faku, Anatii, Nkosazana Daughter, Focalistic & More |url=[https://www.blazonmagazine.co.za/mr-eazi-drops-album-with-ami-faku-anatii-nkosazana-daughter-focalistic-more/](https://www.blazonmagazine.co.za/mr-eazi-drops-album-with-ami-faku-anatii-nkosazana-daughter-focalistic-more/) |access-date=5 November 2023 |website=Blazon Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2022 |title=DJ Zinhle and hubby Murdah Bongz tease new single featuring Nkosazana Daughter |url=[https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/dj-zinhle-and-hubby-murdah-bongz-tease-new-single-featuring-nkosazana-daughter-bb01916c-e979-40ca-9fb4-cbd855e4cceb](https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/dj-zinhle-and-hubby-murdah-bongz-tease-new-single-featuring-nkosazana-daughter-bb01916c-e979-40ca-9fb4-cbd855e4cceb) |website=iol}}</ref> Alishirikiana na Master KG na Lowsheen katika wimbo "Sofa Silahlane" uliotolewa tarehe 12 Mei 2022, ambao ulifikia nafasi ya kwanza kwenye chati za Apple iTunes za ndani.<ref name=":0">{{Cite web |title=LISTEN : 'Amapiano helped me find my voice' — Nkosazana Daughter reflects on her career |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-08-28-listen--amapiano-helped-me-find-my-voice--nkosazana-daughter-reflects-on-her-career/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-08-28-listen--amapiano-helped-me-find-my-voice--nkosazana-daughter-reflects-on-her-career/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Import |first=Pongrass |date=9 September 2023 |title='Amapiano helped me' – Nkosazana Daughter |url=[https://www.citizen.co.za/middelburg-observer/lifestyle/2023/09/09/amapiano-helped-me-nkosazana-daughter-reveals/](https://www.citizen.co.za/middelburg-observer/lifestyle/2023/09/09/amapiano-helped-me-nkosazana-daughter-reveals/) |access-date=5 November 2023 |website=Middelburg Observer |language=en-US}}</ref> Mwezi Aprili 2022, video ya wimbo "Dali Nguwe" aliyofanya na Master KG ilifikia watazamaji milioni 3 ndani ya wiki tatu.<ref>{{Cite web |title=Master KG 's 'Dali Nguwe' video reaches 3m views in just three weeks |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-04-17-master-kg-s-dali-nguwe-video-reaches-3m-views-in-just-three-weeks/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-04-17-master-kg-s-dali-nguwe-video-reaches-3m-views-in-just-three-weeks/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title='Do you expect KFC to taste like Nando's?' Master KG on claims his beats sound the same |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-08-22-do-you-expect-kfc-to-taste-like-nandos-master-kg-on-claims-his-beats-sound-the-same/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-08-22-do-you-expect-kfc-to-taste-like-nandos-master-kg-on-claims-his-beats-sound-the-same/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Mwezi Juni 2023, albamu yake ya kwanza ya studio ilitolewa na kufikia nafasi ya 34 kwenye chati za [[Spotify]] Top Albums, na pia kuanza katika nafasi ya 3 nchini Afrika Kusini.<ref>{{Cite web |date=2 July 2022 |title=Spotify headlines artists dominating charts |url=[https://www.iol.co.za/the-star/news/spotify-headlines-artists-dominating-charts-11169edd-0e85-4a97-a081-3e85aaa4d720](https://www.iol.co.za/the-star/news/spotify-headlines-artists-dominating-charts-11169edd-0e85-4a97-a081-3e85aaa4d720) |website=iol.co.za}}</ref> Amefanya maonyesho katika nchi mbalimbali zikiwemo [[Malawi]], [[Zimbabwe]], [[Msumbiji]] na Marekani.<ref name=":6">{{Cite web |last=Kalumbi |first=Mike |date=3 December 2022 |title=Nkosazana Daughter arrives in Malawi Malawi 24 |url=[https://malawi24.com/2022/12/03/nkosazana-daughter-arrives-in-malawi/](https://malawi24.com/2022/12/03/nkosazana-daughter-arrives-in-malawi/) |access-date=5 November 2023 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=8 July 2023 |title=Nkosazana Daughter jets in for Gwanda Sow |url=[https://www.chronicle.co.zw/nkosazana-daughter-jets-in-for-gwanda-show/](https://www.chronicle.co.zw/nkosazana-daughter-jets-in-for-gwanda-show/) |website=chronicle.co.zw}}</ref> == Historia == === Maisha ya awali === Nzama alizaliwa tarehe 6 Oktoba 2000 mjini Durban, [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite web |last=Adeaga |first=Favour |date=1 May 2023 |title=Nkosazana Daughter's real name, age, parents, songs, net worth |url=[https://briefly.co.za/facts-lifehacks/celebrities-biographies/132545-nkosazana-daughters-real-age-parents-career-education-profiles-net-worth/](https://briefly.co.za/facts-lifehacks/celebrities-biographies/132545-nkosazana-daughters-real-age-parents-career-education-profiles-net-worth/) |access-date=5 November 2023 |website=Briefly |language=en}}</ref> Alipata umaarufu kupitia nyimbo kama "Izitha", "Umama Akekho" na "Sbindi Uyabulala". Ameonekana pia katika nyimbo maarufu kama "Dali Nguwe" na "Ebusuku", na kushirikiana na wasanii wa Amapiano kama Mpura, Kabza de Small, Heavy K, Master KG na DJ Maphorisa.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> === Kazi === Nzama alianza muziki akiwa mdogo na aliingia rasmi katika tasnia baada ya kufanya kazi na DJ Prince Kaybee pamoja na Goldmax kutoka kundi la [[Distruction Boyz]].<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> Baada ya kuwasiliana na DJ Maphorisa na Mpura kupitia Instagram, kazi yake ilianza kukua kwa kasi. Mbali na muziki, ameshirikiana na kampuni ya mitindo ya kifahari ya Luxe Homme, ambapo alizindua mkusanyiko wa bidhaa uliokuwa na nembo ya ND.<ref name=":1">{{Cite web |date=5 March 2023 |title=Nkosazana Daughter announces luxury bag venture |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-05-nkosazana-daughter-announces-luxury-bag-venture/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-05-nkosazana-daughter-announces-luxury-bag-venture/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Mwisho wa Juni 2023, alitangazwa kuwa mmoja wa wasanii wa mpango wa Africa Rising wa Apple Music.<ref name=":2">{{Cite web |title=Apple Music Announces Nkosazana Daughter As Its Newest Africa Rising Recipient |url=[https://slikouronlife.co.za/blog/24791/apple-music-announces-nkosazana-daughter-as-its-newest-africa-rising-recipient/](https://slikouronlife.co.za/blog/24791/apple-music-announces-nkosazana-daughter-as-its-newest-africa-rising-recipient/) |access-date=5 November 2023 |website=slikouronlife.co.za |language=en}}</ref> Mwezi Desemba 2022, alitembelea Malawi na kushiriki jukwaa na mwanamuziki maarufu Lucius Banda katika tamasha lililofanyika katika Lilongwe Golf Club.<ref name=":6" /> Wimbo "Makhelwane" alioufanya na Master KG ulitolewa tarehe 17 Novemba 2023 kama singo kuu ya albamu yao ya pamoja. Mwezi Julai 2024, walitangaza albamu yao ya pamoja ''Makhelwane'', iliyotolewa tarehe 30 Agosti 2024.<ref name=online>{{Cite web|url= [https://www.iol.co.za/entertainment/music/master-kg-and-nkosazana-daughters-new-album-makhelwane-takes-the-music-industry-by-storm-a513e820-4e52-46d8-b53a-8ef3907cb93e|title=Master](https://www.iol.co.za/entertainment/music/master-kg-and-nkosazana-daughters-new-album-makhelwane-takes-the-music-industry-by-storm-a513e820-4e52-46d8-b53a-8ef3907cb93e|title=Master) KG and Nkosazana Daughter's new album ‘Makhelwane’ takes the music industry by storm|first=Cebolethu|last=Shinga|work=Independent Online|date=30 August 2024|access-date=31 August 2024}}</ref> Albamu hiyo ilipata hadhi ya dhahabu nchini Afrika Kusini na kupata zaidi ya mitiririko milioni 100 ndani ya siku ya kwanza.<ref name=online/> == Tuzo na mafanikio == * Mteule wa mpango wa Africa Rising wa Apple Music<ref name=":2" /> == Diskografia == === Albamu za studio === * ''Uthingo Le Nkosazana'' (2023) === Albamu za pamoja === * ''Makhelwane'' (2024) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|2000|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wananawake wa Afrika Kusini]] c42wqfwnhlgq5pxzvf75b6tm6chjwhb 1507452 1507451 2026-04-19T22:56:00Z Valuegirl 87699 1507452 wikitext text/x-wiki '''Nkosazana Nolwazi Kimberly Nzama''' (amezaliwa tarehe 6 Oktoba 2000), anayejulikana kitaaluma kama '''Nkosazana Daughter''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]]. Alipata umaarufu kitaifa baada ya kutoa albamu yake ya kwanza yenye nyimbo 14 iliyowashirikisha wasanii maarufu kama [[DJ Maphorisa]], Makhadzi, Master KG, Kabza de Small, Tyler ICU, Major League DJz, [[Young Jonn]] na wengineo.<ref name=":3">{{Cite web |last=Magazine |first=Blazon |date=29 May 2023 |title=Mr Eazi Drops Album With Ami Faku, Anatii, Nkosazana Daughter, Focalistic & More |url=[https://www.blazonmagazine.co.za/mr-eazi-drops-album-with-ami-faku-anatii-nkosazana-daughter-focalistic-more/](https://www.blazonmagazine.co.za/mr-eazi-drops-album-with-ami-faku-anatii-nkosazana-daughter-focalistic-more/) |access-date=5 November 2023 |website=Blazon Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2022 |title=DJ Zinhle and hubby Murdah Bongz tease new single featuring Nkosazana Daughter |url=[https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/dj-zinhle-and-hubby-murdah-bongz-tease-new-single-featuring-nkosazana-daughter-bb01916c-e979-40ca-9fb4-cbd855e4cceb](https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/dj-zinhle-and-hubby-murdah-bongz-tease-new-single-featuring-nkosazana-daughter-bb01916c-e979-40ca-9fb4-cbd855e4cceb) |website=iol}}</ref> Alishirikiana na Master KG na Lowsheen katika wimbo "Sofa Silahlane" uliotolewa tarehe 12 Mei 2022, ambao ulifikia nafasi ya kwanza kwenye chati za Apple iTunes za ndani.<ref name=":0">{{Cite web |title=LISTEN : 'Amapiano helped me find my voice' — Nkosazana Daughter reflects on her career |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-08-28-listen--amapiano-helped-me-find-my-voice--nkosazana-daughter-reflects-on-her-career/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-08-28-listen--amapiano-helped-me-find-my-voice--nkosazana-daughter-reflects-on-her-career/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Import |first=Pongrass |date=9 September 2023 |title='Amapiano helped me' – Nkosazana Daughter |url=[https://www.citizen.co.za/middelburg-observer/lifestyle/2023/09/09/amapiano-helped-me-nkosazana-daughter-reveals/](https://www.citizen.co.za/middelburg-observer/lifestyle/2023/09/09/amapiano-helped-me-nkosazana-daughter-reveals/) |access-date=5 November 2023 |website=Middelburg Observer |language=en-US}}</ref> Mwezi Aprili 2022, video ya wimbo "Dali Nguwe" aliyofanya na Master KG ilifikia watazamaji milioni 3 ndani ya wiki tatu.<ref>{{Cite web |title=Master KG 's 'Dali Nguwe' video reaches 3m views in just three weeks |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-04-17-master-kg-s-dali-nguwe-video-reaches-3m-views-in-just-three-weeks/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-04-17-master-kg-s-dali-nguwe-video-reaches-3m-views-in-just-three-weeks/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title='Do you expect KFC to taste like Nando's?' Master KG on claims his beats sound the same |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-08-22-do-you-expect-kfc-to-taste-like-nandos-master-kg-on-claims-his-beats-sound-the-same/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-08-22-do-you-expect-kfc-to-taste-like-nandos-master-kg-on-claims-his-beats-sound-the-same/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Mwezi Juni 2023, albamu yake ya kwanza ya studio ilitolewa na kufikia nafasi ya 34 kwenye chati za [[Spotify]] Top Albums, na pia kuanza katika nafasi ya 3 nchini Afrika Kusini.<ref>{{Cite web |date=2 July 2022 |title=Spotify headlines artists dominating charts |url=[https://www.iol.co.za/the-star/news/spotify-headlines-artists-dominating-charts-11169edd-0e85-4a97-a081-3e85aaa4d720](https://www.iol.co.za/the-star/news/spotify-headlines-artists-dominating-charts-11169edd-0e85-4a97-a081-3e85aaa4d720) |website=iol.co.za}}</ref> Amefanya maonyesho katika nchi mbalimbali zikiwemo [[Malawi]], [[Zimbabwe]], [[Msumbiji]] na Marekani.<ref name=":6">{{Cite web |last=Kalumbi |first=Mike |date=3 December 2022 |title=Nkosazana Daughter arrives in Malawi Malawi 24 |url=[https://malawi24.com/2022/12/03/nkosazana-daughter-arrives-in-malawi/](https://malawi24.com/2022/12/03/nkosazana-daughter-arrives-in-malawi/) |access-date=5 November 2023 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=8 July 2023 |title=Nkosazana Daughter jets in for Gwanda Sow |url=[https://www.chronicle.co.zw/nkosazana-daughter-jets-in-for-gwanda-show/](https://www.chronicle.co.zw/nkosazana-daughter-jets-in-for-gwanda-show/) |website=chronicle.co.zw}}</ref> == Historia == === Maisha ya awali === Nzama alizaliwa tarehe 6 Oktoba 2000 mjini Durban, [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite web |last=Adeaga |first=Favour |date=1 May 2023 |title=Nkosazana Daughter's real name, age, parents, songs, net worth |url=[https://briefly.co.za/facts-lifehacks/celebrities-biographies/132545-nkosazana-daughters-real-age-parents-career-education-profiles-net-worth/](https://briefly.co.za/facts-lifehacks/celebrities-biographies/132545-nkosazana-daughters-real-age-parents-career-education-profiles-net-worth/) |access-date=5 November 2023 |website=Briefly |language=en}}</ref> Alipata umaarufu kupitia nyimbo kama "Izitha", "Umama Akekho" na "Sbindi Uyabulala". Ameonekana pia katika nyimbo maarufu kama "Dali Nguwe" na "Ebusuku", na kushirikiana na wasanii wa Amapiano kama Mpura, Kabza de Small, Heavy K, Master KG na DJ Maphorisa.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref> === Kazi === Nzama alianza muziki akiwa mdogo na aliingia rasmi katika tasnia baada ya kufanya kazi na DJ Prince Kaybee pamoja na Goldmax kutoka kundi la [[Distruction Boyz]].<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> Baada ya kuwasiliana na DJ Maphorisa na Mpura kupitia Instagram, kazi yake ilianza kukua kwa kasi. Mbali na muziki, ameshirikiana na kampuni ya mitindo ya kifahari ya Luxe Homme, ambapo alizindua mkusanyiko wa bidhaa uliokuwa na nembo ya ND.<ref name=":1">{{Cite web |date=5 March 2023 |title=Nkosazana Daughter announces luxury bag venture |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-05-nkosazana-daughter-announces-luxury-bag-venture/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-05-nkosazana-daughter-announces-luxury-bag-venture/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Mwisho wa Juni 2023, alitangazwa kuwa mmoja wa wasanii wa mpango wa Africa Rising wa Apple Music.<ref name=":2">{{Cite web |title=Apple Music Announces Nkosazana Daughter As Its Newest Africa Rising Recipient |url=[https://slikouronlife.co.za/blog/24791/apple-music-announces-nkosazana-daughter-as-its-newest-africa-rising-recipient/](https://slikouronlife.co.za/blog/24791/apple-music-announces-nkosazana-daughter-as-its-newest-africa-rising-recipient/) |access-date=5 November 2023 |website=slikouronlife.co.za |language=en}}</ref> Mwezi Desemba 2022, alitembelea Malawi na kushiriki jukwaa na mwanamuziki maarufu Lucius Banda katika tamasha lililofanyika katika Lilongwe Golf Club.<ref name=":6" /> Wimbo "Makhelwane" alioufanya na Master KG ulitolewa tarehe 17 Novemba 2023 kama singo kuu ya albamu yao ya pamoja. Mwezi Julai 2024, walitangaza albamu yao ya pamoja ''Makhelwane'', iliyotolewa tarehe 30 Agosti 2024.<ref name=online>{{Cite web|url= [https://www.iol.co.za/entertainment/music/master-kg-and-nkosazana-daughters-new-album-makhelwane-takes-the-music-industry-by-storm-a513e820-4e52-46d8-b53a-8ef3907cb93e|title=Master](https://www.iol.co.za/entertainment/music/master-kg-and-nkosazana-daughters-new-album-makhelwane-takes-the-music-industry-by-storm-a513e820-4e52-46d8-b53a-8ef3907cb93e|title=Master) KG and Nkosazana Daughter's new album ‘Makhelwane’ takes the music industry by storm|first=Cebolethu|last=Shinga|work=Independent Online|date=30 August 2024|access-date=31 August 2024}}</ref> Albamu hiyo ilipata hadhi ya dhahabu nchini Afrika Kusini na kupata zaidi ya mitiririko milioni 100 ndani ya siku ya kwanza.<ref name=online/> == Tuzo na mafanikio == * Mteule wa mpango wa Africa Rising wa Apple Music<ref name=":2" /> == Diskografia == === Albamu za studio === * ''Uthingo Le Nkosazana'' (2023) === Albamu za pamoja === * ''Makhelwane'' (2024) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|2000|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wananawake wa Afrika Kusini]] l0mqb6nmjpnifvvvy4z9vwqwgxj0ps6 1507638 1507452 2026-04-20T10:12:02Z Riccardo Riccioni 452 1507638 wikitext text/x-wiki '''Nkosazana Nolwazi Kimberly Nzama''' (amezaliwa 6 Oktoba 2000), anayejulikana kitaaluma kama '''Nkosazana Daughter''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]]. Alipata umaarufu kitaifa baada ya kutoa albamu yake ya kwanza yenye nyimbo 14 iliyowashirikisha wasanii maarufu kama [[DJ Maphorisa]], Makhadzi, Master KG, Kabza de Small, Tyler ICU, Major League DJz, [[Young Jonn]] na wengineo.<ref name=":3">{{Cite web |last=Magazine |first=Blazon |date=29 May 2023 |title=Mr Eazi Drops Album With Ami Faku, Anatii, Nkosazana Daughter, Focalistic & More |url=[https://www.blazonmagazine.co.za/mr-eazi-drops-album-with-ami-faku-anatii-nkosazana-daughter-focalistic-more/](https://www.blazonmagazine.co.za/mr-eazi-drops-album-with-ami-faku-anatii-nkosazana-daughter-focalistic-more/) |access-date=5 November 2023 |website=Blazon Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2022 |title=DJ Zinhle and hubby Murdah Bongz tease new single featuring Nkosazana Daughter |url=[https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/dj-zinhle-and-hubby-murdah-bongz-tease-new-single-featuring-nkosazana-daughter-bb01916c-e979-40ca-9fb4-cbd855e4cceb](https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/dj-zinhle-and-hubby-murdah-bongz-tease-new-single-featuring-nkosazana-daughter-bb01916c-e979-40ca-9fb4-cbd855e4cceb) |website=iol}}</ref> Alishirikiana na Master KG na Lowsheen katika wimbo "Sofa Silahlane" uliotolewa tarehe 12 Mei 2022, ambao ulifikia nafasi ya kwanza kwenye chati za Apple iTunes za ndani.<ref name=":0">{{Cite web |title=LISTEN : 'Amapiano helped me find my voice' — Nkosazana Daughter reflects on her career |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-08-28-listen--amapiano-helped-me-find-my-voice--nkosazana-daughter-reflects-on-her-career/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-08-28-listen--amapiano-helped-me-find-my-voice--nkosazana-daughter-reflects-on-her-career/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Import |first=Pongrass |date=9 September 2023 |title='Amapiano helped me' – Nkosazana Daughter |url=[https://www.citizen.co.za/middelburg-observer/lifestyle/2023/09/09/amapiano-helped-me-nkosazana-daughter-reveals/](https://www.citizen.co.za/middelburg-observer/lifestyle/2023/09/09/amapiano-helped-me-nkosazana-daughter-reveals/) |access-date=5 November 2023 |website=Middelburg Observer |language=en-US}}</ref> Mwezi Aprili 2022, video ya wimbo "Dali Nguwe" aliyofanya na Master KG ilifikia watazamaji milioni 3 ndani ya wiki tatu.<ref>{{Cite web |title=Master KG 's 'Dali Nguwe' video reaches 3m views in just three weeks |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-04-17-master-kg-s-dali-nguwe-video-reaches-3m-views-in-just-three-weeks/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-04-17-master-kg-s-dali-nguwe-video-reaches-3m-views-in-just-three-weeks/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title='Do you expect KFC to taste like Nando's?' Master KG on claims his beats sound the same |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-08-22-do-you-expect-kfc-to-taste-like-nandos-master-kg-on-claims-his-beats-sound-the-same/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-08-22-do-you-expect-kfc-to-taste-like-nandos-master-kg-on-claims-his-beats-sound-the-same/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Mwezi Juni 2023, albamu yake ya kwanza ya studio ilitolewa na kufikia nafasi ya 34 kwenye chati za [[Spotify]] Top Albums, na pia kuanza katika nafasi ya 3 nchini Afrika Kusini.<ref>{{Cite web |date=2 July 2022 |title=Spotify headlines artists dominating charts |url=[https://www.iol.co.za/the-star/news/spotify-headlines-artists-dominating-charts-11169edd-0e85-4a97-a081-3e85aaa4d720](https://www.iol.co.za/the-star/news/spotify-headlines-artists-dominating-charts-11169edd-0e85-4a97-a081-3e85aaa4d720) |website=iol.co.za}}</ref> Amefanya maonyesho katika nchi mbalimbali zikiwemo [[Malawi]], [[Zimbabwe]], [[Msumbiji]] na Marekani.<ref name=":6">{{Cite web |last=Kalumbi |first=Mike |date=3 December 2022 |title=Nkosazana Daughter arrives in Malawi Malawi 24 |url=[https://malawi24.com/2022/12/03/nkosazana-daughter-arrives-in-malawi/](https://malawi24.com/2022/12/03/nkosazana-daughter-arrives-in-malawi/) |access-date=5 November 2023 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=8 July 2023 |title=Nkosazana Daughter jets in for Gwanda Sow |url=[https://www.chronicle.co.zw/nkosazana-daughter-jets-in-for-gwanda-show/](https://www.chronicle.co.zw/nkosazana-daughter-jets-in-for-gwanda-show/) |website=chronicle.co.zw}}</ref> == Maisha == Nzama alizaliwa tarehe 6 Oktoba 2000 mjini Durban, [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite web |last=Adeaga |first=Favour |date=1 May 2023 |title=Nkosazana Daughter's real name, age, parents, songs, net worth |url=[https://briefly.co.za/facts-lifehacks/celebrities-biographies/132545-nkosazana-daughters-real-age-parents-career-education-profiles-net-worth/](https://briefly.co.za/facts-lifehacks/celebrities-biographies/132545-nkosazana-daughters-real-age-parents-career-education-profiles-net-worth/) |access-date=5 November 2023 |website=Briefly |language=en}}</ref> Alipata umaarufu kupitia nyimbo kama "Izitha", "Umama Akekho" na "Sbindi Uyabulala". Ameonekana pia katika nyimbo maarufu kama "Dali Nguwe" na "Ebusuku", na kushirikiana na wasanii wa Amapiano kama Mpura, Kabza de Small, Heavy K, Master KG na DJ Maphorisa.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref> === Kazi === Nzama alianza muziki akiwa mdogo na aliingia rasmi katika tasnia baada ya kufanya kazi na DJ Prince Kaybee pamoja na Goldmax kutoka kundi la [[Distruction Boyz]].<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> Baada ya kuwasiliana na DJ Maphorisa na Mpura kupitia Instagram, kazi yake ilianza kukua kwa kasi. Mbali na muziki, ameshirikiana na kampuni ya mitindo ya kifahari ya Luxe Homme, ambapo alizindua mkusanyiko wa bidhaa uliokuwa na nembo ya ND.<ref name=":1">{{Cite web |date=5 March 2023 |title=Nkosazana Daughter announces luxury bag venture |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-05-nkosazana-daughter-announces-luxury-bag-venture/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-05-nkosazana-daughter-announces-luxury-bag-venture/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Mwisho wa Juni 2023, alitangazwa kuwa mmoja wa wasanii wa mpango wa Africa Rising wa Apple Music.<ref name=":2">{{Cite web |title=Apple Music Announces Nkosazana Daughter As Its Newest Africa Rising Recipient |url=[https://slikouronlife.co.za/blog/24791/apple-music-announces-nkosazana-daughter-as-its-newest-africa-rising-recipient/](https://slikouronlife.co.za/blog/24791/apple-music-announces-nkosazana-daughter-as-its-newest-africa-rising-recipient/) |access-date=5 November 2023 |website=slikouronlife.co.za |language=en}}</ref> Mwezi Desemba 2022, alitembelea Malawi na kushiriki jukwaa na mwanamuziki maarufu Lucius Banda katika tamasha lililofanyika katika Lilongwe Golf Club.<ref name=":6" /> Wimbo "Makhelwane" alioufanya na Master KG ulitolewa tarehe 17 Novemba 2023 kama singo kuu ya albamu yao ya pamoja. Mwezi Julai 2024, walitangaza albamu yao ya pamoja ''Makhelwane'', iliyotolewa tarehe 30 Agosti 2024.<ref name=online>{{Cite web|url= [https://www.iol.co.za/entertainment/music/master-kg-and-nkosazana-daughters-new-album-makhelwane-takes-the-music-industry-by-storm-a513e820-4e52-46d8-b53a-8ef3907cb93e|title=Master](https://www.iol.co.za/entertainment/music/master-kg-and-nkosazana-daughters-new-album-makhelwane-takes-the-music-industry-by-storm-a513e820-4e52-46d8-b53a-8ef3907cb93e|title=Master) KG and Nkosazana Daughter's new album ‘Makhelwane’ takes the music industry by storm|first=Cebolethu|last=Shinga|work=Independent Online|date=30 August 2024|access-date=31 August 2024}}</ref> Albamu hiyo ilipata hadhi ya dhahabu nchini Afrika Kusini na kupata zaidi ya mitiririko milioni 100 ndani ya siku ya kwanza.<ref name=online/> == Tuzo na mafanikio == * Mteule wa mpango wa Africa Rising wa Apple Music<ref name=":2" /> == Diskografia == === Albamu za studio === * ''Uthingo Le Nkosazana'' (2023) === Albamu za pamoja === * ''Makhelwane'' (2024) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{BD|2000|}} [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wananawake wa Afrika Kusini]] j9sp1vef7gx27rhv1h9xljkafvieyp8 1507652 1507638 2026-04-20T10:23:35Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1507652 wikitext text/x-wiki '''Nkosazana Nolwazi Kimberly Nzama''' (amezaliwa 6 Oktoba 2000), anayejulikana kitaaluma kama '''Nkosazana Daughter''', ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka [[Afrika Kusini]]. Alipata umaarufu kitaifa baada ya kutoa albamu yake ya kwanza yenye nyimbo 14 iliyowashirikisha wasanii maarufu kama [[DJ Maphorisa]], Makhadzi, Master KG, Kabza de Small, Tyler ICU, Major League DJz, [[Young Jonn]] na wengineo.<ref name=":3">{{Cite web |last=Magazine |first=Blazon |date=29 May 2023 |title=Mr Eazi Drops Album With Ami Faku, Anatii, Nkosazana Daughter, Focalistic & More |url=[https://www.blazonmagazine.co.za/mr-eazi-drops-album-with-ami-faku-anatii-nkosazana-daughter-focalistic-more/](https://www.blazonmagazine.co.za/mr-eazi-drops-album-with-ami-faku-anatii-nkosazana-daughter-focalistic-more/) |access-date=5 November 2023 |website=Blazon Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2022 |title=DJ Zinhle and hubby Murdah Bongz tease new single featuring Nkosazana Daughter |url=[https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/dj-zinhle-and-hubby-murdah-bongz-tease-new-single-featuring-nkosazana-daughter-bb01916c-e979-40ca-9fb4-cbd855e4cceb](https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/dj-zinhle-and-hubby-murdah-bongz-tease-new-single-featuring-nkosazana-daughter-bb01916c-e979-40ca-9fb4-cbd855e4cceb) |website=iol}}</ref> Alishirikiana na Master KG na Lowsheen katika wimbo "Sofa Silahlane" uliotolewa tarehe 12 Mei 2022, ambao ulifikia nafasi ya kwanza kwenye chati za Apple iTunes za ndani.<ref name=":0">{{Cite web |title=LISTEN : 'Amapiano helped me find my voice' — Nkosazana Daughter reflects on her career |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-08-28-listen--amapiano-helped-me-find-my-voice--nkosazana-daughter-reflects-on-her-career/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-08-28-listen--amapiano-helped-me-find-my-voice--nkosazana-daughter-reflects-on-her-career/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Import |first=Pongrass |date=9 September 2023 |title='Amapiano helped me' – Nkosazana Daughter |url=[https://www.citizen.co.za/middelburg-observer/lifestyle/2023/09/09/amapiano-helped-me-nkosazana-daughter-reveals/](https://www.citizen.co.za/middelburg-observer/lifestyle/2023/09/09/amapiano-helped-me-nkosazana-daughter-reveals/) |access-date=5 November 2023 |website=Middelburg Observer |language=en-US}}</ref> Mwezi Aprili 2022, video ya wimbo "Dali Nguwe" aliyofanya na Master KG ilifikia watazamaji milioni 3 ndani ya wiki tatu.<ref>{{Cite web |title=Master KG 's 'Dali Nguwe' video reaches 3m views in just three weeks |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-04-17-master-kg-s-dali-nguwe-video-reaches-3m-views-in-just-three-weeks/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-04-17-master-kg-s-dali-nguwe-video-reaches-3m-views-in-just-three-weeks/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title='Do you expect KFC to taste like Nando's?' Master KG on claims his beats sound the same |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-08-22-do-you-expect-kfc-to-taste-like-nandos-master-kg-on-claims-his-beats-sound-the-same/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2022-08-22-do-you-expect-kfc-to-taste-like-nandos-master-kg-on-claims-his-beats-sound-the-same/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Mwezi Juni 2023, albamu yake ya kwanza ya studio ilitolewa na kufikia nafasi ya 34 kwenye chati za [[Spotify]] Top Albums, na pia kuanza katika nafasi ya 3 nchini Afrika Kusini.<ref>{{Cite web |date=2 July 2022 |title=Spotify headlines artists dominating charts |url=[https://www.iol.co.za/the-star/news/spotify-headlines-artists-dominating-charts-11169edd-0e85-4a97-a081-3e85aaa4d720](https://www.iol.co.za/the-star/news/spotify-headlines-artists-dominating-charts-11169edd-0e85-4a97-a081-3e85aaa4d720) |website=iol.co.za}}</ref> Amefanya maonyesho katika nchi mbalimbali zikiwemo [[Malawi]], [[Zimbabwe]], [[Msumbiji]] na Marekani.<ref name=":6">{{Cite web |last=Kalumbi |first=Mike |date=3 December 2022 |title=Nkosazana Daughter arrives in Malawi Malawi 24 |url=[https://malawi24.com/2022/12/03/nkosazana-daughter-arrives-in-malawi/](https://malawi24.com/2022/12/03/nkosazana-daughter-arrives-in-malawi/) |access-date=5 November 2023 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=8 July 2023 |title=Nkosazana Daughter jets in for Gwanda Sow |url=[https://www.chronicle.co.zw/nkosazana-daughter-jets-in-for-gwanda-show/](https://www.chronicle.co.zw/nkosazana-daughter-jets-in-for-gwanda-show/) |website=chronicle.co.zw}}</ref> == Maisha == Nzama alizaliwa tarehe 6 Oktoba 2000 mjini Durban, [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite web |last=Adeaga |first=Favour |date=1 May 2023 |title=Nkosazana Daughter's real name, age, parents, songs, net worth |url=[https://briefly.co.za/facts-lifehacks/celebrities-biographies/132545-nkosazana-daughters-real-age-parents-career-education-profiles-net-worth/](https://briefly.co.za/facts-lifehacks/celebrities-biographies/132545-nkosazana-daughters-real-age-parents-career-education-profiles-net-worth/) |access-date=5 November 2023 |website=Briefly |language=en}}</ref> Alipata umaarufu kupitia nyimbo kama "Izitha", "Umama Akekho" na "Sbindi Uyabulala". Ameonekana pia katika nyimbo maarufu kama "Dali Nguwe" na "Ebusuku", na kushirikiana na wasanii wa Amapiano kama Mpura, Kabza de Small, Heavy K, Master KG na DJ Maphorisa.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref> === Kazi === Nzama alianza muziki akiwa mdogo na aliingia rasmi katika tasnia baada ya kufanya kazi na DJ Prince Kaybee pamoja na Goldmax kutoka kundi la [[Distruction Boyz]].<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> Baada ya kuwasiliana na DJ Maphorisa na Mpura kupitia Instagram, kazi yake ilianza kukua kwa kasi. Mbali na muziki, ameshirikiana na kampuni ya mitindo ya kifahari ya Luxe Homme, ambapo alizindua mkusanyiko wa bidhaa uliokuwa na nembo ya ND.<ref name=":1">{{Cite web |date=5 March 2023 |title=Nkosazana Daughter announces luxury bag venture |url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-05-nkosazana-daughter-announces-luxury-bag-venture/](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-05-nkosazana-daughter-announces-luxury-bag-venture/) |access-date=5 November 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Mwisho wa Juni 2023, alitangazwa kuwa mmoja wa wasanii wa mpango wa Africa Rising wa Apple Music.<ref name=":2">{{Cite web |title=Apple Music Announces Nkosazana Daughter As Its Newest Africa Rising Recipient |url=[https://slikouronlife.co.za/blog/24791/apple-music-announces-nkosazana-daughter-as-its-newest-africa-rising-recipient/](https://slikouronlife.co.za/blog/24791/apple-music-announces-nkosazana-daughter-as-its-newest-africa-rising-recipient/) |access-date=5 November 2023 |website=slikouronlife.co.za |language=en}}</ref> Mwezi Desemba 2022, alitembelea Malawi na kushiriki jukwaa na mwanamuziki maarufu Lucius Banda katika tamasha lililofanyika katika Lilongwe Golf Club.<ref name=":6" /> Wimbo "Makhelwane" alioufanya na Master KG ulitolewa tarehe 17 Novemba 2023 kama singo kuu ya albamu yao ya pamoja. Mwezi Julai 2024, walitangaza albamu yao ya pamoja ''Makhelwane'', iliyotolewa tarehe 30 Agosti 2024.<ref name=online>{{Cite web|url= [https://www.iol.co.za/entertainment/music/master-kg-and-nkosazana-daughters-new-album-makhelwane-takes-the-music-industry-by-storm-a513e820-4e52-46d8-b53a-8ef3907cb93e|title=Master](https://www.iol.co.za/entertainment/music/master-kg-and-nkosazana-daughters-new-album-makhelwane-takes-the-music-industry-by-storm-a513e820-4e52-46d8-b53a-8ef3907cb93e|title=Master) KG and Nkosazana Daughter's new album ‘Makhelwane’ takes the music industry by storm|first=Cebolethu|last=Shinga|work=Independent Online|date=30 August 2024|access-date=31 August 2024}}</ref> Albamu hiyo ilipata hadhi ya dhahabu nchini Afrika Kusini na kupata zaidi ya mitiririko milioni 100 ndani ya siku ya kwanza.<ref name=online/> == Tuzo na mafanikio == * Mteule wa mpango wa Africa Rising wa Apple Music<ref name=":2" /> == Diskografia == === Albamu za studio === * ''Uthingo Le Nkosazana'' (2023) === Albamu za pamoja === * ''Makhelwane'' (2024) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{BD|2000|}} [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] 8kj6yjsbmenpjh2zswyb5z4kyaoxtha Grace Moffat Chinga 0 229283 1507453 2026-04-19T23:09:36Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika 'Hapa chini ni tafsiri sahihi kwa Kiswahili fasaha (mtindo wa Wikipedia ya Kiswahili – Tanzania), ikiwa katika **wiki text**, imeboreshwa (imeondolewa marudio na makosa ya muundo), na imewekwa kwa mpangilio sahihi wa marejeo na jamii: --- '''Grace Chinga Moffat''', au kwa ufupi '''Grace Chinga''' (28 Juni 1978 – 17 Machi 2016), alikuwa mwimbaji wa nyimbo za injili, mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka [[Malawi]].<ref name=":0">{{Cite web |last=MLOZI |f...' 1507453 wikitext text/x-wiki Hapa chini ni tafsiri sahihi kwa Kiswahili fasaha (mtindo wa Wikipedia ya Kiswahili – Tanzania), ikiwa katika **wiki text**, imeboreshwa (imeondolewa marudio na makosa ya muundo), na imewekwa kwa mpangilio sahihi wa marejeo na jamii: --- '''Grace Chinga Moffat''', au kwa ufupi '''Grace Chinga''' (28 Juni 1978 – 17 Machi 2016), alikuwa mwimbaji wa nyimbo za injili, mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka [[Malawi]].<ref name=":0">{{Cite web |last=MLOZI |first=HOWARD |date=2016-04-15 |title=Lessons from Grace Chinga’s death {{!}} The Nation Online |url=[https://mwnation.com/lessons-from-grace-chingas-death/,%20https://mwnation.com/lessons-from-grace-chingas-death/](https://mwnation.com/lessons-from-grace-chingas-death/,%20https://mwnation.com/lessons-from-grace-chingas-death/) |access-date=2024-03-18 |language=en-US }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2024-02-21 |title=Grace Chinga’s biography on the cards |url=[https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/](https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi Institute of Journalism |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bisani |first=Luke |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga's death shocks Malawians Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/](https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Alitoa albamu yake ya kwanza ya studio iliyoitwa ''Uleke'' (“Acha”) mwaka 2004, iliyokuwa na wimbo maarufu ''Thandizo Langa'' (“Msaada wangu”) uliomletea umaarufu kitaifa. Mwaka 2009 alitoa albamu yake ya tatu ''Udzayimba Nyimbo'' (“Utaimba wimbo”) kabla ya kutoa albamu yake ya nne ''Esther'' mwaka 2016. Kitabu kuhusu maisha yake kilichapishwa muda mfupi baada ya kifo chake mwaka 2016.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180440.html](https://allafrica.com/stories/201603180440.html)</ref><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=MLOZI |first=HOWARD |date=2024-02-11 |title=Chinga’s autobiography set for publication {{!}} The Nation Online |url=[https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/,%20https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/](https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/,%20https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/) |access-date=2024-03-19 |language=en-US }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Historia == === Maisha ya awali === Grace Chinga alizaliwa mjini [[Blantyre]] tarehe 28 Juni 1978. Alisoma elimu ya msingi na sekondari mjini Lilongwe.<ref name=":0" /> === Kifo === Chinga alifariki dunia tarehe 16 Machi 2016 baada ya kuugua kwa muda mfupi, kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Chris Suya, mume wa msanii wa injili Thoko Suya.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180441.html](https://allafrica.com/stories/201603180441.html)</ref> Alithibitishwa kufariki alipofikishwa katika Queen Elizabeth Central Hospital mjini Blantyre.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2016-03-19 |title=Grace Chinga laid to rest: Daughter sings goodbye to her ‘angel’ in tears - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/](https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> Baada ya kifo chake, maelfu ya watu walihudhuria mazishi yake, huku wengine wakikusanyika nyumbani kwa familia yake katika eneo la Chilobwe. Alizikwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre, huku ibada ya mazishi ikifanyika Robin’s Park. Vyombo vikubwa vya habari nchini Malawi viliripoti tukio hilo, ikiwemo Zodiak Broadcasting Station, Times Group, Malawi Broadcasting Corporation, na vingine.<ref name=":0" /> Baadhi ya viongozi mashuhuri waliotoa salamu za rambirambi ni pamoja na rais wa zamani wa Malawi [[Peter Mutharika]] na [[Joyce Banda]].<ref name=":0" /> Wengine walihusisha Waziri wa zamani wa Michezo na Utamaduni [[Grace Chiumia]] pamoja na wasanii kama Billy Kaunda na Lucius Banda.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga’s death is shocking: Malawi top gospel singer - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/](https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> ==== Baada ya kifo ==== Baada ya kifo chake, baadhi ya wanamuziki walianza kunakili na kubadilisha kazi zake bila idhini.<ref>{{Cite web |last=MLOZI |first=HOWARD |date=2016-03-24 |title=Pirates pounce on Grace Chinga’s new music {{!}} The Nation Online |url=[https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/,%20https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/](https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/,%20https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/) |access-date=2024-03-19 |language=en-US }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Ilibainika kuwa hakuwa amesajili kazi zake katika Copyright Association of Malawi (COSOMA), jambo lililosababisha changamoto katika ulinzi wa hakimiliki.<ref name=":0" /> Mnamo Oktoba 2021, jiwe la kaburi lake liliharibiwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Malawi24 |date=2021-10-22 |title=Grace Chinga’s tombstone vandalised Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/](https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> === Kazi ya muziki === Chinga alianza rasmi muziki mwaka 1998 alipokuwa mwimbaji kiongozi katika kundi la kwaya la All Angels Choir.<ref>{{Cite web |last=Mkhutche |first=Wonderful |date=2016-03-16 |title=Ladies and gentlemen, Malawi's Queen of Gospel music is back! Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/](https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> == Maisha binafsi == Aliolewa na Rodger Moffat, aliyefariki mwezi Juni 2019 akiwa na umri wa miaka 53.<ref>{{Cite web |last=Mughogho |first=Lyonike |date=2019-06-05 |title=Tributes pour in for late Grace Chinga's ex-husband Rodger Moffat Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/](https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Waliacha watoto watatu: Steve Spesho, Miracle Chinga na Israel Chinga, ambao pia ni waimbaji wa muziki wa injili.<ref name=":0" /> == Tazama pia == * Princess Chitsulo * Thoko Katimba == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1978|2016}} [[Jamii:Wanawake wa Malawi]] 7hjm88mj83phesw3ulkotfpor7ml6yc 1507454 1507453 2026-04-19T23:10:19Z Valuegirl 87699 1507454 wikitext text/x-wiki '''Grace Chinga Moffat''', au kwa ufupi '''Grace Chinga''' (28 Juni 1978 – 17 Machi 2016), alikuwa mwimbaji wa nyimbo za injili, mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka [[Malawi]].<ref name=":0">{{Cite web |last=MLOZI |first=HOWARD |date=2016-04-15 |title=Lessons from Grace Chinga’s death {{!}} The Nation Online |url=[https://mwnation.com/lessons-from-grace-chingas-death/,%20https://mwnation.com/lessons-from-grace-chingas-death/](https://mwnation.com/lessons-from-grace-chingas-death/,%20https://mwnation.com/lessons-from-grace-chingas-death/) |access-date=2024-03-18 |language=en-US }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2024-02-21 |title=Grace Chinga’s biography on the cards |url=[https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/](https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi Institute of Journalism |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bisani |first=Luke |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga's death shocks Malawians Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/](https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Alitoa albamu yake ya kwanza ya studio iliyoitwa ''Uleke'' (“Acha”) mwaka 2004, iliyokuwa na wimbo maarufu ''Thandizo Langa'' (“Msaada wangu”) uliomletea umaarufu kitaifa. Mwaka 2009 alitoa albamu yake ya tatu ''Udzayimba Nyimbo'' (“Utaimba wimbo”) kabla ya kutoa albamu yake ya nne ''Esther'' mwaka 2016. Kitabu kuhusu maisha yake kilichapishwa muda mfupi baada ya kifo chake mwaka 2016.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180440.html](https://allafrica.com/stories/201603180440.html)</ref><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=MLOZI |first=HOWARD |date=2024-02-11 |title=Chinga’s autobiography set for publication {{!}} The Nation Online |url=[https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/,%20https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/](https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/,%20https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/) |access-date=2024-03-19 |language=en-US }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Historia == === Maisha ya awali === Grace Chinga alizaliwa mjini [[Blantyre]] tarehe 28 Juni 1978. Alisoma elimu ya msingi na sekondari mjini Lilongwe.<ref name=":0" /> === Kifo === Chinga alifariki dunia tarehe 16 Machi 2016 baada ya kuugua kwa muda mfupi, kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Chris Suya, mume wa msanii wa injili Thoko Suya.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180441.html](https://allafrica.com/stories/201603180441.html)</ref> Alithibitishwa kufariki alipofikishwa katika Queen Elizabeth Central Hospital mjini Blantyre.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2016-03-19 |title=Grace Chinga laid to rest: Daughter sings goodbye to her ‘angel’ in tears - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/](https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> Baada ya kifo chake, maelfu ya watu walihudhuria mazishi yake, huku wengine wakikusanyika nyumbani kwa familia yake katika eneo la Chilobwe. Alizikwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre, huku ibada ya mazishi ikifanyika Robin’s Park. Vyombo vikubwa vya habari nchini Malawi viliripoti tukio hilo, ikiwemo Zodiak Broadcasting Station, Times Group, Malawi Broadcasting Corporation, na vingine.<ref name=":0" /> Baadhi ya viongozi mashuhuri waliotoa salamu za rambirambi ni pamoja na rais wa zamani wa Malawi [[Peter Mutharika]] na [[Joyce Banda]].<ref name=":0" /> Wengine walihusisha Waziri wa zamani wa Michezo na Utamaduni [[Grace Chiumia]] pamoja na wasanii kama Billy Kaunda na Lucius Banda.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga’s death is shocking: Malawi top gospel singer - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/](https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> ==== Baada ya kifo ==== Baada ya kifo chake, baadhi ya wanamuziki walianza kunakili na kubadilisha kazi zake bila idhini.<ref>{{Cite web |last=MLOZI |first=HOWARD |date=2016-03-24 |title=Pirates pounce on Grace Chinga’s new music {{!}} The Nation Online |url=[https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/,%20https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/](https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/,%20https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/) |access-date=2024-03-19 |language=en-US }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Ilibainika kuwa hakuwa amesajili kazi zake katika Copyright Association of Malawi (COSOMA), jambo lililosababisha changamoto katika ulinzi wa hakimiliki.<ref name=":0" /> Mnamo Oktoba 2021, jiwe la kaburi lake liliharibiwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Malawi24 |date=2021-10-22 |title=Grace Chinga’s tombstone vandalised Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/](https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> === Kazi ya muziki === Chinga alianza rasmi muziki mwaka 1998 alipokuwa mwimbaji kiongozi katika kundi la kwaya la All Angels Choir.<ref>{{Cite web |last=Mkhutche |first=Wonderful |date=2016-03-16 |title=Ladies and gentlemen, Malawi's Queen of Gospel music is back! Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/](https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> == Maisha binafsi == Aliolewa na Rodger Moffat, aliyefariki mwezi Juni 2019 akiwa na umri wa miaka 53.<ref>{{Cite web |last=Mughogho |first=Lyonike |date=2019-06-05 |title=Tributes pour in for late Grace Chinga's ex-husband Rodger Moffat Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/](https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Waliacha watoto watatu: Steve Spesho, Miracle Chinga na Israel Chinga, ambao pia ni waimbaji wa muziki wa injili.<ref name=":0" /> == Tazama pia == * Princess Chitsulo * Thoko Katimba == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1978|2016}} [[Jamii:Wanawake wa Malawi]] sj1w5g6908gs60ouoiblxv5aqgye24h 1507639 1507454 2026-04-20T10:14:32Z Riccardo Riccioni 452 1507639 wikitext text/x-wiki '''Grace Chinga Moffat''' (kwa ufupi '''Grace Chinga'''; 28 Juni 1978 – 17 Machi 2016) alikuwa mwimbaji wa nyimbo za injili, mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka [[Malawi]].<ref name=":1">{{Cite web |date=2024-02-21 |title=Grace Chinga’s biography on the cards |url=[https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/](https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi Institute of Journalism |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bisani |first=Luke |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga's death shocks Malawians Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/](https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Alitoa albamu yake ya kwanza ya studio iliyoitwa ''Uleke'' (“Acha”) mwaka 2004, iliyokuwa na wimbo maarufu ''Thandizo Langa'' (“Msaada wangu”) uliomletea umaarufu kitaifa. Mwaka 2009 alitoa albamu yake ya tatu ''Udzayimba Nyimbo'' (“Utaimba wimbo”) kabla ya kutoa albamu yake ya nne ''Esther'' mwaka 2016. Kitabu kuhusu maisha yake kilichapishwa muda mfupi baada ya kifo chake mwaka 2016.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180440.html](https://allafrica.com/stories/201603180440.html)</ref><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=MLOZI |first=HOWARD |date=2024-02-11 |title=Chinga’s autobiography set for publication {{!}} The Nation Online |url=[https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/,%20https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/](https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/,%20https://mwnation.com/chingas-autobiography-set-for-publication/) |access-date=2024-03-19 |language=en-US }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Historia == === Maisha ya awali === Grace Chinga alizaliwa mjini [[Blantyre]] tarehe 28 Juni 1978. Alisoma elimu ya msingi na sekondari mjini Lilongwe.<ref name=":0" /> === Kifo === Chinga alifariki dunia tarehe 16 Machi 2016 baada ya kuugua kwa muda mfupi, kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Chris Suya, mume wa msanii wa injili Thoko Suya.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180441.html](https://allafrica.com/stories/201603180441.html)</ref> Alithibitishwa kufariki alipofikishwa katika Queen Elizabeth Central Hospital mjini Blantyre.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2016-03-19 |title=Grace Chinga laid to rest: Daughter sings goodbye to her ‘angel’ in tears - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/](https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> Baada ya kifo chake, maelfu ya watu walihudhuria mazishi yake, huku wengine wakikusanyika nyumbani kwa familia yake katika eneo la Chilobwe. Alizikwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre, huku ibada ya mazishi ikifanyika Robin’s Park. Vyombo vikubwa vya habari nchini Malawi viliripoti tukio hilo, ikiwemo Zodiak Broadcasting Station, Times Group, Malawi Broadcasting Corporation, na vingine.<ref name=":0" /> Baadhi ya viongozi mashuhuri waliotoa salamu za rambirambi ni pamoja na rais wa zamani wa Malawi [[Peter Mutharika]] na [[Joyce Banda]].<ref name=":0" /> Wengine walihusisha Waziri wa zamani wa Michezo na Utamaduni [[Grace Chiumia]] pamoja na wasanii kama Billy Kaunda na Lucius Banda.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga’s death is shocking: Malawi top gospel singer - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/](https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> ==== Baada ya kifo ==== Baada ya kifo chake, baadhi ya wanamuziki walianza kunakili na kubadilisha kazi zake bila idhini.<ref>{{Cite web |last=MLOZI |first=HOWARD |date=2016-03-24 |title=Pirates pounce on Grace Chinga’s new music {{!}} The Nation Online |url=[https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/,%20https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/](https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/,%20https://mwnation.com/pirates-pounce-on-grace-chingas-new-music/) |access-date=2024-03-19 |language=en-US }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Ilibainika kuwa hakuwa amesajili kazi zake katika Copyright Association of Malawi (COSOMA), jambo lililosababisha changamoto katika ulinzi wa hakimiliki.<ref name=":0" /> Mnamo Oktoba 2021, jiwe la kaburi lake liliharibiwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Malawi24 |date=2021-10-22 |title=Grace Chinga’s tombstone vandalised Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/](https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> === Kazi ya muziki === Chinga alianza rasmi muziki mwaka 1998 alipokuwa mwimbaji kiongozi katika kundi la kwaya la All Angels Choir.<ref>{{Cite web |last=Mkhutche |first=Wonderful |date=2016-03-16 |title=Ladies and gentlemen, Malawi's Queen of Gospel music is back! Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/](https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> == Maisha binafsi == Aliolewa na Rodger Moffat, aliyefariki mwezi Juni 2019 akiwa na umri wa miaka 53.<ref>{{Cite web |last=Mughogho |first=Lyonike |date=2019-06-05 |title=Tributes pour in for late Grace Chinga's ex-husband Rodger Moffat Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/](https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Waliacha watoto watatu: Steve Spesho, Miracle Chinga na Israel Chinga, ambao pia ni waimbaji wa muziki wa injili.<ref name=":0" /> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{BD|1978|2016}} [[Jamii:Wanawake wa Malawi]] [[Jamii:Wanamuziki wa Malawi]] lpxm9lil0nqjs1ou6hzkjdsnb88qwxp 1507642 1507639 2026-04-20T10:17:33Z Riccardo Riccioni 452 1507642 wikitext text/x-wiki '''Grace Chinga Moffat''' (kwa ufupi '''Grace Chinga'''; 28 Juni 1978 – 17 Machi 2016) alikuwa mwimbaji wa nyimbo za injili, mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka [[Malawi]].<ref name=":1">{{Cite web |date=2024-02-21 |title=Grace Chinga’s biography on the cards |url=[https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/](https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi Institute of Journalism |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bisani |first=Luke |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga's death shocks Malawians Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/](https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Alitoa albamu yake ya kwanza ya studio iliyoitwa ''Uleke'' (“Acha”) mwaka 2004, iliyokuwa na wimbo maarufu ''Thandizo Langa'' (“Msaada wangu”) uliomletea umaarufu kitaifa. Mwaka 2009 alitoa albamu yake ya tatu ''Udzayimba Nyimbo'' (“Utaimba wimbo”) kabla ya kutoa albamu yake ya nne ''Esther'' mwaka 2016. Kitabu kuhusu maisha yake kilichapishwa muda mfupi baada ya kifo chake mwaka 2016.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180440.html](https://allafrica.com/stories/201603180440.html)</ref> == Historia == === Maisha ya awali === Grace Chinga alizaliwa mjini [[Blantyre]] tarehe 28 Juni 1978. Alisoma elimu ya msingi na sekondari mjini Lilongwe. === Kifo === Chinga alifariki dunia tarehe 16 Machi 2016 baada ya kuugua kwa muda mfupi, kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Chris Suya, mume wa msanii wa injili Thoko Suya.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180441.html](https://allafrica.com/stories/201603180441.html)</ref> Alithibitishwa kufariki alipofikishwa katika Queen Elizabeth Central Hospital mjini Blantyre.<ref>{{Cite web |date=2016-03-19 |title=Grace Chinga laid to rest: Daughter sings goodbye to her ‘angel’ in tears - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/](https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> Baada ya kifo chake, maelfu ya watu walihudhuria mazishi yake, huku wengine wakikusanyika nyumbani kwa familia yake katika eneo la Chilobwe. Alizikwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre, huku ibada ya mazishi ikifanyika Robin’s Park. Vyombo vikubwa vya habari nchini Malawi viliripoti tukio hilo, ikiwemo Zodiak Broadcasting Station, Times Group, Malawi Broadcasting Corporation, na vingine. Baadhi ya viongozi mashuhuri waliotoa salamu za rambirambi ni pamoja na rais wa zamani wa Malawi [[Peter Mutharika]] na [[Joyce Banda]]. Wengine walihusisha Waziri wa zamani wa Michezo na Utamaduni [[Grace Chiumia]] pamoja na wasanii kama Billy Kaunda na Lucius Banda.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga’s death is shocking: Malawi top gospel singer - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/](https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> ==== Baada ya kifo ==== Baada ya kifo chake, baadhi ya wanamuziki walianza kunakili na kubadilisha kazi zake bila idhini. Ilibainika hakuwa amesajili kazi zake katika Copyright Association of Malawi (COSOMA), jambo lililosababisha changamoto katika ulinzi wa hakimiliki. Mnamo Oktoba 2021, jiwe la kaburi lake liliharibiwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Malawi24 |date=2021-10-22 |title=Grace Chinga’s tombstone vandalised Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/](https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> === Kazi ya muziki === Chinga alianza rasmi muziki mwaka 1998 alipokuwa mwimbaji kiongozi katika kundi la kwaya la All Angels Choir.<ref>{{Cite web |last=Mkhutche |first=Wonderful |date=2016-03-16 |title=Ladies and gentlemen, Malawi's Queen of Gospel music is back! Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/](https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> == Maisha binafsi == Aliolewa na Rodger Moffat, aliyefariki mwezi Juni 2019 akiwa na umri wa miaka 53.<ref>{{Cite web |last=Mughogho |first=Lyonike |date=2019-06-05 |title=Tributes pour in for late Grace Chinga's ex-husband Rodger Moffat Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/](https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Waliacha watoto watatu: Steve Spesho, Miracle Chinga na Israel Chinga, ambao pia ni waimbaji wa muziki wa injili.<ref name=":0" /> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{BD|1978|2016}} [[Jamii:Wanawake wa Malawi]] [[Jamii:Wanamuziki wa Malawi]] kqjh0nlpfvmk2aonli6yef3iw01ehzo 1507644 1507642 2026-04-20T10:18:18Z Riccardo Riccioni 452 1507644 wikitext text/x-wiki '''Grace Chinga Moffat''' (kwa ufupi '''Grace Chinga'''; 28 Juni 1978 – 17 Machi 2016) alikuwa mwimbaji wa nyimbo za injili, mtunzi wa nyimbo na mwimbaji kutoka [[Malawi]].<ref name=":1">{{Cite web |date=2024-02-21 |title=Grace Chinga’s biography on the cards |url=[https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/](https://news.mijmw.com/grace-chingas-biography-on-the-cards/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi Institute of Journalism |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bisani |first=Luke |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga's death shocks Malawians Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/](https://malawi24.com/2016/03/17/grace-chingas-death-shocks-malawians/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Alitoa albamu yake ya kwanza ya studio iliyoitwa ''Uleke'' (“Acha”) mwaka 2004, iliyokuwa na wimbo maarufu ''Thandizo Langa'' (“Msaada wangu”) uliomletea umaarufu kitaifa. Mwaka 2009 alitoa albamu yake ya tatu ''Udzayimba Nyimbo'' (“Utaimba wimbo”) kabla ya kutoa albamu yake ya nne ''Esther'' mwaka 2016. Kitabu kuhusu maisha yake kilichapishwa muda mfupi baada ya kifo chake mwaka 2016.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180440.html](https://allafrica.com/stories/201603180440.html)</ref> == Historia == === Maisha ya awali === Grace Chinga alizaliwa mjini [[Blantyre]] tarehe 28 Juni 1978. Alisoma elimu ya msingi na sekondari mjini Lilongwe. === Kifo === Chinga alifariki dunia tarehe 16 Machi 2016 baada ya kuugua kwa muda mfupi, kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Chris Suya, mume wa msanii wa injili Thoko Suya.<ref>[https://allafrica.com/stories/201603180441.html](https://allafrica.com/stories/201603180441.html)</ref> Alithibitishwa kufariki alipofikishwa katika Queen Elizabeth Central Hospital mjini Blantyre.<ref>{{Cite web |date=2016-03-19 |title=Grace Chinga laid to rest: Daughter sings goodbye to her ‘angel’ in tears - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/](https://www.nyasatimes.com/grace-chinga-laid-to-rest-daughter-sings-goodbye-to-her-angel-in-tears/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> Baada ya kifo chake, maelfu ya watu walihudhuria mazishi yake, huku wengine wakikusanyika nyumbani kwa familia yake katika eneo la Chilobwe. Alizikwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre, huku ibada ya mazishi ikifanyika Robin’s Park. Vyombo vikubwa vya habari nchini Malawi viliripoti tukio hilo, ikiwemo Zodiak Broadcasting Station, Times Group, Malawi Broadcasting Corporation, na vingine. Baadhi ya viongozi mashuhuri waliotoa salamu za rambirambi ni pamoja na rais wa zamani wa Malawi [[Peter Mutharika]] na [[Joyce Banda]]. Wengine walihusisha Waziri wa zamani wa Michezo na Utamaduni [[Grace Chiumia]] pamoja na wasanii kama Billy Kaunda na Lucius Banda.<ref>{{Cite web |date=2016-03-17 |title=Grace Chinga’s death is shocking: Malawi top gospel singer - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi |url=[https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/](https://www.nyasatimes.com/grace-chingas-death-is-shocking-malawi-top-gospel-singer/) |access-date=2024-03-19 |website=[www.nyasatimes.com](http://www.nyasatimes.com) |language=en-GB}}</ref> ==== Baada ya kifo ==== Baada ya kifo chake, baadhi ya wanamuziki walianza kunakili na kubadilisha kazi zake bila idhini. Ilibainika hakuwa amesajili kazi zake katika Copyright Association of Malawi (COSOMA), jambo lililosababisha changamoto katika ulinzi wa hakimiliki. Mnamo Oktoba 2021, jiwe la kaburi lake liliharibiwa katika makaburi ya HHI mjini Blantyre.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Malawi24 |date=2021-10-22 |title=Grace Chinga’s tombstone vandalised Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/](https://malawi24.com/2021/10/22/grace-chingas-tombstone-vandalised/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> === Kazi ya muziki === Chinga alianza rasmi muziki mwaka 1998 alipokuwa mwimbaji kiongozi katika kundi la kwaya la All Angels Choir.<ref>{{Cite web |last=Mkhutche |first=Wonderful |date=2016-03-16 |title=Ladies and gentlemen, Malawi's Queen of Gospel music is back! Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/](https://malawi24.com/2016/03/16/ladies-gentlemen-gospel-queen-back/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> == Maisha binafsi == Aliolewa na Rodger Moffat, aliyefariki mwezi Juni 2019 akiwa na umri wa miaka 53.<ref>{{Cite web |last=Mughogho |first=Lyonike |date=2019-06-05 |title=Tributes pour in for late Grace Chinga's ex-husband Rodger Moffat Malawi 24 {{!}} Latest News from Malawi |url=[https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/](https://malawi24.com/2019/06/05/tributes-pour-in-for-late-grace-chingas-ex-husband-rodger-moffat/) |access-date=2024-03-19 |website=Malawi 24 |language=en-US}}</ref> Waliacha watoto watatu: Steve Spesho, Miracle Chinga na Israel Chinga, ambao pia ni waimbaji wa muziki wa injili. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{BD|1978|2016}} [[Jamii:Wanawake wa Malawi]] [[Jamii:Wanamuziki wa Malawi]] 8mdx3g5jvkdg78znnkih4v4iiz50t9k Nora En Pure 0 229284 1507455 2026-04-19T23:24:38Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Daniela Di Lillo'''<ref>{{Cite web|last=Callwood|first=Brett|date=2 Januari 2020|title=Nora En Pure Puts Nature in Her House|url=[https://www.sfweekly.com/music/nora-en-pure-puts-nature-in-her-house/|access-date=28](https://www.sfweekly.com/music/nora-en-pure-puts-nature-in-her-house/|access-date=28) Julai 2020|website=SF Weekly|language=en-US}}</ref> (zamani '''Niederer''',<ref name=":0" /> alizaliwa 20 Julai 1990),<ref name=":0">https://web.archive....' 1507455 wikitext text/x-wiki '''Daniela Di Lillo'''<ref>{{Cite web|last=Callwood|first=Brett|date=2 Januari 2020|title=Nora En Pure Puts Nature in Her House|url=[https://www.sfweekly.com/music/nora-en-pure-puts-nature-in-her-house/|access-date=28](https://www.sfweekly.com/music/nora-en-pure-puts-nature-in-her-house/|access-date=28) Julai 2020|website=SF Weekly|language=en-US}}</ref> (zamani '''Niederer''',<ref name=":0" /> alizaliwa 20 Julai 1990),<ref name=":0">[[https://web.archive.org/web/20180811032941/https://www.star-telegram.com/living/article145202994.html](https://web.archive.org/web/20180811032941/https://www.star-telegram.com/living/article145202994.html) Nora en Pure will remix your EDM stereotypes]. Star-Telegram (18 Aprili 2017)</ref> anayejulikana zaidi kwa jina lake la kisanii '''Nora En Pure''', ni DJ na mtayarishaji wa muziki wa aina ya deep house mwenye asili ya Uswisi na [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite news|url=[https://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/nora-en-pure-stay-humble-and-friendly|title=Nora](https://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/nora-en-pure-stay-humble-and-friendly|title=Nora) en Pure: "Stay humble and friendly"|last=Saxberg|first=Lynn|date=2 Desemba 2016|work=Ottawa Citizen|access-date=21 Machi 2017|language=en-US|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170322015401/http://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/nora-en-pure-stay-humble-and-friendly|archive-date=22](https://web.archive.org/web/20170322015401/http://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/nora-en-pure-stay-humble-and-friendly|archive-date=22) Machi 2017|url-status=live}}</ref> Alipata umaarufu kwa mara ya kwanza kupitia wimbo wake wa mwaka 2013 "Come With Me". Nyimbo nyingine maarufu ni pamoja na "Morning Dew", "Lake Arrowhead", na "Tears In Your Eyes." Mwezi Julai 2016, alialikwa kuandaa mchanganyiko wa muziki wa saa mbili kwa kipindi cha redio cha Pete Tong kinachoitwa "BBC's Essential Mix".<ref>{{Cite news|url=[http://www.miaminewtimes.com/music/nora-en-pure-recaps-a-year-of-little-sleep-i-can-t-remember-the-last-time-i-was-off-8912476|title=Nora](http://www.miaminewtimes.com/music/nora-en-pure-recaps-a-year-of-little-sleep-i-can-t-remember-the-last-time-i-was-off-8912476|title=Nora) En Pure Recaps a Year of Little Sleep: "I Can't Remember the Last Time I Was Off"|last=Markowitz|first=Douglas|date=16 Novemba 2016|work=Miami New Times|access-date=21 Machi 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170322015938/http://www.miaminewtimes.com/music/nora-en-pure-recaps-a-year-of-little-sleep-i-can-t-remember-the-last-time-i-was-off-8912476|archive-date=22](https://web.archive.org/web/20170322015938/http://www.miaminewtimes.com/music/nora-en-pure-recaps-a-year-of-little-sleep-i-can-t-remember-the-last-time-i-was-off-8912476|archive-date=22) Machi 2017|url-status=live}}</ref> == Wasifu == === Maisha ya awali === Alizaliwa na mama wa Afrika Kusini na baba wa Uswisi katika jiji la [[Johannesburg]], na baadaye alihamia [[Uswisi]] akiwa mtoto mchanga.<ref>{{Cite news|url=[http://redmilkmagazine.com/2014/10/nora-en-pure/|title=NORA](http://redmilkmagazine.com/2014/10/nora-en-pure/|title=NORA) EN PURE|date=20 Oktoba 2014|newspaper=RedMilk|access-date=6 Novemba 2016|archive-date=13 Juni 2018|archive-url=[https://web.archive.org/web/20180613160341/http://redmilkmagazine.com/2014/10/nora-en-pure/|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20180613160341/http://redmilkmagazine.com/2014/10/nora-en-pure/|url-status=dead}})</ref> Alikulia katika mazingira ya muziki, ambapo alijifunza kupiga vyombo mbalimbali vya muziki tangu utotoni. Kabla ya kuingia katika muziki wa electronic music, alikuwa akisikiliza aina mbalimbali za muziki ikiwemo muziki wa klasiki, pop na rock.<ref>{{Cite news|url=[http://www.decodedmagazine.com/nora-en-pure-touring-is-exciting-but-also-takes-quite-some-energy/|title=Nora](http://www.decodedmagazine.com/nora-en-pure-touring-is-exciting-but-also-takes-quite-some-energy/|title=Nora) En Pure – touring is exciting but also takes quite some energy – Decoded Magazine|date=5 Machi 2015|newspaper=Decoded Magazine|language=en-US|access-date=6 Novemba 2016}}</ref> === Asili na mtindo === Akiwa mpenzi wa mazingira ya asili, Nora En Pure hupata msukumo mkubwa wa ubunifu kutoka katika mazingira na safari zake, jambo linalosababisha kazi zake kuwa na ladha ya asili na mandhari. Muziki wake huunganisha athari za asili yake ya Afrika Kusini na mapenzi yake kwa muziki wa klasiki na nyimbo za filamu, ambapo hutumia ala kama piano, ala za upepo, ala za nyuzi na viongezeo vya sauti (synthesizers) kuunda melodi na harmonia zenye hisia.<ref>{{Cite news|url=[http://www.20min.ch/ro/musique/news/story/Une-DJ-star-fascinee-par-la-faune-et-les-BO-de-films-27296935|title=Une](http://www.20min.ch/ro/musique/news/story/Une-DJ-star-fascinee-par-la-faune-et-les-BO-de-films-27296935|title=Une) DJ star fascinée par la faune et les BO de films|work=[[20 Minuten|20 Minutes]]|access-date=19 Oktoba 2018|language=fr-CH}}</ref> Akiwa sehemu ya kundi la Helvetic Nerds nchini Uswisi, Nora En Pure ana ushirikiano wa muda mrefu wa studio na lebo ya Enormous Tunes chini ya mmiliki Christian Hirt. Ushirikiano huo umechangia kuunda sauti yake ya kipekee inayotambulika kirahisi katika muziki wa dansi wa kielektroniki. === Kazi ya muziki === Alianza kujulikana kimataifa kupitia wimbo "Saltwater" uliokuwa na vipengele vya wimbo "True" wa kundi la Spandau Ballet, ambao ulijumuishwa katika mkusanyiko wa mwaka 2012 wa Buddha Bar.<ref>{{Cite web|url=[https://www.discogs.com/Ravin-Buddha-Bar-XIV/release/5553008|title=Ravin](https://www.discogs.com/Ravin-Buddha-Bar-XIV/release/5553008|title=Ravin) – Buddha-Bar XIV|website=Discogs|date=26 Aprili 2012 |access-date=6 Novemba 2016}}</ref> Mwaka 2013 alipata mafanikio makubwa kupitia wimbo "Come With Me" uliodumu katika orodha ya juu 100 ya upakuaji ya Beatport kwa zaidi ya miezi saba.<ref>{{Cite web|url=[https://dalok.hu/bio/id/2936|title=Nora](https://dalok.hu/bio/id/2936|title=Nora) En Pure – Biográfiák – Dalok.hu|website=dalok.hu|access-date=6 Novemba 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304210651/https://dalok.hu/bio/id/2936|archive-date=4](https://web.archive.org/web/20160304210651/https://dalok.hu/bio/id/2936|archive-date=4) Machi 2016|url-status=dead}}</ref> Amefanya maonyesho katika matamasha makubwa duniani kama vile Coachella na Tomorrowland, pamoja na kushirikiana na wasanii kama Faithless, Wretch 32, Klingande na Oliver Heldens. Pia huendesha kipindi cha redio cha "Purified Radio" kwenye Sirius XM Chill, ambapo vipindi hupakiwa kwenye majukwaa kama iTunes, SoundCloud na YouTube. Kipindi hicho kiliteuliwa kwa tuzo ya Best Radio/Podcast katika tuzo za IDMA mwaka 2019. Mwaka 2017 alitoa EP yenye jina ''Conquer Yosemite''.<ref>{{Cite web|url=[http://www.dancingastronaut.com/2017/01/nora-en-pure-releases-soothing-new-ep-conquer-yosemite/|title=Nora](http://www.dancingastronaut.com/2017/01/nora-en-pure-releases-soothing-new-ep-conquer-yosemite/|title=Nora) En Pure releases soothing new EP, 'Conquer Yosemite' – Dancing Astronaut|last=Sia|first=Matt|date=30 Januari 2017|website=[www.dancingastronaut.com|language=en|access-date=21](http://www.dancingastronaut.com|language=en|access-date=21) Machi 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170322015857/http://www.dancingastronaut.com/2017/01/nora-en-pure-releases-soothing-new-ep-conquer-yosemite/|archive-date=22](https://web.archive.org/web/20170322015857/http://www.dancingastronaut.com/2017/01/nora-en-pure-releases-soothing-new-ep-conquer-yosemite/|archive-date=22) Machi 2017|url-status=live}}</ref> Katika orodha ya DJ bora 100 duniani ya DJ Mag, alishika nafasi ya 73 mwaka 2020, nafasi ya 59 mwaka 2021, nafasi ya 57 mwaka 2022 na nafasi ya 53 mwaka 2023. == Tuzo na uteuzi == === International Dance Music Awards === {| class=wikitable |- | ! Mwaka !! Kategoria !! Mteule/Kazi !! Matokeo !! Marejeo | | | | | | --------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------- | ---------------------------------- | | 2019 | | | | | | rowspan="2" | Best House Artist (Female) | | | | | rowspan="2" | Nora En Pure | | | | | {{won}} | | | | | | <ref>{{Cite web | url=[https://co-fr.facebook.com/wintermusicconference/videos/339419440039452/](https://co-fr.facebook.com/wintermusicconference/videos/339419440039452/) | title=WMC: International Dance Music Awards (IDMA) 2019 Winners | access-date=28 Julai 2020 }}</ref> | | | - | | | | | | 2020 | | | | | | {{won}} | | | | | | <ref>{{Cite web | url=[https://djmag.com/news/avicii-posthumously-wins-best-album-award-international-dance-music-awards](https://djmag.com/news/avicii-posthumously-wins-best-album-award-international-dance-music-awards) | title=Avicii posthumously wins Best Album award at International Dance Music Awards | date=9 Aprili 2020 | access-date=28 Julai 2020 }}</ref> | | } | | | | | == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1990|}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] 34f5c913rvpshupw7qkebeigvcd9nec 1507646 1507455 2026-04-20T10:19:45Z Riccardo Riccioni 452 1507646 wikitext text/x-wiki '''Daniela Di Lillo'''<ref>{{Cite web|last=Callwood|first=Brett|date=2 Januari 2020|title=Nora En Pure Puts Nature in Her House|url=[https://www.sfweekly.com/music/nora-en-pure-puts-nature-in-her-house/|access-date=28](https://www.sfweekly.com/music/nora-en-pure-puts-nature-in-her-house/|access-date=28) Julai 2020|website=SF Weekly|language=en-US}}</ref> (zamani '''Niederer''',<ref name=":0" /> alizaliwa 20 Julai 1990),<ref name=":0">[[https://web.archive.org/web/20180811032941/https://www.star-telegram.com/living/article145202994.html](https://web.archive.org/web/20180811032941/https://www.star-telegram.com/living/article145202994.html) Nora en Pure will remix your EDM stereotypes]. Star-Telegram (18 Aprili 2017)</ref> anayejulikana zaidi kwa jina lake la kisanii '''Nora En Pure''', ni DJ na mtayarishaji wa muziki wa aina ya deep house mwenye asili ya Uswisi na [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite news|url=[https://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/nora-en-pure-stay-humble-and-friendly|title=Nora](https://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/nora-en-pure-stay-humble-and-friendly|title=Nora) en Pure: "Stay humble and friendly"|last=Saxberg|first=Lynn|date=2 Desemba 2016|work=Ottawa Citizen|access-date=21 Machi 2017|language=en-US|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170322015401/http://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/nora-en-pure-stay-humble-and-friendly|archive-date=22](https://web.archive.org/web/20170322015401/http://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/nora-en-pure-stay-humble-and-friendly|archive-date=22) Machi 2017|url-status=live}}</ref> Alipata umaarufu kwa mara ya kwanza kupitia wimbo wake wa mwaka 2013 "Come With Me". Nyimbo nyingine maarufu ni pamoja na "Morning Dew", "Lake Arrowhead", na "Tears In Your Eyes." Mwezi Julai 2016, alialikwa kuandaa mchanganyiko wa muziki wa saa mbili kwa kipindi cha redio cha Pete Tong kinachoitwa "BBC's Essential Mix".<ref>{{Cite news|url=[http://www.miaminewtimes.com/music/nora-en-pure-recaps-a-year-of-little-sleep-i-can-t-remember-the-last-time-i-was-off-8912476|title=Nora](http://www.miaminewtimes.com/music/nora-en-pure-recaps-a-year-of-little-sleep-i-can-t-remember-the-last-time-i-was-off-8912476|title=Nora) En Pure Recaps a Year of Little Sleep: "I Can't Remember the Last Time I Was Off"|last=Markowitz|first=Douglas|date=16 Novemba 2016|work=Miami New Times|access-date=21 Machi 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170322015938/http://www.miaminewtimes.com/music/nora-en-pure-recaps-a-year-of-little-sleep-i-can-t-remember-the-last-time-i-was-off-8912476|archive-date=22](https://web.archive.org/web/20170322015938/http://www.miaminewtimes.com/music/nora-en-pure-recaps-a-year-of-little-sleep-i-can-t-remember-the-last-time-i-was-off-8912476|archive-date=22) Machi 2017|url-status=live}}</ref> == Wasifu == === Maisha ya awali === Alizaliwa na mama wa Afrika Kusini na baba wa Uswisi katika jiji la [[Johannesburg]], na baadaye alihamia [[Uswisi]] akiwa mtoto mchanga.<ref>{{Cite news|url=[http://redmilkmagazine.com/2014/10/nora-en-pure/|title=NORA](http://redmilkmagazine.com/2014/10/nora-en-pure/|title=NORA) EN PURE|date=20 Oktoba 2014|newspaper=RedMilk|access-date=6 Novemba 2016|archive-date=13 Juni 2018|archive-url=[https://web.archive.org/web/20180613160341/http://redmilkmagazine.com/2014/10/nora-en-pure/|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20180613160341/http://redmilkmagazine.com/2014/10/nora-en-pure/|url-status=dead}})</ref> Alikulia katika mazingira ya muziki, ambapo alijifunza kupiga vyombo mbalimbali vya muziki tangu utotoni. Kabla ya kuingia katika muziki wa electronic music, alikuwa akisikiliza aina mbalimbali za muziki ikiwemo muziki wa klasiki, pop na rock.<ref>{{Cite news|url=[http://www.decodedmagazine.com/nora-en-pure-touring-is-exciting-but-also-takes-quite-some-energy/|title=Nora](http://www.decodedmagazine.com/nora-en-pure-touring-is-exciting-but-also-takes-quite-some-energy/|title=Nora) En Pure – touring is exciting but also takes quite some energy – Decoded Magazine|date=5 Machi 2015|newspaper=Decoded Magazine|language=en-US|access-date=6 Novemba 2016}}</ref> === Asili na mtindo === Akiwa mpenzi wa mazingira ya asili, Nora En Pure hupata msukumo mkubwa wa ubunifu kutoka katika mazingira na safari zake, jambo linalosababisha kazi zake kuwa na ladha ya asili na mandhari. Muziki wake huunganisha athari za asili yake ya Afrika Kusini na mapenzi yake kwa muziki wa klasiki na nyimbo za filamu, ambapo hutumia ala kama piano, ala za upepo, ala za nyuzi na viongezeo vya sauti (synthesizers) kuunda melodi na harmonia zenye hisia.<ref>{{Cite news|url=[http://www.20min.ch/ro/musique/news/story/Une-DJ-star-fascinee-par-la-faune-et-les-BO-de-films-27296935|title=Une](http://www.20min.ch/ro/musique/news/story/Une-DJ-star-fascinee-par-la-faune-et-les-BO-de-films-27296935|title=Une) DJ star fascinée par la faune et les BO de films|work=[[20 Minuten|20 Minutes]]|access-date=19 Oktoba 2018|language=fr-CH}}</ref> Akiwa sehemu ya kundi la Helvetic Nerds nchini Uswisi, Nora En Pure ana ushirikiano wa muda mrefu wa studio na lebo ya Enormous Tunes chini ya mmiliki Christian Hirt. Ushirikiano huo umechangia kuunda sauti yake ya kipekee inayotambulika kirahisi katika muziki wa dansi wa kielektroniki. === Kazi ya muziki === Alianza kujulikana kimataifa kupitia wimbo "Saltwater" uliokuwa na vipengele vya wimbo "True" wa kundi la Spandau Ballet, ambao ulijumuishwa katika mkusanyiko wa mwaka 2012 wa Buddha Bar.<ref>{{Cite web|url=[https://www.discogs.com/Ravin-Buddha-Bar-XIV/release/5553008|title=Ravin](https://www.discogs.com/Ravin-Buddha-Bar-XIV/release/5553008|title=Ravin) – Buddha-Bar XIV|website=Discogs|date=26 Aprili 2012 |access-date=6 Novemba 2016}}</ref> Mwaka 2013 alipata mafanikio makubwa kupitia wimbo "Come With Me" uliodumu katika orodha ya juu 100 ya upakuaji ya Beatport kwa zaidi ya miezi saba.<ref>{{Cite web|url=[https://dalok.hu/bio/id/2936|title=Nora](https://dalok.hu/bio/id/2936|title=Nora) En Pure – Biográfiák – Dalok.hu|website=dalok.hu|access-date=6 Novemba 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304210651/https://dalok.hu/bio/id/2936|archive-date=4](https://web.archive.org/web/20160304210651/https://dalok.hu/bio/id/2936|archive-date=4) Machi 2016|url-status=dead}}</ref> Amefanya maonyesho katika matamasha makubwa duniani kama vile Coachella na Tomorrowland, pamoja na kushirikiana na wasanii kama Faithless, Wretch 32, Klingande na Oliver Heldens. Pia huendesha kipindi cha redio cha "Purified Radio" kwenye Sirius XM Chill, ambapo vipindi hupakiwa kwenye majukwaa kama iTunes, SoundCloud na YouTube. Kipindi hicho kiliteuliwa kwa tuzo ya Best Radio/Podcast katika tuzo za IDMA mwaka 2019. Mwaka 2017 alitoa EP yenye jina ''Conquer Yosemite''.<ref>{{Cite web|url=[http://www.dancingastronaut.com/2017/01/nora-en-pure-releases-soothing-new-ep-conquer-yosemite/|title=Nora](http://www.dancingastronaut.com/2017/01/nora-en-pure-releases-soothing-new-ep-conquer-yosemite/|title=Nora) En Pure releases soothing new EP, 'Conquer Yosemite' – Dancing Astronaut|last=Sia|first=Matt|date=30 Januari 2017|website=[www.dancingastronaut.com|language=en|access-date=21](http://www.dancingastronaut.com|language=en|access-date=21) Machi 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170322015857/http://www.dancingastronaut.com/2017/01/nora-en-pure-releases-soothing-new-ep-conquer-yosemite/|archive-date=22](https://web.archive.org/web/20170322015857/http://www.dancingastronaut.com/2017/01/nora-en-pure-releases-soothing-new-ep-conquer-yosemite/|archive-date=22) Machi 2017|url-status=live}}</ref> Katika orodha ya DJ bora 100 duniani ya DJ Mag, alishika nafasi ya 73 mwaka 2020, nafasi ya 59 mwaka 2021, nafasi ya 57 mwaka 2022 na nafasi ya 53 mwaka 2023. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki}} {{BD|1990|}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Uswisi]] [[Jamii:Wanamuziki wa Uswisi]] owik7vec76qwbtodttiqysfgzttivwz K.Keed 0 229285 1507456 2026-04-19T23:36:00Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''K.Keed''' (amezaliwa '''Mihlali Koyana''') ni msanii wa muziki wa [[Hip-hop|hip hop]] na [[rapa]] kutoka [[Afrika Kusini]]. Alianza kutoa muziki mwaka 2019 na tangu hapo amekuwa mmoja wa wasanii wanaochipukia kwa kasi katika tasnia ya rap ya Afrika Kusini, akijulikana kwa mtindo wake mkali wa uimbaji na ushirikiano na wasanii wakubwa wa ndani. Kazi zake mashuhuri ni pamoja na EP ya mwaka 2022 ''ALTER-EGO'' na albamu ya mwaka 2025 ''Bite the Bullet''.<re...' 1507456 wikitext text/x-wiki '''K.Keed''' (amezaliwa '''Mihlali Koyana''') ni msanii wa muziki wa [[Hip-hop|hip hop]] na [[rapa]] kutoka [[Afrika Kusini]]. Alianza kutoa muziki mwaka 2019 na tangu hapo amekuwa mmoja wa wasanii wanaochipukia kwa kasi katika tasnia ya rap ya Afrika Kusini, akijulikana kwa mtindo wake mkali wa uimbaji na ushirikiano na wasanii wakubwa wa ndani. Kazi zake mashuhuri ni pamoja na EP ya mwaka 2022 ''ALTER-EGO'' na albamu ya mwaka 2025 ''Bite the Bullet''.<ref name=":0" /> == Maisha ya awali na elimu == Alizaliwa kwa jina la Mihlali Koyana,<ref>{{Cite web |last=Yose |first=Yanga |title=New kids on the block: Meet SA's rising stars in the music scene |url=[https://gq.co.za/culture/entertainment/2024-08-28-new-kids-on-the-block-meet-sas-rising-stars-in-the-music-scene/](https://gq.co.za/culture/entertainment/2024-08-28-new-kids-on-the-block-meet-sas-rising-stars-in-the-music-scene/) |access-date=2026-01-16 |website=GQ |language=en}}</ref> na kukulia katika mtaa wa Gugulethu, [[Cape Town]], [[Western Cape]], Afrika Kusini.<ref name=":3">{{Cite web |last=Sithathu |first=Nomathamsanqa |date=1971-11-22 |title=Rapper K. Keed reveals star-studded lineup for debut album 'Bite the Bullet' |url=[https://iol.co.za/entertainment/music/local/2025-02-20-rapper-k-keed-reveals-star-studded-lineup-for-debut-album-bite-the-bullet/](https://iol.co.za/entertainment/music/local/2025-02-20-rapper-k-keed-reveals-star-studded-lineup-for-debut-album-bite-the-bullet/) |access-date=2026-01-16 |website=IOL |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muchave |first=Carlos |last2=Tiwane |first2=Bonginkosi |date=2025-10-13 |title=WATCH: K.Keed reflects on her career, brand collaborations and life in Joburg vs Cape Town |url=[https://www.citizen.co.za/lifestyle/entertainment/watch-k-keed-reflects-on-her-career-brand-collaborations-and-life-in-joburg-vs-cape-town/](https://www.citizen.co.za/lifestyle/entertainment/watch-k-keed-reflects-on-her-career-brand-collaborations-and-life-in-joburg-vs-cape-town/) |access-date=2026-01-16 |website=The Citizen |language=en}}</ref> Tangu akiwa mdogo alivutiwa na mashairi na alianza kuandika beti zake mwenyewe akiwa bado shuleni, akichochewa na muziki wa hip hop wa mitaa ya Cape Town.<ref name=":0">{{Cite web |last=Geqiwe |first=Anele |date= |title=K.Keed is an artist you shouldn't be sleeping on right now |url=[https://www.gq.co.za/culture/entertainment/kkeed-is-an-artist-you-shouldnt-be-sleeping-on-right-now-b8df8cbf-8880-4bb8-a661-82f6bdfcedfb?utm_source=chatgpt.com](https://www.gq.co.za/culture/entertainment/kkeed-is-an-artist-you-shouldnt-be-sleeping-on-right-now-b8df8cbf-8880-4bb8-a661-82f6bdfcedfb?utm_source=chatgpt.com) |access-date=2025-05-20 |website=GQ South Africa |language=en}}</ref> Mwaka 2025 alihitimu masomo yake ya chuo kikuu.<ref>{{Cite web |last=Banda |first=Clive |date=2025-04-15 |title=K.Keed Celebrates Graduation Milestone As She Continues Her Musical Ascent |url=[https://sahiphopmag.co.za/2025/04/k-keed-celebrates-graduation-milestone-as-she-continues-her-musical-ascent/](https://sahiphopmag.co.za/2025/04/k-keed-celebrates-graduation-milestone-as-she-continues-her-musical-ascent/) |access-date=2026-01-16 |website=SA Hip Hop Mag |language=en-US}}</ref> == Kazi ya muziki == === 2019–2021: Mafanikio ya awali === K.Keed alianza rasmi kazi yake ya muziki mwaka 2019 kwa kutoa wimbo “Similes”, uliopata nafasi katika redio za jamii na kumtambulisha kwa hadhira ya Afrika Kusini.<ref name=":0" /> Tarehe 15 Desemba 2020 alitoa albamu yake ya kwanza ''Religion'', yenye nyimbo saba, ikionyesha uwezo wake katika mitindo ya trap na hip hop ya kimashairi.<ref name=":1" /> === 2022: EP ya ''ALTER-EGO'' === Mnamo 26 Februari 2022 alitoa EP ''ALTER-EGO'', yenye nyimbo nane na ushirikiano na wasanii kama [[Blxckie]], Dee Koala na Indigo Stella. Nyimbo maarufu kama “Spazz” na “Cid” zilimjengea jina kama msanii anayechipukia katika jiji la Cape Town.<ref>{{Cite web |last=King |first=Cedric |date=2023-10-31 |title=K.Keed 'Unpacking The Secrets To Her Success' |url=[https://ceconline.co.za/k-keed-unpacking-the-secrets-to-her-success/?utm_source=chatgpt.com](https://ceconline.co.za/k-keed-unpacking-the-secrets-to-her-success/?utm_source=chatgpt.com) |access-date=2025-05-20 |website=CEC |language=en-ZA}}</ref> === 2023–sasa: Kupanda kwa umaarufu === * Mwezi Novemba 2023 alishirikiana na Orish katika wimbo “uMgaranto”.<ref>{{Cite web |title=K.Keed on Apple Music |url=[https://music.apple.com/mw/artist/k-keed/1484215431](https://music.apple.com/mw/artist/k-keed/1484215431) |access-date=2025-05-20 |website=Apple Music - Web Player |language=en-GB}}</ref> Pia alifanya kazi na Scumie na Buzzi Lee kwenye wimbo “Bank Account”.<ref>{{Cite web |last=Keteyi |first=Oluthando |date= |title=Rappers Scumie, K Keed, and Buzzi Lee team up to create a new trap banger titled 'Bank Account' |url=[https://iol.co.za/entertainment/music/local/2023-09-06-rappers-scumie-k-keed-and-buzzi-lee-team-up-to-create-a-new-trap-banger-titled-bank-account/](https://iol.co.za/entertainment/music/local/2023-09-06-rappers-scumie-k-keed-and-buzzi-lee-team-up-to-create-a-new-trap-banger-titled-bank-account/) |access-date=2026-01-16 |website=IOL |language=en}}</ref> * Mwaka 2024 alishiriki katika wimbo “YEAR 24” pamoja na Nasty C.<ref>{{Cite web |last=Banda |first=Clive |date=2024-07-18 |title=K Keed Finally Drops "YEAR 24" Featuring Nasty C |url=[https://sahiphopmag.co.za/2024/07/k-keed-finally-drops-year-24-featuring-nasty-c/](https://sahiphopmag.co.za/2024/07/k-keed-finally-drops-year-24-featuring-nasty-c/) |access-date=2026-01-16 |website=SA Hip Hop Mag |language=en-US}}</ref> * Tarehe 28 Februari 2025 alitoa wimbo “Bite the Bullet” akishirikiana na A-Reece, Priddy Ugly na Shekhinah.<ref name=":2">{{Cite web |last=Lesiba |date=2025-03-15 |title=Apple Music Announces K.Keed As March's Featured Artist For Rap Life Africa |url=[https://hypemagazine.co.za/2025/03/15/apple-music-announces-k-keed-as-marchs-featured-artist-for-rap-life-africa/?utm_source=chatgpt.com](https://hypemagazine.co.za/2025/03/15/apple-music-announces-k-keed-as-marchs-featured-artist-for-rap-life-africa/?utm_source=chatgpt.com) |access-date=2025-05-20 |website=HYPE Magazine |language=en-GB}}</ref> Baadaye mwaka huo alitoa albamu ''Bite the Bullet'' yenye ushirikiano na wasanii mbalimbali.<ref name=":3" /> * Kufikia Desemba 2024, alikuwa msanii wa kike wa hip hop aliyesikilizwa zaidi nchini Afrika Kusini.<ref name=":4">{{Cite news |last=Seemela |first=Masego |date=9 December 2024 |title=K.Keed stepping up the rap ladder as the most streamed female hip-hop artist in 2024 |url=[https://www.sowetanlive.co.za/s-mag/culture/2024-12-09-kkeed-stepping-up-the-rap-ladder-as-the-most-streamed-female-hip-hop-artist-in-2024/?utm_source=chatgpt.com](https://www.sowetanlive.co.za/s-mag/culture/2024-12-09-kkeed-stepping-up-the-rap-ladder-as-the-most-streamed-female-hip-hop-artist-in-2024/?utm_source=chatgpt.com) |access-date=2025-03-14 |work=Sowetan Live}}</ref> * Mwezi Machi 2025 aliteuliwa kama msanii maalum kwenye kipindi cha ''Rap Life Africa'' cha Apple Music kinachoendeshwa na Ebro Darden na Nandi Madida.<ref name=":2" /> == Mtindo na ushawishi == K.Keed huunganisha lugha ya mitaani, midundo ya trap na uandishi wa hisia binafsi. Wataalamu wa muziki wanamtambua kwa mtiririko wake usio wa kawaida na uwezo wa kubadilisha kati ya mistari migumu na sehemu za kuimbika. Ameathiriwa na wasanii wa kimataifa kama [[Nicki Minaj]] na [[Cardi B]], pamoja na utamaduni wa muziki wa mitaani wa Cape Town. == Tuzo na utambuzi == Ametumbuiza katika matukio kama ''The Boiler Room: Contemporary Scenes x Wear Broke'' na kushiriki katika kampeni ya ''Young & Dope''. Kufikia 2024, alikuwa msanii wa kike wa hip hop aliyesikilizwa zaidi nchini Afrika Kusini.<ref name=":4" /> Mwaka 2025 aliteuliwa katika programu ya ''Rap Life Africa'' ya Apple Music. == Diskografia == * ''Religion'' (2020)<ref name=":1">{{Citation |title=R E L I G I O N by K.Keed on Apple Music |date=2020-12-15 |url=[https://music.apple.com/za/album/r-e-l-i-g-i-o-n/1545219194](https://music.apple.com/za/album/r-e-l-i-g-i-o-n/1545219194) |access-date=2025-03-14 |language=en-GB}}</ref> * ''Tx3'' – Singo (2021)<ref>{{Citation |title=Tx3 - Single by K.Keed on Apple Music |date=2021-09-25 |url=[https://music.apple.com/za/album/tx3-single/1587002789](https://music.apple.com/za/album/tx3-single/1587002789) |access-date=2025-03-14 |language=en-GB}}</ref> * ''ALTER-EGO'' (2022)<ref>{{Citation |title=Alter-Ego by K.Keed on Apple Music |date=2022-02-26 |url=[https://music.apple.com/za/album/alter-ego/1610498123](https://music.apple.com/za/album/alter-ego/1610498123) |access-date=2025-03-14 |language=en-GB}}</ref> * ''uMgaranto'' (2023)<ref>{{Citation |title=uMgaranto by K.Keed & Orish on Apple Music |date=2023-11-24 |url=[https://music.apple.com/za/album/umgaranto/1713758235](https://music.apple.com/za/album/umgaranto/1713758235) |access-date=2025-03-14 |language=en-GB}}</ref> * ''Bite the Bullet'' (2024/2025)<ref name=":3" /> * ''Stru'' – Singo (2024)<ref>{{Cite web |date=1989-11-30 |title=K. Keed released her latest single 'Stru', and fans love it |url=[https://gq.co.za/culture/entertainment/2023-07-29-k-keed-released-her-latest-single-stru-and-fans-love-it/](https://gq.co.za/culture/entertainment/2023-07-29-k-keed-released-her-latest-single-stru-and-fans-love-it/) |access-date=2026-01-16 |website=GQ |language=en}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{DEFAULTSORT:K.Keed}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] 4e1n4danpjy5xlv1nzhsbvh2m6uecq6 1507647 1507456 2026-04-20T10:21:19Z Riccardo Riccioni 452 /* Marejeo */ 1507647 wikitext text/x-wiki '''K.Keed''' (amezaliwa '''Mihlali Koyana''') ni msanii wa muziki wa [[Hip-hop|hip hop]] na [[rapa]] kutoka [[Afrika Kusini]]. Alianza kutoa muziki mwaka 2019 na tangu hapo amekuwa mmoja wa wasanii wanaochipukia kwa kasi katika tasnia ya rap ya Afrika Kusini, akijulikana kwa mtindo wake mkali wa uimbaji na ushirikiano na wasanii wakubwa wa ndani. Kazi zake mashuhuri ni pamoja na EP ya mwaka 2022 ''ALTER-EGO'' na albamu ya mwaka 2025 ''Bite the Bullet''.<ref name=":0" /> == Maisha ya awali na elimu == Alizaliwa kwa jina la Mihlali Koyana,<ref>{{Cite web |last=Yose |first=Yanga |title=New kids on the block: Meet SA's rising stars in the music scene |url=[https://gq.co.za/culture/entertainment/2024-08-28-new-kids-on-the-block-meet-sas-rising-stars-in-the-music-scene/](https://gq.co.za/culture/entertainment/2024-08-28-new-kids-on-the-block-meet-sas-rising-stars-in-the-music-scene/) |access-date=2026-01-16 |website=GQ |language=en}}</ref> na kukulia katika mtaa wa Gugulethu, [[Cape Town]], [[Western Cape]], Afrika Kusini.<ref name=":3">{{Cite web |last=Sithathu |first=Nomathamsanqa |date=1971-11-22 |title=Rapper K. Keed reveals star-studded lineup for debut album 'Bite the Bullet' |url=[https://iol.co.za/entertainment/music/local/2025-02-20-rapper-k-keed-reveals-star-studded-lineup-for-debut-album-bite-the-bullet/](https://iol.co.za/entertainment/music/local/2025-02-20-rapper-k-keed-reveals-star-studded-lineup-for-debut-album-bite-the-bullet/) |access-date=2026-01-16 |website=IOL |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muchave |first=Carlos |last2=Tiwane |first2=Bonginkosi |date=2025-10-13 |title=WATCH: K.Keed reflects on her career, brand collaborations and life in Joburg vs Cape Town |url=[https://www.citizen.co.za/lifestyle/entertainment/watch-k-keed-reflects-on-her-career-brand-collaborations-and-life-in-joburg-vs-cape-town/](https://www.citizen.co.za/lifestyle/entertainment/watch-k-keed-reflects-on-her-career-brand-collaborations-and-life-in-joburg-vs-cape-town/) |access-date=2026-01-16 |website=The Citizen |language=en}}</ref> Tangu akiwa mdogo alivutiwa na mashairi na alianza kuandika beti zake mwenyewe akiwa bado shuleni, akichochewa na muziki wa hip hop wa mitaa ya Cape Town.<ref name=":0">{{Cite web |last=Geqiwe |first=Anele |date= |title=K.Keed is an artist you shouldn't be sleeping on right now |url=[https://www.gq.co.za/culture/entertainment/kkeed-is-an-artist-you-shouldnt-be-sleeping-on-right-now-b8df8cbf-8880-4bb8-a661-82f6bdfcedfb?utm_source=chatgpt.com](https://www.gq.co.za/culture/entertainment/kkeed-is-an-artist-you-shouldnt-be-sleeping-on-right-now-b8df8cbf-8880-4bb8-a661-82f6bdfcedfb?utm_source=chatgpt.com) |access-date=2025-05-20 |website=GQ South Africa |language=en}}</ref> Mwaka 2025 alihitimu masomo yake ya chuo kikuu.<ref>{{Cite web |last=Banda |first=Clive |date=2025-04-15 |title=K.Keed Celebrates Graduation Milestone As She Continues Her Musical Ascent |url=[https://sahiphopmag.co.za/2025/04/k-keed-celebrates-graduation-milestone-as-she-continues-her-musical-ascent/](https://sahiphopmag.co.za/2025/04/k-keed-celebrates-graduation-milestone-as-she-continues-her-musical-ascent/) |access-date=2026-01-16 |website=SA Hip Hop Mag |language=en-US}}</ref> == Kazi ya muziki == === 2019–2021: Mafanikio ya awali === K.Keed alianza rasmi kazi yake ya muziki mwaka 2019 kwa kutoa wimbo “Similes”, uliopata nafasi katika redio za jamii na kumtambulisha kwa hadhira ya Afrika Kusini.<ref name=":0" /> Tarehe 15 Desemba 2020 alitoa albamu yake ya kwanza ''Religion'', yenye nyimbo saba, ikionyesha uwezo wake katika mitindo ya trap na hip hop ya kimashairi.<ref name=":1" /> === 2022: EP ya ''ALTER-EGO'' === Mnamo 26 Februari 2022 alitoa EP ''ALTER-EGO'', yenye nyimbo nane na ushirikiano na wasanii kama [[Blxckie]], Dee Koala na Indigo Stella. Nyimbo maarufu kama “Spazz” na “Cid” zilimjengea jina kama msanii anayechipukia katika jiji la Cape Town.<ref>{{Cite web |last=King |first=Cedric |date=2023-10-31 |title=K.Keed 'Unpacking The Secrets To Her Success' |url=[https://ceconline.co.za/k-keed-unpacking-the-secrets-to-her-success/?utm_source=chatgpt.com](https://ceconline.co.za/k-keed-unpacking-the-secrets-to-her-success/?utm_source=chatgpt.com) |access-date=2025-05-20 |website=CEC |language=en-ZA}}</ref> === 2023–sasa: Kupanda kwa umaarufu === * Mwezi Novemba 2023 alishirikiana na Orish katika wimbo “uMgaranto”.<ref>{{Cite web |title=K.Keed on Apple Music |url=[https://music.apple.com/mw/artist/k-keed/1484215431](https://music.apple.com/mw/artist/k-keed/1484215431) |access-date=2025-05-20 |website=Apple Music - Web Player |language=en-GB}}</ref> Pia alifanya kazi na Scumie na Buzzi Lee kwenye wimbo “Bank Account”.<ref>{{Cite web |last=Keteyi |first=Oluthando |date= |title=Rappers Scumie, K Keed, and Buzzi Lee team up to create a new trap banger titled 'Bank Account' |url=[https://iol.co.za/entertainment/music/local/2023-09-06-rappers-scumie-k-keed-and-buzzi-lee-team-up-to-create-a-new-trap-banger-titled-bank-account/](https://iol.co.za/entertainment/music/local/2023-09-06-rappers-scumie-k-keed-and-buzzi-lee-team-up-to-create-a-new-trap-banger-titled-bank-account/) |access-date=2026-01-16 |website=IOL |language=en}}</ref> * Mwaka 2024 alishiriki katika wimbo “YEAR 24” pamoja na Nasty C.<ref>{{Cite web |last=Banda |first=Clive |date=2024-07-18 |title=K Keed Finally Drops "YEAR 24" Featuring Nasty C |url=[https://sahiphopmag.co.za/2024/07/k-keed-finally-drops-year-24-featuring-nasty-c/](https://sahiphopmag.co.za/2024/07/k-keed-finally-drops-year-24-featuring-nasty-c/) |access-date=2026-01-16 |website=SA Hip Hop Mag |language=en-US}}</ref> * Tarehe 28 Februari 2025 alitoa wimbo “Bite the Bullet” akishirikiana na A-Reece, Priddy Ugly na Shekhinah.<ref name=":2">{{Cite web |last=Lesiba |date=2025-03-15 |title=Apple Music Announces K.Keed As March's Featured Artist For Rap Life Africa |url=[https://hypemagazine.co.za/2025/03/15/apple-music-announces-k-keed-as-marchs-featured-artist-for-rap-life-africa/?utm_source=chatgpt.com](https://hypemagazine.co.za/2025/03/15/apple-music-announces-k-keed-as-marchs-featured-artist-for-rap-life-africa/?utm_source=chatgpt.com) |access-date=2025-05-20 |website=HYPE Magazine |language=en-GB}}</ref> Baadaye mwaka huo alitoa albamu ''Bite the Bullet'' yenye ushirikiano na wasanii mbalimbali.<ref name=":3" /> * Kufikia Desemba 2024, alikuwa msanii wa kike wa hip hop aliyesikilizwa zaidi nchini Afrika Kusini.<ref name=":4">{{Cite news |last=Seemela |first=Masego |date=9 December 2024 |title=K.Keed stepping up the rap ladder as the most streamed female hip-hop artist in 2024 |url=[https://www.sowetanlive.co.za/s-mag/culture/2024-12-09-kkeed-stepping-up-the-rap-ladder-as-the-most-streamed-female-hip-hop-artist-in-2024/?utm_source=chatgpt.com](https://www.sowetanlive.co.za/s-mag/culture/2024-12-09-kkeed-stepping-up-the-rap-ladder-as-the-most-streamed-female-hip-hop-artist-in-2024/?utm_source=chatgpt.com) |access-date=2025-03-14 |work=Sowetan Live}}</ref> * Mwezi Machi 2025 aliteuliwa kama msanii maalum kwenye kipindi cha ''Rap Life Africa'' cha Apple Music kinachoendeshwa na Ebro Darden na Nandi Madida.<ref name=":2" /> == Mtindo na ushawishi == K.Keed huunganisha lugha ya mitaani, midundo ya trap na uandishi wa hisia binafsi. Wataalamu wa muziki wanamtambua kwa mtiririko wake usio wa kawaida na uwezo wa kubadilisha kati ya mistari migumu na sehemu za kuimbika. Ameathiriwa na wasanii wa kimataifa kama [[Nicki Minaj]] na [[Cardi B]], pamoja na utamaduni wa muziki wa mitaani wa Cape Town. == Tuzo na utambuzi == Ametumbuiza katika matukio kama ''The Boiler Room: Contemporary Scenes x Wear Broke'' na kushiriki katika kampeni ya ''Young & Dope''. Kufikia 2024, alikuwa msanii wa kike wa hip hop aliyesikilizwa zaidi nchini Afrika Kusini.<ref name=":4" /> Mwaka 2025 aliteuliwa katika programu ya ''Rap Life Africa'' ya Apple Music. == Diskografia == * ''Religion'' (2020)<ref name=":1">{{Citation |title=R E L I G I O N by K.Keed on Apple Music |date=2020-12-15 |url=[https://music.apple.com/za/album/r-e-l-i-g-i-o-n/1545219194](https://music.apple.com/za/album/r-e-l-i-g-i-o-n/1545219194) |access-date=2025-03-14 |language=en-GB}}</ref> * ''Tx3'' – Singo (2021)<ref>{{Citation |title=Tx3 - Single by K.Keed on Apple Music |date=2021-09-25 |url=[https://music.apple.com/za/album/tx3-single/1587002789](https://music.apple.com/za/album/tx3-single/1587002789) |access-date=2025-03-14 |language=en-GB}}</ref> * ''ALTER-EGO'' (2022)<ref>{{Citation |title=Alter-Ego by K.Keed on Apple Music |date=2022-02-26 |url=[https://music.apple.com/za/album/alter-ego/1610498123](https://music.apple.com/za/album/alter-ego/1610498123) |access-date=2025-03-14 |language=en-GB}}</ref> * ''uMgaranto'' (2023)<ref>{{Citation |title=uMgaranto by K.Keed & Orish on Apple Music |date=2023-11-24 |url=[https://music.apple.com/za/album/umgaranto/1713758235](https://music.apple.com/za/album/umgaranto/1713758235) |access-date=2025-03-14 |language=en-GB}}</ref> * ''Bite the Bullet'' (2024/2025)<ref name=":3" /> * ''Stru'' – Singo (2024)<ref>{{Cite web |date=1989-11-30 |title=K. Keed released her latest single 'Stru', and fans love it |url=[https://gq.co.za/culture/entertainment/2023-07-29-k-keed-released-her-latest-single-stru-and-fans-love-it/](https://gq.co.za/culture/entertainment/2023-07-29-k-keed-released-her-latest-single-stru-and-fans-love-it/) |access-date=2026-01-16 |website=GQ |language=en}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{DEFAULTSORT:K.Keed}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] ewsrpvzmtml8061irk487yrmzizoot8 Yugen Blakrok 0 229286 1507457 2026-04-19T23:43:25Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Yugen Blakrok''' ni rapa kutoka [[Afrika Kusini]]. Anajulikana zaidi kwa kushiriki katika wimbo "Opps" pamoja na Vince Staples kutoka albamu ya muziki wa filamu iliyotayarishwa na [[Kendrick Lamar]] ya filamu ''Black Panther''.<ref>{{cite magazine|title=The 6 Best Verses on 'Black Panther: The Album'|magazine=Billboard|author=Natalie Maher|date=February 9, 2018|url=[https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/best-verses-black-panther-the-album-8098939/}...' 1507457 wikitext text/x-wiki '''Yugen Blakrok''' ni rapa kutoka [[Afrika Kusini]]. Anajulikana zaidi kwa kushiriki katika wimbo "Opps" pamoja na Vince Staples kutoka albamu ya muziki wa filamu iliyotayarishwa na [[Kendrick Lamar]] ya filamu ''Black Panther''.<ref>{{cite magazine|title=The 6 Best Verses on 'Black Panther: The Album'|magazine=Billboard|author=Natalie Maher|date=February 9, 2018|url=[https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/best-verses-black-panther-the-album-8098939/}}](https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/best-verses-black-panther-the-album-8098939/}})</ref><ref>{{cite web|title=Kendrick Lamar and Vince Staples Get Upstaged on 'Opps'|magazine=Vulture|author=Frank Guan|date=February 9, 2018|url=[https://www.vulture.com/2018/02/kendrick-lamar-vince-staples-get-upstaged-on-opps.html}}](https://www.vulture.com/2018/02/kendrick-lamar-vince-staples-get-upstaged-on-opps.html}})</ref><ref>{{cite magazine|title=Review: Kendrick Lamar Goes Superhero-Producer on 'Black Panther' Soundtrack|magazine=Rolling Stone|author=Jody Rosen|date=February 13, 2018|url=[https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-kendrick-lamar-goes-superhero-producer-on-black-panther-soundtrack-199263/}}](https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-kendrick-lamar-goes-superhero-producer-on-black-panther-soundtrack-199263/}})</ref> == Wasifu == Akitokea Queenstown, Blakrok alianza kuimba rap (MC) katika eneo la Yeoville, [[Johannesburg]] mwaka 2007 akiwa na kundi la Recess Poetry. Mwaka 2009 alijiunga na lebo ya Iapetus Records inayomilikiwa na mtayarishaji Kanif the Jhatmaster, na mwaka 2013 alitoa albamu yake ya kwanza ''Return of the Astro-Goth''. Mafanikio ya albamu hiyo yalimpatia uteuzi mara tatu katika tuzo za South African Hip Hop Awards mwaka 2014 pamoja na fursa za ziara za kimataifa. Baada ya kupata umaarufu, alialikwa kushiriki katika albamu ya muziki wa filamu ya ''Black Panther'' pamoja na muziki wa mchezo wa video Cyberpunk 2077. Albamu yake ya pili, ''Anima Mysterium'', ilitolewa mwaka 2019 na inajumuisha ushirikiano na wanamuziki wa Afrika Kusini pamoja na Kool Keith; pia alitumbuiza wimbo "Morbid Abakus" kwenye jukwaa la COLORS.<ref>{{cite magazine|title=Meet Yugen Blakrok: the underground rapper featured on the ''Black Panther'' soundtrack|magazine=Crack|author=Davy Reed|date=2018|url=[https://crackmagazine.net/article/discover/meet-yugen-blakrok-underground-rapper-featured-black-panthers-soundtrack/}}](https://crackmagazine.net/article/discover/meet-yugen-blakrok-underground-rapper-featured-black-panthers-soundtrack/}})</ref><ref>{{cite magazine|title=Yugen Blakrok|magazine=Open Color, The Vision Issue|author=Kate Zaliznok|date=2018|url=[https://www.weareopencolor.com/magazine}}](https://www.weareopencolor.com/magazine}})</ref><ref>{{cite magazine|title=Between a Rock and a Satellite|magazine=Shelflife|date=March 7, 2024|url=[https://www.shelflife.co.za/magazine/between-a-rock-and-a-satellite-sa-hip-hop-with-yugen-blakrok-and-kanif-the-jhatmaster}}](https://www.shelflife.co.za/magazine/between-a-rock-and-a-satellite-sa-hip-hop-with-yugen-blakrok-and-kanif-the-jhatmaster}})</ref> Ushawishi wake wa kimuziki na kitamaduni ni mpana, ukijumuisha makundi na watu kama [[Wu-Tang Clan]], Credo Mutwa na Carl Jung.<ref>{{cite web|website=Red Bull Music Academy|title=Yugen Blakrok and Kanif on Johannesburg’s Underground Scene, the Wu-Tang Clan and Black Panther|date=September 2019|author=Vivan Host|url=[https://daily.redbullmusicacademy.com/2019/09/yugen-blakrok-kanif-interview}}](https://daily.redbullmusicacademy.com/2019/09/yugen-blakrok-kanif-interview}})</ref> == Diskografia == === Albamu === * ''Return of the Astro-Goth'' (2013) * ''Anima Mysterium'' (2019) * ''The Illusion of Being'' (2025) === Singo === * "Carbon Form" (2018) * "Picture Box" (2019) * "Gorgon Madonna" (2019) * "Pedestal" (2022) * "Outnumbered" (2024) * "Niacin" (2024) === Ushiriki katika kazi za wengine === * ''Black Panther: The Album'' (2018) – Wimbo wa 5, "Opps" pamoja na Vince Staples na Kendrick Lamar * ''This Was Supposed To Be Fun'' ya Epic Beard Men (2019) – Wimbo wa 12 "Foresight" * ''Cyberpunk 2077: Radio, Vol. 1 (Original Soundtrack)'' (2020) – Wimbo wa 4, "Metamorphosis" * ''Keleketla!' (2020) – Wimbo wa 5, "Crystallise" pamoja na Tamar Osborn * ''The Shadows of Their Suns'' ya Wax Tailor (2021) – Wimbo wa 12, "Dusk To Dusk" == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{DEFAULTSORT:Blakrok, Yugen}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] rgk5tftxg7a6gpaa61vsrhp2a7eo1lq 1507649 1507457 2026-04-20T10:21:53Z Riccardo Riccioni 452 1507649 wikitext text/x-wiki '''Yugen Blakrok''' ni rapa kutoka [[Afrika Kusini]]. Anajulikana zaidi kwa kushiriki katika wimbo "Opps" pamoja na Vince Staples kutoka albamu ya muziki wa filamu iliyotayarishwa na [[Kendrick Lamar]] ya filamu ''Black Panther''.<ref>{{cite magazine|title=The 6 Best Verses on 'Black Panther: The Album'|magazine=Billboard|author=Natalie Maher|date=February 9, 2018|url=[https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/best-verses-black-panther-the-album-8098939/}}](https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/best-verses-black-panther-the-album-8098939/}})</ref><ref>{{cite web|title=Kendrick Lamar and Vince Staples Get Upstaged on 'Opps'|magazine=Vulture|author=Frank Guan|date=February 9, 2018|url=[https://www.vulture.com/2018/02/kendrick-lamar-vince-staples-get-upstaged-on-opps.html}}](https://www.vulture.com/2018/02/kendrick-lamar-vince-staples-get-upstaged-on-opps.html}})</ref><ref>{{cite magazine|title=Review: Kendrick Lamar Goes Superhero-Producer on 'Black Panther' Soundtrack|magazine=Rolling Stone|author=Jody Rosen|date=February 13, 2018|url=[https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-kendrick-lamar-goes-superhero-producer-on-black-panther-soundtrack-199263/}}](https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-kendrick-lamar-goes-superhero-producer-on-black-panther-soundtrack-199263/}})</ref> == Wasifu == Akitokea Queenstown, Blakrok alianza kuimba rap (MC) katika eneo la Yeoville, [[Johannesburg]] mwaka 2007 akiwa na kundi la Recess Poetry. Mwaka 2009 alijiunga na lebo ya Iapetus Records inayomilikiwa na mtayarishaji Kanif the Jhatmaster, na mwaka 2013 alitoa albamu yake ya kwanza ''Return of the Astro-Goth''. Mafanikio ya albamu hiyo yalimpatia uteuzi mara tatu katika tuzo za South African Hip Hop Awards mwaka 2014 pamoja na fursa za ziara za kimataifa. Baada ya kupata umaarufu, alialikwa kushiriki katika albamu ya muziki wa filamu ya ''Black Panther'' pamoja na muziki wa mchezo wa video Cyberpunk 2077. Albamu yake ya pili, ''Anima Mysterium'', ilitolewa mwaka 2019 na inajumuisha ushirikiano na wanamuziki wa Afrika Kusini pamoja na Kool Keith; pia alitumbuiza wimbo "Morbid Abakus" kwenye jukwaa la COLORS.<ref>{{cite magazine|title=Meet Yugen Blakrok: the underground rapper featured on the ''Black Panther'' soundtrack|magazine=Crack|author=Davy Reed|date=2018|url=[https://crackmagazine.net/article/discover/meet-yugen-blakrok-underground-rapper-featured-black-panthers-soundtrack/}}](https://crackmagazine.net/article/discover/meet-yugen-blakrok-underground-rapper-featured-black-panthers-soundtrack/}})</ref><ref>{{cite magazine|title=Yugen Blakrok|magazine=Open Color, The Vision Issue|author=Kate Zaliznok|date=2018|url=[https://www.weareopencolor.com/magazine}}](https://www.weareopencolor.com/magazine}})</ref><ref>{{cite magazine|title=Between a Rock and a Satellite|magazine=Shelflife|date=March 7, 2024|url=[https://www.shelflife.co.za/magazine/between-a-rock-and-a-satellite-sa-hip-hop-with-yugen-blakrok-and-kanif-the-jhatmaster}}](https://www.shelflife.co.za/magazine/between-a-rock-and-a-satellite-sa-hip-hop-with-yugen-blakrok-and-kanif-the-jhatmaster}})</ref> Ushawishi wake wa kimuziki na kitamaduni ni mpana, ukijumuisha makundi na watu kama [[Wu-Tang Clan]], Credo Mutwa na Carl Jung.<ref>{{cite web|website=Red Bull Music Academy|title=Yugen Blakrok and Kanif on Johannesburg’s Underground Scene, the Wu-Tang Clan and Black Panther|date=September 2019|author=Vivan Host|url=[https://daily.redbullmusicacademy.com/2019/09/yugen-blakrok-kanif-interview}}](https://daily.redbullmusicacademy.com/2019/09/yugen-blakrok-kanif-interview}})</ref> == Diskografia == === Albamu === * ''Return of the Astro-Goth'' (2013) * ''Anima Mysterium'' (2019) * ''The Illusion of Being'' (2025) === Singo === * "Carbon Form" (2018) * "Picture Box" (2019) * "Gorgon Madonna" (2019) * "Pedestal" (2022) * "Outnumbered" (2024) * "Niacin" (2024) === Ushiriki katika kazi za wengine === * ''Black Panther: The Album'' (2018) – Wimbo wa 5, "Opps" pamoja na Vince Staples na Kendrick Lamar * ''This Was Supposed To Be Fun'' ya Epic Beard Men (2019) – Wimbo wa 12 "Foresight" * ''Cyberpunk 2077: Radio, Vol. 1 (Original Soundtrack)'' (2020) – Wimbo wa 4, "Metamorphosis" * ''Keleketla!' (2020) – Wimbo wa 5, "Crystallise" pamoja na Tamar Osborn * ''The Shadows of Their Suns'' ya Wax Tailor (2021) – Wimbo wa 12, "Dusk To Dusk" == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki-Afrika}} {{DEFAULTSORT:Blakrok, Yugen}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] 8pv7xqg9et649f7ngqznfthlku1w1kb Busiswa 0 229287 1507458 2026-04-19T23:50:17Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Busiswa Gqulu''' (amezaliwa 8 Novemba 1988), anayejulikana kwa jina la kisanii '''Busiswa''', ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mshairi kutoka [[Afrika Kusini]]. Alizaliwa Mthatha, na alipata umaarufu baada ya kushirikishwa kwenye wimbo "My Name Is" wa DJ Zinhle, baada ya kugunduliwa na Oskido wa kampuni ya Kalawa Jazmee Records. == Maisha ya awali == Busiswa alizaliwa katika mji wa Mthatha, na baadaye familia yake ilihamia Durban. Akiwa na umri mdogo a...' 1507458 wikitext text/x-wiki '''Busiswa Gqulu''' (amezaliwa 8 Novemba 1988), anayejulikana kwa jina la kisanii '''Busiswa''', ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mshairi kutoka [[Afrika Kusini]]. Alizaliwa Mthatha, na alipata umaarufu baada ya kushirikishwa kwenye wimbo "My Name Is" wa DJ Zinhle, baada ya kugunduliwa na Oskido wa kampuni ya Kalawa Jazmee Records. == Maisha ya awali == Busiswa alizaliwa katika mji wa Mthatha, na baadaye familia yake ilihamia Durban. Akiwa na umri mdogo alianza kuvutiwa na ushairi, na alianza kuandika mashairi akiwa shule ya sekondari. Alijiunga na kundi la washairi la wanawake *Young Basadzi Women of Poetry* mwaka 2005, na tangu hapo alianza kutumbuiza katika hafla mbalimbali za sanaa na mashairi. Baada ya kumaliza shule, alisoma katika University of KwaZulu-Natal akisomea sheria na biashara, lakini hakumaliza kutokana na changamoto za kifedha. == Kazi ya muziki == Busiswa alianza kujulikana baada ya kushirikiana na DJ Zinhle kwenye wimbo "My Name Is Busiswa", uliopata umaarufu mkubwa katika redio za Afrika Kusini. Baadaye aliachia nyimbo zilizofanikiwa kama: * "Ngoku" * "Lahla" * "Bazoyenza" Mwaka 2017 alitoa albamu yake ya kwanza ''Highly Flavoured'', iliyopata uteuzi katika South African Music Awards. Mwaka 2018 alitoa albamu ya pili ''Summer Life''. Mwaka 2019 alishirikishwa kwenye albamu ya Beyoncé ya ''The Lion King: The Gift'', kwenye wimbo "My Power". Mwaka 2020 alitoa albamu ''My Side of the Story'', akihamia zaidi kwenye mtindo wa Amapiano. == Mafanikio == Katika kazi yake, Busiswa amepokea tuzo na uteuzi mbalimbali, ikiwemo: * Tuzo za Channel O Music Video Awards * Uteuzi katika MTV Africa Music Awards * Kutajwa katika orodha ya *Mail & Guardian 200 Young South Africans* == Maisha binafsi == Busiswa alipata mtoto wa kiume mwaka 2018. Pia amehusika katika miradi ya maendeleo ya vijana kupitia sanaa na ushairi. == Diskografia == * ''Highly Flavoured'' (2017) * ''Summer Life'' (2018) * ''My Side of the Story'' (2020) 723bvwli4upwajw383jos5lykcnzpfw 1507650 1507458 2026-04-20T10:22:36Z Riccardo Riccioni 452 1507650 wikitext text/x-wiki '''Busiswa Gqulu''' (amezaliwa 8 Novemba 1988), anayejulikana kwa jina la kisanii '''Busiswa''', ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mshairi kutoka [[Afrika Kusini]]. Alizaliwa Mthatha, na alipata umaarufu baada ya kushirikishwa kwenye wimbo "My Name Is" wa DJ Zinhle, baada ya kugunduliwa na Oskido wa kampuni ya Kalawa Jazmee Records. == Maisha ya awali == Busiswa alizaliwa katika mji wa Mthatha, na baadaye familia yake ilihamia Durban. Akiwa na umri mdogo alianza kuvutiwa na ushairi, na alianza kuandika mashairi akiwa shule ya sekondari. Alijiunga na kundi la washairi la wanawake *Young Basadzi Women of Poetry* mwaka 2005, na tangu hapo alianza kutumbuiza katika hafla mbalimbali za sanaa na mashairi. Baada ya kumaliza shule, alisoma katika University of KwaZulu-Natal akisomea sheria na biashara, lakini hakumaliza kutokana na changamoto za kifedha. == Kazi ya muziki == Busiswa alianza kujulikana baada ya kushirikiana na DJ Zinhle kwenye wimbo "My Name Is Busiswa", uliopata umaarufu mkubwa katika redio za Afrika Kusini. Baadaye aliachia nyimbo zilizofanikiwa kama: * "Ngoku" * "Lahla" * "Bazoyenza" Mwaka 2017 alitoa albamu yake ya kwanza ''Highly Flavoured'', iliyopata uteuzi katika South African Music Awards. Mwaka 2018 alitoa albamu ya pili ''Summer Life''. Mwaka 2019 alishirikishwa kwenye albamu ya Beyoncé ya ''The Lion King: The Gift'', kwenye wimbo "My Power". Mwaka 2020 alitoa albamu ''My Side of the Story'', akihamia zaidi kwenye mtindo wa Amapiano. == Mafanikio == Katika kazi yake, Busiswa amepokea tuzo na uteuzi mbalimbali, ikiwemo: * Tuzo za Channel O Music Video Awards * Uteuzi katika MTV Africa Music Awards * Kutajwa katika orodha ya *Mail & Guardian 200 Young South Africans* == Maisha binafsi == Busiswa alipata mtoto wa kiume mwaka 2018. Pia amehusika katika miradi ya maendeleo ya vijana kupitia sanaa na ushairi. == Diskografia == * ''Highly Flavoured'' (2017) * ''Summer Life'' (2018) * ''My Side of the Story'' (2020) {{BD|1988|}} [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] ti5qu69v8berp57rmuk8rutxt7w9l3q Fifi Cooper 0 229288 1507459 2026-04-20T00:02:54Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Refilwe Boingotlo Moeketsi''' (amezaliwa 24 Oktoba 1991), anayejulikana kitaaluma kama '''Fifi Cooper''', ni msanii wa kurekodi kutoka [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite web|url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-01-where-has-fifi-cooper-been-star-explains-her-absence-from-spotlight/|title=Where](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-01-where-has-fifi-cooper-been-star-explains-her-absence-from-spotlight/|title=...' 1507459 wikitext text/x-wiki '''Refilwe Boingotlo Moeketsi''' (amezaliwa 24 Oktoba 1991), anayejulikana kitaaluma kama '''Fifi Cooper''', ni msanii wa kurekodi kutoka [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite web|url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-01-where-has-fifi-cooper-been-star-explains-her-absence-from-spotlight/|title=Where](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2023-03-01-where-has-fifi-cooper-been-star-explains-her-absence-from-spotlight/|title=Where) has Fifi Cooper been? Star explains her ‘absence’ from spotlight}}</ref><ref>{{cite news|url=[https://quenchsa.com/2016/01/29/no-witchcraft-formed-against-me-shall-prosper-fifi-cooper/comment-page-1/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160630054646/https://quenchsa.com/2016/01/29/no-witchcraft-formed-against-me-shall-prosper-fifi-cooper/comment-page-1/|url-status=dead|archive-date=30](https://quenchsa.com/2016/01/29/no-witchcraft-formed-against-me-shall-prosper-fifi-cooper/comment-page-1/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160630054646/https://quenchsa.com/2016/01/29/no-witchcraft-formed-against-me-shall-prosper-fifi-cooper/comment-page-1/|url-status=dead|archive-date=30) June 2016|title='NO WITCHCRAFT FORMED AGAINST ME SHALL PROSPER' – FIFI COOPER|work=QuenchSA|author=therealntokozo|date=29 January 2016|accessdate=29 May 2016}}</ref> Alianza kazi yake ya muziki kama mwimbaji wa [[Rhythm and blues|R&B]] kabla ya kubadilika na kutoa wimbo wake wa rap uliompa umaarufu, "Chechela Morago", mwaka 2010.<ref>{{cite news|url=[http://sahiphopmag.co.za/2015/06/top-10-things-you-didnt-know-about-fifi-cooper/|title=TOP](http://sahiphopmag.co.za/2015/06/top-10-things-you-didnt-know-about-fifi-cooper/|title=TOP) 10 THING'S YOU DIDN'T KNOW ABOUT FIFI COOPER.|work=SA Hip Hop Magazine|date=24 June 2015|accessdate=29 May 2016}}</ref> Mwaka 2015, alitoa albamu yake ya kwanza ya studio iliyoshinda tuzo, ''20FIFI''.<ref>{{cite web|url=[http://www.theedgesearch.com/2016/02/mma15-best-female-album-winner-is-fifi.html|title=#MMA15](http://www.theedgesearch.com/2016/02/mma15-best-female-album-winner-is-fifi.html|title=#MMA15): Best Female Album winner is Fifi Copper – '20FIFI'|publisher=The Edge Search|last=Dayile|first=Qhama|date=28 February 2016|accessdate=29 May 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=[http://drum.co.za/celebs/ambitiouz-artists-on-the-rise/|title=Ambitiouz](http://drum.co.za/celebs/ambitiouz-artists-on-the-rise/|title=Ambitiouz) artists on the rise|work=DRUM Magazine|last=Dayile|first=Qhama|date=11 April 2016|accessdate=29 May 2016}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Fifi Cooper ni mtoto wa mwisho kati ya watoto watatu. Alipata elimu yake ya awali katika eneo la Montshiwa, [[Mahikeng]], Afrika Kusini, ambako pia alianza kukuza kipaji chake cha kuimba na kucheza. Alimaliza elimu ya sekondari katika shule ya Batswana High School, Mahikeng, na baadaye akaendelea na elimu ya juu katika Boston Media House alikosomea masuala ya vyombo vya habari.<ref name="hype">{{cite news|url=[http://www.hypemagazine.co.za/2014/11/fifi-cooper-an-interview-with-motswakos-1st-lady-of-raps/|title=Fifi](http://www.hypemagazine.co.za/2014/11/fifi-cooper-an-interview-with-motswakos-1st-lady-of-raps/|title=Fifi) Cooper: An interview with Motswako's 1st lady of raps|work=[[Hype (magazine)|Hye Magazine]]|date=18 November 2014|accessdate=29 May 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=[http://www.sundayworld.co.za/lifestyle/2015/10/01/fifi-cooper-first-lady-of-motswako|title=Fifi](http://www.sundayworld.co.za/lifestyle/2015/10/01/fifi-cooper-first-lady-of-motswako|title=Fifi) Cooper: First lady of motswako|work=Sunday World|last=Madibogo|first=Julia|date=1 October 2015|accessdate=29 May 2016|archive-date=18 October 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20161018153735/http://www.sundayworld.co.za/lifestyle/2015/10/01/fifi-cooper-first-lady-of-motswako|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20161018153735/http://www.sundayworld.co.za/lifestyle/2015/10/01/fifi-cooper-first-lady-of-motswako|url-status=dead}})</ref> == Kazi == === 2008–2014: Mwanzo wa kazi === Fifi Cooper alianza kuimba akiwa na umri wa miaka 8 alipokuwa shule ya msingi, akishiriki katika shughuli mbalimbali za ziada za kijamii. Alianza rasmi kazi yake ya muziki mwaka 2008 aliposhiriki kama msanii mgeni kwenye albamu ''Motzamai: Rebel With a Pause'' ya Mo'Molemi. Mafanikio yake makubwa yalikuja mwaka 2010 baada ya kutoa wimbo wake "Chechela Morago", uliopata umaarufu mkubwa na kumpatia nafasi katika tasnia ya muziki ya Afrika Kusini.<ref>{{cite news|url=[http://citizen.co.za/982763/mtv-reveals-sas-hottest-newcomers/|title=MTV](http://citizen.co.za/982763/mtv-reveals-sas-hottest-newcomers/|title=MTV) reveals SA's hottest newcomers|work=The Citizen|last=Pantsi|first=Nandipha|date=9 February 2016|accessdate=29 May 2016|archive-date=1 May 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160501215046/http://citizen.co.za/982763/mtv-reveals-sas-hottest-newcomers/|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20160501215046/http://citizen.co.za/982763/mtv-reveals-sas-hottest-newcomers/|url-status=dead}})</ref><ref>{{cite news|url=[http://www.sabc.co.za/news/a/2e7829004bd985ce8f628f96fb2bb898/Fifi-Cooper-a-rising-star-in-SA-music-industry-20162802|title=Fifi](http://www.sabc.co.za/news/a/2e7829004bd985ce8f628f96fb2bb898/Fifi-Cooper-a-rising-star-in-SA-music-industry-20162802|title=Fifi) Cooper a rising star in SA music industry|work=South African Broadcasting Corporation|last=Gaetsewe|first=Dyaelle|date=28 February 2016|accessdate=29 May 2016|archive-date=18 October 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20161018155320/http://www.sabc.co.za/news/a/2e7829004bd985ce8f628f96fb2bb898/Fifi-Cooper-a-rising-star-in-SA-music-industry-20162802|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20161018155320/http://www.sabc.co.za/news/a/2e7829004bd985ce8f628f96fb2bb898/Fifi-Cooper-a-rising-star-in-SA-music-industry-20162802|url-status=dead}})</ref> Pia alishiriki kwa sauti katika remix ya wimbo "Baddest Remix" wa AKA, albamu ''Asia'' ya Mo'Molemi, ''Lost in Time'' ya [[Khuli Chana]] na ''Gentlemen's Club'' ya Lection.<ref name="hype"/> === 2015–2019: ''20FIFI'' === Mwaka 2015, Fifi Cooper alisaini mkataba na kampuni ya muziki ya Ambitiouz Entertainment yenye makao yake Afrika Kusini. Mwanzoni mwa mwaka huo alitoa wimbo "Kisses" uliotayarishwa na AB Crazy, na video yake iliongozwa na Dino Benedetti na kutolewa YouTube tarehe 24 Mei 2015. Tarehe 13 Novemba 2015, alitoa albamu yake ya kwanza ya studio ''20FIFI'', iliyoshinda tuzo tatu katika [[15th Metro FM Music Awards]]<ref>{{cite news|url=[http://mini.iol.co.za/tonight/music/fifi-cooper-wins-big-at-mma15-1992493|title=Fifi](http://mini.iol.co.za/tonight/music/fifi-cooper-wins-big-at-mma15-1992493|title=Fifi) Cooper wins BIG at #MMA15|work=Independent Online|last=Phathi|first=Dineho|date=2 March 2016|accessdate=29 May 2016}}</ref> na pia kuteuliwa katika vipengele vya "Msanii Mpya Bora wa Mwaka" na "Msanii Bora wa Kike wa Mwaka" katika South African Music Awards.<ref>{{cite news|url=[http://www.sundayworld.co.za/lifestyle/2016/04/21/newcomers-fifi-cooper-nathi-and-emtee-lead-2016-samas-nomination-list|title=Newcomers](http://www.sundayworld.co.za/lifestyle/2016/04/21/newcomers-fifi-cooper-nathi-and-emtee-lead-2016-samas-nomination-list|title=Newcomers) Fifi Cooper, Nathi and Emtee lead 2016 SAMAs nomination list|work=Sunday World|date=21 April 2016|accessdate=29 May 2016}}</ref> ==== Kuondoka Ambitiouz na masuala ya kisheria ==== Mwezi Februari 2017, Fifi Cooper aliondoka katika Ambitiouz Entertainment pamoja na A-Reece na kundi la hip hop la B3nchMarQ.<ref>{{cite web|title=Shocker! Top rappers Fifi Cooper, B3nchmarq and A Reece Leave Ambitiouz|url=[http://citizen.co.za/your-life/your-life-entertainment-your-life/entertainment-celebrities/1431475/shocker-top-rappers-fifi-cooper-b3nchmarq-reece-leave-ambitiouz/|website=The](http://citizen.co.za/your-life/your-life-entertainment-your-life/entertainment-celebrities/1431475/shocker-top-rappers-fifi-cooper-b3nchmarq-reece-leave-ambitiouz/|website=The) Citizen|accessdate=18 February 2017}}</ref> Baada ya kuondoka kwake, kesi ya mahakama ilifunguliwa ambapo kampuni hiyo ilimshitaki kwa ukiukaji wa hakimiliki. Mahakama Kuu ya Johannesburg iliamua kwamba hakuwa tena na haki ya kumiliki nyimbo alizorekodi chini ya lebo hiyo na kuamuru azirudishe au azifute. Pia alitakiwa kulipa fidia na gharama za kesi. Baadaye, mwanasiasa Julius Malema wa chama cha Economic Freedom Fighters aliingilia kati na kusaidia kufanikisha suluhu nje ya mahakama, iliyomwezesha kurejeshewa haki ya kufanya na kutumia muziki wake.<ref name="HuffPost July 2018">{{cite news |last=Mambana |first=Duenna |date=5 July 2018 |title=Malema On Fifi Cooper: We Couldn't Sit Back And Watch Injustice Prevail |url=[https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/malema-on-fifi-cooper-we-couldnt-sit-back-and-watch-injustice-prevail_uk_5c7e9fc7e4b06e0d4c250202](https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/malema-on-fifi-cooper-we-couldnt-sit-back-and-watch-injustice-prevail_uk_5c7e9fc7e4b06e0d4c250202) |work=Huffington Post |access-date=23 November 2024}}</ref> === 2020–sasa === Baada ya kuondoka Ambitiouz, alianzisha lebo yake binafsi ya muziki iitwayo ''Mo Cooper Records'' na baadaye akatoa albamu yake "Take Me Back" yenye nyimbo 21, ikiwashirikisha wasanii kama Thabsie, Moozlie, Towdeemac na Leon Lee.<ref>{{cite web|title=Fifi Cooper on starting her own record label, touring Africa and a new single|url=[https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2021-03-26-fifi-cooper-on-starting-her-own-record-label-touring-africa-and-a-new-single/|first=Patience](https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2021-03-26-fifi-cooper-on-starting-her-own-record-label-touring-africa-and-a-new-single/|first=Patience) |last=Bambalele|date=26 March 2021|work=Sowetan LIVE}}</ref> Mwezi Novemba 2020, alitoa wimbo "Net So" kutoka albamu yake iliyofuata iitwayo ''Chapters''. Tarehe 11 Machi 2021 alitoa pia wimbo "Motlogeleng".<ref>{{cite web|title=Fifi Cooper Drops Motlogeleng Off Her Upcoming Album! - Mgosi|url=[https://mgosi.co.za/fifi-cooper-drops-motlogeleng-off-her-upcoming-album/|date=9](https://mgosi.co.za/fifi-cooper-drops-motlogeleng-off-her-upcoming-album/|date=9) March 2021|work=Mgosi}}</ref> == Mtindo wa muziki == Anatajwa na vyombo vya habari vya ndani kama "Malkia wa kwanza wa Motswako", Fifi Cooper ana uwezo wa kuimba na kurap. Anajihusisha na mitindo ya muziki ya hip hop na Motswako.<ref name="sowetan">{{cite news|url=[http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/music/2015/09/23/fifi-cooper-hip-hops-next-big-thing|title=Fifi](http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/music/2015/09/23/fifi-cooper-hip-hops-next-big-thing|title=Fifi) Cooper: Hip hop's next big thing|work=Sowetan Live|last=Tjiya|first=Emmanuel|date=23 September 2015|accessdate=29 May 2016}}</ref> == Diskografia == === Albamu za studio === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Kichwa | ! Maelezo ya albamu | | ------------------- | | ! ''20FIFI'' | | | * Imetolewa: 13 Novemba 2015 * Lebo: Ambitiouz Entertainment * Muundo: CD, upakuaji wa kidijitali |- ! ''Take Me Back'' | * Imetolewa: 2018 * Lebo: MoCooper Records * Muundo: upakuaji wa kidijitali |} == Maisha binafsi == Fifi Cooper ni mama asiye na mwenzi, ana mtoto mmoja wa kiume aitwaye Resego.<ref name="sowetan"/> == Tuzo na uteuzi == {{Expand list|date=May 2016}} {| class ="wikitable" |- ! Mwaka ! Tukio la tuzo ! Kipengele ! Kazi/Mpokeaji | ! Matokeo | | ------------------------------ | | 2015 | | [[15th Metro FM Music Awards]] | | Msanii Mpya Bora | | Yeye mwenyewe | | {{won}} | | - | | 2015 | | [[15th Metro FM Music Awards]] | | Albamu Bora Iliyotayarishwa | | ''20FIFI'' | | {{won}} | | - | | 2015 | | [[15th Metro FM Music Awards]] | | Albamu Bora ya Msanii wa Kike | | ''20FIFI'' | | {{won}} | | - | | 2016 | | [[South African Music Awards]] | | Msanii Mpya wa Mwaka | | Yeye mwenyewe | | {{nom}} | | - | | 2016 | | [[South African Music Awards]] | | Msanii Bora wa Kike wa Mwaka | | Yeye mwenyewe | | {{nom}} | | } | == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1991|}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] d6qpaz1r10mhdkq5lzi5ov5rea5ewon Funmilayo Olayinka 0 229289 1507461 2026-04-20T01:45:55Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Olufunmilayo Adunni Olayinka''' ( née Famuagun ; 20 Juni 1960&nbsp;– 6 Aprili 2013), alikuwa anafanya kazi [[benki]] na mwanasiasa wa Nigeria ambaye alihudumu kama naibu gavana wa Jimbo la Ekiti kuanzia 2010 hadi kifo chake mwaka wa 2013. <ref name="naij">"Deputy Governor of Ekiti State Mrs Funmilayo Olayinka Is dead"''. naij.com. 6 April 2013. Retrieved 1 July 2013.''</ref> == Maisha ya awali na elimu == Olayinka alizaliwa Ado Ekiti|Ado-Ekiti...' 1507461 wikitext text/x-wiki '''Olufunmilayo Adunni Olayinka''' ( née Famuagun ; 20 Juni 1960&nbsp;– 6 Aprili 2013), alikuwa anafanya kazi [[benki]] na mwanasiasa wa Nigeria ambaye alihudumu kama naibu gavana wa Jimbo la Ekiti kuanzia 2010 hadi kifo chake mwaka wa 2013. <ref name="naij">"Deputy Governor of Ekiti State Mrs Funmilayo Olayinka Is dead"''. naij.com. 6 April 2013. Retrieved 1 July 2013.''</ref> == Maisha ya awali na elimu == Olayinka alizaliwa [[Ado Ekiti|Ado-Ekiti]], Jimbo la Ekiti. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://ekitistate.gov.ng/2013/04/biography-of-mrs-funmi-olayinka/|title=Biography of Mrs Funmi Olayinka|publisher=Government of Ekiti State|accessdate=1 July 2013}}</ref> Alihudhuria Shule ya Sarufi ya Utatu Mtakatifu [[Ibadan]], ambapo alipata cheti chake cha kwanza cha kumaliza shule kwa alama ya juu. Baadaye aliendelea na Shule ya Upili ya Olivet Baptist, [[Jimbo la Oyo]], Nigeria, ambapo alipata Cheti chake cha Shule ya Upili (HSC). <ref name="thenationonlineng.net">The Nation Newspapers 19 August 2010 http://thenationonlineng.net/web3/editorial/opinion/10149.html{{dead link|date=January 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> Alikuwa na shahada ya uzamili katika utawala wa umma na Shahada ya Utawala wa Biashara katika masoko kutoka Chuo Kikuu cha Jimbo la Kati, Wilberforce, Ohio, [[Marekani]], mnamo 1981 na 1983 mtawalia. <ref>{{Rejea tovuti|author=Admin|title=Ekiti State Deputy Governor Bows To Cancer at 52|url=http://www.newsofthepeople-ng.com/ekiti-state-deputy-governor-bows-to-cancer-at-52/|work=News of the people|accessdate=24 January 2019}}</ref> Alishinda mara tatu orodha ya heshima ya Mkuu wa Shule. <ref name="thenationonlineng.net" /> == Kazi == Olayinka, mchambuzi wa masoko na mtaalamu wa mikakati, alianza kazi yake katika benki na First Bank of Nigeria Plc mwaka wa 1986. Baadaye alifanya kazi kama meneja wa uhusiano wa akaunti za makampuni katika Access Bank, ambayo sasa ni Merchant Banking Corporation [MBC] na United Bank for Africa Plc. Mnamo Agosti 2002, alianza kufanya kazi katika mawasiliano ya makampuni na akaendelea kuongoza Kitengo cha Masuala ya Kampuni, United Bank for Africa . Baadaye akawa mkuu wa usimamizi wa chapa na masuala ya makampuni, na hivyo kuongoza timu iliyohusika na kutoa pendekezo la kuvutia la chapa na kuibadilisha chapa ya United Bank for Africa ambayo ilisaidia kuendesha mkakati wa biashara wa benki na kuongeza thamani kwa taswira kamili ya chapa hiyo. <ref name="premiumtimesng.com">''Admin (6 April 2013).'' "Ekiti Deputy Governor, Olufunmilayo Olayinka, dies at 52"''. Premium Times. Retrieved 24 January 2019.''</ref> Olayinka pia alikuwa makamu wa pili wa rais wa Chama cha Wasimamizi wa Mashirika ya Benki kati ya 2002 na 2004. <ref name="premiumtimesng.com2">''Admin (6 April 2013).'' "Ekiti Deputy Governor, Olufunmilayo Olayinka, dies at 52"''. Premium Times. Retrieved 24 January 2019.''</ref> Olayinka alichukua jukumu la kimkakati wakati wa mchakato wa kuunganishwa kwa Benki ya zamani ya United Bank for Africa & Standard Trust, ambapo aliongoza Kamati Ndogo ya Chapa. Pia alihudumu kama mjumbe muhimu wa Kamati Ndogo ya Mahusiano ya Vyombo vya Habari. Hadi kuchaguliwa kwake kama naibu gavana wa [[Jimbo la Ekiti]], alikuwa mkuu wa huduma za makampuni, Ecobank Transatlantiki Inc., ambapo alikuwa na jukumu la kuwasilisha shughuli za benki kwa umma, usimamizi wa uhusiano na umma na kutoa maoni kwa usimamizi kuhusu taswira kamili ya benki. Zaidi ya hayo, pia alisimamia Kitengo Kikuu cha Huduma za Ndani akiwa na jukumu la uratibu wa jumla wa huduma za utawala kwa benki nzima. Kufuatia mchakato wa uchaguzi uliokuwa na utata wakati wa uchaguzi wa Ugavana wa 2007, mgombea wa Chama tawala cha People's Democratic Party cha Nigeria, Segun Oni alitangazwa mshindi wa uchaguzi huo. Hapo ndipo Olayinka pamoja na Kayode Fayemi walielekea mahakamani kupinga ukweli wa matokeo. Mnamo Oktoba 14, 2010, baada ya Mchakato wa uchaguzi wa marudio wa na kesi ya mahakamani, Mahakama ya Rufaa ya Uchaguzi iliyoketi [[Ilorin]], [[Kwara (jimbo)|Jimbo la Kwara]], [[Nigeria]] ilimfukuza kazi gavana wa zamani Segun Oni wa Chama cha Peoples Democratic Party (PDP) na kumtangaza Dkt. Kayode Fayemi wa [[:en:Action_Congress_of_Nigeria|Action Congress of Nigeria]] (ACN) kuwa gavana mpya wa [[Jimbo la Ekiti]] . <ref>234NEXT Newspapers 15 October 2010 {{Rejea tovuti|url=http://234next.com/csp/cms/sites/Next/Home/5630802-146/fayemi_is_new_ekiti_governor_.csp|title=Fayemi is new Ekiti governor|accessdate=2010-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101018232116/http://234next.com/csp/cms/sites/Next/Home/5630802-146/fayemi_is_new_ekiti_governor_.csp|archivedate=18 October 2010}}</ref> Bi. Olufunmilayo Olayinka baadaye aliapishwa kama naibu gavana mkuu wa Jimbo la Ekiti kutokana na nafasi yake ya sasa kama mgombea mwenza wa Dkt. Kayode Fayemi wakati wa uchaguzi wa ugavana wa 2007. <ref>The Sun Newspapers Monday 18 October 2010.</ref> Yeye ni mwanamke wa pili tu katika historia ya Jimbo la Ekiti kuchukua nafasi ya naibu gavana wa jimbo hilo. Alikuwa mwanachama wa Bunge la Kitendo la Nigeria == Marejeo == [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasiasa wa Nigeria]] [[Jamii:Waliozaliwa 1960]] [[Jamii:Waliofariki 2013]] 4plp8y0k85n3ktldirn19jplprxm27e Ebere Orji 0 229290 1507462 2026-04-20T02:08:06Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ebere Orji''' (alizaliwa 23 Desemba 1992) ni [[Mpira wa miguu|mchezaji wa]] kimataifa wa Nigeria <ref>"Falcons not scared of Germany – Ebere Orji – Vanguard News"''.''</ref> ambaye anacheza kama [[Forward (association football)|mshambuliaji]] wa Sundsvall DFF katika timu ya Elitettan ya Uswidi. Hapo awali amechezea vilabu vingi nchini Nigeria, Sweden na Hungary lakini haswa Ferencváros katika timu ya Női NB I ya Hungarian na Rivers Angels katika n...' 1507462 wikitext text/x-wiki '''Ebere Orji''' (alizaliwa 23 Desemba 1992) ni [[Mpira wa miguu|mchezaji wa]] kimataifa wa Nigeria <ref>"Falcons not scared of Germany – Ebere Orji – Vanguard News"''.''</ref> ambaye anacheza kama [[Forward (association football)|mshambuliaji]] wa Sundsvall DFF katika timu ya Elitettan ya Uswidi. Hapo awali amechezea vilabu vingi nchini Nigeria, Sweden na Hungary lakini haswa Ferencváros katika timu ya Női NB I ya Hungarian na Rivers Angels katika nchi yake ya nyumbani katika Ligi Kuu ya Wanawake ya Nigeria . Pia ameiwakilisha Nigeria katika ngazi ya kimataifa kama sehemu ya timu katika fainali za Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA la 2011, pamoja na Kombe la Dunia la Chini ya Miaka 20 na Chini ya Miaka 17. == Kazi == Alipokuwa akiichezea Rivers Angels, Ebere Orji alifunga hat-trick katika ushindi wa 6-1 dhidi ya COD United Ladies, utendaji muhimu uliosaidia kuipeleka timu hiyo kushinda Kombe la Shirikisho mwaka wa 2014. <ref>{{Rejea tovuti|title=MERCILESS ANGELS THRASH SORRY C.O.D BABES|url=https://finixsports.wordpress.com/2014/07/11/merciless-angels-thrash-sorry-c-o-d-babes/|work=newfanzone|accessdate=3 November 2019|language=en|date=11 July 2014}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Rivers Angels Lift FA Cup With Falcons Players – The Newswriter|date=28 November 2014|url=http://www.thenewswriterng.com/2014/11/28/rivers-angels-lift-fa-cup-with-falcons-players/|accessdate=3 November 2019}}</ref> Mnamo 2015 akiwa na Ferencváros, alishinda ubingwa wa Hungary ( Női NB I ) na Kombe la Hungary. Katika msimu wa 2016-17, Orji alimaliza kama mfungaji bora wa mabao katika Női NB I akiwa na mabao 27. <ref>{{Rejea tovuti|title=A Női Labdarúgó Bajnokságok oldala|url=http://www.noilabdarugas.hu/index.php?ugras=statikus&statoldal=3630|work=www.noilabdarugas.hu|accessdate=31 October 2019|archivedate=13 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201113161226/http://www.noilabdarugas.hu/index.php?ugras=statikus&statoldal=3630}}</ref> Mnamo 2019 Orji alishinda taji la Elitettan na Umeå IK, akifunga mabao 11 katika michezo 26 ya ligi. <ref>{{Rejea tovuti|title=Players – Elitettan – Sweden – Results, fixtures, tables and news – Soccerway|url=https://us.soccerway.com/national/sweden/division-1-women/2019/regular-season/r50522/players/?ICID=PL_3N_04|work=us.soccerway.com|accessdate=3 November 2019}}</ref> Miaka miwili baadaye, Orji aliitwa tena kwenye kikosi cha chini ya umri wa miaka 20 kwa ajili ya Kombe la Dunia la Wanawake la U-20 la 2010 na akapata mafanikio makubwa zaidi kama sehemu ya timu iliyowatoa mabingwa watetezi Marekani katika robo fainali na hatimaye kufika fainali ya mashindano, na kupoteza 2-0 kwa wenyeji Ujerumani . <ref>{{Rejea tovuti|title=FIFA U-20 Women's World Cup 2010 – News – Germany triumph on home turf – FIFA.com|url=https://www.fifa.com/u20womensworldcup/news/germany-triumph-home-turf-1280838|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191103192909/https://www.fifa.com/u20womensworldcup/news/germany-triumph-home-turf-1280838|archivedate=3 November 2019|work=www.fifa.com}}</ref> Orji alicheza mechi yake ya kwanza ya wakubwa kwa Nigeria katika mchezo wa kirafiki dhidi ya Ujerumani, hata hivyo alibadilishwa baada ya dakika 29 na Nigeria ikapoteza 8-0. <ref>{{Rejea tovuti|title=Germany – Nigeria 8:0 (Women Friendlies 2010, November)|url=https://www.worldfootball.net/match-report/ma251939/lineup/|work=worldfootball.net|accessdate=3 November 2019|language=en}}</ref> Orji alikuwa sehemu ya kikosi cha Nigeria kilichoshinda Mashindano ya Wanawake wa Afrika ya 2010. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.cafonline.com/userfiles/file/Comp/AWC2010/List_Players_AWC2010.pdf|accessdate=3 November 2019|date=28 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120928064407/http://www.cafonline.com/userfiles/file/Comp/AWC2010/List_Players_AWC2010.pdf|archivedate=28 September 2012}}</ref> Pia alishiriki katika Mashindano ya Wanawake wa Afrika ya 2012. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.cafonline.com/userfiles/file/Comp/AWC2013/List_of_players.pdf|accessdate=3 November 2019|date=22 February 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130222184107/http://www.cafonline.com/userfiles/file/Comp/AWC2013/List_of_players.pdf|archivedate=22 February 2013}}</ref> == Kazi ya kimataifa == Akiwa na umri wa miaka 15, Orji alicheza mechi yake ya kwanza ya kimataifa <ref>{{Rejea tovuti|title=FIFA Tournaments – Players & Coaches – Ebere ORJI|url=https://static.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=298772/index.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191103182630/https://static.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people%3D298772/index.html|archivedate=3 November 2019|work=FIFA.com|accessdate=3 November 2019|language=en}}</ref> kwa timu ya wanawake ya Nigeria chini ya miaka 17 katika Kombe la Dunia la Wanawake chini ya miaka 17 la kwanza mwaka wa 2008 katika ushindi wa 2-1 dhidi ya Korea Kusini katika hatua ya makundi. <ref>{{Rejea tovuti|title=Previous Tournaments|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/u17womensworldcup/newzealand2008/matches/round=249936/match=300052899/report.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141027073137/http://www.fifa.com/tournaments/archive/u17womensworldcup/newzealand2008/matches/round=249936/match=300052899/report.html|archivedate=27 October 2014|work=FIFA.com|accessdate=3 November 2019|language=en}}</ref> Orji alifunga bao lake la kwanza la kimataifa kwa timu ya chini ya miaka 17 katika mashindano hayo hayo katika sare ya 2-2 na Brazil ., <ref>{{Rejea tovuti|title=Previous Tournaments|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/u17womensworldcup/newzealand2008/matches/round=249936/match=300052895/report.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029012352/http://www.fifa.com/tournaments/archive/u17womensworldcup/newzealand2008/matches/round=249936/match=300052895/report.html|archivedate=29 October 2013|work=FIFA.com|accessdate=3 November 2019|language=en}}</ref> lakini "alikatishwa tamaa sana" kutolewa baadaye kwenye mchezo huo huo. <ref>{{Rejea tovuti|title=Nigeria stars reflect on U-17 introduction|url=https://static.fifa.com/u17womensworldcup/news/y=2016/m=9/news=nigeria-stars-reflect-on-u-17-introduction-2835647.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191103182632/https://static.fifa.com/u17womensworldcup/news/y%3D2016/m%3D9/news%3Dnigeria-stars-reflect-on-u-17-introduction-2835647.html|archivedate=3 November 2019|work=FIFA.com|accessdate=3 November 2019|language=en|date=21 September 2016}}</ref> Siku 17 baada ya kutolewa kwenye kadi nyekundu dhidi ya Brazil, Orji alikuwa akiiwakilisha Nigeria tena, wakati huu akiwa katika kiwango cha chini ya miaka 20 katika Kombe la Dunia la Wanawake chini ya miaka 20 la mwaka wa 2008. Orji alifunga bao katika mechi yake ya kwanza kwa timu hiyo katika sare ya 1-1 na Uingereza na kisha akafunga mara mbili zaidi huku Falconets wakitolewa kwenye hatua ya robo fainali na Ufaransa katika kushindwa kwa 2-3. <ref>{{Rejea tovuti|title=FIFA U-20 Women's WC Chile 2008 – Matches – Nigeria-France|url=https://www.fifa.com/u20womensworldcup/matches/round=250261/match=300066381/match-report.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309180954/http://www.fifa.com/u20womensworldcup/matches/round=250261/match=300066381/match-report.html|archivedate=9 March 2016|work=FIFA.com|accessdate=3 November 2019|language=en}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1992]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria]] 7ro0k10mgjxnm19jzwihwd36qsygtt4 Desire Oparanozie 0 229291 1507463 2026-04-20T02:24:08Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ugochi Desire Oparanozie''' (alizaliwa 17 Desemba 1993) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Nigeria ambaye alicheza kama [[Forward (association football)|mshambuliaji]] <ref name="twitter.com">{{Rejea tovuti|url=https://twitter.com/dfco_officiel/status/1277986475011903489|accessdate=2020-06-30|work=Twitter|language=en}}</ref> <ref name="Désiré Oparanozie est Dijonnaise !">{{Rejea tovuti|title=Désiré Oparanozie est Dijonnaise !|url=http://www....' 1507463 wikitext text/x-wiki '''Ugochi Desire Oparanozie''' (alizaliwa 17 Desemba 1993) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Nigeria ambaye alicheza kama [[Forward (association football)|mshambuliaji]] <ref name="twitter.com">{{Rejea tovuti|url=https://twitter.com/dfco_officiel/status/1277986475011903489|accessdate=2020-06-30|work=Twitter|language=en}}</ref> <ref name="Désiré Oparanozie est Dijonnaise !">{{Rejea tovuti|title=Désiré Oparanozie est Dijonnaise !|url=http://www.dfco.fr/articles/F6556438-57F6-4CCE-85EE-D6E61E8E700E|accessdate=2020-06-30|work=dfco.fr|language=fr}}</ref> na timu ya taifa ya Nigeria . == Kazi == Oparanozie alianza kazi yake katika Bayelsa Queens katika Mashindano ya Wanawake ya Nigeria na kuhamia Delta Queens mnamo 2010. Kisha akatumia miezi 2 kwa mkopo katika Düvenciler Lisesispor katika Ligi ya Kwanza ya Soka ya Wanawake ya Uturuki mnamo 2011, kabla ya kurudi Delta Queens. Mnamo mwaka wa 2012, alijiunga na Rossiyanka kutoka Mashindano ya Soka ya Wanawake ya Urusi, akicheza mechi nne kwa ajili yao katika Ligi ya Mabingwa ya Wanawake ya UEFA ya 2012-13, akifunga bao moja. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/clubs/players/250031291--desire-oparanozie/|title=Player Champions League profile|publisher=[[UEFA]]|accessdate=30 June 2015}}</ref> Oparanozie alijiunga na klabu ya Bundesliga VfL Wolfsburg kwa msimu wa 2013-14, akisaini mkataba wa miaka miwili. <ref>{{Rejea tovuti|title=Neue Angreiferin|url=https://www.vfl-wolfsburg.de/info/frauen/aktuelles/detailseite/artikel/neue-angreiferin.html|publisher=vfl-wolfsburg.de|accessdate=13 June 2013|date=19 June 2013|language=de}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|author=Juchem|first=Markus|title=VfL Wolfsburg verpflichtet Desire Oparanozie|url=http://www.womensoccer.de/2013/06/13/vfl-wolfsburg-verpflichtet-desire-oparanozie/|publisher=WomenSoccer|accessdate=10 November 2016|date=13 June 2013|archivedate=28 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160328101037/http://www.womensoccer.de/2013/06/13/vfl-wolfsburg-verpflichtet-desire-oparanozie/}}</ref> Katika nusu ya kwanza ya msimu, alionekana katika mchezo mmoja tu, na zaidi alichezea timu ya pili ya Wolfsburg. Wakati wa baridi, baada ya nusu ya msimu, aliondoka Wolfsburg. <ref>{{Rejea tovuti|author=Juchem|first=Markus|title=VfL Wolfsburg trennt sich von Desire Oparanozie|url=http://www.womensoccer.de/2013/06/13/vfl-wolfsburg-verpflichtet-desire-oparanozie/|publisher=WomenSoccer|accessdate=10 November 2016|date=23 January 2014|archivedate=28 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160328101037/http://www.womensoccer.de/2013/06/13/vfl-wolfsburg-verpflichtet-desire-oparanozie/}}</ref> Mnamo tarehe 21 Februari 2014, Oparanozie alihamia Ataşehir Belediyespor kucheza nusu ya pili ya msimu katika Ligi ya Kwanza ya Soka ya Wanawake ya Uturuki. <ref name="tff1">{{Rejea tovuti|url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageId=30&kisiId=1684625|publisher=Türkiye Futbol Federasyonu|title=Futbolcular-Ugochi Desire Oparanozie|language=tr|accessdate=10 March 2014}}</ref> Kwa mwaka 2014-15 alijiunga na Guingamp wa Ligi Daraja la Kwanza ya Ufaransa, ambapo alijiunga na nahodha wa kimataifa wa Nigeria [[Evelyn Nwabuoku]] wakati wa msimu uliofuata. Kabla ya msimu wa 2019-20, Oparanozie aliteuliwa kuwa nahodha wa klabu na akaanza uongozi wake vizuri kwa ushindi dhidi ya Metz siku ya ufunguzi wa msimu. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://au.sports.yahoo.com/oparanozie-nigeria-striker-captains-guingamp-175853564.html|title=Oparanozie: Nigeria striker captains Guingamp to winning start against Metz|work=au.sports.yahoo.com|language=en-AU|accessdate=2019-09-20|archivedate=20 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190920150712/https://au.sports.yahoo.com/oparanozie-nigeria-striker-captains-guingamp-175853564.html}}</ref> Mnamo tarehe 30 Juni 2020, Dijon FCO ilitangaza kwamba alikuwa amesaini mkataba wa miaka 2. <ref name="twitter.com2">{{Rejea tovuti|url=https://twitter.com/dfco_officiel/status/1277986475011903489|accessdate=2020-06-30|work=Twitter|language=en}}</ref> <ref name="Désiré Oparanozie est Dijonnaise !2">{{Rejea tovuti|title=Désiré Oparanozie est Dijonnaise !|url=http://www.dfco.fr/articles/F6556438-57F6-4CCE-85EE-D6E61E8E700E|accessdate=2020-06-30|work=dfco.fr|language=fr}}</ref> Baada ya kuondoka Guingamp, kituo cha basi kimepewa jina la Oparanozie huko Guingamp na mashabiki wake baada ya kukaa kwake kwa muda mrefu katika klabu ya mpira wa miguu ya Ufaransa. <ref>{{Rejea tovuti|title=Denis Oparanozie Bus-stop|date=20 September 2020|url=https://www.mysportdab.com/2020/09/desire-oparanozie-bus-stop-in-france-named-after-super-falcons-player/|publisher=MySportDab|accessdate=20 September 2020}}</ref> Oparanozie alijiunga na klabu ya Ligi Kuu ya Wanawake ya China, Chuo Kikuu cha Wuhan Jianghan kwa msimu wa 2022. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://m.dongqiudi.com/article/2678742.html|title=乌谷西·笛希尔·奥帕拉诺奇加盟武汉·车谷江大队|publisher=Dongqiudi|language=zh|accessdate=10 April 2022}}</ref> == Kazi ya kimataifa == Akiwa mchezaji wa kimataifa wa vijana alifunga mabao 2 katika Kombe la Dunia la Wanawake wa FIFA U-20 la 2010 na mabao 3 katika mashindano ya 2012. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.fifa.com/u20womensworldcup/archive/germany2010/statistics/players/goal-scored.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161111062716/http://www.fifa.com/u20womensworldcup/archive/germany2010/statistics/players/goal-scored.html|archivedate=11 November 2016|title=Players – Top goals|publisher=FIFA|accessdate=10 November 2016}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.fifa.com/u20womensworldcup/archive/japan2012/statistics/players/goal-scored.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161111062834/http://www.fifa.com/u20womensworldcup/archive/japan2012/statistics/players/goal-scored.html|archivedate=11 November 2016|title=Players – Top goals|publisher=FIFA|accessdate=10 November 2016}}</ref> Oparanozie amekuwa mwanachama wa kawaida wa timu ya taifa ya Nigeria tangu 2010, akishiriki katika mashindano ya Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA ya 2011, 2015, na 2019. <ref>{{Rejea tovuti|title=Canada and Nigeria seek consolation win|url=https://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=255997/match=300144428/preview.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110707123638/http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=255997/match=300144428/preview.html|archivedate=7 July 2011|publisher=FIFA|accessdate=10 November 2016|date=4 July 2011}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Oparanozie: No words to explain this feeling|url=https://www.fifa.com/womensworldcup/news/y=2015/m=6/news=oparanozie-no-words-to-explain-this-feeling-2626257.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150611143902/http://www.fifa.com/womensworldcup/news/y=2015/m=6/news=oparanozie-no-words-to-explain-this-feeling-2626257.html|archivedate=11 June 2015|publisher=FIFA|accessdate=10 November 2016|date=9 June 2015}}</ref>Mnamo Aprili 2019, aliteuliwa kuwa nahodha wa Nigeria na kocha Thomas Dennerby ambaye alimsifu Oparanozie kwa 'nidhamu na tabia yake nzuri'. <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.brila.net/why-i-made-desire-oparanozie-super-falcons-captain-dennerby/|title=Why I made Desire Oparanozie Super Falcons Captain - Dennerby|author=Saliu|first=Mo|date=2019-04-12|work=Latest Sports News In Nigeria|language=en-US|accessdate=2019-09-20}}</ref> Mnamo tarehe 16 Juni 2023, alijumuishwa katika kikosi cha wachezaji 23 wa Nigeria kwa ajili ya Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA 2023. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ryan Dabbs|date=2023-06-14|title=Nigeria Women's World Cup 2023 squad: most recent call ups|url=https://www.fourfourtwo.com/features/nigeria-women-world-cup-2023-squad-team-roster-players|accessdate=2023-06-20|work=fourfourtwo.com|language=en}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1993]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Nigeria]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] j8094sqhpotnng0gg4s1t7jofpqskp9 Chinelo Okparanta 0 229292 1507464 2026-04-20T02:39:03Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Chinelo''' (alizaliwa 1981) ni mwandishi wa riwaya na mwandishi wa [[Hekaya|hadithi fupi]] kutoka Nigeria na Marekani . <ref>Mythili Rao, [https://www.thedailybeast.com/articles/2013/08/19/chinelo-okparanta-champion-of-the-stifled.html "Chinelo Okparanta: Champion of the Stifled"]. ''[[The Daily Beast]]'', August 19, 2013.</ref> Alizaliwa [[Port Harcourt]], [[Nigeria]], ambapo alilelewa <ref name="iowa">Rae Winkelstein-Duveneck, [http://www.iowareview.o...' 1507464 wikitext text/x-wiki '''Chinelo''' (alizaliwa 1981) ni mwandishi wa riwaya na mwandishi wa [[Hekaya|hadithi fupi]] kutoka Nigeria na Marekani . <ref>Mythili Rao, [https://www.thedailybeast.com/articles/2013/08/19/chinelo-okparanta-champion-of-the-stifled.html "Chinelo Okparanta: Champion of the Stifled"]. ''[[The Daily Beast]]'', August 19, 2013.</ref> Alizaliwa [[Port Harcourt]], [[Nigeria]], ambapo alilelewa <ref name="iowa">Rae Winkelstein-Duveneck, [http://www.iowareview.org/blog/religion-bible-and-personal-morality-interview-chinelo-okparanta "Religion, The Bible, and Personal Morality: An Interview with Chinelo Okparanta"], ''[[The Iowa Review]]'', March 19, 2013.</ref> hadi alipokuwa na umri wa miaka 10, alipohamia [[Marekani]] na familia yake. <ref>Ligaya Mishan, [https://www.nytimes.com/2013/09/15/books/review/happiness-like-water-by-chinelo-okparanta.html "How She Left: 'Happiness, Like Water,' by Chinelo Okparanta"] (review), ''[[The New York Times Book Review]]'', September 15, 2013.</ref> Alikua kama Shahidi wa Yehova, na mwaka wa 2012 aliangaziwa kama mmoja wa ''Granta'' ’s New Voices. <ref>{{Rejea tovuti|title=Chinelo Okparanta {{!}} Bookreporter.com|url=https://www.bookreporter.com/authors/chinelo-okparanta|accessdate=2025-12-30|work=www.bookreporter.com|language=en}}</ref> == Maisha ya awali == Chinelo Okparanta alizaliwa Port Harcourt, Nigeria, na akiwa na umri wa miaka 10 alihamia Marekani na familia yake. Alisoma katika Chuo Kikuu cha Jimbo la Pennsylvania ( Chuo cha Schreyer Honors ), Chuo Kikuu cha Rutgers na Warsha ya Waandishi ya Iowa . <ref name="iowa2">Rae Winkelstein-Duveneck, [http://www.iowareview.org/blog/religion-bible-and-personal-morality-interview-chinelo-okparanta "Religion, The Bible, and Personal Morality: An Interview with Chinelo Okparanta"], ''[[The Iowa Review]]'', March 19, 2013.</ref> Okparanta amechapisha hadithi fupi katika machapisho ikiwa ni pamoja na ''Granta'', <ref>{{Rejea tovuti|title=Chinelo Okparanta|url=https://granta.com/contributor/chinelo-okparanta/|work=Granta|language=en-US|accessdate=2020-05-28}}</ref> ''The New Yorker'', ''Tin House'', ''The Kenyon Review'', ''The Southern Review'', ''TriQuarterly'', ''Conjunctions'', ''Subtropics'' na ''The Coffin Factory'' . Insha zake zimeonekana katika ''Harper's Bazaar, Literary Hub, AGNI'', The Story Prize blog, na blogu ya Programu ya Uandishi ya Kimataifa ya Chuo Kikuu cha Iowa . <ref>{{Rejea tovuti|title=Books to read and see. Under the Udala Trees by Chinelo Okparanta.⁠|url=https://www.coachabilityfoundation.org/post/books-to-read-and-see-under-the-udala-trees-by-chinelo-okparantae281a0|author=Munllonch|first=Montse Domínguez i|date=2019-07-11|work=misitio|language=en|accessdate=2020-05-28}}</ref> Okparanta amefanya masomo ya ushirika au uprofesa wa kutembelea katika Chuo Kikuu cha Iowa, Chuo Kikuu cha Colgate, Chuo Kikuu cha Purdue, Chuo cha Jiji cha New York, na [[Chuo Kikuu cha Columbia]] . <ref>{{Rejea tovuti|title=New Voices in Fiction Reading by Chinelo Okparanta {{!}} UChicago Arts {{!}} The University of Chicago|url=https://arts.uchicago.edu/event/new-voices-fiction-reading-chinelo-okparanta|work=arts.uchicago.edu|accessdate=2020-05-28}}</ref> Alikuwa profesa msaidizi wa Uandishi wa Kiingereza na Ubunifu (Hadithi) katika Chuo Kikuu cha Bucknell, ambapo pia alikuwa Mtafiti wa Kitivo cha C. Graydon & Mary E. Rogers pamoja na Profesa Margaret Hollinshead Ley katika Ushairi na Uandishi wa Ubunifu hadi 2021. Kwa sasa ni profesa msaidizi wa Kiingereza na Mkurugenzi wa Programu katika Uandishi wa Ubunifu katika Chuo cha Swarthmore . <ref>{{Rejea tovuti|title=Swarthmore College Bulletin - Course Catalog. English Literature.|url=https://catalog.swarthmore.edu/preview_program.php?catoid=7&poid=263|accessdate=2021-07-07}}</ref> Mkusanyiko wake wa kwanza wa hadithi fupi, ''Happiness, Like Water'' (Granta Books na Houghton Mifflin Harcourt ), uliorodheshwa kwa muda mrefu kwa Tuzo ya Hadithi Fupi ya Kimataifa ya Frank O'Connor ya 2013, <ref>{{Rejea tovuti|title=Chinelo Okparanta: Interview|url=https://mosaicmagazine.org/chinelo-okparanta-interview/|authorlink=Nicole Dennis-Benn|first=Nicole Y.|author=Dennis-Benn|date=2014-07-22|work=Mosaic Literary Magazine|language=en-US|accessdate=2020-05-29}}</ref> ikiwa imefika fainali kwa Tuzo ya Hadithi Fupi ya Vijana wa Lions ya Maktaba ya Umma ya New York ya 2014, <ref>{{Rejea tovuti|title=Poetry and Prose February 20 {{!}} University of Houston Libraries|url=https://libraries.uh.edu/about/news/poetry-and-prose-february-20/|author=Services|first=UH Libraries Web|date=February 13, 2019|language=en|accessdate=2020-05-29}}</ref> na ilishinda Tuzo ya Fasihi ya Lambda ya 2014 kwa Hadithi za Wasagaji . Ameteuliwa kwa Ushirika wa Wasanii wa Marekani <ref>{{Rejea tovuti|title=Chinelo Okparanta|url=https://pen.org/user/chinelookparanta/|date=2014-03-07|work=PEN America|language=en|accessdate=2020-05-29}}</ref> na alikuwa amefika fainali kwa Tuzo ya Rolex Mentor na Protégé Arts Initiative in Fasihi ya 2014. <ref>{{Rejea tovuti|title=Lambda Literary Leadership Archives {{!}} Lambda Literary|date=July 17, 2018|url=https://www.lambdaliterary.org/team_member_position/lambda-literary-leadership/|language=en|accessdate=2020-05-29}}</ref> Heshima zingine ni pamoja na Tuzo ya Waandishi wa Jumuiya ya Midland ya 2013 (iliyofika fainali), <ref>{{Rejea tovuti|title=Celebrated young author to speak at PSU|url=https://pittstate.edu/news/2014/10/celebrated-young-author-to-speak-at-psu.html|work=pittstate|language=en|date=October 7, 2014|accessdate=2020-05-29}}</ref> Tuzo ya Caine ya 2013 kwa Uandishi wa Kiafrika (iliyofika fainali), na zaidi. <ref>{{Rejea tovuti|author=Brown, Keira|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130821121727/http://forbookssake.net/2013/07/16/the-missing-women-of-the-caine-prize/|url=http://forbookssake.net/2013/07/16/the-missing-women-of-the-caine-prize/|title=The Missing Women of the Caine Prize|work=For Books' Sake|date=July 16, 2013|archivedate=August 21, 2013}}</ref> Hadithi yake fupi "Fairness" ilijumuishwa mwaka wa 2014 katika The PEN/O. Hadithi za Tuzo za Henry, miongoni mwa hadithi fupi 20 za mwaka huu. <ref>[https://www.randomhouse.com/anchor/ohenry/spotlight/okparanta.html "The O. Henry Prize Stories {{!}} Chinelo Okparanto"], ''Author Spotlight'', Random House.</ref> ''Under the Udala Trees'' pia ilishinda Tuzo ya Kitabu cha Jessie Redmon Fauset cha 2016 katika Hadithi za Kubuni <ref>{{Rejea tovuti|title=Clarke's Books|url=http://www.clarkesbooks.co.za/books/browse/6|work=www.clarkesbooks.co.za|accessdate=2020-05-30|archivedate=February 24, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200224075024/http://www.clarkesbooks.co.za/books/browse/6}}</ref> na ilikuwa Uteuzi wa Mradi wa Amelia Bloomer wa 2017 wa Chama cha Maktaba ya Marekani . <ref>{{Rejea tovuti|title=2018 Permafrost Book Prize in Fiction – Permafrost Magazine|url=https://permafrostmag.uaf.edu/2018-permafrost-book-prize-in-fiction/|language=en-US|accessdate=2020-05-30}}</ref> Pia iliorodheshwa kwa Tuzo ya Fasihi ya Kimataifa ya Dublin ya 2017. <ref>{{Rejea tovuti|title=Under the Udala Trees {{!}} 2017 shortlist!|date=September 3, 2019|publisher=International Dublin Literary Award|url=https://dublinliteraryaward.ie/books/under-the-udala-trees/|language=en-US|accessdate=2020-05-30}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1981]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Waandishi]] 70kxzxciypymgyn7rhzu152cp81h8z6 Chika Anadu 0 229293 1507465 2026-04-20T02:56:05Z Godfavor22 83108 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Chika Anadu''' ni mtengenezaji wa filamu wa Nigeria anayejulikana zaidi kwa filamu ya ''B for Boy'' (2013). Pia ameandika na kutengeneza filamu kadhaa fupi. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|author=Vourlias|first=Christopher|title=Durban Festival: ‘Boy’ Helmer’s Path to Screen Full of Curves|url=https://variety.com/2014/film/festivals/durban-festival-boy-helmers-path-to-screen-full-of-curves-1201264472/|work=Variety|accessdate=18 February 2016}}</ref...' 1507465 wikitext text/x-wiki '''Chika Anadu''' ni mtengenezaji wa filamu wa Nigeria anayejulikana zaidi kwa filamu ya ''B for Boy'' (2013). Pia ameandika na kutengeneza filamu kadhaa fupi. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|author=Vourlias|first=Christopher|title=Durban Festival: ‘Boy’ Helmer’s Path to Screen Full of Curves|url=https://variety.com/2014/film/festivals/durban-festival-boy-helmers-path-to-screen-full-of-curves-1201264472/|work=Variety|accessdate=18 February 2016}}</ref> Filamu za Anadu zinajulikana kwa kushughulikia masuala ya ubaguzi wa kijinsia na shinikizo la kitamaduni linalozunguka mila nchini Nigeria. == Maisha ya awali == Chika Anadu alizaliwa Novemba 1980 katika [[Jimbo la Lagos]], lililoko katika mkoa wa kusini-magharibi mwa [[Nigeria]] . Alipokuwa na umri wa miaka 16, alihamia Uingereza kuendelea na masomo yake. Akiwa huko, alifanya Ngazi zake za 'A', akamaliza shahada yake ya kwanza katika Sheria na Uhalifu, na akapata Shahada ya Uzamili katika Masomo ya Kiafrika: Maendeleo ya Kibinadamu na Endelevu. <ref>{{Rejea tovuti|author=Ellerson|first=Beti|title=A Glance at Cannes: The Festival Residency|url=http://africanwomenincinema.blogspot.ca/2011/05/glance-at-cannes-festival-residency.html|work=African Women in Cinema Blog|accessdate=22 February 2016}}</ref> Katika mahojiano na Chuo cha Filamu cha New York, Anadu anasema kwamba alipenda filamu katika maisha yake yote ya awali hadi 2006 ndipo alipofikiria kuwa mkurugenzi kama kazi halisi kwake. Anadu alirudi Nigeria mwaka 2006 kukamilisha programu yake ya Kikosi cha Huduma ya Vijana cha Kitaifa (NYSC), programu ya lazima ya serikali kwa raia wa Nigeria wenye shahada za chuo kikuu. Wakati wa kukaa kwake, alitazama filamu ya Kiitaliano ''ya Cinema Paradiso'' (1988) na akavutiwa na hamu ya kuwa mkurugenzi. <ref>{{Rejea tovuti|author=Zurko|first=Nick|title=It all Starts With a Script|url=https://www.nyfa.edu/student-resources/it-all-starts-with-a-script-an-interview-with-chika-anadu/|publisher=New York Film Academy|accessdate=9 February 2016}}</ref> == Kazi == Anadu alirudi Nigeria mwaka wa 2008 na kuanza kufanya kazi katika utengenezaji wa TV na Filamu. Hakuridhika na uzoefu wake, Anadu alianza kuandika na kupiga filamu zake fupi mnamo Oktoba na Novemba 2009. <ref>{{Rejea tovuti|author=Obenson|first=Tambay|title=Chika Anadu Wins AFI Fest 2013 Breakthrough Award w/ Feature Debut B For Boy|url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/chika-anadu-wins-afi-fest-2013-breakthrough-award-w-feature-debut-b-for-boy|publisher=Indiewire|accessdate=22 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306175816/http://blogs.indiewire.com/shadowandact/chika-anadu-wins-afi-fest-2013-breakthrough-award-w-feature-debut-b-for-boy|archivedate=6 March 2016}}</ref> Filamu yake ya kwanza fupi, ''Epilogue'' (2009), ilionyeshwa katika Tamasha la Filamu Nyeusi la San Diego la 2010 nchini Marekani. ''Ava'' (2010) ilionyeshwa katika Kona ya Filamu Fupi ya [[Tamasha la Filamu la Cannes]] mwaka wa 2010. <ref>{{Rejea tovuti|title=Epilogue|url=http://nigercultures.net/en/file.film.epilogue.13880.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306012110/http://nigercultures.net/en/file.film.epilogue.13880.html|archivedate=March 6, 2016|publisher=Nigercultures|accessdate=25 February 2016}}</ref> Mnamo 2010, Chuo cha Filamu cha New York kilikuja Nigeria kwa mara ya kwanza, kikitoa warsha za mwezi mmoja katika uongozaji, uigizaji, uandishi wa filamu, na kazi za kamera. Anadu alichagua kujiandikisha katika warsha ya uandishi wa filamu badala ya uongozaji, licha ya kujua kwamba alitaka kuwa mkurugenzi. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|author=Bennett|first=Kim|title=Filmmaker Chika Anadu Creates Dialogue for Change With B For Boy|url=http://seattlemedium.com/filmmaker-chika-anadu-creates-dialogue-for-change-with-b-for-boy/|work=The Seattle Medium|accessdate=25 February 2016}}</ref> Wakati huu, Anadu aliomba Programu ya Makazi ya Cannes Cinéfondation huko Paris. Uwasilishaji wa filamu ya kurasa 14 ambayo ilikuwa sehemu ya uwasilishaji wake ulikuwa msingi wa kile ambacho kingekuwa filamu yake ya kwanza yenye urefu wa vipengele, ''B for Boy'' (2013). Anadu alipata moja kati ya nafasi sita na kuhamia Paris kushiriki. Aliandika filamu ya ''B for Boy'' (2013) wakati wa kukaa kwake kwa wiki mbili na nusu. <ref name=":1" /> Anadu alitengeneza filamu hiyo na kampuni yake huru ya No Blondes Production. Filamu hiyo ilipigwa picha katika siku 17, huku Anadu akifanya kazi kama mkurugenzi, mwandishi, mtayarishaji, mkurugenzi wa waigizaji, skauti wa eneo, mhasibu, na wakili. Filamu hiyo ilifadhiliwa kikamilifu na pesa za familia, familia ya Anadu ikichangia 70% ya gharama, huku familia ya mwenzake mtayarishaji Arie Esiri ikichangia 30% iliyobaki <ref name=":12">{{Rejea tovuti|author=Bennett|first=Kim|title=Filmmaker Chika Anadu Creates Dialogue for Change With B For Boy|url=http://seattlemedium.com/filmmaker-chika-anadu-creates-dialogue-for-change-with-b-for-boy/|work=The Seattle Medium|accessdate=25 February 2016}}</ref> ''B for Boy'' (2013) ilianza kuonyeshwa kimataifa katika Tamasha la Filamu la BFI London mnamo 2013. Pia ilionyeshwa katika Tamasha la AFI ambapo ilishinda Tuzo ya AFI Fest 2013 Breakthrough kwa zawadi ya pesa taslimu ya $5,000. Onyesho la kwanza la filamu hiyo Afrika Kusini lilifanyika Durban mnamo Julai 19, 2014. <ref name=":02">{{Rejea tovuti|author=Vourlias|first=Christopher|title=Durban Festival: ‘Boy’ Helmer’s Path to Screen Full of Curves|url=https://variety.com/2014/film/festivals/durban-festival-boy-helmers-path-to-screen-full-of-curves-1201264472/|work=Variety|accessdate=18 February 2016}}</ref> == Marejeo == [[Jamii:Waliozaliwa 1980]] [[Jamii:Watayarishaji filamu wa Nigeria]] gwivmwjnp6wpeu5ws41pbc4bo1fbkoo William Herbert Hunt 0 229294 1507466 2026-04-20T03:32:59Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''William Herbert Hunt''' (Alizaliwa [[Machi 6]], [[1929]] – Alifariki [[Aprili 9]], [[2024]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya mafuta na mwanachama wa familia tajiri ya Hunt.<ref>{{cite web |title=William Herbert Hunt |url=https://www.forbes.com/profile/william-herbert-hunt/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Yeye pamoja na kaka zake Nelson Bunker Hunt na Lamar Hunt walijaribu kudhibiti soko la fedha...' 1507466 wikitext text/x-wiki '''William Herbert Hunt''' (Alizaliwa [[Machi 6]], [[1929]] – Alifariki [[Aprili 9]], [[2024]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]] katika sekta ya mafuta na mwanachama wa familia tajiri ya Hunt.<ref>{{cite web |title=William Herbert Hunt |url=https://www.forbes.com/profile/william-herbert-hunt/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Yeye pamoja na kaka zake Nelson Bunker Hunt na Lamar Hunt walijaribu kudhibiti soko la fedha la kimataifa (silver) lakini walishindwa.<ref>{{cite web |title=William Herbert Hunt |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-20}}</ref> Kwa mujibu wa ''Forbes'', kufikia Aprili [[2024]], utajiri wake ulikadiriwa kuwa dola bilioni 5.3.<ref>{{cite web |title=William Herbert Hunt |url=https://www.forbes.com/profile/william-herbert-hunt/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1929]] [[Jamii:Waliofariki 2024]] sfs81jyh96wds4elzzcl9arpqpqgjro Ray Lee Hunt 0 229295 1507467 2026-04-20T03:38:41Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ray Lee Hunt''' (Alizaliwa [[1943]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref name="forbes">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/ray-lee-hunt/|title=Ray Lee Hunt|website=Forbes}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1943]] [[Jamii:Watu walio hai]]' 1507467 wikitext text/x-wiki '''Ray Lee Hunt''' (Alizaliwa [[1943]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea nchini [[Marekani]].<ref name="forbes">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/ray-lee-hunt/|title=Ray Lee Hunt|website=Forbes}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1943]] [[Jamii:Watu walio hai]] jv3v9qsnxebi8pybk3jmsrlnvl6zh19 Jon Huntsman Sr. 0 229296 1507468 2026-04-20T03:49:44Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jon Meade Huntsman Sr.''' (Alizaliwa [[Juni 21]], [[1937]] – Alifariki [[Februari 2]], [[2018]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Jon Huntsman Sr. |url=https://www.forbes.com/profile/jon-huntsman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti mtendaji wa ''Huntsman Corporation'', kampuni ya kimataifa ya utengenezaji na uuzaji wa kemikali maalum.<ref>{{cite we...' 1507468 wikitext text/x-wiki '''Jon Meade Huntsman Sr.''' (Alizaliwa [[Juni 21]], [[1937]] – Alifariki [[Februari 2]], [[2018]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Jon Huntsman Sr. |url=https://www.forbes.com/profile/jon-huntsman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Alikuwa mwanzilishi na mwenyekiti mtendaji wa ''Huntsman Corporation'', kampuni ya kimataifa ya utengenezaji na uuzaji wa kemikali maalum.<ref>{{cite web |title=Jon Huntsman Sr. |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-20}}</ref> Plastiki za Huntsman hutumika katika vitu mbalimbali vya kila siku, ikiwemo (zamani) vyombo vya aina ya "clamshell" kwa ajili ya hambaga za McDonald's.<ref>{{cite web |title=Jon Huntsman Sr. |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-20}}</ref> Mchango wake wa hisani ulizidi dola bilioni 1.5, ukilenga katika utafiti wa saratani, programu katika vyuo mbalimbali, na misaada kwa [[Armenia]].<ref>{{cite web |title=Jon Huntsman Sr. |url=https://www.forbes.com/profile/jon-huntsman/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1937]] [[Jamii:Waliofariki 2018]] 0udzpbsdssyimatt6eo1koe2btia4i3 Makhadzi (singer) 0 229297 1507469 2026-04-20T03:58:46Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ndivhudzannyi Ralivhona''' (amezaliwa 30 Juni 1996<ref>{{cite news|location=Zambia|url=[https://zambianews365.com/makhadzi-celebrates/?amp|title=Makhadzi](https://zambianews365.com/makhadzi-celebrates/?amp|title=Makhadzi) celebrates 26th Birthday|publisher=Zambianews365|date=2022-06-30|first=Omars|last=Lunga|language=en|access-date=2022-06-30|archive-date=1 July 2022|archive-url=[https://web.archive.org/web/20220701095356/https://zambianews365.com/makha...' 1507469 wikitext text/x-wiki '''Ndivhudzannyi Ralivhona''' (amezaliwa 30 Juni 1996<ref>{{cite news|location=Zambia|url=[https://zambianews365.com/makhadzi-celebrates/?amp|title=Makhadzi](https://zambianews365.com/makhadzi-celebrates/?amp|title=Makhadzi) celebrates 26th Birthday|publisher=Zambianews365|date=2022-06-30|first=Omars|last=Lunga|language=en|access-date=2022-06-30|archive-date=1 July 2022|archive-url=[https://web.archive.org/web/20220701095356/https://zambianews365.com/makhadzi-celebrates/?amp|url-status=live}}](https://web.archive.org/web/20220701095356/https://zambianews365.com/makhadzi-celebrates/?amp|url-status=live}})</ref>), anayejulikana kwa jina la kisanii '''Makhadzi''', ni mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mcheza dansi kutoka [[Afrika Kusini]]. Alizaliwa na kukulia Ha-Mashamba, [[Limpopo]], na alianza kazi yake akiwa na umri wa miaka 12 kama mcheza dansi kabla ya kuanza rasmi muziki akiwa mwimbaji. Akiwa bado shuleni alisaini mkataba na Rita Dee Entertainment na kutoa albamu ''Muhwalo Uya Ndemela'' mwaka 2015. Alipata umaarufu wa ndani baada ya kutoa wimbo wake "Tshanda Vhuya" mwaka 2017. Albamu yake ya pili ya studio ''Matorokisi'' (2019) ilishika nafasi ya pili nchini Afrika Kusini. Albamu yake ya tatu ya studio ''Kokovha'' (2020) ilikuwa mojawapo ya mafanikio yake makubwa na ilishika nafasi ya kwanza katika chati za albamu za iTunes Afrika Kusini. Albamu hiyo ilijumuisha nyimbo maarufu kama "Amadoda", "Mphemphe", "Kokovha" na "Tshikwama".<ref>{{cite web|title=Kokovha – Makhadzi {{!}} Top Charts|url=[https://www.top-charts.com/r/kokovha-makhadzi|work=Top](https://www.top-charts.com/r/kokovha-makhadzi|work=Top) Charts|access-date=4 July 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=[https://web.archive.org/web/20210604100517/https://www.top-charts.com/r/kokovha-makhadzi|url-status=live}}](https://web.archive.org/web/20210604100517/https://www.top-charts.com/r/kokovha-makhadzi|url-status=live}})</ref> Albamu yake ya nne ''African Queen'' (2021) ilipewa hadhi ya dhahabu nchini Afrika Kusini.<ref>{{cite news| location=South Africa|language=en-ZA|url-access=subscription| access-date =2024-07-23| title=Makhadzi celebrates music milestone {{!}} Channel| first=Nokuthula|last=Zwane|publisher=Channel24|url=[https://www.news24.com/amp/channel/the-juice/news/makhadzi-celebrates-music-milestone-20220610}}](https://www.news24.com/amp/channel/the-juice/news/makhadzi-celebrates-music-milestone-20220610}})</ref> Albamu yake ya tano ''African Queen 2.0'' (2022) ilifikia nafasi ya kwanza nchini Afrika Kusini. == Maisha ya awali == Makhadzi alizaliwa katika kijiji kidogo cha Ha-Mashamba Tshivhangani, karibu na Elim katika mkoa wa [[Limpopo]]. Baada ya wazazi wake kutengana, yeye pamoja na ndugu zake wawili waliishi na mama yao. Alimaliza elimu ya sekondari (Kidato cha Sita) katika Mukula Integrated School. Pia alipata stashahada katika Mahusiano ya Umma (Public Relations) na anaendelea kusoma sanaa ya maigizo.<ref name="auto">{{Cite web|url=[https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2019-08-13-songbird-makhadzi-promises-fireworks-at-royal-heritage-festival-in-venda/|title=Songbird](https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2019-08-13-songbird-makhadzi-promises-fireworks-at-royal-heritage-festival-in-venda/|title=Songbird) Makhadzi promises fireworks at Royal Heritage Festival in Venda|website=SowetanLIVE|access-date=10 October 2019|archive-date=10 October 2019|archive-url=[https://web.archive.org/web/20191010144225/https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2019-08-13-songbird-makhadzi-promises-fireworks-at-royal-heritage-festival-in-venda/|url-status=live}}](https://web.archive.org/web/20191010144225/https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2019-08-13-songbird-makhadzi-promises-fireworks-at-royal-heritage-festival-in-venda/|url-status=live}})</ref> == Kazi ya muziki == Makhadzi alianza kazi yake ya muziki akiwa na umri wa miaka 13, akitumbuiza katika vituo vya daladala na kupata kipato kupitia michango ya watazamaji.<ref>{{cite web|title=Makhadzi on her hectic past, being exploited and singing at taxi ranks|url=[https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2020-09-01-makhadzi-on-her-hectic-past-being-exploited-and-singing-at-taxi-ranks/|first=Chrizelda|last=Kekana|date=1](https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2020-09-01-makhadzi-on-her-hectic-past-being-exploited-and-singing-at-taxi-ranks/|first=Chrizelda|last=Kekana|date=1) September 2020|work=Times LIVE|access-date=4 July 2021|archive-date=9 July 2021|archive-url=[https://web.archive.org/web/20210709184133/https://www.timeslive.co.za/amp/tshisa-live/tshisa-live/2020-09-01-makhadzi-on-her-hectic-past-being-exploited-and-singing-at-taxi-ranks/|url-status=live}}](https://web.archive.org/web/20210709184133/https://www.timeslive.co.za/amp/tshisa-live/tshisa-live/2020-09-01-makhadzi-on-her-hectic-past-being-exploited-and-singing-at-taxi-ranks/|url-status=live}})</ref> Mwaka 2010 alijiunga na kundi la muziki la Makhirikhiri kama mcheza dansi. Baadaye aliacha dansi na kuanza kujikita katika muziki wake mwenyewe, akitoa albamu kadhaa kwa kujitegemea ikiwemo ''Muvhango'' (2009), ''Ndo Tshinya Ni?'' (2011) na ''Litshani u Ntsala Murahu'' (2012). Mwaka 2014 alitoa albamu ''Rita Dee''. Mwaka 2015 alisaini mkataba na Rita Dee Entertainment na kutoa albamu ''Muhwalo Uya Ndemela''. Mwaka uliofuata alitoa albamu ''Yo Shoma'' (2017), ambayo ilishinda tuzo kadhaa za muziki. === 2019–2020: ''Matorokisi'' na ''Kokovha'' === Wimbo wake maarufu "Matorokisi" (2019) ulimletea mafanikio makubwa. Albamu yake ''Matorokisi'' ilitolewa tarehe 1 Novemba 2019 na kushika nafasi ya pili katika chati za muziki nchini. Mwaka 2019 alishirikishwa na Master KG katika wimbo "Tshikwama". Baadaye alisaini mkataba na Open Mic Productions. Mnamo 16 Oktoba 2020 alitoa albamu ''Kokovha'', iliyopata mafanikio makubwa na kushirikisha wasanii kama [[Jah Prayzah]] na [[Sho Madjozi]]. === 2021–2022 === Mwaka 2021 alitoa wimbo "Mjolo" akimshirikisha Mlindo the Vocalist. Pia alitoa wimbo "Ghanama" uliopata hadhi ya platinamu. Albamu yake ''African Queen'' ilitolewa mwaka 2021 na kuwashirikisha wasanii kama Cassper Nyovest na Kabza De Small. Mwaka 2022 alitoa EP ''Pain Ya Jealous'' iliyopata hadhi ya dhahabu, na pia albamu ''African Queen 2.0''. === 2023–sasa === Mwaka 2023 aliondoka Open Mic Productions na kuanzisha lebo yake binafsi ''Makhadzi Entertainment''. Albamu yake ''Mbofholowo'' ilitolewa mwaka 2023 na kupata mafanikio makubwa, ikiwemo kufikia usikilizwaji milioni moja ndani ya siku mbili. Mwaka 2024 alitoa wimbo "Number 1" akimshirikisha Iyanya, uliopata mafanikio makubwa kwenye chati. == Biashara == Mwaka 2021 alizindua chapa ya viatu ya Kokovha kwa kushirikiana na Kicks Sportwear katika Mall of Africa. Pia mwaka 2022 alianzisha bidhaa ya losheni ya mwili iitwayo Mavoda. == Diskografia == Makhadzi discography === Albamu za studio === * ''Shumela Venda'' (2019) * ''Matorokisi'' (2019) * ''Kokovha'' (2020) * ''African Queen'' (2021) * ''African Queen 2.0'' (2022) * ''Mbofholowo'' (2023) * ''Miracle Child'' (2024) * ''Sesi Ka Rose'' (2025) === EP === * ''Pain Ya Jealous'' (2022) * ''Win is a Win'' (2025) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1996|}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] lgn4qygrwwjfavfxrkyvd45yudl0unc Dean Burmester 0 229298 1507470 2026-04-20T05:23:00Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Dean Burmester''' (alizaliwa [[2 Juni]] [[1989]]) ni mchezaji wa kulipwa wa gofu kutoka [[Afrika Kusini]]. Anacheza katika LIV Golf League, na pia amewahi kuwa na hadhi ya kushiriki kwenye European Tour na Sunshine Tour. Hapo awali, aliwahi kucheza kwenye PGA Tour. Kwa kifupi, ni mmoja wa wachezaji wa gofu wa Afrika Kusini wanaoshiriki mashindano ya kimataifa katika ligi mbalimbali kubwa za gofu.<ref>{{cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/now...' 1507470 wikitext text/x-wiki '''Dean Burmester''' (alizaliwa [[2 Juni]] [[1989]]) ni mchezaji wa kulipwa wa gofu kutoka [[Afrika Kusini]]. Anacheza katika LIV Golf League, na pia amewahi kuwa na hadhi ya kushiriki kwenye European Tour na Sunshine Tour. Hapo awali, aliwahi kucheza kwenye PGA Tour. Kwa kifupi, ni mmoja wa wachezaji wa gofu wa Afrika Kusini wanaoshiriki mashindano ya kimataifa katika ligi mbalimbali kubwa za gofu.<ref>{{cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/now-pga-tour-dean-burmester-wants-put-name-next-tiger-woods|title=Now on PGA Tour, Dean Burmester wants to put name next to Tiger Woods|work=Golf Channel|first=Brentley|last=Romine|date=2 October 2022|access-date=24 May 2023|archive-date=24 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524193446/https://www.golfchannel.com/news/now-pga-tour-dean-burmester-wants-put-name-next-tiger-woods|url-status=live}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1989]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Watu walio hai]] 8w6wa4pzaqxzxjulzd1qw4lno9iq1pi Tienie Burger 0 229299 1507471 2026-04-20T05:27:47Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Martinus Abraham Burger''' (alizaliwa [[1 Novemba]] [[1993]]) ni mchezaji wa raga kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Anachezea klabu ya Southern Kings katika mashindano ya Pro14. Nafasi zake za kawaida uwanjani ni lock au flanker.<ref name="Border 15-32 Toyota Free State">{{SA Rugby Match Centre|id=110464|homeid=15284|awayid=15234|leagueid=1434|hometeam=Border|homescore=15|awayscore=32|awayteam=Toyota Free State|matchdate=20 July 2013|date=2 Decem...' 1507471 wikitext text/x-wiki '''Martinus Abraham Burger''' (alizaliwa [[1 Novemba]] [[1993]]) ni mchezaji wa raga kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Anachezea klabu ya Southern Kings katika mashindano ya Pro14. Nafasi zake za kawaida uwanjani ni lock au flanker.<ref name="Border 15-32 Toyota Free State">{{SA Rugby Match Centre|id=110464|homeid=15284|awayid=15234|leagueid=1434|hometeam=Border|homescore=15|awayscore=32|awayteam=Toyota Free State|matchdate=20 July 2013|date=2 December 2016}}</ref> == Marejeo == {{reflist|colwidth=30em}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1993]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] aefn29h3xo3oxt9tsa542hggijuoj6a Lynette Burger 0 229300 1507472 2026-04-20T05:32:37Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Lynette Burger''' (alizaliwa [[4 Novemba]] [[1980]]) ni [[mwanariadha]] wa zamani wa mbio za [[Baisikeli|baiskeli]] za barabarani kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Aliiwakilisha nchi yake katika UCI Road World Championships 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.procyclingstats.com/rider/Lynette_Burger|title=Lynette Burger|accessdate=7 February 2015|work=procyclingstats.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inthebunch.co.za/riders/lynette-burger/|t...' 1507472 wikitext text/x-wiki '''Lynette Burger''' (alizaliwa [[4 Novemba]] [[1980]]) ni [[mwanariadha]] wa zamani wa mbio za [[Baisikeli|baiskeli]] za barabarani kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Aliiwakilisha nchi yake katika UCI Road World Championships 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.procyclingstats.com/rider/Lynette_Burger|title=Lynette Burger|accessdate=7 February 2015|work=procyclingstats.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inthebunch.co.za/riders/lynette-burger/|title=Lynette Burger {{!}} Biography, statistics & news – In the Bunch|website=inthebunch.co.za|access-date=27 January 2020}}</ref> Katika mafanikio yake, alishinda mashindano ya ''National Classic Cycle Race'' na ''Tshwane Diamond Classic'' mwaka 2019. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1980]] [[Jamii:Watu walio hai]] tt63nbl1yhrsz0xt8oyj63k2zi1ek1m Roelf Beukes 0 229301 1507473 2026-04-20T05:41:55Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Roelf Beukes''' ni Luteni Jenerali mstaafu wa [[Afrika Kusini]]. Alijiunga na South African Air Force mwaka 1969 na baadaye akahudumu kama Mkuu wa Jeshi la Anga la Afrika Kusini.<ref>{{cite web|url=http://www.whoswhosa.co.za/roelof-beukes-2289|title=Roelof Beukes|website=Who's Who SA}}</ref> == Marejeo == {{Reflist|30em}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]]' 1507473 wikitext text/x-wiki '''Roelf Beukes''' ni Luteni Jenerali mstaafu wa [[Afrika Kusini]]. Alijiunga na South African Air Force mwaka 1969 na baadaye akahudumu kama Mkuu wa Jeshi la Anga la Afrika Kusini.<ref>{{cite web|url=http://www.whoswhosa.co.za/roelof-beukes-2289|title=Roelof Beukes|website=Who's Who SA}}</ref> == Marejeo == {{Reflist|30em}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] rbw65v57vo1dr5xo7exyzluo9qf1uut Adam Burdett 0 229302 1507474 2026-04-20T05:45:41Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Adam Francis Burdett''' (alizaliwa [[20 Agosti]] [[1882]] – [[4 Novemba]] [[1918]]) alikuwa mchezaji wa raga kutoka [[Afrika Kusini]], mzaliwa wa Oudtshoorn. Alikuwa sehemu ya ziara ya raga ya Afrika Kusini ya mwaka 1906–07, inayojulikana kama ziara ya kwanza ya “Springboks”. Alipata “caps” mbili mwezi Novemba 1906, akicheza dhidi ya Scotland national rugby union team na Ireland national rugby union team. Pia aliichezea timu ya Western Prov...' 1507474 wikitext text/x-wiki '''Adam Francis Burdett''' (alizaliwa [[20 Agosti]] [[1882]] – [[4 Novemba]] [[1918]]) alikuwa mchezaji wa raga kutoka [[Afrika Kusini]], mzaliwa wa Oudtshoorn. Alikuwa sehemu ya ziara ya raga ya Afrika Kusini ya mwaka 1906–07, inayojulikana kama ziara ya kwanza ya “Springboks”. Alipata “caps” mbili mwezi Novemba 1906, akicheza dhidi ya Scotland national rugby union team na Ireland national rugby union team. Pia aliichezea timu ya Western Province. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, alihudumu kama nahodha katika South African Service Corps, na aliuawa mwaka 1918 akiwa vitani. Alikuwa na urefu wa futi 5 na inchi 10, na uzito wa stone 12 na pauni 9. {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1982]] [[Jamii:Waliofariki 1918]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] 2jrq8b0efx36zppyld205aprftj40a8 Vicente del Bosque 0 229303 1507475 2026-04-20T05:46:26Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Vicente del Bosque González, Marquis wa kwanza wa Del Bosque''' (alizaliwa tarehe [[23 Desemba]], [[1950]) ni [[kocha]] mstaafu wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] na mchezaji wa zamani. Anachukuliwa kuwa mmoja wa makocha bora zaidi wa wakati wote.<ref>{{cite web|title=Greatest Managers, No. 11: Del Bosque|date=6 August 2013|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/1511147/greatest-managersno-11-vicente-del-bosque|access-date=7 February 2015}}...' 1507475 wikitext text/x-wiki '''Vicente del Bosque González, Marquis wa kwanza wa Del Bosque''' (alizaliwa tarehe [[23 Desemba]], [[1950]) ni [[kocha]] mstaafu wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] na mchezaji wa zamani. Anachukuliwa kuwa mmoja wa makocha bora zaidi wa wakati wote.<ref>{{cite web|title=Greatest Managers, No. 11: Del Bosque|date=6 August 2013|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/1511147/greatest-managersno-11-vicente-del-bosque|access-date=7 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football-legends/vicente-del-bosque-gonzalez|title=Del Bosque|access-date=26 January 2016|work=Real Madrid Club de Fútbol}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1950|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] kejdmlovlge5l5abrehujll2u95koaw 1507476 1507475 2026-04-20T05:47:14Z Christina Charles 71406 1507476 wikitext text/x-wiki '''Vicente del Bosque González, Marquis wa kwanza wa Del Bosque''' (alizaliwa tarehe [[23 Desemba]], [[1950]]) ni [[kocha]] mstaafu wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] na mchezaji wa zamani. Anachukuliwa kuwa mmoja wa makocha bora zaidi wa wakati wote.<ref>{{cite web|title=Greatest Managers, No. 11: Del Bosque|date=6 August 2013|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/1511147/greatest-managersno-11-vicente-del-bosque|access-date=7 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football-legends/vicente-del-bosque-gonzalez|title=Del Bosque|access-date=26 January 2016|work=Real Madrid Club de Fútbol}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1950|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] abb9wpczuftbiy6do8w3xx512x6xa23 Anne Kiguta 0 229304 1507477 2026-04-20T05:47:52Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Anne Kiguta''' (amezaliwa tarehe [[21 Novemba]] [[1984]]) ni [[mwandishi]] wa habari wa zamani wa Kenya, mtangazaji wa vipindi vya majadiliano na msomaji wa habari. Aliwahi kuendesha kipindi cha siasa katika K24 TV kila Jumapili saa 3 usiku. Pia amewahi kufanya kazi katika Hope FM, Capital FM, Kenya Television Network (KTN), na Citizen TV. == Maisha ya awali na elimu == Anne Kiguta alizaliwa [[Nairobi]], [[Kenya]], katika familia iliyojikita katika ima...' 1507477 wikitext text/x-wiki '''Anne Kiguta''' (amezaliwa tarehe [[21 Novemba]] [[1984]]) ni [[mwandishi]] wa habari wa zamani wa Kenya, mtangazaji wa vipindi vya majadiliano na msomaji wa habari. Aliwahi kuendesha kipindi cha siasa katika K24 TV kila Jumapili saa 3 usiku. Pia amewahi kufanya kazi katika Hope FM, Capital FM, Kenya Television Network (KTN), na Citizen TV. == Maisha ya awali na elimu == Anne Kiguta alizaliwa [[Nairobi]], [[Kenya]], katika familia iliyojikita katika imani ya Kikristo na shughuli za kusaidia jamii. Yeye ni mtoto wa mwisho kati ya mabinti wanne. Mama yake alikuwa akihudumia wagonjwa kupitia huduma za hospitali na kuwapatia chakula. Alisoma katika Shule ya Msingi ya St. Christopher kabla ya kujiunga na Rusinga High School jijini Nairobi kuanzia kidato cha kwanza hadi cha sita. Baadaye alihudhuria Daystar University ambako alipata shahada ya Mawasiliano ya Umma na Vyombo vya Habari mwaka 2008. == Kazi == Akiwa na umri wa miaka 18, Kiguta alipata fursa ya kufanya kazi katika redio ya kanisa (Hope FM) baada ya kuhimizwa kujaribu majaribio ya utangazaji. Hapo alianza kazi kama mtangazaji na mtayarishaji wa vipindi kama Plug In na Top 40 Countdown. Pia alifanya mafunzo ya uandishi wa habari akiripoti matukio ya uhalifu, jambo lililochochea mapenzi yake kwa taaluma hiyo. Baadaye alijiunga na Capital FM kama msomaji wa habari na mwandishi kabla ya kupata mafanikio makubwa kwenye televisheni. Mwaka 2013 alijiunga na Royal Media Services kama Meneja wa Kidijitali na msomaji mkuu wa habari. Kwa sasa, yeye ni mmiliki wa kampuni ya ushauri wa mawasiliano iitwayo AK Consulting. Pia huandaa na kuendesha kipindi cha siasa Punchline kinachorushwa na K24 TV, kikijadili masuala ya kisiasa na kiuchumi ya Kenya na Afrika. Katika kazi yake, amewahi kuwahoji viongozi mbalimbali wa dunia akiwemo Rais wa zamani wa Kenya Uhuru Kenyatta, aliyekuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan, na mwanaharakati wa haki za kiraia Jesse Jackson. == Maisha binafsi == Anne Kiguta ni mama wa watoto watatu. == Kazi za kijamii == Mbali na uandishi wa habari, Kiguta ni msemaji, mshauri na mlezi wa vijana, hasa wanawake na wasichana. Amehusika katika programu za kuwalea wasichana kupitia miradi mbalimbali nchini Kenya. Pia ni mtetezi wa lishe bora kwa watoto akishirikiana na Save the Children. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1984}} [[Jamii:Waandishi wa habari wa Kenya]] [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] 2wq1gt503dl8yhtuobhix5zgjtd15f8 1507478 1507477 2026-04-20T05:48:53Z Valuegirl 87699 1507478 wikitext text/x-wiki '''Anne Kiguta''' (amezaliwa tarehe [[21 Novemba]] [[1984]]) ni [[mwandishi]] wa habari wa zamani wa Kenya, mtangazaji wa vipindi vya majadiliano na msomaji wa habari. Aliwahi kuendesha kipindi cha siasa katika K24 TV kila Jumapili saa 3 usiku. Pia amewahi kufanya kazi katika Hope FM, Capital FM, Kenya Television Network (KTN), na Citizen TV. == Maisha ya awali na elimu == Anne Kiguta alizaliwa [[Nairobi]], [[Kenya]], katika familia iliyojikita katika imani ya Kikristo na shughuli za kusaidia jamii. Yeye ni mtoto wa mwisho kati ya mabinti wanne. Mama yake alikuwa akihudumia wagonjwa kupitia huduma za hospitali na kuwapatia chakula. Alisoma katika Shule ya Msingi ya St. Christopher kabla ya kujiunga na Rusinga High School jijini Nairobi kuanzia kidato cha kwanza hadi cha sita. Baadaye alihudhuria Daystar University ambako alipata shahada ya Mawasiliano ya Umma na Vyombo vya Habari mwaka 2008. == Kazi == Akiwa na umri wa miaka 18, Kiguta alipata fursa ya kufanya kazi katika redio ya kanisa (Hope FM) baada ya kuhimizwa kujaribu majaribio ya utangazaji. Hapo alianza kazi kama mtangazaji na mtayarishaji wa vipindi kama Plug In na Top 40 Countdown. Pia alifanya mafunzo ya uandishi wa habari akiripoti matukio ya uhalifu, jambo lililochochea mapenzi yake kwa taaluma hiyo. Baadaye alijiunga na Capital FM kama msomaji wa habari na mwandishi kabla ya kupata mafanikio makubwa kwenye televisheni. Mwaka 2013 alijiunga na Royal Media Services kama Meneja wa Kidijitali na msomaji mkuu wa habari. Kwa sasa, yeye ni mmiliki wa kampuni ya ushauri wa mawasiliano iitwayo AK Consulting. Pia huandaa na kuendesha kipindi cha siasa Punchline kinachorushwa na K24 TV, kikijadili masuala ya kisiasa na kiuchumi ya Kenya na Afrika. Katika kazi yake, amewahi kuwahoji viongozi mbalimbali wa dunia akiwemo Rais wa zamani wa Kenya Uhuru Kenyatta, aliyekuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan, na mwanaharakati wa haki za kiraia Jesse Jackson. == Maisha binafsi == Anne Kiguta ni mama wa watoto watatu. == Kazi za kijamii == Mbali na uandishi wa habari, Kiguta ni msemaji, mshauri na mlezi wa vijana, hasa wanawake na wasichana. Amehusika katika programu za kuwalea wasichana kupitia miradi mbalimbali nchini Kenya. Pia ni mtetezi wa lishe bora kwa watoto akishirikiana na Save the Children. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1984}} [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] g70ejljob1b9gupocqzqi1na5x01d5v David Bullard 0 229305 1507479 2026-04-20T05:49:00Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David Bullard''' (alizaliwa [[1952]]) ni [[mwandishi]] wa makala, [[mwandishi]] wa [[vitabu]], mtangazaji wa [[televisheni]] na mzungumzaji maarufu wa umma aliyezaliwa Uingereza na baadaye kupata uraia wa Afrika Kusini. Anajulikana kwa uandishi wake wa kejeli (satire) wenye utata na mtindo mkali wa lugha.<ref>{{cite web|url=http://www.tvsa.co.za/actorprofile.asp?actorID=4142|title=TVSA profile|publisher=TVSA|access-date=5 July 2008|archive-url=https://...' 1507479 wikitext text/x-wiki '''David Bullard''' (alizaliwa [[1952]]) ni [[mwandishi]] wa makala, [[mwandishi]] wa [[vitabu]], mtangazaji wa [[televisheni]] na mzungumzaji maarufu wa umma aliyezaliwa Uingereza na baadaye kupata uraia wa Afrika Kusini. Anajulikana kwa uandishi wake wa kejeli (satire) wenye utata na mtindo mkali wa lugha.<ref>{{cite web|url=http://www.tvsa.co.za/actorprofile.asp?actorID=4142|title=TVSA profile|publisher=TVSA|access-date=5 July 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20120210192712/http://www.tvsa.co.za/actorprofile.asp?actorID=4142|archive-date=10 Feb 2012|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1952]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] oew9xb3n8v3gtfqfsya6pd0q9gl17vi Manuel Botubot 0 229306 1507480 2026-04-20T05:50:04Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Manuel Ángel Botubot Pereira''' (alizaliwa tarehe [[23 Novemba]], [[1955]]) ni mchezaji wa zamani wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza katika nafasi ya beki.<ref>{{cite news |title=Botubot, esa nueva perla del fútbol|trans-title=Botubot, that new pearl of football |url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1977/01/10/pagina-23/1029278/pdf.html |access-date=7 September 2024 |work=[[Mundo Deportivo]] |date=10 January 1977...' 1507480 wikitext text/x-wiki '''Manuel Ángel Botubot Pereira''' (alizaliwa tarehe [[23 Novemba]], [[1955]]) ni mchezaji wa zamani wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza katika nafasi ya beki.<ref>{{cite news |title=Botubot, esa nueva perla del fútbol|trans-title=Botubot, that new pearl of football |url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1977/01/10/pagina-23/1029278/pdf.html |access-date=7 September 2024 |work=[[Mundo Deportivo]] |date=10 January 1977 |language=Spanish}}</ref><ref>{{cite news |last1=Domínguez |first1=M. |title=Botubot, presentado en el Valencia|trans-title=Botubot, presented at Valencia |url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1977/01/12/pagina-30/1029337/pdf.html |access-date=7 September 2024 |work=Mundo Deportivo |date=12 January 1977 |language=Spanish}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1955|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 8e5uhs4w1rfo2n5bz1ktf1mfd22ecc9 Kui Kinyanjui 0 229307 1507481 2026-04-20T05:52:00Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Kui Kinyanjui''' ni [[mwandishi wa habari]] wa zamani wa [[Kenya]] na mtendaji wa masuala ya nje (external affairs executive). Akiwa mwandishi wa habari, alifanya kazi katika gazeti la Business Daily ambapo aliandika kuhusu sekta ya teknolojia ya habari na mawasiliano (ICT). Baadaye amefanya kazi katika Wikimedia Foundation, Safaricom na kampuni nyingine mbalimbali. == Maisha ya awali na elimu == Kinyanjui alizaliwa na kukulia Kenya, akisoma humo hadi...' 1507481 wikitext text/x-wiki '''Kui Kinyanjui''' ni [[mwandishi wa habari]] wa zamani wa [[Kenya]] na mtendaji wa masuala ya nje (external affairs executive). Akiwa mwandishi wa habari, alifanya kazi katika gazeti la Business Daily ambapo aliandika kuhusu sekta ya teknolojia ya habari na mawasiliano (ICT). Baadaye amefanya kazi katika Wikimedia Foundation, Safaricom na kampuni nyingine mbalimbali. == Maisha ya awali na elimu == Kinyanjui alizaliwa na kukulia Kenya, akisoma humo hadi shule ya sekondari, kabla ya kuhamia United States kuhudhuria Madeira School. Baadaye alisomea uandishi wa habari katika Fordham University. == Kazi == Kazi yake rasmi ilianza mwaka 2000 alipokuwa akifanya kazi za kujitegemea (freelance) kwa vyombo mbalimbali vya kimataifa. Mwaka 2001 alijiunga na jarida la biashara la Kenya liitwalo Executive, ambapo alipanda ngazi kutoka msaidizi wa uhariri hadi kuwa mwandishi wa kawaida. Baadaye mwaka huo, alijiunga na PC World East Africa, ambapo alifika hadi kuwa mhariri, akiripoti kuhusu teknolojia katika ukanda wa Afrika Mashariki. Pia alijihusisha na kazi za uhusiano wa umma kwa makampuni kama Toshiba na Gateway. Mwaka 2005, Kinyanjui alifanya kazi katika Ogilvy & Mather PR Afrika Mashariki, akishughulika na mawasiliano katika sekta ya teknolojia na bidhaa za matumizi ya haraka (FMCG). Mwaka 2006 alikuwa miongoni mwa waandishi wa kwanza kuanzisha Business Daily, gazeti la kwanza la kila siku la biashara nchini Kenya chini ya Nation Media Group. Huko aliandika kuhusu ukuaji wa sekta ya ICT na pia kuhariri kiambatisho maalum kiitwacho Digital Business. Kati ya mwaka 2011 na 2014, alifanya kazi katika IBM, akisimamia mahusiano ya nje kwa sekta ya vifaa vya teknolojia barani Afrika. Mwaka 2014 alijiunga na Safaricom kama Meneja Mwandamizi wa Mawasiliano ya Kampuni, na mwaka 2015 alipandishwa cheo kuwa Mkuu wa Mawasiliano ya Kampuni nchini Kenya. Mnamo Januari 2018, Katherine Maher alitangaza kuwa Kinyanjui angejiunga na Wikimedia Foundation kama Makamu wa Rais wa Mawasiliano. Mwaka 2019, alirejea Safaricom kama Mkuu wa Masuala ya Udhibiti na Sera za Umma. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|}} [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] 4hzronffp41cz1rsxsen87geetl1a9e José Bravo 0 229308 1507482 2026-04-20T05:54:03Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''José Bravo Domínguez''' (amezaliwa [[18 Novemba]], [[1916]] – amefariki [[1 Februari]], [[1993]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyezaliwa katika Ceuta tarehe 18 Novemba 1916.<ref name="GDJB">{{cite book | author = Toni Closa | title = Gran diccionari de jugadors del Barça | trans-title = Great dictionary of ''Barça'' players | publisher = Editorial Base | orig-year = 1st pub. [[HMSO]]:2015 | isbn = 978-84-16166-6...' 1507482 wikitext text/x-wiki '''José Bravo Domínguez''' (amezaliwa [[18 Novemba]], [[1916]] – amefariki [[1 Februari]], [[1993]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyezaliwa katika Ceuta tarehe 18 Novemba 1916.<ref name="GDJB">{{cite book | author = Toni Closa | title = Gran diccionari de jugadors del Barça | trans-title = Great dictionary of ''Barça'' players | publisher = Editorial Base | orig-year = 1st pub. [[HMSO]]:2015 | isbn = 978-84-16166-62-6 }}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1916|1993}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 3mkprlnoel43yysu2ro2k9bg0vylbh1 Betty Kyallo 0 229309 1507483 2026-04-20T05:56:04Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Beatrice Mutwa Kyallo''' (amezaliwa tarehe [[15 Machi]] [[1989]]), anayejulikana zaidi kama '''Betty Kyallo''', ni [[mwanahabari]], [[mtangazaji]] wa televisheni na mjasiriamali kutoka [[Kenya]]. Anajulikana kwa kazi yake kama msomaji wa habari katika Kenya Television Network (KTN), K24 TV na kwa sasa TV47, pamoja na biashara zake katika sekta ya urembo na mitindo. == Maisha ya awali na elimu == Kyallo alizaliwa tarehe 15 Machi 1989 katika Kajiado Coun...' 1507483 wikitext text/x-wiki '''Beatrice Mutwa Kyallo''' (amezaliwa tarehe [[15 Machi]] [[1989]]), anayejulikana zaidi kama '''Betty Kyallo''', ni [[mwanahabari]], [[mtangazaji]] wa televisheni na mjasiriamali kutoka [[Kenya]]. Anajulikana kwa kazi yake kama msomaji wa habari katika Kenya Television Network (KTN), K24 TV na kwa sasa TV47, pamoja na biashara zake katika sekta ya urembo na mitindo. == Maisha ya awali na elimu == Kyallo alizaliwa tarehe 15 Machi 1989 katika Kajiado County, eneo la Ongata Rongai. Ni mtoto wa pili katika familia yao, akiwa na dada wawili (Mercy Kyallo na Gloria Kyallo) na kaka mmoja (Brian Kyallo). Wazazi wake ni Julia Ngii na Wilfred Kyallo. Alisoma katika shule za msingi za Olerai na Uhuru Gardens, kisha akaendelea na elimu ya sekondari katika Kangundo Girls High School. Baadaye alihudhuria Daystar University ambapo alipata shahada ya Mawasiliano ya Umma. == Kazi == Kyallo alianza kazi yake katika Kenya Television Network kama mwanafunzi wa mafunzo (intern), na baadaye kuwa msomaji wa habari akiongoza taarifa ya saa 3 usiku siku za Ijumaa (Friday Briefing). Katika kipindi hicho, aliwahoji wageni mbalimbali kuhusu masuala ya kijamii na kisiasa. Baadaye alijiunga na K24 TV ambapo aliendesha kipindi cha wikendi Up Close with Betty. Baada ya kuacha kazi ya televisheni kwa muda, alianzisha biashara zake binafsi ikiwemo saluni na spa iitwayo Flair by Betty iliyoko Kilimani, pamoja na biashara nyingine kama Aftershave by Flair Barbershop na BK Closet. Mnamo tarehe 17 Juni 2022, Showmax ilizindua kipindi cha uhalisia (reality show) kiitwacho Kyallo Kulture, kinachomhusu Betty Kyallo pamoja na dada zake Mercy na Gloria. Mwaka 2024, alitangaza kurejea kwake kwenye televisheni kama msomaji wa habari baada ya mapumziko ya miaka minne, ambapo anaendesha kipindi This Friday with Betty kwenye TV47. == Tuzo == 2017 – Alitunukiwa tuzo ya SOMA kama mhusika bora wa vyombo vya habari nchini Kenya. 2018 – Alishinda tuzo za KOT kama Mwandishi Bora wa Mwaka. 2019 – Alitajwa kuwa mmoja wa watu wenye ushawishi mkubwa katika vyombo vya habari nchini Kenya na Avance Media. 2020 – Alishinda tuzo ya mshawishi bora wa TV/mtandaoni katika tuzo za Africa Digital Influencer Awards. 2020 – Alitajwa miongoni mwa vijana 100 wenye ushawishi mkubwa Afrika na Africa Youth Awards na Avance Media. == Maisha binafsi == Betty Kyallo ni mama wa mtoto mmoja aitwaye Ivanna, aliyempata na aliyekuwa mume wake Dennis Okari. Walifunga ndoa tarehe 2 Oktoba 2015 katika eneo la Karen, lakini walitalikiana baada ya miezi sita. Wakati wa janga la COVID-19 mwaka 2020, Kyallo alishiriki katika shughuli za misaada kwa kushirikiana na Nairobi City Stars na Jonathan Jackson Foundation, wakisaidia familia zenye uhitaji katika eneo la Kibera. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1989}} [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] izas3gs65aewzizt79770s17hrusnkv Liam Bern 0 229310 1507484 2026-04-20T05:59:22Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Liam Bern''' (alizaliwa [[6 Machi]] [[2003]]) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka [[Afrika Kusini]] anayechukua nafasi ya beki. Kwa sasa anachezea klabu ya AmaZulu Football Club katika Ligi Kuu ya Afrika Kusini (Premier Soccer League). Bern alikulia katika akademi ya klabu iliyokuwa ikijulikana kama Ajax Cape Town (sasa Cape Town Spurs), aliyojiunga nayo akiwa na umri wa miaka 9 kutoka Tableview. Alianza kufanya mazoezi na kikosi cha wakubwa akiwa na...' 1507484 wikitext text/x-wiki '''Liam Bern''' (alizaliwa [[6 Machi]] [[2003]]) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka [[Afrika Kusini]] anayechukua nafasi ya beki. Kwa sasa anachezea klabu ya AmaZulu Football Club katika Ligi Kuu ya Afrika Kusini (Premier Soccer League). Bern alikulia katika akademi ya klabu iliyokuwa ikijulikana kama Ajax Cape Town (sasa Cape Town Spurs), aliyojiunga nayo akiwa na umri wa miaka 9 kutoka Tableview. Alianza kufanya mazoezi na kikosi cha wakubwa akiwa na miaka 15, na alipandishwa rasmi kwenye timu ya wakubwa mwaka 2021. Alicheza misimu miwili katika ligi ya National First Division, kabla ya kusaidia timu kupanda daraja hadi Ligi Kuu ya Afrika Kusini kwa msimu wa 2023–24.<ref name="academyetc">{{cite news|url=https://www.idiskitimes.co.za/local/spurs-youngster-heading-for-belgian-trials/|title=Spurs Youngster Heading For Belgian Trials|author=Delport, Rob|date=24 June 2022|work=iDiski Times|access-date=28 March 2024}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 2003]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Afrika Kusini]] a8vuuopy4fibxzx68uqfzoliykf3baf Zanele Dlamini Mbeki 0 229311 1507485 2026-04-20T06:01:22Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Zanele Mbeki''' OMSS (née '''Dlamini'''; amezaliwa 18 Novemba 1938) ni mfanyakazi wa kijamii wa [[Afrika Kusini]] na mwanaharakati wa [[ufeministi]] ambaye alianzisha Benki ya Maendeleo ya Wanawake. Pia ni aliyewahi kuwa Mama wa Taifa wa Afrika Kusini. == Maisha ya awali na elimu == Zanele Dlamini alizaliwa mwaka 1938 katika Alexandra, Afrika Kusini, ambapo baba yake alikuwa mchungaji wa Methodist na mama yake alikuwa mshonaji.<ref name="first">{{cite...' 1507485 wikitext text/x-wiki '''Zanele Mbeki''' OMSS (née '''Dlamini'''; amezaliwa 18 Novemba 1938) ni mfanyakazi wa kijamii wa [[Afrika Kusini]] na mwanaharakati wa [[ufeministi]] ambaye alianzisha Benki ya Maendeleo ya Wanawake. Pia ni aliyewahi kuwa Mama wa Taifa wa Afrika Kusini. == Maisha ya awali na elimu == Zanele Dlamini alizaliwa mwaka 1938 katika Alexandra, Afrika Kusini, ambapo baba yake alikuwa mchungaji wa Methodist na mama yake alikuwa mshonaji.<ref name="first">{{cite web|url=http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|title=Two presidents and a first lady|date=22 June 2012|access-date=30 October 2016|publisher=Joburg.org|archive-date=30 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161030210019/http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|url-status=dead}}</ref><ref name="peace2">{{cite web|url=https://mg.co.za/article/1999-06-11-the-one-who-brings-thabo-peace|title=The one who brings Thabo peace|author=Staff Reporter|work=Mail and Guardian|date=11 June 1999|access-date=30 October 2016}}</ref> Ana dada watano. Zanele alikuwa mwanafunzi wa bweni katika Chuo cha Kikatoliki cha Inkamana Academy huko [[KwaZulu-Natal]], kabla ya kusomea kazi ya ustawi wa jamii katika University of the Witwatersrand.<ref name="first">{{cite web|url=[http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|title=Two) presidents and a first lady|date=22 June 2012|access-date=30 October 2016|publisher=Joburg.org|archive-date=30 October 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20161030210019/http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20161030210019/http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|url-status=dead}})</ref> Baada ya kufanya kazi kwa miaka mitatu katika Anglo American plc kama mfanyakazi wa kijamii nchini [[Zambia]], alihamia [[London]], Uingereza, na kukamilisha stashahada ya sera ya jamii na utawala katika [[London School of Economics]] mwaka 1968.<ref name=first/> Baadaye alipata ufadhili wa masomo kufanya PhD kuhusu nafasi ya wanawake Waafrika chini ya [[apartheid]] katika Brandeis University nchini Marekani, lakini kabla ya kuimaliza, aliondoka Marekani ili kuolewa na [[Thabo Mbeki]].<ref name=first/><ref name="legacy2">{{cite book|url=https://archive.org/details/legacyofliberati0000gevi_q7i9|title=A Legacy of Liberation: Thabo Mbeki and the Future of the South African Dream|last=Gevisser|first=Mark|publisher=Macmillan|year=2009|isbn=978-0-230-61100-9|url-access=registration}}</ref> == Kazi == Akiwa London, Mbeki alifanya kazi kama mfanyakazi wa kijamii wa afya ya akili katika Guy's Hospital, na katika Marlborough Day Hospital.<ref name=first/> Baada ya ndoa yake, alifanya kazi katika Mfuko wa Elimu ya Kimataifa wa Vyuo Vikuu huko [[Lusaka]], Zambia. Alijiuzulu mwaka 1980,<ref>{{cite book|url=http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:nai:diva-204|title=Sweden and National Liberation in Southern Africa, Volume 2, Solidarity and assistance 1970-1994|last=Sellström|first=Tor|publisher=Nordiska Afrikainstitutet|year=2002|isbn=9789171064486|page=578|format=PDF}}</ref> muda mfupi kabla ya taasisi hiyo kufungwa baada ya kufichuliwa kwa mkuu wake, Craig Williamson, kuwa jasusi wa Afrika Kusini.<ref name="legacy">{{cite book|title=A Legacy of Liberation: Thabo Mbeki and the Future of the South African Dream|first=Mark|last=Gevisser|year=2009|publisher=Macmillan|isbn=978-0-230-61100-9 |url=[https://archive.org/details/legacyofliberati0000gevi_q7i9|url-access=registration}}](https://archive.org/details/legacyofliberati0000gevi_q7i9|url-access=registration}})</ref> Pia alichaguliwa kuwa mwanachama wa Ligi ya Wanawake ya [[African National Congress]] (ANC) na kuhariri chapisho lake ''Voice of Women''.<ref name=first/><ref name=legacy/> Alifundisha katika University of Zambia kwa miaka miwili na kisha kufanya kazi kwa United Nations High Commissioner for Refugees huko [[Nairobi]], Kenya.<ref name=legacy/> Baada ya kurejea Afrika Kusini mwaka 1990, Mbeki alianzisha Benki ya Maendeleo ya Wanawake, ambayo hutoa huduma za microfinance kwa wanawake maskini wa Afrika Kusini. Wakati mume wake alipokuwa akifanya kampeni, mara chache alionekana naye hadharani na alikataa kutoa mahojiano. Mume wake alipokuwa Rais mwaka 1999, alikua First Lady of South Africa. Yeye ni feminist na mtetezi wa haki za wanawake. Mwezi Julai 2003, aliandaa jukwaa la South African Women in Dialogue, lililolenga kuwawezesha wanawake kushiriki kikamilifu katika maendeleo ya nchi. == Maisha binafsi == Mbeki alikutana na [[Thabo Mbeki]] alipokuwa akisoma katika Chuo Kikuu cha London na walifunga ndoa katika ofisi ya usajili mjini London tarehe 23 Novemba 1974, ikifuatiwa na sherehe ya kidini nyumbani kwa dada yake mkubwa Edith katika Farnham Castle huko Surrey.<ref name=first/><ref name=legacy/> Wanandoa hao hawana watoto na mara nyingi wameishi mbali. ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Waliozaliwa 1938]] [[Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] dathnivfd0doilo7rh6c6ugomkvdehk 1507486 1507485 2026-04-20T06:02:12Z EmmyTsd 68054 1507486 wikitext text/x-wiki '''Zanele Mbeki''' OMSS (née '''Dlamini'''; amezaliwa 18 Novemba 1938) ni mfanyakazi wa kijamii wa [[Afrika Kusini]] na mwanaharakati wa [[ufeministi]] ambaye alianzisha Benki ya Maendeleo ya Wanawake. Pia ni aliyewahi kuwa Mama wa Taifa wa Afrika Kusini. == Maisha ya awali na elimu == Zanele Dlamini alizaliwa mwaka 1938 katika Alexandra, Afrika Kusini, ambapo baba yake alikuwa mchungaji wa Methodist na mama yake alikuwa mshonaji.<ref name="first2">{{cite web|url=http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|title=Two presidents and a first lady|date=22 June 2012|access-date=30 October 2016|publisher=Joburg.org|archive-date=30 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161030210019/http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|url-status=dead}}</ref><ref name="peace2">{{cite web|url=https://mg.co.za/article/1999-06-11-the-one-who-brings-thabo-peace|title=The one who brings Thabo peace|author=Staff Reporter|work=Mail and Guardian|date=11 June 1999|access-date=30 October 2016}}</ref> Ana dada watano. Zanele alikuwa mwanafunzi wa bweni katika Chuo cha Kikatoliki cha Inkamana Academy huko [[KwaZulu-Natal]], kabla ya kusomea kazi ya ustawi wa jamii katika University of the Witwatersrand.<ref name="first">{{cite web|url=[http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|title=Two) presidents and a first lady|date=22 June 2012|access-date=30 October 2016|publisher=Joburg.org|archive-date=30 October 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20161030210019/http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20161030210019/http://www.joburg.org.za/index.php?option=com_content&view=article&id=8170|url-status=dead}})</ref> Baada ya kufanya kazi kwa miaka mitatu katika Anglo American plc kama mfanyakazi wa kijamii nchini [[Zambia]], alihamia [[London]], Uingereza, na kukamilisha stashahada ya sera ya jamii na utawala katika [[London School of Economics]] mwaka 1968.<ref name=first/> Baadaye alipata ufadhili wa masomo kufanya PhD kuhusu nafasi ya wanawake Waafrika chini ya [[apartheid]] katika Brandeis University nchini Marekani, lakini kabla ya kuimaliza, aliondoka Marekani ili kuolewa na [[Thabo Mbeki]].<ref name=first/><ref name="legacy2">{{cite book|url=https://archive.org/details/legacyofliberati0000gevi_q7i9|title=A Legacy of Liberation: Thabo Mbeki and the Future of the South African Dream|last=Gevisser|first=Mark|publisher=Macmillan|year=2009|isbn=978-0-230-61100-9|url-access=registration}}</ref> == Kazi == Akiwa London, Mbeki alifanya kazi kama mfanyakazi wa kijamii wa afya ya akili katika Guy's Hospital, na katika Marlborough Day Hospital.<ref name=first/> Baada ya ndoa yake, alifanya kazi katika Mfuko wa Elimu ya Kimataifa wa Vyuo Vikuu huko [[Lusaka]], Zambia. Alijiuzulu mwaka 1980,<ref>{{cite book|url=http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:nai:diva-204|title=Sweden and National Liberation in Southern Africa, Volume 2, Solidarity and assistance 1970-1994|last=Sellström|first=Tor|publisher=Nordiska Afrikainstitutet|year=2002|isbn=9789171064486|page=578|format=PDF}}</ref> muda mfupi kabla ya taasisi hiyo kufungwa baada ya kufichuliwa kwa mkuu wake, Craig Williamson, kuwa jasusi wa Afrika Kusini.<ref name="legacy">{{cite book|title=A Legacy of Liberation: Thabo Mbeki and the Future of the South African Dream|first=Mark|last=Gevisser|year=2009|publisher=Macmillan|isbn=978-0-230-61100-9 |url=[https://archive.org/details/legacyofliberati0000gevi_q7i9|url-access=registration}}](https://archive.org/details/legacyofliberati0000gevi_q7i9|url-access=registration}})</ref> Pia alichaguliwa kuwa mwanachama wa Ligi ya Wanawake ya [[African National Congress]] (ANC) na kuhariri chapisho lake ''Voice of Women''.<ref name=first/><ref name=legacy/> Alifundisha katika University of Zambia kwa miaka miwili na kisha kufanya kazi kwa United Nations High Commissioner for Refugees huko [[Nairobi]], Kenya.<ref name=legacy/> Baada ya kurejea Afrika Kusini mwaka 1990, Mbeki alianzisha Benki ya Maendeleo ya Wanawake, ambayo hutoa huduma za microfinance kwa wanawake maskini wa Afrika Kusini. Wakati mume wake alipokuwa akifanya kampeni, mara chache alionekana naye hadharani na alikataa kutoa mahojiano. Mume wake alipokuwa Rais mwaka 1999, alikua First Lady of South Africa. Yeye ni feminist na mtetezi wa haki za wanawake. Mwezi Julai 2003, aliandaa jukwaa la South African Women in Dialogue, lililolenga kuwawezesha wanawake kushiriki kikamilifu katika maendeleo ya nchi. == Maisha binafsi == Mbeki alikutana na [[Thabo Mbeki]] alipokuwa akisoma katika Chuo Kikuu cha London na walifunga ndoa katika ofisi ya usajili mjini London tarehe 23 Novemba 1974, ikifuatiwa na sherehe ya kidini nyumbani kwa dada yake mkubwa Edith katika Farnham Castle huko Surrey.<ref name=first/><ref name=legacy/> Wanandoa hao hawana watoto na mara nyingi wameishi mbali. ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Waliozaliwa 1938]] [[Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] s4h9ys020857goc9g3n4z8rrwfp3rkt Hendrik Buhrmann 0 229312 1507487 2026-04-20T06:02:57Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Hendrik Theodor Smit Buhrmann''' (alizaliwa [[7 Julai]] [[1963]]) ni mchezaji wa kulipwa wa gofu kutoka Afrika Kusini.<ref>{{cite news|url=https://www.scmp.com/article/548844/buhrmanns-11-years-waiting-finally-pays|title=Buhrmann's 11 years of waiting finally pays off|newspaper=South China Morning Post|author=Chuah Choo Chiang|date=15 May 2006}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1963]] [[Jamii:Watu walio hai]] Jamii:Wat...' 1507487 wikitext text/x-wiki '''Hendrik Theodor Smit Buhrmann''' (alizaliwa [[7 Julai]] [[1963]]) ni mchezaji wa kulipwa wa gofu kutoka Afrika Kusini.<ref>{{cite news|url=https://www.scmp.com/article/548844/buhrmanns-11-years-waiting-finally-pays|title=Buhrmann's 11 years of waiting finally pays off|newspaper=South China Morning Post|author=Chuah Choo Chiang|date=15 May 2006}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1963]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] 8zvly24t8gy5hxc7sbv6z3fclp71u7x Nanjala Nyabola 0 229313 1507488 2026-04-20T06:07:45Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Nanjala Nyabola''' ni mwandishi wa Kenya, mchambuzi wa siasa na mwanaharakati anayeishi [[Nairobi]], Kenya.<ref name=":2">{{cite web|url=https://www.birmingham.ac.uk/news/latest/2008/07/11Jul-Awards.aspx|title=Prize Students Step-up to Receive Awards|publisher=University of Birmingham|date=12 July 2008|access-date=1 September 2020}}</ref> == Kazi == Nyabola huandika kwa upana kuhusu jamii na siasa za Afrika, teknolojia, sheria ya kimataifa na masuala...' 1507488 wikitext text/x-wiki '''Nanjala Nyabola''' ni mwandishi wa Kenya, mchambuzi wa siasa na mwanaharakati anayeishi [[Nairobi]], Kenya.<ref name=":2">{{cite web|url=https://www.birmingham.ac.uk/news/latest/2008/07/11Jul-Awards.aspx|title=Prize Students Step-up to Receive Awards|publisher=University of Birmingham|date=12 July 2008|access-date=1 September 2020}}</ref> == Kazi == Nyabola huandika kwa upana kuhusu jamii na siasa za Afrika, teknolojia, sheria ya kimataifa na masuala ya usawa wa kijinsia. Kitabu chake cha kwanza ''Digital Democracy, Analogue Politics: How the Internet Era is Transforming Kenya'' (kilichochapishwa na Zed Book mwaka 2018) kilisifiwa kuwa ni “lazima kusomwa” kwa watafiti na wanahabari wanaoandika kuhusu Kenya ya sasa.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://blogs.lse.ac.uk/lsereviewofbooks/2018/12/07/book-review-digital-democracy-analogue-politics-how-the-internet-era-is-transforming-kenya-by-nanjala-nyabola/|title=Book Review: Digital Democracy, Analogue Politics: How the Internet Era is Transforming Kenya by Nanjala Nyabola|date=2018-12-07|website=LSE Review of Books|access-date=2019-07-10}}</ref> Nyabola alipokea ufadhili wa masomo wa Rhodes Scholarship katika Harris Manchester College, [[University of Oxford]] mwaka 2009. Pia alikuwa sehemu ya kundi la kwanza la washiriki wa [[Foreign Policy Interrupted]] mwaka 2017, na mshiriki wa mpango wa Logan Nonfiction katika Carey Institute for Global Good. Aidha, ni mjumbe wa bodi ya Amnesty International Kenya. == Elimu == Nyabola ana shahada kadhaa katika masuala ya siasa na sheria: *Shahada ya kwanza (BA) katika Masomo ya Afrika na Sayansi ya Siasa, *University of Birmingham *Shahada ya uzamili (MSc) katika Forced Migration, Chuo Kikuu cha Oxford *Shahada ya uzamili (MSc) katika Masomo ya Afrika, Chuo Kikuu cha Oxford *Shahada ya sheria (J.D.), Harvard Law School Masomo ya kubadilishana katika Geneva Graduate Institute == Uandishi wa habari == Nyabola ameandika sana kuhusu siasa za Afrika, hasa Kenya, pamoja na teknolojia, sheria ya kimataifa na masuala ya kijinsia. Makala zake zimechapishwa katika vyombo mbalimbali kama African Arguments, Al Jazeera, ''Financial Times'', ''Foreign Affairs'', ''Foreign Policy (magazine)|Foreign Policy'', ''The Guardian'', ''New African'' na vingine. Makala yake ya mwaka 2014 katika Al Jazeera yenye kichwa “Why do Western media get Africa wrong?” ilisababisha mjadala mkubwa kimataifa, ikiwa ni pamoja na kujadiliwa katika BBC World Service. == Hotuba za umma == Nyabola ni mzungumzaji wa mara kwa mara katika majukwaa ya kimataifa na vyuo vikuu kama University of Edinburgh, SOAS, University of London na Stanford University. Pia ameshiriki katika mikutano mbalimbali ya kimataifa kuhusu teknolojia na siasa, ikiwemo re:publica na RightsCon. == Machapisho == === Vitabu === 2020: ''Travelling While Black: Essays Inspired by a Life on the Move'' – mkusanyiko wa insha zinazochambua uzoefu wa kusafiri kama mwanamke Mwafrika Mweusi. 2018: ''Digital Democracy, Analogue Politics: How the Internet Era is Transforming Kenya'' 2018: ''Where Women Are: Gender & The 2017 Kenyan Elections'' (amehariri pamoja na wengine) 2022: ''Strange and Difficult Times: Notes on a Global Pandemic'' – insha kuhusu janga la [[COVID-19]] na athari zake duniani === Sura za vitabu === “Testimony as Text: Performative Vulnerability and the Limits of Legalistic Approaches to Refugee Protection” katika ''African Women Under Fire'' “Media Perspectives: Social Media and New Narratives: Kenyans Tweet Back” == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1989}} [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Wanaharakati wa Kenya]] rzecqrtwggl2mu5h57vinfl0e3iuj0z Auma Obama 0 229314 1507489 2026-04-20T06:13:07Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rita Auma Obama''' (amezaliwa 1960) ni mwanaharakati wa kijamii wa Kenya na Uingereza, [[Sosiolojia|mwanasosholojia]], [[mwandishi wa habari]], na mwandishi, pia ni dada wa kambo wa aliyekuwa [[Rais wa Marekani]], [[Barack Obama]]. Obama ni mwenyekiti mtendaji wa Sauti Kuu Foundation (Shirika la Sauti Imara), [[shirika lisilo la kiserikali]] linalosaidia yatima na vijana wanaokumbwa na umaskini nchini [[Kenya]].<ref name="1R">{{cite web|access-date=28 J...' 1507489 wikitext text/x-wiki '''Rita Auma Obama''' (amezaliwa 1960) ni mwanaharakati wa kijamii wa Kenya na Uingereza, [[Sosiolojia|mwanasosholojia]], [[mwandishi wa habari]], na mwandishi, pia ni dada wa kambo wa aliyekuwa [[Rais wa Marekani]], [[Barack Obama]]. Obama ni mwenyekiti mtendaji wa Sauti Kuu Foundation (Shirika la Sauti Imara), [[shirika lisilo la kiserikali]] linalosaidia yatima na vijana wanaokumbwa na umaskini nchini [[Kenya]].<ref name="1R">{{cite web|access-date=28 June 2018 | url=https://www.nation.co.ke/news/Why-Auma-holds-special-place/1056-2808700-4ad4v0z/index.html |title=Why Auma holds special place in her famous brother's life |date=25 July 2015 |newspaper=[[Daily Nation]] |last=Tom Odhiambo |first=and Stella Cerono |location=Nairobi}}</ref> == Historia na elimu == Auma Obama ni binti wa [[Barack Obama Sr.]] na mke wake wa kwanza, Kezia Obama. Yeye ni dada wa kambo mkubwa wa [[Barack Obama]]. Alisoma shule ya msingi nchini Kenya na baadaye Kenya High School kwa elimu ya sekondari (1973–1978). Baadaye alipata ufadhili wa masomo kwenda [[Ujerumani]], ambako alisoma lugha ya Kijerumani katika Chuo Kikuu cha Heidelberg kuanzia 1981 hadi 1987. Aliendelea na masomo ya uzamili katika [[Chuo Kikuu cha Bayreuth]] na kupata shahada ya Udaktari wa Falsafa mwaka 1996. Pia alisoma katika Chuo cha Filamu na Televisheni cha Ujerumani mjini [[Berlin]]. Mradi wake wa mwisho ulikuwa filamu fupi ''All That Glitters'' (1993), inayochunguza changamoto za maisha ya watu Weusi nchini Ujerumani baada ya muungano wa nchi hiyo. == Kazi za kijamii == Baada ya masomo yake, Auma aliishi [[Uingereza]] ambapo alimsaidia mama yake kuhamia huko. Mwaka 2007 alirejea [[Kenya]] pamoja na binti yake. Alifanya kazi kwa miaka mitano na shirika la kimataifa la misaada [[CARE International]] kama mratibu wa Afrika Mashariki kabla ya kuanzisha shirika lake la Sauti Kuu Foundation. Mnamo 2010, aliteuliwa kuwa mjumbe wa bodi ya wadhamini wa Jacobs Foundation yenye makao yake makuu [[Zürich]], [[Uswisi]]. == Maisha binafsi == Mwaka 1996, Auma Obama aliolewa na Mwingereza Ian Manners, na walipata mtoto mmoja. Walitalikiana mwaka 2000. == Mengineyo == Auma alihudhuria hafla za kuapishwa kwa kaka yake [[Barack Obama]] kuwa seneta mwaka 2005 na rais mwaka 2009. Alishiriki katika filamu za kumbukumbu kama ''Building Hope'' na ''The Education of Auma Obama''. Mwaka 2017 alipokea tuzo ya kimataifa ya TÜV Rheinland Global Compact Award huko [[Cologne]]. Ni mwandishi wa kitabu ''And Then Life Happens'' kilichochapishwa mwaka 2012. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1960}} [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Wanaharakati wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Wanasosholojia wa Kenya]] sl30xub8g171ooe3bxh630hgaqmwv2f Funmi Falana 0 229315 1507490 2026-04-20T06:13:19Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Funmi Falan''' ni mwanasheria na mwanaharakati wa [[Haki za wanawake|haki za wanawake]] kutoka Nigeria.<ref>{{cite news|url=http://www.thebreakingtimes.com/another-14-year-old-lucy-ejeh-kidnapped-converted-to-islam-in-zamfara/|title=Another 14 Year Old, Lucy Ejeh, Kidnapped Converted to Islam in Zamfara|work=The Breaking Times|date=17 March 2016|accessdate=20 June 2016|archivedate=29 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160529020756/http://...' 1507490 wikitext text/x-wiki '''Funmi Falan''' ni mwanasheria na mwanaharakati wa [[Haki za wanawake|haki za wanawake]] kutoka Nigeria.<ref>{{cite news|url=http://www.thebreakingtimes.com/another-14-year-old-lucy-ejeh-kidnapped-converted-to-islam-in-zamfara/|title=Another 14 Year Old, Lucy Ejeh, Kidnapped Converted to Islam in Zamfara|work=The Breaking Times|date=17 March 2016|accessdate=20 June 2016|archivedate=29 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160529020756/http://www.thebreakingtimes.com/another-14-year-old-lucy-ejeh-kidnapped-converted-to-islam-in-zamfara/|url-status=deviated}}</ref> == Maisha binafsi na elimu == Funmi Falana<ref>{{cite news|date=7 March 2016|title=Let's Have Gender Justice Now, By Funmi Falana|url=http://www.premiumtimesng.com/opinion/123609-lets-have-gender-justice-now-by-funmi-falana.html|accessdate=20 June 2016|newspaper=Premium Times}}</ref> ni mke wa Femi Falana, mwanaharakati na mwanasheria wa Nigeria;<ref>{{cite news|last=Ndaji|first=Simeon|date=5 August 2012|title=Femi Falana left me at the mercy of judges – Funmi, wife|url=http://www.vanguardngr.com/2012/08/femi-falana-left-me-at-the-mercy-of-judges-funmiwife/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=20 June 2016|newspaper=Vanguard}}</ref> na mama wa [[Falz]], msanii wa kurekodi na [[muigizaji]].<ref>{{cite news|last=Badmus|first=Kayode|date=5 November 2015|title=Falz! Why Femi Falana's son is a legally Bad Guy|url=https://thenet.ng/falz-why-femi-falanas-son-is-a-legally-bad-guy/|location=Lagos, Nigeria|access-date=20 June 2016|newspaper=The NET}}</ref> Alizaliwa katika mfumo wa kifalme wa jadi wa Nigeria (Nigerian chieftaincy system), akiwa mwanachama wa nasaba tawala ya Iralepo wa Isinkan.<ref name="crown">{{cite web|url=https://www.tvcnews.tv/ariyomo-funmi-falana-aguda-akpovie-others-receive-royal-accolades/|title=Ariyomo, Funmi Falana, Aguda, Akpovie, others receive royal accolades|website=tvcnews.tv|accessdate=February 5, 2026}}</ref> Alisoma katika Shule ya Wasichana ya St. Louis Grammar School, Akure, Jimbo la Ondo.<ref name="punchng">{{cite news|date=2020-04-12|title=How I met my husband — Funmi Falana|url=https://punchng.com/a-lawyer-is-the-best-spouse-to-have-funmi-falana/|access-date=2021-06-05|newspaper=The Punch|language=en-US}}</ref> Alipata shahada ya kwanza ya fizikia katika [[University of Benin (Nigeria)|Chuo Kikuu cha Benin]], na baadaye shahada ya sheria (LL.B) katika University of Lagos. Pia alipata shahada ya uzamili ya sheria (LL.M) katika chuo hicho.<ref name="falana">{{cite web|title=Mrs. Funmi Falana|url=https://falanafalana.com.ng/teammate/funmi-falana/|access-date=2021-06-05|website=Falana & Falana Chambers|language=en-US}}</ref> Mnamo mwaka 2024, alipokea cheo cha jadi kutoka jamii ya Isinkan.<ref name="crown" /> == Kazi == Funmi Falana ni Mkurugenzi wa Kitaifa wa Women Empowerment and Legal Aid (WELA), [[shirika lisilo la kiserikali]] linalotetea haki za wanawake na watoto.<ref>{{cite news|url=http://sunnewsonline.com/falana-alert-fg-of-abduction-of-another-teenager-in-zamfara/|location=Lagos, Nigeria|title=Falana alert FG of abduction of another teenager in Zamfara|last=Olabiyi|first=Lukmon|date=5 March 2016|accessdate=20 June 2016|newspaper=The Sun}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.championnews.com.ng/women-marginalization-must-stop-funmi-falana/|location=Lagos, Nigeria|title=Women marginalization must stop – Funmi Falana|author=Prince Joshua|date=17 March 2016|accessdate=20 June 2016|archivedate=1 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160501205719/http://www.championnews.com.ng/women-marginalization-must-stop-funmi-falana/|url-status=deviated|newspaper=Daily Champion}}</ref> Ni mwanachama wa vyama mbalimbali vya kitaaluma ikiwa ni pamoja na Nigerian Bar Association,<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nigerian_Bar_Association|title=Nigerian Bar Association}}</ref> West African Bar Association,<ref>{{cite web|url=https://achpr.au.int/en/ngos/west-african-bar-association-waba|title=West African Bar Association}}</ref> International Bar Association,<ref>{{cite web|url=https://www.ibanet.org/|title=International Bar Association}}</ref> na Chartered Institute of Arbitrators.<ref name="falana"/> == Uongozi na uanaharakati == Katika nafasi yake WELA, hushiriki kikamilifu katika uanaharakati wa haki za wanawake. Ameongoza kampeni dhidi ya ubakaji, ubaguzi dhidi ya wanawake, ushiriki wa wanawake katika siasa pamoja na masuala ya sera na maamuzi.<ref name="punchng"/> Kupitia shirika lake, alipinga Kanuni ya 124 ya Sheria ya Polisi iliyowazuia maafisa wanawake kuolewa hadi baada ya miaka mitatu ya huduma. Mahakama ilitangaza kifungu hicho kuwa kinyume cha katiba na chenye ubaguzi dhidi ya wanawake, hivyo kikafutwa.<ref name="punchng" /> Katika barua ya tarehe 28 Januari 2021 yenye kichwa ''“Request To Recall Dismissed Pregnant Police Officer”'', alimwomba Inspekta Jenerali wa Polisi Ibrahim Adamu<ref>{{cite web|url=https://www.npf.gov.ng/news/details/618|title=Nigeria Police Force News}}</ref> kumrejesha kazini Koplo Olajide Omotola wa Polisi wa Jimbo la Ekiti aliyefukuzwa kazi kwa kupata ujauzito nje ya ndoa.<ref name="thenation">{{cite news|date=2021-02-02|title='Reinstate dismissed pregnant police woman or face legal action'|url=https://thenationonlineng.net/reinstate-dismissed-pregnant-police-woman-or-face-legal-action/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-06-05|newspaper=The Nation|language=en-US}}</ref> Alisema atapinga hatua hiyo katika National Industrial Court of Nigeria na kuomba kufutwa kwa Kanuni ya 127 ya Sheria ya Polisi ya mwaka 2020 iwapo mamlaka ya polisi haitachukua hatua kwa wakati.<ref name="thenation" /> == Marejeo == <references/> [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasheria wa Nigeria]] kunoh9bzqk7neykfdhcynz6sl99fkrj Khair Mohammad Khan Yari 0 229316 1507491 2026-04-20T06:14:07Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507491 wikitext text/x-wiki '''Khair Mohammad Khan Yari''' ([[1901]]–[[1976]]), alikuwa mchoraji mashuhuri wa [[Afghanistan]]. ==Maisha== Khair Mohammad Yari, ni mwana wa Yar Mohammad Khan (ofisa wa serikali ya Amir Habibullah Khan), alizaliwa na kulelewa mjini Kabul.<ref>{{cite web |title=Master Khair Mohammad KhanYari |url=https://www.afghanpedia.com/projects/libraries/images/getimage.jsp?img=97yqecsh.jpg |website=Afghanpedia |access-date=2021-07-21 |archive-date=2021-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210721132637/https://www.afghanpedia.com/projects/libraries/images/getimage.jsp?img=97yqecsh.jpg |url-status=dead }}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1901]] [[jamii:waliofariki 1976]] [[jamii:wasanii wa Afghanistan]] 30i15mqjjf6ai4cq5jg07veqjvxbdju Matthew Buckland 0 229317 1507492 2026-04-20T06:14:18Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Matthew Buckland''' (ailizaliwa [[22 Agosti]] [[1974]] – [[23 Aprili]] [[2019]]) alikuwa mjasiriamali wa mtandao na [[mfanyabiashara]] kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alianzisha na kuuza kampuni ya kidijitali ya ''Creative Spark'', ambayo ilinunuliwa mwaka 2015 na kampuni ya Uingereza M&C Saatchi. Buckland pia alikuwa mwanzilishi wa ''Burn Media'', mkusanyiko wa majukwaa ya uchapishaji wa teknolojia unaojumuisha tovuti kama Memeburn, Ventur...' 1507492 wikitext text/x-wiki '''Matthew Buckland''' (ailizaliwa [[22 Agosti]] [[1974]] – [[23 Aprili]] [[2019]]) alikuwa mjasiriamali wa mtandao na [[mfanyabiashara]] kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alianzisha na kuuza kampuni ya kidijitali ya ''Creative Spark'', ambayo ilinunuliwa mwaka 2015 na kampuni ya Uingereza M&C Saatchi. Buckland pia alikuwa mwanzilishi wa ''Burn Media'', mkusanyiko wa majukwaa ya uchapishaji wa teknolojia unaojumuisha tovuti kama Memeburn, Ventureburn.com na Gearburn.com.<ref>{{Cite news|url=http://www.itweb.co.za/index.php?option=com_content&view=article&id=10034|title=Matthew on the move|last=Waal|first=Mandy de|work=ITWeb Technology News|access-date=2018-01-11}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://mg.co.za/article/2009-06-12-300-young-south-africans-technology-continued|title=300 Young South Africans: Technology (Part 2)|author=Staff Reporter|work=The M&G Online|access-date=2018-01-11|language=en}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1974]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] [[Jamii:Watu wa Afrika Kusini]] g3mubf4ofavrvxlnfbbubj1fuas18vk Khanlar Ahmedov 0 229318 1507493 2026-04-20T06:16:14Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507493 wikitext text/x-wiki '''Khanlar Ahmed oghlu Ahmedov''' (alizaliwa [[Juni 12]], [[1946]]) ni mchoraji na mchongaji wa Azerbaijan pia ni Msanii wa Watu wa Azerbaijan, tuzo aliyopewa mnamo mwaka 2006. <ref name=":0">{{Cite web |title=Xanlar Əhmədov: "Rəssam üçün balaca bir kafedə belə, sərgi keçirmək önəmli bir hadisədir" |url=https://anl.az/down/meqale/palitra/2010/mart/111812.htm |access-date=2023-09-04 |website=anl.az}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1946]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Azerbaijan]] pf2v9rvvixophg4opl3joekgtuq0m59 Wendy Omanga 0 229319 1507494 2026-04-20T06:18:05Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Wendy Omanga''' (amezaliwa [[25 Januari]] [[1994]]) ni [[mwanaharakati]] wa vijana na mazingira kutoka Kenya. Pia ni [[mwandishi wa habari]], mwanamitindo na mrembo wa mashindano ya urembo. Alishinda taji la Miss Journalism World Kenya mwaka 2018 na kuwa Miss Jungle Kenya mwaka 2022. Alipokea mafunzo ya uongozi katika masuala ya utetezi wa kidijitali kupitia Emerging Leaders Foundation, yaliyomuwezesha kuwa mtetezi wa [[mabadiliko ya tabianchi]] na matu...' 1507494 wikitext text/x-wiki '''Wendy Omanga''' (amezaliwa [[25 Januari]] [[1994]]) ni [[mwanaharakati]] wa vijana na mazingira kutoka Kenya. Pia ni [[mwandishi wa habari]], mwanamitindo na mrembo wa mashindano ya urembo. Alishinda taji la Miss Journalism World Kenya mwaka 2018 na kuwa Miss Jungle Kenya mwaka 2022. Alipokea mafunzo ya uongozi katika masuala ya utetezi wa kidijitali kupitia Emerging Leaders Foundation, yaliyomuwezesha kuwa mtetezi wa [[mabadiliko ya tabianchi]] na matumizi ya [[mianzi]] katika kukabiliana na changamoto za mazingira.<ref>{{Cite web |date=2023-03-24 |title=Wendy Omanga: The model on Wangari Maathai’s footsteps |url=https://nation.africa/kenya/life-and-style/saturday-magazine/wendy-omanga-the-model-on-wangari-maathai-s-footsteps-4171836 |access-date=2025-11-06 |website=Daily Nation |language=en}}</ref> Ameanzisha shirika lisilo la kiserikali liitwalo ''Moonlight Initiative'' lenye lengo la kuongeza uelewa kuhusu mazingira barani Afrika na kuhamasisha matumizi ya mbinu rafiki kwa tabianchi. Kupitia mpango huo, wakulima wanahamasishwa kulima mianzi ili kusaidia kupata kipato na kupunguza athari za [[mabadiliko ya tabianchi]].<ref>{{Cite web |title=Seeds of Change by UNDP Climate |url=https://undp-climate.exposure.co/seeds-of-change |access-date=2025-11-06 |website=undp-climate.exposure.co |language=en}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Wendy anatoka eneo la Nyando, Kaunti ya Kisumu, ambako mafuriko mara kwa mara huharibu makazi ya watu. Nyumba ya familia yao iliwahi kusombwa na mafuriko. Alisoma [[Sayansi ya siasa]] na Mawasiliano katika [[Chuo Kikuu cha Nairobi]].<ref>{{Cite web |title=Wendy Omanga – CNN Academy |url=https://academy.cnn.com/climate_storyteller/wendy-omanga/ |access-date=2025-11-06 |website=academy.cnn.com |language=en-GB}}</ref> == Moonlight Initiative na miradi ya mianzi == Mwaka 2021 alianzisha Moonlight Initiative, mradi unaolenga kurejesha mazingira kwa kupanda mianzi. Kupitia mradi huo, vijiji vya mianzi vilianzishwa katika Kaunti ya Kakamega kwa ufadhili wa dola 7,000, na wakulima walipanda miche 2,900 ya mianzi ili kupunguza athari za mabadiliko ya tabianchi nchini Kenya. Shirika lake lilikuwa miongoni mwa waandaaji wa maadhimisho ya Siku ya Dunia ya Mianzi yaliyofanyika katika ardhi oevu ya Kibirong’ Kaunti ya Nandi, kwa kushirikiana na wadau mbalimbali wa mazingira. Kwa mujibu wa [[Umoja wa Mataifa]], mpango huo unalenga: Kukuza kampeni za upandaji miti na uhifadhi wa mazingira Kuendeleza miradi ya maji na usafi wa mazingira Kuandaa mafunzo, ziara za masomo na mikutano kwa wanachama Kukuza makazi nafuu kwa kutumia mianzi Kuanzisha bustani za miti, matunda na lishe mashuleni Wendy pia ni mwanachama wa Chama cha Elimu ya Mazingira cha Amerika Kaskazini na mjumbe wa bodi ya Climate Students Movement nchini [[Uswidi]]. == Mafanikio == Mwaka 2022, Wendy alishinda taji la Miss Jungle Kenya. Mwaka 2018, alishiriki mashindano ya kimataifa ya urembo yaliyofanyika [[Arusha]], [[Tanzania]], na kushinda taji la Miss Journalism World Kenya. Mwaka 2020, alikuwa sehemu ya kundi la kwanza la mpango wa Young African Leaders Initiative (YALI). Mwaka 2019, aliteuliwa kuwa balozi wa kimataifa wa nia njema kutokana na shughuli zake za kijamii. Alitambuliwa pia katika orodha ya “Top 30 Under 30” kwa mchango wake katika elimu ya mazingira. Amewahi kushiriki katika mkutano wa uwekezaji wa misitu nchini Kenya uliofanyika katika makao makuu ya KEFRI, Muguga. Pia amewahi kuteuliwa kuwa Katibu wa Kitaifa wa Bamboo Association of Kenya na kuwa bingwa wa FAO wa masuala ya kaboni ya misitu (2022–2023). == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1994}} [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Wanaharakati wa Kenya]] 710kia5lcnmr4a277zcywnei9qcjij3 Maheen Khan 0 229320 1507495 2026-04-20T06:19:06Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507495 wikitext text/x-wiki '''Maheen Khan''' ni mbunifu wa mitindo na mavazi wa Pakistan, mshindi wa tuzo mbalimbali za ubunifu wa mitindo kupitia lebo kama vile ''The Embroidery House'', ''Maheen'', na ''Gulabo''.<ref>{{cite web|title=Biography of Maheen Khan|url=http://www.fashion47.pk/designers/maheen-khan/|publisher=fashion47.pk|accessdate=16 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130301174832/http://fashion47.pk/designers/maheen-khan/|archive-date=1 March 2013|url-status=dead}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Pakistani]] 1nnxvjnnb2kn8ik45ah1rgny66ipxaf Mireille Kassar 0 229321 1507497 2026-04-20T06:20:44Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507497 wikitext text/x-wiki '''Mireille Kassar''' (alizaliwa [[1963]]) ni msanii aliyezaliwa nchini [[Lebanoni|Lebanon]] ambaye anaishi na kufanya kazi mjini Paris na Beirut. <ref name=british>{{cite web |url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?bioId=202291 |title=Mireille Kassar |publisher=British Museum}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1963]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Lebanoni]] 4oe6bxdxb49jwld3ezj95j8w07wal43 Marwan Kassab-Bachi 0 229322 1507498 2026-04-20T06:22:21Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507498 wikitext text/x-wiki '''Marwan Kassab-Bachi''' (anayefahamika zaidi kama Marwan; [[1934]]–[[2016]]) alikuwa mchoraji wa Syria. Alizaliwa mjini Damascus, na alianza masomo yake katika Chuo Kikuu cha Damascus kabla ya kuhamia Berlin, Ujerumani, ambako alijiunga na Chuo cha Sanaa (Hochschule der Bildenden Künste Saar). <ref>{{Cite web |title=Marwan Kassab Bachi |url=https://www.atassifoundation.com/artists/marwan-kassab-bachi |access-date=2025-05-22 |website=Atassi Foundation |language=en}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1934]] [[jamii:waliofariki 2016]] [[jamii:wasanii wa Syria]] b675ipf84zexe55ygwoe2e951mop7tf 1507499 1507498 2026-04-20T06:22:39Z AlvinDulle 61179 marekebisho madogo madogo 1507499 wikitext text/x-wiki '''Marwan Kassab-Bachi''' (anayefahamika zaidi kama Marwan; [[1934]]–[[2016]]) alikuwa mchoraji wa Syria. Marwan alizaliwa mjini Damascus, na alianza masomo yake katika Chuo Kikuu cha Damascus kabla ya kuhamia Berlin, Ujerumani, ambako alijiunga na Chuo cha Sanaa (Hochschule der Bildenden Künste Saar). <ref>{{Cite web |title=Marwan Kassab Bachi |url=https://www.atassifoundation.com/artists/marwan-kassab-bachi |access-date=2025-05-22 |website=Atassi Foundation |language=en}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1934]] [[jamii:waliofariki 2016]] [[jamii:wasanii wa Syria]] k01cesn0tkom2pk5lu7k2lfh8sxggol Karim Shah Khan 0 229323 1507500 2026-04-20T06:25:02Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507500 wikitext text/x-wiki '''Karim Shah Khan''' ([[1919]] - [[1980]]) alikuwa mchoraji wa [[Afghanistan]]. ==Maisha== Karim alizaliwa mjini Kabul na alikuwa mhitimu wa Shule ya A'dadieh. Miongoni mwa kazi zake ni michoro ya wanyama wa kufugwa na wa mwituni iliyochapishwa na Wizara ya Elimu. <ref>{{cite web |title=Art |url=https://moe.gov.af/sites/default/files/2020-03/G9-Dr-Arts.pdf |website=Ministry of Education}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1919]] [[jamii:waliofariki 1980]] [[jamii:wasanii wa Afghanistan]] lts4nhuyrlush8jnv040o370d324jl0 Murtaza Jafri 0 229324 1507501 2026-04-20T06:29:01Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507501 wikitext text/x-wiki '''Murtaza Jafri''' ni mchoraji, mchora ramani, mchongaji, na profesa wa chuo wa [[Pakistani|Pakistan]], Pia ni mkuu na makamu mkuu wa Chuo cha Kitaifa cha Sanaa tangu Agosti 2013. <ref>{{cite news |last1=Ahmed |first1=Shoaib |title=Dr Murtaza Jafri – NCA principal strives for revival of dying arts |url=https://www.dawn.com/news/1616424 |access-date=2 September 2024 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=5 April 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Prof. Dr. Murtaza Jafri Vice Chancellor, National College of Arts Inauguration by cutting the ribbon at NCA. |url=https://www.app.com.pk/photos-section/prof-dr-murtaza-jafri-vice-chancellor-national-college-of-arts-inauguration-by-cutting-the-ribbon-at-nca/ |access-date=2 September 2024 |work=[[Associated Press of Pakistan]] |date=29 March 2023}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1958]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Pakistani]] 5lbdlognu0vn16o560sp2kgbpg0lwxd Toym Imao 0 229325 1507502 2026-04-20T06:31:36Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507502 wikitext text/x-wiki '''Abdulmari de Leon Imao, Jr'''. (alizaliwa [[1968]]), akijulikana zaidi kama Toym Leon Imao au Toym Imao, ni mwalimu na msanii wa taswira wa vyombo mbalimbali wa [[Ufilipino]]. Sanaa yake inajulikana kwa kutoa maoni kuhusu hali ya kijamii nchini Ufilipino, pamoja na mwelekeo wake wa utamaduni maarufu.<ref name="DesigningConscience">{{Cite web|url=https://www.adobomagazine.com/the-magazine/designing-conscience-sculptor-toym-de-leon-imao-reveals-how-to-design-memorials-in-the-era-of-historical-revisionism/|title=Designing Conscience: sculptor Toym de Leon Imao reveals how to design memorials in the era of historical revisionism|date=July 18, 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://philippinesgraphic.net/reclaiming-heroes-toym-imao-adds-a-twist-of-bitter-to-true-good-and-beautiful-by-inday-espina-varona/|title=Reclaiming heroes: Toym Imao adds a twist of bitter to true, good and beautiful by Inday Espina-Varona|date=May 12, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://primer.com.ph/blog/2015/05/15/ayala-museums-openspace-voltes-v-and-the-martial-law-art-ified/|title=Ayala Museum's OpenSpace: Voltes V and the Martial Law Art-ified|publisher=Primer Media Inc.|website=Philippine Primer}}</ref><ref name="KrystenMariann">{{Cite news |url=https://inkwellmanila.wordpress.com/2015/12/22/the-sculptor-is-a-storyteller/ |title=The Sculptor is a Storyteller |last=Boado |first=Krysten Mariann |date=2015-12-22 |work=Inkwell Manila |access-date=2019-07-05 |language=en}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1968]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Ufilipino]] hmfv7ctky5nwy2bg4pcwne1jaix75ns Ibrahim Hussein 0 229326 1507503 2026-04-20T06:34:49Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507503 wikitext text/x-wiki '''Datuk Ibrahim Hussein''' ([[13 Machi]] [[1936]] – [[19 Februari]] [[2009]]) alikuwa msanii wa [[Malaysia]]. Mbinu yake kuu ya usanii ilikuwa ile aliyoibuni mwenyewe na kuiita "printage"—mchanganyiko wa uchapishaji na collage.<ref>{{Cite web |date= |title=Kakiseni.com - Ibrahim Hussein: Up Close and Personal |url=http://www.kakiseni.com/articles/people/MDI4Mw.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20091111024716/http://www.kakiseni.com/articles/people/MDI4Mw.html |archive-date=2009-11-11 |access-date= |website=www.kakiseni.com}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1939]] [[jamii:waliofariki 2009]] [[jamii:wasanii wa Malaysia]] 5xtvqdu3s9hqh8yqd3yy1hux4xsxe5w Akbar Khurasani 0 229327 1507504 2026-04-20T06:36:14Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507504 wikitext text/x-wiki '''Akbar Khorasani''' (alizaliwa [[1961]]) ni mchoraji mashuhuri wa [[Afghanistan]] na Ukraine. <ref>{{cite news |title=Painting and Sculpture in Afghanistan: Past and Present |url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan-38644193 |work=BBC News |language=fa}}</ref><ref>{{cite web |title=Meet Hazara-Ukrainian Artist Akbar Khurasani |url=https://www.hazarainternational.com/2011/10/16/meet-hazara-ukrainian-artist-akbar-khurasani/ |website=Hazara International |date=16 October 2011}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1961]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Afghanistan]] dmhwacpux790o0zetv85zy79jvzypyx Eunice Mathu 0 229328 1507505 2026-04-20T06:37:19Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Eunice Njambi Mathu''' (amezaliwa [[7 Aprili]] [[1952]]) ni mwanzilishi na mhariri mkuu wa jarida la ''Parents Africa'', mojawapo ya majarida maarufu na ya muda mrefu zaidi nchini [[Kenya]]. == Maisha ya awali == Njambi alizaliwa tarehe 7 Aprili 1952 katika Eneo bunge la Kikuyu, Kaunti ya Kiambu, akiwa mtoto wa saba kati ya watoto tisa. Baba yake alifariki alipokuwa bado mdogo, hivyo alilelewa zaidi na mzazi mmoja katika kipindi kikubwa cha utoto wake....' 1507505 wikitext text/x-wiki '''Eunice Njambi Mathu''' (amezaliwa [[7 Aprili]] [[1952]]) ni mwanzilishi na mhariri mkuu wa jarida la ''Parents Africa'', mojawapo ya majarida maarufu na ya muda mrefu zaidi nchini [[Kenya]]. == Maisha ya awali == Njambi alizaliwa tarehe 7 Aprili 1952 katika Eneo bunge la Kikuyu, Kaunti ya Kiambu, akiwa mtoto wa saba kati ya watoto tisa. Baba yake alifariki alipokuwa bado mdogo, hivyo alilelewa zaidi na mzazi mmoja katika kipindi kikubwa cha utoto wake.<ref name="nation.co.ke">{{cite web|url=http://www.nation.co.ke/lifestyle/lifestyle/My-30-years-of-writing-iconic-Parents-magazine/1214-3104192-s5ka5uz/index.html|title=My thirty years with 'Parents'|accessdate=4 September 2016}}</ref> == Kazi == Baada ya kumaliza masomo ya chuo kikuu mwaka 1975, Njambi alijiunga na Nation Newspapers kama mwandishi wa makala maalum. Baadaye alihamia East Africa Industries (sasa Unilever Kenya), ambako alifanya kazi kwa miaka mitano na kuanzisha idara ya mawasiliano. Akiwa huko, alipewa jukumu la kuandaa jarida la kampuni, jambo lililompa wazo la kuanzisha jarida lake mwenyewe. Alisajili kampuni yake mwaka 1981, na mwaka 1984 akazindua jarida la ''Consumer Digest''. Mwaka 1985 alipata msukumo zaidi aliposhiriki kama mhariri msaidizi katika uchapishaji rasmi wa mkutano wa Mkutano wa Tatu wa Dunia wa Wanawake uliofanyika Nairobi.<ref name="nation.co.ke" /> == Parents Africa == Njambi alianzisha jarida la ''Parents'' mwaka 1986, na toleo la kwanza lilitolewa Julai mwaka huo huo. Nakala 25,000 za mwanzo ziliuzwa zote. Ili kuweza kusawazisha kazi na familia, alifunga jarida la ''Consumer Digest'' na kujikita katika ''Parents''. Jarida hilo lilianza kuchapishwa kila baada ya miezi miwili na lilijikita katika masuala ya familia na mahusiano. Lilikuwa miongoni mwa majarida ya kwanza ya kawaida nchini Kenya kujadili kwa uwazi masuala ya ngono. Limeendelea kuchapishwa hadi leo. Tafiti zinaonyesha kuwa mwaka 2005 lilikuwa na usambazaji wa nakala hadi 40,000 na wasomaji takribani milioni 6.5.<ref name="nation.co.ke" /> == Majukumu mengine == * Mwanzilishi na Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni ya uchapishaji Stellan Consult Ltd * Mwanzilishi wa Bodywise Fitness Centre * Mwanachama mwanzilishi wa Kenya Women Finance Trust * Mwanachama mwanzilishi wa Media Owners Association * Mwanachama mwanzilishi wa Association of Media Women in Kenya * Mwanachama mwanzilishi wa Public Relations Society of Kenya == Uhisani == === Kituo cha Wasichana cha Starehe === Njambi alipata msukumo wa kuanzisha shule bora ya sekondari kwa wasichana wenye uwezo lakini maskini baada ya mazungumzo na Geoffrey Griffin, mwanzilishi wa Starehe Boys' Centre and School. Alishirikiana na watu mbalimbali akiwemo Eddah Gachukia na mfanyabiashara Manu Chandaria. Baada ya Waziri wa Elimu wakati huo George Saitoti kuahidi walimu, wadau wengi waliunga mkono mradi huo. Hatimaye Starehe Girls' Centre ilianzishwa, ikiwa ni shule inayotoa elimu bure kabisa. Njambi ni mjumbe wa bodi ya wadhamini ya shule hiyo.<ref name="nation.co.ke" /> === Kenya Community Development Foundation === Njambi pia anahusika na shirika la KCDF, ambalo husaidia jamii kuboresha maisha yao.<ref name="nation.co.ke" /> == Maisha binafsi == Njambi ameolewa na ana watoto watatu watu wazima. Mtoto wa kwanza ni mfanyakazi wa benki, wa pili ni mbunifu majengo, na wa mwisho ana shahada ya uzamili ya biashara (MBA) kutoka Chuo Kikuu cha Duke.<ref name="nation.co.ke" /> == Tuzo == * Jarida la ''Parents'' lilitambuliwa kama Superbrand mwaka 2007/2008 na kuteuliwa tena 2009/2011 * Tuzo ya Kitaifa ya Order of the Grand Warrior of Kenya (OGW) * Tuzo ya Mafanikio ya Maisha katika Biashara (2006) * Tuzo ya Mwanamke Bora katika Biashara na Serikali (2009) * Tuzo ya Impact (2012) katika tuzo za wanawake wajasiriamali Afrika * Tuzo ya Transform Kenya – upatikanaji wa habari == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1952}} [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Watu walio hai]] mlhynnvvltn2aap8b5bamiah42rkgsi Tuck Muntarbhorn 0 229329 1507506 2026-04-20T06:39:06Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507506 wikitext text/x-wiki '''Tuck Muntarbhorn''' (alizaliwa [[Januari]] [[1994]] mjini Bangkok, Thailand) ni msanii wa Thailand, msimamizi wa sanaa, mkusanyaji wa sanaa ya kisasa, na mjasiriamali anayeishi London na Bangkok.<ref name="Aesthetica2017">{{cite web |title=Photographic Contemplation |url=http://www.aestheticamagazine.com/photographic-contemplation/ |website=[[Aesthetica|Aesthetica Magazine]] |accessdate=27 May 2019 |ref=Aesthetica |date=3 October 2017}}</ref> <ref name=Cabasset2015>{{cite news|last1=Cabasset|first1=Patrick|title=Grand Soir|url=http://www.styleconsulting.co.uk/press/tuck-muntarbhorn-in-lofficiel-paris-junejuly-2015-issue|accessdate=18 October 2016|issue=996|publisher=L'Officiel Paris|date=June–July 2015|language=fr|ref=L 15003 - 996}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1994]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Thailand]] mb77bknscln86z5rujlja9reij7yoy2 Lan Medina 0 229330 1507507 2026-04-20T06:43:23Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507507 wikitext text/x-wiki '''Rolando Medina''', anayejulikana zaidi kama Lan Medina (alizaliwa [[Desemba 22]], [[1961]]), ni [[msanii]] wa vitabu vya katuni wa Ufilipino anayefahamika zaidi kwa kazi zake kwenye Fables, Aria, District X, Gold Goblin, na chapa ya The Punisher: MAX. <ref name="vert-fabl">{{Citation|last=Irvine|first=Alex|author-link=Alexander C. Irvine|contribution=Fables|editor-last=Dougall|editor-first=Alastair|title=The Vertigo Encyclopedia|pages=72–81|publisher=[[Dorling Kindersley]]|place=New York|year=2008|ISBN=0-7566-4122-5|oclc=213309015}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1961]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Ufilipino]] f0v1f6diptapttkijkh8jd8yyhshwlm Nick Manabat 0 229331 1507508 2026-04-20T06:45:00Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507508 wikitext text/x-wiki '''Nicholas Anthony Manabat''' ([[2 Septemba]] [[1972]] – [[5 Novemba]] [[1995]]) alikuwa msanii wa vitabu vya katuni wa [[Ufilipino]], anayefahamika zaidi kwa kusaidia kubuni mfululizo wa Cybernary. <ref>{{cite web |author1=Gerry Alanguilan |url=http://alanguilan.com/museum/nickmanabat/aboutnick.html |title=About Nick|website=alanguilan.com |access-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081005201226/http://alanguilan.com/museum/nickmanabat/aboutnick.html |archive-date=5 October 2008}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1972]] [[jamii:waliofariki 1995]] [[jamii:wasanii wa Ufilipino]] 2qj3hehzxk7awakn4udf22foa6h9xs4 Ayesha Imam 0 229332 1507509 2026-04-20T06:45:01Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ayesha Imam''' ni mwanaharakati wa [[haki za binadamu]] mwenye asili ya [[Nigeria]]. Aliwahi kuwa Mkuu wa Idara ya Utamaduni, Jinsia na Haki za Binadamu katika United Nations Population Fund na ni mmoja wa waanzilishi pamoja na aliyekuwa katibu mkuu wa kitaifa wa Women in Nigeria.<ref name="ifi">{{cite book |last=Amadiume |first=Ifi |date=2000 |title=Daughters of the Goddess, Daughters of Imperialism: African Women Struggle for Culture, Power and Democr...' 1507509 wikitext text/x-wiki '''Ayesha Imam''' ni mwanaharakati wa [[haki za binadamu]] mwenye asili ya [[Nigeria]]. Aliwahi kuwa Mkuu wa Idara ya Utamaduni, Jinsia na Haki za Binadamu katika United Nations Population Fund na ni mmoja wa waanzilishi pamoja na aliyekuwa katibu mkuu wa kitaifa wa Women in Nigeria.<ref name="ifi">{{cite book |last=Amadiume |first=Ifi |date=2000 |title=Daughters of the Goddess, Daughters of Imperialism: African Women Struggle for Culture, Power and Democracy |publisher=Zed Books |pages=70–71 }}</ref> Baadaye alikua mratibu wa BAOBAB for Women's Human Rights, kikundi cha utetezi wa haki za binadamu. Kuanzia Aprili [[2017]] hadi Machi [[2023]], alihudumu kama Mwenyekiti wa Board of Directors wa Greenpeace International.<ref>{{Cite web|url=https://www.greenpeace.org/international/explore/about/governance/|title=Governance}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Ayesha Imam interview on women in politics, the Qu'ran and Muslim societies, and women's rights in Nigeria (English, video) {{!}} Women's Learning Partnership |url=https://learningpartnership.org/resource/ayesha-imam-interview-women-politics-quran-and-muslim-societies-and-womens-rights-nigeria |access-date=2024-08-31 |website=learningpartnership.org}}</ref> Imam alihusika katika rufaa iliyofanikiwa kubatilisha hukumu ya kifo ya [[Amina Lawal]].<ref>Quraishi, A. (2011). WHAT IF SHARIA WEREN'T THE ENEMY?: RETHINKING INTERNATIONAL WOMEN'S RIGHTS ADVOCACY ON ISLAMIC LAW. Columbia Journal of Gender and the Law, 22(1), 173-249.</ref> == Maisha == Imam alipata shahada ya kwanza ya sosholojia kutoka Polytechnic of North London mwaka 1980 na shahada ya uzamili kutoka Ahmadu Bello University (ABU) mwaka [[1983]]. Alikamilisha shahada ya uzamivu (PhD) katika University of Sussex.<ref name=":2">{{Cite web |title=Ayesha Imam Biography {{!}} Booking Info for Speaking Engagements |url=https://www.allamericanspeakers.com/celebritytalentbios/Ayesha+Imam/421876 |access-date=2024-08-31 |website=www.allamericanspeakers.com}}</ref> Alijiunga na Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello mjini [[Zaria]] mwaka [[1980]]. Mwaka [[1983]], alikuwa katibu mratibu wa Women in Nigeria, nafasi ya juu zaidi katika shirika hilo la kifeministi. Mwaka [[1996]], alianzisha kwa pamoja BAOBAB, shirika la haki za wanawake linalotoa msaada wa kisheria kwa wanawake wanaoshtakiwa chini ya sheria za Sharia zilizoandikwa, sheria za kimila au za kiraia ambazo mara nyingi hazizingatii maslahi ya wanawake. Sheria hizi zinahusisha adhabu kama kupigwa mijeledi au kupigwa mawe hadi kufa.<ref>Nigeria: Girl flogged for having baby. (2001, 03). Off our Backs, 31, 3. Retrieved from Proquest</ref> Dhamira ya BAOBAB ni kukuza tafsiri za maendeleo za maandiko ya Kiislamu na kuongeza uelewa kuhusu haki za wanawake nchini Nigeria.<ref name=":0" /> Akiwa mkurugenzi wa BAOBAB wakati wa kuanzishwa kwa Sharia nchini Nigeria, shirika hilo liliendesha semina kote nchini kujadili jinsi sheria za Kiislamu zinavyoweza kutafsiriwa kuunga mkono haki za wanawake.<ref>Terry, Geraldine. Small Guides to Big Issues : Womens Rights : Small Guides to Big Issues. London, GB: Pluto Press, 2007. P. 62</ref> Mwaka [[2002]], alitunukiwa John Humphrey Freedom Award.<ref name=":2" /> Imam pia ni mwanachama wa African Feminist Forum. Katika mahojiano ya mwaka [[2003]], Imam alieleza kuwa si sheria zote zinazohusiana na Sharia zinatokana moja kwa moja na aya za Qur’anic, bali baadhi ni tafsiri za wanaume kuhusu ufunuo wa Mungu zilizofanywa miaka mingi baada ya Qurani kushushwa. Tafsiri hizi ni pamoja na adhabu ya kupigwa mawe hadi kufa kwa uzinzi na kukatwa viungo kwa wizi.<ref name="osirim">{{cite interview |last=Imam|first=Ayesha|interviewer=Mary Osirim|title=Women, Muslim Laws and Human Rights in Nigeria |work=forum on Women, Islam and Human Rights in Africa|publisher= Woodrow Wilson International Center’s Africa Program Occasional Papers |date=September 17, 2003}}</ref> Kwa hiyo, anaamini kuwa si sheria zote za jinai za Sharia nchini Nigeria, hasa zinazohusu baadhi ya vipengele vya zina na udhibiti wa masuala ya kijinsia, hazibadiliki.<ref name="osirim" /> Mwaka [[2004]], Imam aliandika hotuba kuu yenye kichwa ''"Women, Muslim Laws and Human Rights in Nigeria"''. Chapisho hili lilitolewa katika mfululizo wa machapisho ya African Program ya Woodrow Wilson International Center. == Mchango muhimu == * Mwanzilishi wa Women in Nigeria: Shirika la kwanza la kifeministi nchini Nigeria * Mwanzilishi mwenza wa (WLUML): Mtandao wa kimataifa unaosaidia wanawake chini ya sheria za Kiislamu * Mkurugenzi mwanzilishi wa BAOBAB: Aliongoza shirika la haki za wanawake lililotunukiwa John Humphrey Freedom Award mwaka 2002<ref name=":1">{{Cite web |date=2016-03-14 |title=Ayesha Imam » African Feminist Forum |url=https://www.africanfeministforum.com/ayesha-imam/ |access-date=2024-08-31 |website=African Feminist Forum |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":2"/><ref>{{Cite web |title=Ayesha Imam |url=https://www.carnegiecouncil.org/people/ayesha-imam |access-date=2024-08-31 |website=www.carnegiecouncil.org |language=en-US}}</ref> == Marejeo == <references/> kobzq1udq5lw2mi5lxlmtsmgumvfpd1 Mohammad Maimangi 0 229333 1507510 2026-04-20T06:46:21Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507510 wikitext text/x-wiki '''Gholam Mohammad Maimangi''' ([[1873]] – [[1935]]), alikuwa mchoraji mashuhuri wa Afghanistan. <ref>{{cite web |title=Khorasan, land of the sun |url=https://www.khorasanzameen.net/archive/farhang/a-wafa02.html |website=www.khorasanzameen.net}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa ]1873] [[jamii:waliofariki 1935]] [[jamii:wasanii wa Afghanistan]] hwrshd8q5gqzpstnzv4gs0weeghka0y 1507511 1507510 2026-04-20T06:46:37Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507511 wikitext text/x-wiki '''Gholam Mohammad Maimangi''' ([[1873]] – [[1935]]), alikuwa mchoraji mashuhuri wa Afghanistan. <ref>{{cite web |title=Khorasan, land of the sun |url=https://www.khorasanzameen.net/archive/farhang/a-wafa02.html |website=www.khorasanzameen.net}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1873]] [[jamii:waliofariki 1935]] [[jamii:wasanii wa Afghanistan]] baddguaoyyxv7rr3m0dn2dhgn2ban25 Miel Prudencio Ma 0 229334 1507512 2026-04-20T06:48:24Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507512 wikitext text/x-wiki '''Miel Prudencio Ma''' (anayefahamika pia kama Miel au Dengcoy Miel) ni mchoraji wa katuni na mchoraji wa vitabu wa [[Ufilipino]]. Alipokea Tuzo ya Mchoro wa Gazeti kutoka katika Chama cha Kitaifa cha Wachora Katuni mnamo mwaka [[2001]]. <ref>{{cite web |url=http://www.reuben.org/divisions.html#illustration |title= The National Cartoonists Society|website=www.reuben.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20101231014238/http://www.reuben.org/divisions.html |archive-date=2010-12-31}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Ufilipino]] 4hkv54vxydsfw0ouzi7qbjrvrbtpl4m Cheongsin Low 0 229335 1507513 2026-04-20T06:50:46Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507513 wikitext text/x-wiki '''Cheongsin Low'''(alizaliwa Selangor mnamo mwaka [[1973]]) ni mwandishi wa [[kaligrafia]] na mchonga mawe mashuhuri wa kitaifa kutoka [[Malaysia]].<ref>Low, Cheong Sin. The Essences From The Modern Engraver Artist, Cheong Sin Low. (当代青年篆刻家精选集·刘创新). Shi jia zhuang: He bei jiao yu chu ban she, 2001. Print. {{ISBN|9787543442399}}</ref><ref>Low, Cheong Sin. The Essence Of Daintiness, Fine Yixing Stoneware From The Hezhengzhai Collection. Taipei, Taiwan: Yingji Tangren Gongyi Publications, 2012. Print. {{ISBN|9789570499209}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1973]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Malaysia]] qc6ihasxsvb74n630esekiv1jy6cglq Evelyn Lip 0 229336 1507514 2026-04-20T06:52:39Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507514 wikitext text/x-wiki '''Evelyn Lip''' (alizaliwa [[1938]]) ni msomi wa usanifu wa majengo na mshauri wa Feng shui wa [[Malaysia]].<ref>{{Cite book|url=http://worldcat.org/oclc/948516477|title=Fun with chinese horoscopes.|last=Lip, Evelyn.|date=1987|publisher=China Books & Periodicals|isbn=99972-76-83-3|oclc=948516477}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1938]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Malaysia]] ovkbn6jn94qwizt03ppm0g9l825ceqm Angela Dwamena-Aboagye 0 229337 1507515 2026-04-20T06:53:54Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Angela Dwamena-Aboagye''' (amezaliwa mwaka [[1965]]) ni mwanasheria wa [[Ghana]] na mwanaharakati wa masuala ya jinsia, pia ni Mkurugenzi Mtendaji wa The Ark Foundation Ghana.<ref>{{Cite web |title=Glitz top 100 inspirational women – Page 100 – Glitz Africa Magazine |url=https://www.glitzafrica.com/glitz-top-100-inspirational-women/100/ |access-date=2022-05-28 |language=en-US}}</ref> The Ark Foundation ni shirika lisilo la kiserikali (NGO) linalolen...' 1507515 wikitext text/x-wiki '''Angela Dwamena-Aboagye''' (amezaliwa mwaka [[1965]]) ni mwanasheria wa [[Ghana]] na mwanaharakati wa masuala ya jinsia, pia ni Mkurugenzi Mtendaji wa The Ark Foundation Ghana.<ref>{{Cite web |title=Glitz top 100 inspirational women – Page 100 – Glitz Africa Magazine |url=https://www.glitzafrica.com/glitz-top-100-inspirational-women/100/ |access-date=2022-05-28 |language=en-US}}</ref> The Ark Foundation ni shirika lisilo la kiserikali (NGO) linalolenga kushughulikia haki za wanawake nchini Ghana. Dwamena-Aboagye alianzisha makazi ya kwanza kwa wanawake waliopigwa nchini Ghana na pia alianzisha kituo cha dharura chenye huduma za kisheria na ushauri nasaha kwa ajili ya waathirika wa ukatili wa kijinsia na unyanyasaji wa watoto katika maeneo mbalimbali nchini Ghana. Pia ni mshauri nasaha na mzungumzaji wa motisha.<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/news/2014/january-6th/dovvsu-lacks-attention-angela-dwamena-aboagye.php|title=Ghana News - DOVVSU lacks attention - Angela Dwamena Aboagye|last=Myjoyonline.com|website=www.myjoyonline.com|access-date=2016-08-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.graphic.com.gh/lifestyle/life/angela-dwamena-aboagye-a-true-voice-for-the-voiceless.html|title=Angela Dwamena-Aboagye: A true voice for the voiceless|last=Graphic|first=Daily|language=en-GB|access-date=2016-08-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ghanabusinessnews.com/2016/04/23/gender-policy-implementation-key-to-development-dwamena-aboagye/|title=Gender policy implementation key to development - Dwamena-Aboagye|date=2016-04-23|website=Ghana Business News|access-date=2016-08-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gimpa.edu.gh/news/gender-development-and-resource-center-holds-symposium-on-ghanas-national-gender-policy-1470316538/|title=Gender Development And Resource Center Holds Symposium On Ghana's National Gender Policy|website=www.gimpa.edu.gh|access-date=2016-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160911160051/http://www.gimpa.edu.gh/news/gender-development-and-resource-center-holds-symposium-on-ghanas-national-gender-policy-1470316538/|archive-date=2016-09-11|url-status=dead}}</ref> == Maisha ya awali na Elimu == Angela Dwamena-Aboagye (née Sakyi) alizaliwa mwaka 1965. Dwamena-Aboagye alisoma katika Mfantsiman Secondary School na pia Holy Child School. Alihitimu kutoka University of Ghana akiwa na shahada ya sheria (LL.B), na pia alipata Cheti cha Ustahili wa Sheria kama Wakili kutoka Ghana Law School. Pia alipata shahada ya uzamili ya sheria kutoka Georgetown University Law Center, Washington, D.C., Marekani na shahada ya uzamili ya sanaa katika teolojia kutoka Akrofi-Christaller Institute, [[Akropong]], Ghana.<ref>{{Cite web|url=http://femaleachievers.org/dir_profile_details.cfm?dowdirID=247&prof_categoryid=70&category_id=2|title=Ministry of Women and Children's Affairs - MOWAC|website=femaleachievers.org|access-date=2016-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160913173454/http://femaleachievers.org/dir_profile_details.cfm?dowdirID=247&prof_categoryid=70&category_id=2|archive-date=2016-09-13|url-status=dead}}</ref> Aliingizwa katika Chama cha Wanasheria wa Ghana kama Wakili na Mwanasheria mwaka 1989.<ref>{{Cite web |title=Management Team – The Ark Foundation, Ghana |url=https://www.arkfoundationghana.org/cms/management-team/ |access-date=2024-03-19 |language=en-US}}</ref> == Maisha binafsi na Kazi == Ameolewa na Kwame Dwamena-Aboagye, ambaye pia hufanya kazi kama mshauri wa Foundation, na wana watoto wanne.<ref name=":0">{{Cite web |title=Management Team – The Ark Foundation, Ghana |url=https://www.arkfoundationghana.org/cms/management-team/ |access-date=2022-05-27 |language=en-US}}</ref> Ni mhadhiri mshiriki (Adjunct Lecturer) wa masuala ya jinsia na sheria katika Kitivo cha Sheria cha University of Ghana, na pia mshauri na mkufunzi kuhusu jinsia na haki za wanawake. Aliwahi kufanya kazi katika Wizara ya Sheria na Ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali kuanzia mwaka 1990 hadi 1999 kabla ya kujiuzulu na kuanzisha The Ark Foundation Ghana.<ref>{{Cite web|url=http://www.busac.org/mainsite/news/nws_0019.php|title=Women Urged to Work Towards Peaceful Elections|website=www.busac.org|access-date=2016-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160821060624/http://www.busac.org/mainsite/news/nws_0019.php|archive-date=2016-08-21|url-status=dead}}</ref> == Tuzo na utambuzi == * Alipokea tuzo ya Ghana National Commission on Children/[[UNICEF]] National Media Features Award on Children mwaka [[1996]].{{Citation needed|date=May 2022}} * Alipokea tuzo ya Unilever Ghana Award for Distinguished Service kwa mchango wake katika maendeleo ya wanawake na watoto nchini Ghana mwaka 2005.<ref>{{Cite book |last=Safo (Mrs.) |first=Margaret |url=https://books.google.com/books?id=mY6aPIogEQQC&dq=Unilever+Ghana+Award+AND+angela+dwamena-aboagye+AND+2005&pg=PA11 |title=The Mirror: Issue 2630 May 14 2005 |date=2005-05-14 |publisher=Graphic Communications Group |language=en}}</ref> * African Women’s Development Fund Women of Substance Award kwa Wanawake 13 Mashuhuri wa Afrika ([[2005]]).<ref>{{Cite web |date=2011-02-17 |title=Congratulations Angela Dwamena-Aboagye of the Ark Foundation |url=https://awdf.org/congratulations-angela-dwamena-aboagye-of-the-ark-foundation/ |access-date=2022-05-27 |website=The African Women's Development Fund (AWDF) |language=en}}</ref> * Tuzo ya Ubalozi wa Marekani ya Martin Luther King Jr. Award for Peace and Social Justice mwaka [[2009]].<ref>{{Cite web|url=http://ghana.usembassy.gov/pe150109.html|title=Programs and Events {{!}} Accra, Ghana – Embassy of the United States|website=ghana.usembassy.gov|access-date=2016-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130215205801/http://ghana.usembassy.gov/pe150109.html|archive-date=2013-02-15|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/news/198770/angela-dwamena-aboagye-receives-peace-award.html|title=Angela Dwamena-Aboagye receives Peace Award|language=en-GB|access-date=2016-08-30}}</ref> * Millennium Excellence Awards (2010) kwa uwezeshaji wa wanawake.<ref>{{Cite web|url=http://mefafrica.org/mea/past-recipients/|title=Past Recipients|access-date=2016-08-30}}</ref><ref name=":0" /> * Tuzo ya First African Servant Leadership National Awards kwa uwezeshaji wa wanawake mwaka [[2011]].<ref>{{Cite web|url=http://awdf.org/congratulations-angela-dwamena-aboagye-of-the-ark-foundation/|title=Congratulations Angela Dwamena-Aboagye of the Ark Foundation – The African Women's Development Fund (AWDF)|website=awdf.org|access-date=2016-08-30}}</ref> == Marejeo == <references/> [[Jamii:Waliozaliwa 1965]] [[Jamii:Wanasheria wa Ghana]] [[Jamii:Wanaharakati wa Ghana]] 0pkse54g8wnz3pb1y1bnopip7rkiyxm Aw Pi Kyeh 0 229338 1507516 2026-04-20T06:54:29Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507516 wikitext text/x-wiki '''Aw Pi Kyeh''', pia anayejulikana kama A Pi Kyè (alizaliwa [[24 Julai]] [[1959]]), ni mchoraji wa katuni maarufu nchini [[Myanmar]]. <ref>{{cite web|url=http://thevoicemyanmar.com/relax-tip/7416-car|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614121220/http://thevoicemyanmar.com/relax-tip/7416-car|url-status=usurped|archive-date=June 14, 2020|title=အော်ပီကျယ်|language=my}}</ref><ref name="At">{{cite web|url=http://tomorrow.com.mm/content/%E1%80%B1%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%95%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B9-%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%B8-%E1%81%81|title=အော်ပီကျယ် ကာတွန်း-၁ }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2010/12/101229_myanmar_award|title=မြန်မာ့ သတင်းစာ ပညာဆု|date=29 December 2010 |language=my}}</ref><ref name="lt">{{cite web|url=https://coconuts.co/yangon/features/among-myanmars-democracy-heroes-few-willing-stand-rohingya/|title=Among Myanmar's democracy heroes, few willing to stand for the Rohingya}}</ref><ref>Advertising and Marketing Guide Magazine No. 62, 2000; July</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1959]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Myanmar]] lbompvo65b1xpdusxt7l8o6k8partgi Tamara Kvesitadze 0 229339 1507517 2026-04-20T06:56:39Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507517 wikitext text/x-wiki '''Tamara Kvesitadze''' (alizaliwa [[1968]]) ni msanii na mchongaji wa [[Georgia]]. Anajulikana zaidi kwa sanamu yake ya "Mwanamume na Mwanamke," ambayo baadaye ilipewa jina la "Ali na Nino," iliyobuniwa mwaka 2007 na kusimikwa kwenye ufukwe wa bahari mjini Batumi, Georgia tangu mwaka 2010. <ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/news/these-statues-pass-through-each-other-daily-telling-a-tragic-love-story-a6692531.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/news/these-statues-pass-through-each-other-daily-telling-a-tragic-love-story-a6692531.html |archive-date=2022-05-26 |url-access=subscription |url-status=live|title=These statues pass through each other daily, telling a tragic love story|author=|date=13 October 2015|website=independent.co.uk|accessdate=26 March 2018}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa ]1968] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Georgia]] 7yoc4et1vs3ydq7m3ehoru0pxhf5cmc Manlee Kongprapad 0 229340 1507518 2026-04-20T06:58:22Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507518 wikitext text/x-wiki '''Manlee Kongprapad''' ([[20 Januari]] [[1884]] – [[5 Novemba]] [[1971]]) alikuwa mnenguaji wa [[Thailand]]. <ref>{{Cite web |title=Manlee Kongprapad’s 136th Birthday Doodle |url=https://doodles.google/doodle/manlee-kongprapads-136th-birthday/ |access-date=2025-07-27 |website=Google Doodles |language=en}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1884]] [[jamii:waliofariki 1971]] [[jamii:wasanii wa Thailand]] pb3585wmdfbaqtqw9l0vve6xtyjzqmf Angus Buchan 0 229341 1507520 2026-04-20T07:02:26Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Angus Buchan''' (alizaliwa [[5 Agosti]] [[1947]], [[Bulawayo]]) ni [[mwandishi]] wa vitabu vya Kikristo na mhubiri wa injili anayeishi [[Afrika Kusini]].<ref name="kale_Scot">{{Cite web|title=Scotland says no to homophobic Pastor Angus Buchan|last=Littauer|first=Dan|work=KaleidoScot|date=12 August 2016|access-date=2016-08-15|url=http://www.kaleidoscot.com/scotland-says-no-to-homophobic-pastor-angus-buchan-7725|quote=Susan Hart}}</ref> == Marejeo == {{R...' 1507520 wikitext text/x-wiki '''Angus Buchan''' (alizaliwa [[5 Agosti]] [[1947]], [[Bulawayo]]) ni [[mwandishi]] wa vitabu vya Kikristo na mhubiri wa injili anayeishi [[Afrika Kusini]].<ref name="kale_Scot">{{Cite web|title=Scotland says no to homophobic Pastor Angus Buchan|last=Littauer|first=Dan|work=KaleidoScot|date=12 August 2016|access-date=2016-08-15|url=http://www.kaleidoscot.com/scotland-says-no-to-homophobic-pastor-angus-buchan-7725|quote=Susan Hart}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1947]] [[Jamii:Watu walio hai]] rw5u04v32knvlzk3mmf64yv7kh1evim Dave Bryant 0 229342 1507521 2026-04-20T07:07:13Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David William Bryant''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] anayehudumu kama Mbunge wa Bunge la Mkoa wa Western Cape tangu mwaka 2024 kwa tiketi ya chama cha Democratic Alliance (DA). Kabla ya hapo, aliwahi kuwa Mbunge wa Bunge la Taifa na Waziri Kivuli wa Mazingira, Misitu na Uvuvi kuanzia 2020 hadi 2024. Akiwa katika siasa za serikali za mitaa, aliwahi kuwa diwani wa uwiano (proportional representation councillor) wa Jiji la City of Cape Town kat...' 1507521 wikitext text/x-wiki '''David William Bryant''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Afrika Kusini]] anayehudumu kama Mbunge wa Bunge la Mkoa wa Western Cape tangu mwaka 2024 kwa tiketi ya chama cha Democratic Alliance (DA). Kabla ya hapo, aliwahi kuwa Mbunge wa Bunge la Taifa na Waziri Kivuli wa Mazingira, Misitu na Uvuvi kuanzia 2020 hadi 2024. Akiwa katika siasa za serikali za mitaa, aliwahi kuwa diwani wa uwiano (proportional representation councillor) wa Jiji la City of Cape Town kati ya 2009 na 2011, kisha diwani wa kata ya 77 (2011–2016) na baadaye kata ya 115 (2016–2020).<ref>{{cite web|title=Dave Bryant|url=https://www.capetown.gov.za/Family%20and%20home/meet-the-city/city-council/find-your-councillor-ward-or-subcouncil/view-councillor?CouncillorId=8315|website=City of Cape Town|access-date=5 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190602005616/https://www.capetown.gov.za/Family%20and%20home/meet-the-city/city-council/find-your-councillor-ward-or-subcouncil/view-councillor?CouncillorId=8315|archive-date=2 June 2019}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini]] 4458syr64ohjfh107c3wcxwor2nlj59 Camille Storm 0 229343 1507523 2026-04-20T07:08:29Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Angela Kariuki''', anayejulikana zaidi kama '''Camille Storm''', ni mtendaji wa muziki kutoka Kenya, mwandishi wa habari za muziki,<ref name="Radr Africa">{{cite web |title=Camille Storm: Breaking Barriers With Her Passion For Music |url=https://radrafrica.com/her/camille-storm |website=Radr Africa |access-date=21 December 2022 |date=11 Machi 2022}}</ref> msanidi wa vipaji, mtangazaji wa wasanii, mjasiriamali na msimamizi wa shughuli za utamaduni wa pop...' 1507523 wikitext text/x-wiki '''Angela Kariuki''', anayejulikana zaidi kama '''Camille Storm''', ni mtendaji wa muziki kutoka Kenya, mwandishi wa habari za muziki,<ref name="Radr Africa">{{cite web |title=Camille Storm: Breaking Barriers With Her Passion For Music |url=https://radrafrica.com/her/camille-storm |website=Radr Africa |access-date=21 December 2022 |date=11 Machi 2022}}</ref> msanidi wa vipaji, mtangazaji wa wasanii, mjasiriamali na msimamizi wa shughuli za utamaduni wa pop, akichangia kwa kiasi kikubwa kukuza utamaduni wa muziki Afrika Mashariki.<ref name="Pulselive Kenya">{{cite web |last1=Milimo |first1=Dennis |title=Meet Camille Storm a Music Journalist changing the narrative of how East African music is consumed |url=https://www.pulselive.co.ke/entertainment/celebrities/meet-camille-storm-a-music-journalist-changing-the-narrative-of-how-east-african/jev4jyd |website=Pulselive Kenya |access-date=21 December 2022 |date=7 Desemba 2020}}</ref> Yeye ni mwanzilishi wa Camille & Co., na pia ni mwandishi wa habari za muziki na utamaduni wa pop katika OkayAfrica na The Fader. Mwaka 2022 alijiunga na majaji wa All Africa Music Awards (AFRIMA) kwa ukanda wa Afrika Mashariki.<ref name="Pulse Nigeria">{{Cite news |title=Afrima Jurors including Motolani Alake, Camille Storm and others celebrate Patron Bisi Onasanya at 61 |url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/afrima-jurors-including-motolani-alake-camille-storm-and-others-celebrate-patron-bisi/jwx17es.amp |newspaper=Pulse Nigeria |access-date=21 December 2022 |date=22 Agosti 2022}}</ref> == Maisha ya awali == Angela Kariuki alizaliwa [[Nairobi]], [[Kenya]], ambako alipata elimu ya msingi hadi ya juu. Baadaye alijiunga na [[Catholic University of Eastern Africa akisomea Sayansi ya Kompyuta na kupata shahada ya Bachelor of Science|B.Sc]].<ref>{{Cite news |title=Five facts you didn't know about Camille Storm |url=https://www.vanguardngr.com/2022/11/five-facts-you-didnt-know-about-camille-storm/ |newspaper=Vanguard |access-date=27 Januari 2023 |date=25 Novemba 2022}}</ref> == Kazi == Mwaka 2011 alianza blogu ya muziki iitwayo ''The Camille Way'',<ref name="Khusoko">{{cite web |last1=Indeje |first1=David |title=Camille Storm On Self Awareness, Contribution to Africa’s Music Industry |url=https://khusoko.com/2021/07/23/camille-storm-on-self-awareness-and-contribution-to-africas-music-industry/ |website=Khusoko |access-date=21 December 2022}}</ref> ambako alichapisha mapitio na uchambuzi wa muziki. Mwaka 2018 alianza rasmi kazi ya uandishi wa habari za muziki kupitia majukwaa mbalimbali kama vile Up Magazine, Boiler Room, [[Daily Nation]], Thought Catalog, OkayAfrica na The Fader.<ref name="Khusoko" /> Alianzisha kampuni ya Camille & Co., inayojihusisha na masuala ya burudani na muziki ikiwa ni pamoja na mahusiano ya umma, usimamizi wa wasanii, ushauri wa A&R na usambazaji wa muziki. Amefanya kazi na wasanii na taasisi mbalimbali kama [[Mayorkun]], Blaqbonez, Lojay, Bad Boy Timz, Wani (singer)|WANI, [[Mavin Records]] na Chocolate City (record label)|Chocolate City. Mwaka 2019 aliteuliwa kuwa msimamizi wa tamasha la muziki ''Hand-Forged in Kenya'' lililolenga kukuza muziki wa Afrika Mashariki. Toleo la kwanza lilifanyika Nairobi mwaka huo huo. Mwaka 2020 alizindua huduma ya usambazaji wa muziki iitwayo Camille & Co. Distro, inayojumuisha leseni na utangazaji wa muziki. Mwaka 2020 alitajwa kuwa mmoja wa watu wenye ushawishi mkubwa katika muziki nchini Kenya na jarida la People Daily. Mwaka 2022 aliorodheshwa miongoni mwa watendaji 10 wa muziki Afrika wanaotarajiwa kufanya makubwa. Mwaka 2023 alishiriki kama jaji katika mashindano ya muziki ya Boomplay. == Hotuba za umma == * Mkutano wa Personal Branding Summit (2023).<ref>{{Cite news |title=Personal branding summit to hold February |url=https://thenationonlineng.net/personal-branding-summit-to-hold-february/ |newspaper=The Nation |access-date=23 Februari 2023 |date=18 Februari 2023}}</ref> == Machapisho teule == * 'Kyenvu' Is the Short Film Challenging Uganda’s Controversial Mini-Skirt Bill (2018) * Rema is Nigerian pop’s golden child (2019) * Gengetone is the new sound accelerating out of Kenya's streets (2020) * Nigeria's LONDON Is Producing Afro Sounds of the Future (2023) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{DEFAULTSORT:Kariuki, Angela}} [[Jamii:Wanawake wa Kenya]] [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] 8o5dy8l8yd9by0py6yuyunjusgca038 Noel Bruce 0 229344 1507524 2026-04-20T07:12:28Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Noel Hugh Botha Bruce''' (alizaliwa [[13 Novemba]] [[1921]]) alikuwa mabenki na mfanyabiashara kutoka [[Afrika Kusini]] na Rhodesia. Alizaliwa Fauresmith na alisoma katika University of South Africa.<ref name="rhodbio">{{cite web|title=Who's who of the Federation of Rhodesia and Nyasaland, Central and East Africa|url=https://books.google.com/books?id=yl7Av7x51hAC&q=BRUCE+,+Noel+Hugh+Botha|publisher=Wootten & Gibson.|language=en|date=1961}}</ref> Alian...' 1507524 wikitext text/x-wiki '''Noel Hugh Botha Bruce''' (alizaliwa [[13 Novemba]] [[1921]]) alikuwa mabenki na mfanyabiashara kutoka [[Afrika Kusini]] na Rhodesia. Alizaliwa Fauresmith na alisoma katika University of South Africa.<ref name="rhodbio">{{cite web|title=Who's who of the Federation of Rhodesia and Nyasaland, Central and East Africa|url=https://books.google.com/books?id=yl7Av7x51hAC&q=BRUCE+,+Noel+Hugh+Botha|publisher=Wootten & Gibson.|language=en|date=1961}}</ref> Alianza kufanya kazi katika South African Reserve Bank kuanzia 1938 hadi 1955. Mwaka 1956 alihamia Rhodesia ya Kusini. Baadaye, mwaka 1959, alihudumu kama mchungaji mkuu wa fedha (chief cashier) wa Benki ya Rhodesia na Nyasaland. Kuanzia 1964 hadi 1976, alikuwa Gavana wa Reserve Bank of Rhodesia. Baada ya hapo, alihudumu kama mkurugenzi wa Central Merchant Bank nchini Afrika Kusini (1976–1990) na pia mkurugenzi wa Mutual Life Assurance Society tangu 1987. == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1921]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wafanyabiashara wa Afrika Kusini]] 8gkhsljmv6if6jcyxm3segrnbt9tqns Brenton Brown 0 229345 1507525 2026-04-20T07:16:07Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Brenton Gifford Brown''' (alizaliwa [[1 Julai]] [[1973]]) ni [[mwanamuziki]] wa Kikristo na kiongozi wa ibada mwenye uraia wa [[Afrika Kusini]] na Marekani.<ref>{{cite news|last1=Williams|first1=Alex|title='Everything is gone': Worship leader Brenton Brown loses home in California fires|url=https://www.premier.org.uk/News/World/Everything-is-gone-Worship-leader-Brenton-Brown-loses-home-in-California-fires|publisher=premier.org.uk|date=13 November 2018}}...' 1507525 wikitext text/x-wiki '''Brenton Gifford Brown''' (alizaliwa [[1 Julai]] [[1973]]) ni [[mwanamuziki]] wa Kikristo na kiongozi wa ibada mwenye uraia wa [[Afrika Kusini]] na Marekani.<ref>{{cite news|last1=Williams|first1=Alex|title='Everything is gone': Worship leader Brenton Brown loses home in California fires|url=https://www.premier.org.uk/News/World/Everything-is-gone-Worship-leader-Brenton-Brown-loses-home-in-California-fires|publisher=premier.org.uk|date=13 November 2018}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mwanamuziki}} [[Jamii:Waliozaliwa 1973]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini]] ax58qyalpq5vhdtotbfe794hqk69euw Ghada Abdel Aal 0 229346 1507526 2026-04-20T07:16:59Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ghada Abdel Aal''' ; (amezaliwa mwaka 1978 katika El Mahalla El Kubra, Misri) ni mwandishi na mtunzi wa miswada ya filamu kutoka Misri. Anajulikana zaidi kwa blogu yake ya kejeli na kitabu ''Wanna be a bride'' ,ambacho kinazungumzia changamoto za wanawake katika jamii ya Kiarabu kuhusu ndoa. == Maisha na kazi == Ghada Abdel Aal alizaliwa tarehe 21 Desemba 1978 katika mji wa El Mahalla El Kubra, Misri. Mama yake alikuwa mfanyakazi wa mahusiano ya umma,...' 1507526 wikitext text/x-wiki '''Ghada Abdel Aal''' ; (amezaliwa mwaka 1978 katika El Mahalla El Kubra, Misri) ni mwandishi na mtunzi wa miswada ya filamu kutoka Misri. Anajulikana zaidi kwa blogu yake ya kejeli na kitabu ''Wanna be a bride'' ,ambacho kinazungumzia changamoto za wanawake katika jamii ya Kiarabu kuhusu ndoa. == Maisha na kazi == Ghada Abdel Aal alizaliwa tarehe 21 Desemba 1978 katika mji wa El Mahalla El Kubra, Misri. Mama yake alikuwa mfanyakazi wa mahusiano ya umma, huku baba yake akiwa mhandisi.<ref name="national">{{cite news|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/books/i-want-to-get-married-ghada-abdel-aal-1.404934|newspaper=The National|title=I Want to Get Married: Ghada Abdel Aal|author=Tahira Yaqoob|date=4 June 2011|access-date=12 October 2018}}</ref> Alisomea famasia chuoni na baadaye kufanya kazi kama mfamasia katika hospitali iliyopo katika mji wake wa kuzaliwa.<ref name="qantara">{{cite news|newspaper=Qantara|url=https://en.qantara.de/content/ghada-abdel-aal-and-her-book-i-want-to-get-married-from-anonymous-blogger-to-bestselling|title=From Anonymous Blogger to Bestselling Author|author=Susanne Schanda|date=5 November 2011|accessdate=12 October 2018}}</ref> Mnamo mwaka 2006, alipokuwa akikumbana na changamoto mbalimbali za kupokea posa za ndoa, alianza blogu iitwayo ''Wanna be a bride'' (au ''I Wanna Get Married''). Blogu hiyo ilikuwa ya kejeli, ikielezea hali halisi ya wanawake wa Misri wanaokabiliwa na shinikizo la kijamii la kuolewa na kupata watoto. Blogu hiyo ilipopata umaarufu mkubwa, alialikwa na kampuni ya uchapishaji ya Dar El Shorouk kuibadilisha kuwa kitabu. Kitabu hicho kilichapishwa mwaka 2008 kwa lugha ya Kiarabu ya mazungumzo na kikawa maarufu sana katika ulimwengu wa Kiarabu.<ref name="national"/><ref name="wapo">{{cite news|newspaper=The Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/10/04/AR2010100400423.html|title=In a TV comedy, Egyptian women gain a voice|author=Hadeel Al-Shalchi|date=4 October 2010|accessdate=12 October 2018}}</ref> Baadaye kilitafsiriwa kwa Kiingereza mwaka 2010 na Nora Eltahawy, pamoja na lugha nyingine kama Kijerumani, Kiitaliano na Kiholanzi.<ref name="qantara"/> Ghada pia aliandika muswada wa mfululizo wa televisheni uliotokana na kitabu hicho, ambao ulishinda tuzo ya Golden Pyramid katika Tamasha la Vyombo vya Habari vya Kiarabu huko Cairo. Aidha, kitabu chake kilishinda tuzo ya Bauer mwaka 2012 katika Tamasha la Fasihi la Kimataifa la Venice.<ref name="iwp">{{cite web|publisher=The International Writing Program|url=https://iwp.uiowa.edu/people/ghada-abdel-aal|accessdate=12 October 2018|title=Ghada Abdel Aal|archive-date=31 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190731025418/https://iwp.uiowa.edu/people/ghada-abdel-aal|url-status=dead}} </ref> Mwaka 2014, aliandika mfululizo wa vipindi vya televisheni vya kejeli uitwao ''Embratoreyet Meen?'' (''Dola ya Nani?'') uliorushwa nchini Misri. Pia huandika safu ya vichekesho katika gazeti la ''Al-Shorouk''. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1978|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waandishi wa Misri]] 4fuz20zekwvhz580s4zkygl6wjjzcng Phyllis Ntantala-Jordan 0 229347 1507527 2026-04-20T07:23:54Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[File:Dr Phyllis-P-Ntantala-Jordan.jpg|thumb|Dr. Phyllis Ntantala-Jordan]] '''Phyllis Ntantala-Jordan''' (alizaliwa kama '''Phyllis Priscilla Ntantala'''; 7 Januari 1920 – 17 Julai 2016) alikuwa mwanaharakati wa kisiasa na mwandishi kutoka [[Afrika Kusini]].<ref>{{cite web|url=https://www.groundup.org.za/article/phyllis-nttantala-jordan-dies-96/|title=Phyllis Ntantala-Jordan dies at 96|work=groundup.org.za|accessdate=4 November 2016}}</ref> Yeye na mwa...' 1507527 wikitext text/x-wiki [[File:Dr Phyllis-P-Ntantala-Jordan.jpg|thumb|Dr. Phyllis Ntantala-Jordan]] '''Phyllis Ntantala-Jordan''' (alizaliwa kama '''Phyllis Priscilla Ntantala'''; 7 Januari 1920 – 17 Julai 2016) alikuwa mwanaharakati wa kisiasa na mwandishi kutoka [[Afrika Kusini]].<ref>{{cite web|url=https://www.groundup.org.za/article/phyllis-nttantala-jordan-dies-96/|title=Phyllis Ntantala-Jordan dies at 96|work=groundup.org.za|accessdate=4 November 2016}}</ref> Yeye na mwanahistoria wa fasihi Archibald Campbell Jordan walikuwa wazazi wa mwanasiasa [[Pallo Jordan]].<ref>{{cite web|url=http://www.anc.org.za/content/anc-mourns-passing-eminent-academic-and-activist-phyllis-ntantala-jordan|title=ANC mourns passing of eminent Academic and Activist Phyllis Ntantala-Jordan - African National Congress|work=anc.org.za|accessdate=4 November 2016}}</ref> == Maisha binafsi == Phyllis Priscilla "Nogqaza" Ntantala alizaliwa tarehe 7 Januari 1920 katika kijiji cha Gqubeni, karibu na Mto Nqabarha, Dutywa, [[Eastern Cape]], Afrika Kusini. Baba yake George Govan Ntantala alikuwa mkulima tajiri na mwanachama wa Baraza Kuu la [[Transkei]] (iBhunga), na mama yake Ida Balfour alikuwa mzao wa jumuiya ya Wakristo wa Kiafrika wa awali iliyoanzishwa na nabii Ntsikana katika karne ya 19.<ref name="Ntantala1">{{cite web| title= RIP Dr Phyllis Ntantala (1920 – 2016)| publisher= Pen South Africa| url=https://pensouthafrica.co.za/rip-dr-phyllis-ntantala-1920-2016/ | accessdate=13 August 2017}}</ref> Ntantala-Jordan alianza shule akiwa na umri wa miaka minne, lakini alipoteza mama yake miezi sita baadaye. Baada ya kumaliza Standard 6 (Darasa la 8) akiwa na miaka 12, alipelekwa Healdtown, na baadaye alipata ufadhili wa Transkeian Bhunga kwenda University of Fort Hare. Alikamilisha diploma ya ualimu mwaka 1937. Mwaka 1939 aliolewa na mwandishi wa lugha ya isiXhosa Archibald Campbell Jordan.<ref name="Ntantala3">{{cite web| title= A Life's Mosaic: The Autobiography of Phyllis Ntantala| publisher= South African History Online| url=http://www.sahistory.org.za/archive/lifes-mosaic-autobiography-phyllis-ntantala-phyllis-ntantala| accessdate=13 August 2017}}</ref> Mwaka 1961 familia yao ilihamia uhamishoni Marekani kutokana na shinikizo la kisiasa la mfumo wa [[apartheid]]. Phyllis Ntantala-Jordan alifariki dunia akiwa na umri wa miaka 96 tarehe 17 Julai 2016 huko [[Michigan]], Marekani, na akazikwa katika Forest Hill Cemetery mjini [[Madison, Wisconsin]].<ref name="Ntantala1" /> == Kazi za kisiasa == Ntantala-Jordan alianza kuhamasika kisiasa alipokuwa mwalimu katika Bantu High School, Kroonstad. Alishiriki katika harakati za kupinga sheria za ubaguzi kama Group Areas Act na Bantu Education Act kupitia chama cha walimu cha Cape African Teachers' Association (CATA).<ref name="Ntantala4">{{cite web| title= A tribute to the late Dr. Phyllis Priscilla Ntantala-Jordan| publisher= University of Cape Town| url=http://www.humanities.uct.ac.za/news/tribute-late-dr-phyllis-priscilla-ntantala-jordan| accessdate=13 August 2017}}</ref> Mwaka 1952 alitoa hotuba katika mkutano mkubwa uliopinga maadhimisho ya Jan van Riebeeck huko Cape Town. Pia aliandika makala kuhusu wanawake wa Kiafrika na maisha ya wajane katika maeneo ya vijijini, ambazo zilichapishwa katika jarida la ''Africa South'' na kutafsiriwa katika lugha mbalimbali.<ref name="Ntantala3" /> Wakati wa hali ya hatari baada ya mauaji ya Sharpeville massacre, mume wake AC Jordan alikamatwa na baadaye familia yao ilihamia uhamishoni Marekani mwaka 1962.<ref name="Ntantala4" /> == Marejeo == <references/> [[Jamii:Waliozaliwa 1920]] [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini]] tsv1qev82brbi2tyzda3t634iiydgd2 Jonathan Broomhead 0 229348 1507528 2026-04-20T07:26:15Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jonathan Broomhead''' (alizaliwa [[24 Novemba]] [[2000]]) ni mchezaji wa kulipwa wa gofu kutoka [[Afrika Kusini]] na anashiriki katika mashindano ya European Tour. Ameshinda mashindano manne katika Sunshine Tour, ambayo ni ligi kuu ya gofu ya kitaaluma katika ukanda wa kusini mwa Afrika.<ref>{{cite web|title=Jonathan Broomhead|url=https://www.europeantour.com/players/jonathan-broomhead-101569/|publisher=European Tour|access-date=19 March 2026}}</ref>...' 1507528 wikitext text/x-wiki '''Jonathan Broomhead''' (alizaliwa [[24 Novemba]] [[2000]]) ni mchezaji wa kulipwa wa gofu kutoka [[Afrika Kusini]] na anashiriki katika mashindano ya European Tour. Ameshinda mashindano manne katika Sunshine Tour, ambayo ni ligi kuu ya gofu ya kitaaluma katika ukanda wa kusini mwa Afrika.<ref>{{cite web|title=Jonathan Broomhead|url=https://www.europeantour.com/players/jonathan-broomhead-101569/|publisher=European Tour|access-date=19 March 2026}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 2000]] if9euqgkadsa561r4h09huj372420ju Ateyyat El Abnoudy 0 229349 1507529 2026-04-20T07:31:04Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ateyyat El Abnoudy''' (26 Novemba 1939 – 5 Oktoba 2018), pia alijulikana kama '''Ateyyat Awad Mahmoud Khalil''', alikuwa mwandishi wa habari, mwanasheria, mwigizaji, mtayarishaji na mwongozaji wa filamu kutoka Misri.<ref name="Hillauer">{{Citation|last=Hillauer|first=Rebecca|date=2006-02-02|pages=421–448|publisher=American University in Cairo Press|isbn=9789774249433|doi=10.5743/cairo/9789774249433.003.0011|title=Encyclopedia of Arab Women Filmmaker...' 1507529 wikitext text/x-wiki '''Ateyyat El Abnoudy''' (26 Novemba 1939 – 5 Oktoba 2018), pia alijulikana kama '''Ateyyat Awad Mahmoud Khalil''', alikuwa mwandishi wa habari, mwanasheria, mwigizaji, mtayarishaji na mwongozaji wa filamu kutoka Misri.<ref name="Hillauer">{{Citation|last=Hillauer|first=Rebecca|date=2006-02-02|pages=421–448|publisher=American University in Cairo Press|isbn=9789774249433|doi=10.5743/cairo/9789774249433.003.0011|title=Encyclopedia of Arab Women Filmmakers|chapter=Other Filmmakers}}</ref> Alizaliwa katika kijiji kidogo kando ya Delta ya Nile nchini [[Misri]]. Al Abnoudy alihesabiwa kuwa miongoni mwa waanzilishi wa wanawake wa Kiarabu katika uongozaji wa filamu, kwani kazi zake ziliwahamasisha wanawake wengi katika tasnia hiyo. Alijulikana pia kama “mtengenezaji wa filamu wa watu maskini” kutokana na mada za filamu zake zilizojikita katika haki za kiraia na maisha ya Waarabu maskini.<ref>{{Cite book|last=Valassopoulos|first=Anastasia|editor-first1=Anastasia |editor-last1=Valassopoulos |date=2013-09-13|title=Arab Cultural Studies|url=[https://www.taylorfrancis.com/books/9781315873206|language=en|doi=10.4324/9781315873206|isbn=9781315873206}}](https://www.taylorfrancis.com/books/9781315873206|language=en|doi=10.4324/9781315873206|isbn=9781315873206}})</ref> Al Abnoudy alipokea zaidi ya tuzo 30 za kimataifa kwa filamu zake 22, zikiwemo tuzo tatu kwa filamu ''Horse of Mud'' iliyotolewa mwaka 1971. == Maisha ya awali na elimu == Ateyyat El Abnoudy alikulia katika eneo la vijijini la El Senbellawein, Dakahlia Governorate|Mkoa wa Daqahlia, kaskazini mwa Delta ya Nile.<ref name=":0">{{Cite book |title=Negotiating Dissidence |date=2017-01-04 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-0-7486-9606-2 |language=en |doi=10.3366/edinburgh/9780748696062.003.0002}}</ref> Alizaliwa katika familia ya wafanyakazi, yenye historia ya biashara ya viungo na nguo kando ya Mto Nile.<ref name=":1">{{Cite book |last=Hillauer |first=Rebecca |title=Encyclopedia of Arab women filmmakers |last2=Brown |first2=Allison |last3=Cohan |first3=Deborah |last4=Joyce |first4=Nancy |date=2005 |publisher=The American university in Cairo press |isbn=978-977-424-943-3 |edition=Revised and updated edition of the original, which appeared in German, arte-edition, Unkel am Rhein, 2001 |location=Cairo}}</ref> Alikuwa mtoto wa sita kati ya watoto saba, akiwa na dada wanne na kaka watatu, na ndiye pekee aliyefaulu kumaliza masomo katika familia yake. Alijiunga na [[Chuo Kikuu cha Cairo]] akiwa na umri wa miaka 16 kusomea sheria, na kuwa mwanafunzi mdogo zaidi darasani kwake.<ref name=":1" /> Ili kugharamia masomo yake, alifanya kazi kama mwigizaji katika ukumbi wa michezo. Akiwa chuoni, alikutana na mume wake wa kwanza, mwandishi wa habari na mshairi Abdel Rahman el-Abnudi.{{citation needed|date=May 2019}} Kutokana na asili yake ya tabaka la wafanyakazi, alipata changamoto za kifedha, lakini alieleza kuwa mabadiliko ya kisiasa ya Misri katika enzi ya Historia ya Misri chini ya Gamal Abdel Nasser yalisaidia watu maskini kupata elimu.<ref name=":12">{{Cite book |last=Hillauer |first=Rebecca |title=Encyclopedia of Arab women filmmakers |last2=Brown |first2=Allison |last3=Cohan |first3=Deborah |last4=Joyce |first4=Nancy |date=2005 |publisher=The American university in Cairo press |isbn=978-977-424-943-3 |edition=Revised and updated edition of the original, which appeared in German, arte-edition, Unkel am Rhein, 2001 |location=Cairo}}</ref> Baadaye alihamia Cairo kwa kazi na masomo, na kusoma katika [[Taasisi ya Juu ya Sinema ya Cairo]] kwa miaka miwili, akijikita zaidi katika nadharia ya filamu. Alisoma pia kwa miaka mitatu katika shule ya kimataifa ya filamu na televisheni mjini London kabla ya kurejea Misri mwaka 1976. == Kazi == Al Abnoudy alifanya kazi mbalimbali katika ukumbi wa michezo kama meneja wa jukwaa na msaidizi. Mwaka 1972 alijiunga na Taasisi ya Juu ya Sinema ya Cairo kumalizia masomo ya filamu, ambapo alitengeneza ''Horse of Mud'', filamu yake ya kwanza ya kumbukumbu (documentary) na pia ya kwanza nchini Misri kutayarishwa na mwanamke. Alianza kazi ya uigizaji ili kujipatia kipato wakati akisomea uandishi wa habari. Akiwa mwandishi wa habari, alivutiwa sana na maisha ya watu maskini wa [[Cairo]], jambo lililomhamasisha kuingia katika utayarishaji na uongozaji wa filamu zinazoonyesha hali zao. Alijulikana kama “mtengenezaji wa filamu wa watu maskini” na “mama wa filamu za kumbukumbu”, na aliwahamasisha wanawake wengi wa Kiarabu kufuata nyayo zake.<ref name="Van de Peer 1">{{Cite book |last=Van de Peer |first=Stefanie |title=Ateyyat El Abnoudy: Poetic Realism in Egyptian Documentaries |date=4 January 2017 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=9781474434836 |pages=28–54 |language=en-US |doi=10.3366/edinburgh/9780748696062.001.0001}}</ref> Filamu zake zilijikita katika masuala ya kisiasa, kijamii na kiuchumi nchini Misri, na zilipinga udhibiti mkali wa filamu uliokuwepo wakati wa enzi ya Historia ya Jamhuri ya Misri#Enzi ya Sadat.<ref name="Van de Peer 2">{{Cite journal|title=The Physicalities of Documentaries by African Women|journal=Critical Interventions|volume=5|pages=135–153|doi=10.1080/19301944.2011.10781405|year = 2011|last1 = Van De Peer|first1 = Stefanie|doi-access=free}}</ref> Alikumbana na ukosoaji na udhibiti kutoka serikalini kutokana na kuonyesha umaskini na mateso katika kazi zake.<ref name=":02">{{Cite book |title=Negotiating Dissidence |date=2017-01-04 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-0-7486-9606-2 |language=en |doi=10.3366/edinburgh/9780748696062.003.0002}}</ref> Aliendelea kupinga udhibiti huo kwa kuanzisha kampuni yake ya uzalishaji wa filamu, Abnoudy Film, na kuwa mwanamke wa kwanza kufanya hivyo nchini Misri. Filamu yake ya kwanza ilipata umaarufu kimataifa na kushinda tuzo katika tamasha la filamu la Mannheim-Heidelberg. Pia alipata tuzo mbalimbali katika majukwaa ya kimataifa na kushiriki kama jaji katika tamasha kadhaa za filamu duniani. Kazi zake zilipata uangalizi mpya wakati wa Mapinduzi ya Misri ya 2011, na baada ya kifo chake filamu zake ziliendelea kuonyeshwa katika tamasha mbalimbali duniani.<ref name=":22">{{Cite journal |last=Desouki |first=Yasmin |date=2022-04-01 |title=The Vanishing Archive |journal=Feminist Media Histories |volume=8 |issue=2 |pages=70–87 |doi=10.1525/fmh.2022.8.2.70}}</ref> == Mtindo wa uongozaji == Alivutiwa na harakati ya sinema mpya ya Kiarabu (New Arab Cinema) pamoja na mtindo wa [[Arab cinema]]. Pia aliathiriwa na harakati ya [[Third Cinema]].<ref name=":03">{{Cite book |last=Van de Peer |first=Stefanie |title=Negotiating Dissidence: The Pioneering Women of Arab Documentary |date=2017-01-04 |publisher=Edinburgh University Press |isbn=978-0-7486-9606-2}}</ref> Alijikita zaidi katika filamu za kumbukumbu zisizo za kubuni, na kazi zake ziliwekwa katika kundi la direct cinema kwa sababu ya uhalisia wake katika kuonyesha maisha ya watu wa kawaida. Pia alitumia mbinu ya [[poetic realism]] katika filamu zake. == Maisha binafsi == Al Abnoudy na mume wake walimlea mtoto wa kuasili. Baadaye walitalikiana baada ya zaidi ya miaka 20 ya ndoa, na aliendelea kuishi Cairo pamoja na binti yake. Aliendelea kutengeneza filamu hadi miaka ya 1990 na 2000 kabla ya kufariki mwaka 2018 akiwa na umri wa miaka 78. == Tuzo na uteuzi == * 1971 – Tuzo tatu za kimataifa katika tamasha la Grand Prix Film Festival na [[International Filmfestival Mannheim-Heidelberg]] pamoja na [[Damascus International Film Festival]]. * 1972 – Tuzo ya wakosoaji wa Ufaransa katika tamasha la Grenoble. * 1990 – Tuzo ya ushirikiano bora wa uzalishaji, Valencia Film Festival, Hispania. * 1992 – Tuzo ya wakosoaji wa filamu wa Misri, Ismailia International Documentary & Short Film Festival. * 1998 – Alitunukiwa heshima na Tamasha la Filamu la Taifa la Wizara ya Utamaduni ya Misri. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1939|2018}} [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanasheria wa Misri]] [[Jamii:Waongozaji wa filamu wa Misri]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] nf1hjcpegwgk9ztxvm4aibeu5zenvo0 Walter Bergman 0 229350 1507531 2026-04-20T07:31:31Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Walter Bergman''' (alizaliwa Walter Bergmann; [[30 Julai]] [[1913]] – [[1986]]) alikuwa mtaalamu wa sarafu na fedha za kale (numismatist) kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alizaliwa katika Königsberg (sasa Kaliningrad, Urusi) huko Ujerumani ya zamani ya Prussia Mashariki. Mwaka 1933, familia yake ilikimbia Ujerumani ya Nazi na kwenda Amsterdam, Uholanzi. Baadaye, mwaka 1936, alihamia Afrika Kusini ambako aliendelea na kazi yake ya utafiti wa...' 1507531 wikitext text/x-wiki '''Walter Bergman''' (alizaliwa Walter Bergmann; [[30 Julai]] [[1913]] – [[1986]]) alikuwa mtaalamu wa sarafu na fedha za kale (numismatist) kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alizaliwa katika Königsberg (sasa Kaliningrad, Urusi) huko Ujerumani ya zamani ya Prussia Mashariki. Mwaka 1933, familia yake ilikimbia Ujerumani ya Nazi na kwenda Amsterdam, Uholanzi. Baadaye, mwaka 1936, alihamia Afrika Kusini ambako aliendelea na kazi yake ya utafiti wa sarafu na historia ya fedha..<ref>[https://www.amazon.co.uk/history-regular-emergency-issues-Africa/dp/B0000EE3WW A History of the Regular and Emergency Paper Money Issues of South Africa]</ref> == Marejeo == {{Reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1913]] 0y9hdecde9ctqtsbm2n4v4e93n4vwpa Prateep Kochabua 0 229351 1507532 2026-04-20T07:32:11Z AlvinDulle 61179 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Prateep Kochabua''' alizaliwa [[13 Aprili]] [[1962]]) ni msanii wa kisasa wa [[Thailand]] kutoka Bangkok. Alipata shahada ya kwanza ya uchoraji kutoka Kitivo cha Sanaa katika Chuo Kikuu cha Silpakorn na kisha akafanya kazi kama mkurugenzi wa sanaa katika shirika la utangazaji kuanzia mwaka 1984 hadi 1992. <ref name="wahooart">{{cite web|title=Prateep Kochabua |url=https://wahooart.com/en/artists/prateep-kochabua-en/?srsltid=AfmBOorsebJk1g_IxyW7XrGwTB-So...' 1507532 wikitext text/x-wiki '''Prateep Kochabua''' alizaliwa [[13 Aprili]] [[1962]]) ni msanii wa kisasa wa [[Thailand]] kutoka Bangkok. Alipata shahada ya kwanza ya uchoraji kutoka Kitivo cha Sanaa katika Chuo Kikuu cha Silpakorn na kisha akafanya kazi kama mkurugenzi wa sanaa katika shirika la utangazaji kuanzia mwaka 1984 hadi 1992. <ref name="wahooart">{{cite web|title=Prateep Kochabua |url=https://wahooart.com/en/artists/prateep-kochabua-en/?srsltid=AfmBOorsebJk1g_IxyW7XrGwTB-SoiNHbcCw4ql20tFB5qysnT5GDkqc |website=wahooart.com |access-date=26 January 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Prateep Kochabua |url=http://www.rama9art.org/prateep/index.html |website=rama9art.org |access-date=26 January 2026}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1962]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Thailand]] 91m61e4pa2uec5aj607dfrso9dvod47 Supol Phuasirirak 0 229352 1507533 2026-04-20T07:36:18Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507533 wikitext text/x-wiki '''Supol Phuasirirak''' (jina la utani Bell, alizaliwa [[15 Desemba]] [[1981]]) ni mwimbaji na mtangazaji wa televisheni wa Thailand. Supol alisoma Chuo Kikuu cha Assumption. <ref>[http://www.nangdee.com/name/f/11277/เบล-สุพล-พัวศิริรักษ์.html สุพล พัวศิริรักษ์]</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1981]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Thailand]] szpbshzgi7n9orgnu9pthzi00f5kf2p Parween Pazhwak 0 229353 1507534 2026-04-20T07:37:35Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507534 wikitext text/x-wiki '''Parween Pazhwak''' (alizaliwa mwaka [[1967]] mjini Kabul) ni msanii wa [[Afghanistan]] na mshairi wa kisasa pamoja na mwandishi wa lugha ya Kiajemi. <ref>{{Cite web |url=http://www.allvoices.com/contributed-news/3070764-the-youth-and-citizenship-in-the-democratic-society-of-afghanistan |title=The youth, and citizenship in the democratic society of Afghanistan |access-date=2009-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726214901/http://www.allvoices.com/contributed-news/3070764-the-youth-and-citizenship-in-the-democratic-society-of-afghanistan |archive-date=2011-07-26 |url-status=dead }}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1967]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Afghanistan]] cqrzxjzu9ymuasykcgwl3ii3akajtj6 Elias Broomberg 0 229354 1507535 2026-04-20T07:37:57Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elias “Elly” Broomberg''' (alizaliwa [[23 Desemba]] [[1915]] – [[4 Novemba]] [[1977]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] na [[mwanasiasa]] wa Rhodesia aliyezaliwa [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alizaliwa na kukulia Johannesburg, kisha mwaka 1956 alihamia Southern Rhodesia ambako alishiriki kuanzisha kampuni ya nguo katika mji wa Bulawayo. Mwaka 1970 alichaguliwa kuwa Mbunge wa Bunge, na baadaye akateuliwa na Waziri Mkuu Ian Smith kuwa Waziri wa Biash...' 1507535 wikitext text/x-wiki '''Elias “Elly” Broomberg''' (alizaliwa [[23 Desemba]] [[1915]] – [[4 Novemba]] [[1977]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] na [[mwanasiasa]] wa Rhodesia aliyezaliwa [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alizaliwa na kukulia Johannesburg, kisha mwaka 1956 alihamia Southern Rhodesia ambako alishiriki kuanzisha kampuni ya nguo katika mji wa Bulawayo. Mwaka 1970 alichaguliwa kuwa Mbunge wa Bunge, na baadaye akateuliwa na Waziri Mkuu Ian Smith kuwa Waziri wa Biashara na Viwanda mwaka 1974. Mwaka 1976 alihamishiwa kuwa Waziri wa Habari, Uhamiaji na Utalii. Hakugombea tena mwaka 1977, na alifariki mwaka huohuo baada ya kuacha siasa na serikali.<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ph4_AQAAIAAJ|title=Who's who of Southern Africa|last=Donaldson|first=Ken|publisher=Ken Donaldson (Pty.) Limited|year=1977|volume=61|pages=1055|language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8Ae8AAAAIAAJ|title=South African Jewry|last=Feldberg|first=Leon|date=1976|publisher=Fieldhill Publishing Company|pages=146|language=en}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1915]] [[Jamii:Waliofariki 1977]] [[Jamii:Wafanyabiashara wa Afrika Kusini]] 18ewi8p81ys2tz38jhjxqv9yhxsluv6 Hafiz Pakzad 0 229355 1507536 2026-04-20T07:39:24Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507536 wikitext text/x-wiki '''Hafiz Pakzad''' (alizaliwa [[1955]]) ni mchoraji mashuhuri wa [[Afghanistan]]. ==Maisha== Hafiz anachukuliwa kuwa mmoja wa wachora picha wa kipindi cha pili cha dhahabu cha uhalisia nchini Afghanistan, akijumuishwa pamoja na Karim Shah Khan, Abdul Ghafoor Breshna, Ghulam Mohieddin Shabnam, Mohammad Maimanagi, na Akbar Khorasani. <ref>{{cite web |title=Hafiz Pakzad, artiste franco-afghan. Mémoire d’une vocation dans l’Afghanistan des années 1970 - La Revue de Téhéran |url=http://www.teheran.ir/spip.php?article1588#gsc.tab=0 |website=www.teheran.ir}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1955]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Afghanistan]] 92w9fng558o7wxz3sb5zj60n6ccopqi Carlo Pagulayan 0 229356 1507537 2026-04-20T07:41:19Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507537 wikitext text/x-wiki '''Carlo Pagulayan''' (alizaliwa [[24 Juni|Juni 24,]] [[1978]]) ni msanii wa kujitegemea wa vitabu vya katuni wa [[Ufilipino]]. ==Marejeo== *[http://guisadong-gulay.deviantart.com/ Guisadong Gulay] - deviantART *{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20070107125221/http://www.carlopagulayan.net/ Carlo Pagulayan]}} - Tovuti Rasmi {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1978]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Ufilipino]] 2tundttc9uubbm59ob9uurcde6q8j98 Heba Aly (journalist) 0 229357 1507538 2026-04-20T07:43:01Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Heba Aly''' ni mwandishi wa habari na mtendaji wa mashirika yasiyo ya kiserikali mwenye uraia wa [[Kanada]] na [[Misri]].<ref>{{cite news |title=Sudan expels reporter over Darfur, arms: US |url=https://www.reuters.com/article/idUSL9290326 |access-date=16 October 2021 |work=[[Reuters]] |date=9 February 2009 |language=en}}</ref> Kwa sasa anahudumu kama mkurugenzi wa muungano wa ''Article 109'', uliokuwa ukijulikana awali kama ''UN Charter Reform Coalitio...' 1507538 wikitext text/x-wiki '''Heba Aly''' ni mwandishi wa habari na mtendaji wa mashirika yasiyo ya kiserikali mwenye uraia wa [[Kanada]] na [[Misri]].<ref>{{cite news |title=Sudan expels reporter over Darfur, arms: US |url=https://www.reuters.com/article/idUSL9290326 |access-date=16 October 2021 |work=[[Reuters]] |date=9 February 2009 |language=en}}</ref> Kwa sasa anahudumu kama mkurugenzi wa muungano wa ''Article 109'', uliokuwa ukijulikana awali kama ''UN Charter Reform Coalition''.<ref>{{Cite web|date=24 September 2025|title=Article 109 Coalition launches at UNGA|url=https://globalchallenges.org/updates/article-109-coalition-launches-at-unga/|access-date=14 March 2026|website=Global Challenges Foundation}}</ref><ref>{{Cite web|title=Team|url=https://article109.org/team/|access-date=14 March 2026|website=Article 109}}</ref> Hapo awali alikuwa Mkurugenzi Mtendaji (CEO) wa shirika huru la habari lisilo la kibiashara la [[The New Humanitarian]], ambalo zamani lilikuwa mradi wa United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) ujulikanao kama Integrated Regional Information Networks (IRIN). Aliongoza mabadiliko ya shirika hilo kuwa taasisi huru inayojikita katika uandishi wa habari kuhusu migogoro, hasa barani Afrika.<ref>{{Cite web|last=Granger|first=Jacob|date=8 July 2021|title=Heba Aly, CEO of The New Humanitarian, on reshaping coverage of the Global South|url=https://www.journalism.co.uk/podcast/heba-aly-ceo-of-the-new-humanitarian-on-reshaping-coverage-of-the-global-south/s399/a838184/|access-date=6 October 2021|website=journalism.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Herman |first=Marc |date=12 October 2016 |title=Freed from UN, a 20-year-old news network embraces independence |url=https://www.cjr.org/business_of_news/un_news_independent.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006163854/https://www.cjr.org/business_of_news/un_news_independent.php |archive-date=6 October 2021 |access-date=6 October 2021 |website=Columbia Journalism Review |language=en}}</ref> Aly alitajwa kuwa Kiongozi Chipukizi wa Kimataifa (Young Global Leader) mwaka 2018 na [[World Economic Forum]].<ref name=":3">{{Cite web|title=Heba Aly|url=https://www.weforum.org/people/heba-aly/|access-date=21 September 2021|website=World Economic Forum|language=en}}</ref> Kazi zake za uongozi wa umma zinahusisha kuhamasisha uandishi bora wa habari kuhusu maeneo ya migogoro na masuala ya kibinadamu. Amewahi kuwa mhadhiri katika TEDxChamonix <ref>{{Cite web|last=Aly|first=Heba|date=June 2017|title=Stop eating junk news|url=https://www.ted.com/talks/heba_aly_stop_eating_junk_news|website=TEDxChamonix}} </ref> na pia katika PeaceTalks.<ref>{{Cite web |title=Heba Aly – PeaceTalks |url=https://www.peacetalks.net/pt/heba-aly/ |access-date=21 September 2021 |language=en-US}}</ref> == Maisha ya awali == Aly alizaliwa [[Ottawa|Ottawa, Kanada]]. Alimaliza masomo yake kwa alama za juu na kupata shahada ya kwanza (B.S.) katika uandishi wa habari na haki za binadamu kutoka [[Chuo Kikuu cha Carleton]].<ref name=":2">{{Cite web |title=Heba Aly |url=https://pulitzercenter.org/people/heba-aly |access-date=21 September 2021 |website=Pulitzer Center |language=en}}</ref> == Kazi == Aly alianza kazi yake kwa kuripoti kutoka maeneo ya migogoro katika Mashariki ya Kati, Afrika na Asia ya Kati.<ref name=":0">{{Cite web|title=Interview of Heba Aly, The New Humanitarian, on Peace & Humanitarian|url=https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/interview-of-heba-aly-the-new-humanitarian-on-peace-humanitarian|access-date=21 September 2021|website=genevasolutions.news|date=4 March 2020 |language=en}}</ref> Akiwa mwandishi wa habari, aliripoti kutoka Senegal, Afrika Magharibi na Chad, Afrika ya Kati, akishughulikia masuala ya maendeleo na migogoro nchini Niger, biashara haramu ya watoto nchini Nigeria, ghasia na umaskini nchini Senegal na Guinea-Bissau, mafuriko nchini Ghana, pamoja na wakimbizi waliokimbia kutoka Chad na Sudan.<ref name=":2" /> Kazi zake zimechapishwa na kutangazwa kupitia [[Canadian Broadcasting Corporation]], ''The Christian Science Monitor'' na Bloomberg News.<ref>{{Cite web |date=1 October 2015 |title=About Us |url=https://www.thenewhumanitarian.org/content/about-us |access-date=21 September 2021 |website=The New Humanitarian |language=en}}</ref> Akiwa Mkurugenzi Mtendaji, amekuwa akitoa maoni na mihadhara mara kwa mara kuhusu sera za kibinadamu katika mikutano ya serikali na makongamano.<ref>{{Cite web|title=Heba Aly – ONA Community Profile|url=https://journalists.org/profiles/heba-aly/|access-date=21 September 2021|website=Online News Association|language=en-US}}</ref> == Tuzo na heshima == Aly alipokea ufadhili kutoka Pulitzer Center on Crisis Reporting kwa kazi yake nchini Sudan kati ya mwaka 2008 hadi 2009.<ref>{{Cite web|last=Ali|first=Wasil|date=11 February 2009|title=Canadian journalist recounts days leading to expulsion from Sudan|url=https://pulitzercenter.org/stories/canadian-journalist-recounts-days-leading-expulsion-sudan|url-status=dead|access-date=21 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921233034/https://pulitzercenter.org/stories/canadian-journalist-recounts-days-leading-expulsion-sudan|archive-date=21 September 2021|website=The Sudan Tribune via the Pulitzer Center|language=en}}</ref> Mwaka 2018, alitajwa kuwa mmoja wa viongozi chipukizi wa kimataifa na World Economic Forum.<ref name=":3" /> Pia alitajwa miongoni mwa Waafrika 100 wenye ushawishi mkubwa mwaka 2018 na jarida la ''New African Magazine''.<ref name=":3" /> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD||}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waandishi wa Kanada]] [[Jamii:Waandishi wa Misri]] avyqdjj8j1kon0905ke8qxaq2s2zdq4 Matthew Brittain 0 229358 1507539 2026-04-20T07:43:02Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Matthew Brittain''' (alizaliwa [[5 Mei]] [[1987]]) ni [[mwanariadha]] wa kupiga makasia kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alishinda medali ya dhahabu katika mashindano ya 2012 Summer Olympics katika kipengele cha ''men’s lightweight coxless four'', akiwa na wachezaji wenzake James Thompson, John Smith na Sizwe Ndlovu. Baada ya mafanikio hayo, yeye na James Thompson walihusika sana kuanzisha mfululizo wa mashindano ya John Waugh Rock The Boat R...' 1507539 wikitext text/x-wiki '''Matthew Brittain''' (alizaliwa [[5 Mei]] [[1987]]) ni [[mwanariadha]] wa kupiga makasia kutoka [[Afrika Kusini|Afrika Kusini.]] Alishinda medali ya dhahabu katika mashindano ya 2012 Summer Olympics katika kipengele cha ''men’s lightweight coxless four'', akiwa na wachezaji wenzake James Thompson, John Smith na Sizwe Ndlovu. Baada ya mafanikio hayo, yeye na James Thompson walihusika sana kuanzisha mfululizo wa mashindano ya John Waugh Rock The Boat Regatta Series.<ref>{{cite web|url=https://www.teamsa.co.za/olympians-world-champions-take-on-the-rest-at-roodeplaat/|title=Olympians, world champions take on the rest at Roodeplaat|date=5 February 2016}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1987]] [[Jamii:Watu walio hai]] ro8zmy04d4w2s020ppvzk5aayitr6vh Abdul Karim Al-Orrayed 0 229359 1507540 2026-04-20T07:43:45Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507540 wikitext text/x-wiki '''Abdul Karim Al-Orrayed''' ([[1934]] – [[25 Machi]] [[2025]]) alikuwa msanii wa [[Bahrain]] ambaye alisaidia kuanzisha Chama cha Wapenzi wa Sanaa na Chama cha Sanaa ya Kisasa cha Bahrain akishirikiana na Rashid Oraifi na Hussain AlSini. <ref name=":0">{{cite web |title=About |url=https://bahrainart.org/about/ |website=Bahrain Contemporary Art Association |accessdate=13 January 2020 |date=9 June 2018}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1934]] [[jamii:waliofariki 2025]] [[jamii:wasanii wa Bahrain]] 4h60slqxvyph6vgp218ajv8f2pbcd54 Chanthou Oeur 0 229360 1507542 2026-04-20T07:45:30Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507542 wikitext text/x-wiki '''Chanthou Oeur au Chakra Oeur''', akijulikana pia kama O'Bon, ni mchoraji na mchongaji wa [[Kamboja|Kambodia]] ambaye ameishi nchini Marekani tangu miaka ya 1980. <ref name="Chanthou Oeur">[http://www.providence.edu/art/cambodian/oeur.html Chanthou Oeur<!-- Bot generated title -->] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070927050146/http://www.providence.edu/art/cambodian/oeur.html |date=September 27, 2007 }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20040713061419/http://weisman.umn.edu/exhibits/Facing/fevents.html Facing Death<!-- Bot generated title -->]</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Kamboja]] bbm8bqe454t44v5ftydjzbynbzfm40b Ngwe Kyi 0 229361 1507544 2026-04-20T07:47:21Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507544 wikitext text/x-wiki '''Ngwe Kyi''' (alizaliwa [[26 Machi]] [[1948]]) ni mchoraji wa katuni na mchoraji wa picha kutoka [[Myanmar]]. Katuni zake za Lawka Hma Bya na Myanma Yoya Hatha (maana yake 'Ucheshi wa Jadi wa Kiburma') zimepata mafanikio makubwa sana. <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/archives/275289|title=ဝါရင့် ကာတွန်းဆရာကြီး ဦးငွေကြည်|language=my}}</ref><ref name="At">{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/kemun-kaattn-ngeknny-0|title=ကြေးမုံ -ကာတွန်း (ငွေကြည်)}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/kemun-kaattn-ngeknny|title=ငွေကြည်|language=my}}</ref><ref name="lt">{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/16917|title=၂၁)ရာစုပင်လုံညီလာခံကို ကာတွန်းဆရာ ၁၀၀ကျော်ထောက်ခံ}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1948]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Myanmar]] r9wi176wgduaj5nstbcst7eukr0mgna Farruh Negmat-Zadeh 0 229362 1507545 2026-04-20T07:49:31Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507545 wikitext text/x-wiki '''Farruh Negmat-Zade''' (alizaliwa [[1959]], mjini Dushanbe) ni msanii wa [[Tajikistan]], alihitimu kutoka Shule ya Sanaa ya Moscow na kutoka Taasisi ya Sanaa ya Jimbo ya Surikov mjini Moscow mnamo mwaka 1983, na kama mwanachama wa Umoja wa Wasanii wa Tajikistan ameshiriki katika maonyesho mengi ya kimataifa. <ref>{{Cite web |url=http://www.tajikart.com/index.php?action=showbio&artist=all |title=Tajik artists |access-date=2010-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716190223/http://www.tajikart.com/index.php?action=showbio&artist=all |archive-date=2011-07-16 |url-status=dead }}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1959]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Tajikistan]] j6ydqqdjutxpm1kd70fsk7qmtn2c7cl Shahira Amin 0 229363 1507546 2026-04-20T07:50:49Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Heba Aly''' ni mwandishi wa habari na mtendaji wa shirika lisilo la kiserikali mwenye asili ya Kanada na Misri.<ref>{{cite news |title=Sudan expels reporter over Darfur, arms: US |url=[https://www.reuters.com/article/idUSL9290326](https://www.reuters.com/article/idUSL9290326) |access-date=16 October 2021 |work=Reuters |date=9 Februari 2009 |language=en}}</ref> Kwa sasa anahudumu kama mkurugenzi wa muungano wa ''Article 109'', uliokuwa ukijulikana awali...' 1507546 wikitext text/x-wiki '''Heba Aly''' ni mwandishi wa habari na mtendaji wa shirika lisilo la kiserikali mwenye asili ya Kanada na Misri.<ref>{{cite news |title=Sudan expels reporter over Darfur, arms: US |url=[https://www.reuters.com/article/idUSL9290326](https://www.reuters.com/article/idUSL9290326) |access-date=16 October 2021 |work=Reuters |date=9 Februari 2009 |language=en}}</ref> Kwa sasa anahudumu kama mkurugenzi wa muungano wa ''Article 109'', uliokuwa ukijulikana awali kama ''UN Charter Reform Coalition''.<ref>{{Cite web|date=24 Septemba 2025|title=Article 109 Coalition launches at UNGA|url=[https://globalchallenges.org/updates/article-109-coalition-launches-at-unga/|access-date=14](https://globalchallenges.org/updates/article-109-coalition-launches-at-unga/|access-date=14) Machi 2026|website=Global Challenges Foundation}}</ref><ref>{{Cite web|title=Team|url=[https://article109.org/team/|access-date=14](https://article109.org/team/|access-date=14) Machi 2026|website=Article 109}}</ref> Hapo awali alikuwa mkurugenzi mkuu mtendaji (CEO) wa shirika huru la habari lisilo la kibiashara la ''The New Humanitarian'', ambalo zamani lilikuwa mradi wa Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Kuratibu Masuala ya Kibinadamu (OCHA) chini ya jina la Integrated Regional Information Networks (IRIN). Aliongoza mabadiliko ya shirika hilo kuwa taasisi huru inayojikita katika uandishi wa habari kuhusu migogoro, hususan barani Afrika.<ref>{{Cite web|last=Granger|first=Jacob|date=8 Julai 2021|title=Heba Aly, CEO of The New Humanitarian, on reshaping coverage of the Global South|url=[https://www.journalism.co.uk/podcast/heba-aly-ceo-of-the-new-humanitarian-on-reshaping-coverage-of-the-global-south/s399/a838184/|access-date=6](https://www.journalism.co.uk/podcast/heba-aly-ceo-of-the-new-humanitarian-on-reshaping-coverage-of-the-global-south/s399/a838184/|access-date=6) Oktoba 2021|website=journalism.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Herman |first=Marc |date=12 Oktoba 2016 |title=Freed from UN, a 20-year-old news network embraces independence |url=[https://www.cjr.org/business_of_news/un_news_independent.php](https://www.cjr.org/business_of_news/un_news_independent.php) |url-status=live |archive-url=[https://web.archive.org/web/20211006163854/https://www.cjr.org/business_of_news/un_news_independent.php](https://web.archive.org/web/20211006163854/https://www.cjr.org/business_of_news/un_news_independent.php) |archive-date=6 Oktoba 2021 |access-date=6 Oktoba 2021 |website=Columbia Journalism Review |language=en}}</ref> Aly alitajwa kuwa mmoja wa viongozi vijana wa kimataifa (Young Global Leaders) mwaka 2018 na Jukwaa la Uchumi Duniani (World Economic Forum).<ref name=":3">{{Cite web|title=Heba Aly|url=[https://www.weforum.org/people/heba-aly/|access-date=21](https://www.weforum.org/people/heba-aly/|access-date=21) Septemba 2021|website=World Economic Forum|language=en}}</ref> Kazi yake ya uongozi wa umma inahusisha utetezi wa uandishi bora wa habari kuhusu maeneo ya migogoro na masuala ya kibinadamu. Amekuwa mhadhiri katika mikutano ya TEDxChamonix<ref>{{Cite web|last=Aly|first=Heba|date=Juni 2017|title=Stop eating junk news|url=[https://www.ted.com/talks/heba_aly_stop_eating_junk_news|website=TEDxChamonix}}](https://www.ted.com/talks/heba_aly_stop_eating_junk_news|website=TEDxChamonix}})</ref> na pia katika PeaceTalks.<ref>{{Cite web |title=Heba Aly – PeaceTalks |url=[https://www.peacetalks.net/pt/heba-aly/](https://www.peacetalks.net/pt/heba-aly/) |access-date=21 Septemba 2021 |language=en-US}}</ref> == Maisha ya awali == Aly alizaliwa mjini Ottawa, Kanada. Alihitimu kwa heshima za juu katika shahada ya Sayansi (B.S.) katika uandishi wa habari na haki za binadamu kutoka Chuo Kikuu cha Carleton.<ref name=":2">{{Cite web |title=Heba Aly |url=[https://pulitzercenter.org/people/heba-aly](https://pulitzercenter.org/people/heba-aly) |access-date=21 Septemba 2021 |website=Pulitzer Center |language=en}}</ref> == Kazi == Mwanzoni mwa kazi yake, Aly alifanya uandishi wa habari kutoka maeneo yenye migogoro katika Mashariki ya Kati, Afrika na Asia ya Kati.<ref name=":0">{{Cite web|title=Interview of Heba Aly, The New Humanitarian, on Peace & Humanitarian|url=[https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/interview-of-heba-aly-the-new-humanitarian-on-peace-humanitarian|access-date=21](https://genevasolutions.news/peace-humanitarian/interview-of-heba-aly-the-new-humanitarian-on-peace-humanitarian|access-date=21) Septemba 2021|website=genevasolutions.news|date=4 Machi 2020 |language=en}}</ref> Akiwa mwandishi wa habari, aliripoti kutoka Senegal, Afrika Magharibi na Chad, Afrika ya Kati, akishughulikia maendeleo na migogoro katika Niger, biashara haramu ya watoto nchini Nigeria, ghasia na umaskini nchini Senegal na Guinea-Bissau, mafuriko nchini Ghana, pamoja na wakimbizi waliokimbia makazi yao kutoka Chad na Sudan.<ref name=":2" /> Ripoti zake zimechapishwa na Shirika la Utangazaji la Kanada (CBC), ''The Christian Science Monitor'', na Bloomberg News.<ref>{{Cite web |date=1 Oktoba 2015 |title=About Us |url=[https://www.thenewhumanitarian.org/content/about-us](https://www.thenewhumanitarian.org/content/about-us) |access-date=21 Septemba 2021 |website=The New Humanitarian |language=en}}</ref> Kama mtendaji mkuu, mara nyingi hushiriki kama mchambuzi na mhadhiri kuhusu sera za kibinadamu katika mikutano ya serikali na kongamano mbalimbali.<ref>{{Cite web|title=Heba Aly – ONA Community Profile|url=[https://journalists.org/profiles/heba-aly/|access-date=21](https://journalists.org/profiles/heba-aly/|access-date=21) Septemba 2021|website=Online News Association|language=en-US}}</ref> == Tuzo na heshima == Aly alipokea ufadhili kutoka Kituo cha Pulitzer cha Uandishi wa Habari za Migogoro (Pulitzer Center on Crisis Reporting) kwa kazi yake nchini Sudan kati ya mwaka 2008 hadi 2009.<ref>{{Cite web|last=Ali|first=Wasil|date=11 Februari 2009|title=Canadian journalist recounts days leading to expulsion from Sudan|url=[https://pulitzercenter.org/stories/canadian-journalist-recounts-days-leading-expulsion-sudan|url-status=dead|access-date=21](https://pulitzercenter.org/stories/canadian-journalist-recounts-days-leading-expulsion-sudan|url-status=dead|access-date=21) Septemba 2021|archive-url=[https://web.archive.org/web/20210921233034/https://pulitzercenter.org/stories/canadian-journalist-recounts-days-leading-expulsion-sudan|archive-date=21](https://web.archive.org/web/20210921233034/https://pulitzercenter.org/stories/canadian-journalist-recounts-days-leading-expulsion-sudan|archive-date=21) Septemba 2021|website=The Sudan Tribune via the Pulitzer Center|language=en}}</ref> Mwaka 2018 alitajwa kuwa mmoja wa Young Global Leaders na World Economic Forum.<ref name=":3" /> Pia alitajwa kuwa miongoni mwa Waafrika 100 wenye ushawishi mkubwa mwaka 2018 na jarida la New African Magazine.<ref name=":3" /> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD| | }} [[Jamii:Waandishi wa Kanada]] [[Jamii:Waandishi wa habari wa Misri]] hvj0rigazhzp5yusimehcug5mii009s Raaz Nathanshahi 0 229364 1507547 2026-04-20T07:52:58Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507547 wikitext text/x-wiki '''Raz Nathan Shahi''' ([[7 Agosti]] [[1947]] – [[4 Novemba]] [[2019]]) alikuwa msanii, mwandishi wa kaligrafia, mwandishi, na mshairi wa [[Pakistani]]. <ref>{{cite web|url=http://www.pakistanpressfoundation.org/2010/02/266th-annual-urs-celebrations-at-bhitshah-national-adabi-conference-for-promoting-shah-latifs-message-of-love-affection/|title=266th annual urs celebrations at Bhitshah: National Adabi Conference for promoting Shah Latif's message of love, affection|publisher=[[Pakistan Press Foundation]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/895743|title=Pervez Musharraf's colleagues should resign: Sassui|date=2010-04-18|website=DAWN.COM|language=en|access-date=2020-01-07}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1947]] [[jamii:waliofariki 2019]] [[jamii:wasanii wa Pakistani]] 6k6aipqklugnsyd4v091dvvd17xs06t Gigi Lamayne 0 229365 1507548 2026-04-20T07:54:17Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Genesis Gabriella Tina Manney''' (amezaliwa 7 Julai 1994), anayejulikana kitaaluma kama '''Gigi Lamayne''', ni rapa wa [[Afrika Kusini]].<ref name="iol2017">{{cite news |title=Rapper Gigi grabbing the spotlight |work=Independent Online |date=2017-01-17}}</ref> == Maisha na taaluma == === 2001–2012: Elimu === Lamayne alisoma katika Dominican Convent School mjini Johannesburg kuanzia mwaka 2001 hadi 2012.<ref>{{cite news |title='I knew they were watch...' 1507548 wikitext text/x-wiki '''Genesis Gabriella Tina Manney''' (amezaliwa 7 Julai 1994), anayejulikana kitaaluma kama '''Gigi Lamayne''', ni rapa wa [[Afrika Kusini]].<ref name="iol2017">{{cite news |title=Rapper Gigi grabbing the spotlight |work=Independent Online |date=2017-01-17}}</ref> == Maisha na taaluma == === 2001–2012: Elimu === Lamayne alisoma katika Dominican Convent School mjini Johannesburg kuanzia mwaka 2001 hadi 2012.<ref>{{cite news |title='I knew they were watching so I had to make it' |work=Independent Online |date=2016-10-20}}</ref> Alianza kuandika mashairi akiwa na umri wa miaka 11. Baadaye alijiunga na Chuo Kikuu cha Witwatersrand (Wits University), ambako alipata shahada katika masomo ya Vyombo vya Habari na Anthropolojia.<ref>{{cite news |title=Gigi's academic success |work=Drum |date=2016-03-30}}</ref> === 2010–2014: Mwanzo wa kazi === Alianza kupenda muziki wa rap akiwa na umri wa miaka 16.<ref name="iol2017" /> Akiwa na msaada wa Scratchbeats Records, alitoa mixtape yake ya kwanza *El Principio-16*. Mwaka 2013, alikuwa mshindi wa pili katika tamasha la National Sprite Uncontainable na pia alishinda shindano la Shiz Niz Mixtape kabla ya kusaini na Bentey Records.<ref>{{cite web |title=Gigi Lamayne |publisher=Music In Africa}}</ref> Mwaka 2014, alishinda shindano la Jack Daniel's Music Scouts na kugunduliwa na PRO aliyemsainisha katika lebo ya Money First Entertainment. Pia alishinda tuzo ya Msanii Bora wa Kike katika South African Hip Hop Awards mwaka 2013.<ref>{{cite web |title=SA Hip Hop Awards 2013 Winners}}</ref> Albamu yake ya kwanza *Colour Reign* ilitolewa tarehe 2 Oktoba 2014.<ref>{{cite web |title=Colour of Reign by Gigi Lamayne |publisher=Apple Music}}</ref> === 2015–2020: ''iGenesis'', ''VI'', ''Job Woods'' === Mwaka 2015 alitoa wimbo "Ice Cream" uliopata mafanikio makubwa. Baadaye alitoa "Jungle Fever" iliyofika nafasi ya kwanza kwenye chati za Afrika.<ref>{{cite web |title=Gigi Lamayne's Jungle Fever is taking off}}</ref> Mwaka 2016 alisaini na Mabala Noise na kutoa albamu yake ya kwanza ya studio *iGenesis* mwaka huo.<ref>{{cite news |title=The iGenesis of Gigi |work=Independent Online |date=2016-06-22}}</ref> Albamu hiyo ilisaidiwa na nyimbo kama "Jungle Fever", "Shisa" na "Is'gubhu". Pia alitumbuiza kama msanii mkuu katika tamasha la NH7 Weekender nchini India.<ref>{{cite web |title=Festival Report: NH7 Weekender}}</ref> Mwaka 2018 alisaini na Ambitiouz Entertainment na kutoa EP *VI*.<ref>{{cite web |title=Gigi Lamayne Gets Real About Her Deals}}</ref> Baadaye alitoa EP *Job Woods* mwaka 2019.<ref>{{cite web |title=Gigi Lamayne drops Job Woods}}</ref> Mwaka 2020 alianza pia kazi ya utangazaji katika kipindi cha televisheni *Hair Jury* kwenye Soweto TV.<ref>{{cite news |title=Gigi Lamayne to make presenting debut}}</ref> === 2021–sasa: ''Mermaids and Stuff'' na ''Set In Stone'' === Mnamo 15 Julai 2021 alitoa albamu yake ya nne *Mermaids and Stuff*, iliyopokelewa vizuri na wakosoaji wa muziki.<ref>{{cite web |title=Mermaids and Stuff Album}}</ref> Pia alitangazwa kuwa mtangazaji wa kipindi cha chati za muziki cha TikTok Afrika.<ref>{{cite news |title=Gigi Lamayne will host TikTok show}}</ref> Mwaka 2022 alitoa albamu *Set In Stone*, iliyowashirikisha wasanii kama Majorsteez, Big Zulu, Busiswa na Makhadzi.<ref>{{cite news |title=Set In Stone Album Drops}}</ref> Mwaka 2023 alifanya kazi ya uigizaji wa sauti kwa mara ya kwanza katika mfululizo wa uhuishaji wa Disney+ *Kizazi Moto: Generation Fire*.<ref>{{cite news |title=Gigi Lamayne voice acting debut}}</ref> == Mvuto na ushawishi == Gigi Lamayne ameathiriwa na wasanii kama Jean Grae, Bob Marley, Brenda Fassie na Tupac Shakur.<ref>{{cite news |title=Ice cream maker Gigi Lamayne is her own woman}}</ref> == Udhamini na ushirikiano == Mwaka 2017 aliteuliwa kuwa balozi wa kampeni ya *Run the Streets* ya Puma.<ref>{{cite web |title=PUMA Run the Streets Campaign}}</ref> Mwaka 2018 alikuwa balozi wa bidhaa ya manukato ya Avon iitwayo *Free*.<ref>{{cite news |title=Gigi Lamayne bags Avon campaign}}</ref> Mwaka 2022 alitangaza ushirikiano na Fenty Africa.<ref>{{cite news |title=Gigi Lamayne joins Fenty Africa}}</ref> Mwaka 2023 aliteuliwa kuwa balozi wa Afroslim International.<ref>{{cite news |title=Gigi Lamayne announced as ambassador}}</ref> == Diskografia == === Albamu za studio === * ''Colour Reign'' (2014) * ''iGenesis'' (2016) * ''Mermaids and Stuff'' (2021) * ''Set In Stone'' (2022) === EPs === * ''VI'' (2018) * ''Job Woods'' (2019) == Tuzo na mafanikio == Gigi Lamayne ameshinda tuzo ya Msanii Bora wa Kike katika South African Hip Hop Awards mwaka 2013 na 2014.<ref>{{cite web |title=SA Hip Hop Awards}}</ref> Pia alishinda shindano la Jack Daniel's Music Scouts.<ref>{{cite web |title=Jack Scouts challenge}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1994|}} 1b0kop9il3x3kmlklv13jwbmcw87mj5 J. J. Arrington 0 229366 1507549 2026-04-20T07:54:58Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Johnathan Jerone Arrington''' (Alizaliwa [[Januari 23]], [[1983]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[futiboli ya Marekani]] aliyekuwa akicheza nafasi ya mkimbiaji nyuma (running back) kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/ArriJ.00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''California Golden Bears'', na alitunukiwa kuwa ''...' 1507549 wikitext text/x-wiki '''Johnathan Jerone Arrington''' (Alizaliwa [[Januari 23]], [[1983]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[futiboli ya Marekani]] aliyekuwa akicheza nafasi ya mkimbiaji nyuma (running back) kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/ArriJ.00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''California Golden Bears'', na alitunukiwa kuwa ''All-American'' mwaka [[2004]].<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.nfl.com/ |website=NFL |access-date=2026-04-20}}</ref> Alichaguliwa na ''Arizona Cardinals'' katika raundi ya pili ya mchoro wa NFL mwaka [[2005]]. Pia alichezea ''Denver Broncos'' na alikuwa na kipindi kifupi na ''Philadelphia Eagles'' na ''Las Vegas Locomotives'' wa United Football League (UFL).<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/ArriJ.00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Yeye pia alikuwa mchezaji wa mwisho kushinda tuzo ya ''Pop Warner Trophy''.<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.calbears.com/ |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1983]] [[Jamii:Watu walio hai]] 8chjumefn9vt3qi0ytc50zdr8kptb0o 1507551 1507549 2026-04-20T07:56:27Z Ally0111 85292 1507551 wikitext text/x-wiki '''Johnathan Jerone Arrington''' (Alizaliwa [[Januari 23]], [[1983]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] aliyekuwa akicheza nafasi ya nyuma (running back) kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/ArriJ.00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''California Golden Bears'', na alitunukiwa kuwa ''All-American'' mwaka [[2004]].<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.nfl.com/ |website=NFL |access-date=2026-04-20}}</ref> Alichaguliwa na ''Arizona Cardinals'' katika raundi ya pili ya mchoro wa NFL mwaka [[2005]]. Pia alichezea ''Denver Broncos'' na alikuwa na kipindi kifupi na ''Philadelphia Eagles'' na ''Las Vegas Locomotives'' wa United Football League (UFL).<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/ArriJ.00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Yeye pia alikuwa mchezaji wa mwisho kushinda tuzo ya ''Pop Warner Trophy''.<ref>{{cite web |title=J.J. Arrington |url=https://www.calbears.com/ |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1983]] [[Jamii:Watu walio hai]] oox94h90402j7omjssrv5vz6zdfm4ob Saudatu Mahdi 0 229367 1507550 2026-04-20T07:55:28Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Saudatu Mahdi''' (alizaliwa 20 Aprili 1957) ni mwanaharakati wa haki za wanawake kutoka [[Nigeria]]. Yeye ni Katibu Mkuu wa Women's Rights Advancement and Protection Alternative (WRAPA).<ref>{{cite web|title=Board of Trustees - WRAPA|url=http://wrapanigeria.org/board-of-trustees/|website=WRAPA|accessdate=29 Desemba 2016}}</ref> Amechapisha zaidi ya vitabu 20 vinavyojikita katika [[ukatili dhidi ya wanawake]], haki za wanawake, Shari’a na wanawake pam...' 1507550 wikitext text/x-wiki '''Saudatu Mahdi''' (alizaliwa 20 Aprili 1957) ni mwanaharakati wa haki za wanawake kutoka [[Nigeria]]. Yeye ni Katibu Mkuu wa Women's Rights Advancement and Protection Alternative (WRAPA).<ref>{{cite web|title=Board of Trustees - WRAPA|url=http://wrapanigeria.org/board-of-trustees/|website=WRAPA|accessdate=29 Desemba 2016}}</ref> Amechapisha zaidi ya vitabu 20 vinavyojikita katika [[ukatili dhidi ya wanawake]], haki za wanawake, Shari’a na wanawake pamoja na wanawake katika elimu.<ref>{{cite web|title=BOARD OF DIRECTORS|url=https://web.archive.org/web/20161030205509/http://nigerianwomentrustfund.org/about-us/board-of-directors/|website=Nigerian Women's Trust Fund|publisher=NWTF|accessdate=29 Desemba 2016}}</ref> Mahdi aliongoza timu iliyopigania na kufanikisha kuachiwa huru kwa mwanamke wa Nigeria aliyekuwa amehukumiwa kifo kwa kunyongwa kwa sababu ya kupata mtoto nje ya ndoa.<ref>{{cite web|title=Ms. Magazine Women of the Year: Heroes for Extraordinary Times|url=http://www.msmagazine.com/winter2004/womenoftheyear.asp#mahdi|website=MS Magazine|accessdate=29 Desemba 2016}}</ref> ==Maisha ya awali== Mahdi alizaliwa tarehe 20 Aprili 1957 katika [[Jimbo la Katsina]], Nigeria. Mwaka 1964 alisoma katika Kaduna Central Primary School, baadaye St. Louis Primary School Kano, na kisha Sacred Heart Primary School Kaduna. Mwaka 1970 alijiunga na Queen Amina College Kaduna.<ref>{{cite web|title=CEDAW Report|url=https://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/statesmeeting/fourteenth/SP20063Add1.pdf|website=UN|publisher=United Nations|accessdate=29 Desemba 2016}}</ref> ==Elimu== Mwaka 1978 alipata shahada yake ya kwanza kutoka Ahmadu Bello University, [[Zaria]]. Mwaka 1992 alisoma programu ya uzamili katika Administrative Staff College of Nigeria (ASCON). Amebobea pia katika ujasiriamali, usimamizi wa kifedha, haki za binadamu na ujenzi wa taasisi.<ref>{{cite web|title=CEDAW Report|url=https://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/statesmeeting/fourteenth/SP20063Add1.pdf|website=UN|publisher=United Nations|accessdate=29 Desemba 2016}}</ref> Yeye ni fellow wa Institute of Corporate Administration nchini Nigeria. ==Kazi== Alianza kazi yake kama mwalimu kabla ya kuacha. Mwaka 1989 aliteuliwa kuwa Mkuu wa Government Girls Secondary School, [[Bauchi]]. Mwaka 1995 aliteuliwa kuwa Acting Registrar wa Abubakar Tatari Ali Polytechnic, Bauchi, nafasi aliyoshikilia hadi 1998 alipostaafu kwa hiari. Kwa sasa ni Katibu Mkuu wa WRAPA.<ref>{{cite web|title=Recognition for the Amazons|url=https://www.thenigerianvoice.com/news/75127/recognition-for-the-amazons.html|website=The Nigerian Voice|accessdate=29 Desemba 2016}}</ref> ==Uanaharakati== Mahdi ni mmoja wa waanzilishi wa kampeni ya Bring Back Our Girls nchini Nigeria.<ref>{{cite news|title=Senate, House of Reps elect new leaders|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/184572-nigeria-national-assembly-senate-president-speaker-elections-live-updates.html|agency=Premium Times|date=9 Juni 2015}}</ref> Alishirikiana na Obiageli Ezekwesili, Hadiza Bala Usman na Maryam Uwais kuanzisha kampeni ya kurejesha wasichana waliotekwa nyara huko Chibok, [[Jimbo la Borno]]. Kampeni hiyo ilisababisha kuenea kwa alama ya #BringBackOurGirls duniani.<ref>{{cite web|title=Bring Back Our Girls Campaign Faces Hope Fatigue|url=http://www.ipsnews.net/2016/12/bring-back-our-girls-campaign-faces-hope-fatigue/|publisher=IPS News|date=16 Desemba 2016}}</ref> Mahdi na timu yake ya kisheria walifanikiwa kumtetea Amina Lawal Kurami ambaye alikuwa amehukumiwa kifo kwa kupigwa mawe kutokana na tuhuma za uzinzi chini ya mahakama ya Sharia ya Katsina.<ref>{{cite web|title=Ms. Magazine Women of the Year|url=http://www.msmagazine.com/winter2004/womenoftheyear.asp#mahdi|website=MS Magazine|accessdate=29 Desemba 2016}}</ref> Mwaka 2001 pia walimtetea Safiyatu Hussaini aliyekuwa amehukumiwa kifo na Mahakama ya Sharia ya Sokoto kwa tuhuma za uzinzi.<ref>{{cite journal|last=Kozieł|first=Patrycja|title=Hausa Women's Rights and Changing Perception of Gender in Northern Nigeria|journal=Hausa and Chadic Studies in Honour of Professor Stanisław Piłaszewicz|year=2014|pages=215–229}}</ref> ==Tuzo== Tarehe 15 Novemba 2011, Rais wa Nigeria [[Goodluck Jonathan]] alimtunuku heshima ya kitaifa ya Member of the Order of the Federal Republic (MFR) kwa mchango wake katika maendeleo, uanaharakati na haki za binadamu.<ref>{{cite news|title=Recognition for the Amazons|url=https://www.thenigerianvoice.com/news/75127/recognition-for-the-amazons.html|work=The Nigerian Voice|date=15 Novemba 2011}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Waliozaliwa 1957]] [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] ks0if74hzrnz86ptk327tczzp8gmbrt Mayada Ashraf 0 229368 1507552 2026-04-20T07:57:36Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mayada Ashraf''' (takriban 1992 – 28 Machi 2014) alikuwa mwandishi wa habari wa Misri aliyefanya kazi katika gazeti la ''Al-Dostour'' mjini Cairo, Misri. Aliuawa kwa kupigwa risasi alipokuwa akiripoti maandamano dhidi ya serikali ya rais Abdel Fattah el-Sisi, yaliyoandaliwa na wafuasi wa rais aliyeondolewa madarakani Mohamed Morsi pamoja na |Udugu wa Kiislamu katika wilaya ya Ain Shams mashariki mwa Cairo. Ilithibitishwa kuwa alipigwa risasi kichwani...' 1507552 wikitext text/x-wiki '''Mayada Ashraf''' (takriban 1992 – 28 Machi 2014) alikuwa mwandishi wa habari wa Misri aliyefanya kazi katika gazeti la ''Al-Dostour'' mjini Cairo, Misri. Aliuawa kwa kupigwa risasi alipokuwa akiripoti maandamano dhidi ya serikali ya rais Abdel Fattah el-Sisi, yaliyoandaliwa na wafuasi wa rais aliyeondolewa madarakani Mohamed Morsi pamoja na |Udugu wa Kiislamu katika wilaya ya Ain Shams mashariki mwa Cairo. Ilithibitishwa kuwa alipigwa risasi kichwani kutoka nyuma na kufariki papo hapo. Mazishi yake yalifanyika tarehe 29 Machi 2014 katika kijiji cha Estanhaa, El Monofia.<ref name=dailynewsegypt1>{{cite web|url=[http://www.dailynewsegypt.com/2014/03/29/twenty-two-year-old-journalist-killed-friday-clashes/|title=Twenty-two](http://www.dailynewsegypt.com/2014/03/29/twenty-two-year-old-journalist-killed-friday-clashes/|title=Twenty-two) year old journalist killed during Friday clashes|publisher=dailynewsegypt.com|date=March 29, 2014}}</ref> Kesi yake inajulikana nchini Misri kama mojawapo ya “matukio ya Ain Shams” ndani ya kipindi cha machafuko baada ya mapinduzi ya mwaka 2013–2014, kutokana na ukweli kwamba Ain Shams ni eneo lenye idadi kubwa ya wafuasi wa Morsi na lilishuhudia maandamano mengi.<ref name=albawabhnews>{{cite web|url=[http://en.albawabhnews.com/72872|first=Nesma](http://en.albawabhnews.com/72872|first=Nesma) Abdel|last=Azim|title=Court hears testimonies of Mayada Ashraf killing case|publisher=albawabhnews.com|date=December 19, 2014}}</ref> == Maisha binafsi == Mayada Ashraf, mwenye umri wa miaka 22 au 23 wakati wa kifo chake, alizaliwa nchini Misri.<ref name=cpj>{{cite web|url=[https://www.cpj.org/killed/2014/mayada-ashraf.php|title=Mayada](https://www.cpj.org/killed/2014/mayada-ashraf.php|title=Mayada) Ashraf – Journalists Killed|publisher=Committee to Protect Journalists|date=March 28, 2014}}</ref> Alikuwa binti wa Azza Ashraf na Ashraf A. Ashraf.<ref>{{cite web|url=[http://en.qantara.de/content/attacks-on-journalists-in-egypt-caught-in-the-crossfire|title=Attacks](http://en.qantara.de/content/attacks-on-journalists-in-egypt-caught-in-the-crossfire|title=Attacks) on journalists in Egypt: Caught in the crossfire – Qantara.de|date=22 April 2014}}</ref> Alihitimu shahada ya Mawasiliano ya Umma katika [[Cairo University]] mwaka mmoja kabla ya kifo chake. Mazishi yake yalifanyika katika kijiji cha Estanhaa, mkoa wa Monufia.<ref name=dailynewsegypt1 /><ref name=cnn>{{cite web|url=[http://www.cnn.com/2014/03/28/world/meast/egypt-violence/index.html|title=Egypt](http://www.cnn.com/2014/03/28/world/meast/egypt-violence/index.html|title=Egypt): Journalist killed in Cairo clashes|publisher=CNN|date=March 28, 2014}}</ref> == Kazi == Mayada Ashraf alikuwa mwandishi wa habari wa uwanjani kwa gazeti la ''Al-Dostour'', na pia mwandishi wa kujitegemea kwa tovuti ya habari ''Masr Alarabia''.<ref name=middleeastmonitor>{{cite web|title=Egypt: Who killed Mayada Ashraf?|url=[https://www.middleeastmonitor.com/20140412-egypt-who-killed-mayada-ashraf/|website=Middle](https://www.middleeastmonitor.com/20140412-egypt-who-killed-mayada-ashraf/|website=Middle) East Monitor|date=12 April 2014}}</ref><ref name=dailynewsegypt6>{{cite news|title=Al-Dostour editor in chief resigns in wake of reporter's death|url=[http://www.dailynewsegypt.com/2014/04/06/al-dostour-editor-chief-resigns-wake-reporters-death/|date=April](http://www.dailynewsegypt.com/2014/04/06/al-dostour-editor-chief-resigns-wake-reporters-death/|date=April) 6, 2014}}</ref> Alikuwa pia mwanzilishi mwenza wa toleo la kielektroniki la gazeti la ''Al-Dostour''. Kabla ya kifo chake, alikuwa amesharipoti maandamano mbalimbali.<ref name=thearabdailynews>{{cite news|title=Egypt journalist shot dead covering clashes|url=[http://thearabdailynews.com/2014/03/30/egypt-journalist-shot-dead-covering-clashes/|date=March](http://thearabdailynews.com/2014/03/30/egypt-journalist-shot-dead-covering-clashes/|date=March) 30, 2014}}</ref> Miezi michache kabla ya kifo chake aliandika, “Morsi hastahili kufiwa naye, lakini el-Sisi pia hastahili tupoteze utu wetu kwa ajili yake.”<ref name=indexoncensorship>{{cite web|url=[https://www.indexoncensorship.org/2014/04/egyptian-journalists-death-still-impacting-press-freedoms-solidarity/|title=Egyptian](https://www.indexoncensorship.org/2014/04/egyptian-journalists-death-still-impacting-press-freedoms-solidarity/|title=Egyptian) journalist's death still impacting press freedoms}}</ref> == Kifo == Mayada Ashraf aliuawa tarehe 28 Machi 2014 alipokuwa anaripoti mapigano kati ya Udugu wa Kiislamu na polisi wa Misri katika maandamano ya kumpinga el-Sisi katika eneo la Ain Shams karibu na Chuo Kikuu cha Ain Shams.<ref name=thearabdailynews /> Mapigano hayo yalitokana na kuondolewa madarakani kwa Mohamed Morsi kufuatia mapinduzi ya 30 Juni.<ref name=cnn /> Baadhi ya taarifa zinasema alipigwa risasi na vikosi vya usalama, huku nyingine zikidai alipigwa na wafuasi wa Morsi waliokuwa wakifyatua risasi hovyo.<ref name=dailynewsegypt1 /><ref name=dw>{{cite web|url=[http://www.dw.com/de/wer-t%C3%B6tete-mayada-ashraf/a-17530585|title=Wer](http://www.dw.com/de/wer-t%C3%B6tete-mayada-ashraf/a-17530585|title=Wer) tötete Mayada Ashraf?}}</ref> Kutokana na msongamano wa waandamanaji, gari la wagonjwa halikuweza kufika kwa wakati, hivyo alifariki papo hapo.<ref name=thearabdailynews /> == Muktadha == Maandamano dhidi ya el-Sisi yalichochewa na hasira ya wafuasi wa Morsi baada ya kuondolewa kwake madarakani na jeshi. Serikali ilitangaza Udugu wa Kiislamu kuwa shirika la kigaidi, jambo lililoongeza mvutano na kusababisha mapigano.<ref name=dailystar>{{cite web|url=[http://www.dailystar.com.lb//News/Middle-East/2014/Mar-28/251571-egypt-police-clash-with-anti-sisi-protesters.ashx|title=Egypt](http://www.dailystar.com.lb//News/Middle-East/2014/Mar-28/251571-egypt-police-clash-with-anti-sisi-protesters.ashx|title=Egypt) police clash with anti-el-Sisi protesters}}</ref> == Athari == Kifo cha Mayada Ashraf kilichochea mjadala mkubwa kuhusu usalama wa waandishi wa habari nchini Misri. Alikuwa mmoja wa waandishi kadhaa waliouawa wakiripoti maandamano tangu mwaka 2013. Tukio hilo lilisababisha wito wa kuimarisha ulinzi wa waandishi wa habari, ikiwemo matumizi ya vifaa vya kujikinga kama fulana za kuzuia risasi.<ref name=indexoncensorship /> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1992|2014}} [[Jamii:Watu wa Misri]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] 8miw4fed7cd44eu8irczdmlb0vlahx1 Dick Arrington 0 229369 1507555 2026-04-20T08:00:57Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Richard L. Arrington''' (Alizaliwa [[Januari 16]], [[1942]] – Alifariki [[Machi 14]], [[1993]]) alikuwa mchezaji wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] katika nafasi ya mlinzi. Alichezea timu ya futiboli ya chuo kikuu cha ''Notre Dame Fighting Irish''.<ref>{{cite web |title=Richard Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/ |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alitambuliwa kama ''All-American''...' 1507555 wikitext text/x-wiki '''Richard L. Arrington''' (Alizaliwa [[Januari 16]], [[1942]] – Alifariki [[Machi 14]], [[1993]]) alikuwa mchezaji wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] katika nafasi ya mlinzi. Alichezea timu ya futiboli ya chuo kikuu cha ''Notre Dame Fighting Irish''.<ref>{{cite web |title=Richard Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/ |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alitambuliwa kama ''All-American'' wa maafikiano (consensus All-American) mwaka [[1970]].<ref>Ancestry.com. Massachusetts Death Index, 1970–2003 [database on-line]. Richard L Arrington, died Boston, 14 Mar 1993, born Mississippi 16 Jan 1942.</ref><ref name="BGObit">{{cite web|title=Richard Arrington, was official in Boston, Patriots lineman; at 51|url= http://www.highbeam.com/doc/1P2-8219216.html |archive-url= https://web.archive.org/web/20140921194612/http://www.highbeam.com/doc/1P2-8219216.html |url-status= dead |archive-date= September 21, 2014 |date= March 17, 1993 |publisher=Boston Globe |access-date= August 22, 2014 }}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1942]] [[Jamii:Waliofariki 1993]] fjzewwggkhoig0gh7l0ennskn1shusu 1507556 1507555 2026-04-20T08:01:35Z ~2026-24124-74 88823 1507556 wikitext text/x-wiki '''Richard L. Arrington''' ([[Januari 16]], [[1942]] – [[Machi 14]], [[1993]]) alikuwa mchezaji wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] katika nafasi ya mlinzi. Alichezea timu ya futiboli ya chuo kikuu cha ''Notre Dame Fighting Irish''.<ref>{{cite web |title=Richard Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/ |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alitambuliwa kama ''All-American'' wa maafikiano (consensus All-American) mwaka [[1970]].<ref>Ancestry.com. Massachusetts Death Index, 1970–2003 [database on-line]. Richard L Arrington, died Boston, 14 Mar 1993, born Mississippi 16 Jan 1942.</ref><ref name="BGObit">{{cite web|title=Richard Arrington, was official in Boston, Patriots lineman; at 51|url= http://www.highbeam.com/doc/1P2-8219216.html |archive-url= https://web.archive.org/web/20140921194612/http://www.highbeam.com/doc/1P2-8219216.html |url-status= dead |archive-date= September 21, 2014 |date= March 17, 1993 |publisher=Boston Globe |access-date= August 22, 2014 }}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1942]] [[Jamii:Waliofariki 1993]] qdooeu8y1acpoe6c0es8mf99v6qxs1i Suleiman Sharifi 0 229370 1507557 2026-04-20T08:03:08Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507557 wikitext text/x-wiki '''Suleiman Sharifi''' (alizaliwa [[1958]]) ni msanii wa [[Tajikistan]]. Akiwa mwanachama wa Umoja wa Wasanii wa [[Tajikistan]], kazi zake zinahifadhiwa katika makumbusho na makusanyo binafsi nchini Tajikistan, Urusi, Ulaya, na Asia. <ref>{{Cite web |url=http://www.tajikart.com/index.php?action=showbio&artist=all |title=Tajik artists |access-date=2010-06-10 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716190223/http://www.tajikart.com/index.php?action=showbio&artist=all |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-12 |title=THE STORY OF ONE LETTER / THE BUKHARIAN TIMES |url=https://bukhariantimes.org/the-story-of-one-letter/ |access-date=2026-03-10 |language=ru-RU}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1958]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Tajikistan]] rjiea23139f0fz66kqqs2lyu4g5hfsc LaVar Arrington 0 229371 1507558 2026-04-20T08:04:08Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''LaVar RaShad Arrington''' (Alizaliwa [[Juni 20]], [[1978]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] alicheza nafasi ya mlinzi wa nyuma (linebacker) kwa misimu saba kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=LaVar Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/ArriLa00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''Penn State Nittany Lions'' na a...' 1507558 wikitext text/x-wiki '''LaVar RaShad Arrington''' (Alizaliwa [[Juni 20]], [[1978]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] alicheza nafasi ya mlinzi wa nyuma (linebacker) kwa misimu saba kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=LaVar Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/ArriLa00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''Penn State Nittany Lions'' na alichaguliwa kwa chaguo la pili kwa jumla na ''Washington Redskins'' kwenye mchoro wa NFL mwaka [[2000]].<ref>{{cite web |title=LaVar Arrington |url=https://www.nfl.com/ |website=NFL |access-date=2026-04-20}}</ref> Pia alikuwa mwanachama wa ''New York Giants''.<ref>{{cite web |title=LaVar Arrington |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/ArriLa00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1978]] [[Jamii:Watu walio hai]] e5lmk63q7lxsz7v39dqfy6va4w5e2qs Jamie Ball 0 229372 1507559 2026-04-20T08:04:57Z EdwardJacobo42 48620 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jamie Ball''' (alizaliwa [[1 Septemba]] [[1979]]) ni [[mwanariadha]] wa zamani wa mbio za [[Baisikeli|baiskeli]] za kulipwa kutoka Afrika Kusini. Mwaka 2009 alishinda Mashindano ya Kitaifa ya Afrika Kusini ya mbio za barabarani, yanayojulikana kama South African National Road Race Championships.<ref name="Men">{{cite web|url=http://www.cyclingarchives.com/wedstrijdfiche.php?wedstrijdid=2640|title=National Championship, Road, Elite, South Africa (Men)|a...' 1507559 wikitext text/x-wiki '''Jamie Ball''' (alizaliwa [[1 Septemba]] [[1979]]) ni [[mwanariadha]] wa zamani wa mbio za [[Baisikeli|baiskeli]] za kulipwa kutoka Afrika Kusini. Mwaka 2009 alishinda Mashindano ya Kitaifa ya Afrika Kusini ya mbio za barabarani, yanayojulikana kama South African National Road Race Championships.<ref name="Men">{{cite web|url=http://www.cyclingarchives.com/wedstrijdfiche.php?wedstrijdid=2640|title=National Championship, Road, Elite, South Africa (Men)|access-date=13 February 2016|work=Cycling Archives|archive-date=5 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705151113/http://www.cyclingarchives.com/wedstrijdfiche.php?wedstrijdid=2640|url-status=usurped}}</ref> == Marejeo == {{reflist}}{{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1979]] [[Jamii:Watu walio hai]] 0slxp6vf2o0bmg4b6ax4ij76dtbh79j Shahrum bin Yub 0 229373 1507560 2026-04-20T08:05:29Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507560 wikitext text/x-wiki '''Shahrum bin Yub''' ([[21 Aprili]] [[1934]] – [[16 Desemba]] [[2016]]) alikuwa Mkurugenzi Mkuu wa Makumbusho ya Kitaifa ya [[Malaysia]]. <ref>{{Cite journal |last=Dellios |first=Paulette |date=1999 |title=The museum as an artefact, made in Malaysia |url=https://researchonline.jcu.edu.au/mwg-internal/de5fs23hm64ds/$licV-IDakmWOHwIQbbIcY8Hl2rftILjx2hGM56Vc6rxL_AILEyFFW1UppkE1fHa3m2A7m1iKzWQ97haagzeMcw,,/progress?id=klpzrXvJ0FyhscIe2FtPG-d7wcg9A-HKbwNoflY4h3U,&dl |journal=Thesis, PhD |pages=172}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1934]] [[jamii:waliofariki 2016]] [[jamii:wasanii wa Malaysia]] f6zbkk94rbdp02gjz0vrejwcsrxi7y4 Mohiuddin Shabnam 0 229374 1507561 2026-04-20T08:08:00Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507561 wikitext text/x-wiki '''Ghulam Mohiuddin Shabnam''' ([[1935]]–[[2009]]), alikuwa mchoraji maarufu, mtunzi wa nyimbo, na mwalimu wa Afghanistan pia alikuwa mmoja wa watu mashuhuri zaidi katika mtindo wa cubism na sanaa isiyoshikika nchini [[Afghanistan]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Siyasang |first=Saburullah |date=2009-07-05 |title=شــبنم به خـاک رفت |trans-title=Shabanam fell to the ground |url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2009/07/090705_mm_shabnam |access-date=2023-02-09 |website=BBC News فارسی |language=fa}}</ref><ref>{{cite web |title=A Study of the Art of Painting in Kabul |url=http://www.shanlaxjournals.in/journals/index.php/sijash/article/download/3422/2893/ |website=ShanlaxJournals.in}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa ]1935] [[jamii:waliofariki 2009]] [[jamii:wasanii wa Afghanistan]] nllsuyi15sfu4vy46sbxspkpebo8ymo Bill Atessis 0 229375 1507562 2026-04-20T08:08:03Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''William James Atessis''' (Alizaliwa [[Julai 16]], [[1949]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]].Alicheza nafasi ya mlinzi wa mwisho wa safu ya ulinzi (defensive end) kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=Bill Atessis |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AtesBi20.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''Texas Longhorns'', ambao wali...' 1507562 wikitext text/x-wiki '''William James Atessis''' (Alizaliwa [[Julai 16]], [[1949]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]].Alicheza nafasi ya mlinzi wa mwisho wa safu ya ulinzi (defensive end) kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=Bill Atessis |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AtesBi20.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''Texas Longhorns'', ambao walishinda ubingwa wa NCAA mara mbili.<ref>{{cite web |title=Bill Atessis |url=https://www.sports-reference.com/ |website=Sports Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alikuwa mwanzilishi wa misimu mitatu (three-year starter) na alikuwa ''All-American'' wa timu ya pili akiwa mwanafunzi wa mwaka wa tatu (junior) na ''All-American'' wa maafikiano (consensus All-American) akiwa mwanafunzi wa mwaka wa mwisho (senior).<ref>{{cite web |title=Bill Atessis |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AtesBi20.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Kwa sasa anaishi [[Houston, Texas]].<ref>[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_action=doc&p_docnum=1&+OK+=+OK+ nl.newsbank.com]</ref><ref name="newsbank.com">[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives nl.newsbank.com]</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1949]] [[Jamii:Watu walio hai]] af1oud6i0jif1rwfwdpzsa8xvjwwu1j Surojana Sethabutra 0 229376 1507563 2026-04-20T08:10:15Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507563 wikitext text/x-wiki '''Surojana Sethabutra''' (alizaliwa [[1956]], mjini Bangkok) ni msanii wa [[kauri]] wa Thailand. Akiwa na shahada ya uzamili ya sanaa (MFA) kutoka Chuo Kikuu cha Jimbo la Kansas, kazi za Surojana hujaribu kuvunja misingi ya kitamaduni ya kauri za Kithai na kuelekeza kwenye miundo mipya. ==Marejeo== *{{cite journal|last=Nair|first=Varsha|title=Artists retreat to countryside|journal=SPAFA Journal|volume=12|issue=1|date=2002}} {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa ]1956] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Thailand]] fnp7e59bhw97ofjgvqv6mvki7ppnnid 1507564 1507563 2026-04-20T08:10:37Z AlvinDulle 61179 1507564 wikitext text/x-wiki '''Surojana Sethabutra''' (alizaliwa [[1956]], mjini Bangkok) ni msanii wa [[kauri]] wa Thailand. Akiwa na shahada ya uzamili ya sanaa (MFA) kutoka Chuo Kikuu cha Jimbo la Kansas, kazi za Surojana hujaribu kuvunja misingi ya kitamaduni ya kauri za Kithai na kuelekeza kwenye miundo mipya. ==Marejeo== *{{cite journal|last=Nair|first=Varsha|title=Artists retreat to countryside|journal=SPAFA Journal|volume=12|issue=1|date=2002}} {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1956]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Thailand]] mnzc4j81w6yhewvlmmiudm1yuczs3q8 Fuad Salayev 0 229377 1507565 2026-04-20T08:12:27Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507565 wikitext text/x-wiki '''Fuad Salayev''' (alizaliwa [[1943]]) ni mchongaji na mwalimu wa [[Azerbaijan]] aliyetunukiwa jina la "Msanii wa Watu wa Azerbaijan". <ref>{{Cite web |url=http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2012/aprel/246008.htm |title=Archived copy |access-date=27 December 2013 |archive-date=5 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140705143819/http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2012/aprel/246008.htm |url-status=dead }}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1943]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Azerbaijan]] t73hcmgkzjqgugt4ku5sh0k2zohpjo6 Hana Sadiq 0 229378 1507567 2026-04-20T08:14:52Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507567 wikitext text/x-wiki '''Hana Sadiq''' ni mbunifu wa mavazi wa [[Iraki|Iraq]] ambaye amefanya maonyesho ya mitindo katika miji ya Amman, Naples, Beirut, na Dubai. Wateja wake ni pamoja na Malkia Noor na Malkia Rania wa Jordan, pamoja na wanachama wa familia ya kifalme ya [[Saudia]]. <ref>{{cite news |title=Iraqi Designer's Vision: Covered, Still Sexy |url=https://www.npr.org/2011/11/10/142211124/iraqi-designers-vision-covered-still-sexy |publisher=[[NPR]] |date=10 November 2011 |accessdate=22 June 2012 }}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Iraki]] 2g3fyu6p25pomvgeio6p6j4xv0skw1h Zakir Sabirov 0 229379 1507568 2026-04-20T08:16:50Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507568 wikitext text/x-wiki '''Zakir Sabirov''' (alizaliwa [[1951]]) ni msanii wa [[Tajikistan]], Kazi zake zinahifadhiwa katika makumbusho na makusanyo binafsi nchini Tajikistan, Urusi, na Asia. <ref>{{cite web|url=http://www.tajikart.com/index.php?action=showbio&artist=all|title=Tajik artists|access-date=2010-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716190223/http://www.tajikart.com/index.php?action=showbio&artist=all|archive-date=2011-07-16|lang=ru}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1951]] [[jamii:watu walio hai]] [[jamii:wasanii wa Tajikistan]] ny53ztgppvpbxat0pcc0wnf95trzdqs Manuel Rodriguez Sr. 0 229380 1507569 2026-04-20T08:19:05Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507569 wikitext text/x-wiki '''Manuel Antonio Rodriguez Sr.''' ([[Januari 1]], [[1912]] – [[Mei 6]], [[2017]]), pia akijulikana kwa jina la utani Mang Maning, alikuwa mtengenezaji wa chapa wa [[Ufilipino]]. <ref>{{cite web|last=Tagala|first=Don|title=THE FILIPINO CHAMPION: MANUEL RODRIGUEZ SR., THE FATHER OF PHILIPPINE PRINTMAKING|url=http://216.246.97.58/~balitang/the-filipino-champion-manuel-rodriguez-sr-the-father-of-philippine-printmaking/|publisher=ABS-CBN North America Bureau|accessdate=March 27, 2014|archive-url=https://archive.today/20140327092414/http://216.246.97.58/~balitang/the-filipino-champion-manuel-rodriguez-sr-the-father-of-philippine-printmaking/|archive-date=March 27, 2014|url-status=dead}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1912]] [[jamii:waliofariki 2017]] [[jamii:wasanii wa Ufilipino]] 1er04fxpe7redw81620xuwo9yk0ra5f Hamidur Rahman 0 229381 1507570 2026-04-20T08:22:16Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507570 wikitext text/x-wiki '''Hamidur Rahman''' ([[1928]] – [[19 Novemba]] [[1988]]) alikuwa msanii na mchongaji wa [[Bangladesh]] anayejulikana zaidi kama msanifu wa Shaheed Minar, mnara wa kitaifa uliopo Dhaka, Bangladesh, ulioanzishwa kwa ajili ya kuwakumbuka mashahidi wa Harakati ya Lugha wa mwaka 1952. <ref name=icon>{{Cite news |date=2010-01-22|title=Sayeed Ahmed: A cultural icon|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-122865|access-date=2020-08-21|work=The Daily Star|language=en}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1928]] [[jamii:waliofariki 1988]] [[jamii:wasanii wa Bangladesh]] 3oyhxkktjvavaarsir7rw7mj6msnav6 Khalifa Alqattan 0 229382 1507571 2026-04-20T08:25:32Z AlvinDulle 61179 nimetafsiri makala hii 1507571 wikitext text/x-wiki '''Khalifa Alqattan''' ([[Januari]] [[1934]] katika Jiji la Kale la Kuwait – [[27 Julai]] [[2003]]) alikuwa msanii mwanzilishi wa [[Kuwait]]. Khalifa alikuwa msanii wa kwanza wa Kuwait kufanya maonyesho ya sanaa ya peke yake nchini humo. Mapema katika miaka ya 1960, alianzisha nadharia mpya ya sanaa inayojulikana kama "mduara". <ref>{{cite web|title=The Great Journey|url=https://www.ibraaz.org/interviews/163|work=[[Ibraaz]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127004349/https://www.ibraaz.org/interviews/163|archive-date=27 January 2018}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[jamii:waliozaliwa 1934]] [[jamii:waliofariki 2003]] [[jamii:wasanii wa Kuwait]] gfu7jayq0zizp150e723hmpimylhcnr Raúl Bravo 0 229383 1507572 2026-04-20T08:31:10Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Raúl Bravo Sanfélix''' (alizaliwa tarehe [[14 Aprili]], [[1981]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama beki wa kushoto au beki wa kati.<ref name=Bio>{{cite news|url=https://observador.pt/2019/05/28/a-pobreza-em-gandia-a-champions-em-madrid-a-descida-em-salonica-a-ascensao-e-queda-de-raul-o-antigo-bravo/|title=A pobreza em Gandía, a Champions em Madrid, a descida em Salónica: a ascens...' 1507572 wikitext text/x-wiki '''Raúl Bravo Sanfélix''' (alizaliwa tarehe [[14 Aprili]], [[1981]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama beki wa kushoto au beki wa kati.<ref name=Bio>{{cite news|url=https://observador.pt/2019/05/28/a-pobreza-em-gandia-a-champions-em-madrid-a-descida-em-salonica-a-ascensao-e-queda-de-raul-o-antigo-bravo/|title=A pobreza em Gandía, a Champions em Madrid, a descida em Salónica: a ascensão e queda de Raúl, o (antigo) Bravo|trans-title=Poverty in Gandía, the Champions in Madrid, relegation in Thessaloniki: the rise and fall of Raúl, the (former) Brave (pun on his surname)|newspaper=[[Observador]]|first=Bruno|last=Roseiro|language=pt|date=28 May 2019|access-date=31 July 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/2001/10/07/pagina-2/458141/pdf.html|title=Sólo Raúl ya fue bastante|trans-title=With only Raúl it was more than enough|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Nika|last=Cuenca|language=es|date=7 October 2001|access-date=8 June 2018}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1981|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 31p21sggwqlgsxa435c6hmzhb05n03d Miguel Ángel Bustillo 0 229384 1507574 2026-04-20T08:35:30Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Miguel Ángel Bustillo Lafoz''' (amezaliwa [[9 Septemba]], [[1946]] – amefariki [[3 Septemba]], [[2016]]) alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyewakilisha klabu za Real Zaragoza, FC Barcelona na CD Málaga. Alichezea timu ya taifa ya Hispania mara tano kati ya mwaka 1968 na 1969, akifunga mabao mawili.<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=2974|title=Bustillo|accessdate=1 November 2021|website=eu-football...' 1507574 wikitext text/x-wiki '''Miguel Ángel Bustillo Lafoz''' (amezaliwa [[9 Septemba]], [[1946]] – amefariki [[3 Septemba]], [[2016]]) alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyewakilisha klabu za Real Zaragoza, FC Barcelona na CD Málaga. Alichezea timu ya taifa ya Hispania mara tano kati ya mwaka 1968 na 1969, akifunga mabao mawili.<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=2974|title=Bustillo|accessdate=1 November 2021|website=eu-football.info}}</ref><ref name=Malaga>{{cite web|url=https://www.malagacf.com/en/news/condolences-following-the-death-of-bustillo|title=Condolences following the death of Bustillo|date=3 September 2016|accessdate=1 November 2021|website=malagacf.com}}</ref><ref name=Marca>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2016/09/04/57cbe719468aebe4568b4571.html|title=Barcelona mourn former player Bustillo|first=Fran|last=Villalobos|date=4 September 2016|accessdate=1 November 2021|website=marca.com}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1946|2016}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 19tavvs00rlhs5ghvig6m6aldh33sx5 Emilio Butragueño 0 229385 1507576 2026-04-20T08:38:47Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Emilio Butragueño Santos''' (alizaliwa tarehe [[22 Julai]], [[1963]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. Anajulikana zaidi kwa kipindi chake katika klabu ya Real Madrid CF. Alipewa jina la utani ''El Buitre'' (Tai mla mizoga) na alikuwa mwanachama wa kundi la ''La Quinta del Buitre'' pamoja na Manolo Sanchís, Rafael Martín Vázquez, Míchel na Miguel Pardeza.<ref>{...' 1507576 wikitext text/x-wiki '''Emilio Butragueño Santos''' (alizaliwa tarehe [[22 Julai]], [[1963]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. Anajulikana zaidi kwa kipindi chake katika klabu ya Real Madrid CF. Alipewa jina la utani ''El Buitre'' (Tai mla mizoga) na alikuwa mwanachama wa kundi la ''La Quinta del Buitre'' pamoja na Manolo Sanchís, Rafael Martín Vázquez, Míchel na Miguel Pardeza.<ref>{{cite news|url=https://www.elmundo.es/blogs/deportes/libredirecto/2013/03/23/la-quinta-entra-en-los-50.html|title=La Quinta entra en los 50|trans-title=The Cohort hits 50|newspaper=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|first=Orfeo|last=Suárez|language=es|date=23 March 2013|access-date=5 October 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1984/02/06/pagina-13/1103433/pdf.html|title=Final de infarto en Cádiz|trans-title=Mad finale in Cádiz|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|language=es|date=6 February 1984|access-date=6 February 2014}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1963|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] kdp7dtmmu80m1jaq2f3m6gi8rqyr9it Amani Farid 0 229386 1507577 2026-04-20T08:40:45Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Amani Farid''' <ref>{{Cite book |script-title=ar:ذاكرة للمستقبل: موسوعة الكاتبة العربية 1873–1999 |publisher=المجلس الأعلى للثقافة + مؤسسة نور لدراسات وأبحاث المرأة العربية |year=2004 |isbn=977-305-757-7 |edition=1st |pages=229 |trans-title=Kumbukumbu kwa Ajili ya Baadaye: Ensaiklopidia ya Mwandishi Mwanamke wa Kiarabu, 1873–1999 |lang=ar }}</ref> alikuwa mwanahaba...' 1507577 wikitext text/x-wiki '''Amani Farid''' <ref>{{Cite book |script-title=ar:ذاكرة للمستقبل: موسوعة الكاتبة العربية 1873–1999 |publisher=المجلس الأعلى للثقافة + مؤسسة نور لدراسات وأبحاث المرأة العربية |year=2004 |isbn=977-305-757-7 |edition=1st |pages=229 |trans-title=Kumbukumbu kwa Ajili ya Baadaye: Ensaiklopidia ya Mwandishi Mwanamke wa Kiarabu, 1873–1999 |lang=ar }}</ref> alikuwa mwanahabari, mwanaharakati wa haki za wanawake, mshairi na mwanasiasa kutoka Misri.<ref name="المجلس-القومي-للمرأة">{{Cite web |script-title=ar:أماني فريد |url=https://ncw.gov.eg/Page/209/%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%89-%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF |access-date=2025-12-13 |script-website=ar:المجلس القومي للمرأة |lang=ar }}</ref> Kupitia kazi yake ya uandishi wa habari na harakati za kisiasa, alishiriki katika maandamano mbalimbali, hususan mgomo wa njaa wa mwaka 1954<ref>{{Cite web |script-title=ar:ثلاثة مشاهد مصرية فى شهر المرأة.. 1919..المرأة تنشد «إعلاء صوتها من وراء خدرها» - الأهرام اليومي |url=https://gate.ahram.org.eg/daily/NewsPrint/846269.aspx |access-date=2025-12-13 |website=gate.ahram.org.eg |lang=ar }}</ref> katika chama cha waandishi wa habari akitetea haki ya wanawake kushiriki katika uwakilishi wa kisiasa.<ref name="Amani-Farid">{{Cite web |title=Amani Farid |url=https://wmf.org.eg/en/narrators/amani-farid/ |access-date=2025-12-13 |website=The Women and Memory Forum |language=en }}</ref> == Wasifu == Farid alizaliwa mwaka 1922 katika eneo la Sayyeda Zaynab mjini Kairo, Misri. Baba yake alikuwa akifanya kazi katika Wizara ya Elimu, huku mama yake alifariki muda mfupi baada ya kuzaliwa kwake.<ref name="Amani-Farid" /> Alielezea utoto wake kama kipindi ambacho alipandikiziwa upendo wa kujifunza na baba yake. Akiwa bado mdogo, aliandika shairi la kumsifu Mfalme Farouk na alipokea barua ya shukrani kutoka kwake. Farid alijifunza lugha za Kiarabu, Kiingereza na Kituruki tangu akiwa mtoto,<ref name="Women-and-Memory-Forum---مؤسسة-المرأة-والذاكرة-2025">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=wEGilNpwTaM |script-title=ar:لها في التاريخ علامات - أماني فريد |date=2025-07-16 |script-website=ar:مؤسسة المرأة والذاكرة |lang=ar |access-date=2025-12-13 |via=YouTube }}</ref> na alianza harakati za kisiasa akiwa shule ya sekondari aliposhiriki maandamano dhidi ya ukoloni wa Waingereza nchini Misri.<ref name="Women-and-Memory-Forum---مؤسسة-المرأة-والذاكرة-2025" /> Alimaliza elimu ya sekondari mwaka 1937,<ref name="ar1327">{{Cite web |url=https://ketabonline.com/ar/books/11822/read?part=1&page=1332&index=1841449 |script-title=ar:معجم البابطين للشعراء العرب المعاصرين |lang=ar }}</ref> na kuhitimu mwaka 1940 kutoka Taasisi ya Juu ya Elimu iliyoko Zamalek, Kairo.<ref name="ar1327" /> Alifanya kazi kama mwalimu katika shule mbalimbali huku akiendelea na kazi ya uandishi wa habari, na katika miaka ya 1950 alianzisha jarida la ''Bint al-Sharq''.<ref name="wmf.org.eg">{{Cite web |script-title=ar:بنت الشرق |url=https://wmf.org.eg/periodicals/%d8%a8%d9%86%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%b1%d9%82/ |access-date=2025-12-13 |website=wmf.org.eg |lang=ar}}</ref> Farid alifanya kazi pamoja na wanaharakati na waandishi mashuhuri wa Misri katika karne ya 20 kama vile Huda Shaarawi, aliyemchukulia kama mlezi wake, na Doria Shafiq. Aliolewa na Hassan Ramzi, na aliendelea na kazi ya uandishi wa habari hadi kifo chake mwaka 2005 mjini Kairo, jambo ambalo lilikuwa sharti katika ndoa yake.<ref name="Amani-Farid" /> == Kazi teule == * ''Fikra na Roho'' (فكر وروح), mashairi * ''Moyo Unaosema'' (قلب يتحدث), mashairi, 1985 * ''Kumbukumbu'' (ذكريات), tawasifu, 1952 * ''Hadithi za Machweo'' (أقاصيص الغروب), hadithi fupi * ''Malaika, Mawimbi na Watu'' (ملائكة وأمواج ورجال), hadithi fupi * ''Minong’ono na Ishara'' (همسات ولفتات), makala, 1947/1948 * ''Duniani Kote'' (حول العالم), safari (juzuu 2) * ''Mwanamke wa Misri nchini Marekani'' (مصرية في أمريكا), safari, 1997 * ''Mwanamke wa Kijerumani kama Nilivyomfahamu'' (المرأة الألمانية كما عرفتها) * ''Mwanamke wa Misri katika nchi za Mashariki ya Kati'' (مصرية في ربوع الشام) * ''Ulaya kati ya Umakini na Burudani'' (أوربا بين الجد واللهو) * ''Wanawake wa Misri na Bunge'' (المرأة المصرية والبرلمان), 1947 * ''Siku na Kumbukumbu'' (أيام وذكريات), 1999 == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1922|2005}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] suhri8x1jt64ocmqewtcj2trzy55um4 Francisco Buyo 0 229387 1507578 2026-04-20T08:42:09Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Francisco Buyo Sánchez''' (alizaliwa tarehe [[13 Januari]], [[1958]]), anayejulikana pia kama '''Paco Buyo''', ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kipa. Anajulikana zaidi kwa kucheza katika klabu za Sevilla FC na Real Madrid CF. Alionekana katika mechi 542 za La Liga, idadi iliyokuwa ya tatu kwa ukubwa wakati alipostaafu, na alishinda mataji 12 makubwa akiwa na klabu ya Real Madrid.<re...' 1507578 wikitext text/x-wiki '''Francisco Buyo Sánchez''' (alizaliwa tarehe [[13 Januari]], [[1958]]), anayejulikana pia kama '''Paco Buyo''', ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kipa. Anajulikana zaidi kwa kucheza katika klabu za Sevilla FC na Real Madrid CF. Alionekana katika mechi 542 za La Liga, idadi iliyokuwa ya tatu kwa ukubwa wakati alipostaafu, na alishinda mataji 12 makubwa akiwa na klabu ya Real Madrid.<ref name=Bio>{{cite web|url=http://www.realmadridfans.org/buyo.htm|title=Paco Buyo|publisher=Real Madrid Fans|language=es|access-date=19 February 2007}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.atlantico.net/articulo/deporte-local/solo-vigueses-antes-nacer-celta/20210410001501831939.html|title=Sólo dos vigueses y antes de nacer el Celta|trans-title=Only two guys from Vigo and before Celta was born|newspaper=[[Atlántico Diario]]|first=Santi|last=Alonso|language=es|date=10 April 2021|access-date=14 June 2021}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1958|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] oyk1o5raeap8oi1z4ukwtf51336pyc7 Gambo Sawaba 0 229388 1507579 2026-04-20T08:43:44Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Hajia Gambo Sawaba''' (15 Februari 1933 – Oktoba 2001) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake, mwanasiasa na mfadhili kutoka [[Nigeria]].<ref name="ali">{{cite book|last=Kwewum|first=Rima|title=The Gambo Sawaba Story|year=2004|publisher=Echo Communications Limited|location=Abuja|isbn=978-37305-0-9|pages=52}}</ref> Alikuwa naibu mwenyekiti wa Great Nigeria People's Party (GNPP) na pia kiongozi wa tawi la wanawake la Northern Elements Progressive Uni...' 1507579 wikitext text/x-wiki '''Hajia Gambo Sawaba''' (15 Februari 1933 – Oktoba 2001) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake, mwanasiasa na mfadhili kutoka [[Nigeria]].<ref name="ali">{{cite book|last=Kwewum|first=Rima|title=The Gambo Sawaba Story|year=2004|publisher=Echo Communications Limited|location=Abuja|isbn=978-37305-0-9|pages=52}}</ref> Alikuwa naibu mwenyekiti wa Great Nigeria People's Party (GNPP) na pia kiongozi wa tawi la wanawake la Northern Elements Progressive Union (NEPU).<ref name="jp">{{cite web|title=Hajia Gambo Sawaba|url=http://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Prominent-Nigerians/Hajia-Gambo-Sawaba.html|publisher=NigeriaGalleria}}</ref> ==Asili== Hajia Sawaba alizaliwa na Isa Amartey Amarteifio (aliyebatizwa jina Theophilus Wilcox), mkazi kutoka [[Ghana]], na Fatima Amarteifio, mwanamke wa kabila la Nupe kutoka Lavun, Jimbo la [[Niger]]. Baba yake alihamia Nigeria mwaka 1910 akitokea Ghana na baadaye kuajiriwa na Nigerian Railway Corporation. Mama yake alikuwa mjane aliyekuwa na watoto watatu kabla ya ndoa yao. ==Utoto na elimu ya awali== Alisoma katika Native Authority Primary School huko Tudun Wada, Kaduna. Aliacha shule baada ya kifo cha baba yake mwaka 1943 na mama yake miaka mitatu baadaye.<ref name="ali" /> Akiwa na umri wa miaka 13 aliolewa na mkongwe wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia, lakini ndoa hiyo ilivunjika baada ya mume wake kuondoka na kutorudi. Ndoa nyingine alizofunga pia hazikudumu. Akiwa mtoto alijulikana kwa huruma yake kwa watu wenye matatizo, akiwasaidia chakula, mavazi na pesa. Pia alijulikana kuwa jasiri na mara nyingi alijiingiza kutetea wanyonge katika mapigano. ==Uanaharakati na siasa== Sawaba alianza siasa akiwa na umri wa miaka 17. Alijiunga na NEPU, chama cha upinzani kilichopinga Northern People's Congress kilichoungwa mkono na wakoloni wa Uingereza na watawala wa jadi.<ref>{{cite web|title=Hajiya Gambo Sawaba: The most jailed Nigerian female politician|url=https://www.aljazeera.com/features/2021/2/15/hajiya-gambo-sawaba-the-most-jailed-nigerian-female-politician}}</ref> Alipinga ndoa za utotoni, kazi za kulazimishwa na alitetea elimu kwa wasichana Kaskazini mwa Nigeria. Alijulikana kwa ujasiri wake wa kutoa hotuba mbele ya wanaume wengi katika mikutano ya kisiasa. Alifundishwa na [[Funmilayo Ransome-Kuti]] na baadaye alikutana naye Abeokuta. Alipata jina “Sawaba” kutoka kwa mentor wake Malam Aminu Kano, likimaanisha “uhuru” au “ukombozi”. ==Maisha binafsi na urithi== Hospitali ya Gambo Sawaba General Hospital huko Kaduna ilipewa jina lake.<ref>{{cite web|title=Hajia Gambo Sawaba General Hospital|url=https://web.archive.org/web/20161231223325/http://www.connectnigeria.com/businesses/hajia-gambo-sawaba-general-hospital-87616.html}}</ref> Pia kuna hosteli ya wanafunzi katika Bayero University Kano iliyopewa jina lake. ==Kufungwa gerezani== Alikamatwa na kufungwa mara 16 kutokana na harakati zake dhidi ya ndoa za utotoni, kazi za kulazimishwa na kodi zisizo za haki. Alijulikana kama mwanamke aliyefungwa mara nyingi zaidi nchini Nigeria na alikuwa akibeba blanketi lililoandikwa “Prison Yard” kila alipokamatwa.<ref>{{cite web|title=Hajiya Gambo Sawaba – The most jailed Nigerian female politician|url=https://www.aljazeera.com/features/2021/2/15/hajiya-gambo-sawaba-the-most-jailed-nigerian-female-politician}}</ref> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Wanaharakati wa Nigeria]] [[Jamii:Wanasiasa wa Nigeria]] 0tc5rr9yh6yb4xb52wi3d75jm7rfpyu Ramón Calderé 0 229389 1507580 2026-04-20T08:47:08Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ramón María Calderé del Rey''' (alizaliwa tarehe [[16 Januari]], [[1959]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo na kwa sasa ni [[kocha]]. Akiwa kiungo wa aina zote, alicheza zaidi katika klabu ya FC Barcelona, ambapo alicheza mechi 157 za mashindano katika misimu minne ya La Liga. Katika ligi hiyo ya juu ya Hispania, pia aliwakilisha klabu za Real Valladolid na Real Betis.<ref>...' 1507580 wikitext text/x-wiki '''Ramón María Calderé del Rey''' (alizaliwa tarehe [[16 Januari]], [[1959]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo na kwa sasa ni [[kocha]]. Akiwa kiungo wa aina zote, alicheza zaidi katika klabu ya FC Barcelona, ambapo alicheza mechi 157 za mashindano katika misimu minne ya La Liga. Katika ligi hiyo ya juu ya Hispania, pia aliwakilisha klabu za Real Valladolid na Real Betis.<ref>{{cite web|url=http://arquero-arba.futbolme.net/Nacionales/1997-98/9798-3-5.htm|title=Tercera División (Grupo 5) 1997–98|trans-title=Tercera División (Group 5) 1997–98|publisher=Futbolme|language=es|access-date=14 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://arquero-arba.futbolme.net/Regionales/Catalunya/2001-02/0102-1.htm|title=Primera Catalana 2001–02|trans-title=Primera Catalana 2001–02|publisher=Futbolme|language=es|access-date=14 September 2017}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1959|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] dy6s0s9e48r6mqi7mg36mrleedq35dn Gameela Ismail 0 229390 1507581 2026-04-20T08:47:30Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Gameela Muhammad Ismail Muhammad''' ( amezaliwa 1966) ni mwanasiasa, mwanaharakati, na mtangazaji wa zamani wa televisheni kutoka Misri. Yeye ni kiongozi wa Chama cha Katiba (Constitution Party). Alishiriki kwa karibu katika kuhamasisha na kushiriki katika Mapinduzi ya Januari 25 nchini Misri. == Historia, elimu na familia == Ismail alikuwa ameolewa na mwanasiasa Ayman Nour.<ref name="aae">{{cite news|last1=Assir|first1=Serene|title=Gameela Ismail: Bri...' 1507581 wikitext text/x-wiki '''Gameela Muhammad Ismail Muhammad''' ( amezaliwa 1966) ni mwanasiasa, mwanaharakati, na mtangazaji wa zamani wa televisheni kutoka Misri. Yeye ni kiongozi wa Chama cha Katiba (Constitution Party). Alishiriki kwa karibu katika kuhamasisha na kushiriki katika Mapinduzi ya Januari 25 nchini Misri. == Historia, elimu na familia == Ismail alikuwa ameolewa na mwanasiasa Ayman Nour.<ref name="aae">{{cite news|last1=Assir|first1=Serene|title=Gameela Ismail: Bringing Protest to Parliament|url=http://english.al-akhbar.com/node/1994|access-date=20 Januari 2026|agency=Al Akhbar|archive-url=https://web.archive.org/web/20111214192718/http://english.al-akhbar.com/node/1994/|archive-date=14 Desemba 2011|date=29 Novemba 2011}}</ref> Wana watoto wawili wa kiume.<ref>{{cite news|last1=Essam El-Din|first1=Gamal|title=Newly-elected head of Egypt's Dostour Party invited to national dialogue|url=https://english.ahram.org.eg/News/472210.aspx|access-date=20 Januari 2026|agency=Ahram Online|date=27 Julai 2022}}</ref> == Kazi == Ismail aliwahi kufanya kazi kama mwandishi wa kujitegemea (stringer) kwa jarida la ''Newsweek'' na pia alikuwa mtangazaji katika televisheni ya taifa.<ref>{{cite news|title=The Feminists in Tahrir Square|url=https://www.newsweek.com/feminists-tahrir-square-66139|access-date=21 Januari 2026|publisher=Newsweek|date=6 Machi 2011}}</ref> === Ushiriki wa kisiasa kabla ya 2011 === Aligombea dhidi ya Mohammed Ragab Ahmad, msemaji wa Baraza la Shura kutoka Chama cha National Democratic Party, katika jimbo la El Gamaliya wakati wa uchaguzi wa Baraza la Shura wa mwaka 2007.<ref>{{cite news|last1=Essam el-Din|first1=Gamal|title=Shura scramble|url=http://weekly.ahram.org.eg/2007/848/eg4.htm|access-date=20 Januari 2026|agency=Al-Ahram Weekly|issue=848|publisher=Al-Ahram|date=7–13 Juni 2007|archive-date=8 Mei 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508001949/http://weekly.ahram.org.eg/2007/848/eg4.htm|url-status=dead}}</ref> Aligombea pia katika uchaguzi wa bunge wa Misri wa mwaka 2010 katika jimbo la Qasr El-Nil. Aidha, alianzisha kundi la “Wanawake wa Misri kwa Mabadiliko”.<ref>{{cite news|title=Gameela Ismail: Contesting down town|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/0/363/Egypt/Gameela-Ismail-Contesting-down-town.aspx|agency=Ahram Online|date=24 Novemba 2010|access-date=20 Januari 2026}}</ref> === Ushiriki katika Mapinduzi ya Januari 25 === Mnamo Agosti 2014, aliyekuwa Waziri wa Mambo ya Ndani wa enzi ya Mubarak, Habib al-Adly, alimshtumu Ismail pamoja na wengine kwa “kuchoma vituo vya polisi kwa kutumia mabomu ya petroli (Molotov)” wakati wa maandamano ya siku 18.<ref>{{cite news|title=Adly presses charges against Jan 25 activists for burning police stations|url=https://www.madamasr.com/en/2014/08/11/news/u/adly-presses-charges-against-jan-25-activists-for-burning-police-stations/|access-date=21 Septemba 2023|agency=Mada Masr|date=11 Agosti 2014}}</ref> === Baada ya Januari 25 === Ismail aligombea bila mafanikio uongozi wa Chama cha Katiba mwezi Februari 2014, akishika nafasi ya pili nyuma ya Hala Shukrallah kwa kura 57.<ref>{{cite web|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/94894/Egypt/Politics-/BREAKING-Hala-Shukrallah-succeeds-ElBaradei-as-hea.aspx|title=Hala Shukrallah succeeds ElBaradei as head of Constitution Party|agency=Ahram Online|date=21 Februari 2014|access-date=24 Februari 2026}}</ref> Mwezi Julai 2022 alichaguliwa kuwa kiongozi wa Chama cha Katiba baada ya kumshinda Khaled Dawoud kwa kura 318 dhidi ya 192.<ref>{{cite web|url=https://english.ahram.org.eg/News/472210.aspx|title=Newly-elected head of Egypt's Dostour Party invited to national dialogue|agency=Ahram Online|date=27 Julai 2022|access-date=20 Januari 2026|author=Gamal Essan El-Din}}</ref> Mnamo Septemba 2023 alitangaza kugombea urais katika uchaguzi wa urais wa Misri wa mwaka 2023.<ref>{{Cite web |title=After Zahran, Ismail announce candidacies for president|url=https://www.madamasr.com/en/2023/09/21/news/u/after-zahran-ismail-announce-candidacies-for-president-civil-democratic-movement-must-navigate-pluralism-principle/ |access-date=29 Desemba 2025 |website=Mada Masr |language=en-US|date=21 Septemba 2023}}</ref> Hata hivyo, alijiondoa katika uchaguzi huo tarehe 11 Oktoba 2023 baada ya chama chake kukataa kumuidhinisha kuwa mgombea.<ref>{{Cite web|url=https://english.ahram.org.eg/News/510063.aspx|title=Chairwoman of Constitution party Gameela Ismail drops out of presidential election|date=11 Oktoba 2023|website=Ahram Online}}</ref> Chama hicho kinatarajiwa kufanya uchaguzi wa uongozi mwaka 2026, huku dirisha la uteuzi likianza tarehe 25 Januari, ingawa Ismail hajatarajia kugombea tena.<ref>{{cite web|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContentP/50/560065/AlAhram-Weekly/Political-parties-seek-new-leaders.aspx|title=Political parties seek new leaders|work=Ahram Online|date=8 Januari 2026|access-date=24 Januari 2026|author=Gamal Essan El-Din}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1966|}} [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] 9zgoy4jjj3lkyeewvx55j5ep17k25af Isacio Calleja 0 229391 1507582 2026-04-20T08:51:24Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Isacio Calleja García''' (amezaliwa [[6 Desemba]], [[1936]] – amefariki [[4 Februari]], [[2019]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama beki. == Kazi ya klabu == Calleja alizaliwa katika Valle de Cerrato, Province of Palencia.<ref name=Myth>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/2004/11/05/pagina-10/784533/pdf.html|title=El 'Chato', el escudo en el corazón|trans-title...' 1507582 wikitext text/x-wiki '''Isacio Calleja García''' (amezaliwa [[6 Desemba]], [[1936]] – amefariki [[4 Februari]], [[2019]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama beki. == Kazi ya klabu == Calleja alizaliwa katika Valle de Cerrato, Province of Palencia.<ref name=Myth>{{cite news|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/2004/11/05/pagina-10/784533/pdf.html|title=El 'Chato', el escudo en el corazón|trans-title='Chato', emblem in heart|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=Miguel Ángel|last=Guijarro|language=Spanish|date=5 November 2004|accessdate=8 April 2015}}</ref><ref name=Death>{{cite web|url=https://www.europapress.es/deportes/futbol-00162/noticia-fallece-isasio-calleja-quinto-jugador-mas-partidos-oficiales-atletico-20190204211910.html|title=Fallece Isacio Calleja, el quinto jugador con más partidos oficiales con el Atlético|trans-title=Death of Isacio Calleja, fifth player with the most official matches with Atlético|publisher=[[Europa Press]]|language=Spanish|date=4 February 2019|accessdate=5 February 2019}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1936|2019}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] eciais0s7pnt9ehgw3in000r7l4r5j3 Karima Kamal 0 229392 1507583 2026-04-20T08:53:24Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Karima Kamal''' (amezaliwa 1949), pia huandikwa '''Karimah''', ni mwandishi wa habari, mwandishi wa vitabu na mwanaharakati kutoka Misri. Anajulikana kama sauti muhimu ya [[Ufeministi]] ndani ya jamii ya Wakristo wa Kanisa la Kiorthodoksi la Kopti nchini humo.<ref name=":0">{{Cite book |last=Scott |first=Rachel M. |url=[https://www.worldcat.org/title/on1162240183](https://www.worldcat.org/title/on1162240183) |title=Recasting Islamic law: religion and th...' 1507583 wikitext text/x-wiki '''Karima Kamal''' (amezaliwa 1949), pia huandikwa '''Karimah''', ni mwandishi wa habari, mwandishi wa vitabu na mwanaharakati kutoka Misri. Anajulikana kama sauti muhimu ya [[Ufeministi]] ndani ya jamii ya Wakristo wa Kanisa la Kiorthodoksi la Kopti nchini humo.<ref name=":0">{{Cite book |last=Scott |first=Rachel M. |url=[https://www.worldcat.org/title/on1162240183](https://www.worldcat.org/title/on1162240183) |title=Recasting Islamic law: religion and the nation state in Egyptian constitution making |date=2021 |publisher=Cornell University Press |isbn=978-1-5017-5397-8 |location=Ithaca, NY |oclc=on1162240183 |access-date=2024-05-17 }}</ref><ref>{{Cite news |last=Chick |first=Kristen |date=2012-03-18 |title=Egypt's Coptic Christians mourn pope, mull more activist future |url=[https://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2012/0318/Egypt-s-Coptic-Christians-mourn-pope-mull-more-activist-future](https://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2012/0318/Egypt-s-Coptic-Christians-mourn-pope-mull-more-activist-future) |access-date=2024-05-17 |work=Christian Science Monitor }}</ref> == Wasifu == Karima Kamal alizaliwa mwaka 1949 katika familia ya Kikopti.<ref name=":1">{{Cite web |date=2018-01-13 |title=Karima Kamal |url=[https://whoissheold.womenandmemory.org/expert-profile/karima-kamal](https://whoissheold.womenandmemory.org/expert-profile/karima-kamal) |access-date=2024-05-17 |website=The Women and Memory Forum }}</ref> Alisomea uandishi wa habari katika [[Chuo Kikuu cha Cairo]] na kuhitimu mwaka 1971.<ref name=":1" /> Baadaye aliendelea na masomo ya uzamili katika [[Chuo Kikuu cha Chicago]], uzoefu aliouelezea katika kumbukumbu zake za mwaka 1983 ''Bint Misriyya fi Amreeka'' ("Msichana wa Kimisri nchini Marekani").<ref>{{Cite book |title=America in An Arab Mirror |date=2000-07-07 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-312-29931-6 }}</ref><ref>{{Cite news |last=Shah |first=Angela |date=2011-04-20 |title=Travel Anthology Looks at Arab Views of U.S. |url=[https://www.nytimes.com/2011/04/21/world/middleeast/21iht-M21-C-REVIEW.html](https://www.nytimes.com/2011/04/21/world/middleeast/21iht-M21-C-REVIEW.html) |access-date=2024-05-17 |work=The New York Times }}</ref> Kamal alikuwa mwandishi wa safu na mshauri wa uhariri kwa muda mrefu katika gazeti la kibinafsi ''[[Al-Masry Al-Youm]]''.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite news |last=Elhennawy |first=Noha |date=2019-11-15 |title=Coptic in Cairo: Woman challenges Islamic inheritance laws |url=[https://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2019/1115/Coptic-in-Cairo-Woman-challenges-Islamic-inheritance-laws](https://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2019/1115/Coptic-in-Cairo-Woman-challenges-Islamic-inheritance-laws) |access-date=2024-05-17 |work=Christian Science Monitor }}</ref> Pia aliwahi kuwa naibu mhariri mkuu wa jarida la ''Sabah al-Kheir''.<ref name=":1" /> Kwa sasa amestaafu.<ref name=":3">{{Cite web |last=Mende |first=Claudia |date=2020-05-04 |title=Women's rights in the Islamic world: Arab Christian women take a stand against church paternalism |url=[https://qantara.de/en/article/womens-rights-islamic-world-arab-christian-women-take-stand-against-church-paternalism](https://qantara.de/en/article/womens-rights-islamic-world-arab-christian-women-take-stand-against-church-paternalism) |access-date=2024-05-17 |website=Qantara }}</ref> Mbali na kumbukumbu zake za mwaka 1983, Kamal ameandika vitabu vingine visivyo vya kubuni, ikiwa ni pamoja na ''Divorce Among Copts'' (2006) na ''Copts' Personal Status Law'' (2012).<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |last=Mourad |first=Mary |date=2012-04-09 |title=The risk to Copts is moving away from a civil state in the coming constitution: Karima Kamal |url=[https://english.ahram.org.eg/NewsContent/18/0/38867/Books/The-risk-to-Copts-is-moving-away-from-a-civil-stat.aspx](https://english.ahram.org.eg/NewsContent/18/0/38867/Books/The-risk-to-Copts-is-moving-away-from-a-civil-stat.aspx) |access-date=2024-05-17 }}</ref> Kamal anachukuliwa kama mwanaharakati wa ufeministi ndani ya jamii ya Wakopti nchini Misri, ambapo amekuwa akikosoa juhudi za kuzuia Wakopti kuachana na kuoa au kuolewa tena.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2013-02-07 |title=Egyptians abuzz over prime minister's breast talk |url=[https://www.dailytribune.com/2013/02/07/egyptians-abuzz-over-prime-ministers-breast-talk/](https://www.dailytribune.com/2013/02/07/egyptians-abuzz-over-prime-ministers-breast-talk/) |access-date=2024-05-17 }}</ref> Alihudumu katika Baraza Kuu la Vyombo vya Habari lililoundwa na rais wa mpito [[Adly Mansour]], na pia aliwahi kuwa mwanachama wa Baraza la Taifa la Wanawake.<ref>{{Cite web |last=Messieh |first=Nancy |date=2013-08-29 |title=Top News: Nour Party Submits Future Vision to Interim Government |url=[https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/top-news-nour-party-submits-future-vision-to-interim-government/](https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/top-news-nour-party-submits-future-vision-to-interim-government/) |access-date=2024-05-17 }}</ref><ref>{{Cite news |last=Beach |first=Alastair |date=2012-10-22 |title=French television journalist tells of sexual assault in Tahrir Square |url=[https://www.independent.co.uk/news/world/africa/french-television-journalist-tells-of-sexual-assault-in-tahrir-square-days-after-cctv-plans-are-announced-to-catch-sex-pests-harassing-young-girls-8220598.html](https://www.independent.co.uk/news/world/africa/french-television-journalist-tells-of-sexual-assault-in-tahrir-square-days-after-cctv-plans-are-announced-to-catch-sex-pests-harassing-young-girls-8220598.html) |access-date=2024-05-17 |work=The Independent }}</ref> Mwaka 2017, Kamal alipokea Tuzo ya Uongozi wa Uhariri kutoka mpango wa Women in News, sehemu ya [[World Association of Newspapers and News Publishers]], katika mkutano uliofanyika [[Durban]], [[Afrika Kusini]].<ref>{{Cite web |date=2017-06-09 |title=The first Women In News Summit takes place in Durban |url=[https://womeninnews.org/2017/06/the-first-women-in-news-summit-takes-place-in-durban/](https://womeninnews.org/2017/06/the-first-women-in-news-summit-takes-place-in-durban/) |access-date=2024-05-17 }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1949|}} [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Waandishi wa Misri]] o6gm9ac2ho7aaw2yei7xanxtw8yrnq7 Francisco Calvet 0 229393 1507585 2026-04-20T08:56:30Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Francisco Calvet i Puig''' (amezaliwa [[29 Septemba]], [[1921]] – amefariki [[30 Novemba]], [[2001]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akiichezea FC Barcelona kati ya mwaka 1939 na 1952. Pia alichezea Real Oviedo kati ya mwaka 1952 na 1954. == Kazi == Calvet alizaliwa mwaka 1921 na alitoka katika familia ya wakulima waliokuwa wakiishi katika Sant Joan Despí. Mwaka 1939, aliondoka nyumbani kwao kwenda kucheza m...' 1507585 wikitext text/x-wiki '''Francisco Calvet i Puig''' (amezaliwa [[29 Septemba]], [[1921]] – amefariki [[30 Novemba]], [[2001]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akiichezea FC Barcelona kati ya mwaka 1939 na 1952. Pia alichezea Real Oviedo kati ya mwaka 1952 na 1954. == Kazi == Calvet alizaliwa mwaka 1921 na alitoka katika familia ya wakulima waliokuwa wakiishi katika Sant Joan Despí. Mwaka 1939, aliondoka nyumbani kwao kwenda kucheza mpira wa miguu katika klabu ya Barcelona, ambako alidumu hadi mwaka 1952. Katika kipindi hicho, alicheza jumla ya mechi 238 na kufunga mabao kumi. Katika msimu wa 1951–52, ambao ulikuwa wa mwisho kwake katika klabu hiyo, alikuwa sehemu ya timu ya kihistoria ya Barcelona iliyoshinda mataji matano katika msimu mmoja. Baada ya kuondoka Barcelona, aliendelea na kazi yake katika klabu ya Oviedo, ambapo alicheza kati ya mwaka 1952 na 1954.<ref>BDFutbol|10048</ref> hytrdpi25hxqt7qan1kwwffqtyseamr 1507587 1507585 2026-04-20T08:58:43Z Christina Charles 71406 1507587 wikitext text/x-wiki '''Francisco Calvet i Puig''' (amezaliwa [[29 Septemba]], [[1921]] – amefariki [[30 Novemba]], [[2001]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akiichezea FC Barcelona kati ya mwaka 1939 na 1952. Pia alichezea Real Oviedo kati ya mwaka 1952 na 1954. == Kazi == Calvet alizaliwa mwaka 1921 na alitoka katika familia ya wakulima waliokuwa wakiishi katika Sant Joan Despí. Mwaka 1939, aliondoka nyumbani kwao kwenda kucheza mpira wa miguu katika klabu ya Barcelona, ambako alidumu hadi mwaka 1952. Katika kipindi hicho, alicheza jumla ya mechi 238 na kufunga mabao kumi. Katika msimu wa 1951–52, ambao ulikuwa wa mwisho kwake katika klabu hiyo, alikuwa sehemu ya timu ya kihistoria ya Barcelona iliyoshinda mataji matano katika msimu mmoja. Baada ya kuondoka Barcelona, aliendelea na kazi yake katika klabu ya Oviedo, ambapo alicheza kati ya mwaka 1952 na 1954.<ref>BDFutbol|10048</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1921|2001}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] mbxhole11htxufil0h9cdgpx01aizcs Naglaa Mahfouz 0 229394 1507586 2026-04-20T08:57:09Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Naglaa (au Nijla au Nagla) Mahfouz''' (amezaliwa 1959) ni mwandishi, mhariri na msanii kutoka Misri. Mahfouz ni naibu mhariri mkuu wa gazeti la ''[[Al-Ahram]]''. == Maisha ya awali == Nijla Mahfouz alizaliwa mwaka 1959 mjini [[Cairo]], Misri. Alipata shahada ya kwanza katika mawasiliano ya umma kutoka Kitivo cha Mawasiliano ya Umma katika [[Chuo Kikuu cha Cairo]] mwaka 1979.<ref name=":1">{{Cite web |title=السيرة الذاتية - قطاع الف...' 1507586 wikitext text/x-wiki '''Naglaa (au Nijla au Nagla) Mahfouz''' (amezaliwa 1959) ni mwandishi, mhariri na msanii kutoka Misri. Mahfouz ni naibu mhariri mkuu wa gazeti la ''[[Al-Ahram]]''. == Maisha ya awali == Nijla Mahfouz alizaliwa mwaka 1959 mjini [[Cairo]], Misri. Alipata shahada ya kwanza katika mawasiliano ya umma kutoka Kitivo cha Mawasiliano ya Umma katika [[Chuo Kikuu cha Cairo]] mwaka 1979.<ref name=":1">{{Cite web |title=السيرة الذاتية - قطاع الفنون التشكيلية |url=[http://www.fineart.gov.eg/Arb/CV/CV.asp?IDS=487](http://www.fineart.gov.eg/Arb/CV/CV.asp?IDS=487) |access-date=2022-05-19 |website=[www.fineart.gov.eg](http://www.fineart.gov.eg)}}</ref> == Kazi == === Mwandishi === Mahfouz ni mwandishi na naibu mhariri mtendaji wa gazeti la ''[[Al-Ahram]]''. Hapo awali, alifanya kazi katika taasisi mbalimbali za vyombo vya habari, ikiwa ni pamoja na kuandaa na kuwasilisha vipindi vya redio kwenye [[IslamOnline]], kama vile ''Make Your Success with Naglaa Mahfouz'' na ''Win the Religion and the World''. Mbali na hayo, ameandika makala za kila wiki kuhusu maendeleo binafsi katika tovuti ya "Bus and Tal" chini ya kichwa ''"Enjoy your success"'', pamoja na maandishi kuhusu mahusiano ya kifamilia. Mahfouz pia hufanya kazi katika ushauri wa kijamii kupitia "Egyptian Youth Magazine" na tovuti ya "Bus and Tal". Katika uwanja huo, aliwahi kufanya kazi katika "Egyptian Saudi Group for Telephone Consultations and Information Technology", [[IslamOnline]] na "The Nation's Website". Amechapisha zaidi ya vitabu 48 vinavyohusu masuala ya kijamii, kibinadamu na maendeleo ya mtu binafsi. Pia ameandika zaidi ya vitabu 56 vya watoto.<ref name=":2">{{Cite news |last=Suleiman |first=Ahmed Youssef |date=2 March 2019 |title=Naglaa Mahfouz signs "Adventures of the Queens of Dreams" tomorrow at the book fair |work=Egypt Independent |url=[https://www.almasryalyoum.com/news/details/1366924}}](https://www.almasryalyoum.com/news/details/1366924}})</ref> === Sanaa ya uchoraji === Mahfouz ni msanii wa sanaa za plastiki na mwanachama wa “Cairo Atelier” na pia “Asala Association for Contemporary Heritage Arts.” Amefanya maonyesho sita ya sanaa, yakijumuisha uchoraji wa rangi ya mafuta, kauri na uchongaji. Maonyesho hayo yanajumuisha maonyesho binafsi na ya pamoja kama vile “The Giving Exhibition in the Arts Complex” mwaka 1992, pamoja na maonyesho ya kimataifa kama “Only the Light is Richer” yaliyofanyika katika Chuo Kikuu cha Uingereza mwaka 2010. Maonyesho yake binafsi yamefanyika katika ukumbi wa Shomoua (1995), [[Cairo Atelier]] (1995) na katika ''Al-Ahram'' (1999).<ref>{{cite web | url=[http://www.fineart.gov.eg/eng/cv/CV.asp?IDS=487](http://www.fineart.gov.eg/eng/cv/CV.asp?IDS=487) | title=Fine Art Sector - Biographies - Naglaa Mahfouz | publisher=Fine Art Sector, Egyptian government}}</ref> == Kazi teule == Miongoni mwa vitabu vyake ni: * ''"Make Your Inner Light"'' (maendeleo binafsi) * ''"Escape"'' (mkusanyiko wa hadithi fupi) * ''"Papers for Women Only"'' * ''"Very Special"'' * ''"Secrets of Success and Happiness"'' * ''"Young Confessions"'' * ''"Women's Confessions"'' * ''"Confessions of Men"''<ref name=":1" /> * ''"Adventures of the Queens of Dreams"'' (hadithi za watoto)<ref name=":2" /> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1959|}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] e5kjnir1rh3315x63pswfpm9vsm2ymr Alya Mooro 0 229395 1507588 2026-04-20T09:04:25Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Alya Mooro''' ni mwandishi wa habari na mwandishi wa vitabu aliyezaliwa Misri na kwa sasa anaishi London.<ref>{{cite news |last1=Chappet |first1=Marie-Claire |title=20 Nu-Gen feminists you need to know about if you want to feel f****** empowered this year |url=[https://www.glamourmagazine.co.uk/article/20-nu-gen-feminists-to-know-now](https://www.glamourmagazine.co.uk/article/20-nu-gen-feminists-to-know-now) |access-date=4 January 2021 |work=Glamour UK...' 1507588 wikitext text/x-wiki '''Alya Mooro''' ni mwandishi wa habari na mwandishi wa vitabu aliyezaliwa Misri na kwa sasa anaishi London.<ref>{{cite news |last1=Chappet |first1=Marie-Claire |title=20 Nu-Gen feminists you need to know about if you want to feel f****** empowered this year |url=[https://www.glamourmagazine.co.uk/article/20-nu-gen-feminists-to-know-now](https://www.glamourmagazine.co.uk/article/20-nu-gen-feminists-to-know-now) |access-date=4 January 2021 |work=Glamour UK |publisher=Condé Nast}}</ref><ref name="ok magazine 1">{{cite news |last1=Anderson |first1=Alana |title=Stars have joined forces to celebrate Gynaecological positivity and self-love |url=[https://www.ok.co.uk/lifestyle/happy-vagina-stripe-and-stare-22544785](https://www.ok.co.uk/lifestyle/happy-vagina-stripe-and-stare-22544785) |access-date=4 January 2021 |work=OK! Magazine |publisher=Reach Magazines Worldwide |date=19 August 2020 |language=en}}</ref><ref name="besk books by arab authors arab 2">{{cite news |last1=Jahshan |first1=Elias |title=The best books by Arab authors in 2019 |url=[https://english.alaraby.co.uk/english/society/2019/12/18/the-best-books-by-arab-authors-in-2019](https://english.alaraby.co.uk/english/society/2019/12/18/the-best-books-by-arab-authors-in-2019) |access-date=4 January 2021 |work=The New Arab |language=en}}</ref><ref name="the greater free new arab 3">{{cite news |last1=Begum |first1=Tahmina |title=The Greater Freedom: Exploring 'The Invisible Jury' with Alya Mooro |url=[https://english.alaraby.co.uk/english/society/2019/12/18/the-greater-freedom-tackles-middle-eastern-cultural-taboos](https://english.alaraby.co.uk/english/society/2019/12/18/the-greater-freedom-tackles-middle-eastern-cultural-taboos) |access-date=4 January 2021 |work=The New Arab |language=en}}</ref><ref name="artists 4">{{cite news |title=40+ Artists to Feature in 24-Hour Livestream to Raise Funds for Beirut Relief Aid |url=[https://egyptianstreets.com/2020/08/12/over-40-artists-to-participate-in-24-hour-livestream-to-raise-funds-for-beirut-relief-aid/](https://egyptianstreets.com/2020/08/12/over-40-artists-to-participate-in-24-hour-livestream-to-raise-funds-for-beirut-relief-aid/) |access-date=4 January 2021 |work=Egyptian Streets |date=12 August 2020}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Mooro alizaliwa mjini [[Cairo]]. Alitumia utoto wake akisafiri kati ya Cairo na London hadi familia yake ilipoamua kuhamia na kuishi Uingereza.<ref name="medium">{{cite news |last1=Newnham |first1=Danielle |title=Life as a Middle Eastern Woman Outside the Stereotypes: Alya Mooro |url=[https://daniellenewnham.medium.com/life-as-a-middle-eastern-woman-outside-the-stereotypes-alya-mooro-734c0cfaf948](https://daniellenewnham.medium.com/life-as-a-middle-eastern-woman-outside-the-stereotypes-alya-mooro-734c0cfaf948) |access-date=4 January 2021 |work=Medium |date=19 November 2019 |language=en}}</ref> Alipata shahada ya kwanza katika Sosholojia na Saikolojia kutoka City University of London. Baadaye alipata shahada ya uzamili katika Uandishi wa Habari kutoka University of Westminster.<ref name="azeema degree">{{cite news |last1=Arshad |first1=Sunayah |title="If you don't like the story, you should write your own" - The Greater Freedom |url=[https://www.azeemamag.com/stories/thegreaterfreedom](https://www.azeemamag.com/stories/thegreaterfreedom) |access-date=4 January 2021 |work=AZEEMA}}</ref><ref name="alya 6">{{cite web |title=Alya Mooro |url=[http://www.marjacq.com/alya-mooro.html](http://www.marjacq.com/alya-mooro.html) |website=Marjacq |access-date=4 January 2021 |language=en}}</ref> == Kazi == Mooro alianza kazi yake kama mwandishi wa habari kwa kuripoti tasnia ya muziki, hasa muziki wa hip hop wa chini kwa chini (underground). Baadaye alijaribu pia uandishi wa mitindo (fashion) na kuanza kutoa maoni kuhusu masuala ya kijamii na kitamaduni. Pia huandika kuhusu mtindo wa maisha na utamaduni wa umaarufu (pop culture). Ameshiriki katika vipindi vya redio kama vile BBC Radio akijadili umuhimu wa kuongeza uwakilishi wa makundi mbalimbali katika vyombo vya habari.<ref name="artists 4" /><ref name="alya 6" /><ref>{{cite web |title=Programmes |url=[https://www.bbc.co.uk/programmes/b075g06f](https://www.bbc.co.uk/programmes/b075g06f) |website=BBC |access-date=4 January 2021}}</ref><ref name="muck rack">{{cite web |title=Articles by Alya Mooro {{!}} Freelance Journalist {{!}} Muck Rack |url=[https://muckrack.com/alya-mooro/articles](https://muckrack.com/alya-mooro/articles) |website=Muck Rack |access-date=4 January 2021 |language=en}}</ref> Mooro ni mwandishi wa safu katika jarida la Restless. Pia ameandika kwa machapisho mbalimbali kama vile New York Magazine, Refinery29 na Vice (magazine).<ref>{{cite web |title=Alya Mooro, Author at Restless Network |url=[https://restlessnetwork.com/author/restlessmagazine/](https://restlessnetwork.com/author/restlessmagazine/) |website=Restless Network |access-date=4 January 2021}}</ref><ref name="refinery profile">{{cite web |title=Alya Mooro's Recent Articles - Refinery29 |url=[https://www.refinery29.com/en-us/author/alya-mooro](https://www.refinery29.com/en-us/author/alya-mooro) |website=[www.refinery29.com](http://www.refinery29.com) |access-date=4 January 2021 |language=en}}</ref> == Kazi zake == Mooro ni mwandishi wa kitabu maarufu cha kumbukumbu na uchambuzi ''The Greater Freedom: Life as a Middle Eastern Woman Outside the Stereotypes'' (2019). Katika kitabu hicho, anaelezea changamoto ya utambulisho wake kati ya tamaduni mbili alizokulia nazo. Pia kinajumuisha simulizi za wanawake wa Mashariki ya Kati na kuchambua mitazamo hasi (stereotypes) na kanuni za kijamii na kitamaduni wanazokumbana nazo—katika jamii za Magharibi na Mashariki ya Kati. Kitabu hicho kinachunguza aina mbalimbali za ubaguzi wa kijinsia, ikiwa ni pamoja na viwango vya urembo, pamoja na mada nyeti kama mahusiano, jinsia, na dini, kwa lengo la kuvunja unyanyapaa katika masuala hayo.<ref>{{cite news |last1=Cumberbatch |first1=Aimée Grant |title=7 New Feminist Nonfiction Books For 2019, Because Knowledge Is Power |url=[https://www.bustle.com/p/7-new-feminist-nonfiction-books-for-2019-because-knowledge-is-power-15578205](https://www.bustle.com/p/7-new-feminist-nonfiction-books-for-2019-because-knowledge-is-power-15578205) |access-date=4 January 2021 |work=Bustle |language=en}}</ref><ref name="besk books by arab authors arab 2" /><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Shaistha |title=Egyptian-British journalist Alya Mooro's search for 'The Greater Freedom' |url=[https://www.arabnews.com/node/1594971/lifestyle](https://www.arabnews.com/node/1594971/lifestyle) |access-date=4 January 2021 |work=Arab News |date=6 December 2019 |language=en}}</ref><ref name="azeema degree" /> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD| |}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] 8eq0h02sn5rg7b9bwgkt8ixddvpo98o Mary Ngalo 0 229396 1507589 2026-04-20T09:05:52Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mary Nonyembezi Ngalo''' alikuwa mwanaharakati wa kupinga [[apartheid]] nchini [[Afrika Kusini]] na pia alihusika katika harakati za haki za wanawake. ==Maisha ya awali na elimu== Mary Nonyembezi Margaret Ngalo (née Plaatjie) alizaliwa Cradock, Eastern Cape, Afrika Kusini. Alikuwa binti wa Tom Cetywayo na Lillian Fihliwe “Leah” Plaatjie. Baadaye alikutana na kuolewa na Zenzile Ngalo huko Cradock.<ref>{{Cite book|title=Women marching into the 21st...' 1507589 wikitext text/x-wiki '''Mary Nonyembezi Ngalo''' alikuwa mwanaharakati wa kupinga [[apartheid]] nchini [[Afrika Kusini]] na pia alihusika katika harakati za haki za wanawake. ==Maisha ya awali na elimu== Mary Nonyembezi Margaret Ngalo (née Plaatjie) alizaliwa Cradock, Eastern Cape, Afrika Kusini. Alikuwa binti wa Tom Cetywayo na Lillian Fihliwe “Leah” Plaatjie. Baadaye alikutana na kuolewa na Zenzile Ngalo huko Cradock.<ref>{{Cite book|title=Women marching into the 21st century : wathint' abafazi, wathint' imbokodo|oclc=45002090}}</ref><ref name="Sechaba3.32">{{cite journal |date=1973 |title=Aluka |url=http://psimg.jstor.org/fsi/img/pdf/t0/10.5555/al.sff.document.0037.0509.007.003.mar1973_normal.pdf |url-status=dead |journal=Sechaba |location=Dar es Salaam |publisher=African National Congress |volume=3 |issue=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704210744/http://psimg.jstor.org/fsi/img/pdf/t0/10.5555/al.sff.document.0037.0509.007.003.mar1973_normal.pdf |archive-date=4 July 2022 |access-date=21 October 2017 |via=Digital Imaging South Africa (DISA)}}</ref> ==Kazi na harakati== Ngalo alianza kushiriki siasa akiwa na umri mdogo. Alijiunga na ANC Youth League na baadaye akawa kiongozi wa wanawake Cradock, ambapo alichaguliwa kuwa katibu wa tawi la ANC Women's League. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi alipopata hifadhi (alipokimbia Cradock) mwaka 1961. Alihamasisha wanawake wengi kujiunga na Federation of South African Women, taasisi isiyo ya kibaguzi iliyopigania uhuru dhidi ya apartheid. ANC Women's League ilianzisha kampeni ya Beer Hall Boycott huko Cradock. Ngalo aliwahamasisha wanaume kutumia mapato yao kwa familia badala ya baa za pombe. Mwaka 1957 alikamatwa akiwa na mtoto wake mchanga na alikaa gerezani kwa mwezi mmoja. Wakati wa hali ya hatari ya mwaka 1960, alilazimika kujificha Port Elizabeth. Baadaye alisaidiwa na ANC kukimbia Afrika Kusini pamoja na watoto wake watatu kutokana na mateso ya polisi. Alikutana tena na mume wake Tanzania ambapo alikuwa afisa wa ANC. ==Uhamisho na kazi nje ya nchi== Nchini Tanzania, alichaguliwa kuwa katibu wa ofisi ya wanawake ya ANC (Women's Section Bureau). Alifanya kazi pamoja na Ruth Mompati, Edna Mgabaza na Florence Mophosho.<ref name="mg.c_60Ic2">{{Cite web|title=60 Iconic Women — The people behind the 1956 Women's March to Pretoria (41-50)|author=|work=The M&G Online|date=25 August 2016|accessdate=2017-10-21|url=https://mg.co.za/article/2016-08-25-60-iconic-women-the-people-behind-the-1956-womens-march-to-pretoria-41-50/|quote=}}</ref> <ref name="sahi_Wome2">{{Cite web|title=Women's resistance in the 1960s - Sharpeville and its aftermath|author=|work=South African History Online|date=8 August 2017|accessdate=2017-10-21|url=http://www.sahistory.org.za/article/womens-resistance-1960s-sharpeville-and-its-aftermath|language=|quote=}}</ref> <ref name="Trust20042">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=FvROZAvpW-QC|title=The Road to Democracy in South Africa: 1960-1970|author=South African Democracy Education Trust|publisher=Zebra|year=2004|isbn=978-1-86872-906-7|page=470}}</ref> <ref name="HSRC2">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC|title=Women Marching Into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=36–37}}</ref> Baadaye, yeye na mume wake walihamishiwa Cairo, Misri na ANC. Mwaka 1968 aliteuliwa katika Women's Bureau ya Afro-Asian People's Solidarity Organisation (AAPSO). Alishiriki mikutano muhimu ikiwemo mkutano wa 5 wa AAPSO Cairo mwaka 1972 na maadhimisho ya miaka 10 ya All Africa Women's Conference Dar es Salaam mwaka 1972. Aliendelea na kazi hiyo hadi alipofariki ghafla Cairo tarehe 16 Machi 1973. Mary Ngalo alifariki Cairo mwaka 1973. Wakati wa kifo chake, mama yake bado alikuwa akiishi Cradock. ==Marejeo== <references /> [[Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini]] 88ggavhq0h5lan9uby6tkq2chlqe06l 1507590 1507589 2026-04-20T09:10:14Z EmmyTsd 68054 1507590 wikitext text/x-wiki '''Mary Nonyembezi Ngalo''' alikuwa mwanaharakati wa kupinga [[apartheid]] nchini [[Afrika Kusini]] na pia alihusika katika harakati za haki za wanawake. ==Maisha ya awali na elimu== Mary Nonyembezi Margaret Ngalo (née Plaatjie) alizaliwa Cradock, Eastern Cape, Afrika Kusini. Alikuwa binti wa Tom Cetywayo na Lillian Fihliwe “Leah” Plaatjie. Baadaye alikutana na kuolewa na Zenzile Ngalo huko Cradock.<ref>{{Cite book|title=Women marching into the 21st century : wathint' abafazi, wathint' imbokodo|oclc=45002090}}</ref><ref name="Sechaba3.32">{{cite journal |date=1973 |title=Aluka |url=http://psimg.jstor.org/fsi/img/pdf/t0/10.5555/al.sff.document.0037.0509.007.003.mar1973_normal.pdf |url-status=dead |journal=Sechaba |location=Dar es Salaam |publisher=African National Congress |volume=3 |issue=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704210744/http://psimg.jstor.org/fsi/img/pdf/t0/10.5555/al.sff.document.0037.0509.007.003.mar1973_normal.pdf |archive-date=4 July 2022 |access-date=21 October 2017 |via=Digital Imaging South Africa (DISA)}}</ref> ==Kazi na harakati== Ngalo alianza kushiriki katika siasa akiwa na umri mdogo. Alijiunga na ANC Youth League na baadaye akawa kiongozi wa wanawake Cradock, ambapo alichaguliwa kuwa katibu wa tawi la ANC Women's League. Alihudumu katika nafasi hiyo hadi alipopata hifadhi (alipokimbia Cradock) mnamo mwaka [[1961]]. Alihamasisha wanawake wengi kujiunga na Federation of South African Women, taasisi isiyo ya kibaguzi iliyopigania uhuru dhidi ya apartheid. ANC Women's League ilianzisha kampeni ya Beer Hall Boycott huko Cradock. Ngalo aliwahamasisha wanaume kutumia mapato yao kwa familia badala ya baa za pombe. Mnamo mwaka [[1957]] alikamatwa akiwa na mtoto wake mchanga na alikaa gerezani kwa mwezi mmoja. Wakati wa hali ya hatari ya mwaka [[1960]], alilazimika kujificha Port Elizabeth. Baadaye alisaidiwa na ANC kukimbia Afrika Kusini pamoja na watoto wake watatu kutokana na mateso ya polisi. Alikutana tena na mume wake Tanzania ambapo alikuwa afisa wa ANC. ==Uhamisho na kazi nje ya nchi== Nchini Tanzania, alichaguliwa kuwa katibu wa ofisi ya wanawake ya ANC (Women's Section Bureau). Alifanya kazi pamoja na Ruth Mompati, Edna Mgabaza na Florence Mophosho.<ref name="mg.c_60Ic2">{{Cite web|title=60 Iconic Women — The people behind the 1956 Women's March to Pretoria (41-50)|author=|work=The M&G Online|date=25 August 2016|accessdate=2017-10-21|url=https://mg.co.za/article/2016-08-25-60-iconic-women-the-people-behind-the-1956-womens-march-to-pretoria-41-50/|quote=}}</ref> <ref name="sahi_Wome2">{{Cite web|title=Women's resistance in the 1960s - Sharpeville and its aftermath|author=|work=South African History Online|date=8 August 2017|accessdate=2017-10-21|url=http://www.sahistory.org.za/article/womens-resistance-1960s-sharpeville-and-its-aftermath|language=|quote=}}</ref> <ref name="Trust20042">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=FvROZAvpW-QC|title=The Road to Democracy in South Africa: 1960-1970|author=South African Democracy Education Trust|publisher=Zebra|year=2004|isbn=978-1-86872-906-7|page=470}}</ref> <ref name="HSRC2">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC|title=Women Marching Into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo|publisher=HSRC Press|year=2000|isbn=978-0-7969-1966-3|pages=36–37}}</ref> Baadaye, yeye na mume wake walihamishiwa Cairo, Misri na ANC. Mnamo mwaka [[1968]] aliteuliwa katika Women's Bureau ya Afro-Asian People's Solidarity Organisation (AAPSO). Alishiriki mikutano muhimu ikiwemo mkutano wa 5 wa AAPSO Cairo mnamo mwaka 1972 na maadhimisho ya miaka 10 ya All Africa Women's Conference Dar es Salaam mnamo mwaka [[1972]]. Aliendelea na kazi hiyo hadi alipofariki ghafla Cairo tarehe 16 Machi [[1973]]. Mary Ngalo alifariki Cairo mnamo mwaka 1973. Wakati wa kifo chake, mama yake bado alikuwa akiishi Cradock. ==Marejeo== <references /> [[Jamii:Wanaharakati wa Afrika Kusini]] rc34nt43m39fcvgpw1e985hvuhtopff Amina Al Naqqash 0 229397 1507591 2026-04-20T09:11:37Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Amina al Naqqash''' (amezaliwa 1950) ni mwanahabari na mwandishi wa Kimisri, anayechukuliwa kuwa mmoja wa sauti muhimu zaidi za wanawake katika ulimwengu wa uandishi wa habari na siasa nchini Misri. Anajulikana kwa misimamo yake ya mrengo wa kushoto na utetezi wake wa demokrasia na uhuru wa umma. Amewahi kushika nyadhifa muhimu za uongozi ndani ya Chama cha National Progressive Unionist Rally (Tagammu) na gazeti lake rasmi, ''Al-Ahali''.<ref>{{cite web|...' 1507591 wikitext text/x-wiki '''Amina al Naqqash''' (amezaliwa 1950) ni mwanahabari na mwandishi wa Kimisri, anayechukuliwa kuwa mmoja wa sauti muhimu zaidi za wanawake katika ulimwengu wa uandishi wa habari na siasa nchini Misri. Anajulikana kwa misimamo yake ya mrengo wa kushoto na utetezi wake wa demokrasia na uhuru wa umma. Amewahi kushika nyadhifa muhimu za uongozi ndani ya Chama cha National Progressive Unionist Rally (Tagammu) na gazeti lake rasmi, ''Al-Ahali''.<ref>{{cite web|access-date=2024-09-25 |archive-date=2023-09-29 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20230929131309/https://www.albayan.ae/1.3167931](https://web.archive.org/web/20230929131309/https://www.albayan.ae/1.3167931) |journal=[www.albayan.ae](http://www.albayan.ae) |language=ar |title=أمينة النقاش - البيان |url=[https://www.albayan.ae/1.3167931}}](https://www.albayan.ae/1.3167931}})</ref><ref>{{cite web|access-date=2024-09-25 |archive-date=2024-09-25 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20240925222844/https://www.haarf.org/1358](https://web.archive.org/web/20240925222844/https://www.haarf.org/1358) |date=2024-09-10 |journal=حرف |language=ar-eg |title=الشقيقتان فريدة وأمينة تتحدثان عن رجاء النقاش «السند» |url=[https://www.haarf.org/1358}}](https://www.haarf.org/1358}})</ref> == Maisha == Amina Abd al-Mumin Muhammad al Naqqash alizaliwa mwaka 1950 katika kijiji cha Minyat Samannoud, katika wilaya ya Aga, mkoa wa Dakahlia. Alikulia katika familia iliyokuwa na utajiri wa kielimu na kitamaduni, na alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Cairo. Aliolewa na mwandishi na mwanahistoria mashuhuri Salah Issa, aliyefanya kazi katika gazeti la ''Al-Gomhuria''. Walikutana kwa mara ya kwanza mwaka 1971 nyumbani kwa kaka yake, mkosoaji wa fasihi Rajaa al-Naqqash, na kufunga ndoa mwaka 1977. Ndoa yao ilikumbana na upinzani mwanzoni kutoka kwa familia ya Issa, hasa kwa sababu wakati huo alikuwa amefukuzwa kazi na alikuwa akitafutwa na mamlaka kutokana na uhusiano wake na itikadi za kikomunisti.<ref>{{cite web|access-date=4 February 2018 |journal=الأهرام |title=فى ذكرى الأربعين لرحيل صلاح عيسى.. رفيقة عمره أمينة النقاش تتحدث للأهرام: طلبنى للزواج وهو مطلوب القبض عليه ومفصول من عمله |url=[https://gate.ahram.org.eg/daily/NewsPrint/635941.aspx}}](https://gate.ahram.org.eg/daily/NewsPrint/635941.aspx}})</ref><ref>{{cite web|archive-date=2024-09-26 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20240926000136/https://gate.ahram.org.eg/daily/NewsPrint/921653.aspx](https://web.archive.org/web/20240926000136/https://gate.ahram.org.eg/daily/NewsPrint/921653.aspx) |journal=الأهرام |title=أمينة النقاش حافظة تراث صلاح عيسى! |url=[https://gate.ahram.org.eg/daily/NewsPrint/921653.aspx}}](https://gate.ahram.org.eg/daily/NewsPrint/921653.aspx}})</ref> == Kazi == Katika maisha yake ya kazi, Amina al Naqqash amekuwa mhimili muhimu katika harakati za maendeleo nchini Misri. Ni miongoni mwa waanzilishi wa Chama cha National Progressive Unionist Rally (Tagammu), na ameshika nyadhifa mbalimbali za uongozi ndani ya chama hicho, ikiwemo Katibu Mkuu Msaidizi na mwanachama wa Ofisi ya Kisiasa. Ushawishi wake umeonekana zaidi kupitia nafasi yake kama Mhariri Mkuu wa ''Al-Ahali'', gazeti rasmi la chama hicho. Mbali na kazi zake za kisiasa na uandishi wa habari, pia ni rais wa Umoja wa Wanawake wa Maendeleo wa chama hicho, na ni mwanachama hai wa Chama cha Waandishi wa Habari cha Misri.<ref>{{cite web|access-date=2024-09-25 |archive-date=2024-09-26 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20240926150327/https://www.vetogate.com/4255910](https://web.archive.org/web/20240926150327/https://www.vetogate.com/4255910) |date=2021-01-06 |journal=فيتو |language=ar |title=أمينة النقاش: التجمع لم يتلق أي إخطارات بشأن التعيينات بمجلس النواب |url=[https://www.vetogate.com/4255910}}](https://www.vetogate.com/4255910}})</ref><ref>{{cite web|access-date=2024-09-25 |archive-date=2024-09-26 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20240926163011/https://www.elwatannews.com/news/details/7124788](https://web.archive.org/web/20240926163011/https://www.elwatannews.com/news/details/7124788) |author=أباظة |date=2024-02-03 |first=محمد |journal=الوطن |language=ar |title=أمينة النقاش رئيسا لاتحاد النساء التقدمي بحزب التجمع |url=[https://www.elwatannews.com/news/details/7124788}}](https://www.elwatannews.com/news/details/7124788}})</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1950|}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] 8jdy070ph52drl4xeucim56oi74hq1n Iris Nazmy 0 229398 1507592 2026-04-20T09:16:33Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Iris Nazmy''' (alifariki Machi 4, 2018) alikuwa mwandishi, mwanahabari na mkosoaji wa filamu kutoka Misri. Pia alikuwa Rais wa Tamasha la Filamu la Alexandria. == Maisha == Nazmy alizaliwa katika jiji la Cairo na alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Cairo katika Kitivo cha Sanaa. Akiwa mwanafunzi, aliandika mahojiano yake ya kwanza akiwa na mkuu wa kitivo hicho wakati huo kuhusu mtazamo uliokuwepo kwamba wanawake wanaokaa kwenye mikahawa au sehemu za kahawa...' 1507592 wikitext text/x-wiki '''Iris Nazmy''' (alifariki Machi 4, 2018) alikuwa mwandishi, mwanahabari na mkosoaji wa filamu kutoka Misri. Pia alikuwa Rais wa Tamasha la Filamu la Alexandria. == Maisha == Nazmy alizaliwa katika jiji la Cairo na alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Cairo katika Kitivo cha Sanaa. Akiwa mwanafunzi, aliandika mahojiano yake ya kwanza akiwa na mkuu wa kitivo hicho wakati huo kuhusu mtazamo uliokuwepo kwamba wanawake wanaokaa kwenye mikahawa au sehemu za kahawa walionekana kuwa duni. Mazungumzo hayo yalichapishwa katika gazeti la ''Al Qahira''. Mwanzoni mwa kazi yake, alifanya kazi katika majarida ya *Sabāh al-Khayr* na ''Rose al-Yūsuf''. Pia alifanya kazi katika Dar Akhbar El Yom katika kitengo cha habari za matukio. Alishiriki katika kuanzishwa kwa tamasha kadhaa za filamu, ikiwa ni pamoja na Tamasha la Kimataifa la Filamu la Cairo, Tamasha la Kimataifa la Filamu la Alexandria, na Tamasha la Filamu za Nchi za Afrika la Aswan. Anachukuliwa kuwa mwanamke wa kwanza nchini Misri kuongoza tamasha la filamu. == Tuzo na heshima == Nazmy alipokea heshima katika Tamasha la Nne la Kitaifa la Sinema ya Misri. Pia aliandikiwa kitabu cha maisha yake kiitwacho *Iris Nazmy: Brave Heart*, kilichoandikwa na Mona Thabet na kuchapishwa na Cultural Development Fund ya Misri. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD||2018}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] 52fzt48d9kfkk0npc783z2gh9zi68ru Rawya Rageh 0 229399 1507593 2026-04-20T09:19:52Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rawya Rageh''' ni mwanahabari wa Misri na Mshauri Mkuu wa Masuala ya Migogoro katika shirika la [[Amnesty International]] akiwa New York City. Kabla ya hapo alikuwa mwanahabari wa televisheni anayejulikana kwa uandishi wake wa kina kuhusu matukio muhimu katika Mashariki ya Kati na Afrika, ikiwemo Vita vya Iraq, mgogoro wa Darfur nchini Sudan, kesi ya Saddam Hussein, Mapinduzi ya Kiarabu (Arab Spring), na uasi wa Boko Haram kaskazini mwa Nigeria. Akiwa m...' 1507593 wikitext text/x-wiki '''Rawya Rageh''' ni mwanahabari wa Misri na Mshauri Mkuu wa Masuala ya Migogoro katika shirika la [[Amnesty International]] akiwa New York City. Kabla ya hapo alikuwa mwanahabari wa televisheni anayejulikana kwa uandishi wake wa kina kuhusu matukio muhimu katika Mashariki ya Kati na Afrika, ikiwemo Vita vya Iraq, mgogoro wa Darfur nchini Sudan, kesi ya Saddam Hussein, Mapinduzi ya Kiarabu (Arab Spring), na uasi wa Boko Haram kaskazini mwa Nigeria. Akiwa mwandishi wa kituo cha [[Al Jazeera English]], alichangia katika uandikaji ulioshinda tuzo ya [[Peabody Award]] kuhusu Mapinduzi ya Misri ya 2011 na Mapinduzi ya Kiarabu. Ripoti yake ya tarehe 25 Januari 2011—siku ya kwanza ya Mapinduzi ya Misri—ilihitimu kuchaguliwa na Shule ya Uandishi wa Habari ya Columbia kuwa miongoni mwa “Hadithi 50 Bora” zilizowahi kuandikwa na wahitimu wake katika kipindi cha miaka 100. Pia ametambuliwa kama mwandishi wa habari anayefuatwa sana katika mitandao ya kijamii na taasisi mbalimbali za vyombo vya habari. == Maisha ya awali na elimu == Rageh alianza kazi yake ya uandishi akiwa mwanafunzi katika Chuo cha Marekani mjini Cairo (American University in Cairo), ambako alifanya mafunzo kwa shirika la habari la Associated Press. Baada ya mashambulizi ya Septemba 11, alianza kufanya kazi rasmi kama mwandishi wa habari, akiripoti kutoka nchi mbalimbali zikiwemo Misri, Marekani, Iraq, Sudan, Kenya, Lebanon, Qatar, Saudi Arabia, Bahrain na Umoja wa Falme za Kiarabu. Alimaliza shahada ya uzamili ya Uandishi wa Habari katika Chuo Kikuu cha Columbia (Columbia University) mjini New York mwaka 2006, akijikita zaidi katika uandishi wa habari za televisheni. == Kazi ya televisheni == Baada ya kuhitimu, Rageh aliajiriwa na [[Al Jazeera English]] kama mtayarishaji wa programu wakati kituo hicho kilipozinduliwa mwaka 2006. Kufikia mwaka 2008 alianza kuonekana hewani kama mwandishi, akiripoti matukio mbalimbali yakiwemo vurugu nchini Misri na migomo ya wafanyakazi. Mwaka 2010 aliteuliwa kuwa mwandishi wake wa Iraq akiwa Baghdad. == Mapinduzi ya Misri ya 2011 na Arab Spring == Tarehe 25 Januari 2011, Rageh alikuwa mwandishi pekee wa Al Jazeera English aliyekuwa uwanjani kuripoti maandamano yaliyoanzisha Mapinduzi ya Misri ya 2011. Aliripoti pia kutoka maeneo hatarishi, ikiwa ni pamoja na Alexandria ambako alikumbana na hatari kutoka kwa makundi yenye hasira. Aliendelea kuripoti hadi kuanguka kwa utawala wa Hosni Mubarak tarehe 11 Februari 2011 na alielezea hali ya furaha iliyozuka katika uwanja wa Tahrir Square. Alibaki kuwa miongoni mwa waandishi waliorejelea kwa kina mabadiliko ya kisiasa nchini Misri na kanda ya Kiarabu. == Kazi barani Afrika == Kuanzia mwaka 2013, Rageh aliripoti kama mwandishi wa Al Jazeera English kutoka Nigeria na Kenya, akizungumzia migogoro kama ya Boko Haram nchini Nigeria, Al Shabab mpakani mwa Somalia na Kenya, pamoja na jaribio la mapinduzi nchini Sudan Kusini. == Amnesty International == Mwaka 2016 alijiunga na shirika la [[Amnesty International]] kama Mshauri Mkuu wa Migogoro (Senior Crisis Adviser), akichunguza ukiukwaji wa haki za binadamu katika maeneo ya dharura. == Tuzo na heshima == * 2006 – Dan Eldon Scholarship Award (Overseas Press Club Foundation) * 2006 – Foreign Press Association Scholarship * 2012 – Tuzo ya [[Peabody Award]] kwa uandishi wa timu ya Al Jazeera kuhusu Arab Spring * 2014 – Uteuzi wa “Hadithi 100 Bora” za Columbia Journalism School * 2014 – Dart Center Ochberg Fellowship == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1981|}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] obkzthw7wefa0u7b33luke32r2fk0gy Juan Carlos Ablanedo 0 229400 1507594 2026-04-20T09:20:58Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Juan Carlos Ablanedo Iglesias''' (alizaliwa [[2 Septemba]], [[1963]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kipa. Kwa sababu ya uwezo wake mkubwa wa kuruka na kuokoa mipira kwa haraka, aliitwa jina la utani ''El gato'' (paka). Alitumia karibu miaka 20 ya maisha yake ya kitaaluma katika klabu ya eneo lake ya Sporting de Gijón.<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdeasturias.es/noticia/spo...' 1507594 wikitext text/x-wiki '''Juan Carlos Ablanedo Iglesias''' (alizaliwa [[2 Septemba]], [[1963]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kipa. Kwa sababu ya uwezo wake mkubwa wa kuruka na kuokoa mipira kwa haraka, aliitwa jina la utani ''El gato'' (paka). Alitumia karibu miaka 20 ya maisha yake ya kitaaluma katika klabu ya eneo lake ya Sporting de Gijón.<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdeasturias.es/noticia/sporting1905/2018/03/24/ex-sporting-cuellar-donara-club-trofeo-zamora-ascenso-abelardo/00031521893499088474229.htm|title=Ex Sporting: Cuéllar donará al club su trofeo Zamora del ascenso con Abelardo|trans-title=Ex Sporting: Cuéllar will donate Zamora trophy of the promotion with Abelardo to the club|publisher=[[La Voz de Asturias]]|language=es|date=24 March 2018|access-date=5 April 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.europapress.es/deportes/futbol-00162/noticia-ochotorena-deja-cargo-preparador-porteros-seleccion-espanola-20210211110621.html|title=Ochotorena abandona la selección y le sustituye Sambade|trans-title=Ochotorena leaves national team and Sambade replaces him|publisher=[[Europa Press]]|language=es|date=11 February 2021|access-date=5 April 2023}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1963|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] n1v57kby83c8ha90wm20irilm0itbbg Domingo Acedo 0 229401 1507595 2026-04-20T09:25:18Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Domingo Gómez-Acedo y Villanueva''' (amezaliwa [[6 Juni]], [[1898]] – amefariki [[14 Septemba]], [[1980]]), anayejulikana pia kama '''Txomin Acedo''', alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza zaidi kama [[mshambuliaji]] wa upande wa kushoto na wakati mwingine kama beki wa kushoto.<ref name=SR>{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ac/acedo-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/2...' 1507595 wikitext text/x-wiki '''Domingo Gómez-Acedo y Villanueva''' (amezaliwa [[6 Juni]], [[1898]] – amefariki [[14 Septemba]], [[1980]]), anayejulikana pia kama '''Txomin Acedo''', alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza zaidi kama [[mshambuliaji]] wa upande wa kushoto na wakati mwingine kama beki wa kushoto.<ref name=SR>{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ac/acedo-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418051549/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ac/acedo-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Acedo profile|publisher=[[Sports Reference]]|website=Sports-Reference.com|date=|accessdate=30 July 2017}}</ref> Alikuwa sehemu ya timu ya taifa ya Spain national football team iliyoshiriki katika 1920 Summer Olympics, ambapo walishinda medali ya [[fedha]].<ref>{{cite news|url=http://www.mundodeportivo.com/20090730/muniain-se-cita-con-la-historia_53754562211.html|title=Muniain se cita con la historia|trans-title=Muniain has an appointment with history|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|language=Spanish|date=30 July 2009|accessdate=30 July 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.europapress.es/deportes/futbol-00162/noticia-futbol-iker-muniain-16-anos-convierte-segundo-jugador-mas-joven-debutar-athletic-20090730234739.html|title=Iker Muniain, con 16 años, se convierte en el segundo jugador más joven en debutar con el Athletic|trans-title=Iker Muniain, 16, becomes the second youngest player to debut with Athletic|newspaper=[[Europa Press (news agency)|Europa Press]]|language=Spanish|date=31 July 2009|accessdate=27 July 2017}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1898|1980}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] cy3xc4gyakmp4vy768cc5rtq5go7uwl Juan Acuña 0 229402 1507596 2026-04-20T09:27:59Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Juan Acuña Naya''' (amezaliwa [[14 Februari]], [[1923]] – amefariki [[30 Agosti]], [[2001]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kipa. Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake ya kucheza soka katika klabu ya Deportivo de La Coruña. <ref>{{Cite web|url=http://www.rcdeportivo.es/en/rcdeportivo/friendly-tournaments/juan-acuna-trophy|title=JUAN ACUÑA TROPHY {{!}} Página Oficial del R.C. Deportivo de La C...' 1507596 wikitext text/x-wiki '''Juan Acuña Naya''' (amezaliwa [[14 Februari]], [[1923]] – amefariki [[30 Agosti]], [[2001]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kipa. Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake ya kucheza soka katika klabu ya Deportivo de La Coruña. <ref>{{Cite web|url=http://www.rcdeportivo.es/en/rcdeportivo/friendly-tournaments/juan-acuna-trophy|title=JUAN ACUÑA TROPHY {{!}} Página Oficial del R.C. Deportivo de La Coruña|website=JUAN ACUÑA TROPHY {{!}} Página Oficial del R.C. Deportivo de La Coruña|language=en|access-date=2017-06-30}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1923|2001}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] pnwfuuvu029hr354p3znwub6mz5hktk Adrián López 0 229403 1507597 2026-04-20T09:30:59Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Adrián López Álvarez''' (alizaliwa [[8 Januari]], [[1988]]), anayejulikana kama '''Adrián''', ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. Kwa sasa ni msaidizi wa [[kocha]] katika klabu ya Rayo Vallecano inayoshiriki La Liga.<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deza/2006/09/01/oviedo-exige-anule-fichaje-adrian-depor/0003_5070909.htm|title=El Oviedo exig...' 1507597 wikitext text/x-wiki '''Adrián López Álvarez''' (alizaliwa [[8 Januari]], [[1988]]), anayejulikana kama '''Adrián''', ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. Kwa sasa ni msaidizi wa [[kocha]] katika klabu ya Rayo Vallecano inayoshiriki La Liga.<ref>{{cite news|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deza/2006/09/01/oviedo-exige-anule-fichaje-adrian-depor/0003_5070909.htm|title=El Oviedo exige que se anule el fichaje de Adrián por el Dépor|trans-title=Oviedo demand Adrián's signing by Dépor be annulled|publisher=[[La Voz de Galicia]]|language=es|date=1 September 2006|access-date=18 April 2018}}</ref><ref>[https://archive.today/20120715144510/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/204044?cc=5739 Barcelona 2–1 Deportivo La Coruña]; [[ESPN FC|ESPN Soccernet]], 31 March 2007</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1988|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] kal7l0078vj5d87ykeud0kn16gyexvg Amīnah al-Saʿīd 0 229404 1507598 2026-04-20T09:32:36Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Amina al-Saʿīd''' (1914–1995 ), anayejulikana pia kama '''Amīnah Saʻīd''', alikuwa mwandishi wa habari na mwanaharakati wa haki za wanawake kutoka Misri. Alianzisha jarida la kwanza la wanawake nchini Misri na alikuwa mhariri wa kwanza mwanamke wa jarida katika Mashariki ya Kati.<ref name="obit">{{cite news|last1=Darwish|first1=Adel|title=Obituary: Amina al-Said|url=[https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-amina-alsaid-1599537.html](ht...' 1507598 wikitext text/x-wiki '''Amina al-Saʿīd''' (1914–1995 ), anayejulikana pia kama '''Amīnah Saʻīd''', alikuwa mwandishi wa habari na mwanaharakati wa haki za wanawake kutoka Misri. Alianzisha jarida la kwanza la wanawake nchini Misri na alikuwa mhariri wa kwanza mwanamke wa jarida katika Mashariki ya Kati.<ref name="obit">{{cite news|last1=Darwish|first1=Adel|title=Obituary: Amina al-Said|url=[https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-amina-alsaid-1599537.html](https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-amina-alsaid-1599537.html) |archive-url=[https://web.archive.org/web/20141019174138/http://www.independent.co.uk/news/people/obituary-amina-alsaid-1599537.html](https://web.archive.org/web/20141019174138/http://www.independent.co.uk/news/people/obituary-amina-alsaid-1599537.html) |archive-date=2014-10-19 |url-access=limited |url-status=live|work=The Independent|date=5 September 1995}}</ref> == Maisha ya awali == Saʿīd alizaliwa tarehe 20 Januari 1914 katika mji wa Asyut, Misri. Akiwa na umri wa miaka 14 alijiunga na tawi la vijana la Chama cha Wanawake wa Kifeministi cha Misri. Alikuwa miongoni mwa wanawake wa kwanza kusoma katika Chuo Kikuu cha Fuad I mwaka 1931.<ref>{{cite book|last1=Kinnear|first1=Karen L.|title=Women in Developing Countries: A Reference Handbook|date=2011|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, Calif.|isbn=978-1-59884-426-9|pages=141–142|chapter=Aminah Al-Said}}</ref> Alihitimu shahada ya fasihi ya Kiingereza mwaka 1935.<ref name=nyt>{{cite news|title=Amina el-Saeed; Egyptian Feminist, 81|url=[https://www.nytimes.com/1995/08/15/obituaries/amina-el-saeed-egyptian-feminist-81.html|accessdate=26](https://www.nytimes.com/1995/08/15/obituaries/amina-el-saeed-egyptian-feminist-81.html|accessdate=26) October 2014|work=The New York Times|date=15 August 1995}}</ref> Alikuwa akipinga matumizi ya hijabu na alijulikana kwa kucheza tenisi hadharani bila hijabu.<ref>{{cite book|last1=Talhami|first1=Ghada|title=Historical Dictionary of Women in the Middle East and North Africa|date=2013|publisher=Scarecrow Press|location=Lanham, Md.|isbn=978-0-8108-6858-8|pages=286–287|chapter=Said, Aminah Al-}}</ref> Alijiunga na jarida la habari la ''Al-Musawar'' kama mwandishi wa safu (columnist). Pia aliandika riwaya iitwayo ''al-Jamiha'' (“Mwanamke Mkaidi”) katika miaka ya 1950.<ref>{{Cite book |url=[https://www.worldcat.org/title/181138760](https://www.worldcat.org/title/181138760) |title=Arab women writers: a critical reference guide, 1873-1999 |date=2008 |publisher=The American University in Cairo Press |isbn=978-977-416-146-9}}</ref> Mwaka 1954 alianzisha jarida la wanawake liitwalo ''Hawaa'' chini ya kampuni kubwa ya uchapishaji Dar al-Hilal.<ref name=":0">{{Cite book |last=Joseph |first=Suad |title=Gender and Citizenship in the Middle East |date=2000 |publisher=Syracuse University Press}}</ref> Alikuwa miongoni mwa waandishi wa habari wa kike wa kwanza kufanya kazi kwa muda wote nchini humo na baadaye akachaguliwa kuwa mjumbe wa baraza la Chama cha Waandishi wa Habari. Kuanzia 1958 hadi 1969 alikuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Wanawake wa Ligi ya Kiarabu. Mwaka 1973 akawa mhariri wa jarida la ''Al-Musawar'', na kuanzia 1976 hadi 1985 aliongoza kampuni ya uchapishaji ya jarida hilo. Alifariki kutokana na saratani tarehe 13 Agosti 1995 mjini Cairo akiwa na umri wa miaka 81.<ref name="obit"/><ref name=nyt/> == Maisha ya kijamii na kazi == Uhusiano wake na harakati za ufeministi ulianza mapema. Mwaka 1929 alikutana na [[Huda Sha'arawi]] akiwa na miaka 15. Mwaka 1933 alisaidia kuanzishwa kwa kikundi cha “Shaqiqat (Dada)” ndani ya Chama cha Wanawake wa Kifeministi.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Maftsir |first=Sharon |title=Amina Al-Saʿid: a liberal femocrat under state feminism |journal=British Journal of Middle Eastern Studies |date=2025}}</ref> Alishiriki pia katika mapambano ya kupata haki za kisiasa kwa wanawake. Aliunga mkono mikutano ya kudai haki ya wanawake kupiga kura na aliandika makala nyingi katika jarida la ''Hawaa'' akisisitiza umuhimu wa wanawake kushiriki katika demokrasia.<ref name=":1" /> Baada ya Mapinduzi ya 1952, serikali ya Misri ilitoa haki za kisiasa kwa wanawake mwaka 1956, lakini pia ilidhibiti harakati nyingi za kiraia. Al-Saʿīd alikosolewa kwa kutokupinga wazi ukandamizaji wa serikali dhidi ya wanaharakati wengine wa wanawake.<ref name=":1" /> == Mtazamo na mchango wake == Alisisitiza kuwa wanawake wanapaswa kushiriki kikamilifu katika maisha ya umma na ajira. Alitetea pia maingiliano ya kijamii kati ya wanaume na wanawake (''ikhtilat'') kama sehemu ya maendeleo ya jamii ya kisasa ya Misri.<ref name=":1" /> Aliamini kuwa elimu ya chuo kikuu inapaswa kuwafundisha wanafunzi namna ya kuishi na kufanya kazi pamoja kwa heshima kati ya jinsia zote mbili.<ref name=":1" /> == Baada ya kifo chake == Baada ya kifo chake, kulizuka mjadala kuhusu urithi wake. Mwanaharakati Nawal El Saadawi alimkosoa akimuelezea kama mtu aliyekuwa karibu zaidi na serikali kuliko harakati za ufeministi, jambo lililosababisha mjadala mkubwa katika vyombo vya habari.<ref name=":1" /> == Tazama pia == * Ufeministi nchini Misri == Marejeo == {{Reflist}} {{BD|1914|1995}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Sa'id, Aminah al}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] gk2yq5frcalp0x9ntdswu28lbiuiweb Aritz Aduriz 0 229405 1507599 2026-04-20T09:34:10Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Aritz Aduriz Zubeldia''' (alizaliwa [[11 Februari]], [[1981]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake ya soka katika klabu ya Athletic Bilbao, ambapo alifunga jumla ya mabao 172 katika mashindano yote akiwa na klabu hiyo katika vipindi vitatu tofauti.<ref>{{cite news|url=http://athletic.elcorreo.com/noticias/201510/08/pichichi-reune-go...' 1507599 wikitext text/x-wiki '''Aritz Aduriz Zubeldia''' (alizaliwa [[11 Februari]], [[1981]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake ya soka katika klabu ya Athletic Bilbao, ambapo alifunga jumla ya mabao 172 katika mashindano yote akiwa na klabu hiyo katika vipindi vitatu tofauti.<ref>{{cite news|url=http://athletic.elcorreo.com/noticias/201510/08/pichichi-reune-goleadores-rojiblancos-20151008210636.html|title=Los discípulos de Pichichi|trans-title=Pichichi's disciples|newspaper=[[El Correo]]|last=Ortiz de Lazcano|first=Javier|language=es|date=9 October 2015|access-date=11 February 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2020/may/22/aritz-aduriz-athletic-bilbao-forced-to-retire|title='An exceptional case' – Aritz Aduriz, the striker who got better and better|newspaper=[[The Guardian]]|last=Lowe|first=Sid|date=22 May 2020|access-date=15 June 2020}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1981|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] p7so9k7hdyjh8quzrquy5b4juqch8yd Sandra Aguebor 0 229406 1507600 2026-04-20T09:36:27Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Sandra Aguebor''' (pia anajulikana kama '''Aguebor-Ekperuoh''') ni fundi wa magari kutoka [[Nigeria]].<ref>{{Cite web |url=https://www.commondreams.org/further/2016/10/11/we-are-together-fixing-cars-and-womens-lives-en-route |title=We Are Together: Fixing Cars and Women's Lives En Route |website=commondreams.org |access-date=2017-11-01}}</ref> Anaripotiwa kuwa fundi wa kwanza mwanamke nchini Nigeria. Pia ndiye mwanzilishi wa mpango wa '''Lady Mechanic I...' 1507600 wikitext text/x-wiki '''Sandra Aguebor''' (pia anajulikana kama '''Aguebor-Ekperuoh''') ni fundi wa magari kutoka [[Nigeria]].<ref>{{Cite web |url=https://www.commondreams.org/further/2016/10/11/we-are-together-fixing-cars-and-womens-lives-en-route |title=We Are Together: Fixing Cars and Women's Lives En Route |website=commondreams.org |access-date=2017-11-01}}</ref> Anaripotiwa kuwa fundi wa kwanza mwanamke nchini Nigeria. Pia ndiye mwanzilishi wa mpango wa '''Lady Mechanic Initiative''', unaowafundisha wanawake waliobakwa au wenye hali duni kuwa mafundi wa magari ili waweze kujitegemea kiuchumi.<ref>{{Cite web |url=http://www.aljazeera.com/programmes/my-nigeria/2015/09/nigeria-women-lady-mechanic-150915091119905.html |title=Sandra Aguebor: Lady Mechanic |date=2015-09-15 |website=[[Al Jazeera English|Aljazeera]] |access-date=2017-11-01}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Sandra Aguebor alizaliwa katika miaka ya 1970 huko [[Benin City]], Nigeria, akiwa mtoto wa marehemu Bwana na Bi. R. A. Aguebor.<ref name="contentsales.aljazeera.net">{{Cite web |title=My Nigeria - Sandra Aguebor: Lady Mechanic {{!}} Al Jazeera Content Sales |url=https://contentsales.aljazeera.net/my-nigeria-sandra-aguebor-lady-mechanic |access-date=2024-01-16 |website=contentsales.aljazeera.net}}</ref> Alianza elimu yake katika Shule ya Msingi ya Ivbiotor. Baadaye alisoma katika Shule ya Sekondari ya St. Maria Goretti iliyopo Benin City, kisha Benin Technical College, ambapo alikuza ujuzi wake wa kiufundi. Baadaye alihitimu kutoka Auchi Polytechnic katika Jimbo la Edo. Pia alisoma katika Goethe-Institut ya Lagos, ambapo aliendeleza mafunzo yake ya kitaaluma.<ref name="Sandra Aguebor">{{Cite web |title=Sandra Aguebor |url=https://edoworld.net/Sandra_Aguebor.html |access-date=2024-01-16 |website=edoworld.net}}</ref><ref name="LadyMech">{{Cite web |last=LadyMech |title=Everything You Should Know About Sandra Aguebor, Nigeria's First Female Mechanic {{!}} Lady Mechanic Initiative |url=https://ladymechanicinitiative.org/everything-you-should-know-about-sandra-aguebor-nigerias-first-female-mechanic/ |access-date=2024-01-16 |language=en-US}}</ref> == Kazi == Baada ya masomo yake, Aguebor alifanya kazi katika Edo Line na Nigerian Railway Corporation.<ref name="LadyMech"/><ref>{{Cite web |date=2015-09-15 |title=Sandra Aguebor: Lady Mechanic - PAN AFRICAN VISIONS |url=https://panafricanvisions.com/2015/09/sandra-aguebor-lady-mechanic/ |access-date=2024-01-16 |website=panafricanvisions.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=punchng |date=2016-10-29 |title=I love my job, I can sleep in the garage —Lady Mechanic |url=https://punchng.com/love-job-can-sleep-garage-lady-mechanic/ |access-date=2024-01-16 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref name="contentsales.aljazeera.net"/> Baadaye alianzisha karakana yake ya kutengeneza magari mjini Lagos, lakini ilibomolewa. Licha ya changamoto hiyo, aliendelea na kazi yake kwa kuanzisha huduma ya matengenezo ya magari ya rununu (mobile workshop) katika barabara kuu za Lagos, na baadaye akaanzisha karakana mbili zaidi jijini humo.<ref name="LadyMech"/> Hatimaye alijikita katika kuwawezesha wanawake kwa kuwafundisha ufundi wa magari kupitia mpango wake wa Lady Mechanic Initiative.<ref name="LadyMech" /> Aguebor ameeleza kuhusu ukosefu wa usawa wa kijinsia katika sekta ya ufundi, akisema kwamba alilazimika kufanya kazi mara nyingi zaidi kuliko wanaume ili kukubalika. Pia amepinga kuitwa “lady mechanic” badala ya “mechanic” tu.Mwaka 2015, alihusishwa katika filamu ya hali halisi ya Al Jazeera iitwayo *Sandra Aguebor: The Lady Mechanic*, ambayo ilipata tuzo katika Tamasha la Filamu la New York.<ref>{{Cite web |url=https://www.bellanaija.com/2015/08/aljazeera-set-to-release-its-my-nigeria-series-on-24th-august-2015-feat-basket-mouth-deola-sagoe-kate-henshaw-3-others/ |title=Al Jazeera Set to Release Its ‘My Nigeria’ Series on 24th August 2015 |website=[[BellaNaija]] |access-date=2017-11-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://woman.ng/2017/05/my-nigeria-sandra-aguebor-lady-mechanic-wins-silver-at-new-york-festivals/ |title=My Nigeria – Sandra Aguebor: Lady Mechanic Wins Silver At New York Festivals |date=18 May 2017 |website=Woman.ng |access-date=2017-11-01}}</ref> == Tuzo na heshima == Aguebor amepokea tuzo na heshima mbalimbali kutokana na mchango wake kijamii. Aliteuliwa kuwania tuzo ya COWLSO, mpango wa Serikali ya Jimbo la Lagos ulioundwa mwaka 1974 kutambua watu wanaochangia ustawi wa jamii.<ref>{{Cite web |url=http://www.edostate.gov.ng/lady-mechanic-initiative-edo-ambassador-sandra-aguebor-to-receive-inspirational-woman-award/ |title=Lady Mechanic Initiative: Edo Ambassador, Sandra Aguebor to receive Inspirational Woman Award |date=2017-08-04 |website=Edo State government |access-date=2017-11-01 |archive-date=11 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111152103/http://www.edostate.gov.ng/lady-mechanic-initiative-edo-ambassador-sandra-aguebor-to-receive-inspirational-woman-award/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news|url=http://citybusinessnews.com/lady-mechanic-sandra-aguebor-gets-cowlso-award/ |date=5 August 2017|title=Lady Mechanic, Sandra Aguebor gets COWLSO award |website=citybusinessnews.com|accessdate=30 October 2019}}</ref> Pia alitunukiwa tuzo ya '''Inspirational Woman of the Year''' iliyotolewa na Dolapo Osinbajo na Gavana Akinwunmi Ambode, ikitambua mchango wake katika sekta inayotawaliwa zaidi na wanaume.<ref>{{Cite web |url=https://autojosh.com/lady-mechanic-mrs-sandra-aguebor-gets-award-ambode-photos/ |title=Lady Mechanic, Mrs. Sandra Aguebor Gets Inspirational Award From Ambode (Photos) |website=autojosh.com |access-date=2017-11-01}}</ref> Aidha, alipokea tuzo ya kitaifa ya heshima kutoka Serikali ya Shirikisho la Nigeria.<ref name="one">{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2014/08/abandoned-switzerland-residency-lady-mechanic-job/ |title=I abandoned Switzerland residency for lady mechanic job |date=3 August 2014|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|location=Nigeria|first=Akintayo|last=Eribake|access-date=30 October 2019}}</ref> Aguebor amefundisha zaidi ya mafundi 700 wa magari kupitia mpango wake na anaendelea kuwawezesha wanawake katika sekta ya magari. Ameolewa na ana watoto.<ref name="one" /> ==Marejeo== {{reflist}} jpyq7mii8a7b6r5ihfgv9yrs3clasmm 1507603 1507600 2026-04-20T09:37:47Z EmmyTsd 68054 1507603 wikitext text/x-wiki '''Sandra Aguebor''' (pia anajulikana kama '''Aguebor-Ekperuoh''') ni fundi wa magari kutoka [[Nigeria]].<ref>{{Cite web |url=https://www.commondreams.org/further/2016/10/11/we-are-together-fixing-cars-and-womens-lives-en-route |title=We Are Together: Fixing Cars and Women's Lives En Route |website=commondreams.org |access-date=2017-11-01}}</ref> Anaripotiwa kuwa fundi wa kwanza mwanamke nchini Nigeria. Pia ndiye mwanzilishi wa mpango wa '''Lady Mechanic Initiative''', unaowafundisha wanawake waliobakwa au wenye hali duni kuwa mafundi wa magari ili waweze kujitegemea kiuchumi.<ref>{{Cite web |url=http://www.aljazeera.com/programmes/my-nigeria/2015/09/nigeria-women-lady-mechanic-150915091119905.html |title=Sandra Aguebor: Lady Mechanic |date=2015-09-15 |website=[[Al Jazeera English|Aljazeera]] |access-date=2017-11-01}}</ref> == Maisha ya awali na elimu == Sandra Aguebor alizaliwa katika miaka ya 1970 huko [[Benin City]], Nigeria, akiwa mtoto wa marehemu Bwana na Bi. R. A. Aguebor.<ref name="contentsales.aljazeera.net">{{Cite web |title=My Nigeria - Sandra Aguebor: Lady Mechanic {{!}} Al Jazeera Content Sales |url=https://contentsales.aljazeera.net/my-nigeria-sandra-aguebor-lady-mechanic |access-date=2024-01-16 |website=contentsales.aljazeera.net}}</ref> Alianza elimu yake katika Shule ya Msingi ya Ivbiotor. Baadaye alisoma katika Shule ya Sekondari ya St. Maria Goretti iliyopo Benin City, kisha Benin Technical College, ambapo alikuza ujuzi wake wa kiufundi. Baadaye alihitimu kutoka Auchi Polytechnic katika Jimbo la Edo. Pia alisoma katika Goethe-Institut ya Lagos, ambapo aliendeleza mafunzo yake ya kitaaluma.<ref name="Sandra Aguebor">{{Cite web |title=Sandra Aguebor |url=https://edoworld.net/Sandra_Aguebor.html |access-date=2024-01-16 |website=edoworld.net}}</ref><ref name="LadyMech">{{Cite web |last=LadyMech |title=Everything You Should Know About Sandra Aguebor, Nigeria's First Female Mechanic {{!}} Lady Mechanic Initiative |url=https://ladymechanicinitiative.org/everything-you-should-know-about-sandra-aguebor-nigerias-first-female-mechanic/ |access-date=2024-01-16 |language=en-US}}</ref> == Kazi == Baada ya masomo yake, Aguebor alifanya kazi katika Edo Line na Nigerian Railway Corporation.<ref name="LadyMech"/><ref>{{Cite web |date=2015-09-15 |title=Sandra Aguebor: Lady Mechanic - PAN AFRICAN VISIONS |url=https://panafricanvisions.com/2015/09/sandra-aguebor-lady-mechanic/ |access-date=2024-01-16 |website=panafricanvisions.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=punchng |date=2016-10-29 |title=I love my job, I can sleep in the garage —Lady Mechanic |url=https://punchng.com/love-job-can-sleep-garage-lady-mechanic/ |access-date=2024-01-16 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref name="contentsales.aljazeera.net"/> Baadaye alianzisha karakana yake ya kutengeneza magari mjini Lagos, lakini ilibomolewa. Licha ya changamoto hiyo, aliendelea na kazi yake kwa kuanzisha huduma ya matengenezo ya magari ya rununu (mobile workshop) katika barabara kuu za Lagos, na baadaye akaanzisha karakana mbili zaidi jijini humo.<ref name="LadyMech"/> Hatimaye alijikita katika kuwawezesha wanawake kwa kuwafundisha ufundi wa magari kupitia mpango wake wa Lady Mechanic Initiative.<ref name="LadyMech" /> Aguebor ameeleza kuhusu ukosefu wa usawa wa kijinsia katika sekta ya ufundi, akisema kwamba alilazimika kufanya kazi mara nyingi zaidi kuliko wanaume ili kukubalika. Pia amepinga kuitwa “lady mechanic” badala ya “mechanic” tu.Mwaka 2015, alihusishwa katika filamu ya hali halisi ya Al Jazeera iitwayo *Sandra Aguebor: The Lady Mechanic*, ambayo ilipata tuzo katika Tamasha la Filamu la New York.<ref>{{Cite web |url=https://www.bellanaija.com/2015/08/aljazeera-set-to-release-its-my-nigeria-series-on-24th-august-2015-feat-basket-mouth-deola-sagoe-kate-henshaw-3-others/ |title=Al Jazeera Set to Release Its ‘My Nigeria’ Series on 24th August 2015 |website=[[BellaNaija]] |access-date=2017-11-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://woman.ng/2017/05/my-nigeria-sandra-aguebor-lady-mechanic-wins-silver-at-new-york-festivals/ |title=My Nigeria – Sandra Aguebor: Lady Mechanic Wins Silver At New York Festivals |date=18 May 2017 |website=Woman.ng |access-date=2017-11-01}}</ref> == Tuzo na heshima == Aguebor amepokea tuzo na heshima mbalimbali kutokana na mchango wake kijamii. Aliteuliwa kuwania tuzo ya COWLSO, mpango wa Serikali ya Jimbo la Lagos ulioundwa mwaka 1974 kutambua watu wanaochangia ustawi wa jamii.<ref>{{Cite web |url=http://www.edostate.gov.ng/lady-mechanic-initiative-edo-ambassador-sandra-aguebor-to-receive-inspirational-woman-award/ |title=Lady Mechanic Initiative: Edo Ambassador, Sandra Aguebor to receive Inspirational Woman Award |date=2017-08-04 |website=Edo State government |access-date=2017-11-01 |archive-date=11 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111152103/http://www.edostate.gov.ng/lady-mechanic-initiative-edo-ambassador-sandra-aguebor-to-receive-inspirational-woman-award/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news|url=http://citybusinessnews.com/lady-mechanic-sandra-aguebor-gets-cowlso-award/ |date=5 August 2017|title=Lady Mechanic, Sandra Aguebor gets COWLSO award |website=citybusinessnews.com|accessdate=30 October 2019}}</ref> Pia alitunukiwa tuzo ya '''Inspirational Woman of the Year''' iliyotolewa na Dolapo Osinbajo na Gavana Akinwunmi Ambode, ikitambua mchango wake katika sekta inayotawaliwa zaidi na wanaume.<ref>{{Cite web |url=https://autojosh.com/lady-mechanic-mrs-sandra-aguebor-gets-award-ambode-photos/ |title=Lady Mechanic, Mrs. Sandra Aguebor Gets Inspirational Award From Ambode (Photos) |website=autojosh.com |access-date=2017-11-01}}</ref> Aidha, alipokea tuzo ya kitaifa ya heshima kutoka Serikali ya Shirikisho la Nigeria.<ref name="one">{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2014/08/abandoned-switzerland-residency-lady-mechanic-job/ |title=I abandoned Switzerland residency for lady mechanic job |date=3 August 2014|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|location=Nigeria|first=Akintayo|last=Eribake|access-date=30 October 2019}}</ref> Aguebor amefundisha zaidi ya mafundi 700 wa magari kupitia mpango wake na anaendelea kuwawezesha wanawake katika sekta ya magari. Ameolewa na ana watoto.<ref name="one" /> ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Wanawake wa Nigeria]] syt8m6sjh84th3taoyat813wju3f07a Serafín Aedo 0 229407 1507602 2026-04-20T09:37:30Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Serafín Aedo Renieblas''' (amezaliwa [[11 Novemba]], [[1908]] – amefariki [[14 Oktoba]], [[1988]])<ref name=Aedo>{{cite web|title=Aedo |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=10 |access-date=20 April 2016 |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102105041/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=10 |archive-date=January 2, 2010 }}</ref> alikuwa [[mchezaji]] wa kimataifa wa [[mpira wa miguu]] ku...' 1507602 wikitext text/x-wiki '''Serafín Aedo Renieblas''' (amezaliwa [[11 Novemba]], [[1908]] – amefariki [[14 Oktoba]], [[1988]])<ref name=Aedo>{{cite web|title=Aedo |url=http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=10 |access-date=20 April 2016 |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102105041/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=10 |archive-date=January 2, 2010 }}</ref> alikuwa [[mchezaji]] wa kimataifa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyezaliwa katika Baracaldo, katika eneo la Basque Country. Alikuwa mchezaji wa kulipwa aliyekuwa akicheza kama beki, na alicheza soka nchini Hispania, Mexico na Argentina kati ya mwaka 1930 hadi 1949.<ref>{{cite web|title=serafin aedo|url=http://www.blaugranas.com/wiki/serafin_aedo|website=blaugranas.com|access-date=4 May 2016}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1908|1988}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] i8gsxg0tbkizuvhitpmby0fuq64r9eb 1507604 1507602 2026-04-20T09:39:24Z Christina Charles 71406 1507604 wikitext text/x-wiki '''Serafín Aedo Renieblas''' (amezaliwa [[11 Novemba]], [[1908]] – amefariki [[14 Oktoba]], [[1988]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kimataifa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyezaliwa katika Baracaldo, katika eneo la Basque Country. Alikuwa mchezaji wa kulipwa aliyekuwa akicheza kama beki, na alicheza soka nchini Hispania, Mexico na Argentina kati ya mwaka 1930 hadi 1949.<ref>{{cite web|title=serafin aedo|url=http://www.blaugranas.com/wiki/serafin_aedo|website=blaugranas.com|access-date=4 May 2016}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1908|1988}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 3w3vger8tpnxuh4ymrhimom1xknbqen Amani Al Tawil 0 229408 1507605 2026-04-20T09:41:49Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Amani Al Tawil''' (Kiarabu: أماني الطويل) ni mwandishi wa habari, mtafiti na mtaalamu wa masuala ya Sudan, na Mkurugenzi wa Mpango wa Afrika katika Kituo cha Utafiti wa Kisiasa na Kimkakati cha Al-Ahram.<ref>{{Cite web|title=أماني الطويل|url=[https://www.independentarabia.com/articles-author/%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84|access-date=2021-11-23|website=اندبندنت](https://www.independentar...' 1507605 wikitext text/x-wiki '''Amani Al Tawil''' (Kiarabu: أماني الطويل) ni mwandishi wa habari, mtafiti na mtaalamu wa masuala ya Sudan, na Mkurugenzi wa Mpango wa Afrika katika Kituo cha Utafiti wa Kisiasa na Kimkakati cha Al-Ahram.<ref>{{Cite web|title=أماني الطويل|url=[https://www.independentarabia.com/articles-author/%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84|access-date=2021-11-23|website=اندبندنت](https://www.independentarabia.com/articles-author/%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84|access-date=2021-11-23|website=اندبندنت) عربية|language=ar}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=أماني الطويل: إثيوبيا تمارس عنصرية عكسية ضد دول شمال إفريقيا {{!}} فيديو|url=[https://gate.ahram.org.eg/News/2861148.aspx|access-date=2021-11-23|website=بوابة](https://gate.ahram.org.eg/News/2861148.aspx|access-date=2021-11-23|website=بوابة) الأهرام|language=ar}}</ref> Pia ni mwanachama wa Baraza la Masuala ya Afrika la Misri na mjumbe wa bodi ya Kituo cha Mafunzo ya Sudan katika Taasisi ya Utafiti wa Afrika na Mafunzo ya Chuo Kikuu cha Cairo. Alifanya kazi pia kama mshauri wa Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa (UNDP) nchini Sudan kati ya mwaka 2005 na 2006.<ref name=":1">{{Cite web|title="أماني الطويل"|url=[https://www.dohainstitute.org/ar/Pages/SearchPage.aspx?ACRPSAuthor=أماني%20الطويل&Path=|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211123175856/https://www.dohainstitute.org/ar/Pages/SearchPage.aspx?ACRPSAuthor=%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84&Path=](https://www.dohainstitute.org/ar/Pages/SearchPage.aspx?ACRPSAuthor=أماني%20الطويل&Path=|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211123175856/https://www.dohainstitute.org/ar/Pages/SearchPage.aspx?ACRPSAuthor=%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84&Path=) |archive-date=2021-11-23 }}</ref> Kitaaluma, alihudumu kama profesa mgeni katika Shule ya Masuala ya Kimataifa ya Elliott (Elliott School of Foreign Affairs) ya Chuo Kikuu cha George Washington nchini Marekani kati ya mwaka 2009 na 2010. Pia alifundisha historia ya kisiasa ya Sudan na baadhi ya nchi za Afrika katika Chuo Kikuu cha Ain Shams kati ya mwaka 2004 na 2006.<ref name=":1" /> Amani ana shahada ya uzamivu (PhD) kutoka Chuo Kikuu cha Ain Shams katika eneo la uhusiano wa Misri na Sudan.<ref name=":0" /> Pia ameshiriki uandishi wa ripoti za kimkakati kama ''Arab Strategic Report'' na ripoti ya mwenendo wa uchumi wa kimkakati zinazoandaliwa na Kituo cha Al-Ahram cha Utafiti wa Kisiasa na Kimkakati. Amechangia pia uandishi wa vitabu kama ''Water Security and Regional Variables in the Nile Basin'', na ameandika kitabu ''The Political Role of the Egyptian Elite Before the July Revolution'' (2007), pamoja na kuchangia na kuhariri kitabu ''The Status of Women in Egypt: A Study of the Levels of Representation in Leadership Positions''. Akiwa mwandishi wa habari, huandika makala katika magazeti mbalimbali kama Al-Ahram, Al-Masry Al-Youm, Al-Shorouk, Al-Wafd, pamoja na vyombo vya habari vya Sudan na Qatar, akijikita zaidi katika masuala ya Sudan, Afrika na maendeleo ya kidemokrasia katika ulimwengu wa Kiarabu.<ref name=":1" /> == Vitabu == * *Lawyers between the profession and politics: A study in the history of the Egyptian elite* (2007).<ref>{{Cite web|last=نور|first=مكتبة|title=المحامون بين المهنة والسياسية - دراسة في تاريخ النخبة المصرية|url=[https://www.noor-book.com/book/review/333251|access-date=2021-11-23|website=www.noor-book.com|language=ar}}](https://www.noor-book.com/book/review/333251|access-date=2021-11-23|website=www.noor-book.com|language=ar}})</ref> * *Egyptian-Sudanese Relations: Roots of Problems and Challenges of Interests* (2012).<ref>{{Cite book|title=طويل ، أماني.|oclc=818844351}}</ref> * *Sudan from conflict to conflict* (2018).<ref>{{Cite web|last=نور|first=مكتبة|title=تحميل كتاب السودان من صراع إلى صراع - مؤسسة كارنيجي للسلام الدولي pdf|url=[https://www.noor-book.com/كتاب-السودان-من-صراع-الي-صراع-مؤسسه-كارنيجي-للسلام-الدولي-pdf|access-date=2021-11-23|website=www.noor-book.com|language=ar}}](https://www.noor-book.com/كتاب-السودان-من-صراع-الي-صراع-مؤسسه-كارنيجي-للسلام-الدولي-pdf|access-date=2021-11-23|website=www.noor-book.com|language=ar}})</ref> * *The social position of women working in the legal profession*.<ref>{{Cite book|title=الموقف الإجتماعي من عمل المرأة بمهنة المحاماة.|oclc = 799142741}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Authority control}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Watu wanaoishi]] tfc55g7ixylchkcltmdpryzeb90z5ch 1507606 1507605 2026-04-20T09:42:12Z Egipa 87700 1507606 wikitext text/x-wiki '''Amani Al Tawil''' (Kiarabu: أماني الطويل) ni mwandishi wa habari, mtafiti na mtaalamu wa masuala ya Sudan, na Mkurugenzi wa Mpango wa Afrika katika Kituo cha Utafiti wa Kisiasa na Kimkakati cha Al-Ahram.<ref>{{Cite web|title=أماني الطويل|url=[https://www.independentarabia.com/articles-author/%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84|access-date=2021-11-23|website=اندبندنت](https://www.independentarabia.com/articles-author/%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84|access-date=2021-11-23|website=اندبندنت) عربية|language=ar}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=أماني الطويل: إثيوبيا تمارس عنصرية عكسية ضد دول شمال إفريقيا {{!}} فيديو|url=[https://gate.ahram.org.eg/News/2861148.aspx|access-date=2021-11-23|website=بوابة](https://gate.ahram.org.eg/News/2861148.aspx|access-date=2021-11-23|website=بوابة) الأهرام|language=ar}}</ref> Pia ni mwanachama wa Baraza la Masuala ya Afrika la Misri na mjumbe wa bodi ya Kituo cha Mafunzo ya Sudan katika Taasisi ya Utafiti wa Afrika na Mafunzo ya Chuo Kikuu cha Cairo. Alifanya kazi pia kama mshauri wa Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa (UNDP) nchini Sudan kati ya mwaka 2005 na 2006.<ref name=":1">{{Cite web|title="أماني الطويل"|url=[https://www.dohainstitute.org/ar/Pages/SearchPage.aspx?ACRPSAuthor=أماني%20الطويل&Path=|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211123175856/https://www.dohainstitute.org/ar/Pages/SearchPage.aspx?ACRPSAuthor=%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84&Path=](https://www.dohainstitute.org/ar/Pages/SearchPage.aspx?ACRPSAuthor=أماني%20الطويل&Path=|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211123175856/https://www.dohainstitute.org/ar/Pages/SearchPage.aspx?ACRPSAuthor=%D8%A3%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D9%8A%D9%84&Path=) |archive-date=2021-11-23 }}</ref> Kitaaluma, alihudumu kama profesa mgeni katika Shule ya Masuala ya Kimataifa ya Elliott (Elliott School of Foreign Affairs) ya Chuo Kikuu cha George Washington nchini Marekani kati ya mwaka 2009 na 2010. Pia alifundisha historia ya kisiasa ya Sudan na baadhi ya nchi za Afrika katika Chuo Kikuu cha Ain Shams kati ya mwaka 2004 na 2006.<ref name=":1" /> Amani ana shahada ya uzamivu (PhD) kutoka Chuo Kikuu cha Ain Shams katika eneo la uhusiano wa Misri na Sudan.<ref name=":0" /> Pia ameshiriki uandishi wa ripoti za kimkakati kama ''Arab Strategic Report'' na ripoti ya mwenendo wa uchumi wa kimkakati zinazoandaliwa na Kituo cha Al-Ahram cha Utafiti wa Kisiasa na Kimkakati. Amechangia pia uandishi wa vitabu kama ''Water Security and Regional Variables in the Nile Basin'', na ameandika kitabu ''The Political Role of the Egyptian Elite Before the July Revolution'' (2007), pamoja na kuchangia na kuhariri kitabu ''The Status of Women in Egypt: A Study of the Levels of Representation in Leadership Positions''. Akiwa mwandishi wa habari, huandika makala katika magazeti mbalimbali kama Al-Ahram, Al-Masry Al-Youm, Al-Shorouk, Al-Wafd, pamoja na vyombo vya habari vya Sudan na Qatar, akijikita zaidi katika masuala ya Sudan, Afrika na maendeleo ya kidemokrasia katika ulimwengu wa Kiarabu.<ref name=":1" /> == Vitabu == * *Lawyers between the profession and politics: A study in the history of the Egyptian elite* (2007).<ref>{{Cite web|last=نور|first=مكتبة|title=المحامون بين المهنة والسياسية - دراسة في تاريخ النخبة المصرية|url=[https://www.noor-book.com/book/review/333251|access-date=2021-11-23|website=www.noor-book.com|language=ar}}](https://www.noor-book.com/book/review/333251|access-date=2021-11-23|website=www.noor-book.com|language=ar}})</ref> * *Egyptian-Sudanese Relations: Roots of Problems and Challenges of Interests* (2012).<ref>{{Cite book|title=طويل ، أماني.|oclc=818844351}}</ref> * *Sudan from conflict to conflict* (2018).<ref>{{Cite web|last=نور|first=مكتبة|title=تحميل كتاب السودان من صراع إلى صراع - مؤسسة كارنيجي للسلام الدولي pdf|url=[https://www.noor-book.com/كتاب-السودان-من-صراع-الي-صراع-مؤسسه-كارنيجي-للسلام-الدولي-pdf|access-date=2021-11-23|website=www.noor-book.com|language=ar}}](https://www.noor-book.com/كتاب-السودان-من-صراع-الي-صراع-مؤسسه-كارنيجي-للسلام-الدولي-pdf|access-date=2021-11-23|website=www.noor-book.com|language=ar}})</ref> * *The social position of women working in the legal profession*.<ref>{{Cite book|title=الموقف الإجتماعي من عمل المرأة بمهنة المحاماة.|oclc = 799142741}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Authority control}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] 8kazoias7a0e3zxcfinl2m6ppyosstk Samu Aghehowa 0 229409 1507607 2026-04-20T09:44:48Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Samuel Omorodion Aghehowa''' (alizaliwa [[5 Mei]], [[2004]]), anayejulikana pia kama '''Samu Omorodion''', ni [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye anacheza kama [[mshambuliaji]] katika klabu ya FC Porto inayoshiriki Primeira Liga na pia ni mchezaji wa Timu ya taifa ya Hispania ya mpira wa miguu. Akipitia akademia ya vijana ya Granada CF, alianza kucheza katika timu ya akiba ya klabu hiyo mwaka 2022, kisha akapandishw...' 1507607 wikitext text/x-wiki '''Samuel Omorodion Aghehowa''' (alizaliwa [[5 Mei]], [[2004]]), anayejulikana pia kama '''Samu Omorodion''', ni [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] ambaye anacheza kama [[mshambuliaji]] katika klabu ya FC Porto inayoshiriki Primeira Liga na pia ni mchezaji wa Timu ya taifa ya Hispania ya mpira wa miguu. Akipitia akademia ya vijana ya Granada CF, alianza kucheza katika timu ya akiba ya klabu hiyo mwaka 2022, kisha akapandishwa timu ya kwanza mwaka 2023. Baadaye alisaini na Atlético Madrid, ambapo mara moja alitolewa kwa mkopo kwenda klabu ya Deportivo Alavés. Mnamo Agosti 2024, alihamia FC Porto kwa ada ya uhamisho ya €15 milioni.<ref name=":1">{{Cite web |last=Cariño |first=Carlos |date=18 August 2023 |title=Myrto Uzuni y Samu Omorodion, patrimonio del Granada |url=https://as.com/futbol/myrto-uzuni-y-samu-omorodion-patrimonio-del-granada-n/ |access-date=26 August 2023 |website=Diario AS |language=es-ES}}</ref><ref name=":0">{{cite web |url=https://www.ideal.es/granadacf/samu-granadacf-joven-goleador-20230214164911-nt.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F |title=Samu, el joven goleador al que el Granada quiere atar en corto |trans-title=Samu, the young goalscorer whom Granada want to tie up |publisher=Ideal |language=es |date=14 February 2023 |accessdate=14 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.muchodeporte.com/futbol-provincial/67876/samu-del-nervion-a-sensacion-de-segunda-federacion/ |title=Samu, del Nervión a sensación de Segunda Federación |trans-title=Samu, from Nervión to the sensation of Segunda Federación |publisher=Mucho Deporte |language=es |date=14 February 2023 |accessdate=14 August 2023}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|2004|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] bh50e9hj21dkju13h6qoub26rtwv9d2 Munira Thabit 0 229410 1507609 2026-04-20T09:47:02Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Munira Thabit''' (au '''Mounira Thabet''') (1902–1967) alikuwa mwandishi wa habari na mwandishi wa Misri, anayejulikana kama mmoja wa waandishi wa habari wa kwanza kudai usawa wa haki kati ya wanaume na wanawake. Alikuwa mwanamke wa kwanza kujiandikisha katika Shule ya Sheria ya Kifaransa mjini Cairo na wa kwanza kupata shahada ya ''license en droit'' (shahada ya kwanza ya sheria ya mfumo wa Kifaransa) iliyomruhusu kufanya kazi ya uwakili katika Mahak...' 1507609 wikitext text/x-wiki '''Munira Thabit''' (au '''Mounira Thabet''') (1902–1967) alikuwa mwandishi wa habari na mwandishi wa Misri, anayejulikana kama mmoja wa waandishi wa habari wa kwanza kudai usawa wa haki kati ya wanaume na wanawake. Alikuwa mwanamke wa kwanza kujiandikisha katika Shule ya Sheria ya Kifaransa mjini Cairo na wa kwanza kupata shahada ya ''license en droit'' (shahada ya kwanza ya sheria ya mfumo wa Kifaransa) iliyomruhusu kufanya kazi ya uwakili katika Mahakama ya Mchanganyiko ya Misri. Pamoja na kuwa wakili wa kwanza mwanamke nchini Misri, vikwazo vya wanawake kufanya kazi ya sheria vilimfanya kuelekeza juhudi zake katika uandishi wa habari.<ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of Modern Egypt|publisher=Lynne Rienner Publishers|year=2000|page=212}}</ref> == Maisha ya awali == Munira Thabit alizaliwa mwaka 1902{{sfn|Ashour|Ghazoul|Reda-Mekdashi|2008|p=503}} au huenda 1906{{sfn|Goldschmidt|2000|p=212}} mjini [[Alexandria]], Misri, katika familia yenye elimu ya Kituruki-Misri. Mama yake alikuwa msomi na baba yake alikuwa mfanyakazi wa Wizara ya Mambo ya Ndani.{{sfn|Goldschmidt|2000|p=212}} Alisoma katika shule ya Italia mjini Cairo kisha shule ya serikali ya msingi. Baada ya kupata cheti cha sekondari mwaka 1924, aliandika barua ya wazi kwa bunge akipinga katiba ya mwaka 1923 iliyowanyima wanawake haki ya kushiriki uchaguzi na kugombea nafasi za kisiasa.{{sfn|Zaki|2013}} Mwaka 1925, Thabit alikuwa mwanamke wa kwanza kujiandikisha katika Shule ya Sheria ya Kifaransa Cairo, na baadaye alisoma Paris ambako alipata shahada ya ''license en droit'' mwaka 1933.{{sfn|Goldschmidt|2000|p=212}} Hii ilimfanya kuwa mwanamke wa kwanza wakili nchini Misri, ingawa aliruhusiwa kusimama tu katika Mahakama ya Mchanganyiko ya Misri.{{sfn|Goldschmidt|2000|p=212}} Kutokana na vikwazo hivyo, aligeukia uandishi wa habari. == Kazi == Kati ya 1923 na 1933, Thabit alijaribu kushiriki katika [[Egyptian Feminist Union]] lakini alizuiwa kutokana na tofauti za tabaka la kijamii, kwani viongozi wengi walikuwa wanawake wa tabaka la juu.{{sfn|Mariscotti|2008|p=93}} Alitetea usawa wa wanawake katika elimu, ndoa, kazi na pia uhuru wa kuvaa au kutovaa [[hijabu]].{{sfn|Haghani|2008|p=82}} Alianzisha jarida la Kifaransa ''l’Espoir'' mwaka 1925, na baadaye gazeti la Kiarabu ''al-Amal'', jarida la kwanza la wanawake la Wafd. Pia aliandika kwa gazeti la ''[[Al-Ahram]]''.{{sfn|Goldschmidt|2000|p=212}} Mwaka 1928 alihudhuria mkutano wa kimataifa wa uandishi wa habari mjini Cologne kama mwakilishi wa Misri.{{sfn|Mariscotti|2008|p=95}} Baada ya kupata shahada yake ya sheria, alialikwa kwenye mikutano ya haki za wanawake na mwaka 1939 alichapisha kitabu chake kuhusu Palestina akipinga ukoloni wa Uingereza.{{sfn|Goldschmidt|2000|p=213}} Thabit pia alishiriki katika kuanzishwa kwa Umoja wa Waandishi wa Habari wa Misri na alitetea haki za wanawake kazini, ikiwa ni pamoja na kupinga wanawake kufukuzwa kazi baada ya ndoa. Mwaka 1957 aligombea ubunge bila mafanikio. Mwaka 1960 alifunga gazeti lake la ''al-Amal'' baada ya vyombo vya habari kutaifishwa chini ya serikali ya Nasser.{{sfn|Curran|Park|2005|p=158}} Alipoteza uwezo wa kuona baadaye na alifanyiwa upasuaji mwaka 1964. Alifariki Cairo Septemba 1967. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1902|1967}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] 5rovi1i0a9tqs7fylghlckecm17rqox Majadiliano ya mtumiaji:Valentin Paleron 3 229411 1507610 2026-04-20T09:48:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1507610 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 20 Aprili 2026 (UTC) 2nkm04f7gz7bo1t5fq0u6t4aiawmwhh Majadiliano ya mtumiaji:Andi Saleh 3 229412 1507611 2026-04-20T09:48:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1507611 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 20 Aprili 2026 (UTC) 2nkm04f7gz7bo1t5fq0u6t4aiawmwhh Majadiliano ya mtumiaji:Ismail 3 229413 1507612 2026-04-20T09:48:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1507612 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 20 Aprili 2026 (UTC) 2nkm04f7gz7bo1t5fq0u6t4aiawmwhh Majadiliano ya mtumiaji:FinlandballOfficialYT 3 229414 1507613 2026-04-20T09:48:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1507613 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 20 Aprili 2026 (UTC) 2nkm04f7gz7bo1t5fq0u6t4aiawmwhh Majadiliano ya mtumiaji:Tjv39 3 229415 1507614 2026-04-20T09:48:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1507614 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 20 Aprili 2026 (UTC) 2nkm04f7gz7bo1t5fq0u6t4aiawmwhh Majadiliano ya mtumiaji:PAULO MWELELLA 3 229416 1507615 2026-04-20T09:49:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1507615 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 20 Aprili 2026 (UTC) n9pn2fog68fy7pd86nrmrdr1ug98g71 Majadiliano ya mtumiaji:Trallaleritotlalalla 3 229417 1507616 2026-04-20T09:49:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1507616 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 20 Aprili 2026 (UTC) n9pn2fog68fy7pd86nrmrdr1ug98g71 Majadiliano ya mtumiaji:BRUNO KILONZO MBOGO 3 229418 1507617 2026-04-20T09:49:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1507617 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 20 Aprili 2026 (UTC) n9pn2fog68fy7pd86nrmrdr1ug98g71 Majadiliano ya mtumiaji:Silme O'clock 3 229419 1507618 2026-04-20T09:49:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1507618 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 20 Aprili 2026 (UTC) n9pn2fog68fy7pd86nrmrdr1ug98g71 Majadiliano ya mtumiaji:WammeX-hysvi8-bazmuh 3 229420 1507620 2026-04-20T09:49:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1507620 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 20 Aprili 2026 (UTC) n9pn2fog68fy7pd86nrmrdr1ug98g71 Majadiliano ya mtumiaji:Wh1rlsky 3 229421 1507621 2026-04-20T09:49:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1507621 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 20 Aprili 2026 (UTC) n9pn2fog68fy7pd86nrmrdr1ug98g71 Majadiliano ya mtumiaji:臨時急行 3 229422 1507622 2026-04-20T09:50:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1507622 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 20 Aprili 2026 (UTC) rpao3xyk73m3cee1fzweq590ynja5zf Majadiliano ya mtumiaji:Jayyyi 3 229423 1507623 2026-04-20T09:50:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1507623 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 20 Aprili 2026 (UTC) rpao3xyk73m3cee1fzweq590ynja5zf Rose al Yusuf (journalist) 0 229424 1507624 2026-04-20T09:51:41Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Fatma Al-Yusef''' pia anajulikana kama '''Roz Al-Yusef''' (1898–10 Aprili 1958), alikuwa mwandishi wa habari na mwigizaji wa jukwaa kutoka Misri, na mmoja wa waanzilishi wa uandishi wa habari wa wanawake katika ulimwengu wa Kiarabu. Anachukuliwa kuwa mmoja wa waandishi wa habari wa kwanza wanawake katika ulimwengu wa Kiarabu.<ref name=Sullivan172>{{cite book|title=Women in Egyptian Public Life|publisher=Syracuse University Press|page=172}}</ref> == M...' 1507624 wikitext text/x-wiki '''Fatma Al-Yusef''' pia anajulikana kama '''Roz Al-Yusef''' (1898–10 Aprili 1958), alikuwa mwandishi wa habari na mwigizaji wa jukwaa kutoka Misri, na mmoja wa waanzilishi wa uandishi wa habari wa wanawake katika ulimwengu wa Kiarabu. Anachukuliwa kuwa mmoja wa waandishi wa habari wa kwanza wanawake katika ulimwengu wa Kiarabu.<ref name=Sullivan172>{{cite book|title=Women in Egyptian Public Life|publisher=Syracuse University Press|page=172}}</ref> == Maisha ya awali == Fatma Al-Yusef alizaliwa Tripoli, Lebanon katika familia ya Kiislamu yenye asili ya Kituruki.<ref>{{cite web|title=روزا اليوسف|url=https://www.awqatk.com/روز-اليوسف/|language=ar}}</ref> Mama yake alifariki wakati wa kuzaliwa kwake, na baadaye alilelewa katika mazingira tofauti baada ya baba yake kuhamia Brazil akiwa na umri wa miaka 10. Alisoma elimu ya msingi mjini Tripoli na baadaye alilelewa na familia ya Kikristo ya Lebanon iliyokuwa Misri, jambo lililomsaidia sana katika maisha yake ya baadaye na hasa uchaguzi wake wa kuwa mwigizaji. Alianza kuigiza akiwa na umri wa miaka 14, akianza na nafasi ndogo ndogo kabla ya kupata umaarufu mkubwa baada ya kuchukua nafasi ya mwanamke mzee katika tamthilia moja.{{sfn|Ashour|Ghazoul|Reda-Mekdashi|2008|p=514}} == Kazi ya uigizaji == Kati ya 1912 na 1925, alifanya kazi na vikundi maarufu vya maigizo kama vile kundi la George Abyad na Yussef Wahbi. Umaarufu wake ulifikia kilele kati ya 1923 na 1925, na akaitwa “Sarah Bernhardt wa Mashariki”. Alijulikana sana katika jamii ya juu ya Misri na aliheshimiwa kimataifa pia. == Uandishi wa habari == Mwaka 1925 alianzisha jarida la habari '''Rose al-Yusuf'''.<ref name=Sullivan172/> Jarida hili lilijulikana kwa kutumia michoro ya vichekesho na kujadili masuala yaliyokuwa mwiko kama dini, jinsia na mabadiliko ya kijamii. Liliendelea kuchapishwa hata baada ya kifo chake mwaka 1958. Jarida hilo pia lilijulikana kwa kuwa moja ya majarida machache ya Kiarabu yaliyochapisha sehemu za kitabu cha ''The Satanic Verses'' cha Salman Rushdie mwaka 1994. == Urithi == Fatma Al-Yusef anachukuliwa kama mwanamke aliyevunja mipaka ya kijamii na kisiasa katika Misri na ulimwengu wa Kiarabu. Alisaidia kufungua njia kwa wanawake katika uandishi wa habari na sanaa ya maigizo. Ameelezewa kama “mwanamke wa kipekee wa wakati wake” na mradi wa UN wa maendeleo ya binadamu katika ulimwengu wa Kiarabu.{{sfn|Arab Human Development Report 2005|p=102}} == Maisha ya binafsi == Mwanawe alikuwa mwandishi maarufu wa Misri [[Ihsan Abdel Quddous]], na mjukuu wake ni mwandishi wa tamthilia wa Kiamerika-Misri [[Yussef El Guindi]]. == Tazama pia == * [[May Ziadeh]] * [[Hind Nawfal]] * [[Alexandra Avierino]] * [[Zaynab Fawwaz]] == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1898|1958}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] e4q3ouwemwqnj7c3xh9fuzgdu9t32yy Nuha Hamd Abd Al Karim 0 229425 1507629 2026-04-20T10:02:26Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ' '''Nuha Hamd Abd Al Karim''' ni mwandishi na mtafiti kutoka [[Misri]]. Anafanya kazi kama profesa msaidizi wa taaluma ya elimu (pedagojia), na mkurugenzi wa Kituo cha Huduma za Kielimu katika Taasisi ya Mafunzo ya Elimu katika [[Chuo Kikuu cha Cairo]] nchini [[Misri]].<ref name=":0">{{Cite web|date=2021-06-01|title=صنع القرار في السياسة التعليمية - مسارات - كتب - البيان|url=[https://www.albayan.ae/paths/books/2010...' 1507629 wikitext text/x-wiki '''Nuha Hamd Abd Al Karim''' ni mwandishi na mtafiti kutoka [[Misri]]. Anafanya kazi kama profesa msaidizi wa taaluma ya elimu (pedagojia), na mkurugenzi wa Kituo cha Huduma za Kielimu katika Taasisi ya Mafunzo ya Elimu katika [[Chuo Kikuu cha Cairo]] nchini [[Misri]].<ref name=":0">{{Cite web|date=2021-06-01|title=صنع القرار في السياسة التعليمية - مسارات - كتب - البيان|url=[https://www.albayan.ae/paths/books/2010-01-16-1.209121|access-date=2021-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210601200705/https://www.albayan.ae/paths/books/2010-01-16-1.209121|archive-date=2021-06-01}}](https://www.albayan.ae/paths/books/2010-01-16-1.209121|access-date=2021-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210601200705/https://www.albayan.ae/paths/books/2010-01-16-1.209121|archive-date=2021-06-01}})</ref> Yeye ni mwandishi wa vitabu na tafiti kadhaa, hususan kitabu “Uamuzi katika Sera ya Elimu: Wahusika na Mifumo”.<ref name=":1">{{Cite web|date=2021-06-29|title=نهى عبدالكريم ترصد تداعيات "السياسة التعليمية" - الراي|url=[https://www.alraimedia.com/article/105162/%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA/%D9%86%D9%87%D9%89-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85-%D8%AA%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%8A%D8%A9-|access-date=2021-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629100609/https://www.alraimedia.com/article/105162/%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA/%D9%86%D9%87%D9%89-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85-%D8%AA%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%8A%D8%A9-|archive-date=2021-06-29}}](https://www.alraimedia.com/article/105162/%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA/%D9%86%D9%87%D9%89-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85-%D8%AA%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%8A%D8%A9-|access-date=2021-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629100609/https://www.alraimedia.com/article/105162/%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA/%D9%86%D9%87%D9%89-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85-%D8%AA%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%8A%D8%A9-|archive-date=2021-06-29}})</ref> == Maisha == Nuha Hamd Abd Al Karim alizaliwa nchini [[Misri]]. Kwa sasa anafanya kazi kama profesa msaidizi wa elimu (pedagojia), na mkurugenzi wa Kituo cha Huduma za Kielimu katika Taasisi ya Mafunzo ya Elimu katika [[Chuo Kikuu cha Cairo]].<ref name=":0" /> Ameandika vitabu na tafiti nyingi, zikiwemo kuhusu sera za elimu. Kazi yake ya utafiti “Uamuzi katika sera ya elimu: wahusika na mifumo” inalenga kuchunguza namna ya kuboresha mchakato wa utungaji wa sera za elimu nchini Misri ili uwe wa kidemokrasia na wa vitendo, kwa kulinganisha na uzoefu wa [[Marekani]].<ref name=":1" /> == Vitabu == * Uamuzi katika sera ya elimu: wahusika na mifumo * Uwajibikaji wa elimu kama njia ya kutathmini utendaji wa mhadhiri wa chuo kikuu * Utamaduni wa kisiasa wa wanawake wasiojua kusoma na kuandika na waliopata elimu ya msingi: utafiti wa uwanjani * Jukumu la elimu katika kupambana na ugaidi * Elimu ya haki za binadamu katika vyuo vikuu vya Kiarabu na uhusiano wake na maendeleo ya wanafunzi * Stadi za maisha zinazohitajika kwa wanafunzi watu wazima katika hatua ya baada ya kujifunza kusoma na kuandika * Ubora kwa wote au ubora kwa wanafunzi wenye vipaji * Mchakato wa utungaji wa sera za elimu nchini Marekani * Darasa la sita kati ya uamuzi wa kufutwa na kurudishwa * Kuunganisha wanafunzi wenye vipaji kama njia ya kufanikisha ubora kwa wote * Mchakato wa sera za elimu nchini Marekani na Jamhuri ya Kiarabu ya Misri: utafiti linganishi<ref>{{Cite web|date=2021-06-01|title=نتئاج البحث عن مؤلف|url=[https://search.mandumah.com/Author/Home?author=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85%D8%8C+%D9%86%D9%87%D9%8A+%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF&type=Author|access-date=2021-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210601192811/https://search.mandumah.com/Author/Home?author=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85%D8%8C+%D9%86%D9%87%D9%8A+%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF&type=Author|archive-date=2021-06-01}}](https://search.mandumah.com/Author/Home?author=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85%D8%8C+%D9%86%D9%87%D9%8A+%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF&type=Author|access-date=2021-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210601192811/https://search.mandumah.com/Author/Home?author=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85%D8%8C+%D9%86%D9%87%D9%8A+%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF&type=Author|archive-date=2021-06-01}})</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD||}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wanawake wa Misri]] ihmz0eaqpoccd8i0ono67p2ccsmdksi Basma Abdel Aziz 0 229426 1507633 2026-04-20T10:07:20Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Basma Abdel Aziz''' (Kiarabu: بسمة عبد العزيز; alizaliwa 1976, Cairo, [[Misri]]) ni mwandishi wa Misri, mtaalamu wa saikolojia ya akili (psychiatry), msanii wa picha na mtetezi wa haki za binadamu, anayejulikana pia kwa jina la utani “mpinzani jasiri”.<ref>Mohammed Shoair, [[http://english.al-akhbar.com/node/5743](http://english.al-akhbar.com/node/5743) Basma Abdul Aziz: The Ever-Ready Egyptian Rebel], ''Al-Akhbar English'', Machi 28, 2...' 1507633 wikitext text/x-wiki '''Basma Abdel Aziz''' (Kiarabu: بسمة عبد العزيز; alizaliwa 1976, Cairo, [[Misri]]) ni mwandishi wa Misri, mtaalamu wa saikolojia ya akili (psychiatry), msanii wa picha na mtetezi wa haki za binadamu, anayejulikana pia kwa jina la utani “mpinzani jasiri”.<ref>Mohammed Shoair, [[http://english.al-akhbar.com/node/5743](http://english.al-akhbar.com/node/5743) Basma Abdul Aziz: The Ever-Ready Egyptian Rebel], ''Al-Akhbar English'', Machi 28, 2012. Ilisomwa Machi 9, 2018.</ref> Anaishi [[Cairo]] na ni mwandishi wa makala wa kila wiki katika gazeti la Misri ''[[al-Shorouk]]''. Anaandika kwa Kiarabu, na riwaya zake ''The Queue'' na ''Here Is a Body'' zimechapishwa kwa Kiingereza. Kwa kazi zake za fasihi na zisizo za fasihi, amepokea tuzo ya [[Sawiris Cultural Award]] pamoja na tuzo nyingine mbalimbali.<ref>{{Cite web|url=[https://www.curtisbrown.co.uk/client/basma-abdel-aziz|title=Curtis](https://www.curtisbrown.co.uk/client/basma-abdel-aziz|title=Curtis) Brown|access-date=2018-03-17}}</ref> == Maisha na kazi == Abdel Aziz alizaliwa [[Cairo]] na ana shahada ya kwanza (B.A.) ya tiba na upasuaji, shahada ya uzamili (M.S.) ya saikolojia ya neva (neuropsychiatry), pamoja na diploma ya sosholojia. Anafanya kazi katika Sekretarieti Kuu ya Afya ya Akili chini ya Wizara ya Afya ya Misri na pia katika Kituo cha Nadeem cha Ukarabati wa Waathirika wa Mateso.<ref>{{Cite web|last=Daum|first=Rachael|date=2015-12-29|title=Basma Abdel Aziz: 'The Worst Thing Is That Publishers Are Scared, Too'|url=[https://arablit.org/2015/12/29/basma-abdel-aziz-the-worst-thing-is-that-publishers-are-scared-too/|access-date=2021-08-20|website=ArabLit](https://arablit.org/2015/12/29/basma-abdel-aziz-the-worst-thing-is-that-publishers-are-scared-too/|access-date=2021-08-20|website=ArabLit) & ArabLit Quarterly}}</ref> Kama mwandishi, alipata nafasi ya pili katika mashindano ya hadithi fupi ya Tuzo ya Sawiris mwaka 2008, na pia alishinda tuzo ya Shirika Kuu la Kasri za Utamaduni mwaka huohuo. Utafiti wake wa kijamii kuhusu ukatili wa polisi nchini Misri, ''Temptation of Absolute Power'', ulipata Tuzo ya Ahmed Bahaa-Eddin mwaka 2009.<ref name=AhramOnline/> Riwaya yake ya kwanza ''Al-Tabuur'' (''The Queue'') ilichapishwa mwaka 2013 na Dar al-Tanweer,<ref name=AhramOnline>[[http://english.ahram.org.eg/NewsContentP/18/65722/Books/New-release-The-Queue-by-Basma-AbdelAziz.aspx](http://english.ahram.org.eg/NewsContentP/18/65722/Books/New-release-The-Queue-by-Basma-AbdelAziz.aspx) New release: 'The Queue' by Basma Abdel-Aziz], ''Ahram Online'', 27 Februari 2013.</ref> na toleo la Kiingereza lilichapishwa mwaka 2016 na Melville House kupitia tafsiri ya Elisabeth Jaquette.<ref>{{Cite book|title=The Queue|publisher=Melville House|year=2016|isbn=9781612195162}}</ref> Mwaka 2017, riwaya hii ya kisatira ilishinda Tuzo ya Tafsiri ya English PEN.<ref>{{Cite web|title=Basma Abdel Aziz|url=[https://www.wordswithoutborders.org/contributor/basma-abdel-aziz}}](https://www.wordswithoutborders.org/contributor/basma-abdel-aziz}})</ref> Kwa uwasilishaji wake wa kijadi wa kidistopia kuhusu dhuluma, mateso na rushwa, imefananishwa na gazeti la ''The New York Times'' na riwaya za George Orwell kama ''1984'' na ''The Trial'' ya Franz Kafka. Riwaya hiyo imetafsiriwa pia kwa Kituruki, Kireno, Kiitaliano na Kijerumani.<ref>{{Cite web|title="In fiction one is always allowed to break rules"|url=[https://aucpress.com/auc-press-blog/in-fiction-one-is-always-allowed-to-break-rules/}}](https://aucpress.com/auc-press-blog/in-fiction-one-is-always-allowed-to-break-rules/}})</ref> Mwaka 2016, alitajwa na jarida la ''Foreign Policy'' miongoni mwa wanafikra wakuu wa dunia.<ref>{{Cite news|title=Basma Abdel Aziz}}</ref> Mwaka 2018, aliorodheshwa na Gottlieb Duttweiler Institute kama mmoja wa watu wenye ushawishi mkubwa katika maoni ya umma ya Kiarabu.<ref>{{Cite news|title=Basma Abdel Aziz - Global Influence}}</ref> Mwaka 2018, riwaya yake ''Here is a Body'', iliyotafsiriwa na Jonathan Wright, ilichapishwa kwa Kiingereza kupitia Hoopoe, chapa ya Chuo Kikuu cha Marekani Cairo Press.<ref>{{Cite web|title="In fiction one is always allowed to break rules"|url=[https://hoopoefiction.com/2021/07/28/in-fiction-one-is-always-allowed-to-break-rules-basma-abdel-aziz/}}](https://hoopoefiction.com/2021/07/28/in-fiction-one-is-always-allowed-to-break-rules-basma-abdel-aziz/}})</ref> == Vitabu == === Tamthiliya (Fiction) === * ''May God Make it Easy'' (2008) * ''The Boy Who Disappeared'' (2008) * ''Al-Tabuur (The Queue)'' (2013) * ''Here Is a Body'' (2018) * ''The Blueberry Years'' (2022) === Yasiyo ya kubuni (Non-fiction) === * Temptation of Absolute Power (2009) * Beyond Torture (2011) * Memory of Repression (2014) * The Power of the Text (2016) == Marejeo == {{Reflist}}{{BD|1976|}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Abdel Aziz, Basma}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] snleaaduddx72dpiefc0ybh7q68y8hl Najiba Al-Aasal 0 229427 1507637 2026-04-20T10:10:59Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Najiba Mahmoud al-Aasal''' ([[Kiarabu]]: نجيبة العسال) (6 Desemba 1921 – 31 Agosti 1991) alikuwa mwandishi wa riwaya na hadithi fupi kutoka Misri, aliyezaliwa katika [[Kairo]]. Anajulikana zaidi kwa kazi zake zilizoangazia masuala ya wanawake na watoto. Baadhi ya vitabu vyake ni “Niliacha mnong’ono wa ukimya”, “Yote haya kwa sababu yeye ni Hawa”, na “Bibi asiyekuwepo (Aliyepotea)”. Hadithi zake fupi zilichapishwa katika majari...' 1507637 wikitext text/x-wiki '''Najiba Mahmoud al-Aasal''' ([[Kiarabu]]: نجيبة العسال) (6 Desemba 1921 – 31 Agosti 1991) alikuwa mwandishi wa riwaya na hadithi fupi kutoka Misri, aliyezaliwa katika [[Kairo]]. Anajulikana zaidi kwa kazi zake zilizoangazia masuala ya wanawake na watoto. Baadhi ya vitabu vyake ni “Niliacha mnong’ono wa ukimya”, “Yote haya kwa sababu yeye ni Hawa”, na “Bibi asiyekuwepo (Aliyepotea)”. Hadithi zake fupi zilichapishwa katika majarida mbalimbali kama vile Jarida la Al-Risala (Ujumbe) na Al-Hilal (Mwezi mpevu).<ref name=":0">{{Cite web|title=نجيبة العسال – ﺗﺄﻟﻴﻒ فيلموجرافيا، صور، فيديو|url=[https://elcinema.com/person/2108885|access-date=4](https://elcinema.com/person/2108885|access-date=4) March 2021|website=elCinema.com|language=ar}}</ref> == Wasifu == Najiba Al-Aasal alizaliwa katika familia ya kawaida yenye watoto tisa, akiwa na dada wawili na kaka wanne. Najiba pia anachukuliwa kuwa dada mkubwa wa mwandishi mashuhuri marehemu [[Fathia al-Assal]].<ref>{{Cite web|title=أسرار الحرية والنضال والاعتقال في حياة وردة الحركة الطليعية "فتحية العسال"|url=[http://akhbarak.net/news/4553766/articles/15686930/%D8%A3%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B6%D8%A7%D9%84-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84|access-date=4](http://akhbarak.net/news/4553766/articles/15686930/%D8%A3%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B6%D8%A7%D9%84-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84|access-date=4) March 2021|website=أخبارك.نت|language=ar}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|last1=فاضل|first1=شيماء|url=[https://books.google.com/books?id=AQh7DwAAQBAJ|title=تجليات](https://books.google.com/books?id=AQh7DwAAQBAJ|title=تجليات) العنف ضد المرأة في الأدبين الإسرائيلي والعربي: دراسة تحليلية مقارنة|last2=حمودي|first2=الخزعلي|date=1 January 2019|publisher=Al Manhal|isbn=9796500326214|language=ar}}</ref> Baba yake alikuwa mkali na mara nyingi hakuwapo nyumbani kutokana na kuwa na ndoa nyingi. Alikuwa akiamini kuwa elimu ya wanawake ni jambo baya, hivyo alimzuia Najiba kuendelea na masomo yake na akamlazimisha kuolewa akiwa na umri wa miaka 13. Kwa sababu hakumpenda mume wake, ndoa hiyo ilidumu kwa mwaka mmoja tu kabla ya kuomba talaka. Baada ya hapo, akiwa na miaka 16 alipewa talaka. Miezi mitatu baadaye aliolewa na binamu yake katika uhusiano uliotokana na mapenzi ya utotoni.<ref name=":1" /> == Kazi == Najiba Al-Aasal ni mwandishi wa takribani kazi 17 za fasihi, zikiwemo riwaya na hadithi fupi, nyingi zikijikita katika masuala ya wanawake na watoto.<ref name=":2">{{Cite book|last=الجبوري|first=كامل سلمان جاسم|url=[https://books.google.com/books?id=AQh7DwAAQBAJ|title=معجم](https://books.google.com/books?id=AQh7DwAAQBAJ|title=معجم) الأدباء 1–7 من العصر الجاهلي حتى سنة 2002م ج6|date=1 January 2003|publisher=Dar Al Kotob Al Ilmiyah|language=ar}}</ref> Alianzisha jukwaa la kila wiki la kifasihi kwa waandishi chipukizi katika Dar al-Udaba’ mwaka 1969 pamoja na waandishi wa Misri [[Ihsan Kamal]] na Huda Jad. Hadithi zake zilichapishwa katika majarida kadhaa kama Al-Risala (Ujumbe), [[Story (magazine)|Jarida la Story]], na Al-Hilal (Mwezi mpevu).<ref name=":0" /> == Vitabu == === Riwaya === * The Far Depths, 1962.<ref name=":2" /> * Absent (Gone), 1963. * “Purl / The Lame of Water”, 1969. * “Al-Midan / Uwanja”, 1969.<ref>{{cite web|url=[https://search.mandumah.com/Record/291940|access-date=21](https://search.mandumah.com/Record/291940|access-date=21) December 2022|title=الرئيسية>الميدان>الوصف}}</ref> * Tender Touch, 1975. * “My Last Crisis”, 1980. * “Yote haya kwa sababu yeye ni Hawa”, 1981. * “Niliacha mnong’ono wa ukimya”, 1982. * The Wise Dove (yolk), 1983. * The Fourth Wall, 1990. * “Manyoya ya dhahabu kutoka Ikulu ya Dhahabu”, 1991. * From East to West.<ref name=":2" /> * Mountain Pebble.<ref name=":2" /> === Hadithi fupi === * “Voices on Trees”, 1965. * “The Thief and the Guard”, 1965. * “The Race”, 1972. * “A Good Daughter”, 1973. * “The Only Witness”, 1984. * “My Father’s Shoes”, 1985. * “The Empty Frame”, 1985. * “The Other Face”, 1986. * “All My Children”, 1987. * “The Precious Jewel”, 1988. * “It is my life”, 1989. * “The Holy Apple”, 1989. === Mikusanyiko === * “House of Obedience”, 1963 == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1921|1991}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] 6oo6yrhceyqj9yhk7l60f32i4zvk749 Fawzia Al-Ashmawi 0 229428 1507641 2026-04-20T10:16:06Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Fawzia Abd Al-Minem Al-Ashmawi''' ([[Kiarabu]]: فوزية العشماوي) ni msomi, mwandishi na mtafsiri kutoka Misri. Yeye ni Profesa wa Fasihi ya Kiarabu na Ustaarabu wa Kiislamu katika [[Chuo Kikuu cha Geneva]]. Amepewa Tuzo ya Dhahabu ya Sayansi na Sanaa kutoka Misri.<ref name=":0">{{Cite web|last=العربي|first=Arab World Books منتforum ya waandishi|title=Fawzia Al-Ashmawi|url=[https://www.arabworldbooks.com/en/authors/fawzia-al-ashmawi|...' 1507641 wikitext text/x-wiki '''Fawzia Abd Al-Minem Al-Ashmawi''' ([[Kiarabu]]: فوزية العشماوي) ni msomi, mwandishi na mtafsiri kutoka Misri. Yeye ni Profesa wa Fasihi ya Kiarabu na Ustaarabu wa Kiislamu katika [[Chuo Kikuu cha Geneva]]. Amepewa Tuzo ya Dhahabu ya Sayansi na Sanaa kutoka Misri.<ref name=":0">{{Cite web|last=العربي|first=Arab World Books منتforum ya waandishi|title=Fawzia Al-Ashmawi|url=[https://www.arabworldbooks.com/en/authors/fawzia-al-ashmawi|access-date=2021-03-07|website=www.arabworldbooks.com}}](https://www.arabworldbooks.com/en/authors/fawzia-al-ashmawi|access-date=2021-03-07|website=www.arabworldbooks.com}})</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2020-06-17|title=الدكتورة فوزية العشماوي أديبة وخبيرة البحث والترجمة في حوار للبصائر عن الإسلام والمسلمين في الغرب|url=[https://elbassair.org/9836/|access-date=2021-03-07|website=البصائر|language=ar}}](https://elbassair.org/9836/|access-date=2021-03-07|website=البصائر|language=ar}})</ref> == Maisha ya awali == Al-Ashmawi alizaliwa mwezi Oktoba katika miaka ya 1940 katika [[Alexandria]]. Baba yake alikuwa Mmisri wa Alexandria kutoka eneo la El-Siyala katika wilaya ya Ras El-Teen, na mama yake alikuwa Mshami. Ana dada wawili na kaka wawili. Alisoma katika shule ya [[shule ya kidini ya Kikatoliki]] katika elimu ya msingi, kisha akaendelea katika [[Chuo Kikuu cha Alexandria]] ambapo alisoma Idara ya Lugha ya Kifaransa katika Kitivo cha Sanaa, na kuhitimu mwaka 1965. Abd Al-Aziz Abu Zaid alikuwa mwanafunzi mwenzake, ambaye alimchumbia baada ya kuhitimu, kisha wakafunga ndoa.<ref name=":1" /> Mwaka 1972, akiwa na umri wa miaka thelathini, alihamia Uswisi kwa mara ya kwanza maishani mwake. Mume wake alikuwa ameenda miezi sita kabla yake na baadaye yeye aliungana naye pamoja na watoto wao wawili. Aliendelea na masomo ya sayansi ya jamii katika [[Chuo Kikuu cha Geneva]] na kuhitimu shahada ya uzamili (MA) mwaka 1974, na shahada ya udaktari (PhD) mwaka 1983 katika Sanaa, Binadamu na Sayansi ya Jamii. Tasnifu yake ya uzamili ilihusu mhusika wa Mtume Muhammad katika fasihi ya Kifaransa, na tasnifu yake ya udaktari ilihusu “Mwanamke na Misri ya kisasa katika kazi za [[Naguib Mahfouz]]”.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == Kazi == Al-Ashmawi amefanya kazi kama mtafsiri na mshauri katika taasisi mbalimbali za [[Umoja wa Mataifa]] nchini Uswisi, pamoja na mashirika ya [[ISESCO]] na [[UNESCO]]. Pia alihudumu kama mshauri wa kitamaduni katika ubalozi wa [[Saudi Arabia]] na baadaye wa [[Falme za Kiarabu]] huko Geneva. Alipanda cheo kutoka mhadhiri msaidizi hadi kuwa Mkuu wa Idara ya Lugha ya Kiarabu na Mafunzo ya Kiislamu katika [[Chuo Kikuu cha Geneva]].<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == Nyadhifa == * Mkuu wa Idara ya Lugha ya Kiarabu na Mafunzo ya Kiislamu, Chuo Kikuu cha Geneva<ref name=":1" /> * Mshauri katika Umoja wa Mataifa (Uswisi)<ref name=":1" /> * Mshauri wa kitamaduni, Ubalozi wa Saudi Arabia Geneva<ref name=":0" /> * Mshauri wa kitamaduni, Ubalozi wa Falme za Kiarabu Geneva<ref name=":0" /> * Rais wa Jukwaa la Wanawake Waislamu Ulaya<ref name=":0" /> * Katibu Mkuu wa Chama cha Utamaduni cha Uswisi–Misri<ref name=":0" /> * Mtafiti mkuu ISESCO (Morocco, 2005)<ref name=":0" /> * Mtafiti mkuu UNESCO (Paris, 2007)<ref name=":0" /> == Kazi zake == Ameandika na kuchapisha kazi katika lugha tatu: Kiarabu, Kiingereza na Kifaransa. === Kiarabu === * ''Mawimbi ya Maisha kati ya Alexandria na Ziwa Geneva'' (2012)<ref name=":0" /> * ''Mwanamke Mwislamu kwenye Vyombo vya Habari vya Magharibi'' (2008)<ref name=":0" /> * ''Maadili ya Kiislamu na Maadili ya Kibinadamu'' (2007)<ref name=":0" /> * ''Wanawake katika Riwaya za Naguib Mahfouz'' (2003)<ref name=":0" /> * ''Wasichana Saba wa Alexandria'' (1998)<ref name=":0" /> * Tafsiri ya kazi ya Samuel Beckett *First Love* (1998)<ref name=":0" /> * ''Alexandria 60'' (1997)<ref name=":0" /> * ''Mgeni katika Nchi Yangu'' (1995)<ref name=":0" /> * Tafsiri ya riwaya *L’Amant* ya Marguerite Duras (1995)<ref name=":0" /> * ''Uislamu na Utandawazi'' (1999)<ref name=":0" /> * ''Hali ya Mwanamke katika Uislamu'' (1994)<ref name=":0" /> === Kiingereza === * ''Learning about the Other'' (2009)<ref name=":0" /> * ''The Image of the Other in History Textbooks'' (2006)<ref name=":0" /> * ''Human Rights in Islam'' (1999)<ref name=":0" /> === Kifaransa === * ''La Femme et l’Égypte Moderne dans l’œuvre de Naguib Mahfouz'' (1985)<ref name=":0" /> * Tafsiri ya *Miramar* ya Naguib Mahfouz (1990)<ref name=":0" /> == Tuzo == * Tuzo ya Dhahabu ya Sayansi na Sanaa kutoka Misri<ref name=":0" /> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1940|}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] 2ot73o115ig5wjbgq9pws4mn7rvssnq Ignacio Agirrezabala 0 229429 1507645 2026-04-20T10:19:40Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Ignacio María Agirrezabala Ibarbia''' anajulikana kama '''Chirri II''' (amezaliwa [[10 Mei]], [[1909]] – amefariki [[11 Septemba]], [[1979]]) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Hispania aliyekuwa akicheza kama mshambuliaji. Alichezea timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Uhispania mara nne. == Kazi ya klabu == Katika ngazi ya klabu, alichezea klabu ya Athletic Bilbao kwa misimu minane, akicheza wakati wa kuanzishwa kwa ligi ya La Liga mwaka 1929...' 1507645 wikitext text/x-wiki '''Ignacio María Agirrezabala Ibarbia''' anajulikana kama '''Chirri II''' (amezaliwa [[10 Mei]], [[1909]] – amefariki [[11 Septemba]], [[1979]]) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Hispania aliyekuwa akicheza kama mshambuliaji. Alichezea timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Uhispania mara nne. == Kazi ya klabu == Katika ngazi ya klabu, alichezea klabu ya Athletic Bilbao kwa misimu minane, akicheza wakati wa kuanzishwa kwa ligi ya La Liga mwaka 1929.<ref name=tres>{{Cite web |url=https://as.com/futbol/2016/03/02/primera/1456885081_399224.amp.html |title=Las tres grandes delanteras que hubo en la historia el Athletic |trans-title=The three great forward lines in the history of Athletic |language=es |work=[[Diario AS]] |date=2 March 2016 |accessdate=4 November 2018 |archive-date=4 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181104211240/https://as.com/futbol/2016/03/02/primera/1456885081_399224.amp.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://as.com/futbol/2016/03/02/primera/1456885081_399224.amp.html |title=La selección de Euskadi parte para América (1937) |trans-title=The selection of Euskadi leaves for America (1937) |language=es |work=[[Diario AS]] |date=2 March 2016 |accessdate=4 November 2018 |archive-date=4 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181104211240/https://as.com/futbol/2016/03/02/primera/1456885081_399224.amp.html |url-status=dead }}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1909|1979}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 7ncembncnqhm7j6y0yq5bsd2duv09eb Doha Assy 0 229430 1507651 2026-04-20T10:22:44Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Doha Mustafa Assy''' ([[Kiarabu]]: ضحى مصطفى عاصي) ni [[mwandishi wa riwaya]] wa Misri ambaye amechapisha tafiti na vitabu kadhaa, ambapo pengine maarufu zaidi ni kitabu “Mubarak's Trial with the Testimony of Mrs. Nafisa”,<ref>{{Cite web |date=2021-07-17 |title=ضحى عاصي تحاكم "مبارك" في "الساقية" بشهادة السيدة نفيسة |url=[https://www.elbalad.news/133447](https://www.elbalad.news/133447) |access-...' 1507651 wikitext text/x-wiki '''Doha Mustafa Assy''' ([[Kiarabu]]: ضحى مصطفى عاصي) ni [[mwandishi wa riwaya]] wa Misri ambaye amechapisha tafiti na vitabu kadhaa, ambapo pengine maarufu zaidi ni kitabu “Mubarak's Trial with the Testimony of Mrs. Nafisa”,<ref>{{Cite web |date=2021-07-17 |title=ضحى عاصي تحاكم "مبارك" في "الساقية" بشهادة السيدة نفيسة |url=[https://www.elbalad.news/133447](https://www.elbalad.news/133447) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210717153003/https://www.elbalad.news/133447](https://web.archive.org/web/20210717153003/https://www.elbalad.news/133447) |archive-date=17 July 2021 |url-status=dead}}</ref> ambacho kilizingatiwa kama utafiti wa jamii ya Wamisri na mahitaji yao mwaka 2012 na kabla yake. Riwaya yake “104 Cairo”<ref>{{Cite web |date=2019-01-13 |title=رواية "104 القاهرة".. ضحى عاصى تبحث عن الرضا النفسى لأبطالها - اليوم السابع |url=[https://www.youm7.com/story/2016/10/12/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-104-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9-%D8%B6%D8%AD%D9%89-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%89-%D8%AA%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%89-%D9%84%D8%A3%D8%A8%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7/2917175](https://www.youm7.com/story/2016/10/12/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-104-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9-%D8%B6%D8%AD%D9%89-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%89-%D8%AA%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%89-%D9%84%D8%A3%D8%A8%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7/2917175) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20190113015736/https://www.youm7.com/story/2016/10/12/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-104-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9-%D8%B6%D8%AD%D9%89-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%89-%D8%AA%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%89-%D9%84%D8%A3%D8%A8%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7/2917175](https://web.archive.org/web/20190113015736/https://www.youm7.com/story/2016/10/12/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-104-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9-%D8%B6%D8%AD%D9%89-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%89-%D8%AA%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%89-%D9%84%D8%A3%D8%A8%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7/2917175) |archive-date=13 January 2019 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-06-11 |title=ضحى عاصي تناقش روايتها 104 القاهرة فى مختبر السرديات ببيت السنارى - بوابة الأهرام |url=[https://gate.ahram.org.eg/News/2019006.aspx](https://gate.ahram.org.eg/News/2019006.aspx) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210611132528/https://gate.ahram.org.eg/News/2019006.aspx](https://web.archive.org/web/20210611132528/https://gate.ahram.org.eg/News/2019006.aspx) |archive-date=11 June 2021 |url-status=dead}}</ref> pia ilichapishwa. Pamoja na vitabu, riwaya na tafiti nyingine na makala nyingi za utafiti, yeye ni mtaalamu wa historia ya Misri na mtafiti wa urithi wa kitamaduni. Asili yake inatoka katika mji wa Mansoura. Amechapisha mikusanyo mingi ya hadithi na riwaya, ambazo zimetafsiriwa katika lugha nyingi za kigeni. Mwaka 2020,<ref>{{Cite web |date=2021-06-26 |title=ضحى عاصي: قبولي الترشح بانتخابات النواب امتداد لمشروعي الإبداعي - مصر - الوطن |url=[https://www.elwatannews.com/news/details/4999604](https://www.elwatannews.com/news/details/4999604) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210626155651/https://www.elwatannews.com/news/details/4999604](https://web.archive.org/web/20210626155651/https://www.elwatannews.com/news/details/4999604) |archive-date=26 June 2021 |url-status=dead}}</ref> aliingia katika uchaguzi wa [[Baraza la Wawakilishi (Misri)|Bunge la Misri]], kupitia muungano wa [[National Bloc (Egypt)|National Bloc]] Alliance for Egypt, unaoundwa na vyama 12, ukiwa na kaulimbiu “Utamaduni kwa wote”.<ref name="elwatannews_5140603">{{Cite web |date=2021-06-29 |title=ضحى عاصي بعد فوزها في "النواب": "الثقافة حق للجميع" ليس مجرد شعار - مصر - الوطن |url=[https://www.elwatannews.com/news/details/5140603](https://www.elwatannews.com/news/details/5140603) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210629023858/https://www.elwatannews.com/news/details/5140603](https://web.archive.org/web/20210629023858/https://www.elwatannews.com/news/details/5140603) |archive-date=29 June 2021 |url-status=dead}}</ref> == Utoto na Elimu == Doha Assy alizaliwa tarehe 22 Juni 1970 katika mji wa [[Mansoura, Misri|Mansoura]]. Alisoma katika shule za sekondari za Kifrancisko (Franciscan) mjini Mansoura, kisha akasafiri kwenda [[Soviet Union]] kuendeleza masomo ya chuo kikuu. Baba yake alikuwa mpenda elimu na alisisitiza kuwapatia watoto wake msaada wa kutosha wa kielimu.<ref>{{Cite web |date=2021-06-11 |title=ضحىعاصي - بوابة الأهرام |url=[https://gate.ahram.org.eg/Search/%D8%B6%D8%AD%D9%89%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A.aspx](https://gate.ahram.org.eg/Search/%D8%B6%D8%AD%D9%89%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A.aspx) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210611132556/https://gate.ahram.org.eg/Search/%D8%B6%D8%AD%D9%89%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A.aspx](https://web.archive.org/web/20210611132556/https://gate.ahram.org.eg/Search/%D8%B6%D8%AD%D9%89%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A.aspx) |archive-date=11 December 2021 |url-status=dead}}</ref> Baba yake, Sheikh Mustafa Assy, alikuwa mmoja wa viongozi wa Harakati ya Kushoto ya Misri, na alikuwa miongoni mwa waanzilishi wa chama cha "[[National Progressive Unionist Party]]". Alijulikana kama “Sheikh Mwekundu”, na alikumbwa na mateso ya kisiasa yaliyomalizika kwa kukamatwa kwake mwaka 1981.<ref>{{Cite web |date=2018-12-26 |title=ضحى عاصي تحاضر عن التراث العربي المسيحي في مكتبة مصر - بوابة الأهرام |url=[http://gate.ahram.org.eg/News/2080528.aspx](http://gate.ahram.org.eg/News/2080528.aspx) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20181226122044/http://gate.ahram.org.eg/News/2080528.aspx](https://web.archive.org/web/20181226122044/http://gate.ahram.org.eg/News/2080528.aspx) |archive-date=26 December 2018 |url-status=dead}}</ref> Matukio hayo yaliathiri maisha ya binti huyo aliyekuwa na miaka 11 wakati baba yake alikamatwa, na yakachangia sana katika uandishi wake na msimamo wake wa kiakili kuhusu uhuru wa kujieleza. Pia alijifunza lugha mbalimbali na kuwa mfasaha wa Kiingereza, Kirusi, Kifaransa na Kiitaliano kidogo.<ref name="elwatannews_5140603"/> == Vyeti na Mafunzo == Doha Assy alipata diploma ya lugha ya Kirusi kutoka Taasisi ya Pushkin ya [[Chuo Kikuu cha Moscow]] kwa alama za juu, kisha akasoma katika Taasisi ya Kwanza ya Tiba Moscow. Baadaye alipata shahada ya kwanza katika Utalii na Hoteli kutoka [[Chuo Kikuu cha Helwan]]. Pia alipata diploma ya ukosoaji wa sanaa, sanaa za jadi, na urithi wa Kiarabu wa Kikristo.<ref>{{Cite web |date=2021-02-25 |title=ألسن عين شمس تستضيف الكاتبة الروائية ضحى عاصي خلال لقاء مفتوح مع الطلاب - بوابة صدي مصر |url=[https://www.sadamisr.com/%D8%A3%D9%84%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D8%B6/](https://www.sadamisr.com/%D8%A3%D9%84%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D8%B6/) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210225161843/https://www.sadamisr.com/%D8%A3%D9%84%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D8%B6/](https://web.archive.org/web/20210225161843/https://www.sadamisr.com/%D8%A3%D9%84%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D9%8A%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D8%B6/) |archive-date=25 February 2021 |url-status=dead}}</ref> == Kazi == Doha Assy amechapisha vitabu na riwaya nyingi, ikiwemo “104 Cairo”, “French Clouds” na “Supermarket Happiness”. Kazi zake zimeelezewa na wakosoaji kama zenye ubunifu mkubwa na uhai wa usimulizi. Riwaya yake “104 Cairo” inachunguza maisha ya jamii ya Misri kutoka miaka ya 1950 hadi karne ya 21.<ref>{{Cite web |date=2020-09-23 |title=104 القاهرة: الحواري في رواية من جديد |url=[https://www.arab48.com/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A9/2016/11/01/104-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF](https://www.arab48.com/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A9/2016/11/01/104-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20200923140042/https://www.arab48.com/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A9/2016/11/01/104-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF](https://web.archive.org/web/20200923140042/https://www.arab48.com/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D9%88%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%83%D8%AA%D8%A8%D8%A9/2016/11/01/104-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF) |archive-date=2020-09-23}}</ref> Pia ameanzisha vituo vya kitamaduni kama Abjadia Cultural Center na Shababeek Cultural Center mjini Cairo. == Mtazamo == Doha hapendi kujibu swali la “kitabu bora alichowahi kusoma”, akisema kila kitabu husomwa kwa hisia na upendo sawa. Anavutiwa sana na fasihi ya Kirusi hasa Fyodor Dostoevsky na Anton Chekhov, pamoja na waandishi wa Kiarabu kama Yusuf Idris na Yahya Al-Taher Abdullah.<ref>{{Cite web |date=2021-02-24 |title=ضحى عاصي: نحتاج لمظلة تشريعية تعرف طبيعة مؤسساتنا (حوار) |url=[https://www.dostor.org/3366836](https://www.dostor.org/3366836) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210224203049/https://www.dostor.org/3366836](https://web.archive.org/web/20210224203049/https://www.dostor.org/3366836) |archive-date=24 February 2021 |url-status=dead}}</ref> == Kazi (Vitabu) == Orodha ya baadhi ya kazi zake muhimu:<ref>{{Cite web |date=2021-06-11 |title=تحميل كتب ضحى عاصي pdf - مكتبة نور |url=[https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D8%B6%D8%AD%D9%89-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A-pdf](https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D8%B6%D8%AD%D9%89-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A-pdf) |access-date=2021-12-17 |website= |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210611152505/https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D8%B6%D8%AD%D9%89-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A-pdf](https://web.archive.org/web/20210611152505/https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D8%B6%D8%AD%D9%89-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A-pdf) |archive-date=11 June 2021 |url-status=dead}}</ref> * “French Clouds” * “Supermarket Happiness” * “104 Cairo” * “Mubarak's Trial” * “A Cup of Coffee” == Marejeo == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Assy, Doha}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] 0tie7rc553lmdy1xyne98pcknfr6mgo Marcelino Agirrezabala 0 229431 1507653 2026-04-20T10:27:07Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Jorge Marcelino Agirrezabala Ibarbia''', anayejulikana kama '''Chirri I''' (amezaliwa [[29 Machi]], [[1902]] – amefariki [[31 Mei]], [[1975]]), alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. Alicheza kwa ajili ya timu ya taifa ya kandanda ya Uhispania katika mashindano ya wanaume ya Mpira wa miguu katika Olimpiki ya Majira ya Joto ya 1924.<ref>{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/...' 1507653 wikitext text/x-wiki '''Jorge Marcelino Agirrezabala Ibarbia''', anayejulikana kama '''Chirri I''' (amezaliwa [[29 Machi]], [[1902]] – amefariki [[31 Mei]], [[1975]]), alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. Alicheza kwa ajili ya timu ya taifa ya kandanda ya Uhispania katika mashindano ya wanaume ya Mpira wa miguu katika Olimpiki ya Majira ya Joto ya 1924.<ref>{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/24843 |title=Marcelino Agirrezabala |work=Olympedia |access-date=26 August 2021}}</ref><ref name=cerebro>{{Cite web |url=http://www.bilbao.eus/bld/bitstream/handle/123456789/13928/pag45.pdf?sequence=1 |title="Chirri II", el cerebro de las medias caídas |trans-title = "Chirri II", the brain in the rolled-down socks |language=es |publisher=[[Bilbao|Bilbao City Council]] |date=1 May 2004|access-date=4 November 2018}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1902|1975}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 8wljjh8olnrx5p7pyrs2xdfngl0w03r Francisco Aguilar 0 229432 1507654 2026-04-20T10:33:46Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Francisco Javier Aguilar García''' (amezaliwa [[26 Machi]], [[1949]] – amefariki [[11 Mei]], [[2020]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. == Kazi ya klabu == Alizaliwa katika Santander, Aguilar alianza kazi yake ya soka katika klabu ya eneo lake ya Racing de Santander. <ref name=LV>{{cite news|url=https://www.lavanguardia.com/local/cantabria/20200512/481120799641/fallece-ico-aguil...' 1507654 wikitext text/x-wiki '''Francisco Javier Aguilar García''' (amezaliwa [[26 Machi]], [[1949]] – amefariki [[11 Mei]], [[2020]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]]. == Kazi ya klabu == Alizaliwa katika Santander, Aguilar alianza kazi yake ya soka katika klabu ya eneo lake ya Racing de Santander. <ref name=LV>{{cite news|url=https://www.lavanguardia.com/local/cantabria/20200512/481120799641/fallece-ico-aguilar-jugador-cantabro-del-real-madrid-en-la-decada-de-los-setenta.html|title=Fallece Ico Aguilar, jugador cántabro del Real Madrid en la década de los setenta|trans-title=Death of Ico Aguilar, Cantabrian player of Real Madrid in the 70s|newspaper=[[La Vanguardia]]|language=es|date=12 May 2020|access-date=12 May 2020}}</ref><ref name=AS>{{cite news|url=https://as.com/futbol/2020/05/11/primera/1589227959_078374.html|title=Fallece Ico Aguilar, extremo del Real Madrid de los años 70|trans-title=Death of Ico Aguilar, Real Madrid winger in the 70s|newspaper=[[Diario AS]]|first=Agustín|last=Martín|language=es|date=11 May 2020|access-date=12 May 2020}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1949|2020}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] l9ohk3yn3qtlk8h4utv32prxzjhppop Radwa El Aswad 0 229433 1507655 2026-04-20T10:34:58Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Radwa Fadel El Aswad''' (Kiarabu: رضوى فاضل الأسود), alizaliwa mwaka 1974, ni mwandishi, [[riwaya|mwandishi wa riwaya]] na mkosoaji wa fasihi kutoka [[Misri]]. == Maisha ya awali na elimu == Radwa Fadel El Aswad alizaliwa Misri katika eneo la Zeitoun jijini [[Cairo]], tarehe 20 Januari 1974, akiwa mtoto wa kwanza wa mkosoaji, mtafiti na mwandishi wa filamu Fadel El Aswad. Alisoma katika shule ya watawa ya Kikatoliki ''Notre Dame Des Apô...' 1507655 wikitext text/x-wiki '''Radwa Fadel El Aswad''' (Kiarabu: رضوى فاضل الأسود), alizaliwa mwaka 1974, ni mwandishi, [[riwaya|mwandishi wa riwaya]] na mkosoaji wa fasihi kutoka [[Misri]]. == Maisha ya awali na elimu == Radwa Fadel El Aswad alizaliwa Misri katika eneo la Zeitoun jijini [[Cairo]], tarehe 20 Januari 1974, akiwa mtoto wa kwanza wa mkosoaji, mtafiti na mwandishi wa filamu Fadel El Aswad. Alisoma katika shule ya watawa ya Kikatoliki ''Notre Dame Des Apôtres'' kisha akapata Shahada ya Sanaa (Bachelor of Arts) katika Idara ya Kifaransa, [[Chuo Kikuu cha Ain Shams]] mwaka 1996.<ref>{{Cite web |title=Goodreads author profile|url=[https://www.goodreads.com/radwaaswad](https://www.goodreads.com/radwaaswad) | access-date=2022-10-18| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref><ref>{{Cite web |title=Idref.fr|url=[https://www.idref.fr/238724018](https://www.idref.fr/238724018) | access-date=2022-10-18| website=[www.idref.fr](http://www.idref.fr)}}</ref><ref>{{Cite web |title=Abjjad author profile|url=[https://www.abjjad.com/author/1978236928/رضوى-الاسود](https://www.abjjad.com/author/1978236928/رضوى-الاسود) | access-date=2022-10-18| website=[www.abjjad.com](http://www.abjjad.com)}}</ref><ref>{{Cite web |title=Radwa Al-Aswad writes: ‘’I did not plan to write about the Armenians genocide’’ |url=[https://www.maspero.eg/wps/portal/home/radio-and-tv-magazine/culture/details/c97921c4-5bca-4f30-9e58-3ab9d65425c6](https://www.maspero.eg/wps/portal/home/radio-and-tv-magazine/culture/details/c97921c4-5bca-4f30-9e58-3ab9d65425c6) | access-date=2022-10-18| website=[www.maspero.eg](http://www.maspero.eg)}}</ref> == Kazi == Yeye ni mkosoaji huru wa sanaa na fasihi, na amechapisha makala kadhaa<ref>{{Cite web |title=Critic article about rasha adly 2022 novel |url=[https://m.akhbarelyom.com/news/newdetails/3895529/1/رضوى-الأسود-تكتب--أنت-تشرق-أنت-تضىء-سلاس](https://m.akhbarelyom.com/news/newdetails/3895529/1/رضوى-الأسود-تكتب--أنت-تشرق-أنت-تضىء-سلاس) | access-date=2022-10-12| website=m.akhbarelyom.com}}</ref> kuhusu riwaya na vitabu vilivyoshinda tuzo katika magazeti na majarida ya Misri na Kiarabu. == Kazi maarufu == ''Bi-al-ams kuntu mayyitan : ḥikāyah ʻan al-Arman wa-al-Kurd'' | Riwaya <ref>{{Cite web |title=Bi-al-ams kuntu mayyitan: shoroukbookstores|url=[https://www.shoroukbookstores.com/books/view.aspx?id=1996c7fd-71ba-4ac7-91d8-44f843aec940](https://www.shoroukbookstores.com/books/view.aspx?id=1996c7fd-71ba-4ac7-91d8-44f843aec940) | access-date=2022-10-12|website=[www.shoroukbookstores.com](http://www.shoroukbookstores.com)}}</ref> Ilichapishwa mwaka 2020 na Egyptian-Lebanese Publishing House, ikiwa ni hadithi kuhusu Mauaji ya Kimbari ya Waarmenia pamoja na historia ya [[Wakurdi]]. Riwaya hii inaonesha jinsi siasa zinavyoharibu maisha ya watu na dini, na iliteuliwa kuwania Katara Prize for Arabic Novel. <ref>{{Cite web |title=Author profile page|url[https://www.kataranovels.com/novelist/رضوى-فاضل-عبد-السلام-الأسود/](https://www.kataranovels.com/novelist/رضوى-فاضل-عبد-السلام-الأسود/) | access-date=2022-10-12| website=[www.kataranovels.com](http://www.kataranovels.com)}}</ref> Yeye ni mwandishi wa vitabu viwili na riwaya sita, ambapo baadhi zimeangaziwa katika ‘’Housaper’’ | arevelk.am<ref>{{Cite web |title=The novel that hijacked the limelight in the Arab literary community |url=[https://www.arevelk.am/articles/quotbalams-knt-mytaquot-quot-alroay-alty-khtft-aladoaaa-fy-alost-aladby-alaarby](https://www.arevelk.am/articles/quotbalams-knt-mytaquot-quot-alroay-alty-khtft-aladoaaa-fy-alost-aladby-alaarby) |access-date=2022-10-12| website=[www.arevelk.am](http://www.arevelk.am)}}</ref><ref>{{Cite web |title=Love eliminates the differences between Armenians and Kurds |url=[https://www.independentarabia.com/node/202641/ثقافة/الحب-يلغي-الفوارق-بين-الأرمن-والأكراد-ويمحو-صور-القتل](https://www.independentarabia.com/node/202641/ثقافة/الحب-يلغي-الفوارق-بين-الأرمن-والأكراد-ويمحو-صور-القتل) | access-date=2022-10-12| website=[www.independentarabia.com](http://www.independentarabia.com)}}</ref> ni gazeti la kila siku la Kiarabu linalochapishwa Cairo, Misri. Riwaya yake inajulikana kwa simulizi la kihistoria linalohusu Mauaji ya Kimbari ya Waarmenia pamoja na historia ya Wakurdi. == Vitabu == # ''Hafl al-miʼawīyah'' | Riwaya, Bait El-yasmin for publishing, 2010<ref>{{Cite web |title=Hafl al-miʼawīyah|url=[https://www.goodreads.com/book/show/9279162](https://www.goodreads.com/book/show/9279162) | access-date=2022-10-12| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref> # ''Tashābuk'' | Riwaya, Dar alKitab al arabi for publishing, 2013<ref>{{Cite web |title=Tashābuk|url=[https://www.goodreads.com/book/show/17932595](https://www.goodreads.com/book/show/17932595) | access-date=2022-10-12| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref> # ''Kullu Hādhā Al-ṣakhkhab'' | Riwaya, Maqam for publishing, 2015<ref>{{Cite web |title=Kullu Hādhā Al-ṣakhkhab|url=[https://www.goodreads.com/book/show/62808027](https://www.goodreads.com/book/show/62808027) | access-date=2022-10-12| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref> # ''Adyān wa-ṭawāʼif majhūlah : jawhar ghāʼib wa-mafāhīm maghlūṭah'' | Kitabu, Battana for publishing, 2018<ref>{{Cite web |title=Adyān wa-ṭawāʼif majhūlah : jawhar ghāʼib wa-mafāhīm maghlūṭah|url=[https://www.goodreads.com/book/show/43224290](https://www.goodreads.com/book/show/43224290) | access-date=2022-10-12| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref> # ''Zijzāj'' | Riwaya, Nahdet misr for publishing, 2018<ref>{{Cite web |title=Zijzāj|url=[https://www.goodreads.com/book/show/40697480](https://www.goodreads.com/book/show/40697480) | access-date=2022-10-12| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref> # ''Bi-al-ams kuntu mayyitan : ḥikāyah ʻan al-Arman wa-al-Kurd'' | Riwaya, [[Egyptian-Lebanese Publishing House]], 2020<ref>{{Cite web |title=Bi-al-ams kuntu mayyitan : ḥikāyah ʻan al-Arman wa-al-Kurd|url=[https://www.goodreads.com/book/show/50999307](https://www.goodreads.com/book/show/50999307) | access-date=2022-10-12| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref> # ''Sayyid Quṭb : riḥlah bayna ḍifāf usṭūrat al-tanāquḍāt'' | Kitabu Sama for publishing, 2022<ref>{{Cite web |title=Sayyid Quṭb : riḥlah bayna ḍifāf usṭūrat al-tanāquḍāt l|url=[https://www.goodreads.com/book/show/60283034](https://www.goodreads.com/book/show/60283034) | access-date=2022-10-12| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref> # ''Khedāā Wāhed Momken'' | Riwaya, [[Dar Shorouq]], 2022<ref>{{Cite web |title=Khedāā Wāhed Momken|url=[https://www.goodreads.com/book/show/62709967](https://www.goodreads.com/book/show/62709967) | access-date=2022-10-12| website=[www.goodreads.com](http://www.goodreads.com)}}</ref> == Viungo vya nje == *[[https://www.dostor.org/4189190](https://www.dostor.org/4189190) About "Khedāā Wāhed Momken" The novel | Radwa El Aswad writes: ''Men under the weight of mental illness''] *[[https://alarabi.nccal.gov.kw/Home/Article/19127](https://alarabi.nccal.gov.kw/Home/Article/19127) Radwa El Aswad writes: "Elif Shafak and the Sufi philosophy of salvation"] *[[https://www.imarabe.org/fr/boutique/produit/bil-ams-kuntu-mayyitan-hikayat-an-al-arman-wal-kurd-bl-ms-knt-myt-hkyt-n-lkrd-w-l](https://www.imarabe.org/fr/boutique/produit/bil-ams-kuntu-mayyitan-hikayat-an-al-arman-wal-kurd-bl-ms-knt-myt-hkyt-n-lkrd-w-l) Bil-ams kuntu mayyitan : hikâyat an al arman wal kurd | The novel] == Marejeo == {{reflist}} {{Authority control}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1974|}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] 9u45ewcdeva4pyh854fd4b2q62cwxqp Carlos Aguilera 0 229434 1507656 2026-04-20T10:42:55Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Carlos Aguilera Martín''' (alizaliwa [[22 Mei]], [[1969]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]]. Akiwa ameanza kazi yake kama winga wa kulia, alimaliza kazi yake katika klabu yake ya kwanza ya Atlético Madrid akiwa beki wa kulia. Katika kipindi cha karibu miaka 20 ya uchezaji wake, alicheza mechi 375 za La Liga na kufunga mabao 21.<ref name=Raised>{{cite news|url=https://as.com/futbol/2011/05/31/mas_futbol/13...' 1507656 wikitext text/x-wiki '''Carlos Aguilera Martín''' (alizaliwa [[22 Mei]], [[1969]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]]. Akiwa ameanza kazi yake kama winga wa kulia, alimaliza kazi yake katika klabu yake ya kwanza ya Atlético Madrid akiwa beki wa kulia. Katika kipindi cha karibu miaka 20 ya uchezaji wake, alicheza mechi 375 za La Liga na kufunga mabao 21.<ref name=Raised>{{cite news|url=https://as.com/futbol/2011/05/31/mas_futbol/1306823233_850215.html|title=AGUILERA. Se crió y creció en el Atlético|trans-title=AGUILERA. Raised and grown at Atlético|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=31 May 2011|access-date=12 February 2025}}</ref><ref>{{cite news|url=https://as.com/futbol/2004/12/04/mas_futbol/1102145216_850215.html|title=Aguilera cumplirá 450 partidos como rojiblanco|trans-title=Aguilera to celebrate 450 games in red-and-white|newspaper=Diario AS|first=Francisco Javier|last=Díaz|language=es|date=4 December 2004|access-date=12 February 2025}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1969|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 1a3l1k978cvogljjawjagqh2vkd9pax Nemata Majeks-Walker 0 229435 1507657 2026-04-20T10:45:35Z EmmyTsd 68054 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Nemata Majeks-Walker''' (amezaliwa 1946/1947) ni mwanaharakati wa haki za wanawake kutoka Sierra Leone. ==Maisha ya awali na elimu== Majeks-Walker alizaliwa katika familia ya Kiislamu ya Aku Mohammedan katika [[Freetown]], mji mkuu wa [[Sierra Leone]].<ref name="wordpress.com2">{{cite web|url=https://commonwealthwomensvoices.wordpress.com/2009/12/07/nemata-majeks-walker/|title=Nemata Majeks-Walker|author=|date=7 December 2009|website=wordpress.com|acce...' 1507657 wikitext text/x-wiki '''Nemata Majeks-Walker''' (amezaliwa 1946/1947) ni mwanaharakati wa haki za wanawake kutoka Sierra Leone. ==Maisha ya awali na elimu== Majeks-Walker alizaliwa katika familia ya Kiislamu ya Aku Mohammedan katika [[Freetown]], mji mkuu wa [[Sierra Leone]].<ref name="wordpress.com2">{{cite web|url=https://commonwealthwomensvoices.wordpress.com/2009/12/07/nemata-majeks-walker/|title=Nemata Majeks-Walker|author=|date=7 December 2009|website=wordpress.com|access-date=5 November 2017}}</ref> Alikuwa mtoto wa pekee katika familia yao.<ref name="slconcordtimes.com2">{{cite web|url=http://slconcordtimes.com/parliament-approves-dr-nemata-majeks-walker-4-others/|title=Parliament approves Dr. Nemata Majeks- Walker, 4 others|author=|date=|website=slconcordtimes.com|access-date=5 November 2017}}</ref> Mama yake alifariki akiwa na umri wa miaka mitano tu. Baada ya kifo cha mama yake, alilelewa na bibi yake mkubwa pamoja na wanafamilia wengine.<ref name="wordpress.com">{{cite web|url=[https://commonwealthwomensvoices.wordpress.com/2009/12/07/nemata-majeks-walker/|title=Nemata) Majeks-Walker|author=|date=7 December 2009|website=wordpress.com|access-date=5 November 2017}}</ref> Alisoma katika shule mbalimbali ikiwemo Methodist Girls' School, Magburaka Secondary School for Girls iliyopo Mathora, na Annie Walsh Memorial School mjini Freetown.<ref name="wordpress.com" /> Alipata ufadhili wa serikali na akasoma shahada ya kwanza ya Lugha ya Kiingereza na Fasihi katika Fourah Bay College (FBC) mwaka [[1972]]. Baadaye alisomea ualimu na kupata stashahada ya uzamili ya Elimu mwaka 1973.<ref name="wordpress.com" /> Pia alipata shahada ya uzamili (master’s degree) ya English as a Second Language katika University of Illinois at Urbana–Champaign mwaka [[1975]].<ref name="wordpress.com" /> ==Kazi ya kitaaluma== Majeks-Walker alirejea Freetown na kufundisha katika Fourah Bay College na AWMS, akipanda hadi kuwa mwenyekiti mwenza wa Idara ya Kiingereza mwaka 1981, kabla ya kufanya kazi kama afisa wa maendeleo ya mitaala ya Kiingereza katika Institute of Education Freetown.<ref name="wordpress.com"/> Mwaka [[1983]], alipata ufadhili wa Commonwealth Scholarship kwenda kusoma PhD katika elimu ya masafa (distance education) katika University of Surrey, Guildford, Uingereza. Alimaliza PhD yake mwaka [[1986]] na baadaye alifanya kazi kama afisa wa elimu London hadi mwanzoni mwa miaka ya [[1990]].<ref name="wordpress.com" /> Tangu mwaka [[1999]], Majeks-Walker amekuwa mshauri na mwezeshaji/mkufunzi katika maeneo ya jinsia, uongozi, utetezi na siasa. ==Uanaharakati== Mwaka [[2001]], Majeks-Walker alianzisha kundi la 50/50 Group of Sierra Leone, ambalo linalenga kusimamia na kuhamasisha usawa wa kijinsia na haki za wanawake.<ref name="fiftyfiftysierraleone.org2">{{cite web|url=http://fiftyfiftysierraleone.org/the-5050-groups-own-dr-mrs-nemata-majeks-walker-high-fived-as-one-of-the-2015-bbc-inspirational-women-in-the-world/|title=The 50/50 Group's own Dr. Mrs. Nemata Majeks-Walker high-fived as one of the 2015 BBC Inspirational Women in the World. - 50/50 Group of Sierra Leone|author=|date=14 April 2017|website=fiftyfiftysierraleone.org|access-date=5 November 2017}}</ref> Mwezi Julai 2013, Majeks-Walker alikuwa mzungumzaji katika World Justice Forum IV iliyofanyika [[The Hague]], Uholanzi.<ref name="bbc2">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-34745739|title=BBC 100 Women 2015: Who is on the list?|date=17 November 2015|work=BBC News|access-date=17 August 2019|language=en-GB}}</ref> Mwaka [[2015]], alitajwa na BBC kuwa miongoni mwa wanawake 100 bora duniani (''100 Women''). Mwezi Januari 2017, Majeks-Walker aliteuliwa kuwa mwenyekiti wa bodi ya usimamizi wa Teaching Hospital Complex Administration na wabunge wa Sierra Leone kupitia Kamati ya Uteuzi na Huduma za Umma. ==Marejeo== {{reflist}} [[Jamii:Wanawake wa Sierra Leone]] [[Jamii:Wanaharakati wa Sierra Leone]] 1718g1qoe33yblwsm4eopmp0c553zxw Lina Attalah 0 229436 1507658 2026-04-20T10:53:30Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Lina Attalah''' ni mwandishi wa habari na mhusika wa vyombo vya habari kutoka Misri. Attalah ni mmoja wa waanzilishi na mhariri mkuu wa gazeti huru la mtandaoni la Misri linaloitwa ''Mada Masr'', na kabla ya hapo alikuwa mhariri mkuu msaidizi wa ''Egypt Independent'' kabla ya uchapishaji wake wa magazeti kusitishwa mwaka 2013. Yeye ni miongoni mwa watu wanaopigania uhuru wa uandishi wa habari na kupinga vikwazo dhidi ya taarifa huru na za ukweli. Gazet...' 1507658 wikitext text/x-wiki '''Lina Attalah''' ni mwandishi wa habari na mhusika wa vyombo vya habari kutoka Misri. Attalah ni mmoja wa waanzilishi na mhariri mkuu wa gazeti huru la mtandaoni la Misri linaloitwa ''Mada Masr'', na kabla ya hapo alikuwa mhariri mkuu msaidizi wa ''Egypt Independent'' kabla ya uchapishaji wake wa magazeti kusitishwa mwaka 2013. Yeye ni miongoni mwa watu wanaopigania uhuru wa uandishi wa habari na kupinga vikwazo dhidi ya taarifa huru na za ukweli. Gazeti la ''Time (gazeti)|'' lilimtambua kama "Kiongozi wa Kizazi Kipya", likimwita "Mchimbuaji wa Maovu wa Ulimwengu wa Kiarabu" mwaka 2018, na likamjumuisha katika orodha ya ''Time 100'' ya Watu 100 Wenye Ushawishi Mkubwa Zaidi Duniani mwaka 2020. Mwaka 2020, alipokea tuzo ya Knight International Journalism Award kutoka International Center for Journalists.<ref>{{Cite web|date=30 Juni 2020|title=Fareed Zakaria na wanahabari wawili wa kimataifa wapokea tuzo za heshima za uandishi wa habari|url=[https://www.prnewswire.com/news-releases/fareed-zakaria-and-two-international-digital-news-pioneers-to-receive-prestigious-journalism-awards-301085704.html|access-date=3](https://www.prnewswire.com/news-releases/fareed-zakaria-and-two-international-digital-news-pioneers-to-receive-prestigious-journalism-awards-301085704.html|access-date=3) Julai 2020|website=[www.prnewswire.com|language=en](http://www.prnewswire.com|language=en)}}</ref> == Elimu == Attalah ni mhitimu wa United World College of the Adriatic iliyopo Duino, Italia.<ref>{{Cite web|url=[https://www.instagram.com/p/CATPAxaBF-Y/|title=Mhitimu](https://www.instagram.com/p/CATPAxaBF-Y/|title=Mhitimu) wetu wa UWC Adriatic Lina Attalah|website=Instagram|access-date=21 Novemba 2021}}</ref> Baadaye alisoma uandishi wa habari katika [[Chuo Kikuu cha Marekani Cairo]]. == Uandishi wa habari == Uandishi wa Attalah umehusisha matukio muhimu ya Misri, ikiwemo Mapinduzi ya Misri ya 2011. Amechapisha makala katika vyombo mbalimbali kama ''Al-Masry Al-Youm'', ''Cairo Times'', ''The Daily Star'' na ''The Christian Science Monitor', pamoja na kufanya kazi na shirika la habari la Thomson Reuters. Pia alifanya kazi kama mtayarishaji wa redio na mratibu wa kampeni katika BBC World Service Trust mwaka 2005. Attalah alikuwa mhariri mkuu wa ''Egypt Independent'' kabla ya kufungwa kwa toleo lake la magazeti mwaka 2013. Yeye ni mmoja wa waanzilishi na mhariri mkuu wa kwanza wa ''Mada Masr'', gazeti huru la mtandaoni la Misri. === Ukandamizaji === Mwaka 2011, Attalah alikuwa miongoni mwa waandishi wa habari waliopigwa na vikosi vya usalama alipokuwa akiripoti maandamano mjini [[Kairo]].<ref>{{Cite web|url=[https://cpj.org/2011/01/journalists-beaten-websites-blocked-amid-protests.php|title=Waandishi](https://cpj.org/2011/01/journalists-beaten-websites-blocked-amid-protests.php|title=Waandishi) wa habari kupigwa, tovuti kuzuiwa wakati wa maandamano Misri|website=cpj.org|date=26 Januari 2011|access-date=26 Januari 2018}}</ref> Novemba 2019, alizuiliwa kwa muda mfupi na vikosi vya usalama vya Misri baada ya ''[[Mada Masr]]'' kuchapisha makala kuhusu mipango inayomhusu mwana wa rais [[Abdel Fattah el-Sisi]] [[Mahmoud el-Sisi]]. Pia ofisi ya gazeti hilo ilivamiwa na vifaa vya kazi kuchukuliwa na wafanyakazi kuzuiliwa kwa muda. Tarehe 18 Mei 2020, alikamatwa nje ya [[Gereza la Tora]] Kairo akiwa anafanya mahojiano, katika kile kilichoelezwa kama ukandamizaji wa uhuru wa kujieleza wakati wa taarifa za COVID-19.<ref>{{Cite news|last=Michaelson|first=Ruth|date=17 Mei 2020|title=Mhariri wa Misri kuzuiliwa kwa muda katika ukandamizaji wa taarifa za COVID-19|work=The Guardian|url=[https://www.theguardian.com/world/2020/may/17/egyptian-editor-held-in-covid-19-reporting-crackdown}}](https://www.theguardian.com/world/2020/may/17/egyptian-editor-held-in-covid-19-reporting-crackdown}})</ref> Aliachiliwa kwa dhamana baada ya masaa machache.<ref>{{Cite web|title=Mhariri wa Mada Masr aachiwa kwa dhamana|url=[https://www.aljazeera.com/news/2020/05/lina-attalah-egypt-news-outlet-chief-editor-released-bail-200518064954477.html}}](https://www.aljazeera.com/news/2020/05/lina-attalah-egypt-news-outlet-chief-editor-released-bail-200518064954477.html}})</ref> == Mzungumzaji wa hadhara == Attalah ni mzungumzaji wa mara kwa mara katika majukwaa ya kimataifa na amehudhuria matukio kama [[UNESCO]] Siku ya Uhuru wa Vyombo vya Habari Duniani, Storyful Australia, na Jukwaa la Vyombo vya Habari la Kiarabu. == Mitandao ya kijamii == Attalah ni mchangamfu katika mitandao ya kijamii. Kufikia 2022 alikuwa na zaidi ya wafuasi 50,000 katika [[Twitter]].<ref>{{Cite web|url=[https://twitter.com/linaattalah|title=Lina](https://twitter.com/linaattalah|title=Lina) Attalah|access-date=2022-05-11}}</ref> == Tuzo na heshima == Mwaka 2020 alipokea Knight International Journalism Award kutoka International Center for Journalists.<ref>{{Cite web|url=[https://www.icfj.org/news/fareed-zakaria-and-two-international-digital-news-pioneers-receive-prestigious-journalism|title=Tuzo](https://www.icfj.org/news/fareed-zakaria-and-two-international-digital-news-pioneers-receive-prestigious-journalism|title=Tuzo) za kimataifa za uandishi wa habari}}</ref> Pia alitajwa katika orodha ya ''Time'' ya watu 100 wenye ushawishi mkubwa duniani mwaka 2020. Mwaka 2022 alitunukiwa Ordre des Arts et des Lettres daraja la Knight na ubalozi wa Ufaransa mjini Kairo.<ref>{{Cite web|url=[https://www.youtube.com/watch?v=DL16AEUgJ8M|title=Tuzo](https://www.youtube.com/watch?v=DL16AEUgJ8M|title=Tuzo) ya Ordre des Arts et des Lettres kwa Lina Attalah}}</ref> == Maisha ya binafsi == Attalah ni Mkristo.<ref>{{Cite news|url=[http://www.theguardian.com/news/2015/jan/27/-sp-online-newspaper-keeping-press-freedom-alive-egypt|title=Gazeti](http://www.theguardian.com/news/2015/jan/27/-sp-online-newspaper-keeping-press-freedom-alive-egypt|title=Gazeti) la mtandaoni linalolinda uhuru wa vyombo vya habari Misri|date=27 Januari 2015|newspaper=The Guardian}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1983|}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] 5bpp9xhkgtv8t8e8o515otp073lxsgk Koldo Aguirre 0 229437 1507659 2026-04-20T10:55:58Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Luis María Aguirre Vidaurrázaga''' (amezaliwa [[27 Aprili]], [[1939]] – amefariki [[3 Julai]], [[2019]]), anayejulikana kama '''Koldo Aguirre''', alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo na pia alikuwa [[kocha]]. Alikiwakilisha klabu ya Athletic Bilbao kwa muda wa miaka kumi na miwili, akicheza mechi 297 za mashindano na kufunga mabao 61, pamoja na kushinda mataji mawili ya Copa del Rey. == Kazi ya...' 1507659 wikitext text/x-wiki '''Luis María Aguirre Vidaurrázaga''' (amezaliwa [[27 Aprili]], [[1939]] – amefariki [[3 Julai]], [[2019]]), anayejulikana kama '''Koldo Aguirre''', alikuwa mchezaji wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo na pia alikuwa [[kocha]]. Alikiwakilisha klabu ya Athletic Bilbao kwa muda wa miaka kumi na miwili, akicheza mechi 297 za mashindano na kufunga mabao 61, pamoja na kushinda mataji mawili ya Copa del Rey. == Kazi ya klabu == Alizaliwa katika Sondika, Biscay. Aguirre alijiunga na Athletic Bilbao mwaka 1957 akiwa na umri wa miaka 18 akitokea klabu jirani ya CD Getxo, na mara moja akapandishwa kwenye timu ya kwanza. Alifanya mechi yake ya kwanza katika La Liga tarehe [[19 Januari]], [[1958]] katika mchezo wa ugenini uliomalizika kwa kufungwa 2–1 dhidi ya Real Zaragoza. Alimaliza msimu wake wa kwanza wa 1957–58 La Liga akiwa amecheza mechi tatu tu; msimu huo ulihitimishwa kwa ushindi wa Copa del Rey.<ref name=Death>{{cite web|url=https://www.athletic-club.eus/en/news/2019/07/03/fallece-koldo-aguirre-genio-y-figura|title=Death of Koldo Aguirre, genius and figure|publisher=Athletic Bilbao|date=3 July 2019|access-date=4 July 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://blogs.elpais.com/memorias-blanco-negro/2013/09/cuatro-goles-de-aguirre-a-carmelo.html|title=Cuatro goles de Aguirre a Carmelo|trans-title=Four Aguirre goals past Carmelo|newspaper=[[El País]]|first=Alfredo|last=Relaño|language=es|date=22 September 2013|access-date=26 June 2019}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1939|2019}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 5moi6v5g6vzp3rz2v4isaz3or5n2waz Todd Auer 0 229438 1507660 2026-04-20T10:56:26Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Todd Auer''' (Alizaliwa [[Januari 18]], [[1965]]) ni mkufunzi wa [[futiboli ya Marekani]] na [[mchezaji]] wa zamani nchini [[Marekani]].Ambaye kwa sasa ni mratibu wa safu ya ulinzi (defensive coordinator) katika Chuo Kikuu cha Western Colorado.<ref>{{cite web |title=Todd Auer |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AuerTo20.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza kitaaluma kama mlinzi wa nyuma (linebac...' 1507660 wikitext text/x-wiki '''Todd Auer''' (Alizaliwa [[Januari 18]], [[1965]]) ni mkufunzi wa [[futiboli ya Marekani]] na [[mchezaji]] wa zamani nchini [[Marekani]].Ambaye kwa sasa ni mratibu wa safu ya ulinzi (defensive coordinator) katika Chuo Kikuu cha Western Colorado.<ref>{{cite web |title=Todd Auer |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AuerTo20.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza kitaaluma kama mlinzi wa nyuma (linebacker) kwa ''Green Bay Packers'' kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=Todd Auer |url=https://www.nfl.com/ |website=NFL |access-date=2026-04-20}}</ref> Alisajiliwa kama mchezaji ambaye hakuchaguliwa kwenye mchoro (undrafted free agent) baada ya kucheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''Western Illinois Leathernecks''.<ref>{{cite web |title=Todd Auer |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AuerTo20.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alichukuliwa kuwa mmoja wa waratibu bora wa safu ya ulinzi katika NCAA Division 2, kwani safu yake ya ulinzi mara nyingi huwa kati ya 10 bora kitaifa.<ref>{{cite web |title=Todd Auer - Football |url=https://www.western.edu/ |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1965]] [[Jamii:Watu walio hai]] 6vtchcq381t49up993ru26qqgwqjour Nomfundo Moh 0 229439 1507661 2026-04-20T10:59:23Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Nomfundo Ngcobo''' (amezaliwa 18 Julai 2000), anayejulikana kitaaluma kama '''Nomfundo Moh''', ni mwimbaji kutoka Afrika Kusini. Alizaliwa na kukulia Ndwedwe, katika jimbo la KwaZulu-Natal, na alianza kazi yake ya muziki akiwa na umri wa miaka 16 mwaka 2016.<ref>{{cite web|title=Music spotlight beckons for KZN's Nomfundo Moh |url=[https://www.iol.co.za/amp/the-star/news/music-spotlight-beckons-for-kzns-nomfundo-moh-a44c8989-cc40-42f2-b458-f23403f88263|]...' 1507661 wikitext text/x-wiki '''Nomfundo Ngcobo''' (amezaliwa 18 Julai 2000), anayejulikana kitaaluma kama '''Nomfundo Moh''', ni mwimbaji kutoka Afrika Kusini. Alizaliwa na kukulia Ndwedwe, katika jimbo la KwaZulu-Natal, na alianza kazi yake ya muziki akiwa na umri wa miaka 16 mwaka 2016.<ref>{{cite web|title=Music spotlight beckons for KZN's Nomfundo Moh |url=[https://www.iol.co.za/amp/the-star/news/music-spotlight-beckons-for-kzns-nomfundo-moh-a44c8989-cc40-42f2-b458-f23403f88263|](https://www.iol.co.za/amp/the-star/news/music-spotlight-beckons-for-kzns-nomfundo-moh-a44c8989-cc40-42f2-b458-f23403f88263|) publisher=Independent Online | access-date=2022-02-02| date=2021-02-22| first=Mpiletso|last= Motumi}}</ref><ref name="drum">{{cite news|title=Rising star {{!}} Nomfundo Moh on the making of her debut album - 'I want to connect with people through music' {{!}} Drum|url=[https://www.news24.com/amp/drum/celebs/news/rising-star-nomfundo-moh-on-the-making-of-her-debut-album-i-want-to-connect-with-people-through-music-20220112|](https://www.news24.com/amp/drum/celebs/news/rising-star-nomfundo-moh-on-the-making-of-her-debut-album-i-want-to-connect-with-people-through-music-20220112|) publisher=Drum| location= South Africa | language=en| access-date =2022-03-09| date= 2022-01-12| first=Alutho |last=Mbendeni}}</ref> Alipata umaarufu baada ya kutoa wimbo "Lilizela" mwaka 2021, uliopata hadhi ya platini nchini Afrika Kusini.<ref>{{cite web|url=[https://www.pressreader.com/south-africa/daily-news-south-africa/20210610/281874416346705|title=If](https://www.pressreader.com/south-africa/daily-news-south-africa/20210610/281874416346705|title=If) Nomfundo Moh: 'In every song there's a story -PressReader|via=PressReader|access-date =2022-06-14| url-access=subscription|date=2021-06-10}}</ref> Baada ya kusaini mkataba wa kurekodi muziki na Universal Music South Africa, alipata umaarufu zaidi kupitia albamu yake ya kwanza ya studio ''Amagama'' (2022), iliyopata hadhi ya platini kutoka Recording Industry of South Africa (RiSA). Albamu hiyo ilitanguliwa na nyimbo zilizofanikiwa kibiashara kama "Phakade Lami", "Lilizela", na "Umthwalo". == Kazi == Alisoma katika shule ya msingi ya Intaphuka na baadaye kujiunga na Chuo Kikuu cha KwaZulu-Natal akisomea Shahada ya Kazi za Jamii.<ref name="Sunday">{{cite web|title=Nomfundo Moh juggles social work and music |url=[https://sundayworld.co.za/lifestyle/nomfundo-moh-juggles-social-work-and-music/|](https://sundayworld.co.za/lifestyle/nomfundo-moh-juggles-social-work-and-music/|) publisher=Sunday World| date=2021-12-14| access-date=2022-02-02}}</ref><ref name="Witness">{{cite news|location=South Africa | title=Nomfundo Moh gets double platinum plaque for hit song at UKZN graduation {{!}} Witness |url=[https://www.news24.com/amp/witness/news/kzn/nomfundo-moh-gets-double-platinum-plaque-for-hit-song-at-ukzn-graduation-20220515|](https://www.news24.com/amp/witness/news/kzn/nomfundo-moh-gets-double-platinum-plaque-for-hit-song-at-ukzn-graduation-20220515|) publisher=Witness| date=2022-05-16|first= Rajesh |last= Jantilal| access-date=2022-05-16}}</ref> Kazi yake ya awali ya muziki ilianza mwishoni mwa miaka ya 2010 kama msanii mshirikishwa.<ref>{{cite web | url=[https://www.bona.co.za/celebrity/soft-life-with-nomfundo-moh/](https://www.bona.co.za/celebrity/soft-life-with-nomfundo-moh/) | title=Nomfundo Moh is all about the 'Soft Life' | date=25 July 2022 }}</ref> === 2020–2022: ''Amagama'' === Mnamo Septemba 2020, alianza kurekodi albamu yake ya kwanza ya studio.<ref name="Independent">{{cite web|title=Nomfundo Moh follows singles success with album|url=[https://www.iol.co.za/sundayindependent/life/nomfundo-moh-follows-singles-success-with-album-08048a02-2d01-4978-9965-0f5d878aef4c|](https://www.iol.co.za/sundayindependent/life/nomfundo-moh-follows-singles-success-with-album-08048a02-2d01-4978-9965-0f5d878aef4c|) publisher=Independent Online| access-date=2022-02-02|date=2022-01-31|first=Amanda|last=Maliba}}</ref> Mwaka huo huo alisaini mkataba na Universal Music South Africa.<ref name="Sunday" /> Mnamo Februari 2021, aliachia wimbo "Lilizela" kama wimbo kiongozi wa albamu.<ref>{{cite web|date=2022-05-10|title=Nomfundo Moh always believed she was a star : New Frame| work=New Frame |access-date =2022-05-08|url=[https://www.newframe.com/nomfundo-moh-always-believed-she-was-a-star/}}](https://www.newframe.com/nomfundo-moh-always-believed-she-was-a-star/}})</ref> Wimbo huo ulipata hadhi ya platini nchini Afrika Kusini.<ref name="Slikour"/> Baadaye, alitoa nyimbo "Umthwalo" na "Phakade Lami" (akishirikiana na Ami Faku na Sha Sha), ambao ulipata mafanikio makubwa na kufikia hadhi ya mara sita platini nchini humo.<ref name="Slikour"/> Albamu ''Amagama'' ilitolewa rasmi tarehe 28 Januari 2022 na kujumuisha mitindo ya muziki kama R&B, pop ya asili na hip hop. Albamu hiyo ilifika nafasi ya saba kwenye chati za Spotify.<ref>{{cite web|title=New Music Friday: Nomfundo Moh makes her soulful debut [listen] |url=[https://www.thesouthafrican.com/culture/music/new-music-friday-nomfundo-moh-amagama/|](https://www.thesouthafrican.com/culture/music/new-music-friday-nomfundo-moh-amagama/|) date=2022-01-28| access-date=2022-01-30| first=Naledi|last=De Wee| publisher=The South African}}</ref> === 2023–2025: ''Ugcobo'', ''Twenty Four'' === Mnamo 2023, alitoa albamu yake ya pili ''Ugcobo'', ambayo ilipata mafanikio makubwa ya usikilizaji mtandaoni. Mwaka 2024 alitangaza albamu yake ya tatu ''Twenty Four'', iliyotolewa rasmi Agosti 2024. === 2026–sasa: ''Farm Julia'' === Mwisho wa Februari 2026, aliachia wimbo "Uzophumelela" na kutangaza albamu yake ya nne ''Farm Julia'', iliyopangwa kutolewa tarehe 3 Aprili 2026.<ref>{{cite web|title=Nomfundo Moh Release New Single 'Uzophumelele' Ahead Of Her 'Farm Julia' Album |url=[https://slikouronlife.co.za/nomfundo-moh-release-new-single-uzophumelele-ahead-of-her-farm-julia-album/|access-date=2026-03-09|work=Slikouronlife}}](https://slikouronlife.co.za/nomfundo-moh-release-new-single-uzophumelele-ahead-of-her-farm-julia-album/|access-date=2026-03-09|work=Slikouronlife}})</ref> == Biashara == Mnamo Mei 2024, alifungua mgahawa wake uitwao La Mar katika kituo cha ununuzi cha Spruitview, Ekurhuleni.<ref>{{cite web|access-date=2024-07-06|url=[https://www.bona.co.za/entertainment/nomfundo-moh-introduces-la-mar-restaurant/|work=Bona](https://www.bona.co.za/entertainment/nomfundo-moh-introduces-la-mar-restaurant/|work=Bona) Magazine|title=Nomfundo Moh introduces La Mar restaurant|first=Limpho |last=Nonkonyane|date=26 March 2024 }}</ref> == Mtindo wa muziki == Nomfundo Moh anawataja Brenda Fassie, Ami Faku, Simmy, na Amanda Black kama wasanii waliomshawishi katika muziki wake.<ref name="drum"/> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|2000|}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] epjdzr1spuoen87h0w8mv62v7jmzped Steve Avila 0 229440 1507662 2026-04-20T10:59:40Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Steve Avila''' (Alizaliwa [[Oktoba 16]], [[1999]]) ni [[mchezaji]] wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] .Aliyecheza nafasi ya mlinzi wa safu ya mashambulizi (offensive lineman) kwa timu ya ''Los Angeles Rams'' kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=Steve Avila |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AvilSt00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''TCU Horned Fr...' 1507662 wikitext text/x-wiki '''Steve Avila''' (Alizaliwa [[Oktoba 16]], [[1999]]) ni [[mchezaji]] wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] .Aliyecheza nafasi ya mlinzi wa safu ya mashambulizi (offensive lineman) kwa timu ya ''Los Angeles Rams'' kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=Steve Avila |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AvilSt00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''TCU Horned Frogs'', na alichaguliwa na Rams katika raundi ya pili ya mchoro wa NFL mwaka [[2023]] kwa nafasi ya 36 kwa jumla.<ref>{{cite web |title=Rams select TCU G Steve Avila with 36th pick in 2023 NFL Draft |url=https://www.therams.com/ |website=TheRams.com |access-date=2026-04-20}}</ref> Avila alitunukiwa kuwa ''All-American'' wa maafikiano (consensus All-American) mwaka [[2022]], alikuwa mwanafunzi wa mwisho katika tuzo ya ''Outland Trophy'', na alichaguliwa kwenye timu ya kwanza ya ''All-Big 12'' kwa misimu miwili mfululizo.<ref>{{cite web |title=Steve Avila - Football - TCU Athletics |url=https://gofrogs.com/ |access-date=2026-04-20}}</ref> Mwaka wake wa kwanza (rookie), alianza mechi zote 17 za msimu wa kawaida na mechi moja ya msimu wa nyongeza (postseason), na alikuwa mchezaji pekee wa Rams aliyecheza kila mzunguko (snap) kwenye safu ya mashambulizi.<ref>{{cite web |title=Steve Avila was the only Rams player to play every snap this season |url=https://theramswire.usatoday.com/ |website=Rams Wire |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1999]] [[Jamii:Watu walio hai]] 8xjzb0eo3pafxfqj1o2g6ahps4paxwh 1507663 1507662 2026-04-20T11:00:06Z Ally0111 85292 1507663 wikitext text/x-wiki '''Esteban "Steve" Avila''' (Alizaliwa [[Oktoba 16]], [[1999]]) ni [[mchezaji]] wa [[futiboli ya Marekani]] nchini [[Marekani]] .Aliyecheza nafasi ya mlinzi wa safu ya mashambulizi (offensive lineman) kwa timu ya ''Los Angeles Rams'' kwenye Ligi ya NFL.<ref>{{cite web |title=Steve Avila |url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AvilSt00.htm |website=Pro Football Reference |access-date=2026-04-20}}</ref> Alicheza futiboli ya chuo kikuu kwa ''TCU Horned Frogs'', na alichaguliwa na Rams katika raundi ya pili ya mchoro wa NFL mwaka [[2023]] kwa nafasi ya 36 kwa jumla.<ref>{{cite web |title=Rams select TCU G Steve Avila with 36th pick in 2023 NFL Draft |url=https://www.therams.com/ |website=TheRams.com |access-date=2026-04-20}}</ref> Avila alitunukiwa kuwa ''All-American'' wa maafikiano (consensus All-American) mwaka [[2022]], alikuwa mwanafunzi wa mwisho katika tuzo ya ''Outland Trophy'', na alichaguliwa kwenye timu ya kwanza ya ''All-Big 12'' kwa misimu miwili mfululizo.<ref>{{cite web |title=Steve Avila - Football - TCU Athletics |url=https://gofrogs.com/ |access-date=2026-04-20}}</ref> Mwaka wake wa kwanza (rookie), alianza mechi zote 17 za msimu wa kawaida na mechi moja ya msimu wa nyongeza (postseason), na alikuwa mchezaji pekee wa Rams aliyecheza kila mzunguko (snap) kwenye safu ya mashambulizi.<ref>{{cite web |title=Steve Avila was the only Rams player to play every snap this season |url=https://theramswire.usatoday.com/ |website=Rams Wire |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wachezaji wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1999]] [[Jamii:Watu walio hai]] tad60bfhv73yufu0at1s6nmx5vwrjc3 Martha Rivers Ingram 0 229441 1507664 2026-04-20T11:03:32Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Martha Robinson Rivers Ingram''' (Alizaliwa [[Agosti 20]], [[1935]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Martha Ingram |url=https://www.forbes.com/profile/martha-ingram/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Mwaka [[1995]], Ingram alirithi kiti cha mumewe kama mwenyekiti na afisa mkuu mtendaji wa ''Ingram Industries'', moja ya makampuni makubwa ya kibinafsi nchini Marekani.<ref>{{cite web |tit...' 1507664 wikitext text/x-wiki '''Martha Robinson Rivers Ingram''' (Alizaliwa [[Agosti 20]], [[1935]]) ni [[mfanyabiashara]] bilionea na mfadhili nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Martha Ingram |url=https://www.forbes.com/profile/martha-ingram/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Mwaka [[1995]], Ingram alirithi kiti cha mumewe kama mwenyekiti na afisa mkuu mtendaji wa ''Ingram Industries'', moja ya makampuni makubwa ya kibinafsi nchini Marekani.<ref>{{cite web |title=Martha Ingram |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |website=Bloomberg |access-date=2026-04-20}}</ref> Yeye ni mwandishi mwenza wa vitabu vitatu, ikiwemo wasifu mbili na historia ya sanaa za maonyesho huko [[Nashville, Tennessee]].<ref>{{cite web |title=Martha Ingram |url=https://www.forbes.com/profile/martha-ingram/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1935]] [[Jamii:Watu walio hai]] b8kypuyry4hcaku9ldfxhrs8gyyn1uw Rehab Bassam 0 229442 1507665 2026-04-20T11:06:02Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Rehab Bassam''' ni mwanablogu kutoka Misri ambaye alipata umaarufu mwaka 2008 baada ya [[Dar al Shorouk]], mojawapo ya mashirika makubwa ya uchapishaji nchini Misri, kuchapisha mkusanyiko wa machapisho yake ya blogu katika mfumo wa kitabu. Ameendelea kublogu tangu Novemba 2004. == Wasifu == Rehab Bassam ni mhitimu wa [[Kitivo cha Sanaa]] (''Kolleyyat al Aadaab'') akiwa amebobea katika [[lugha ya Kiingereza]]. Alianza kublogu mwaka 2004 kama “changam...' 1507665 wikitext text/x-wiki '''Rehab Bassam''' ni mwanablogu kutoka Misri ambaye alipata umaarufu mwaka 2008 baada ya [[Dar al Shorouk]], mojawapo ya mashirika makubwa ya uchapishaji nchini Misri, kuchapisha mkusanyiko wa machapisho yake ya blogu katika mfumo wa kitabu. Ameendelea kublogu tangu Novemba 2004. == Wasifu == Rehab Bassam ni mhitimu wa [[Kitivo cha Sanaa]] (''Kolleyyat al Aadaab'') akiwa amebobea katika [[lugha ya Kiingereza]]. Alianza kublogu mwaka 2004 kama “changamoto”, kwa maneno yake mwenyewe, baada ya rafiki yake kumcheka mtandaoni kwa kutokuwa na blogu. Baada ya kuona blogu ya rafiki yake, alielewa kuwa blogu ni sehemu ya mtu kuandika kuhusu maisha yake ya kila siku, na akaamua kwamba naye anaweza kufanya hivyo. Siku hiyo hiyo alianzisha blogu yake. Kama mtu aliyekuwa akiandika kwa Kiingereza, machapisho yake ya mwanzo yalikuwa kwa lugha hiyo, lakini baadaye—kwa haraka—alianza kuandika kwa Kiarabu kufikia Septemba 2004. Bassam amewahi kufanya kazi katika utafiti wa masoko, uandishi wa matangazo (copywriting), uhariri, tafsiri, na pia katika uchapishaji wa vitabu vya watoto.<ref>[[http://www.shorouk.com/kids/books/book_details.asp?book_id=439&book=1](http://www.shorouk.com/kids/books/book_details.asp?book_id=439&book=1) Dar El Shorouk – vitabu vya watoto]</ref><ref>[[http://www.dailystaregypt.com/article.aspx?ArticleID=11872](http://www.dailystaregypt.com/article.aspx?ArticleID=11872) Daily News Egypt]</ref> == Blogu == Mwaka 2004, Bassam aliingia katika jamii ya blogu za Misri ambayo ilikuwa bado changa wakati huo kupitia blogu yake iitwayo ''Hawadeet'' (neno la lahaja ya Kimisri linalomaanisha “hadithi”), akitumia jina la mtandaoni ''Hadouta'' (“hadithi ndogo”). Blogu yake ilipata umaarufu unaokua polepole. Uandishi wake—ambao unajumuisha hadithi na maandishi ya maisha ya kila siku—umeelezwa na wakosoaji wa ndani kuwa “unavutia, unachekesha na wenye mvuto kutoka kwa vyanzo mbalimbali vya ushawishi”,<ref>{{Cite web|url=[http://www.yallabina.com/Events/EventInfo.aspx?EID=1105&T=2&CityId=1|title=Yallabina](http://www.yallabina.com/Events/EventInfo.aspx?EID=1105&T=2&CityId=1|title=Yallabina) – Mwandishi mwanablogu aliyevaa waridi}}</ref> “wa moja kwa moja”, wenye “uwezo mkubwa wa kifasihi”, “ulioandikwa kwa mtindo mzuri”,na “unaovutia sana”. == Kazi == * ''Rice Pudding for Two'' (2008) — ''Arz bil-Laban li Shakhsayn'' == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1977|}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] ahzc3t3yyr74rml6bu2s6jxapbhihju Sebastián Alabanda 0 229443 1507666 2026-04-20T11:08:55Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Sebastián Alabanda Fernández''' (amezaliwa [[31 Oktoba]], [[1950]] – amefariki [[10 Juni]], [[2014]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo.<ref name=ABC>{{cite news|url=https://sevilla.abc.es/andalucia/cordoba/sevi-diez-cordobeses-mas-partidos-primera-201602160806_noticia.html|title=Los diez cordobeses con más partidos en Primera|trans-title=The ten native from Córdoba with more m...' 1507666 wikitext text/x-wiki '''Sebastián Alabanda Fernández''' (amezaliwa [[31 Oktoba]], [[1950]] – amefariki [[10 Juni]], [[2014]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo.<ref name=ABC>{{cite news|url=https://sevilla.abc.es/andalucia/cordoba/sevi-diez-cordobeses-mas-partidos-primera-201602160806_noticia.html|title=Los diez cordobeses con más partidos en Primera|trans-title=The ten native from Córdoba with more matches in ''Primera''|newspaper=[[ABC (newspaper)|ABC]]|first=Álvaro|last=Vega|language=es|date=16 February 2016|access-date=20 January 2022}}</ref> == Kazi ya klabu == Alizaliwa katika Posadas, Province of Córdoba. Alabanda alitumia misimu yake nane ya kwanza kama mchezaji wa kiwango cha juu katika klabu ya Real Betis.<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/sevilla/abc.sevilla/1970/07/28/035.html|title=El Betis comenzó ayer sus entrenamientos|trans-title=Betis started training yesterday|newspaper=ABC|language=es|date=28 July 1970|access-date=10 February 2016}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1950|2014}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 6o367naf9i5vil6fcpaszvf8a8rfvsn E. Bronson Ingram II 0 229444 1507667 2026-04-20T11:09:45Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''E. Bronson Ingram II''' (Alizaliwa [[1931]] – Alifariki [[1995]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea na mtendaji wa biashara nchini [[Marekani]].<ref name="encyclopedia">[http://tennesseeencyclopedia.net/entry.php?rec=685 Tennessee Encyclopedia]</ref> Alihudumu kama mwenyekiti wa ''Ingram Industries'' kuanzia mwaka [[1963]] hadi [[1995]].<ref name="nytimes">Leslie Eaton, 'E. Bronson Ingram, Who Built Family Concern Into Giant, 63', in ''The New Yo...' 1507667 wikitext text/x-wiki '''E. Bronson Ingram II''' (Alizaliwa [[1931]] – Alifariki [[1995]]) alikuwa [[mfanyabiashara]] bilionea na mtendaji wa biashara nchini [[Marekani]].<ref name="encyclopedia">[http://tennesseeencyclopedia.net/entry.php?rec=685 Tennessee Encyclopedia]</ref> Alihudumu kama mwenyekiti wa ''Ingram Industries'' kuanzia mwaka [[1963]] hadi [[1995]].<ref name="nytimes">Leslie Eaton, 'E. Bronson Ingram, Who Built Family Concern Into Giant, 63', in ''[[The New York Times]]'', June 21, 1995 [https://www.nytimes.com/1995/06/21/obituaries/e-bronson-ingram-who-built-family-concern-into-giant-63.html]</ref> Alikuwa mkurugenzi na mwanahisa mkubwa wa ''Weyerhaeuser''.<ref name="center">Cythia Manley, 'Cancer Center helps carry on E. Bronson Ingram's legacy', in ''Reporter'', [http://www.mc.vanderbilt.edu/reporter/index.html?ID=784] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305015404/http://www.mc.vanderbilt.edu/reporter/index.html?ID=784 |date=2016-03-05 }}</ref> Alihukumiwa lakini akaachiliwa huru kwa mashitaka ya ufisadi kuhusu mpango wa maji taka huko [[Chicago]] katika miaka ya 1970.<ref name="latimes">'E. Bronson Ingram; Ran Oil and Barge Firm', in ''[[Los Angeles Times]]'', June 22, 1995 [https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-06-22-mn-16049-story.html]</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1931]] [[Jamii:Waliofariki 1995]] 9eklgvqd2yl1i0mn1a7bx2ly1mt9sc7 Mansoura Ez-Eldin 0 229445 1507668 2026-04-20T11:11:19Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mansoura Ez-Eldin''' alizaliwa 1976) ni mwandishi wa riwaya na mwanahabari kutoka Misri. == Wasifu == Mansoura Ez-Eldin alizaliwa katika eneo la Delta nchini Misri mwaka 1976. Alisoma uandishi wa habari katika Kitivo cha Habari, [[Chuo Kikuu cha Cairo]], na alihitimu mwaka 1988, kisha akaanza kuchapisha hadithi fupi katika magazeti na majarida mbalimbali.<ref>{{Cite web|title=Mansoura Ez-Eldin - Wachangiaji|url=[https://www.banipal.co.uk/contributors/...' 1507668 wikitext text/x-wiki '''Mansoura Ez-Eldin''' alizaliwa 1976) ni mwandishi wa riwaya na mwanahabari kutoka Misri. == Wasifu == Mansoura Ez-Eldin alizaliwa katika eneo la Delta nchini Misri mwaka 1976. Alisoma uandishi wa habari katika Kitivo cha Habari, [[Chuo Kikuu cha Cairo]], na alihitimu mwaka 1988, kisha akaanza kuchapisha hadithi fupi katika magazeti na majarida mbalimbali.<ref>{{Cite web|title=Mansoura Ez-Eldin - Wachangiaji|url=[https://www.banipal.co.uk/contributors/contributor.cfm?contributor_id=58}}](https://www.banipal.co.uk/contributors/contributor.cfm?contributor_id=58}})</ref> Kwa sasa ni naibu mhariri mkuu wa jarida la kitamaduni la kila wiki linaloitwa ''Akhbar Al-Adab'' Kazi zake pia zimechapishwa katika vyombo vya kimataifa kama vile ''The New York Times''.<ref>{{Cite news|title=Maoni: Siku na Mapinduzi|work=The New York Times}}</ref> == Kazi ya uandishi == Ez-Eldin alichapisha mkusanyiko wake wa kwanza wa hadithi fupi ulioitwa ''Shaken Light'' mwaka 2001. Baada ya hapo alichapisha makusanyo mengine mawili ya hadithi fupi na riwaya sita. Kazi zake zimetafsiriwa katika lugha mbalimbali, ikiwemo Kiingereza, Kijerumani na Kiitaliano. Riwaya yake ''Maryam’s Maze'' ilitafsiriwa na kuchapishwa na American University in Cairo Press mwaka 2007. == Tuzo na heshima == Alishinda tuzo katika Maonesho ya Vitabu ya Kimataifa ya Cairo mwaka 2014 kwa riwaya ''Towards Madness'', na pia alitunukiwa katika Maonesho ya Vitabu ya Sharjah kwa kazi ''Emerald Mountain'' mwaka huo huo.<ref>{{Cite web|title=Tuzo za Mansoura Ez Eldin}}</ref> Riwaya yake ya pili ''Beyond Paradise'' ilichaguliwa kuingia fainali ya International Prize for Arabic Fiction mwaka 2010, akiwa mwandishi wa kike mdogo zaidi kufika hatua hiyo na wa kwanza kutoka Misri kufanya hivyo. Mwaka 2009, alichaguliwa katika mpango wa Beirut39 kama mmoja wa waandishi 39 bora wa Kiarabu walio chini ya umri wa miaka 40. == Bibliografia iliyochaguliwa == * ''Shaken Light'' (hadithi fupi, 2001) * ''Mariam's Maze'' (riwaya, 2004) * ''Beyond Paradise'' (riwaya, 2009) * ''Towards Madness'' (hadithi fupi, 2013) * ''Emerald Mountain'' (riwaya, 2014) * ''Shadow Play'' (riwaya, 2017) * ''Shelter of Absence'' (hadithi fupi, 2018) * ''The Orchards of Basra'' (riwaya, 2020) * ''Disappearance Atlas'' (riwaya, 2021) == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1976|}} [[Jamii:Waandishi wa Misri]] [[Jamii:Wasanii wa Misri]] kob75a5hft4dv226mdb9y2992pebajj Mike Ilitch 0 229446 1507669 2026-04-20T11:13:30Z Ally0111 85292 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mike Ilitch''' (Alizaliwa [[Julai 20]], [[1929]] – Alifariki [[Februari 10]], [[2017]]), aliyejulikana pia kama "Mr. I", alikuwa [[mjasiriamali]] na mwenye mgahawa nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Mike Ilitch |url=https://www.forbes.com/profile/mike-ilitch/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Alianzisha ''Little Caesars'' mwaka [[1959]] na baadaye akamiliki timu mbili za michezo za Detroit: ''Detroit Red Wings'' ([[1982]]–2017)...' 1507669 wikitext text/x-wiki '''Mike Ilitch''' (Alizaliwa [[Julai 20]], [[1929]] – Alifariki [[Februari 10]], [[2017]]), aliyejulikana pia kama "Mr. I", alikuwa [[mjasiriamali]] na mwenye mgahawa nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Mike Ilitch |url=https://www.forbes.com/profile/mike-ilitch/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Alianzisha ''Little Caesars'' mwaka [[1959]] na baadaye akamiliki timu mbili za michezo za Detroit: ''Detroit Red Wings'' ([[1982]]–2017) ya National Hockey League (NHL) na ''Detroit Tigers'' ([[1992]]–2017) ya Major League Baseball (MLB).<ref>{{cite web |title=Mike Ilitch |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1929]] [[Jamii:Waliofariki 2017]] bc7pv6or098b0dbyzqe2flj4vyutvzd 1507670 1507669 2026-04-20T11:14:29Z Ally0111 85292 1507670 wikitext text/x-wiki '''Michael Ilitch Sr.''' (Alizaliwa [[Julai 20]], [[1929]] – Alifariki [[Februari 10]], [[2017]]), aliyejulikana pia kama '''"Mr. I"''', alikuwa [[mjasiriamali]] na mwenye mgahawa nchini [[Marekani]].<ref>{{cite web |title=Mike Ilitch |url=https://www.forbes.com/profile/mike-ilitch/ |website=Forbes |access-date=2026-04-20}}</ref> Alianzisha ''Little Caesars'' mwaka [[1959]] na baadaye akamiliki timu mbili za michezo za Detroit: ''Detroit Red Wings'' ([[1982]]–2017) ya National Hockey League (NHL) na ''Detroit Tigers'' ([[1992]]–2017) ya Major League Baseball (MLB).<ref>{{cite web |title=Mike Ilitch |url=https://www.britannica.com/ |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-04-20}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Wafanyabiashara wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1929]] [[Jamii:Waliofariki 2017]] p26v9skm6i2h7u0486dmbq7l9v88jyy David Albelda 0 229447 1507671 2026-04-20T11:19:07Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''David Albelda Aliqués''' (alizaliwa [[1 Septemba]], [[1977]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo mkabaji.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/spain/squad/newsid_1985000/1985221.stm|title=David Albelda|publisher=[[BBC Sport]]|date=29 May 2002|access-date=31 December 2012}}</ref> Kwa sasa ni kocha wa Villarreal CF B. Alicheza zaidi katika k...' 1507671 wikitext text/x-wiki '''David Albelda Aliqués''' (alizaliwa [[1 Septemba]], [[1977]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo mkabaji.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/spain/squad/newsid_1985000/1985221.stm|title=David Albelda|publisher=[[BBC Sport]]|date=29 May 2002|access-date=31 December 2012}}</ref> Kwa sasa ni kocha wa Villarreal CF B. Alicheza zaidi katika klabu ya Valencia CF katika kipindi chake cha miaka 18 ya uchezaji wa kiwango cha juu, ambapo alikuwa nahodha wa timu kwa zaidi ya muongo mmoja na alicheza jumla ya mechi 480 za mashindano.<ref>{{cite news|url=http://futbol.as.com/futbol/2013/05/26/primera/1369538068_669226.html|title=La noche del dorsal '6': de Puchades a David Albelda|trans-title=The night of the number '6': from Puchades to David Albelda|newspaper=[[Diario AS]]|first=Conrado|last=Valle|language=es|date=26 May 2013|access-date=12 June 2013}}</ref><ref name=BBC>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/3724215.stm|title=Valencia 2–0 Marseille|publisher=BBC Sport|date=19 May 2004|access-date=26 June 2016}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1977|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 2ut3ccyiy88ziipfvnm78spp9g84uxw Msaki 0 229448 1507672 2026-04-20T11:19:31Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Asanda Lusaseni Mvana'''<ref name="bill">{{cite news|title= South African Singer-Songwriter Msaki Spreads Her Wings With Angelic Voice on Billboard Live At-Home |url= [https://www.billboard.com/articles/news/9388519/msaki-live-at-home-performance/](https://www.billboard.com/articles/news/9388519/msaki-live-at-home-performance/) |access-date=19 October 2021|publisher = billboard.com}}</ref> (amezaliwa tarehe 31 Desemba 1988), anayejulikana kitaaluma kama...' 1507672 wikitext text/x-wiki '''Asanda Lusaseni Mvana'''<ref name="bill">{{cite news|title= South African Singer-Songwriter Msaki Spreads Her Wings With Angelic Voice on Billboard Live At-Home |url= [https://www.billboard.com/articles/news/9388519/msaki-live-at-home-performance/](https://www.billboard.com/articles/news/9388519/msaki-live-at-home-performance/) |access-date=19 October 2021|publisher = billboard.com}}</ref> (amezaliwa tarehe 31 Desemba 1988), anayejulikana kitaaluma kama '''Msaki''', ni mtunzi wa muziki, mwimbaji na mwandishi wa nyimbo kutoka Afrika Kusini. Alizaliwa na kukulia katika East London, na tangu utotoni alijihusisha na shughuli za muziki. Alianza rasmi taaluma yake ya muziki mwaka 2008 akiwa na umri wa miaka 20 alipokuwa mwanachama wa bendi ya muziki wa rock mbadala wakati akisoma chuoni.<ref>{{cite news|title= Msaki on Afternoon Express |url= [https://afternoonexpress.co.za/guests/msaki/5145](https://afternoonexpress.co.za/guests/msaki/5145) |access-date=19 October 2021|publisher =afternoonexpress.co.za}}</ref> Alitoa EP yake ya kwanza ''Nal'ithemba'' (2013) pamoja na albamu yake ya kwanza ya studio ''Zaneliza: How The Water Moves'' (2016), iliyoteuliwa katika kipengele cha Best Adult Contemporary Album. == Maisha ya awali == Asanda Lusaseni Mvana alizaliwa mwaka 1988 mjini East London, Eastern Cape.<ref name="bill" /> Baba yake alikuwa DJ na bibi yake alikuwa mtunzi wa muziki.<ref>{{cite web|title=5 minutes with Msaki |url=[https://www.sowetanlive.co.za/s-mag/2019-04-29-5-minutes-with-msaki/|](https://www.sowetanlive.co.za/s-mag/2019-04-29-5-minutes-with-msaki/|) publisher=SowetanLIVE| access-date=2022-01-20| first=Thabile| last=Mokone|date=2019-04-29}}</ref> Alisoma katika shule ya sekondari ya Cathcart na baadaye Nelson Mandela University, kabla ya kuacha masomo baada ya mwaka mmoja.<ref name="LIVE" /> Kisha alijiunga na [[Rhodes University]] ambako alipata shahada ya uzamili ya Master of Fine Arts.<ref name="LIVE">{{cite web|title=Msaki takes long walk to stardom |url=[https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2019-05-10-msaki-takes-long-walk-to-stardom/|first=](https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2019-05-10-msaki-takes-long-walk-to-stardom/|first=) Emmanuel| last=Tjiya|work=Sowetan LIVE|access-date=10 May 2019}}</ref> Mwaka 2008 alijiunga na kundi la muziki wa rock mbadala The Patience lililokuwa East London na pia bendi ya majaribio ya kielektroniki Johnny Cradle iliyokuwa Cape Town.<ref name="showme">{{cite web|title=Asanda Msaki Mvana, the angel-voiced songstress {{!}} East London |url=[https://showme.co.za/east-london/lifestyle/asanda-msaki-mvana-the-angel-voiced-songstress/|](https://showme.co.za/east-london/lifestyle/asanda-msaki-mvana-the-angel-voiced-songstress/|) website=showme.co.za}}</ref> Mwaka uliofuata (2009), alikuwa mpiga gitaa na mwimbaji kiongozi katika duo ya Kate and I iliyoundwa Grahamstown. Mwaka 2012, Msaki alihudhuria shule ya muziki huko North Carolina, Marekani. == Kazi ya muziki == Alianzisha lebo yake binafsi ya muziki, One Shushu Day Artistry, na kutoa EP yake ya kwanza ''Nal'ithemba'' mwaka 2013 iliyotayarishwa na Cobus Van Dyk.<ref>{{cite news|title=Msaki the musician to play a gig in Gugs {{!}} News24|url=[https://www.news24.com/news24/msaki-the-musician-to-play-a-gig-in-gugs-20180404|access-date=5](https://www.news24.com/news24/msaki-the-musician-to-play-a-gig-in-gugs-20180404|access-date=5) April 2018|location=South Africa|publisher =News24}}</ref> Mwaka 2016, alishinda tuzo ya Ovation katika tamasha la 7th Standard Bank Ovation Awards na pia tuzo ya dhahabu nafasi ya kwanza katika Cape Town Fringe.<ref>{{cite web|title=Standard Bank Ovations winners 2016|url=[https://m.bizcommunity.com/Article/196/477/147696.html|access-date=11](https://m.bizcommunity.com/Article/196/477/147696.html|access-date=11) July 2016|publisher=BizCommunity}}</ref> Wimbo wake "Imfama Ziyabona" ulitolewa mwaka 2016 na ukaingia kwenye chati za Metro FM kwa wiki 19 mfululizo.<ref>{{cite web|title=Msaki: Music helps me sort through the joy and mess of life – The Citizen| publisher= The Citizen| access-date=2022-05-12|url=[https://www.citizen.co.za/entertainment/celebrity-news/msaki-music-helps-me-sort-through-the-joy-and-mess-of-life/|first=Vhahangwele](https://www.citizen.co.za/entertainment/celebrity-news/msaki-music-helps-me-sort-through-the-joy-and-mess-of-life/|first=Vhahangwele) |last=Nemakonde|date=2016-09-24}}</ref> Mwezi Juni 2017, alitoa albamu yake ya kwanza ''Zaneliza: How The Water Moves'' nchini Afrika Kusini.<ref>{{cite web|title=Msaki & The Golden Circle {{!}} Music In Africa|date=May 30, 2017 |url=[https://www.musicinafrica.net/gig-guide/msaki-golden-circle|publisher=Music](https://www.musicinafrica.net/gig-guide/msaki-golden-circle|publisher=Music) In Africa|access-date=3 July 2017}}</ref> Albamu hiyo ilitayarishwa kwa ushirikiano na Nduduzo Makhathini.<ref>{{cite web|title=Interview: Exploring Msaki's Genre-Defying Voice - OkayAfrica|url=[https://www.okayafrica.com/south-african-music-msaki-interview/|publisher=OkayAfrica|first=Nadia|last=](https://www.okayafrica.com/south-african-music-msaki-interview/|publisher=OkayAfrica|first=Nadia|last=) Neophytou|access-date=8 October 2020}}</ref> Iliitangaza zaidi albamu hiyo, alitumbuiza katika National Arts Festival. Katika hafla ya 23 ya South African Music Awards, albamu hiyo iliteuliwa kwa Best Adult Contemporary Album. Alishirikiana na DJ wa Afrika Kusini Prince Kaybee katika wimbo "Fetch Your Life" uliotolewa tarehe 8 Februari 2019, ambao ulifika namba moja kwenye chati za iTunes Dance.<ref>{{cite web|title=Prince Kaybee's Fetch Your Life, featuring Msaki, tops iTunes Charts – JustNje |url=[https://justnje.com/prince-kaybees-fetch-your-life-featuring-msaki-tops-itunes-charts/|date=2019-02-08|website=JustNje|](https://justnje.com/prince-kaybees-fetch-your-life-featuring-msaki-tops-itunes-charts/|date=2019-02-08|website=JustNje|) access-date=2022-02-22}}</ref> Mwezi Novemba 2019, alitoa wimbo "Pearls To Swine" akimshirikisha TRESOR na Kid X, ulioteuliwa kwa Best Produced Video.<ref>{{cite web|title=Watch! Msaki Set To Release New Visuals "Pearls To Swine" Ft Tresor & Kid X - SA Music Magazine|url=[https://samusicmag.co.za/2019/11/watch-msaki-set-to-release-new-visuals-pearls-to-swine-ft-tressor-kid-x/amp/|publisher=SA](https://samusicmag.co.za/2019/11/watch-msaki-set-to-release-new-visuals-pearls-to-swine-ft-tressor-kid-x/amp/|publisher=SA) Music Magazine|access-date=November 4, 2019}}</ref> Mwaka 2021 alishiriki katika albamu ya mkusanyiko ''Rhythms of Zamunda (Music Inspired By: Coming 2 America)''.<ref>{{cite web |title=Def Jam Recordings & Def Jam Africa Present Rhythms Of Zamunda: Music Inspired By Coming 2 America Arriving March 5th |url=[https://www.defjam.com/def-jam-recordings-def-jam-africa-present-rhythms-of-zamunda-music-inspired-by-coming-2-america-arriving-march-5th/#/](https://www.defjam.com/def-jam-recordings-def-jam-africa-present-rhythms-of-zamunda-music-inspired-by-coming-2-america-arriving-march-5th/#/) |website=[www.defjam.com](http://www.defjam.com) |access-date=July 27, 2024}}</ref> Tarehe 19 Novemba 2021 alitoa mradi wake wa albamu mbili ''Platinumb Heart''.<ref>{{cite web|title=Msaki Releases Highly Anticipated Double Album|first=Akshay |last=Bhanawat |date=2021-11-19| access-date =2021-11-19 |url=[https://themusicessentials.com/amp/music/msaki-platinumb-heart-beating-platinumb-heart-open/|](https://themusicessentials.com/amp/music/msaki-platinumb-heart-beating-platinumb-heart-open/|) publisher =THE – Music Essentials}}</ref> Mnamo 2023 alitoa albamu ya pamoja ''Synthetic Hearts'' akiwa na Tubatsi Moloi.<ref>{{cite web | url=[https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-msaki-and-tubatsi-moloi-release-joint-album-synthetic-hearts](https://www.musicinafrica.net/magazine/sa-msaki-and-tubatsi-moloi-release-joint-album-synthetic-hearts) | title=SA: Msaki and Tubatsi Moloi release joint album Synthetic Hearts | date=March 14, 2023 }}</ref> Pia alishirikiana na Sun-El Musician katika wimbo "Amandla" uliotolewa mwaka 2023.<ref>{{cite web|title=Sun-El on collab with Msaki|url=[https://www.snl24.com/drum/celebs/news/sun-el-on-collab-with-msaki-i-wanted-to-support-my-best-friend-through-a-hard-time-she-was-going-through-20231103|date=2023-11-03}}](https://www.snl24.com/drum/celebs/news/sun-el-on-collab-with-msaki-i-wanted-to-support-my-best-friend-through-a-hard-time-she-was-going-through-20231103|date=2023-11-03}})</ref> Mnamo 2026, alitoa EP ya pamoja ''Entropy'' akiwa na [[Jesse Clegg]].<ref>{{cite news|url=[https://www.ewn.co.za/2026/02/28/born-from-deep-friendship-and-loss-jesse-clegg-and-msaki-release-entropy-collab-album|title=Born](https://www.ewn.co.za/2026/02/28/born-from-deep-friendship-and-loss-jesse-clegg-and-msaki-release-entropy-collab-album|title=Born) from deep friendship and loss: Jesse Clegg and Msaki release 'Entropy' collab album|publisher=Eye Witness News|date=2026-02-28}}</ref> == Televisheni == Mwaka 2021 alionekana kama jaji mgeni katika kipindi cha ''Idols South Africa'' msimu wa 17.<ref>{{cite web|title=Mzansi Magic - Msaki to act as guest judge this Sunday – Idols SA |url=[https://mzansimagic.dstv.com/show/idols-sa/news/msaki-to-act-as-guest-judging-this-sunday-idols-sa/news|date=November](https://mzansimagic.dstv.com/show/idols-sa/news/msaki-to-act-as-guest-judging-this-sunday-idols-sa/news|date=November) 13, 2021}}</ref> Mwaka 2024 alijiunga na kipindi cha mashindano ya uimbaji ''uShuni Womhlaba'' kama jaji.<ref>{{cite web|title=Big Zulu, Phuzekhemisi, Msaki & Sho Madjozi unveil as judges of Ushuni Womhlaba|url=[https://wayamagazine.co.za/2024/06/20/big-zulu-phuzekhemisi-msaki-sho-madjozi-unveil-as-judges-of-ushuni-womhlaba/|date=2024-06-20}}](https://wayamagazine.co.za/2024/06/20/big-zulu-phuzekhemisi-msaki-sho-madjozi-unveil-as-judges-of-ushuni-womhlaba/|date=2024-06-20}})</ref> == Marejeo == {{Reflist}} [[Jamii:Wanawake wa Afrika Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1988]] b43gihzze3vwyo5z2igblksrktjp4gi Raúl Albiol 0 229449 1507673 2026-04-20T11:30:02Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Raúl Albiol Tortajada''' (alizaliwa [[4 Septemba]], [[1985]]) ni [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] anayechukua nafasi ya beki wa kati katika [[klabu]] ya Pisa SC. Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake ya soka katika klabu za Valencia CF, Real Madrid CF na Villarreal CF, akishinda mataji makubwa matano akiwa na klabu mbili za kwanza na pia 2020–21 UEFA Europa League akiwa na Villarreal. Alikusanya jumla ya mechi 394 na...' 1507673 wikitext text/x-wiki '''Raúl Albiol Tortajada''' (alizaliwa [[4 Septemba]], [[1985]]) ni [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] anayechukua nafasi ya beki wa kati katika [[klabu]] ya Pisa SC. Alitumia sehemu kubwa ya maisha yake ya soka katika klabu za Valencia CF, Real Madrid CF na Villarreal CF, akishinda mataji makubwa matano akiwa na klabu mbili za kwanza na pia 2020–21 UEFA Europa League akiwa na Villarreal. Alikusanya jumla ya mechi 394 na mabao manane katika La Liga ndani ya misimu 16, na pia alicheza kwa miaka kadhaa katika ligi ya Italia ya Serie A akiwa na SSC Napoli.<ref>{{cite news|url=https://www.marca.com/futbol/villarreal/2021/09/14/613f6eb7e2704ef6498b45c9.html|title=Albiol, experiencia en Champions al servicio del Villarreal|trans-title=Albiol, Champions experience at the service of Villarreal|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|first=Víctor|last=Franch|language=es|date=14 September 2021|access-date=21 November 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/es/news/27/laliga-santander/2009/06/25/1346075/los-perfiles-de-goalcom-ra%C3%BAl-albiol|title=Los perfiles de Goal.com: Raúl Albiol|trans-title=Goal.com's profiles: Raúl Albiol|publisher=[[Goal (website)|Goal]]|first=Francisco|last=Ortí|language=es|date=25 June 2009|access-date=21 November 2021}}</ref><ref name=UEFA>{{cite web|url=https://es.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0195-0e6a710a1702-83b8f95fc9ea-1000--el-valencia-toma-la-iniciativa/|title=El Valencia toma la iniciativa|trans-title=Valencia take initiative|publisher=UEFA|language=es|date=25 September 2003|access-date=9 March 2014}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1985|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 71zoitzp4qfvef7gwr7nnm6b7owwvgm Radwa Ashour 0 229450 1507676 2026-04-20T11:37:19Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Radwa Ashour''' (26 Mei 1946 – 30 Novemba 2014) alikuwa mwandishi wa riwaya kutoka Misri.<ref>{{cite web|url=[http://penatlas.org/online/index.php?option=com_content&task=view&id=117&Itemid=16|title=The](http://penatlas.org/online/index.php?option=com_content&task=view&id=117&Itemid=16|title=The) English Pen Online World Atlas – Radwa Ashour|publisher=Penatlas.org|date=31 May 2008|accessdate=29 January 2012|url-status=dead|archiveurl=[https://web.ar...' 1507676 wikitext text/x-wiki '''Radwa Ashour''' (26 Mei 1946 – 30 Novemba 2014) alikuwa mwandishi wa riwaya kutoka Misri.<ref>{{cite web|url=[http://penatlas.org/online/index.php?option=com_content&task=view&id=117&Itemid=16|title=The](http://penatlas.org/online/index.php?option=com_content&task=view&id=117&Itemid=16|title=The) English Pen Online World Atlas – Radwa Ashour|publisher=Penatlas.org|date=31 May 2008|accessdate=29 January 2012|url-status=dead|archiveurl=[https://web.archive.org/web/20120318131211/http://penatlas.org/online/index.php?option=com_content&task=view&id=117&Itemid=16|archivedate=18](https://web.archive.org/web/20120318131211/http://penatlas.org/online/index.php?option=com_content&task=view&id=117&Itemid=16|archivedate=18) March 2012}}</ref> == Maisha == Ashour alizaliwa katika eneo la El-Manial, Misri, akiwa binti wa Mustafa Ashour, mwanasheria na mpenda fasihi, na Mai Azzam, mshairi na msanii.<ref>{{cite book|author=Gikandi, Simon|title=Encyclopedia of African Literature|publisher=Taylor & Francis|place=London|year=2003|isbn=978-1-134-58223-5|pages=44–46}}</ref> Alipata shahada ya kwanza (BA) kutoka Chuo Kikuu cha Cairo mwaka 1967. Mwaka 1972 alipata shahada ya uzamili (MA) katika fasihi linganishi kutoka chuo hicho hicho. Mwaka 1975 alipata shahada ya uzamivu (PhD) katika fasihi ya Waamerika Weusi kutoka Chuo Kikuu cha Massachusetts Amherst.<ref>{{cite magazine|url=[https://www.aljadid.com/content/radwa-ashour-1946-2014|title=Radwa](https://www.aljadid.com/content/radwa-ashour-1946-2014|title=Radwa) Ashour (1946-2014): A Literary, Cultural and Political Activist Icon, Echoing in Egypt's Valley|magazine=Al Jadid|year=2015|volume=19|number=68}}</ref> Tasnifu yake iliitwa ''The Search for a Black Poetics: A Study of Afro-American Critical Writings''.<ref>Ashour, Radwa M. 1979. The Search for a Black Poetics: a study of Afro-American critical writings. Thesis—University of Massachusetts.</ref> Aliwahi kufundisha katika Chuo Kikuu cha Ain Shams, Cairo. Kati ya mwaka 1969 na 1980 alijikita zaidi katika masomo, kulea mtoto wake na kushiriki katika harakati za kijamii. Aliolewa na mshairi wa Kipalestina Mourid Barghouti mwaka 1970, na mwaka 1977 walipata mtoto wao, mshairi Tamim al-Barghouti. Mwaka huo huo, mume wake alifukuzwa Misri na kupelekwa Hungary, jambo lililosababisha familia hiyo kuishi kwa kutengana kwa muda huku wakifanya ziara za mara kwa mara.<ref>{{cite web|url=[https://arablit.org/2014/12/01/beloved-egyptian-novelist-radwa-ashour/|title=Beloved](https://arablit.org/2014/12/01/beloved-egyptian-novelist-radwa-ashour/|title=Beloved) Egyptian Novelist Radwa Ashour, 1946–2014|date=1 December 2014|website=ArabLit|accessdate=7 October 2019}}</ref> Kuanzia 1990 hadi 1993, alikuwa mkuu wa Idara ya Lugha ya Kiingereza na Fasihi katika Kitivo cha Sanaa cha Chuo Kikuu cha Ain Shams. Pia aliendelea kufundisha na kusimamia tafiti za wanafunzi wa shahada za uzamili.<ref>{{Cite web|title=Radwa Ashour obituary|url=[https://www.theguardian.com/books/2014/dec/08/radwa-ashour|access-date=2024-02-17}}](https://www.theguardian.com/books/2014/dec/08/radwa-ashour|access-date=2024-02-17}})</ref> Mwanzoni mwa milenia ya tatu, alirejea katika uhakiki wa fasihi, akachapisha kazi mbalimbali na kushiriki katika ''Encyclopedia of the Arabic Writer'' (2004), pamoja na kusimamia tafsiri ya sehemu ya tisa ya ''Cambridge Encyclopedia of Literary Criticism'' (2005).<ref>{{Cite web|title=رضوى عاشور: الروايات كالعفاريت تظهر في أي وقت|url=[https://www.albayan.ae/paths/art/2012-07-01-1.1679380|access-date=2024-02-17}}](https://www.albayan.ae/paths/art/2012-07-01-1.1679380|access-date=2024-02-17}})</ref> Kati ya mwaka 1999 na 2012 alichapisha riwaya nne na mkusanyo mmoja wa hadithi fupi, zikiwemo ''Tanturia'' (2011). Mwaka 2007 alitunukiwa Tuzo ya Kimataifa ya Fasihi ya Constantine Cavafy nchini Ugiriki. Mwaka 2008 alichapisha tafsiri ya Kiingereza ya diwani ya mashairi ya Mourid Barghouti yenye jina ''Midnight and Other Poems''. Alifariki tarehe 30 Novemba 2014 baada ya kuugua kwa muda mrefu.<ref>{{cite news|date=1 December 2014|accessdate=7 October 2019|url=[http://english.ahram.org.eg/NewsContentP/18/116873/Books/Egyptian-writer-Radwa-Ashour-dies-at-.aspx|title=Egyptian](http://english.ahram.org.eg/NewsContentP/18/116873/Books/Egyptian-writer-Radwa-Ashour-dies-at-.aspx|title=Egyptian) writer Radwa Ashour dies at 68|publisher=ahram.org.eg}}</ref> == Kazi za kitaaluma na kijamii == Alikuwa mwanachama hai wa mashirika mbalimbali, ikiwa ni pamoja na: * Kamati ya Kulinda Utamaduni wa Taifa * Kamati ya Kitaifa ya Kupinga Uzayuni katika Vyuo Vikuu vya Misri * Kundi la Machi 9 la uhuru wa vyuo vikuu Pia alishiriki katika kamati za tuzo na tathmini za kitaaluma, kama: * Kamati ya Tuzo za Kitaifa za Motisha * Kamati ya Kudumu ya Baraza Kuu la Utamaduni * Kamati ya Historia ya Baraza Kuu la Utamaduni == Heshima == Mnamo tarehe 26 Mei 2018, Google Doodle iliadhimisha kumbukumbu ya miaka 72 ya kuzaliwa kwake.<ref>{{cite web|url=[https://doodles.google/doodle/radwa-ashours-72nd-birthday/|title=Radwa](https://doodles.google/doodle/radwa-ashours-72nd-birthday/|title=Radwa) Ashour's 72nd Birthday}}</ref> == Kazi zake == * ''The Journey: Memoirs of an Egyptian Student in America'' (1983) * ''Warm Stone'' (1985) * ''Khadija and Sawsan'' (1989) * ''I Saw the Date Palms'' (Hadithi fupi, 1989) * ''Siraj'' * ''Granada'' * ''Specters'' * ''Al-Tantouria'' (2010) * ''Blue Lorries'' (2014) * ''Athqal Min Radwa'' (2013) * ''Faraj'' === Kama mhariri === * ''Encyclopaedia of Arab Women Writers, 1873–1999'' == Tuzo == * 1994: Riwaya ya ''Granada Trilogy'' ilishinda tuzo ya Maonesho ya Kimataifa ya Vitabu ya Cairo * 1995: ''Granada Trilogy'' ilishinda tuzo ya Maonesho ya Kwanza ya Vitabu vya Wanawake Waarabu mjini Cairo * 2007: Tuzo ya Fasihi ya Constantine Cavafy * 2011: Tuzo ya Al Owais == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1946|2014}} [[Jamii:Mashindano ya uandishi wa makala za haki za binadamu]] 6ngmno4g8enf4ivhkoz145c7itlstde Paulino Alcántara 0 229451 1507677 2026-04-20T11:38:20Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Paulino Alcántara Riestrá''' (amezaliwa [[7 Oktoba]], [[1896]] – amefariki [[13 Februari]], [[1964]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] na kocha mwenye asili ya [[Hispania]] na [[Ufilipino]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]].<ref>{{cite web |date=2025 |title=FC Barcelona - Paulino Alcántara |url=https://www.fcbarcelona.com/en/card/648422/paulino-alcantara |publisher=www.fcbarcelona.com}}</ref> Alizaliwa nchini Ufilipino,...' 1507677 wikitext text/x-wiki '''Paulino Alcántara Riestrá''' (amezaliwa [[7 Oktoba]], [[1896]] – amefariki [[13 Februari]], [[1964]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] na kocha mwenye asili ya [[Hispania]] na [[Ufilipino]] aliyekuwa akicheza kama [[mshambuliaji]].<ref>{{cite web |date=2025 |title=FC Barcelona - Paulino Alcántara |url=https://www.fcbarcelona.com/en/card/648422/paulino-alcantara |publisher=www.fcbarcelona.com}}</ref> Alizaliwa nchini Ufilipino, na alichezea Timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Catalonia, Timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Ufilipino na timu ya taifa ya Uhispania.<ref>{{cite web |title=Players Appearing for Two or More Countries |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/double-caps.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080803173844/http://www.rsssf.com/miscellaneous/double-caps.html |archive-date=3 August 2008 |access-date=9 July 2014 |website=[[RSSSF]]}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fcbarcelona.com/en/card/648422/paulino-alcantara | title=FC Barcelona: Paulino Alcántara Player Biography |access-date=2024-02-05}}</ref> Alcántara alicheza mechi yake ya kwanza kwa klabu ya FC Barcelona akiwa na umri wa miaka 15, na hadi leo anabaki kuwa mchezaji mwenye umri mdogo zaidi kucheza au kufunga bao kwa klabu hiyo. Alifunga jumla ya mabao 395. ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1896|1964}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 7z80d45p23lyzn6plrujhwz4hqu5t64 Thiago Alcântara 0 229452 1507678 2026-04-20T11:42:52Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Thiago Alcântara do Nascimento''' (alizaliwa [[11 Aprili]], [[1991]]), anayejulikana kama '''Thiago Alcântara''' au kwa jina moja '''Thiago''', ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] aliyekuwa akicheza kama kiungo. Kwa sasa ni msaidizi wa [[kocha]] katika klabu ya FC Barcelona inayoshiriki La Liga.<ref>{{cite web |url= http://www.sefutbol.com/en/convocados/thiago-alcantara |title= Thiago Alcántara {{!}} SEFutbol |publisher= sefutb...' 1507678 wikitext text/x-wiki '''Thiago Alcântara do Nascimento''' (alizaliwa [[11 Aprili]], [[1991]]), anayejulikana kama '''Thiago Alcântara''' au kwa jina moja '''Thiago''', ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] aliyekuwa akicheza kama kiungo. Kwa sasa ni msaidizi wa [[kocha]] katika klabu ya FC Barcelona inayoshiriki La Liga.<ref>{{cite web |url= http://www.sefutbol.com/en/convocados/thiago-alcantara |title= Thiago Alcántara {{!}} SEFutbol |publisher= sefutbol.com |access-date= 28 November 2017 |archive-date= 13 March 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170313221516/http://www.sefutbol.com/en/convocados/thiago-alcantara }}</ref><ref>{{cite web |url= https://fcbayern.com/en/teams/professionals/thiago |title=Thiago – FC Bayern Munich |publisher= fcbayern.com |access-date= 28 November 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170707222444/https://fcbayern.com/en/teams/professionals/thiago |archive-date= 7 July 2017 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.kelme.com/motor.php/sponsorships/kelme_CF-en | title = Kelme official website | publisher = Kelme | access-date = 17 April 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120628170304/http://www.kelme.com/motor.php/sponsorships/kelme_CF-en | archive-date = 28 June 2012 | df = dmy-all }}</ref> Alizaliwa nchini [[Italia]], lakini aliichezea timu ya taifa ya kandanda ya Uhispania.<ref>{{cite web | url = http://www.suite101.net/news/thiago-alcantara-la-nueva-perla-azulgrana-a62055 | title = Thiago Alcántara, la nueva perla azulgrana | language = es | publisher = suite101.net | date = 30 July 2011 | access-date = 17 April 2012 | archive-url = https://archive.today/20120915055742/http://www.suite101.net/news/thiago-alcantara-la-nueva-perla-azulgrana-a62055 | archive-date = 15 September 2012 | df = dmy-all }}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1991|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] equ4rnmrdzykfwqvbhyc8hht511q8mh Celine Axelos 0 229453 1507679 2026-04-20T11:44:03Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Celine Axelos''' (jina la kuzaliwa '''Tasso'''; 1902–1992) alikuwa mshairi wa Kimisri, mhadhiri wa umma, na mwandishi wa fasihi. Kaka yake mkubwa, René Tasso (1897–1920), pia alikuwa mshairi mashuhuri, lakini alifariki akiwa na umri wa miaka ishirini na miwili kutokana na [[tuberculosis]].<ref>Four of René Tasso's poems can be found in J. Moscatelli, ''Poètes en Egypte'', 1955, pp. 80–83.</ref> Baba yake alikuwa mtumishi wa tabaka la kati mwen...' 1507679 wikitext text/x-wiki '''Celine Axelos''' (jina la kuzaliwa '''Tasso'''; 1902–1992) alikuwa mshairi wa Kimisri, mhadhiri wa umma, na mwandishi wa fasihi. Kaka yake mkubwa, René Tasso (1897–1920), pia alikuwa mshairi mashuhuri, lakini alifariki akiwa na umri wa miaka ishirini na miwili kutokana na [[tuberculosis]].<ref>Four of René Tasso's poems can be found in J. Moscatelli, ''Poètes en Egypte'', 1955, pp. 80–83.</ref> Baba yake alikuwa mtumishi wa tabaka la kati mwenye asili ya Lebanon. Celine alikuwa mzaliwa wa kwanza kati ya mabinti wanne, na aliishi maisha yake yote katika mji wa [[Alexandria|Alexandria, Misri]], akiondoka mara chache tu kwa safari fupi kwenda Marekani (mara moja), Lebanon (hasa kumtembelea familia ya mwanawe), na Ufaransa. Wiki tatu kabla ya kufikisha miaka kumi na nane, Celine aliolewa na George Salm (Salem), mmiliki tajiri wa ardhi aliyekuwa na umri mara mbili ya wake. Walipata mtoto mmoja aitwaye Joseph. Ndoa hiyo haikuwa na furaha, na mume wake alimchukua mtoto wao akiwa na umri wa miaka mitatu na kumpeleka katika shule ya bweni huko Virginia. Talaka ilifuata, na mtoto huyo (aliyedanganywa kuwa mama yake amefariki) alikulia katika shule mbalimbali za bweni na vituo vya kulelea yatima nchini Marekani. Miaka kumi na tano ilipita kabla Celine hajamuona tena mwanawe wa pekee. Kwa kuwa Bw. Salm alikuwa raia wa Marekani, serikali ya Misri ilifungua kesi ya kutaifisha mali zake kubwa za ardhi. Serikali ya Marekani iligharamia utetezi wake kwa saini ya Rais [[Herbert Hoover]]. Kesi hiyo, iliyojulikana kama ''Salem Claim'', ilipelekwa kwenye usuluhishi wa kimataifa huko [[Vienna|Vienna, Austria]] mwaka 1931. Upande wa Marekani ulipoteza kesi hiyo, na Salm alinyang’anywa mali zake zote nchini Misri.<ref>B. Hunt et al., "Salem claim. Claim of the United States of America on behalf of George J. Salem v. the royal government of Egypt under Protocol of January 20, 1931," 7 vols., Washington, U.S. Govt. Print. Off., 1932-35.</ref> Katika miongo ya mwisho ya maisha yake, Celine Axelos alijitenga na jamii na kuwa mtu wa tafakuri ya ndani zaidi, akitegemea sana imani yake ya Kikristo. Aliandika katika barua moja kwamba “ubaya wa dunia umekuwa wa kuchukiza kwangu...”, na alitafuta “kupaa kiroho, chanzo cha furaha ya kweli.”<ref>"R. Lackany, "Celine Axelos." Alexandria: Publications de l'Atelier d'Alexandrie, 1987, p. 107.</ref> Kwa miaka mingi, aliishi kimya katika ghorofa ndogo ya juu katika jengo la orofa ya tisa kwenye barabara yenye shughuli nyingi huko Alexandria, huku mfanyakazi wake wa muda mrefu, Sophie, akimletea chakula na kufanya usafi kila siku. == Kazi == Celine Axelos alieleza kuwa shauku yake ya mashairi ilianza alipokuwa mtoto alipokuwa akisikiliza mashairi ya kaka yake mkubwa, René Tasso. Aliandika kwa lugha ya Kifaransa, ambayo ilikuwa lugha ya tabaka la juu nchini Misri kabla ya Vita vya Pili vya Dunia. Vitabu viwili vya mashairi yake vilichapishwa wakati wa uhai wake. ''Les Deux Chapelles'' (“Makanisa Mawili,” Alexandria, Editions Cosmopolis, 1943), kina mashairi sitini na moja yaliyoandikwa kati ya 1938–1943. Kazi yake ya mwaka 1952, ''Les Marches d'Ivoire'' (“Ngazi za Pembe,” [[Monte Carlo]], Regain), ina mashairi mia moja na moja yaliyo katika sehemu tano. Kuhusu mashairi yake, mkosoaji wa fasihi wa Paris Yves Gandon alisema: “Kipaji chako kikubwa ni kwamba asili yako ya kifumbo haifikii kuwa dhaifu. Wewe ni mshairi wa kifumbo anayehusiana na utukufu wa dunia, jambo adimu kwa washairi wanawake.”<ref>J. Moscatelli, ''Poètes en Egypte'', 1955, p. 220.</ref> Mwaka 1975, Axelos alitunukiwa cheo cha ''Chevalier dans l'Ordre des Arts et des Lettres''. Rais wa Senegal, [[Léopold Sédar Senghor|Leopold Senghor]], alimwandikia mwaka 1966 akisema: “Katika mashairi yako ninathamini umilele wa uanamke na muziki wa mdundo wake. Ninaposoma kazi zako, mara nyingi nakumbuka [[Marceline Desbordes-Valmore]], ambaye kazi yake ilinivutia sana wakati nilipokuwa katika [[Latin Quarter]] ya Paris.”<ref>R. Lackany, "Celine Axelos," Publications de l'Atelier d'Alexandrie, Alexandria, 1987.</ref> Axelos pia alijulikana kama mhadhiri maarufu. Mihadhara yake kuhusu masuala mbalimbali na watu mashuhuri ilikuwa matukio ya kijamii yaliyovutia watu wengi. Ilifanyika katika ''Atelier d'Alexandrie'', na mara nyingi ilichapishwa baadaye kama vijitabu.<ref>Publications of ''L'Atelier d'Alexandrie'' include: ''Femmes du Second Empire'' (1969), '' Franz Liszt et ses Amis'' (1971), and ''Une Ancienne Vous Parle'' (1981). Publications of the "Institut d'Etudes Orientales" include ''Le Greco de Tolede'' (Analecta No. 22, 1973).</ref> Kwa miaka mingi, aliandika safu ya kila wiki katika gazeti ''Journal d'Egypte'' yenye kichwa ''Le Coin de Soleil'' (“Kona ya Mwanga wa Jua”), ambayo ilijadili masuala ya wakati huo, hasa yanayohusiana na sanaa na fasihi. Hadithi zake za kubuni (hadithi za watoto) hazijachapishwa. Mkusanyo wa maandishi hayo bado unahifadhiwa na warithi wake. Mjukuu wake, René Joseph, mtunzi wa muziki, ametunga nyimbo tano akitumia mashairi ya bibi yake. Mkusanyo huo, ''Chansons d'après Celine Axelos'' (kwa soprano na piano), ulitolewa na Laureate Music mwaka 2008.<ref>Laureate Music, 1313 Lincoln St. #503, Eugene OR, USA 97401.</ref> Heshima maalum kwa Celine Axelos ilichapishwa katika kitabu mwaka 1987, kilichoandikwa na R. Lackany (Rais wa Atelier d'Alexandrie).<ref>"R. Lackany, "Celine Axelos." Alexandria: Publications de l'Atelier d'Alexandrie, 1987. 131+ 20 pages.</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1902|1992}} [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] tkmc0wb67yrq38vwkczbjrjrvu20blh Mother Irini 0 229454 1507680 2026-04-20T11:47:00Z Egipa 87700 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Mother Irini''' 9 Februari 1936 Girga – 31 Oktoba 2006 Cairo) alikuwa Abadisaa (mkuu wa utawa wa wanawake) wa Kanisa la Monasteri ya Mtakatifu Philopateer Mercurius (Abu Sefein, “wa panga mbili”) lililopo [[Old Cairo]], Misri. Alikuwa mhusika mashuhuri na mwenye ushawishi mkubwa katika jamii ya Wakopti wa Kikristo nchini Misri. Tamav (jina la heshima la Kimonasteri linalomaanisha “Mama Yetu”) aliteuliwa kuwa mkuu wa monasteri hiyo tarehe 15 O...' 1507680 wikitext text/x-wiki '''Mother Irini''' 9 Februari 1936 Girga – 31 Oktoba 2006 Cairo) alikuwa Abadisaa (mkuu wa utawa wa wanawake) wa Kanisa la Monasteri ya Mtakatifu Philopateer Mercurius (Abu Sefein, “wa panga mbili”) lililopo [[Old Cairo]], Misri. Alikuwa mhusika mashuhuri na mwenye ushawishi mkubwa katika jamii ya Wakopti wa Kikristo nchini Misri. Tamav (jina la heshima la Kimonasteri linalomaanisha “Mama Yetu”) aliteuliwa kuwa mkuu wa monasteri hiyo tarehe 15 Oktoba 1962 (Babah 5, mwaka 1679 kwa kalenda ya Kikopti). Kulingana na baadhi ya simulizi, Tamav alidaiwa kutembelewa na kuwasiliana na Mtakatifu [[Philopatyr Mercurius]]<ref>[[http://www.pravoslavie.ru/english/75811.htm](http://www.pravoslavie.ru/english/75811.htm) Nedosekin, Pavel. “Muujiza wa Shahidi Mkuu Mercurius”, Pravoslavie]</ref> pamoja na Mtakatifu [[Anthony Mkuu]]. Pia anahusishwa na miujiza mingi iliyotokea akiwa hai na hata baada ya kifo chake. Inasemekana vitabu vyake angalau sita vimetafsiriwa kwa Kiingereza.{{citation needed|date=October 2013}} == Malezi == Tamav alizaliwa tarehe 9 Februari 1936 mjini Girga, mji mdogo wa [[Misri ya Juu]] katika mkoa wa Sohag. Alikuwa mtoto wa kwanza kati ya watoto saba wa wazazi Wakopti matajiri na wa Kikristo wa Kanisa la Orthodox. Alibatizwa katika Monasteri ya Mtakatifu Shenoudah (White Monastery) iliyopo Sohag. == Monasteri ya Abu Seifein == Tarehe 6 Oktoba 1954, Tamav aliingia utawa katika Monasteri ya [[Saint Mercurius|Abu Seifein]] mjini Cairo akiwa na umri wa miaka 18, na alikuwa mtawa mdogo zaidi wakati huo. Kama ilivyo kwa watawa wengine, aliahidi maisha ya umaskini wa kudumu. Tarehe 15 Oktoba 1962, aliteuliwa kuwa Abadisaa wa Abu Sefein. Maisha yake yalijikita katika ibada, maombi ya usiku, kufunga, usafi wa kiroho, umaskini, upweke na utulivu wa ndani. == Kazi kama Abadisaa == Baada ya kuwa kiongozi wa monasteri, Tamav alidai kupata maono ya Kristo na Mtakatifu [[Pachomius Mkuu]], mmoja wa waanzilishi wa maisha ya kijumuiya ya utawa. Inasemekana alielekezwa kufuata kanuni za Pachomian Koinonia. Alikataza umiliki wa mali binafsi ndani ya monasteri na akaanzisha sala za pamoja pamoja na milo ya pamoja. Pia alianzisha kanisa la Mtakatifu Mercurius na baadaye kanisa lingine ndani ya monasteri kwa heshima ya Bikira Maria. Mama Irini alisaidia kueneza heshima ya Mtakatifu Mercurius miongoni mwa Wakopti. Katika sikukuu za mtakatifu huyo, alikuwa akizungumza na maelfu ya watu kuhusu miujiza inayodaiwa kufanywa kwa maombezi yake. Katika mikutano yake ya kila wiki, alikuwa akifundisha kuhusu mbingu, matumaini na faraja ya kiroho. Mafundisho yake yalivutia wafuasi wengi na idadi ya watawa chini ya uongozi wake iliongezeka. Chini ya uongozi wake, monasteri ya Abu Sefein ilichapisha kitabu ''The Angelic Life: The Virgin Mary and Other Virgins in Different Ages'' (2002), kinachoonyesha mchango wa wanawake katika maisha ya utawa na usafi wa kiroho. == Ugonjwa na kifo == Baada ya kuugua kwa takribani miaka 25, Mama Irini alifariki dunia tarehe 31 Oktoba 2006. Maelfu ya waombolezaji walijitokeza kutoa heshima zao. Katika mazishi yake, Askofu Raphaeil alihudhuria akimwakilisha [[Pope Shenouda III]]. Watawa wa monasteri walimkumbuka kama “mama mwenye nuru, mwalimu, kiongozi na taa iliyoangaza maisha yao”. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1936|2006}} [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] tbqn8g57xqxwsug3l5nild5w42cq61d 1507682 1507680 2026-04-20T11:49:18Z Egipa 87700 Egipa alihamisha ukurasa wa [[Mother irani]] hadi [[Mother Irani]] 1507680 wikitext text/x-wiki '''Mother Irini''' 9 Februari 1936 Girga – 31 Oktoba 2006 Cairo) alikuwa Abadisaa (mkuu wa utawa wa wanawake) wa Kanisa la Monasteri ya Mtakatifu Philopateer Mercurius (Abu Sefein, “wa panga mbili”) lililopo [[Old Cairo]], Misri. Alikuwa mhusika mashuhuri na mwenye ushawishi mkubwa katika jamii ya Wakopti wa Kikristo nchini Misri. Tamav (jina la heshima la Kimonasteri linalomaanisha “Mama Yetu”) aliteuliwa kuwa mkuu wa monasteri hiyo tarehe 15 Oktoba 1962 (Babah 5, mwaka 1679 kwa kalenda ya Kikopti). Kulingana na baadhi ya simulizi, Tamav alidaiwa kutembelewa na kuwasiliana na Mtakatifu [[Philopatyr Mercurius]]<ref>[[http://www.pravoslavie.ru/english/75811.htm](http://www.pravoslavie.ru/english/75811.htm) Nedosekin, Pavel. “Muujiza wa Shahidi Mkuu Mercurius”, Pravoslavie]</ref> pamoja na Mtakatifu [[Anthony Mkuu]]. Pia anahusishwa na miujiza mingi iliyotokea akiwa hai na hata baada ya kifo chake. Inasemekana vitabu vyake angalau sita vimetafsiriwa kwa Kiingereza.{{citation needed|date=October 2013}} == Malezi == Tamav alizaliwa tarehe 9 Februari 1936 mjini Girga, mji mdogo wa [[Misri ya Juu]] katika mkoa wa Sohag. Alikuwa mtoto wa kwanza kati ya watoto saba wa wazazi Wakopti matajiri na wa Kikristo wa Kanisa la Orthodox. Alibatizwa katika Monasteri ya Mtakatifu Shenoudah (White Monastery) iliyopo Sohag. == Monasteri ya Abu Seifein == Tarehe 6 Oktoba 1954, Tamav aliingia utawa katika Monasteri ya [[Saint Mercurius|Abu Seifein]] mjini Cairo akiwa na umri wa miaka 18, na alikuwa mtawa mdogo zaidi wakati huo. Kama ilivyo kwa watawa wengine, aliahidi maisha ya umaskini wa kudumu. Tarehe 15 Oktoba 1962, aliteuliwa kuwa Abadisaa wa Abu Sefein. Maisha yake yalijikita katika ibada, maombi ya usiku, kufunga, usafi wa kiroho, umaskini, upweke na utulivu wa ndani. == Kazi kama Abadisaa == Baada ya kuwa kiongozi wa monasteri, Tamav alidai kupata maono ya Kristo na Mtakatifu [[Pachomius Mkuu]], mmoja wa waanzilishi wa maisha ya kijumuiya ya utawa. Inasemekana alielekezwa kufuata kanuni za Pachomian Koinonia. Alikataza umiliki wa mali binafsi ndani ya monasteri na akaanzisha sala za pamoja pamoja na milo ya pamoja. Pia alianzisha kanisa la Mtakatifu Mercurius na baadaye kanisa lingine ndani ya monasteri kwa heshima ya Bikira Maria. Mama Irini alisaidia kueneza heshima ya Mtakatifu Mercurius miongoni mwa Wakopti. Katika sikukuu za mtakatifu huyo, alikuwa akizungumza na maelfu ya watu kuhusu miujiza inayodaiwa kufanywa kwa maombezi yake. Katika mikutano yake ya kila wiki, alikuwa akifundisha kuhusu mbingu, matumaini na faraja ya kiroho. Mafundisho yake yalivutia wafuasi wengi na idadi ya watawa chini ya uongozi wake iliongezeka. Chini ya uongozi wake, monasteri ya Abu Sefein ilichapisha kitabu ''The Angelic Life: The Virgin Mary and Other Virgins in Different Ages'' (2002), kinachoonyesha mchango wa wanawake katika maisha ya utawa na usafi wa kiroho. == Ugonjwa na kifo == Baada ya kuugua kwa takribani miaka 25, Mama Irini alifariki dunia tarehe 31 Oktoba 2006. Maelfu ya waombolezaji walijitokeza kutoa heshima zao. Katika mazishi yake, Askofu Raphaeil alihudhuria akimwakilisha [[Pope Shenouda III]]. Watawa wa monasteri walimkumbuka kama “mama mwenye nuru, mwalimu, kiongozi na taa iliyoangaza maisha yao”. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1936|2006}} [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] tbqn8g57xqxwsug3l5nild5w42cq61d 1507685 1507682 2026-04-20T11:51:08Z Egipa 87700 Egipa alihamisha ukurasa wa [[Mother Irani]] hadi [[Mother Irini]] 1507680 wikitext text/x-wiki '''Mother Irini''' 9 Februari 1936 Girga – 31 Oktoba 2006 Cairo) alikuwa Abadisaa (mkuu wa utawa wa wanawake) wa Kanisa la Monasteri ya Mtakatifu Philopateer Mercurius (Abu Sefein, “wa panga mbili”) lililopo [[Old Cairo]], Misri. Alikuwa mhusika mashuhuri na mwenye ushawishi mkubwa katika jamii ya Wakopti wa Kikristo nchini Misri. Tamav (jina la heshima la Kimonasteri linalomaanisha “Mama Yetu”) aliteuliwa kuwa mkuu wa monasteri hiyo tarehe 15 Oktoba 1962 (Babah 5, mwaka 1679 kwa kalenda ya Kikopti). Kulingana na baadhi ya simulizi, Tamav alidaiwa kutembelewa na kuwasiliana na Mtakatifu [[Philopatyr Mercurius]]<ref>[[http://www.pravoslavie.ru/english/75811.htm](http://www.pravoslavie.ru/english/75811.htm) Nedosekin, Pavel. “Muujiza wa Shahidi Mkuu Mercurius”, Pravoslavie]</ref> pamoja na Mtakatifu [[Anthony Mkuu]]. Pia anahusishwa na miujiza mingi iliyotokea akiwa hai na hata baada ya kifo chake. Inasemekana vitabu vyake angalau sita vimetafsiriwa kwa Kiingereza.{{citation needed|date=October 2013}} == Malezi == Tamav alizaliwa tarehe 9 Februari 1936 mjini Girga, mji mdogo wa [[Misri ya Juu]] katika mkoa wa Sohag. Alikuwa mtoto wa kwanza kati ya watoto saba wa wazazi Wakopti matajiri na wa Kikristo wa Kanisa la Orthodox. Alibatizwa katika Monasteri ya Mtakatifu Shenoudah (White Monastery) iliyopo Sohag. == Monasteri ya Abu Seifein == Tarehe 6 Oktoba 1954, Tamav aliingia utawa katika Monasteri ya [[Saint Mercurius|Abu Seifein]] mjini Cairo akiwa na umri wa miaka 18, na alikuwa mtawa mdogo zaidi wakati huo. Kama ilivyo kwa watawa wengine, aliahidi maisha ya umaskini wa kudumu. Tarehe 15 Oktoba 1962, aliteuliwa kuwa Abadisaa wa Abu Sefein. Maisha yake yalijikita katika ibada, maombi ya usiku, kufunga, usafi wa kiroho, umaskini, upweke na utulivu wa ndani. == Kazi kama Abadisaa == Baada ya kuwa kiongozi wa monasteri, Tamav alidai kupata maono ya Kristo na Mtakatifu [[Pachomius Mkuu]], mmoja wa waanzilishi wa maisha ya kijumuiya ya utawa. Inasemekana alielekezwa kufuata kanuni za Pachomian Koinonia. Alikataza umiliki wa mali binafsi ndani ya monasteri na akaanzisha sala za pamoja pamoja na milo ya pamoja. Pia alianzisha kanisa la Mtakatifu Mercurius na baadaye kanisa lingine ndani ya monasteri kwa heshima ya Bikira Maria. Mama Irini alisaidia kueneza heshima ya Mtakatifu Mercurius miongoni mwa Wakopti. Katika sikukuu za mtakatifu huyo, alikuwa akizungumza na maelfu ya watu kuhusu miujiza inayodaiwa kufanywa kwa maombezi yake. Katika mikutano yake ya kila wiki, alikuwa akifundisha kuhusu mbingu, matumaini na faraja ya kiroho. Mafundisho yake yalivutia wafuasi wengi na idadi ya watawa chini ya uongozi wake iliongezeka. Chini ya uongozi wake, monasteri ya Abu Sefein ilichapisha kitabu ''The Angelic Life: The Virgin Mary and Other Virgins in Different Ages'' (2002), kinachoonyesha mchango wa wanawake katika maisha ya utawa na usafi wa kiroho. == Ugonjwa na kifo == Baada ya kuugua kwa takribani miaka 25, Mama Irini alifariki dunia tarehe 31 Oktoba 2006. Maelfu ya waombolezaji walijitokeza kutoa heshima zao. Katika mazishi yake, Askofu Raphaeil alihudhuria akimwakilisha [[Pope Shenouda III]]. Watawa wa monasteri walimkumbuka kama “mama mwenye nuru, mwalimu, kiongozi na taa iliyoangaza maisha yao”. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1936|2006}} [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] tbqn8g57xqxwsug3l5nild5w42cq61d Antonio Alcázar 0 229455 1507681 2026-04-20T11:48:05Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Antonio Alcázar Alonso''' (amezaliwa [[2 Mei]], [[1902]] – amefariki [[6 Desemba]], [[1966]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama winga wa kushoto. Alikuwa mchezaji wa kwanza kuzaliwa katika Murcia kuchezea timu ya taifa ya kandanda ya Uhispania, kucheza katika fainali ya Copa del Rey, na pia kuwa Mmurcia wa kwanza kufunga bao katika La Liga. == Maisha ya awali == Alizaliwa katika Murcia na akiwa n...' 1507681 wikitext text/x-wiki '''Antonio Alcázar Alonso''' (amezaliwa [[2 Mei]], [[1902]] – amefariki [[6 Desemba]], [[1966]]) alikuwa [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama winga wa kushoto. Alikuwa mchezaji wa kwanza kuzaliwa katika Murcia kuchezea timu ya taifa ya kandanda ya Uhispania, kucheza katika fainali ya Copa del Rey, na pia kuwa Mmurcia wa kwanza kufunga bao katika La Liga. == Maisha ya awali == Alizaliwa katika Murcia na akiwa na umri wa takriban mwaka mmoja tu, wazazi wake walihamia Barcelona.<ref name=Intro>{{cite web |url=https://www.regmurcia.com/servlet/s.Sl?sit=c,30,m,861&r=ReP-17045-DETALLE_REPORTAJESPADRE |title=Antonio Alcázar |language=es |website=www.regmurcia.com |access-date=25 June 2022 |archive-date=7 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107015800/http://www.regmurcia.com/servlet/s.Sl?sit=c,30,m,861&r=ReP-17045-DETALLE_REPORTAJESPADRE |url-status=live }}</ref><ref name=Blog>{{cite web |url=https://blogdeltoni.alcalleop.cat/2008/07/29/el-nacionalisme-murcia/ |title=El nacionalisme (?) murcià - Antonio Alcázar Alonso |trans-title=Murcian nationalism (?) - Antonio Alcázar Alonso |language=ca |website=blogdeltoni.alcalleop.cat |access-date=14 April 2024 }}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1902|1966}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] 6bzlk1lsfxoaaqltikyx3ifks182ha3 Mother irani 0 229456 1507683 2026-04-20T11:49:18Z Egipa 87700 Egipa alihamisha ukurasa wa [[Mother irani]] hadi [[Mother Irani]] 1507683 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mother Irani]] ee9gc4035qjbtv95c8snjh92ydgg8vz Mother Irani 0 229457 1507686 2026-04-20T11:51:08Z Egipa 87700 Egipa alihamisha ukurasa wa [[Mother Irani]] hadi [[Mother Irini]] 1507686 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mother Irini]] lim1zto9zvurocysgyw48cu6338t0tq Adolfo Aldana 0 229458 1507687 2026-04-20T11:51:29Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Adolfo Aldana Torres''' (alizaliwa [[5 Januari]], [[1966]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo wa kulia. Katika kipindi cha misimu 11, alikusanya jumla ya mechi 179 na mabao 31 katika La Liga, akicheza hasa katika klabu za Real Madrid CF na Deportivo de La Coruña, ambapo alishinda jumla ya mataji makubwa tisa.<ref>[https://blogs.20minutos.es/quefuede/2014/04/28/que-fue-de-adolf...' 1507687 wikitext text/x-wiki '''Adolfo Aldana Torres''' (alizaliwa [[5 Januari]], [[1966]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyekuwa akicheza kama kiungo wa kulia. Katika kipindi cha misimu 11, alikusanya jumla ya mechi 179 na mabao 31 katika La Liga, akicheza hasa katika klabu za Real Madrid CF na Deportivo de La Coruña, ambapo alishinda jumla ya mataji makubwa tisa.<ref>[https://blogs.20minutos.es/quefuede/2014/04/28/que-fue-de-adolfo-aldana-michel-le-cerro-un-camino-que-hallo-en-el-depor/ Qué fue de… Adolfo Aldana: Míchel le cerró un camino que halló en el Dépor (What happened to… Adolfo Aldana: Míchel locked him a door he opened at Dépor)]; [[20 minutos]], 28 April 2014 (in Spanish)</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1966|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] qhq5o8s8nr0tnsi4j3l3duic40kigth Salwa Bakr 0 229459 1507688 2026-04-20T11:56:44Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Salwa Bakr''' (alizaliwa mwaka 1949) ni mkosoaji wa fasihi, mwandishi wa riwaya na mwandishi wa hadithi kutoka Misri.<ref name=mende>{{cite web |url=[http://en.qantara.de/The-Voice-of-the-Marginalized/19889c21261i1p501/index.html](http://en.qantara.de/The-Voice-of-the-Marginalized/19889c21261i1p501/index.html) |title=The Voice of the Marginalized |author=Claudia Mende |date=September 24, 2012 |work=Quantara.de |accessdate=September 24, 2012}} Profile of...' 1507688 wikitext text/x-wiki '''Salwa Bakr''' (alizaliwa mwaka 1949) ni mkosoaji wa fasihi, mwandishi wa riwaya na mwandishi wa hadithi kutoka Misri.<ref name=mende>{{cite web |url=[http://en.qantara.de/The-Voice-of-the-Marginalized/19889c21261i1p501/index.html](http://en.qantara.de/The-Voice-of-the-Marginalized/19889c21261i1p501/index.html) |title=The Voice of the Marginalized |author=Claudia Mende |date=September 24, 2012 |work=Quantara.de |accessdate=September 24, 2012}} Profile of the Egyptian Writer Salwa Bakr</ref> Ameandika vitabu saba vya hadithi fupi (ikiwemo ''The Wiles of Men'', AUC Press, 1997), riwaya saba, na tamthilia moja. Kazi zake zimetafsiriwa katika lugha tisa na zimepata kutambuliwa kimataifa.<ref>{{Cite web |title=Salwa Bakr |url=[https://hoopoefiction.com/hoopoe-author/salwa-bakr/](https://hoopoefiction.com/hoopoe-author/salwa-bakr/) |access-date=2023-06-22 |website=Hoopoe |language=en-US}}</ref> == Wasifu == Alizaliwa katika wilaya ya El Matareya, Cairo|Matariyya jijini [[Cairo]] mwaka 1949. Baba yake alikuwa mfanyakazi wa reli. Alisoma masomo ya biashara katika Ain Shams University na kupata shahada ya kwanza (BA) mwaka 1972. Baadaye alipata shahada nyingine ya kwanza katika uhakiki wa fasihi mwaka 1976, kabla ya kuanza kazi ya uandishi wa habari. Alifanya kazi kama mkosoaji wa filamu na tamthilia katika magazeti na majarida mbalimbali ya Kiarabu. Bakr aliishi Cyprus kwa miaka kadhaa pamoja na mume wake kabla ya kurejea Misri katikati ya miaka ya 1980. Baba yake alifariki mapema, na kumuacha mama yake akiwa mjane maskini. Kazi zake nyingi hushughulikia maisha ya watu maskini na waliotengwa katika jamii.<ref>{{cite web |url=[http://arabwomenwriters.com/index.php?option=com_content&view=article&id=57&Itemid=58](http://arabwomenwriters.com/index.php?option=com_content&view=article&id=57&Itemid=58) |archive-url=[https://web.archive.org/web/20110913003302/http://arabwomenwriters.com/index.php?option=com_content&view=article&id=57&Itemid=58](https://web.archive.org/web/20110913003302/http://arabwomenwriters.com/index.php?option=com_content&view=article&id=57&Itemid=58) |url-status=usurped |archive-date=September 13, 2011 |title=Salwa Bakr |work=Arab Women Writers |accessdate=September 24, 2012}}</ref> Mkosoaji wa fasihi wa Serbia, Srpko Leštarić, aliandika kuwa: “Sehemu ya umaarufu wa Salwa Bakr unatokana na kuwa nguvu pinzani dhidi ya sauti za kihafidhina zinazopinga kazi zake kwa sababu zinahisi kutishiwa nazo.”<ref>{{Cite web|url=[https://arablit.org/2018/08/06/10-arabic-short-stories-by-women/|title=Selected](https://arablit.org/2018/08/06/10-arabic-short-stories-by-women/|title=Selected): 10 Arabic Short Stories by Women, in Translation, Online|last=Qualey|first=M Lynx|date=2018-08-06|website=ArabLit - Arabic Literature and Translation|language=en|access-date=2019-10-18}}</ref> Kwa namna ya kipekee, kazi zake nyingi huangazia matatizo ya wanawake wa tabaka mbalimbali katika jamii ya Misri, kama inavyoonekana katika hadithi za wafungwa wanawake katika riwaya yake ''The Golden Chariot''.<ref>{{Cite web|url=[https://www.researchgate.net/publication/262826053|title=A](https://www.researchgate.net/publication/262826053|title=A) New Language: Salwa Bakr on Depicting Egyptian Women's Worlds|last=Seymour-Jorn|first=Caroline|access-date=2019-10-18}}</ref> Mwaka 1985 alichapisha mkusanyo wake wa kwanza wa hadithi fupi, ''Zinat at the President's Funeral'', ambao ulipata mafanikio makubwa mara moja. Tangu wakati huo amechapisha mikusanyo mingine kadhaa ya hadithi fupi na riwaya. Riwaya yake ya kwanza ilichapishwa mwaka 1993 kwa jina ''Wasf al-Bulbul'' (''Maelezo ya Bulbul''). == Tafsiri == Baadhi ya vitabu na hadithi za Bakr zimetafsiriwa katika lugha mbalimbali za Ulaya, zikiwemo Kiingereza, Kijerumani, Kihispania, Kifaransa na Kipolandi. Kazi zake zimechapishwa katika jarida la ''Banipal'', ''Words Without Borders'', pamoja na makusanyo mbalimbali ya hadithi kwa Kiingereza.<ref>{{Cite web|url=[https://www.arabworldbooks.com/authors/salwa_bakr.htm|title=Salwa](https://www.arabworldbooks.com/authors/salwa_bakr.htm|title=Salwa) Bakr|website=[www.arabworldbooks.com|access-date=2019-10-18](http://www.arabworldbooks.com|access-date=2019-10-18)}}</ref> Tafsiri muhimu za kazi zake kwa Kiingereza ni pamoja na: * ''The Man from Bashmour'', American University in Cairo Press, 2007 – imetafsiriwa na [[Nancy N. Roberts|Nancy Roberts]] * ''The Golden Chariot'', American University in Cairo Press, 2008 – imetafsiriwa na [[Dinah Manisty]] * ''The Wiles of Men and Other Stories'', University of Texas Press, 1993 – imetafsiriwa na [[Denys Johnson-Davies]] * ''Such a Beautiful Voice'', General Egyptian Book Organization, 1992 – imetafsiriwa na [[Hoda El Sadda]] == Tuzo na tathmini == Riwaya ''The Man from Bashmour'' ilitajwa kuwa mojawapo ya riwaya 100 bora za Kiarabu na [[Arabic Writers' Union]].<ref>{{cite web |url=[http://arablit.wordpress.com/tag/salwa-bakr/](http://arablit.wordpress.com/tag/salwa-bakr/) |title=Best 100 Arabic Books (According to the Arab Writers Union) |work=Arabic Literature (In English) |date=May 7, 2010 |accessdate=September 24, 2012}}</ref> Mwaka 1993 alipokea tuzo ya Kijerumani ya fasihi ya [[Deutsche Welle Prize for Literature]].<ref name=mende/> Licha ya kuwa na idadi ndogo ya riwaya na mikusanyo ya hadithi fupi, anaheshimiwa sana katika duru za fasihi za Kiarabu.<ref>{{Cite web|url=[https://aljadid.com/content/novelist-salwa-bakr-dares-say-it-aloud|title=Novelist](https://aljadid.com/content/novelist-salwa-bakr-dares-say-it-aloud|title=Novelist) Salwa Bakr Dares to Say it Aloud on Revolution's Successes and Failures {{!}} Al Jadid|website=aljadid.com|access-date=2019-10-18}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1949|}} [[Jamii:Wanawake wa Misri]] [[Jamii:Wanaharakati wa Misri]] 43x505xm8jv3meowj6cr7nfp1a356gj Emilio Aldecoa 0 229460 1507689 2026-04-20T11:57:09Z Christina Charles 71406 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Emilio Aldecoa Gómez''' (amezaliwa [[30 Novemba]], [[1922]] – amefariki [[4 Septemba]], [[1999]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyewahi kucheza katika ligi za The Football League (Uingereza) na La Liga (Hispania), na baadaye akawa [[kocha]] nchini Hispania na [[Uingereza]]. Alifanya mechi moja tu kwa timu ya taifa ya kandanda ya Uhispania akiingia kama mchezaji wa akiba katika ushindi wa 2–1 dhidi ya T...' 1507689 wikitext text/x-wiki '''Emilio Aldecoa Gómez''' (amezaliwa [[30 Novemba]], [[1922]] – amefariki [[4 Septemba]], [[1999]]) alikuwa [[mchezaji]] wa kulipwa wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Hispania]] aliyewahi kucheza katika ligi za The Football League (Uingereza) na La Liga (Hispania), na baadaye akawa [[kocha]] nchini Hispania na [[Uingereza]]. Alifanya mechi moja tu kwa timu ya taifa ya kandanda ya Uhispania akiingia kama mchezaji wa akiba katika ushindi wa 2–1 dhidi ya Timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Jamhuri ya [[Ireland]] mwezi Mei 1948 katika Estadi Olímpic Lluís Companys, Barcelona.<ref name=trail>{{cite web|title=A Spanish refugee boy 78 years ago blazed the trail for David Silva and Cesc Fabregas |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/a-spanish-refugee-boy-78-years-ago-blazed-the-trail-for-david-silva-and-cesc-fabregas-10488958.html |newspaper=[[The Independent]] |date=6 September 2015|access-date=11 June 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=First foreign footballers: Spain's Emilio Aldecoa|url=https://www.football365.com/news/first-foreign-footballers-spains-emilio-aldecoa |website=Football365|date=16 March 2018|access-date=11 June 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Into the ether: When football welcomed refugees|url=https://www.amnesty.org.uk/blogs/ether/when-football-welcomed-refugees |publisher=[[Amnesty International]] |date=26 April 2017|access-date=11 June 2018}}</ref> ==Marejeo== <references /> {{mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1922|1999}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Hispania]] tb2jxo0y2h9v6wpegbun1gci1fnqwxw