Wikipedia swwiki https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanzo MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Maalum Majadiliano Mtumiaji Majadiliano ya mtumiaji Wikipedia Majadiliano ya Wikipedia Faili Majadiliano ya faili MediaWiki Majadiliano ya MediaWiki Kigezo Majadiliano ya kigezo Msaada Majadiliano ya msaada Jamii Majadiliano ya jamii Lango Majadiliano ya lango Wikichanzo Majadiliano ya Wikichanzo TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Papa Pius X 0 3873 1573458 1450533 2026-06-16T16:07:04Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573458 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pius X, by Ernest Walter Histed (retouched).jpg|250px|thumb|right|Mt. Pius X.]] '''Papa Pius X''' ([[Riese]], [[Veneto]], [[Italia Kaskazini]], [[2 Juni]] [[1835]] – [[Roma]], [[20 Agosti]] [[1914]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[4 Agosti|4]]/[[9 Agosti]] [[1903]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Riese]], [[Treviso]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giuseppe Sarto''. Alimfuata [[Papa Leo XIII]] na kuvishwa [[taji la Kipapa]] tarehe [[9 Agosti]] [[1903]], wa kwanza katika [[karne ya 20]]. Akafuatwa na [[Papa Benedikto XV]]. Alitangazwa na [[Papa Pius XII]] kuwa [[mwenye heri|mwenyeheri]] tarehe [[3 Juni]] [[1951]], halafu [[mtakatifu]] tarehe [[29 Mei]] [[1954]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[21 Agosti]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Maisha== Kabla ya kuchaguliwa kama Papa, aliwahi kuwa [[paroko]], [[askofu]] wa [[Mantova]] (tangu [[1884]], halafu [[Patriarki]] wa [[Venice]] (tangu [[1893]]). Hivyo alikuwa na mang'amuzi mengi ya [[uchungaji|kichungaji]]. Kwa kuwa katika [[uchaguzi]] ma[[kardinali]] walimpiga [[kura]] kwanza mwenzao Rampolla, lakini huyo aliwekewa kura ya [[turufu]] na [[Kaisari]] wa [[Austria-Hungaria]], mara alipochaguliwa Pius X alifuta [[haki]] hiyo ya Kaisari na kuamua atengwe na [[Kanisa Katoliki]] yeyote atakayeingilia tena uchaguzi wa Papa. Lengo lake lilifafanuliwa na [[kaulimbiu]] yake: "Instaurare omnia in Christo", yaani "Kukamilisha yote ndani ya [[Kristo]]". Alilitekeleza kwa [[unyofu]], [[Umaskini|ufukara]] na [[Nguvu (adili)|nguvu]], akihamasisha [[maisha]] ya [[Ukristo|Kikristo]] kati ya waumini kwa kuwapa nafasi ya kushiriki zaidi [[ekaristi]] takatifu, kwa kustawisha [[ubora]] wa [[Liturgia|liturujia]]<ref>Sehemu ya hati yake "Divino Afflatu" imetafsiriwa kwa [[Kiswahili]] katika Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 297-299</ref> na kwa kuhakikisha [[Imani sahihi|usahihi]] wa [[imani]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/24100</ref>. Kweli alijitahidi kuleta hali mpya katika [[Kanisa]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 287-288 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 250-251 == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/12137a.htm Papa Pius X katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{en}} {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pius X}} [[Jamii:Waliozaliwa 1835]] [[Jamii:Waliofariki 1914]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] dt1g1rt352xw4amq1kxlwgs1hk1u01v Papa Pius XI 0 3874 1573459 1470874 2026-06-16T16:08:00Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573459 wikitext text/x-wiki [[Picha:Catalogus cleri dioeceseos Brunensis - 1930 - Photo of Pius XI.png|thumb|right|Papa Pius XI.]] [[Picha:Pius xi 1.jpg|thumb|right|Pius XI ofisini.]] '''Papa Pius XI''' ([[31 Mei]] [[1857]] – [[10 Februari]] [[1939]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[6 Februari|6]]/[[12 Februari]] [[1922]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Desio]], [[Milano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Achille Ratti''. Alimfuata [[Papa Benedikto XV]] na kuvishwa [[taji la Kipapa]] tarehe [[12 Februari]] [[1922]]. Akafuatwa na [[Papa Pius XII]]. ==Maisha== Kabla ya kuchaguliwa kama Papa, alikuwa [[askofu mkuu]] wa [[Milano]] (tangu [[mwaka]] [[1921]]). ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Pius XI}} {{Mbegu-Papa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1857]] [[Jamii:Waliofariki 1939]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] kg469qbhdv8xugl3x42hinziqkdxfxk Papa Pius XII 0 3875 1573460 1470875 2026-06-16T16:08:47Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573460 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Pius XII, April 1958.jpg|thumb|right|Papa Pius XII (1958)]] '''Papa Pius XII''' ([[2 Machi]] [[1876]] – [[9 Oktoba]] [[1958]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Machi|2 Machi]]/[[12 Machi]] [[1939]] hadi [[kifo]] chake. Alitokea nchi ya [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Eugenio Maria Guiseppe Giovanni Pacelli''. Alimfuata [[Papa Pius XI]] na kuvishwa [[taji la Kipapa]] tarehe [[12 Machi]] [[1939]]. Akafuatwa na [[Papa Yohane XXIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Pius XII}} {{mbegu-Papa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1876]] [[Jamii:Waliofariki 1958]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] pu75ugn4kp0xulpsy4yg2pe2n0v0hx0 Papa Pius VIII 0 3876 1573457 1470873 2026-06-16T16:06:44Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573457 wikitext text/x-wiki '''Papa Pius VIII''' ([[20 Novemba]] [[1761]] – [[30 Novemba]] [[1830]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[31 Machi]]/[[5 Aprili]] [[1829]] hadi [[kifo]] chake. Alitokea nchi ya [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Cingoli]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Francesco Saverio Castiglioni''. Alimfuata [[Papa Leo XII]] na kuvishwa [[taji la Kipapa]] tarehe [[5 Aprili]] [[1829]]. Akafuatwa na [[Papa Gregori XVI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/12134a.htm Papa Pius VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Pius VIII}} {{Mbegu-Papa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1761]] [[Jamii:Waliofariki 1830]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 4zqyvhpfoky22irtxvit4i4xpqkhaxe Romania 0 6770 1573246 1524586 2026-06-16T11:59:56Z BlueEarth2 90291 #inimideschise part of a campaign on World Refugee Day in Romania 1573246 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = ''România'' |conventional_long_name = Romania |common_name = Romania |image_flag = Flag of Romania.svg |image_coat = Coat of arms of Romania.svg |image_map = Europe location ROM.png |national_motto = -- |national_anthem = ''[[Deşteaptă-te, române!]]'' |official_languages = [[Kiromania]] |government_type = [[Jamhuri]] |capital = [[Bukarest]] (Bucureşti) |latd=44|latm=25|latNS=N|longd=26|longm=06|longEW=E |largest_city = Bukarest |leader_titles = [[Rais wa Romania|Rais]] <br /> [[Waziri Mkuu wa Romania|Waziri Mkuu]] |leader_names = [[Nicușor Daniel Dan]]<br />[[Ilie Bolojan]] |area_rank = ya 82 |area_magnitude = 1_E11 |area = 238,391 |areami² = 92,043 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = 3 |population_estimate_year = 2021 |population_estimate = 19,186,201<ref>{{cite web|url=https://insse.ro/cms/sites/default/files/com_presa/com_pdf/poprez_ian2021r.pdf|title=Populația rezidentă la 1 Ianuarie 2021|language=ro|trans-title=The usually resident population on 1 January 2021|publisher=[[National Institute of Statistics (Romania)|National Institute of Statistics]]|website=Insse.ro|access-date=30 August 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://insse.ro/cms/sites/default/files/com_presa/anexa_date/poprez_ian2021r.xls|title=Populaţia rezidentă pe sexe şi vârste, la 1 Ianuarie 2021|language=ro|publisher=[[National Institute of Statistics (Romania)|National Institute of Statistics]]|website=Insse.ro|access-date=30 August 2021}}</ref> |population_estimate_rank = ya 61 <!--UN ranking--> |population_census_year = 2011 |population_census = 19,599,506<ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.mediasinfo.ro/wp-content/uploads/documente/rez_recensamant_part_2011.pdf |title=Nakala iliyohifadhiwa |accessdate=2013-06-22 |archivedate=2013-12-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131222113141/http://www.mediasinfo.ro/wp-content/uploads/documente/rez_recensamant_part_2011.pdf }}</ref><ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.insse.ro/cms/files%5Cstatistici%5Ccomunicate%5CRPL%5CInformare_1nov2011.pdf |title=Nakala iliyohifadhiwa |accessdate=2013-06-22 |=https://web.archive.org/web/20111114235432/http://www.insse.ro/cms/files/statistici/comunicate/RPL/Informare_1nov2011.pdf |archivedate=2011-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111114235432/http://www.insse.ro/cms/files/statistici/comunicate/RPL/Informare_1nov2011.pdf }}</ref> |population_density = 80.4 |population_densitymi² = 218.6 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ya 118 |GDP_PPP_year = 2021 |GDP_PPP = $653.9 billioni |GDP_PPP_rank = ya 36 |GDP_PPP_per_capita = $33,833 <!--Please, see the talk page!--> |GDP_PPP_per_capita_rank = ya 44 |HDI_year = 2019 |HDI = 0.828 |HDI_rank = 60 |HDI_category = <font color="green">high</font> |sovereignty_type = [[Uhuru]] |established_events = Ilitangazwa <br /> ilitambiluwa |established_dates = [[9 Mei]] [[1877]] ([[Kalenda ya Juliasi]])<sup>2</sup> <br /> [[13 Julai]] [[1878]]<sup>3</sup> |accessionEUdate = [[1 Januari]] [[2007]] |currency = [[Leu ya Romania|Leu]] |currency_code = RON |time_zone = [[Wakati wa Ulaya ya Mashariki|EET]] |utc_offset = +2 |time_zone_DST = [[Wakati wa kiangazi wa Ulaya ya Mashariki|EEST]] |utc_offset_DST = +3 |cctld = [[.ro]] |calling_code = 40 |footnotes = <sup>1<sup>Lugha kama [[Kihungaria]], [[Kijerumani]], [[Kiromani]], [[Kiukraine]] na [[Kiserbia]] hutumiwa kieneo kwenye ngazi kadhaa<br /> <sup>2</sup> [[Vita ya uhuru wa Romania]].<br /> <sup>3</sup> [[Mkataba wa Berlin wa 1878]].<br /> }} [[Picha:ROMANIA Fizic.jpg|thumb|300px|[[Ramani]] ya Romania leo.]] [[File:Moldavia, Transylvania and Wallachia under Michael the Brave's authority (1600).png|thumb|Falme tatu chini ya [[Mikaeli Shujaa]] (''Mihai Viteazul'') mwaka [[1600]] hivi.]] [[File:Moldoveanu-from-vistea.jpg|thumb|right|250px|[[Mlima Moldoveanu]], mrefu kuliko yote ya Romania.]] [[File:Pietrosu Mare.jpg|thumb|right|250px|[[Milima ya Rodna]], [[Wilaya ya Maramureș]].]] [[File:DanubedeltaSulinaarm2.jpg|thumb|right|250px|[[Delta]] ya [[mto]] [[Danube]].]] '''Romania''' (kwa [[Kiromania]]: România) ni nchi ya [[Ulaya]] ya [[kusini]]-[[mashariki]]. Imepakana na [[Hungaria]], [[Serbia]], [[Ukraine]], [[Moldova]] na [[Bulgaria]]. Ina [[pwani]] kwenye [[Bahari Nyeusi]] ambako unaishia [[mto]] [[Danube]]. [[Mji mkuu]] na [[mji]] mkubwa zaidi ni [[Bukarest]]. ==Historia== {{main|Historia ya Romania}} [[Homo sapiens]] aliishi katika eneo hilo walau kuanzia miaka 40,000 iliyopita. Kabla ya kutekwa na [[Warumi]] mwanzoni mwa [[karne ya 2]], walikuwepo [[Kabila|makabila]] ya [[Wathraki]], hasa [[Wadacha]] na [[Wagete]]. Chini ya [[Dola la Roma]] kwa miaka 165 kulikuwa na [[wahamiaji]] wengi walioingiza [[lugha]] ya [[Kilatini]]. Baadaye nchi ilitekwa na makabila mengine mbalimbali. Katika [[karne za kati]] kulikuwa na falme ndogo [[tatu]]: [[Wallachia]], [[Moldavia]] na [[Transilvania]], nazo ziliendelea kuwa na [[madaraka]] fulani hata chini ya [[Dola la Osmani]] hadi [[karne ya 18]] au [[Karne ya 19|19]]. Romania ilianzishwa [[mwaka]] [[1859]] kwa kuunganisha Moldavia na Wallachia ikapewa [[jina]] hilo mwaka [[1866]], ikajikomboa kutoka dola la Osmani mwaka [[1877]]. Kutokana na [[vita vikuu vya kwanza]], Transilvania, [[Bukovina]] na [[Besarabia]] viliungana na [[Ufalme wa Romania]]. Katika [[vita vikuu vya pili]], Romania iliunga [[mkono]] [[Ujerumani]] dhidi ya [[Muungano wa Jamhuri za Kisosholisti za Kisovyeti|Muungano wa Kisovieti]] hadi mwaka [[1944]]. [[Wakomunisti]] waliteka nchi na baada ya [[vita]] kwisha, Romania ilipoteza maeneo mbalimbali na kulazimishwa kujiunga na [[Mapatano ya Warshawa]] kama [[jamhuri]] ya [[Usoshalisti|kisoshalisti]]. Baada ya [[mapinduzi]] ya mwaka [[1989]], Romania ilielekea [[demokrasia]] na [[uchumi]] wa [[soko huria]]. Baada ya kujiunga na [[Umoja wa Ulaya]] mwaka [[2007]], Romania imeanza kustawi na kwa sasa inaongoza pamoja na [[Malta]] zikiwa na ongezeko la 5[[%]] kwa mwaka. ==Watu== Romania ina wakazi 19,679,306 katika eneo la [[km²]] 238.391. Idadi yao inazidi kupungua. [[Lugha rasmi]] ya nchi nzima ni [[Kiromania]] ambayo ni [[lugha ya Kirumi]] kama [[Kiitalia]], [[Kifaransa]] na [[Kihispania]], lakini [[lugha]] nyingine kadhaa zinatambuliwa na [[sheria]], kuanzia [[Kihungaria]]. Wakazi wengi ni [[Wakristo]], hasa [[Waorthodoksi]] (81%), wakifuatwa na [[Waprotestanti]] (6.2%) na [[Wakatoliki]] (5.1%). ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Romania]] * [[Orodha ya nchi kufuatana na wakazi]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Umoja wa Ulaya}} {{Ulaya}} {{Mbegu-jio-Ulaya}} [[Jamii:Romania| ]] [[Jamii:Nchi za Umoja wa Ulaya]] [[Jamii:Nchi za Ulaya]] [[Jamii:Nchi]] d4kgjsvghz9kn44h6lasqsnjehx8z9g 1573262 1573246 2026-06-16T13:46:14Z Riccardo Riccioni 452 1573262 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = ''România'' |conventional_long_name = Romania |common_name = Romania |image_flag = Flag of Romania.svg |image_coat = Coat of arms of Romania.svg |image_map = Europe location ROM.png |national_motto = -- |national_anthem = ''[[Deşteaptă-te, române!]]'' |official_languages = [[Kiromania]] |government_type = [[Jamhuri]] |capital = [[Bukarest]] (Bucureşti) |latd=44|latm=25|latNS=N|longd=26|longm=06|longEW=E |largest_city = Bukarest |leader_titles = [[Rais wa Romania|Rais]] <br /> [[Waziri Mkuu wa Romania|Waziri Mkuu]] |leader_names = [[Nicușor Daniel Dan]]<br />[[Ilie Bolojan]] |area_rank = ya 82 |area_magnitude = 1_E11 |area = 238,397 |areami² = 92,046 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = 2.97 |population_estimate_year = 2025 |population_estimate = 19,043,151<ref>{{cite web |url=https://insse.ro/cms/sites/default/files/com_presa/com_pdf/poprez_ian2025e-def.pdf |title=The usually resident population decreasing as of January 1st 2025 while the international migration balance remained positive in 2024 |publisher= [[National Institute of Statistics (Romania)|INS]] |website=www.insse.ro |date=14 January 2026 |access-date=15 January 2026}}</ref> |population_estimate_rank = ya 65 <!--UN ranking--> |population_census_year = 2021 |population_census = 19,053,815<ref name="Census2021">{{cite web |url=https://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2023/06/Tabel-2.01.xls |title=Populația după etnie la recensămintele din perioada 1930–2021 |publisher=[[National Institute of Statistics (Romania)|INS]] |website=www.insse.ro |access-date=4 March 2024 |language=ro |archive-date=28 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928063329/https://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2023/06/Tabel-2.01.xls |url-status=live }}</ref> |population_density = 83 |population_densitymi² = 210 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ya 132 |GDP_PPP_year = 2021 |GDP_PPP = $653.9 billioni |GDP_PPP_rank = ya 36 |GDP_PPP_per_capita = $33,833 <!--Please, see the talk page!--> |GDP_PPP_per_capita_rank = ya 44 |HDI_year = 2019 |HDI = 0.828 |HDI_rank = 60 |HDI_category = <font color="green">high</font> |sovereignty_type = [[Uhuru]] |established_events = Ilitangazwa <br /> ilitambiluwa |established_dates = [[9 Mei]] [[1877]] ([[Kalenda ya Juliasi]])<sup>2</sup> <br /> [[13 Julai]] [[1878]]<sup>3</sup> |accessionEUdate = [[1 Januari]] [[2007]] |currency = [[Leu ya Romania|Leu]] |currency_code = RON |time_zone = [[Wakati wa Ulaya ya Mashariki|EET]] |utc_offset = +2 |time_zone_DST = [[Wakati wa kiangazi wa Ulaya ya Mashariki|EEST]] |utc_offset_DST = +3 |cctld = [[.ro]] |calling_code = 40 |footnotes = <sup>1<sup>Lugha kama [[Kihungaria]], [[Kijerumani]], [[Kiromani]], [[Kiukraine]] na [[Kiserbia]] hutumiwa kieneo kwenye ngazi kadhaa<br /> <sup>2</sup> [[Vita ya uhuru wa Romania]].<br /> <sup>3</sup> [[Mkataba wa Berlin wa 1878]].<br /> }} [[Picha:ROMANIA Fizic.jpg|thumb|300px|[[Ramani]] ya Romania leo.]] [[File:Moldavia, Transylvania and Wallachia under Michael the Brave's authority (1600).png|thumb|Falme tatu chini ya [[Mikaeli Shujaa]] (''Mihai Viteazul'') mwaka [[1600]] hivi.]] [[File:Moldoveanu-from-vistea.jpg|thumb|right|250px|[[Mlima Moldoveanu]], mrefu kuliko yote ya Romania.]] [[File:Pietrosu Mare.jpg|thumb|right|250px|[[Milima ya Rodna]], [[Wilaya ya Maramureș]].]] [[File:DanubedeltaSulinaarm2.jpg|thumb|right|250px|[[Delta]] ya [[mto]] [[Danube]].]] '''Romania''' (kwa [[Kiromania]]: România) ni nchi ya [[Ulaya]] ya [[kusini]]-[[mashariki]]. Imepakana na [[Hungaria]], [[Serbia]], [[Ukraine]], [[Moldova]] na [[Bulgaria]]. Ina [[pwani]] kwenye [[Bahari Nyeusi]] ambako unaishia [[mto]] [[Danube]]. [[Mji mkuu]] na [[mji]] mkubwa zaidi ni [[Bukarest]]. ==Historia== {{main|Historia ya Romania}} [[Homo sapiens]] aliishi katika eneo hilo walau kuanzia miaka 40,000 iliyopita. Kabla ya kutekwa na [[Warumi]] mwanzoni mwa [[karne ya 2]], walikuwepo [[Kabila|makabila]] ya [[Wathraki]], hasa [[Wadacha]] na [[Wagete]]. Chini ya [[Dola la Roma]] kwa miaka 165 kulikuwa na [[wahamiaji]] wengi walioingiza [[lugha]] ya [[Kilatini]]. Baadaye nchi ilitekwa na makabila mengine mbalimbali. Katika [[karne za kati]] kulikuwa na falme ndogo [[tatu]]: [[Wallachia]], [[Moldavia]] na [[Transilvania]], nazo ziliendelea kuwa na [[madaraka]] fulani hata chini ya [[Dola la Osmani]] hadi [[karne ya 18]] au [[Karne ya 19|19]]. Romania ilianzishwa [[mwaka]] [[1859]] kwa kuunganisha Moldavia na Wallachia ikapewa [[jina]] hilo mwaka [[1866]], ikajikomboa kutoka dola la Osmani mwaka [[1877]]. Kutokana na [[vita vikuu vya kwanza]], Transilvania, [[Bukovina]] na [[Besarabia]] viliungana na [[Ufalme wa Romania]]. Katika [[vita vikuu vya pili]], Romania iliunga [[mkono]] [[Ujerumani]] dhidi ya [[Muungano wa Jamhuri za Kisosholisti za Kisovyeti|Muungano wa Kisovieti]] hadi mwaka [[1944]]. [[Wakomunisti]] waliteka nchi na baada ya [[vita]] kwisha, Romania ilipoteza maeneo mbalimbali na kulazimishwa kujiunga na [[Mapatano ya Warshawa]] kama [[jamhuri]] ya [[Usoshalisti|kisoshalisti]]. Baada ya [[mapinduzi]] ya mwaka [[1989]], Romania ilielekea [[demokrasia]] na [[uchumi]] wa [[soko huria]]. Baada ya kujiunga na [[Umoja wa Ulaya]] mwaka [[2007]], Romania imeanza kustawi na kwa sasa inaongoza pamoja na [[Malta]] zikiwa na ongezeko la 5[[%]] kwa mwaka. ==Watu== Romania ina wakazi 19,043,151 katika eneo la [[km²]] 238.396. Idadi yao inazidi kupungua. Wengi ni Waromania asili (89.3%), [[Hungaria|Wahungaria]] asili ni 6%, [[Waromani]] ni 3.4%, wengineo ni 1.2%. [[Lugha rasmi]] ya nchi nzima ni [[Kiromania]] ambayo ni [[lugha ya Kirumi]] kama [[Kiitalia]], [[Kifaransa]] na [[Kihispania]], lakini [[lugha]] nyingine kadhaa zinatambuliwa na [[sheria]], kuanzia [[Kihungaria]]. Wakazi wengi ni [[Wakristo]] (84.7%), hasa [[Waorthodoksi]] (73.6%), wakifuatwa na [[Waprotestanti]] (6.4%) na [[Wakatoliki]] (4.4%). ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Romania]] * [[Orodha ya nchi kufuatana na wakazi]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Umoja wa Ulaya}} {{Ulaya}} {{Mbegu-jio-Ulaya}} [[Jamii:Romania| ]] [[Jamii:Nchi za Umoja wa Ulaya]] [[Jamii:Nchi za Ulaya]] [[Jamii:Nchi]] oj8r1xh9x6ayhxjwf86p77wgcqor3j4 Papa Gregori XIII 0 7619 1573359 1470809 2026-06-16T15:49:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573359 wikitext text/x-wiki [[Picha:Lavinia Fontana - Portrait of Pope Gregory XIII.jpg|250px|thumb|Papa Gregori XIII.]] '''Papa Gregori XIII''' ([[Bologna]], [[Italia]], [[7 Januari]] [[1502]]; [[Roma]], [[10 Aprili]] [[1585]]) alikuwa [[Papa]] wa [[Kanisa Katoliki]] kuanzia [[tarehe]] [[13 Mei|13]]/[[25 Mei]] [[1572]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Bologna]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Pius V]] akafuatwa na [[Papa Sixtus V]]. Anakumbukwa hasa kwa matengenezo ya [[kalenda]] iliyokuja kujulikana kama "[[kalenda ya Gregori]]" ikawa kalenda ya kimataifa kote [[duniani]] hadi leo. ==Maisha== Alizaliwa kwa [[jina]] la '''Ugo Buoncampagni''' akafuata masomo ya [[sheria]] na kuwa [[profesa]] wa sheria kwenye [[chuo kikuu]] cha Bologna. Mwaka [[1539]] aliitwa na [[Papa Paulo III]] akapewa kazi mbalimbali kama [[mwanasheria]] wa Kanisa. Baadaye [[Papa Paulo IV]] alimpa [[cheo]] cha [[askofu]] wa [[Viesti]] (Italia) na ni hapo tu kwamba Ugo alikula [[kiapo]] cha [[upadri]] na kuwekwa [[wakfu]] kama askofu moja kwa moja. Baada ya kifo cha [[Papa Pius V]] alichaguliwa kuwa [[mwandamizi]] wake, akachukua jina la "Gregorius". Papa Gregori XIII alijitahidi kurudisha nyuma mwendo wa [[matengenezo ya Kiprotestanti]]. Alikubali [[dhuluma]] dhidi ya Wakristo wa Kiinjili nchini [[Ufaransa]] tarehe 23 - [[24 Agost]]i [[1572]] ("[[Usiku wa Bartolomeo]]"). Alijaribu kukusanya [[mataifa]] ya [[Ulaya]] dhidi ya [[Dola la Uturuki]] kwa [[shabaha]] ya kukomboa [[mji]] wa [[Konstantinopoli]] lakini hakufaulu. Pamoja na jitihada hizi za ki[[siasa]] alijenga [[taasisi]] ya [[taaluma]]. Aliunda [[Chuo Kikuu cha Kipapa]] huko Roma kinachoitwa kwa heshima yake "[[Gregoriana]]" hadi leo. Kalenda mpya hakuitunga mwenyewe, lakini aliita wataalamu katika [[kamati]] maalumu na kukubali mapendekezo waliyotoa tarehe [[24 Februari]] [[1582]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/07001b.htm Papa Gregori XIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori XIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1502]] [[Jamii:Waliofariki 1585]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] augvyaci012xg59cxlcqakm6qz71vwu Papa Benedikto XV 0 11034 1573318 1470788 2026-06-16T15:42:54Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573318 wikitext text/x-wiki [[Picha:Benedictus XV, by Nicola Perscheid, 1915 (retouched).jpg|thumb|right|Papa Benedikto XV.]] '''Papa Benedikto XV''' ([[21 Novemba]] [[1854]] – [[22 Januari]] [[1922]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[3 Septemba|3]]/[[6 Septemba]] [[1914]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Genova]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Giacomo della Chiesa'''. Alimfuata [[Papa Pius X]] (1903-14) akafuatwa na [[Papa Pius XI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto XV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1854]] [[Jamii:Waliofariki 1922]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] cgdm54x2wmprnywn4kbi06nz65dt7t0 Papa Leo XIII 0 11079 1573419 1470847 2026-06-16T15:59:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573419 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papa Leone XIII.jpeg|thumb|right|Papa Leo XIII.]] '''Papa Leo XIII''' ([[2 Machi]] [[1810]] – [[20 Julai]] [[1903]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[20 Februari]]/[[3 Machi]] [[1878]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Carpineto Romano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci'''. Alimfuata [[Papa Pius IX]] (1846-78) akafuatwa na [[Papa Pius X]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09169a.htm Papa Leo XIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo XIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1810]] [[Jamii:Waliofariki 1903]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] irhera4kvpb7wfs9q6v0ed1ynnbgguq Papa Pius IX 0 11080 1573453 1523229 2026-06-16T16:05:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573453 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pius IX, by Adolphe Braun, 1875.jpg|thumb|right|Mwenye heri Pius IX.]] '''Papa Pius IX''' ([[13 Mei]] [[1792]] – [[7 Februari]] [[1878]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[16 Juni|16]]/[[21 Juni]] [[1846]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Senigallia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Giovanni Maria Mastai-Ferretti'''. Alimfuata [[Papa Gregori XVI]] akafuatwa na [[Papa Leo XIII]]. Upapa wake ulidumu kuliko ule wa mwingine yeyote ya [[historia ya Kanisa]], ukichukua zaidi ya miaka 31. Wakati huo aliitisha [[Mtaguso II wa Vatikano]] ([[1869]]–[[1870]]), uliotangaza [[dogma]] ya kwamba Papa ana [[karama ya kutodanganyika]] anapofundisha katika nafasi za pekee. Pamoja na hayo, [[mtaguso]] huo ulikatika kutokana na [[jeshi]] la [[Italia]] kuteka [[Roma]]. Hivyo alikuwa wa mwisho kutawala [[Dola la Papa]] na wa kwanza kujifungia ndani ya [[Vatikano]] ili kupinga [[uvamizi]] huo. Kabla ya hapo, [[tarehe]] [[8 Desemba]] [[1854]] Pius IX alikuwa ametangaza dogma ya [[Bikira Maria]] [[Mkingiwa dhambi ya asili|Kukingiwa Dhambi ya Asili]]. Pia aliandika nyaraka 38 kuhusu masuala mbalimbali. Alitangazwa na [[Papa Yohane Paulo II]] kuwa [[mwenye heri]] tarehe [[3 Septemba]] [[2000]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== {{Refbegin|60em}} * {{Rejea kitabu |first= Edmund |last= About |title= The Roman Question |location= New York |publisher= D. Appleton and Company |year= 1859}} * Acta et decreta Pii IX, Pontificis Maximi, VolI-VII, Romae 1854 ff * Acta et decreta Leonis XIII, P.M. Vol I-XXII, Romae, 1881, ff * Actae Sanctae Sedis, (ASS), Romae, Vaticano 1865 * {{Rejea kitabu|first=Regis N.|last=Barwig|title=More Than a Prophet: Day By Day With Pius IX|location= Altadena|publisher=Benziger Sisters|year=1978}} * L. Boudou, Le S. Siege et la Russie, Paris, 1890 * {{Citation | last = Burkle-Young | first = Francis A. | title = Papal Elections in the Age of Transition, 1878–1922 | year = 2000 | publisher = Lexington Books | url = https://books.google.com/books?id=t9QxJMdp6FMC | accessdate = 2012-07-15}}. * Capitelli, Giovanna, ''Mecenatismo pontificio e borbonico alla vigilia dell'unità'', Viviani Editore, Rome, 2011 ISBN 8879931482 * Chiron, Yves, Pope Pius IX: The Man and The Myth, Angelus Press, Kansas City-MI, 2005 ISBN 1-892331-31-4 * Corcoran, James A. [http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015006993607;seq=360;view=1up;num=342 ''"Pius IX and His Pontificate,"''] The American Catholic Quarterly Review, Vol. III, 1878. * {{Rejea kitabu|first=Raffaele|last=De Cesare|title=The Last Days of Papal Rome|url=https://archive.org/details/lastdaysofpapalr00cesauoft|publisher=Archibald Constable & Co|location=London|year=1909}} * Duffy, Eamon, ''Saints and Sinners, a History of the Popes'' Yale University Press, 1997 * Franzen, August, ''Papstgeschichte'', Herder, Freiburg, 1988 (cit.''Franzen'') * Franzen, August, ''Kleine Kirchengeschichte'' Herder, Freiburg, 1991 (cit.''Franzen, Kirchengeschichte'') * {{Rejea kitabu|first=August Bernhard|last=Hasler|title=How the Pope Became Infallible: Pius IX and the Politics of Persuasion|url=https://archive.org/details/howpopebecameinf0000hasl|publisher=Doubleday|year=1981}} * {{Rejea kitabu |first=August Bernhard |last= Hasler |title= Wie der Papst unfelhlbar wurde: Macht und Ohnmacht eines Dogmas |publisher=R. Piper & Co. Verlag |year= 1979}} * {{Rejea kitabu |first=David I. |last=Kertzer |year=2004 |title= Prisoner of the Vatican: The Popes' Secret Plot to Capture Rome from the New Italian State |url=https://archive.org/details/prisonerofvatica00unse |publisher= Houghton Mifflin |isbn= 0-618-22442-4}} * Martina, S.J. Pio IX (1846–1850). ''Roma: Editrice Pontificia Universita Gregoriana''. Vol I-III, 1974–1991. * Mooney, John A. "[http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015020912591;seq=151;view=1up;num=137 Pius IX and the Revolution, 1846–1848]". ''The American Catholic Quarterly Review''. Vol. XVII, 1892. * Pougeois, Histoire de Pie IX, son pontificat et son siecle, Vol I-VI, Paris, 1877 * Schmidlin, Josef, Papstgeschichte, Vol I-IV, Köstel-Pusztet München, 1922–1939 * John Gilmary Shea. ''The Life of Pope Pius IX''. New York, 1877. * Sylvain. ''Histoire de Pie IX le Grand et de son pontificat''. Vol I, II. Paris, 1878 * Franz Spirago, Példatár (Examples from life; from 6. German edition translated Bezerédj László), Szent István-Társulat Budapest, 1927 *{{Rejea kitabu |last=Woodward|first=Kenneth L. |title= Making saints: how the Catholic Church determines who becomes a saint, who doesn't, and why |year=1996 |publisher=Simon and Schuster |isbn= 978-0-684-81530-5 |url= https://books.google.com/?id=JImU5EZo7O8C&pg=PA309|accessdate=16 July 2010 |pages=309–35 |chapter= Pius IX and the Posthumous Politics of Canonization}} * August Bernhard Hasler: ''Wie der Papst unfehlbar wurde. Macht und Ohnmacht eines Dogmas'' [How the Pope Became Infallible]. with an introduction by [[Hans Küng]]. [[Piper Verlag|Piper]], Munich, 1979, ISBN 3-492-02450-5. * August Bernhard Hasler: ''Pius IX. (1846–1878) päpstliche Unfehlbarkeit und 1. Vatikanisches Konzil.'' (= ''Päpste und Papsttum'' Bd. 12). 2 volumes, 1st ed. Hiersemann, Stuttgart, 1977, ISBN 3-7772-7711-8. * Veronika Maria Seifert: ''Pius IX. – der Immaculata-Papst. Von der Marienverehrung Giovanni Maria Mastai Ferretis zur Definierung des Immaculata-Dogmas.'' V&R unipress. Göttingen, 2013. ISBN 978-3-8471-0185-7. {{Refend}} == Viungo vya nje == {{Commons category|Pius IX}} *[http://www.newadvent.org/cathen/12134b.htm Papa Pius IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] * [http://www.piustheninth.com/appendix.htm Pope Pius IX (His Encyclical Writings)] * [http://www.damian-hungs.de/pantheon/papst-pius-ix/ Biography with pictures] {{de icon}} * [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT297.HTM Pope Pius IX]: text with concordances and frequency list * [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bmasfer.html Catholic-Hierarchy entry] * [https://books.google.com/books?id=0XcpAAAAYAAJ&pg=PA449&dq=%22the+last+days+of+papal+rome%22 ''The Last Days of Papal Rome''] by Raffaele De Cesare (1909) London, Archibald Constable & Co. {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pius IX}} [[Jamii:Waliozaliwa 1792]] [[Jamii:Waliofariki 1878]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Wenye heri wa Italia]] mq55hty1svvjcn9rb5kcpg1vird3hli Papa Gregori XVI 0 11081 1573362 1470813 2026-06-16T15:50:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573362 wikitext text/x-wiki [[Picha:Gregory XVI.jpg|thumb|right|Papa Gregori XVI.]] '''Papa Gregori XVI, [[O.S.B.Cam.]]''' ([[18 Septemba]] [[1765]] – [[1 Juni]] [[1846]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Februari|2]]/[[6 Februari]] [[1831]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Belluno]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Bartolomeo Alberto Cappellari'''. Alimfuata [[Papa Pius VIII]] akafuatwa na [[Papa Pius IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/07006a.htm Papa Gregori XVI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori XVI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1765]] [[Jamii:Waliofariki 1846]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Wakamaldoli]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] qzl3papgw9vgs8rb8hflrvwwfr5xz2s Papa Leo XII 0 11082 1573418 1470846 2026-06-16T15:59:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573418 wikitext text/x-wiki [[Picha:Charles Picqué – Portrait de Léon XII (1828).jpg|thumb|right|Papa Leo XII.]] '''Papa Leo XII''' ([[22 Agosti]] [[1760]] – [[10 Februari]] [[1829]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[28 Septemba]]/[[5 Oktoba]] [[1823]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea Monticelli di Genga, [[Fabriano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Annibale della Genga'''. Alimfuata [[Papa Pius VII]] akafuatwa na [[Papa Pius VIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09167a.htm Papa Leo XII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo XII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1760]] [[Jamii:Waliofariki 1829]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] li9wn6w3tostf66mdtkpciejn2ycecw Papa Pius VII 0 11083 1573456 1470872 2026-06-16T16:06:04Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573456 wikitext text/x-wiki [[Picha:Jacques-Louis_David_018.jpg|thumb|right|Papa Pius VII.]] '''Papa Pius VII, [[O.S.B.]]''' ([[14 Agosti]] [[1740]] – [[20 Agosti]] [[1823]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[14 Machi|14]]/[[21 Machi]] [[1800]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Cesena]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Barnaba Chiaramonti'''. Alimfuata [[Papa Pius VI]] akafuatwa na [[Papa Leo XII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/12132a.htm Papa Pius VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pius VII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1740]] [[Jamii:Waliofariki 1823]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 1pij65uoj4hn8eqkacqv6jshd1yi5uh Papa Pius VI 0 11084 1573455 1470871 2026-06-16T16:05:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573455 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Pius VI Braschi (by Pompeo Girolamo Batoni).jpg|thumb|right|Papa Pius VI.]] '''Papa Pius VI''' ([[27 Desemba]] [[1717]] – [[29 Agosti]] [[1799]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[15 Februari|15]]/[[22 Februari]] [[1775]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Cesena]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Giannangelo Braschi'''. Alimfuata [[Papa Klementi XIV]] akafuatwa na [[Papa Pius VII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/12131a.htm Papa Pius VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pius VI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1717]] [[Jamii:Waliofariki 1799]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 67k8ufdarpnlluipbr9y798pjjdpy16 Papa Klementi XIV 0 11085 1573401 1470838 2026-06-16T15:56:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573401 wikitext text/x-wiki [[Picha:Giovanni Domenico Porta – Ritratto di papa Clemente XIV (c. 1770).jpg|thumb|right|Papa Klementi XIV.]] '''Papa Klementi XIV, [[O.F.M.Conv.]]''' ([[31 Oktoba]] [[1705]] – [[22 Septemba]] [[1774]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Mei|19]]/[[28 Mei]]/[[4 Juni]] [[1769]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Sant'Arcangelo di Romagna]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli'''. Alimfuata [[Papa Klementi XIII]] akafuatwa na [[Papa Pius VI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04034a.htm Papa Klementi XIV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi XIV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1705]] [[Jamii:Waliofariki 1774]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] tfse6pcdo2nyj3q4nkyv56ljbcjxnzq Papa Klementi XIII 0 11147 1573400 1470837 2026-06-16T15:56:34Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573400 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Clement XIII Rezzonico (by Circle of Anton Raphael Mengs).jpg|thumb|right|Papa Klementi XIII.]] '''Papa Klementi XIII''' ([[7 Machi]] [[1693]] – [[2 Februari]] [[1769]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[6 Julai|6]]/[[16 Julai]] [[1758]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Venezia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. . [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Carlo Rezzonico'''. Alimfuata [[Papa Benedikto XIV]] akafuatwa na [[Papa Klementi XIV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04032a.htm Papa Klementi XIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi XIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1693]] [[Jamii:Waliofariki 1769]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] ct0n0zgqe0sipmystbs91b38x8h79o0 Papa Benedikto XIV 0 11148 1573317 1470787 2026-06-16T15:42:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573317 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Benedictus XIV - Agostino Masucci.png|thumb|right|Papa Benedikto XIV.]] '''Papa Benedikto XIV''' ([[31 Machi]] [[1675]] – [[3 Mei]] [[1758]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[17 Agosti|17]]/[[22 Agosti]] [[1740]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Bologna]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. . [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Prospero Lorenzo Lambertini'''. Alimfuata [[Papa Klementi XII]] akafuatwa na [[Papa Klementi XIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02432a.htm Papa Benedikto XIV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto XIV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1675]] [[Jamii:Waliofariki 1758]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] gbtoz9g2in3iq2u50mu086bsarb9sp3 Papa Klementi XII 0 11149 1573399 1470836 2026-06-16T15:56:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573399 wikitext text/x-wiki [[Picha:Agostino Masucci – Portrait of Pope Clement XII, seated.jpg|thumb|right|Papa Klementi XII.]] '''Papa Klementi XII''' ([[7 Aprili]] [[1652]] – [[6 Februari]] [[1740]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[12 Julai|12]]/[[16 Julai]] [[1730]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Firenze]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Lorenzo Corsini''. Alimfuata [[Papa Benedikto XIII]] akafuatwa na [[Papa Benedikto XIV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04030a.htm Papa Klementi XII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi XII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1652]] [[Jamii:Waliofariki 1740]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] ed5q7lwpukj1xxz3lv9zralhmjenrfj Papa Benedikto XIII 0 11150 1573316 1470786 2026-06-16T15:42:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573316 wikitext text/x-wiki [[Picha:Benedetto XIII.jpg|thumb|right|Papa Benedikto XIII]] '''Papa Benedikto XIII, [[O.P.]]''' ([[2 Februari]] [[1649]] – [[21 Februari]] [[1730]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[29 Mei]]/[[4 Juni]] [[1724]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Gravina in Puglia|Gravina]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Pietro Francesco Orsini''. Alimfuata [[Papa Inosenti XIII]] akafuatwa na [[Papa Klementi XII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02431a.htm Papa Benedikto XIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto XIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1649]] [[Jamii:Waliofariki 1730]] [[Jamii:Wadominiko]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 4g4wm13dp1c6zfmq3eq152u2qn6u280 Papa Innocent XIII 0 11151 1573371 1470820 2026-06-16T15:51:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573371 wikitext text/x-wiki [[Picha:InnocientXIII.jpg|thumb|right|Papa Inosenti XIII.]] '''Papa Innocent XIII''' ([[13 Mei]] [[1655]] – [[7 Machi]] [[1724]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[8 Mei|8]]/[[18 Mei]] [[1721]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Poli]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Michelangelo Conti''. Alimfuata [[Papa Klementi XI]] akafuatwa na [[Papa Benedikto XIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08023a.htm Papa Inosenti XIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Innocent XIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1655]] [[Jamii:Waliofariki 1724]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 2t7dgc9pfa9tbr2gl1nql1wkcgfp9e8 Papa Klementi XI 0 11152 1573398 1470835 2026-06-16T15:56:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573398 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Clement XI Albani (Vatican Museums - Musei Vaticani, Vatican).jpg|thumb|right|Papa Klementi XI.]] '''Papa Klementi XI''' ([[23 Julai]] [[1649]] – [[19 Machi]] [[1721]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[23 Novemba|23]]/[[30 Novemba]]/[[8 Desemba]] [[1700]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Urbino]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovanni Francesco Albani''. Alimfuata [[Papa Inosenti XII]] akafuatwa na [[Papa Inosenti XIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Sala maarufu iliyosambazwa kwa jina lake== Nasadiki, Bwana, lakini nisadiki kwa imara zaidi; natumaini, lakini nitumaini kwa hakika zaidi; napenda, lakini nipende kwa ari zaidi; nasikitika, lakini nisikitike kwa nguvu zaidi. Nakuabudu kama asili ya vyote; nakutamani kama lengo kuu; nakusifu kama mfadhili wa kudumu; nakulilia kama mtetezi wa kufaa. Uniongoze kwa hekima yako, unidhibiti kwa haki yako, unifariji kwa wema wako, unilinde kwa uwezo wako. Bwana, nakutolea ya kuwaza ili yakuelekee wewe, ya kusema yakuhusu wewe, ya kufanya yawe kadiri yako, ya kuvumilia yake kwa ajili yako. Nataka chochote unachotaka, nataka kwa sababu unataka, nataka jinsi unavyotaka, nataka mpaka utakapotaka. Naomba, Bwana: angaza akili, washa utashi, safisha moyo, takasa roho. Nilie juu ya maovu yaliyopita, nifukuze vishawishi vijavyo, nirekebishe maelekeo mabaya, nistawishe maadili ya kufaa. Mungu mwema, unipatie upendo kwako, chuki kwangu, ari kwa jirani, dharau kwa ulimwengu. Nijitahidi kutii wakubwa, kusaidia walio chini yangu, nishauri marafiki, nisamehe maadui. Nishinde tamaa kwa maisha magumu, uroho kwa ukarimu, hasira kwa upole, uvuguvugu kwa umotomoto. Unifanye niwe na busara katika maamuzi, niwe na msimamo katika hatari, niwe mvumilivu katika matatizo, na mnyenyekevu katika mafanikio. Ee Bwana, fanya niwe mwangalifu katika sala, niwe na kiasi katika mali, niwe na bidii katika majukumu, niwe imara katika nia. Nijitahidi kuwa na usafi wa ndani, utaratibu wa nje, maongezi bora, maisha yanayofuata mipango. Nikeshe kwa bidii kutawala umbile, kustawisha neema, kufuata sheria, kustahili wokovu. Nijifunze kwako yalivyo duni mambo ya dunia, yalivyo makuu mambo ya Kimungu, yalivyo mafupi mambo yapitayo, yanavyodumu yale ya milele. Unijalie nijiandae kwa kifo, niogope hukumu, nikimbie moto, nipate paradiso. Kwa njia ya Kristo Bwana wetu. Amina. ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == * [http://www.newadvent.org/cathen/04029a.htm Papa Klementi XI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi XI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1649]] [[Jamii:Waliofariki 1721]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] g44f0ptfhyzmlrzwqq5967w6akyjx2v Papa Innocent XII 0 11153 1573381 1470827 2026-06-16T15:53:24Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573381 wikitext text/x-wiki [[Picha:Antonio Zanchi – Papa Innocenzo XII.jpg|thumb|right|Papa Inosenti XII.]] '''Papa Innocent XII''' ([[13 Machi]] [[1615]] – [[27 Septemba]] [[1700]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[12 Julai|12]]/[[15 Julai]] [[1691]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Spinazzola]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Antonio Pignatelli''. Alimfuata [[Papa Aleksanda VIII]] akafuatwa na [[Papa Klementi XI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08022a.htm Papa Innocent XII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti XII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1615]] [[Jamii:Waliofariki 1700]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] nmjoauwzniw25nnbty7nauz03oechqv Papa Alexander VIII 0 11154 1573295 1470769 2026-06-16T15:39:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573295 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Alexander VIII – Roman School of 17th Century – (unframed).jpg|thumb|right|Papa Aleksanda VIII.]] '''Papa Alexander VIII''' ([[22 Aprili]] [[1610]] – [[1 Februari]] [[1691]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[6 Oktoba|6]]/[[16 Oktoba]] [[1689]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Venezia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Pietro Vito Ottoboni''. Alimfuata [[Papa Inosenti XI]] akafuatwa na [[Papa Inosenti XII]]. == Wasifu == Pietro Vito Ottoboni alizaliwa mwaka 1610 katika familia ya kiungwana ya Venezia. Alikuwa mtoto wa mwisho kati ya watoto tisa wa Marco Ottoboni (1554-1646), aliyekuwa kansela mkuu wa Jamhuri ya Venice, na mke wake Vittoria Tornielli. Alikuwa mjukuu wa Marcantonio Ottoboni na Dianora Besalù. Familia yake ilikuwa na uhusiano mkubwa na tabaka la juu la Venice, ikiwa miongoni mwa familia zilizopewa heshima ya kifalme baada ya Vita ya Zonchio (1499). Katika karne ya 17, familia yao ilikidhi vigezo vya kifedha ili kutambuliwa rasmi kama wenye cheo cha kiungwana, kutokana na mafanikio yao katika huduma za kidiplomasia. Pietro Vito Ottoboni alisoma kwa ubora wa hali ya juu katika Chuo Kikuu cha Padova, ambako mwaka 1627, alipata Shahada ya Udaktari katika Sheria ya Kanuni na Sheria ya Kiraia. Baada ya masomo, alihamia Roma wakati wa utawala wa [[Papa Urban VIII]], ambapo alihudumu kama Referenda wa Apostolic Signatura. Pia, aliteuliwa kuwa [[Gavana]] wa miji ya Terni, Rieti, Città di Castello, na Spoleto. Hatimaye, alihudumu kama mkaguzi wa Mahakama ya Kanisa la Roma (Sacred Roman Rota), nafasi muhimu katika utawala wa Sheria ya Kanisa Katoliki. [[Faili:Italy_Papal_States_1689-I_Quadrupla_Scudo_d'Oro.jpg|thumb|260x260px|Papa Alexander VIII taswira juu ya dhahabu quadruple Italia scudo kutoka 1689. Watakatifu Petro na Paulo juu ya reverse. Ilichongwa na Antonio Travani, mfua dhahabu na mshindi wa medali huko Roma.<ref>{{cite book|url=https://archive.org/stream/biographicaldict06forriala#page/n11/mode/2up|title=Biographical Dictionary of Medallists|last1=Forrer|first1=L.|publisher=Spink & Son, LTD|year=1916|volume=6|page=129}}</ref>]] ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01295a.htm Papa Aleksanda VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Aleksanda VIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1610]] [[Jamii:Waliofariki 1691]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] eotn282g7dpt02owk3ue7aby9mb5rie Papa Innocent XI 0 11155 1573370 1217010 2026-06-16T15:51:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573370 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Innocent XI Odescalchi (by Roman School, 17th Century).jpg|thumb|right|Mwenye heri Papa Inosenti XI.]] '''Papa Innocent XI''' ([[16 Mei]] [[1611]] – [[12 Agosti]] [[1689]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[21 Septemba]]/[[4 Oktoba]] [[1676]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Como]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Benedetto Odescalchi''. Alimfuata [[Papa Klementi X]] akafuatwa na [[Papa Aleksanda VIII]]. [[Papa Pius XII]] alimtangaza [[mwenye heri]] [[tarehe]] [[7 Oktoba]] [[1956]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08021a.htm Papa Innocent XI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Innocent XI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1611]] [[Jamii:Waliofariki 1689]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Italia]] sha75b24n4d7qotu2wn6yot0tl3x8er Papa Klementi X 0 11156 1573397 1470834 2026-06-16T15:56:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573397 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Clement X Altieri (by Ciro Ferri).jpg|thumb|right|Papa Klementi X.]] '''Papa Klementi X''' ([[13 Julai]] [[1590]] – [[22 Julai]] [[1676]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[29 Aprili]]/[[11 Mei]] [[1670]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Emilio Bonaventura Altieri''. Alimfuata [[Papa Klementi IX]] akafuatwa na [[Papa Inosenti XI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04028b.htm Papa Klementi X katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi X}} [[Jamii:Waliozaliwa 1590]] [[Jamii:Waliofariki 1676]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 4j5j3yzon2s0wpff8cez259c9pb3a42 Papa Klementi IX 0 11157 1573392 1470831 2026-06-16T15:55:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573392 wikitext text/x-wiki [[Picha:Clemente IX.jpg|thumb|right|Papa Klementi IX.]] '''Papa Klementi IX''' ([[28 Januari]] [[1600]] – [[9 Desemba]] [[1669]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[20 Juni|20]]/[[26 Juni]] [[1667]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Pistoia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giulio Rospigliosi''. Alimfuata [[Papa Aleksanda VII]] akafuatwa na [[Papa Klementi X]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04028a.htm Papa Klementi IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi IX}} [[Jamii:Waliozaliwa 1600]] [[Jamii:Waliofariki 1669]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] q45p5pm83ul5pnv92x3qfw0ydcjhh66 Papa Alexander VII 0 11158 1573294 1470768 2026-06-16T15:38:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573294 wikitext text/x-wiki [[Picha:Alexander VII.jpg|thumbnail|right|Papa Aleksanda VII.]] '''Papa Alexander VII''' ([[13 Februari]] [[1599]] – [[22 Mei]] [[1667]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[7 Aprili|7]]/[[18 Aprili]] [[1655]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Siena]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Fabio Chigi''. Alimfuata [[Papa Inosenti X]] akafuatwa na [[Papa Klementi IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01294a.htm Papa Alexander VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Aleksanda VII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1599]] [[Jamii:Waliofariki 1667]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] kx43t7jxsqlqiouqtzr7ru2i9ux52uj Papa Innocent X 0 11159 1573380 1470826 2026-06-16T15:53:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573380 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Innocent X (by Circle of Diego Velázquez) - National Gallery of Art.jpg|thumb|right|Papa Inosenti X.]] '''Papa Innocent X''' ([[6 Mei]] [[1574]] – [[7 Januari]] [[1655]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[15 Septemba]]/[[4 Oktoba]] [[1644]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovanni Battista Pamphilj''. Alimfuata [[Papa Urbano VIII]] akafuatwa na [[Papa Aleksanda VII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == [http://www.newadvent.org/cathen/08020b.htm Papa Innocent X katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti X}} [[Jamii:Waliozaliwa 1574]] [[Jamii:Waliofariki 1655]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] l753b2mg4v7n4jj3hutizmtawmrwe08 Papa Urban VIII 0 11160 1573504 1470896 2026-06-16T16:17:18Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573504 wikitext text/x-wiki [[Picha:Gianlorenzo bernini, ritratto di papa urbano VIII, 1632 circa (coll. priv.) (cropped).jpg|thumb|right|Papa Urbano VIII.]] '''Papa Urban VIII''' ([[Aprili]] [[1568]] – [[29 Julai]] [[1644]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[6 Agosti]]/[[29 Septemba]] [[1623]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Firenze]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Maffeo Barberini''. Alimfuata [[Papa Gregori XV]] akafuatwa na [[Papa Inosenti X]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15218b.htm Papa Urban VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Urbano VIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1568]] [[Jamii:Waliofariki 1644]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] rebeapvq6wxlfryxsgk8lvh80zfxyam Papa Gregori XV 0 11161 1573361 1470811 2026-06-16T15:50:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573361 wikitext text/x-wiki [[Picha:(Albi) Cathédrale Sainte-Cécile - Trèsor - Portrait du pape Grégoire XV - PalissyIM81001477.jpg|thumb|right|Papa Gregori XV.]] '''Papa Gregori XV''' ([[9 Januari]] [[1554]] – [[8 Julai]] [[1623]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[9 Februari|9]]/[[14 Februari]] [[1621]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Bologna]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Alessandro Ludovisi''. Alimfuata [[Papa Paulo V]] akafuatwa na [[Papa Urbano VIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/07004b.htm Papa Gregori XV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori XV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1554]] [[Jamii:Waliofariki 1623]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 9iwwv5kmzj2a4qpwree8aoe2cxfqewz Papa Paulo V 0 11162 1573445 1470866 2026-06-16T16:04:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573445 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Paul V.jpg|thumb|right|Papa Paulo V.]] '''Papa Paulo V''' ([[17 Septemba]] [[1550]] – [[28 Januari]] [[1621]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[16 Mei]]/[[29 Mei]] [[1605]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Camillo Borghese''. Alimfuata [[Papa Leo XI]] akafuatwa na [[Papa Gregori XV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11581b.htm Papa Paulo V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Paulo V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1550]] [[Jamii:Waliofariki 1621]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] lo28bwbynvuwyaoxaunwbtqrqvr6xfj Papa Leo XI 0 11163 1573417 1470845 2026-06-16T15:59:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573417 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portret van paus Leo XI Alessandro Ottaviano de' Medici . NL-HlmNHA 1477 53010831.JPG|thumb|right|Papa Leo XI.]] '''Papa Leo XI''' ([[2 Juni]] [[1535]] – [[27 Aprili]] [[1605]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Aprili|1]]/[[10 Aprili]] [[1605]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Firenze]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Alessandro de' [[Medici]]''. Alimfuata [[Papa Klementi VIII]] akafuatwa na [[Papa Paulo V]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09166a.htm Papa Leo XI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo XI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1535]] [[Jamii:Waliofariki 1605]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] mlef06wnh59j8914apwhzq0wmq3jmdd Papa Klementi VIII 0 11164 1573396 1470833 2026-06-16T15:55:54Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573396 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papst Clemens VIII Italian 17th century.jpg|thumb|right|Papa Klementi VIII.]] '''Papa Klementi VIII''' ([[24 Februari]] [[1536]] – [[3 Machi]] [[1605]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[30 Januari]]/[[9 Februari]] [[1592]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Fano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Ippolito Aldobrandini''. Alimfuata [[Papa Inosenti IX]] akafuatwa na [[Papa Leo XI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04027a.htm Papa Klementi VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi VIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1536]] [[Jamii:Waliofariki 1605]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 4kgfgezim667io0hg7ub2ru3nv1mong Papa Innocent IX 0 11276 1573375 1470823 2026-06-16T15:52:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573375 wikitext text/x-wiki [[Picha:Innocent9.jpg|thumb|right|Papa Inosenti IX.]] '''Papa Innocent IX''' ([[20 Julai]] [[1519]] – [[30 Desemba]] [[1591]]) alikuwa [[Papa]] kwa [[wiki]] chache kuanzia [[tarehe]] [[29 Oktoba]]/[[3 Novemba]] [[1591]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Bologna]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovan Antonio Facchinetti''. Alimfuata [[Papa Gregori XIV]] akafuatwa na [[Papa Klementi VIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08020a.htm Papa Inosenti IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti IX}} [[Jamii:Waliozaliwa 1519]] [[Jamii:Waliofariki 1591]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] knetlhqa3weq4npgb6b3cnmph298ymk Papa Gregori XIV 0 11277 1573360 1470810 2026-06-16T15:49:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573360 wikitext text/x-wiki [[Picha:Gregor XIV.jpg|thumb|right|Papa Gregori XIV.]] '''Papa Gregori XIV''' ([[11 Februari]] [[1535]] – [[16 Oktoba]] [[1591]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[5 Desemba|5]]/[[8 Desemba]] [[1590]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Somma Lombarda]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Niccolò Sfondrati''. Alimfuata [[Papa Urbano VII]] akafuatwa na [[Papa Inosenti IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/07004a.htm Papa Gregori XIV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori XIV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1535]] [[Jamii:Waliofariki 1591]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] o1c95vryb9b24cl479iestvvhl43k3u Papa Urban VII 0 11278 1573503 1499440 2026-06-16T16:17:08Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573503 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Urban VII Castagna (Jacopo del Conte, Vatican Museums).jpg|thumb|right|Papa Urbano VII.]] '''Papa Urban VII''' ([[4 Agosti]] [[1521]] – [[27 Septemba]] [[1590]]) alikuwa [[Papa]] kwa [[siku]] chache kuanzia [[tarehe]] [[15 Septemba]] [[1590]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giambattista Castagna''. Alimfuata [[Papa Sixtus V]] akafuatwa na [[Papa Gregori XIV]]. Alipatwa na [[malaria]] na kufariki kabla hajavishwa [[taji la Kipapa]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15218a.htm Papa Urban VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Urbano VII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1521]] [[Jamii:Waliofariki 1590]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 2o9dc2lfzrwlx4ro4oowbo7t9nn5jrp Papa Sixtus V 0 11279 1573485 1470885 2026-06-16T16:14:08Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573485 wikitext text/x-wiki [[Picha:(Albi) Cathédrale Sainte-Cécile - Trèsor - Portrait du pape Sixte V - PalissyIM81001477.jpg|thumb|right|Papa Sixtus V.]] '''Papa Sixtus V, [[O.F.M.Conv.]]''' ([[13 Desemba]] [[1521]] – [[27 Agosti]] [[1590]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia tarehe [[24 Aprili]]/[[1 Mei]] [[1585]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Grottammare]], [[Ascoli Piceno]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Felice Peretti''. Alimfuata [[Papa Gregori XIII]] akafuatwa na [[Papa Urbano VII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14033a.htm Papa Sixtus V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sixtus V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1521]] [[Jamii:Waliofariki 1590]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] f0hez6jfaqd4g2otoyojndvgy067aam Papa Pius V 0 11280 1573454 1423464 2026-06-16T16:05:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573454 wikitext text/x-wiki [[Picha:El Greco 050.jpg|thumb|right|Mt. Pius V alivyochorwa na [[El Greco]].]] '''Papa Pius V, [[O.P.]]''' ([[17 Januari]] [[1504]] – [[1 Mei]] [[1572]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[7 Januari|7]]/[[17 Januari]] [[1566]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Alessandria]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Pius IV]] akafuatwa na [[Papa Gregori XIII]]. Umuhimu wake katika [[historia ya Kanisa]] ni kwamba ndiye alishughulikia kwa [[moyo]] wa [[ibada]] na [[bidii]] ya [[utume|kitume]] utekelezaji wa [[Mtaguso wa Trento]] kwa ajili ya [[urekebisho wa Kikatoliki]], ukiwa pamoja na [[vitabu]] vya [[liturujia]], [[katekesi]] na [[maadili]], ili kueneza [[imani]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/27000</ref>. Anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[30 Aprili]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Maisha== [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Antonio Ghislieri'''. Baadaye alijiunga na [[shirika la Wahubiri]]. Kama [[kardinali]], Ghislieri alijulikana kwa kutanguliza [[Imani sahihi|usahihi wa imani]] kuliko [[Cheo|vyeo]] vya watu, akihukumu [[Askofu|maaskofu]] wanane wa [[Ufaransa]] kwa [[uzushi]]. Vilevile alipinga upendeleo wowote kwa [[ndugu]] wa [[ukoo]], akimkemea mtangulizi wake Papa Pius IV alipotaka kumfanya kardinali [[mtoto]] wa miaka 13 kwa kuwa ni ndugu yake, tena alipotaka kumsaidia ndugu mwingine kwa [[fedha]] za [[hazina]] ya Papa. Kwa [[hati]] "Regnans in Excelsis" ya mwaka 1570, Pius V alitenga na [[Kanisa Katoliki]] [[malkia]] [[Elizabeth I wa Uingereza]] kwa uzushi na kwa [[Dhuluma|kudhulumu]] Wakatoliki wa nchi yake. Mwaka [[1571]] aliunganisha nchi za Kikatoliki katika "[[Liga Sancta]]" ambayo katika [[mapigano ya Lepanto]], ingawa ilizidiwa na [[Dola la Osmani]] kwa [[idadi]] ya [[wanajeshi]], ilifaulu kulizuia lisiteke [[Ulaya]] nzima. Pius V aliona [[ushindi]] huo umetokana na [[maombezi]] ya [[Bikira Maria]] aliyekuwa ameombwa sana kwa [[rozari]] siku zile, akaanzisha [[sikukuu]] ya [[Bikira Maria wa Rozari|Bibi Yetu wa Ushindi]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 150-151 == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/12130a.htm Papa Pius V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pius V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1504]] [[Jamii:Waliofariki 1572]] [[Jamii:Wadominiko]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 1ypj09xy723p5wunvbpv6vv8t7cp8j0 Papa Pius IV 0 11281 1573452 1523228 2026-06-16T16:05:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573452 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Pius IV (by Italian School, circa 1600).jpg|thumb|right|Papa Pius IV.]] '''Papa Pius IV''' ([[31 Machi]] [[1499]] – [[9 Desemba]] [[1565]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[26 Desemba]] [[1559]]/[[6 Januari]] [[1560]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Milano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovan Angelo [[Medici]]''. Alimfuata [[Papa Paulo IV]] akafuatwa na [[Papa Pius V]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * {{Rejea kitabu|first=Claudio|last=Rendina|title=I papi. Storia e segreti|publisher=Newton Compton|location=Rome|year=1984}} * {{Rejea kitabu| first= Sydney J.| last= Freedberg| year=1993| title= Painting in Italy, 1500&ndash;1600| chapter= | editor= Pelican History of Art| others= | pages=429 | publisher= Penguin Books Ltd | id= | url= | authorlink= }} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/12129a.htm Papa Pius IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pius IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1499]] [[Jamii:Waliofariki 1565]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Milano]] j1jt0jth8s8onuajcd36qehl7yryd91 Papa Paulo IV 0 11282 1573444 1470865 2026-06-16T16:03:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573444 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Paul IV – Jacopino Conte (Manner), ca. 1560.jpg|thumb|right|Papa Paulo IV.]] '''Papa Paulo IV''' ([[28 Juni]] [[1476]] – [[18 Agosti]] [[1559]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[23 Mei|23]]/[[26 Mei]] [[1555]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Capriglia]], [[Avellino]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Gian Pietro Carafa''. Alimsaidia [[Gaetano wa Thiene]] kuanzisha [[shirika]] la [[Wateatini]]. Alimfuata [[Papa Marcello II]] akafuatwa na [[Papa Pius IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11581a.htm Papa Paulo IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Paulo IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1476]] [[Jamii:Waliofariki 1559]] [[Jamii:Watawa waanzilishi]] [[Jamii:Wateatini]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 0nja0f22c3u1w6cpv1559pxfa9eizmu Papa Marcello II 0 11283 1573424 1470850 2026-06-16T16:00:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573424 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Marcellus II.PNG|thumb|right|Papa Marcello II.]] '''Papa Marcello II''' ([[6 Mei]] [[1501]] – [[1 Mei]] [[1555]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[9 Aprili|9]]/[[10 Aprili]] [[1555]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Montefano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Marcello Cervini''. Alimfuata [[Papa Julius III]] akafuatwa na [[Papa Paulo IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09641a.htm Papa Marcello II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Marcello II}} [[Jamii:Waliozaliwa 1501]] [[Jamii:Waliofariki 1555]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] qofdhzqkttorvnwia2oh1hrr85xghvk Papa Julius III 0 11285 1573384 1470829 2026-06-16T15:53:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573384 wikitext text/x-wiki [[Picha:Girolamo Sicciolante - Paus Julius IIIFXD.jpg|thumb|right|Papa Julius III.]] '''Papa Julius III''' ([[10 Septemba]] [[1487]] – [[23 Machi]] [[1555]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[7 Februari]] [[1550]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovanni Maria Ciocchi del Monte''. Alimfuata [[Papa Paulo III]] akafuatwa na [[Papa Marcello II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08564a.htm Papa Julius III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Julius III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1487]] [[Jamii:Waliofariki 1555]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] sscbz7b8umedjr6s7m3ztl9u8sr3ify Papa Paulo III 0 11313 1573443 1470864 2026-06-16T16:03:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573443 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Paul III Farnese (by Titian) - National Museum of Capodimonte.jpg|thumb|right|Papa Paulo III.]] '''Papa Paulo III''' ([[29 Februari]] [[1468]] – [[10 Novemba]] [[1549]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[13 Oktoba]]/[[3 Novemba]] [[1534]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Canino]], [[Viterbo]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Alessandro Farnese''. Alimfuata [[Papa Klementi VII]] akafuatwa na [[Papa Julius III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11579a.htm Papa Paulo III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Paulo III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1468]] [[Jamii:Waliofariki 1549]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] f4wv1gz1ql9s9qbmcglo9lkg4dxcdt7 Papa Klementi VII 0 11314 1573395 1470832 2026-06-16T15:55:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573395 wikitext text/x-wiki [[Picha:El papa Clemente VII, por Sebastiano del Piombo.jpg|thumb|right|Papa Klementi VII.]] '''Papa Klementi VII''' (kwa [[Kilatini]]: ''Clemens VII''; kwa [[Kiitalia]]: ''Clemente VII''; [[26 Mei]] [[1478]] – [[25 Septemba]] [[1534]]) alikuwa [[Papa]] na [[Kiongozi|mtawala]] wa [[Dola la Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Novemba|19]]/[[26 Novemba]] [[1523]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Firenze]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref>{{cite web |last=Miranda |first=Salvador |title=The Cardinals of the Holy Roman Church – Biographical Dictionary – Consistory of September 23, 1513 |url=https://cardinals.fiu.edu/bios1513.htm#Medici |website=webdept.fiu.edu |access-date=22 October 2024}}</ref><ref name="catholic-hierarchy.org">{{cite web |last=Cheney |first=David M. |title=Pope Clement VII (Giulio de' Medici) [Catholic-Hierarchy] |url=http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdemg.html |website=www.catholic-hierarchy.org |access-date=22 October 2024}}</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giulio di Giuliano de' [[Medici]]''. Akitajwa kuwa "papa aliyekuwa na bahati mbaya zaidi," utawala wake ulikuwa na mfululizo wa migogoro ya kisiasa, kijeshi, na kidini mingi ikiwa imeanza kabla ya enzi yake iliyokuwa na athari kubwa kwa Ukristo na siasa za [[dunia]].<ref name="Clement VII">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica Volume 5 |title=Clement VII |publisher=The Werner Company |location=Akron, OH |year=1905 |id=05015678}}</ref> Alishiriki katika [[vita]] kati ya [[Kaizari Karoli V]] wa [[Ujerumani]]-[[Hispania]] na [[Mfalme]] [[Fransisko I wa Ufaransa]], akisimama kwanza na [[Kaizari|kaizari]], baadaye na [[mfalme]]. Mwaka [[1527]] alikamatwa baada ya [[Roma]] kutekwa na [[jeshi]] la kaizari. Katika [[amani]] ya mwaka [[1529]], wakati wa mashambulio ya [[Waturuki]] dhidi ya [[Vienna]], alirudishwa [[uhuru]] wake pamoja na [[utawala]] juu ya [[Dola la Papa]] katika [[Italia ya Kati]], akikubali kipaumbele cha kaizari juu ya [[Italia Kaskazini|Italia ya Kaskazini]]. Mwaka [[1530]] alimwekwa Karolo V [[wakfu]] kama kaizari wa [[Dola Takatifu la Kiroma|Dola Takatifu la Kiroma]]. Katika miaka 1529 hadi [[1534]] Klementi VII aliwasiliana mara kwa mara na [[Henry VIII wa Uingereza|Mfalme Henry VIII wa Uingereza]] aliyetaka kibali cha Papa kutengana na [[mke]] wake wa kwanza. Papa alipokataa, mfalme aliagiza [[bunge]] lake kutangaza uhuru wa [[jumuiya Anglikana|Kanisa la Uingereza]]; hatimaye Papa alimtenga mfalme Henry na [[Kanisa Katoliki]] kwenye mwaka 1534. Alimfuata [[Papa Adrian VI]] akafuatwa na [[Papa Paulo III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04024a.htm Papa Klementi VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi VII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1478]] [[Jamii:Waliofariki 1534]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] h57jkwzvxv45jgz9bpfzyzjx1p52xzl Papa Adrian VI 0 11315 1573286 1390879 2026-06-16T15:37:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573286 wikitext text/x-wiki [[Picha:Portrait of Pope Adrian VI (after Jan van Scorel).jpg|thumb|Papa Adrian VI alivyochorwa na Jan van Scorel.]][[Faili:Portrait_of_Pope_Adrian_VI.jpg|thumb|Papa Adrian VI alivyochorwa mwaka 1568.]] [[Faili:Engraving_of_the_birthhouse_of_pope_hadrian.jpg|thumb|Nyumba ya kuzaliwa ya Papa Adrian na shairi linaloandamana. Maelezo ya mchongo wa 'Wanaume na Wanawake Maarufu wa Uholanzi'.]] '''Papa Adrian VI''' ([[2 Machi]] [[1459]] – [[14 Septemba]] [[1523]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[9 Januari]]/[[31 Agosti]] [[1522]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Utrecht]], [[Uholanzi]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alikuwa Mholanzi pekee kuwa Papa, na alikuwa Papa wa mwisho asiye Mwitalia hadi [[Papa Yohane Paulo II]] kutoka [[Polandi]] alipochaguliwa miaka 455 baadaye <ref>Gerard Weel [http://www.gerardweel.nl/adrianus/adrianus_1.php Life and times of Adrian of Utrecht] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025172453/http://www.gerardweel.nl/adrianus/adrianus_1.php|date=25 October 2014}} (in Dutch)</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Adriaan Florensz'', hivyo hakubadili [[jina la ubatizo]] alipochaguliwa kuwa Papa, tofauti na watangulizi na [[waandamizi]] karibu wote wa [[milenia ya pili]]. Alimfuata [[Papa Leo X]] akafuatwa na [[Papa Klementi VII]]. ==Maisha== Mzaliwa wa [[Utrecht]] (leo nchini [[Uholanzi]]), Adriano alisoma katika [[chuo kikuu]] cha [[Leuven]] akawa [[mwalimu]] wa [[teolojia]] na [[makamu]] wa [[gombera]] huko. Mwaka [[1507]] akawa [[mlezi]] wa atakayekuwa [[kaisari]] [[Karolo V]] wa [[Dola Takatifu la Roma]] ([[Ujerumani]]), ambaye baadaye alimtumia katika nafasi muhimu. Mwaka [[1516]], Adriano akawa [[askofu]] wa [[Tortosa]], [[Hispania]], halafu [[hakimu mkuu wa imani]] wa falme za [[Aragona]] na [[Castilya]]. Mwaka [[1517]] Papa Leo X alimteua kuwa [[kardinali]] na mwaka [[1522]] akachaguliwa kuwa [[mwandamizi]] wake. Adriano alianza upapa wake katikati ya matatizo makubwa ajabu, uenezi wa [[Walutheri]] upande wa [[kaskazini]], na wa [[Waturuki]] [[Waosmani]] upande wa [[mashariki]]. Kuhusu mafundisho ya [[imani]], alikataa kukubaliana na Walutheri, akidai [[Martin Luther]] ahukumiwe kuwa [[mzushi]]. Hata hivyo, alijitahidi [[Urekebisho wa Kikatoliki|kurekebisha]] [[Kanisa Katoliki]]. Juhudi zake zilishindikana kwa sababu ya kupingwa na makardinali na maaskofu wengi waliofuata [[anasa]] kadiri ya [[mtindo]] wa [[Renaissance]], tena kwa sababu aliwahi kufa. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_1522-1523-_Hadrianus_VI.html Kwa Kilatini.] * [http://books.google.com/books?vid=OCLC02338418&id=oEy_3aDT61sC&pg=PA141&dq=%22%09Luther%27s+Correspondence+and+Other+Contemporary+Letters%22 Barua kwa Francesco Chieregati, 25 Novemba 1522] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Luther Martin. ''Luther's Correspondence and Other Contemporary Letters,'' 2 vols., tr. and ed. by Preserved Smith, Charles Michael Jacobs, The Lutheran Publication Society, Philadelphia, Pa. 1913, 1918. [http://books.google.com/books?vid=OCLC02338418&id=m4r3cwHjnvUC&pg=PA1&lpg=PA1&dq=%22Luther%27s+Correspondence+and+Other+Contemporary+Letters%22 vol.I (1507–1521)] and [http://books.google.com/books?vid=OCLC02338418&id=oEy_3aDT61sC&printsec=titlepage&dq=%22%09Luther%27s+Correspondence+and+Other+Contemporary+Letters%22 vol.2 (1521–1530)] from [[Google Books]]. Reprint of Vol.1, Wipf & Stock Publishers (Machi 2006). ISBN 1-59752-601-0 * Gross, Ernie. ''This Day In Religion.'' New York:Neal-Schuman Publishers, Inc, 1990. ISBN 1-55570-045-4. * Malerba Luigi. ''e maschere'', Milan: A. Mondadori, 1995. ISBN 88-04-39366-1 * {{de}} Karl Mittermaier, ''Die deutschen Päpste. Benedikt XVI. und seine deutschen Vorgänger'', 2006 ==Marejeo mengine== * {{citation |last=Coster |first=Wim |authorlink= |coauthors= |editor= |others= |title=Metamorfoses. Een geschiedenis van het Gymnasium Celeanum | year=2003 |accessdate=30 Juni 2007 |publisher= Waanders |location=Zwolle |isbn = 90-400-8847-0 }} * {{Citation | last = Creighton | first = Mandell | author-link = Mandell Creighton | title = A History of the Papacy from the Great Schism to the Sack of Rome |series = | volume = 6 | location = New York| publisher = Longmans, Green | year = 1919 | isbn = }} * {{citation |last= Duke |first= Alastair | author-link = |contribution= The Elusive Netherlands: The Question of National Identity in the Early Modern Low Countries on the Eve of the Revolt |editor-last= Duke |editor-first= Alastair | editor2-last = Pollmann, | editor2-first = Judith | editor3-last = Spicer | editor3-first = Andrew | title= Dissident identities in the early modern Low Countries |year= 2009 |publisher= Ashgate Publishers |location= Farnham |isbn= 978-0-7546-5679-1 |pages=9–57 }} * {{citation | last = Frey | first = Rebecca Joyce | author-link = | title = Fundamentalism | publisher = Infobase Publishing | year = 2007 | location = New York| isbn = 0-8160 == Viungo vya nje == {{Commons category|Hadrianus VI}} * [http://www.newadvent.org/cathen/01159b.htm Papa Adrian VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] * [http://www.newadvent.org/cathen/03658b.htm Luther, uozo ndani ya Kanisa Katoliki, haja ya urekebisho n.k.] * [http://catholic-hierarchy.org/bishop/bflo.html Pope Hadrian VI] kwenye tovuti [[Catholic-Hierarchy.org]] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Adrian VI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1459]] [[Jamii:Waliofariki 1523]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Uholanzi]] qae9cia9af44spjjs8rt7ykc72hn1my Papa Leo X 0 11316 1573416 1470844 2026-06-16T15:59:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573416 wikitext text/x-wiki [[Picha:Raffaello, ritratto di papa leone X tra i cardinali luigi de' rossi e giulio de' medici, 1518, 03.jpg|thumb|right|Papa Leo X alivyochorwa na [[Raphael|Raffaello]].]] '''Papa Leo X''' ([[11 Desemba]] [[1475]] – [[1 Desemba]] [[1521]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[11 Machi|11]]/[[19 Machi]] [[1513]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Firenze]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovanni di [[Lorenzo de' Medici|Lorenzo de']] [[Medici]]''. Alimfuata [[Papa Julius II]] akafuatwa na [[Papa Adrian VI]]. Leo X ndiye aliyemtenga [[Martin Luther]] na [[Kanisa Katoliki]] tarehe [[3 Januari]] [[1521]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09162a.htm Papa Leo X katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo X}} [[Jamii:Waliozaliwa 1475]] [[Jamii:Waliofariki 1521]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] ky3ulfq6r1e6krvf78wgpprgvyx4aqp Papa Julius II 0 11317 1573383 1470828 2026-06-16T15:53:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573383 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope_Julius_II.jpg|thumbnail|right|Papa Julius II.]] '''Papa Julius II''' (kwa [[Kilatini]]: Iulius II; kwa [[Kiitalia]]: Giulio II; [[5 Desemba]] [[1443]] – [[21 Februari]] [[1513]]) alikuwa [[Papa]] na mtawala wa [[Dola la Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Novemba]]/[[26 Novemba]] [[1503]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Albisola]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giuliano della Rovere''. Alimfuata [[Papa Pius III]] akafuatwa na [[Papa Leo X]]. Akiwa na majina ya utani ya Papa Shujaa, Papa wa Vita au Papa wa Kutisha, mara nyingi inakisiwa kwamba alichagua jina lake la upapa si kwa heshima ya [[Papa Julius I]] bali kwa kumudu [[Julius Caesar]]. Mmoja wa mapapa wenye nguvu na ushawishi mkubwa, Julius II alikuwa mtu wa kati wa [[Renaissance]] ya Juu na aliacha urithi mkubwa wa kitamaduni na kisiasa.<ref>{{cite book|last=Blech|first=Benjamin|author2=Doliner, Roy|title=The Sistene Secrets|publisher=HarperCollins Publishers|location=New York|date=2008|page=[https://archive.org/details/sistinesecretsmi00blec/page/106 106]|isbn=978-0061469046|url=https://archive.org/details/sistinesecretsmi00blec/page/106}} The term 'terrible' was first applied by Julius himself to Michaelangelo, and only later to the Pope by others: {{harvnb|Pastor|1902|loc=VI, pp. 214–215}}.</ref> ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08562a.htm Papa Julius II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Julius II}} [[Jamii:Waliozaliwa 1443]] [[Jamii:Waliofariki 1513]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] ostah1n1iwrbdb2xs4esjas8o4h7tkr Papa Pius III 0 11318 1573451 1470869 2026-06-16T16:05:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573451 wikitext text/x-wiki [[Picha:PiusIII.jpg|thumb|right|Papa Pius III.]] '''Papa Pius III''' ([[29 Mei]] [[1439]] – [[18 Oktoba]] [[1503]]) alikuwa [[Papa]] kwa [[siku]] chache kuanzia [[tarehe]] [[22 Septemba]]/[[1 Oktoba|1]]/[[8 Oktoba]] [[1503]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Siena]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Francesco Todeschini Piccolomini''. Alimfuata [[Papa Aleksanda VI]] akafuatwa na [[Papa Julius II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/12128a.htm Papa Pius III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pius III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1439]] [[Jamii:Waliofariki 1503]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 128ipy71xcla6vnxqxntb7vzd6q774w Papa Alexander VI 0 11319 1573293 1464232 2026-06-16T15:38:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573293 wikitext text/x-wiki [[Picha:Alexander VI - Pinturicchio detail.jpg|thumb|right|Papa Aleksanda VI akisali alivyochorwa na [[Pinturicchio]].]] '''Papa Alexander VI''' ([[1 Januari]] [[1431]] – [[18 Agosti]] [[1503]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[11 Agosti|11]]/[[26 Agosti]] [[1492]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Jativa]], [[Hispania]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Innocent VIII]] akafuatwa na [[Papa Pius III]]. ==Maisha== [[File:Alexander - Bolla "Desiderando nui", dopo il 18 settembre 1499 - 2951587.tif|thumb|''Desiderando nui'', 1499]] [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Roderic Llançol de Borja''. Alikuwa Papa wa pili kutoka [[familia]] iliyoitwa nchini [[Italia]] ''Borgia''. [[Papa Kalisti III]], aliyekuwa wa kwanza, alimsaidia [[mpwa]] wake Roderic kupanda [[ngazi]] ndani ya [[Kanisa]]. [[Kijana]] asiyekuwa na mafunzo yoyote wa kiroho, asiyepokea [[daraja takatifu]] ya [[upadri]] bado, alipewa [[cheo]] na mapato ya [[askofu]] mara kadhaa katika [[dayosisi]] mbalimbali. Mwaka [[1456]] alipewa cheo cha [[kardinali]] na mwaka [[1458]] [[upadrisho|akapadrishwa]]. Alizaliana watoto na [[mke]] wake wa kando Vannozza dei Cattani akaendelea kuwaangalia na kuwatunza hata alipokuwa Papa. [[Arusi]] ya [[binti]] yake [[Lucrezia Borgia]] ilisheherekewa rasmi katika [[jumba]] la Kipapa la [[Vatikano]]. Lakini kabla hajachaguliwa kuwa Papa alimwacha Vannozza akaanza uhusiano na binti Giulia Farnese aliyezaa naye binti mwaka [[1492]], alipokuwa Papa tayari. Mwanawe [[Cesare Borgia]] alipewa cheo cha askofu alipokuwa na umri wa miaka 16 na cha kardinali alipofikia miaka 18, lakini bila kupewa [[sakramenti]] ya [[daraja takatif]]u. Baadaye aliacha maisha ya Kanisa akafanywa na baba yake [[jemadari]] wa [[jeshi]] la Papa. Aleksanda VI amejulikana pia kwa [[uamuzi]] wake wa kugawa [[dunia]] kati ya [[Hispania]] na [[Ureno]] katika [[mkataba wa Tordesillas]] mwaka [[1494]]. Mkataba huu ulikuwa msingi wa [[koloni]] la Kireno la [[Brazil]] na [[utawala]] wa Hispania juu ya nchi nyingine za [[Amerika Kusini]] na [[Amerika ya Kati]]. Sifa yake nyingine ilikuwa kuhamasisha [[sanaa]] za kila aina, kama ilivyokuwa kawaida kwa Mapapa wa [[Renaissance]]. Vilevile alianza urekebisho wa [[ofisi za Papa]]. Wapinzani walimwona kama mfano mbaya wa upotovu wa [[Upapa]] wakati wake, wakamsema hata kuliko ukweli wa makosa ambayo aliyafanya na aliyatubu kabla hajafa. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * John Burchard, ''Diaries 1483–1492'' (translation: A.H. Matthew, London, 1910) * [http://www2.fiu.edu/~mirandas/election-alexandervi.htm Burkle-Young, Francis A., "The election of Pope Alexander VI (1492)", in Miranda, Salvador. ''Cardinals of the Holy Roman Church''] {{Wayback|url=http://www2.fiu.edu/~mirandas/election-alexandervi.htm |date=20171207121945 }} * [[Eamon Duffy]], ''Saints & Sinners: A History of the Popes'' (Yale Nota Bene, 2002) * Peter de Rossa, ''Vicars of Christ: The Dark Side of the Papacy'' (Corgi, 1989) * Encyclopædia Britannica, 11th edition. * [http://sites.google.com/site/diarioborjaborgia/Home DIARIO BORJA BORGIA (Spanish)] * "''That the world may believe: the development of Papal social thought on aboriginal rights''", Michael Stogre S.J, Médiaspaul, 1992, ISBN 978-2-89039-549-7 * "''The Historical Encyclopedia of World slavery"'', Editor Junius P. Rodriguez, ABC-CLIO, 1997, ISBN 978-0-87436-885-7 * ''"Black Africans in Renaissance Europe''", Thomas Foster Earle, K. J. P. Lowe, Cambridge University Press, 2005, ISBN 978-0-521-81582-6 * "''A violent evangelism"'', Luis N. Rivera, Luis Rivera Pagán, Westminster John Knox Press, 1992, ISBN 978-0-664-25367-7 * "''Indigenous peoples and human rights''", Patrick Thornberry, Manchester University Press, 2002, ISBN 978-0-7190-3794-8 * [[John Julius Norwich]], ''Absolute Monarchs: A History of the Papacy'', Random House, 2011, ISBN 978-1-4000-6715-2 == Viungo vya nje == {{commons category|Alexander VI}} *[http://www.newadvent.org/cathen/01289a.htm Papa Alexander VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] * [http://sites.google.com/site/diarioborjaborgia/Home Diario Borja - Borgia] {{es icon}} * [http://www.stephenrbown.net/1494-1.htm/ 1494: How a Family Feud in Medieval Spain Divided the world in Half] {{Wayback|url=http://www.stephenrbown.net/1494-1.htm/ |date=20120904094630 }} * [http://www.euskalnet.net/laviana/gen_hispanas/borja_borgia.htm Borja o Borgia] {{Wayback|url=http://www.euskalnet.net/laviana/gen_hispanas/borja_borgia.htm |date=20191222053209 }} {{es icon}} * [http://www.oliver-rost.homepage.t-online.de/HistoriaGenealogica.txt Francisco Fernández de Bethencourt - Historia Genealógica y Heráldica Española, Casa Real y Grandes de España, tomo cuarto] {{Wayback|url=http://www.oliver-rost.homepage.t-online.de/HistoriaGenealogica.txt |date=20190401085740 }} {{es icon}} * [http://www.ramhg.es/index.php/boletin/boletin Una rama subsistente del linaje Borja en América española, por Jaime de Salazar y Acha, Académico de Número de la Real Academia Matritense de Heráldica y Genealogía] {{Wayback|url=http://www.ramhg.es/index.php/boletin/boletin |date=20120703053207 }} {{es icon}} * http://libros.webuda.com/boletin-RAMHG-75.pdf BOLETÍN DE LA REAL ACADEMIA MATRITENSE DE HERÁLDICA Y GENEALOGÍA {{es icon}} * [http://archive.org/details/jstor-25006264 Thirty-Two Years with Alexander VI], ''The Catholic Historical Review'', Volume 8, no. 1, April, 1922, pp.&nbsp;55–58.[http://www.jstor.org/stable/25006264] [http://books.google.com/books?ei=g8ZfUdf1BYPs8gSFuoDIBA&id=qMaOfNRCq2sC&dq=%22Thirty-Two+Years+with+Alexander+VI%22&q=%22In+a+note+on+Alexander+VI+appended+to+my+translation%22#search_anchor] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Aleksanda VI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1431]] [[Jamii:Waliofariki 1503]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Hispania]] g8mllfnbqsjgwxzgvyiaq7o96oya88f Papa Innocent VIII 0 11448 1573379 1470825 2026-06-16T15:53:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573379 wikitext text/x-wiki [[Image:Innocent VIII 1492.JPG|thumb|right|250px|Papa Inosenti VIII.]] '''Papa Innocent VIII''' (kwa Kilatini: ''Innocentius VIII''; kwa Kiitalia: ''Innocenzo VIII''; [[1432]] – [[25 Julai]] [[1492]]) alikuwa [[Papa]] na mtawala wa [[Dola la Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[29 Agosti]]/[[12 Septemba]] [[1484]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Genova]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovanni Battista Cybo (au Cibo)''. Alimfuata [[Papa Sixtus IV]] akafuatwa na [[Papa Aleksanda VI]]. Akiwa mwana wa naibu mfalme wa [[Napoli]], Cybo alitumia miaka yake ya awali katika mahakama ya kifalme ya Napoli. <ref>{{cite book|author=Francesco Serdonati|title=Vita e fatti d'Innocenzo VIII., papa CCXVI.|url=https://books.google.com/books?id=Th08AQAAIAAJ&pg=PA10|year=1829|publisher=Tip. di V. Ferrario|location=Milan|page=10}}</ref> ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08019b.htm Papa Innocent VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti VIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1432]] [[Jamii:Waliofariki 1492]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] o6utfmexwpzsfx9jbz265nbetrhzjl2 Papa Sixtus IV 0 11449 1573482 1470884 2026-06-16T16:13:49Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573482 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pedro Berruguete, Portrait of Pope Sixtus IV della Rovere (early 1500s), Cleveland Museum of Art.jpg|thumb|right|Papa Sisto IV.]] '''Papa Sixtus IV, [[O.F.M.]]''' ([[21 Julai]] [[1414]] – [[12 Agosti]] [[1484]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Agosti|1]]/[[9 Agosti|9]]/[[25 Agosti]] [[1471]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Celle]], [[Savona]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Francesco della Rovere''. Alimfuata [[Papa Paulo II]] akafuatwa na [[Papa Inosenti VIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14032b.htm Papa Sixtus IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sisto IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1414]] [[Jamii:Waliofariki 1484]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 961758e7mw6xf3iho1cf8labnp0zzm0 Papa Paulo II 0 11460 1573442 1470863 2026-06-16T16:03:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573442 wikitext text/x-wiki [[Picha:Paul II.JPG|thumb|right|220px|Papa Paulo II.]] '''Papa Paulo II''' ([[23 Februari]] [[1417]] – [[26 Julai]] [[1471]]) alikuwa [[Papa]] wa [[Kanisa Katoliki]] na [[Kiongozi|mtawala]] wa [[Dola la Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[30 Agosti]]/[[16 Septemba]] [[1464]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Venezia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Pietro Barbo''. Alimfuata [[Papa Pius II]] akafuatwa na [[Papa Sixtus IV]]. Alipoona mjomba wake, [[Papa Eugenio IV]], akichaguliwa, aliacha mafunzo ya biashara na kuingia katika masomo ya dini. Kupanda kwake madarakani ndani ya Kanisa kulikuwa kwa haraka, na alipochaguliwa kuwa [[Papa]] mwaka [[1464]], alikusanya kwa wingi sanaa na vitu vya kale. <ref name="Papi">{{cite encyclopedia |url=http://www.treccani.it/enciclopedia/paolo-ii_(Enciclopedia-dei-Papi)/ |title=PAOLO II |first=Anna |last=Modigliani |encyclopedia=Enciclopedia dei Papi |language=it |year=2000}}</ref> ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11578a.htm Papa Paulo II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Paulo II}} [[Jamii:Waliozaliwa 1417]] [[Jamii:Waliofariki 1471]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 0in2v1ct5okw1uedsdhc3xzm74l3vm6 Papa Pius II 0 11461 1573450 1404802 2026-06-16T16:04:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573450 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pintoricchio 012.jpg|thumb|right|Papa Pius II alivyochorwa na [[Pintoricchio]].]] '''Papa Pius II''' (kwa Kilatini: ''Pius PP. II'', kwa Kiitalia: ''Pio II''; [[18 Oktoba]] [[1405]] – [[14 Agosti]] [[1464]]) alikuwa [[Papa]] wa Kanisa Katoliki na mtawala wa [[Dola la Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Agosti]]/[[3 Septemba]] [[1458]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Corsignano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Enea Silvio Piccolomini'' (Kilatini: ''Aeneas Silvius Bartholomeus''). Alimfuata [[Papa Kalisti III]] akafuatwa na [[Papa Paulo II]]. <ref>Piccolomini wrote a biography of Frederick III, [https://books.google.com/books?id=RdFcAAAAcAAJ&pg=PA1 ''Historia rerum Friderici III., imperatoris,''] , Strasburg: Spoor, 1685 [the first edition].</ref> ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/12126c.htm Papa Pius II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pius II}} [[Jamii:Waliozaliwa 1405]] [[Jamii:Waliofariki 1464]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wanahistoria wa Italia]] 8p01emvtvfpd7mf5l6b6dju3o9ct408 Papa Callixtus III 0 11462 1573386 1217011 2026-06-16T15:54:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573386 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papa Callisto III.jpg|thumb|right|Papa Kalisti III.]] '''Papa Callixtus III''' ([[31 Desemba]] [[1378]] – [[6 Agosti]] [[1458]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[8 Aprili|8]]/[[20 Aprili]] [[1455]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Jativa]], [[Hispania]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Alonso Borja''. Alimfuata [[Papa Nikolasi V]] akafuatwa na [[Papa Pius II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/03187a.htm Papa Callixtus III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Kalisti III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1378]] [[Jamii:Waliofariki 1458]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Hispania]] 4ufz3ay3fczmaax4ufnstxl2gn0e5uy Papa Eugenio IV 0 11465 1573339 1470798 2026-06-16T15:46:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573339 wikitext text/x-wiki [[Picha:PapstEugen.jpg|thumb|right|Papa Eugenio IV.]] '''Papa Eugenio IV, [[Can.Reg.]]''' ([[1383]] – [[23 Februari]] [[1447]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[3 Machi|3]]/[[11 Machi]] [[1431]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Venezia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Gabriele Condulmer''. Alimfuata [[Papa Martino V]] akafuatwa na [[Papa Nikolasi V]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/05601a.htm Papa Eugenio IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Eugenio IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1383]] [[Jamii:Waliofariki 1447]] [[Jamii:Wakanoni]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] asbk2ooknzhwf242dnrx696qizfgvzp Papa Martin V 0 11466 1573430 1470853 2026-06-16T16:01:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573430 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papa Martino V.jpg|thumb|right|Papa Martino V.]] '''Papa Martin V''' (takriban [[1368]] – [[20 Februari]] [[1431]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[11 Novemba|11]]/[[21 Novemba]] [[1417]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Genazzano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Oddone Colonna''. Alimfuata [[Papa Gregori XII]] akafuatwa na [[Papa Eugenio IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09725a.htm Papa Martin V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Martino V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1368]] [[Jamii:Waliofariki 1431]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] gbnhcauy2zjaln2825smdsbzbcixvqt Papa Innocent VII 0 11469 1573378 1470824 2026-06-16T15:52:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573378 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papa Innocenzo VII.jpg|thumb|right|Papa Inosenti VII.]] '''Papa Innocent VII''' (takriban [[1336]] – [[6 Novemba]] [[1406]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[17 Oktoba]]/[[11 Novemba]] [[1404]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Sulmona]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Cosma Migliorati''. Alimfuata [[Papa Bonifasi IX]] wakati wa [[Farakano la Kanisa la Magharibi]], akafuatwa na [[Papa Gregori XII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08019a.htm Papa Inosenti VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti VII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1336]] [[Jamii:Waliofariki 1406]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] fwhilf65eta2x41a944jvmd3x470kqa Papa Boniface IX 0 11471 1573326 1470793 2026-06-16T15:44:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573326 wikitext text/x-wiki [[Picha:Cosmati, bonifacio IX inginocchiato, 1390-1410 ca (cropped).jpg|thumb|right|Papa Bonifasi IX.]] '''Papa Boniface IX''' ([[1356]] – [[1 Oktoba]] [[1404]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Novemba|2]]/[[9 Novemba]] [[1389]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Napoli]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Piero Tomacelli''. Alimfuata [[Papa Urbano VI]] akafuatwa na [[Papa Inosenti VII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02670a.htm Papa Bonifasi IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Bonifasi IX}} [[Jamii:Waliozaliwa 1356]] [[Jamii:Waliofariki 1404]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] qw4aaa730p4wq0qbmsp1zye12sbfcg3 Papa Urban VI 0 11571 1573502 1470894 2026-06-16T16:16:58Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573502 wikitext text/x-wiki [[Picha:Urbanus_VI.jpg|thumb|right|Papa Urbano VI.]] '''Papa Urban VI''' (takriban [[1318]] – [[15 Oktoba]] [[1389]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[8 Aprili|8]]/[[18 Aprili]] [[1378]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Napoli]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Bartolomeo Prignano''. Alimfuata [[Papa Gregori XI]] akafuatwa na [[Papa Bonifasi IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15216a.htm Papa Urban VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Urbano VI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1318]] [[Jamii:Waliofariki 1389]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] t3fvkp003gu7jrfmtmu2ne0sc8oppyf Papa Urban V 0 11573 1573499 1425385 2026-06-16T16:16:28Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573499 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papa Urbanus Quintus.jpg|thumb|right|Mwenye heri Papa Urban V.]] '''Papa Urban V, [[O.S.B.]]''' (takriban [[1310]] – [[19 Desemba]] [[1370]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[28 Septemba]]/[[6 Novemba]] [[1362]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Grizac]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa ''Guillaume Grimoard''. Alimfuata [[Papa Innocent VI]] akafuatwa na [[Papa Gregori XI]]. Alikuwa wa [[sita]] kati ya Mapapa walioishi [[Avignon]], na alirudi [[Roma]] kwa muda hadi aliposhindwa na [[mazingira]]. Alisifiwa kwa [[elimu]] na [[utakatifu]] wake. Alitangazwa [[mwenye heri]] na [[Papa Pius IX]] [[tarehe]] [[10 Machi]] [[1870]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 454-456 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 393-395 == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15214a.htm Papa Urban V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Urban V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1310]] [[Jamii:Waliofariki 1370]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Ufaransa]] 4eubrw3payir9u3v2yz7y0tidww8bl4 Papa Innocent VI 0 11574 1573377 1217037 2026-06-16T15:52:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573377 wikitext text/x-wiki [[Picha:Avignon palais serrur innocent VI.JPG|thumb|right|Papa Inosenti VI.]] '''Papa Innocent VI''' ([[1282]] au [[1295]] – [[12 Septemba]] [[1362]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[18 Desemba|18]]/[[30 Desemba]] [[1352]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Monts]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Étienne Aubert''. Alimfuata [[Papa Klementi VI]] akafuatwa na [[Papa Urbano V]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08018b.htm Papa Innocent VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti VI}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 13]] [[Jamii:Waliofariki 1362]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] a3g9qcvc68q48dah2tj8jex164n2jh7 Papa Klementi VI 0 11590 1573394 1216997 2026-06-16T15:55:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573394 wikitext text/x-wiki [[Picha:Henri Auguste Calixte César Serrur (1794-1865)-ritratto Clemente VI.jpg|thumb|right|Papa Klementi VI.]] '''Papa Klementi VI''' (takriban [[1291]] – [[6 Desemba]] [[1352]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[7 Mei|7]]/[[19 Mei]] [[1342]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Maumont]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Pierre Roger''. Alimfuata [[Papa Benedikto XII]] akiwa Papa wa nne aliyetawala kutoka [[mji]] wa [[Avignon]] (leo nchini [[Ufaransa]]) akafuatwa na [[Papa Innocent VI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04023a.htm Papa Klementi VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi VI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1291]] [[Jamii:Waliofariki 1352]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] rabgd6uka3d9w6jymsluxzmgvlpetk7 Papa Benedikto XII 0 11591 1573315 1217035 2026-06-16T15:42:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573315 wikitext text/x-wiki [[Picha:Benoît XII Paolo de Siena 1341 crypte de St Pierre de Rome.jpg|thumb|right|Papa Benedikto XII]] '''Papa Benedikto XII. [[O.Cist.]]''' ([[miaka ya 1280]] – [[25 Aprili]] [[1342]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[20 Desemba]] [[1334]]/[[8 Januari]] [[1335]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Saverdun]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Jacques Fournier''. Alimfuata [[Papa Yohane XXII]] akafuatwa na [[Papa Klementi VI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02430a.htm Papa Benedikt XII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto XII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1280]] [[Jamii:Waliofariki 1342]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Wasitoo]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] 2f7pbxen5p0w94uss3aablgpglaz9qf Papa Yohane XXII 0 11592 1573527 1217021 2026-06-16T16:21:09Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573527 wikitext text/x-wiki [[Picha:Jean-XXII.jpeg|thumb|right|Papa Yohane XXII.]] '''Papa Yohane XXII''' (takriban [[1249]] – [[4 Desemba]] [[1334]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[mwaka]] [[1316]] hadi [[kifo]] chake. Alichaguliwa tarehe [[7 Agosti]] 1316, na kuvishwa [[taji]] tarehe [[5 Septemba]] mwaka uleule katika [[mji]] wa [[Lyon]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Cahors]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Jacques Duèse''. Alimfuata [[Papa Klementi V]] akafuatwa na [[Papa Benedikto XII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{Reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08431a.htm Kuhusu Papa Yohane XXII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XXII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1249]] [[Jamii:Waliofariki 1334]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] pez981ciabpwls0vkxv7uzl9bxsf8ec Papa Klementi V 0 11593 1573393 1217007 2026-06-16T15:55:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573393 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papa Clemens Quintus.jpg|thumb|right|Papa Klementi V.]] '''Papa Klementi V''' ([[1264]] – [[20 Aprili]] [[1314]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[5 Juni]]/[[14 Novemba]] [[1305]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Villandraut]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Bertrand de Got''. Alimfuata [[Papa Benedikto XI]] akafuatwa na [[Papa Yohane XXII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04020a.htm Kuhusu Papa Klementi V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1264]] [[Jamii:Waliofariki 1314]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] fvq473g3sa6u3qcf95gfzlf18oyl5qp Papa Benedikto XI 0 11594 1573314 1217032 2026-06-16T15:42:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573314 wikitext text/x-wiki [[Picha:Benedictus XI Tommaso da Modena.jpg|thumb|right|Mwenye heri Benedikto XI]] '''Papa Benedikto XI, [[O.P.]]''' ([[1240]] – [[7 Julai]] [[1304]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[22 Oktoba|22]]/[[27 Oktoba]] [[1303]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Treviso]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Nicola wa Boccasio''. Alimfuata [[Papa Bonifasi VIII]] akafuatwa na [[Papa Klementi V]]. [[Tarehe]] [[24 Aprili]] [[1736]] [[Papa Klementi XII]] alimtangaza [[mwenye heri]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02429c.htm Kuhusu Papa Benedikto XI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto XI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1240]] [[Jamii:Waliofariki 1304]] [[Jamii:Wadominiko]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Italia]] blljw8nblt9ljo6gd5b65l43qwsrfze Papa Boniface VIII 0 11595 1573322 1470791 2026-06-16T15:43:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573322 wikitext text/x-wiki [[Picha:Ritratto di Papa Bonifacio VIII per Dell'Altissimo, Uffizi.jpg|thumb|right|Papa Bonifasi VIII.]] '''Papa Boniface VIII''' (takriban [[1235]] – [[11 Oktoba]] [[1303]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[24 Desemba]] [[1294]]/[[23 Januari]] [[1295]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Anagni]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Benedetto Caetani''. Alimfuata [[Papa Selestini V]] akafuatwa na [[Papa Benedikto XI]]. Ndiye aliyeanzisha [[jubilei]] katika [[Kanisa Katoliki]] ([[1300]]). ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02662a.htm Kuhusu Papa Boniface VIII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Boniface VIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1235]] [[Jamii:Waliofariki 1303]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] r9fmk5zirijj0um5akyrnvbdd5rdeq7 Papa Celestino V 0 11596 1573467 1547693 2026-06-16T16:09:57Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573467 wikitext text/x-wiki [[Picha:Giulio cesare bedeschini, san pietro celestino, 1613, dall'arcivescovado dell'aquila (cropped).jpg|thumb|right|Mt. Selestini V.]] '''Papa Celestino V, [[O.S.B.]]''' ([[1215]] – [[19 Mei]] [[1296]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[5 Julai]]/[[29 Agosti]] [[1294]] hadi [[13 Desemba]] [[1294]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Molise]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Pietro Angelerio wa Morrone''. Baada yake hakuna tena Papa aliyejichagulia jina la Celestino. Alimfuata [[Papa Nikolasi IV]] baada ya miaka miwili ya pengo<ref>After more than two years, a consensus had still not been reached. Pietro, well known to the cardinals as a Benedictine hermit, sent the cardinals a letter warning them that divine vengeance would fall upon them if they did not quickly elect a pope. Latino Malabranca, the aged and ill dean of the [[College of Cardinals]] cried out, "In the name of the Father, the Son, and the Holy Ghost, I elect brother Pietro di Morrone." The cardinals promptly ratified Malabranca's desperate decision. When sent for, Pietro obstinately refused to accept the papacy, and even, as [[Petrarch]] says, tried to flee, until he was finally persuaded by a deputation of cardinals accompanied by the king Charles II of Naples and Charles Martel of Anjou, pretender to the throne of Hungary.</ref>, akichaguliwa kutokana na [[umri]] wake mkubwa na sifa ya [[utakatifu]] na utendaji [[Muujiza|miujiza]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/32850</ref>. Ni maarufu kwa kuwa mwaka uleule alijiuzulu<ref>{{cite news | url = https://www.telegraph.co.uk/education/3350359/Cardinal-hints-that-ailing-Pope-may-resign.html | title = Cardinal hints that ailing Pope may resign | first = Bruce | last = Johnston | author2 = Jonathan Petre | work = The Telegraph|location=London | date = 8 February 2005}}</ref> kwa kujitambua hawezi Upapa <ref>Clement V's bull of canonization noted his "marvelous simplicity and inexperience[] in everything belonging to the rule of the Church" Wood, Charles T. ''Joan of Arc and Richard III: Sex, Saints, and Government in the Middle Ages''. Oxford University Press, 1991, 100.</ref> ili arudi kuishi [[maisha ya upwekeni]] kama [[mmonaki]] ([[mwaka]] [[1244]] alikuwa ameanzisha [[shirika]] la [[Waselestini]], [[tawi]] la [[Wabenedikto]])<ref name=Loughlin1908>{{cite book|last=Loughlin|first=JF|title=The Catholic Encyclopedia|volume=3|chapter=Pope St. Celestine V|publisher=Robert Appleton Company|location=New York|year=1908|chapter-url=http://www.newadvent.org/cathen/03479b.htm|title-link=s:Catholic Encyclopedia (1913)/Volume 3}}</ref>. Lakini [[Papa Bonifasi VIII]] aliyemfuata alimfunga akafuta karibu maamuzi yake yote. Alitangazwa na [[Papa Klementi V]] kuwa [[mtakatifu]] tarehe [[5 Mei]] [[1313]]<ref>Ronald C. Finucane (2011). ''Contested Canonizations: The Last Medieval Saints, 1482–1523''. Catholic University of America Press, p. 19.</ref>. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[19 Mei]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] * [[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 171-173 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 141-143 == Viungo vya nje == {{Commons category|Coelestinus V|Pope Celestine V}} *[http://www.newadvent.org/cathen/03479b.htm Kuhusu Papa Celestino V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.youtube.com/watch?v=j8Nr_Th3H4k A short video outlining the life of Pope Celestine V.] *[http://carlosechevarria.blogspot.com/2009/08/bxvi-honors-pope-celestine-v.html Pictures of Pope Benedict XVI's visit to the tomb of Celestine V] {{Wayback|url=http://carlosechevarria.blogspot.com/2009/08/bxvi-honors-pope-celestine-v.html |date=20110708030418 }} {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Selestini V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1215]] [[Jamii:Waliofariki 1296]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Wakaapweke]] [[Jamii:Watawa waanzilishi]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] c1enb24xbkt4v79eobnk3bgvnzsyoju Papa Martin IV 0 11601 1573429 1217020 2026-06-16T16:01:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573429 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Martin IV.jpg|thumb|right|Papa Martino IV.]] '''Papa Martin IV''' (takriban [[1210]] – [[29 Machi]] [[1285]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[22 Februari]]/[[23 Machi]] [[1281]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Simon de Brie'' (au ''Brion'' au ''Mainpincien''). Alimfuata [[Papa Nikolasi III]] akafuatwa na [[Papa Honori IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09724a.htm Kuhusu Papa Martin IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Martino IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1210]] [[Jamii:Waliofariki 1285]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] gri718aumhrgnoa1dsnkxdlwbbewxsv Papa Nikolasi III 0 11602 1573435 1470854 2026-06-16T16:02:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573435 wikitext text/x-wiki [[Picha:NicholasIII.jpg|thumb|right|Papa Nikolasi III.]] '''Papa Nikolasi III''' ([[1210]]/[[1220]] – [[22 Agosti]] [[1280]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Novemba]]/[[26 Desemba]] [[1277]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovanni Gaetano Orsini''. Alimfuata [[Papa Yohane XXI]] akafuatwa na [[Papa Martino IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11056a.htm Kuhusu Papa Nikolasi III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Nikolasi III}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 13]] [[Jamii:Waliofariki 1280]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 9ywikhpatectf5wlwp1w7p83947fm1n Papa Yohane XXI 0 11603 1573526 1217016 2026-06-16T16:20:58Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573526 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Johannes XXI.jpg|thumb|right|<center>Papa Yohane XXI</center>]] '''Papa Yohane XXI''' ([[1215]] – [[20 Mei]] [[1277]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[13 Septemba]] [[1276]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Lisbon]], [[Ureno]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Pedro Julião'' au ''Pedro Hispano''. Alimfuata [[Papa Adriano V]] akafuatwa na [[Papa Nikolasi III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Maxwell-Stuart, P. G. ''Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present'', Thames & Hudson, 2002, p.&nbsp;119. ISBN 0-500-01798-0. == Viungo vya nje == {{Commons|Category:Ioannes XXI|John XXI}} *[http://www.newadvent.org/cathen/08429c.htm Kuhusu Papa Yohane XXI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XXI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1215]] [[Jamii:Waliofariki 1277]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ureno]] 7nxkh18p259mdb6sbtuhw4w1a2ejaok Papa Adrian V 0 11605 1573289 1470766 2026-06-16T15:38:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573289 wikitext text/x-wiki [[Picha:Hadrian V.png|thumb|right|Papa Adriano V.]] '''Papa Adrian V''' (takriban [[1205]] &ndash; [[18 Agosti]] [[1276]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[12 Julai]] [[1276]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Genova]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Ottobuono Fieschi''. Alimfuata [[Papa Inosenti V]] akafuatwa na [[Papa Yohane XXI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01159a.htm Kuhusu Papa Adrian V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Adriano V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1205]] [[Jamii:Waliofariki 1276]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 4ianuxsiuwzr6eviikeqazzjxfjiin5 Papa Innocent V 0 11607 1573376 1350188 2026-06-16T15:52:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573376 wikitext text/x-wiki [[Picha:InnocentV.jpg|thumb|right|Mwenye heri Papa Inosenti V.]] '''Papa Innocent V, [[O.P.]]''' (takriban [[1225]] – [[22 Juni]] [[1276]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[21 Januari]]/[[22 Februari]] [[1276]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Savoie]], leo nchini [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Pierre de Tarentaise''. Alikuwa [[mtawa]] wa [[shirika la Wahubiri]]. Alimfuata [[Papa Gregori X]] akafuatwa na [[Papa Adrian V]]. [[Tarehe]] [[9 Machi]] [[1898]] [[Papa Leo XIII]] alimtangaza [[mwenye heri]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifo chake. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08018a.htm Kuhusu Papa Innocent V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti V}} [[Jamii:Waliozaliwa 1225]] [[Jamii:Waliofariki 1276]] [[Jamii:Wadominiko]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Ufaransa]] p0zv6ssqcowx531dbnc32di0nrlhl51 Papa Gregori X 0 11609 1573358 1217012 2026-06-16T15:49:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573358 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Gregor X.jpg|thumb|right|Mwenye heri Gregori X.]] '''Papa Gregori X''' (takriban [[1210]] &ndash; [[10 Januari]] [[1276]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[1 Septemba]] [[1271]]/[[27 Machi]] [[1272]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Piacenza]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Tebaldo Visconti''. [[Uchaguzi]] wake ulichukua [[muda]] mrefu kuliko zote (miaka mitatu). Alimfuata [[Papa Klementi IV]] akafuatwa na [[Papa Inosenti V]]. [[Tarehe]] [[8 Julai]] [[1673]] [[Papa Klementi XI]] alimtangaza [[mwenye heri]]. [[Sikukuu]] yake hadhimishwa [[tarehe]] ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06798a.htm Kuhusu Papa Gregori X katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori X}} [[Jamii:Waliozaliwa 1210]] [[Jamii:Waliofariki 1276]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Italia]] hig6j9l1zc59smr9yz6u9xoo3qhiykq Papa Klementi IV 0 11610 1573391 1450363 2026-06-16T15:55:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573391 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Clement IV.jpg|thumb|right|Papa Klementi IV.]] '''Papa Klementi IV''' ([[23 Novemba]] [[mwaka]] usiojulikana – [[29 Novemba]] [[1268]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[5 Februari|5]]/[[22 Februari]] [[1265]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Saint-Gilles]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Gui Foulques''. Alimfuata [[Papa Urbano IV]] akafuatwa na [[Papa Gregori X]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04019a.htm Kuhusu Papa Klementi IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi IV}} [[Jamii:Waliofariki 1268]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] 9ey7opp7dx80smw4u8aymx7ir2wpyu6 Papa Urban IV 0 11611 1573498 1225497 2026-06-16T16:16:18Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573498 wikitext text/x-wiki [[Picha:Taddeo di bartolo, s. tommaso d'aquino presenta la sua liturgia del corpus christi a urbano IV, 1403 ca. (cropped) (cropped).JPG|thumb|right|Papa Urbano IV.]] '''Papa Urban IV''' (takriban [[1195]] – [[2 Oktoba]] [[1264]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[29 Agosti]]/[[4 Septemba]] [[1261]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Troyes]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Jacques Pantaléon''. Alimfuata [[Papa Aleksanda IV]] akafuatwa na [[Papa Klementi IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15212a.htm Kuhusu Papa Urban IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Urban IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1195]] [[Jamii:Waliofariki 1264]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] c9cltik0o1wq2k3gisy2fgxnfj1ydl1 Papa Alexander IV 0 11613 1573297 1470772 2026-06-16T15:39:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573297 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Alexander IV.jpg|thumb|right|Papa Aleksanda IV.]] '''Papa Alexander IV''' (takriban [[1199]] – [[25 Mei]] [[1261]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[12 Desemba|12]]/[[20 Desemba]] [[1254]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Jenne]], [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Rinaldo''. Alikuwa [[mpwa]] wa [[Papa Gregori IX]]. Alimfuata [[Papa Inosenti IV]] akafuatwa na [[Papa Urbano IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== *[http://www.newadvent.org/cathen/01287b.htm Kuhusu Papa Alexander IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Alexander IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1199]] [[Jamii:Waliofariki 1261]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 1tap8xkxd13rqqv0y990zeu4r3g6m4w Papa Innocent IV 0 11614 1573374 1470822 2026-06-16T15:52:14Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573374 wikitext text/x-wiki [[File:Pope Innocent IV sends Dominicans and Franciscans out to the Tartars.jpg|thumb|right|220px|Papa Inosenti IV akituma [[Wadominiko]] na [[Wafransisko]] kwa [[Watartari]].]] '''Papa Innocent IV''' ([[1180]]/[[1190]] – [[7 Desemba]] [[1254]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Juni|25]]/[[28 Juni]] [[1243]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Genova]], [[Liguria]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Sinibaldo Fieschi''. Alimfuata [[Papa Selestini IV]] akafuatwa na [[Papa Aleksanda IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08017a.htm Kuhusu Papa Innocent IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti IV}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 12]] [[Jamii:Waliofariki 1254]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] hrxr9jc40o64yh5tgqlnvo1khu8tah4 Papa Celestino IV 0 11615 1573466 1470878 2026-06-16T16:09:47Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573466 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Colestin IV.jpg|thumb|right|Papa Selestini IV.]] '''Papa Celestino IV''' (alifariki [[10 Novemba]] [[1241]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Oktoba|25]]/[[28 Oktoba]] [[1241]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Milano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Goffredo da Castiglione'''. Alikuwa [[mpwa]] wa [[Papa Urban III]]. Alimfuata [[Papa Gregori IX]] akafuatwa na [[Papa Inosenti IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/03479a.htm Kuhusu Papa Celestino IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Selestini IV}} [[Jamii:Waliofariki 1241]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Milano]] mc72oetr3cifvz549gv8ke58eogb31d Papa Gregori IX 0 11616 1573353 1470803 2026-06-16T15:48:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573353 wikitext text/x-wiki [[Picha:Gregory IX bas-relief in the U.S. House of Representatives chamber.jpg|thumb|right|Papa Gregori IX.]] '''Papa Gregori IX''' (takriban [[1143]] – [[22 Agosti]] [[1241]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Machi|19]]/[[21 Machi]] [[1227]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Anagni]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Ugolino wa Segni''. Alimfuata [[Papa Honori III]] akafuatwa na [[Papa Selestini IV]]. [[Rafiki]] wa [[Fransisko wa Asizi]], alifanywa [[kardinali mlinzi]] wa shirika la [[Ndugu Wadogo]] akatabiriwa naye [[Upapa]]. Baada ya [[utabiri]] kutimia, ndiye aliyemtangaza [[mtakatifu]] huko [[Assisi]] mwaka [[1228]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06796a.htm Papa Gregori IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori IX}} [[Jamii:Waliozaliwa 1143]] [[Jamii:Waliofariki 1241]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 2k1h5ykdeugnw73kpd20m3c7k9vuuk3 Papa Honorius III 0 11617 1573366 1470817 2026-06-16T15:50:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573366 wikitext text/x-wiki [[Picha:Interior of Santi Giovanni e Paolo (Venice) - Honorius III by Leandro Bassano.jpg|thumb|right|Papa Honori III.]] '''Papa Honorius III''' ([[1148]] – [[18 Machi]] [[1227]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[18 Julai|18]]/[[24 Julai]] [[1216]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Cencio Savelli''. Alimfuata [[Papa Inosenti III]] akafuatwa na [[Papa Gregori IX]]. Ndiye aliyethibitisha [[Kanuni ya Ndugu Wadogo]] iliyotungwa na [[Fransisko wa Asizi]] kwa ajili ya [[shirika]] lake ([[29 Novemba]] [[1223]]). ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/07457a.htm Papa Honorius III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Honorius III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1148]] [[Jamii:Waliofariki 1227]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] td86uwhp8mrsyjoddtmnt00czewdan7 Papa Innocent III 0 11619 1573373 1470821 2026-06-16T15:52:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573373 wikitext text/x-wiki [[Picha:Innozenz3.jpg|thumb|right|Papa Inosenti III.]] '''Papa Innocent III''' (takriban [[1161]] – [[16 Julai]] [[1216]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[8 Januari]]/[[22 Februari]] [[1198]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Gavignano]], [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Lotario de' Conti di Segni''. Alimfuata [[Papa Selestini III]] akafuatwa na [[Papa Honori III]]. Ndiye aliyefikia [[kilele]] cha [[mamlaka]] ya Papa katika [[siasa]]. Ndiye pia aliyemkubalia kwa [[sauti]] [[Fransisko wa Asizi]] afuate [[wito]] wake wa kuhubiri [[toba]] kadiri ya [[Kanuni ya Ndugu Wadogo]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08013a.htm Papa Innocent III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1161]] [[Jamii:Waliofariki 1216]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] gbsdjm7taniyk1a299de597z0fjhn44 Papa Celestino III 0 11620 1573465 1470877 2026-06-16T16:09:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573465 wikitext text/x-wiki [[Picha:Coelestin III (cropped 2).png|thumb|right|Papa Selestini III.]] '''Papa Celestino III''' (takriban [[1106]] – [[8 Januari]] [[1198]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[10 Aprili|10]]/[[14 Aprili]] [[1191]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giacinto Bobone''. Alimfuata [[Papa Klementi III]] akafuatwa na [[Papa Innocent III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/03478b.htm Papa Celestino III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Selestini III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1106]] [[Jamii:Waliofariki 1198]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] daokvx4fjn1czxfi4fp3hv4jaf2a4xg Papa Gregori VIII 0 11623 1573357 1470806 2026-06-16T15:49:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573357 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Gregor VIII.jpg|thumb|right|Papa Gregori VIII.]] '''Papa Gregori VIII''' (takriban [[1100]] – [[17 Desemba]] [[1187]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[21 Oktoba|21]]/[[25 Oktoba]] [[1187]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Benevento]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Alberto wa Morra''. Alimfuata [[Papa Urbano III]] akafuatwa na [[Papa Klementi III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06795a.htm Papa Gregori VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori VIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1100]] [[Jamii:Waliofariki 1187]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] me6kdyku75478zmrrermqr7ahsum6kc Papa Urban III 0 11625 1573497 1470893 2026-06-16T16:16:09Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573497 wikitext text/x-wiki [[Picha:Urban2 lat.jpg|thumb|right|Papa Urbano III.]] '''Papa Urban III''' (alifariki [[20 Oktoba]] [[1187]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Novemba]]/[[1 Desemba]] [[1185]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Milano]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Uberto Crivelli''. Alimfuata [[Papa Lucius III]] akafuatwa na [[Papa Gregori VIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15211a.htm Papa Urban III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Urban III}} [[Jamii:Waliofariki 1187]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Milano]] rktiwvmhrr8tw0a0jzfbd91pq7s82pp Papa Lucius III 0 11627 1573423 1470849 2026-06-16T16:00:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573423 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Lucius III.png|thumb|right|Papa Lucius III.]] '''Papa Lucius III''' ([[1097]] – [[25 Septemba]] [[1185]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Septemba|1]]/[[6 Septemba]] [[1181]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Lucca]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Ubaldo Allucingoli''. Alimfuata [[Papa Aleksanda III]] akafuatwa na [[Papa Urbano III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09412b.htm Papa Lucius III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Lucius III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1097]] [[Jamii:Waliofariki 1185]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 1k7yvs98rlphwz36kl0j63zb6uwk27v Papa Alexander III 0 11629 1573296 1470771 2026-06-16T15:39:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573296 wikitext text/x-wiki [[Picha:B alexander III2 (cropped).jpg|thumb|right|200px|Papa Aleksanda III.]] '''Papa Alexander III''' ([[1100]]/[[1105]] – [[30 Agosti]] [[1181]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[7 Septemba|7]]/[[20 Septemba]] [[1159]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Siena]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Rolando Bandinelli''. Alimfuata [[Papa Adriano IV]] akafuatwa na [[Papa Lucius III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01287a.htm Papa Alexander III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Alexander III}} [[Jamii:Waliofariki 1181]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] l4w3640sccws2a4g2ibq926ofs78to8 Papa Adrian IV 0 11718 1573285 1216967 2026-06-16T15:37:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573285 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Hadrian IV.jpg|thumb|right|Papa Adriano IV.]] '''Papa Adrian IV, [[Can.Reg.]]''' (takriban [[1100]] – [[1 Septemba]] [[1159]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[4 Desemba|4]]/[[5 Desemba]] [[1154]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Hertfordshire]], [[Uingereza]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Nicholas Breakspear''. Ni [[Uingereza|Mwingereza]] pekee aliyepata kuwa Papa. Alimfuata [[Papa Anastasio IV]] akafuatwa na [[Papa Alexander III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01156c.htm Papa Adrian IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Adrian IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 1100]] [[Jamii:Waliofariki 1159]] [[Jamii:Wakanoni]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Uingereza]] f6emj52csa3d9czlyfrxqrureh4hvp6 Papa Anastasio IV 0 11719 1573302 1470775 2026-06-16T15:40:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573302 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Anastasius IV.jpg|thumb|right|Papa Anastasio IV.]] '''Papa Anastasio IV''' (alifariki [[3 Desemba]] [[1154]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[12 Julai]] [[1153]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Corrado wa Suburra''. Alimfuata [[Papa Eugenio III]] akafuatwa na [[Papa Adriano IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01455b.htm Papa Anastasio IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Anastasio IV}} [[Jamii:Waliofariki 1154]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] b782cam44p1mypbfnreg6b09vhugrjq Papa Eugenio III 0 11720 1573338 1216961 2026-06-16T15:46:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573338 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Eugen III.jpg|thumb|right|Mwenye heri Eugenio III.]] '''Papa Eugenio III, [[O.Cist.]]''' (alifariki [[8 Julai]] [[1153]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[15 Februari|15]]/[[18 Februari]] [[1145]] hadi [[kifo]] chake <ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Pisa]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Bernardo dei Paganelli di Montemagno''. Alimfuata [[Papa Lucius II]] akafuatwa na [[Papa Anastasio IV]]. Tarehe [[28 Desemba]] [[1872]] [[Papa Pius IX]] alimtangaza [[mwenye heri]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/05599a.htm Papa Eugenio III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Eugenio III}} [[Jamii:Waliofariki 1153]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Wasitoo]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Italia]] 1uv4i709wj6n37wvx48ntw0k4mw1oaa Papa Lucius II 0 11722 1573422 1470848 2026-06-16T16:00:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573422 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Lucius II.jpg|thumb|right|Papa Lucius II.]] '''Papa Lucius II''' (alifariki [[15 Februari]] [[1145]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[12 Machi]] [[1144]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Bologna]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Gerardo Caccianemici dal Orso''. Alimfuata [[Papa Selestini II]] akafuatwa na [[Papa Eugenio III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09412a.htm Papa Lucius II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Lucius II}} [[Jamii:Waliofariki 1145]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] mjdpzd4in7seornj88b836f4bfgcksw Papa Celestino II 0 11724 1573468 1470795 2026-06-16T16:10:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573468 wikitext text/x-wiki [[Image:Caelestinus II.jpg|150px|thumb|right|Papa Selestini II.]] '''Papa Celestino II''' (alifariki [[8 Machi]] [[1144]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia tarehe [[26 Septemba]]/[[3 Oktoba]] [[1143]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Città di Castello]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Guido''. Alimfuata [[Papa Inosenti II]] akafuatwa na [[Papa Lucius II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/03478a.htm Papa Selestini II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Selestino II}} [[Jamii:Waliofariki 1144]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 9gx8z51kfowx4zxarwdo5gkp66ngptg Papa Innocent II 0 11726 1573369 1470819 2026-06-16T15:51:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573369 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Innozenz II.jpg|thumb|right|Papa Inosenti II.]] '''Papa Innocent II''' (alifariki [[24 Septemba]] [[1143]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[14 Februari|14]]/[[23 Februari]] [[1130]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Gregorio Papareschi''. Alimfuata [[Papa Honori II]] akafuatwa na [[Papa Selestini II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08012a.htm Papa Innocent II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Innocent II}} [[Jamii:Waliofariki 1143]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 1ch4ktrlpur0f6kk37sotyn3z2uxi3t Papa Honorius II 0 11727 1573365 1470816 2026-06-16T15:50:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573365 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope honorius ii.jpg|thumb|right|Papa Honori II.]] '''Papa Honorius II''' (takriban [[1036]] – [[13 Februari|13]]/[[14 Februari]] [[1130]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[15 Desemba|15]]/[[21 Desemba]] [[1124]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Fiagnano]], [[Imola]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Lamberto Scannabecchi''. Alimfuata [[Papa Kalisti II]] akafuatwa na [[Papa Inosenti II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/07456a.htm Papa Honori II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Honorius II}} [[Jamii:Waliozaliwa 1036]] [[Jamii:Waliofariki 1130]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] qh2txudcpnr4y5pju5036ydmiieq5xe Papa Callixtus II 0 11728 1573329 1390940 2026-06-16T15:44:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573329 wikitext text/x-wiki [[Picha:Calixtus II.jpg|thumb|right|Papa Kalisti II.]] '''Papa Callixtus II''' (alifariki [[13 Desemba|13]]/[[14 Desemba]] [[1124]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Februari|2]]/[[9 Februari]] [[1119]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Burgundy]], leo nchini [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Guy wa Burgundy''. Alimfuata [[Papa Gelasio II]] akafuatwa na [[Papa Honori II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/03185a.htm Papa Callixtus II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Callixtus II}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 11]] [[Jamii:Waliofariki 1124]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] h68darbbwe2fab7e11pt5yhetkjx2ya Papa Gelasio II 0 11730 1573349 1470801 2026-06-16T15:48:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573349 wikitext text/x-wiki [[Image:GelasioII.gif|150px|thumb|right|Papa Gelasio II.]] '''Papa Gelasio II, [[O.S.B.]]''' (alifariki [[29 Januari]] [[1119]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[24 Januari]] au [[10 Machi]] [[1118]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Gaeta]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovanni Caetani'' au ''Coniulo''. Alikuwa [[mmonaki]] wa [[Wabenedikto]] wa [[Monte Cassino]] ([[Italia]]). Alimfuata [[Papa Paskali II]] akafuatwa na [[Papa Callixtus II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * {{cite book | author=[[Geoffrey Barraclough|Barraclough, Geoffrey]]| title=The Medieval Papacy | publisher=Thames and Hudson | year=1964 | isbn=0-500-33011-5}} * {{cite book | author=Duffy, Eamon| title=Saints and Sinners. A History of the Popes | url=https://archive.org/details/saintssinnershis00duff| publisher=Yale University Press | year=1997 | isbn=0-300-07332-1}} * {{cite book | last = Rudolf Hüls | first = | authorlink = | title = Kardinäle, Klerus und Kirchen Roms: 1049&ndash;1130 | url = https://archive.org/details/kardinaleklerusu0000huls | publisher = Bibliothek des Deutschen Historischen Instituts in Rom | series = | year = 1977 | doi = | isbn = 978-3-484-80071-7 }} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06407a.htm Papa Gelasio II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gelasio II}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 11]] [[Jamii:Waliofariki 1119]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] hgc6cy67n4utoz113e1vbvg5g6vj8hq Papa Paskali II 0 11731 1573440 1470862 2026-06-16T16:03:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573440 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Paschalis II.jpg|thumb|right|Papa Paskali II.]] '''Papa Paskali II, [[O.S.B.]]''' (alifariki [[21 Januari]] [[1118]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[13 Agosti|13]]/[[14 Agosti]] [[1099]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Santa Sofia|Bleda]] au [[Galeata]], [[Forlì]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Ranierius''. Alimfuata [[Papa Urbano II]] akafuatwa na [[Papa Gelasio II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11514b.htm Papa Paskali II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Paskali II}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 11]] [[Jamii:Waliofariki 1118]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 7lqrr0jxja783tnzprzhevzqek3yj31 Papa Urban II 0 11741 1573501 1216925 2026-06-16T16:16:48Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573501 wikitext text/x-wiki [[Picha:BlUrban_II.png|thumb|right|Papa Urban II.]] '''Papa Urban II, [[O.S.B.]]''' ([[1042]] – [[29 Julai]] [[1099]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[12 Machi]] [[1088]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Chatillon-sur-Marne]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Odo wa Lagery''. Alimfuata [[Papa Vikta III]] akafuatwa na [[Papa Paskali II]]. [[Papa Leo XIII]] alimtangaza [[mwenye heri]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15210a.htm Papa Urbano II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Urbano II}} [[Jamii:Waliozaliwa 1042]] [[Jamii:Waliofariki 1099]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Ufaransa]] bkjeb29ha4l29n3zpzm5sc91vy7o0do Papa Viktor III 0 11742 1573508 1216919 2026-06-16T16:17:58Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573508 wikitext text/x-wiki [[Picha:Victor III. - Desiderius of Montecassino.jpg|thumb|right|Mwenye heri Vikta III.]] '''Papa Viktor III, [[O.S.B.]]''' (takriban [[1026]] – [[16 Septemba]] [[1087]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[24 Mei]] [[1086]] au [[9 Mei]] [[1087]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Benevento]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Dauferius (Desiderius)''. Alimfuata [[Papa Gregori VII]] akafuatwa na [[Papa Urbano II]]. [[Papa Leo XIII]] alimtangaza [[mwenye heri]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15410a.htm Papa Viktor III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Vikta III}} [[Jamii:Waliozaliwa 1026]] [[Jamii:Waliofariki 1087]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Italia]] p9hvtsx6ydzl9xbjuxdfcekzxuoblt9 Papa Gregori VII 0 11743 1573356 1523212 2026-06-16T15:49:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573356 wikitext text/x-wiki [[Picha:Gregor7 g.jpg|thumb|right|Mt. Gregori VII]] '''Papa Gregori VII, [[O.S.B.]]''' ([[Soana]], [[Toscana]], [[1020]] hivi – [[Salerno]], [[Campania]], [[25 Mei]] [[1085]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[22 Aprili]] au [[30 Juni]] [[1073]] hadi [[kifo]] chake ugenini<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Ildebrando''<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Aleksanda II]] akafuatwa na [[Papa Vikta III]]. Alitangazwa na [[Papa Gregori XIII]] kuwa [[mwenye heri]] ([[1584]]), halafu ([[1728]]) kuwa [[mtakatifu]] na [[Papa Benedikto XIII]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Maisha== Baada ya kuishi kama [[mmonaki]] wa [[Wabenedikto|Kibenedikto]] alichangia sana [[urekebisho]] wa [[Kanisa]] kama [[kardinali]] na [[balozi wa Papa]]. Kisha kuchaguliwa mwenyewe kuwa Papa alipigania kwa [[nguvu]] zote [[utakatifu]] wa [[Kuhani|ukuhani]] na [[uhuru]] wa [[Kanisa Katoliki]] dhidi ya [[mamlaka]] ya [[serikali]], akifungua njia kwa Mapapa waliofuata. Ni kwamba wakati huohuo [[Kaizari|kaizari]] [[Heinrich IV wa Ujerumani]] aliwahi kumsimika [[askofu]] mmoja nchini [[Ujerumani]] kufuatana na [[desturi]] ya huko. Kumbe Papa aliona [[haki]] yake ya kuteua maaskofu imeingiliwa, hivyo akatafuta na kupata tamko la wakubwa wa [[Kanisa]] huko [[Italia]], kuwa washauri wa mfalme watengwe na Kanisa. [[Mfalme]] alikasirika akaita maaskofu wa Ujerumani waliamua Papa huyo asiwe Papa tena. <ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.fordham.edu/halsall/source/henry4-to-g7a.html |title=Nakala iliyohifadhiwa |accessdate=2021-10-22 |archivedate=2014-11-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141112003454/http://www.fordham.edu/halsall/source/henry4-to-g7a.html }}</ref> Wakati Gregori VII aliposikia hayo alimtenga Heinrich IV na Kanisa, alitangaza kuwa hakuwa mfalme tena akafuta [[kiapo|viapo]] ambavyo watu walikuwa wamemwapia mfalme. Kutengwa kwa mfalme kulisababisha [[hisia]] kali huko Ujerumani na Italia. [[Babu]] wa mfalme Henry III [https://simple.wiktionary.org/wiki/deposition aliwahi kuwaondoa mamlakani] Mapapa watatu, lakini wakati Henry IV alipojaribu kuiga mfano huo, hakuungwa mkono na watu. Hali ikawa mbaya sana kwa mfalme. Papa alimtenga mfalme katika Kanisa. Alipiga marufuku askofu au [[Upadri|padre]] yeyote kumruhusu katika [[ibada]] au kumhudumia kwa namna yoyote. Ilibainika kuwa ilibidi apate [[msamaha]] kutoka kwa Papa. Mwanzoni alijaribu kufanya hivyo kwa kutuma [[balozi]]. Baada ya Papa kumkataa balozi huyo, mfalme alikwenda Italia mwenyewe. Alimkuta Papa huko Canossa akapiga [[goti|magoti]] mbele ya [[ngome]] ya Papa na kuomba msamaha. Kwa kuonyesha [[unyenyekevu]] vile alimfanya Papa kumsamehe na kumrudisha katika [[jumuiya]] ya Kanisa. Wakubwa huko Ujerumani waliwahi kutumia nafasi ya kutengwa kwa mfalme kanisani ili kumtangaza mfalme mpinzani. Papa aliamua kumuunga mkono huyo mfalme wa upinzani akamtenga Heinrich upya mwaka [[1080]]. Lakini baada ya miezi michache yule mfalme mpinzani alifariki [[dunia]], hivyo Heinrich alianza kupigania upya kuwa mfalme. Mnamo [[1081]] alianzisha vita dhidi ya Papa Gregori VII nchini Italia. Aliitisha mkutano wa maaskofu waliomwunga mkono na mkutano huo ulitangaza kufukuzwa kwa Papa Gregori wakamchagau [[Antipapa]]. [[Jeshi]] la mfalme Heinrich liliingia Roma mnamo mwaka [[1084]], kumtangaza papa mpya aliyeweka [[taji]] la ukaizari kwenye [[kichwa]] cha mfalme. Hatimaye mfalme alipaswa kuondoka Roma tena, Papa Gregori aliaga dunia uhamishoni<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/27400</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== [[Barua]] zake nyingi kwa mtetezi wake, [[Matilda wa Toscana]] zinapatikana katika: * [http://epistolae.ccnmtl.columbia.edu/woman/29.html ''Women's Biography: Matilda of Tuscany, countess of Tuscany, duchess of Lorraine''] {{Wayback|url=http://epistolae.ccnmtl.columbia.edu/woman/29.html |date=20140510092533 }}. ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 162-164 * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 179-180 == Marejeo ya lugha nyingine== * {{cite book|first=H.E.J.|last=Cowdrey|year=1998|title=Pope Gregory VII: 1073–1085|location=Oxford and New York|publisher=Clarendon Press}} * {{Rejea kitabu |title=The correspondence of Pope Gregory VII: Selected letters from the Registrum |last=Emerton |first=Ephraim |authorlink=Ephraim Emerton |year=1932 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn= |oclc=1471578 |url=http://books.google.com/books?id=EgRbpkgRSZAC&printsec=frontcover&dq=The+correspondence+of+Pope+Gregory+VII&hl=en&ei=MyOyTd6BGenL0QG6h4WGCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC0Q6AEwAA#v=onepage&q&f=false <!--|accessdate=2011-06-02--> }} * {{cite book | title=Authority and Resistance in the Investiture Contest: the Polemical Literature of the Late Eleventh Century| url=https://archive.org/details/authorityresista0000robi| author= Robinson, Ian Stuart.| year=1978 | publisher=Manchester University Press}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06791c.htm Papa Gregori VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori VII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1029]] [[Jamii:Waliofariki 1085]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 0ks4cc7twidngeao42fj6j4mkjeyk8t Papa Nikolasi II 0 11746 1573434 1216909 2026-06-16T16:02:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573434 wikitext text/x-wiki [[Image:Papa Nicolau II.jpg|thumb|right|200px|Papa Nikolasi II.]] '''Papa Nikolasi II''' (alifariki [[27 Julai]] [[1061]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Desemba]] [[1058]] au [[tarehe]] [[24 Januari]] [[1059]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Burgundy]], leo nchini [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Gérard de Bourgogne''. Alimfuata [[Papa Stefano IX]] akafuatwa na [[Papa Alexander II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11055a.htm Papa Nikolasi II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Nikolasi II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 1061]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] 4qjf0dpmt68uvb4rghovvfvgvah0iau Papa Stefano IX 0 11747 1573490 1216903 2026-06-16T16:14:59Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573490 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Stephan IX.jpg|thumb|right|Papa Stefano IX.]] '''Papa Stefano IX, [[O.S.B.]]''' (takriban [[1020]] – [[29 Machi]] [[1058]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Agosti|2]]/[[3 Agosti]] [[1057]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Lorraine]], leo nchini [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Frederic de Lorraine''. Alimfuata [[Papa Vikta II]] akafuatwa na [[Papa Nikolasi II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14290c.htm Papa Stefano IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Stefano IX}} [[Jamii:Waliozaliwa 1020]] [[Jamii:Waliofariki 1058]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] pmyj5smbo3tv8rao8a2dbx2nn8bbf09 Papa Viktor II 0 11748 1573509 1216900 2026-06-16T16:18:08Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573509 wikitext text/x-wiki [[Picha:Vicii bild.jpg|thumb|right|Papa Vikta II.]] '''Papa Viktor II''' (takriban [[1018]] – [[28 Julai]] [[1057]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[13 Aprili]] [[1055]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Swabia]], [[Bavaria]], [[Ujerumani]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Gebhard wa Calw, Tollenstein na Hirschberg''. Alimfuata [[Papa Leo IX]] akafuatwa na [[Papa Stefano IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15409a.htm Papa Viktor II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Viktor II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 1018]] [[Jamii:Waliofariki 1057]] [[Jamii:Watu wa Ujerumani]] 2f7ush1qrtzc6ihvyo88ytd3tkhdvee Papa Leo IX 0 11749 1573411 1536085 2026-06-16T15:58:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573411 wikitext text/x-wiki [[Picha:Leon IX.jpg|thumb|right|Mt. Leo IX.]] '''Papa Leo IX''' ([[21 Juni]] [[1002]] – [[19 Aprili]] [[1054]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Januari|2]] au [[12 Februari]] [[1049]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Alsace]], leo nchini [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Bruno wa Eguisheim-Dagsburg''<ref>Coulombe, Charles A., ''Vicars of Christ: A History of the Popes'', (Citadel Press, 2003), 204.</ref>. Alimfuata [[Papa Damaso II]] akafuatwa na [[Papa Viktor II]]. Akielekea [[Roma]] kwa ajili ya kutawazwa, alikutana na [[abati]] [[Hugo wa Cluny]] na kumchukua [[mmonaki]] Hildebrando ambaye akaja kuwa [[Papa Gregori VII]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Leo IX (Bruno von Egisheim und Dagsburg), Pope {{!}} Saints Resource|url=http://saintsresource.com/leo-ix-pope|access-date=2020-07-07|website=saintsresource.com|archive-date=2020-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618182804/http://saintsresource.com/leo-ix-pope|url-status=dead}}</ref>. Alikuwa Papa bora kutoka [[Ujerumani]] katika [[Karne za Kati]], akijitahidi kupambana na maovu ya wakati ule<ref>Butler, Alban, ''Butler's Lives of the Saints'', (Liturgical Press, 2003), 176.</ref><ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/50075</ref>, ingawa kutokana na [[utawala]] wake lilitokea [[farakano]] na [[Waorthodoksi|Kanisa la Kigiriki]] ([[Farakano la mwaka 1054]])<ref>Brett Edward Whalen, ''Dominion of God: Christendom and Apocalypse in the Middle Ages'' (Harvard University Press, 2009), p. 24.</ref> . Alitangazwa na Papa Gregori VII kuwa [[mtakatifu]] [[mwaka]] [[1082]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Vyanzo== * [[Migne]]'s [http://www.documentacatholicaomnia.eu/1815-1875,_Migne,_Patrologia_Latina_01._Rerum_Conspectus_Pro_Tomis_Ordinatus,_MLT.html ''Patrologia Latina''], Vol. 143 (cxliii), Leo IX [http://www.documentacatholicaomnia.eu/04z/z_1049-1054__SS_Leo_IX__Epistolae_Et_Decreta__MLT.pdf.html Epistolae Et Decreta] .pdf - 1.9 Mb. See Col. 744B-769D (pgs. 76-89) for Leo IX's letter. * Mansi's, [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_50_1692-1769-_Mansi_JD.html ''Sacrorum Conciliorum] Nova Amplissima Collectio'', [http://www.documentacatholicaomnia.eu/04z/z_1692-1769__Mansi_JD__Sacrorum_Conciliorum_Nova_Amplissima_Collectio_Vol_019__LT.pdf.html Vol. 19] (xix) .pdf - 66 Mb. See Col. 635-656. * [http://books.google.com/books?id=rIkEAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Cornelius+Will+%22acta+et+scripta%22 ''Acta et scripta quae de controversiis ecclesiae Graecae et Latinae''], by Dr. Cornelius Will, 1861. ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 137-138 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 118-119 == Viungo vya nje == {{commons category|Leo IX}} *[http://www.newadvent.org/cathen/09160c.htm Papa Leo IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo IX}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 1002]] [[Jamii:Waliofariki 1054]] [[Jamii:Watakatifu wa Ujerumani]] [[Jamii:Watakatifu wa Ufaransa]] 294577sncb5k9hhf4wdctrdi0fpdbm3 Papa Damaso II 0 11751 1573331 1216894 2026-06-16T15:45:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573331 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Damasus II1.jpg|thumb|right|Papa Damaso II.]] '''Papa Damaso II''' (alifariki [[9 Agosti]] [[1048]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[17 Julai]] [[1048]] hadi [[kifo]] chake siku chache baadaye<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Bavaria]], [[Ujerumani]], ila alikuwa [[askofu]] wa [[Brixen]], leo nchini [[Italia]]. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Poppo''. Alimfuata [[Papa Benedikto IX]] akafuatwa na [[Papa Leo IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04614a.htm Papa Damaso II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Damaso II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 1048]] [[Jamii:watu wa Ujerumani]] arunsrb901rylzw8n1xdqdvr5pq0et4 Papa Benedikto IX 0 11752 1573309 1470782 2026-06-16T15:41:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573309 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Benedict IX Illustration.jpg|thumb|right|150px|Papa Benedikto IX.]] '''Papa Benedikto IX''' ([[1012]] hivi – mwishoni mwa [[1055]] au [[Januari]] [[1056]]) alipata kuwa [[Papa]] mara tatu: ya kwanza tangu [[Agosti]]/[[Septemba]] [[1032]] hadi [[Septemba]] [[1044]], ya pili tangu [[10 Machi]] hadi [[1 Mei]] [[1045]], na ya tatu tangu [[Oktoba]] [[1047]] hadi [[Agosti]] [[1048]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Theophylactus'' wa [[ukoo]] wa [[watawala]] wa Tusculum, [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>.. Alimfuata mara ya kwanza [[Papa Yohane XIX]], ya pili [[Papa Silvester III]], na ya tatu [[Papa Klementi II]]. Kila mara alifukuzwa [[madaraka]]ni kwa sababu ya matendo yake maovu<ref>Historian [[R. L. Poole]] suggests that the accusations directed against him be understood in the context that they were perpetrated by virulent political enemies. {{cite book |last1=Poole |first1=Reginald |title=Benedict IX and Gregory VI |date=1921 |page=15}}</ref> ila mara moja aliuza [[cheo]] chake, tendo la pekee kabisa katika [[historia ya Kanisa]]<ref>Benedict IX refused to appear on charges of [[simony]] in 1049 and was [[excommunicated]].</ref>. Hatimaye alifuatwa na [[Papa Damaso II]]<ref>Benedict IX's eventual fate is obscure, but he seems to have given up his claims to the papal throne. [[Leo IX]] may have lifted the ban on him. Benedict IX was buried in the Abbey of [[Grottaferrata]] c. 1056. According to the [[abbot]], Saint [[Bartholomew of Grottaferrata]], he was penitent and turned away from the sins he committed as [[pontiff]].</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_1032-1045-_Benedictus_IX.html [[Opera Omnia]] ilivyotolewa na [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02429a.htm Papa Benedikto IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto IX}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 1012]] [[Jamii:Waliofariki 1055]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] r7voviocomuyae4hrsm1rbsppuu3cky Papa Klementi II 0 11753 1573390 1216878 2026-06-16T15:54:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573390 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope clement II.jpg|thumb|right|Papa Klementi II.]] '''Papa Klementi II''' ([[1005]] – [[9 Oktoba]] [[1047]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[24 Desemba]] [[1046]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Saksonia]], [[Ujerumani]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Suidger wa Morsleben und Hornburg''. Alichaguliwa kwenye [[Baraza la Sutri|sinodi ya Sutri]] iliyoitishwa na [[mfalme]] [[Heinrich III wa Ujerumani]] wakati kulikuwa na watu watatu waliowahi kuchaguliwa kuwa Papa na [[Askofu|maaskofu]] tofauti. Sinodi iliwaondoa wote watatu na kumchagua askofu Mjerumani Suidger ambaye alichukua jina la Kipapa Klementi II. Alimfuata [[Papa Gregori VI]] akafuatwa na [[Papa Benedikto IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04017a.htm Papa Klementi II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Klementi II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 1005]] [[Jamii:Waliofariki 1047]] [[Jamii:Watu wa Ujerumani]] fiq3qayvhvgo1pwz5ip3eg6wulcs7de Papa Gregori VI 0 11754 1573355 1470804 2026-06-16T15:49:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573355 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Gregor VI.jpg|thumb|right|Papa Gregori VI.]] '''Papa Gregori VI''' (alifariki [[1048]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Mei]] [[1045]] hadi [[20 Desemba]] [[1046]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Johannes Gratianus''. Alipata [[upapa]] kutoka kwa [[Papa Benedikto IX]]. Baadaye alilazimishwa kujiuzulu, akafuatwa na [[Papa Klementi II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06791a.htm Papa Gregori VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori VI}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 1048]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] borglvn9mnwaq49hmpi3xxfixw8u1bd Papa Silvester III 0 11756 1573475 1470883 2026-06-16T16:11:52Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573475 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Sylvester III – Nuremberg chronicles f 188v 1.jpg|thumb|right|Papa Silvester III.]] '''Papa Silvester III''' (alifariki [[1063]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[13 Januari|13]] au [[20 Januari]] hadi [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Machi]] [[1045]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> baada ya [[Papa Benedikto IX]] kufukuzwa [[madaraka|madarakani]] mnamo [[Septemba]] [[1044]]. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Yohane Crescenzi'''. Alilazimishwa kujiuzulu akafuatwa na [[Papa Benedikto IX]] aliyekuwa [[mtangulizi]] wake. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01582a.htm Papa Sivester III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Silvesta III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 1063]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 7kgwgq9plpx4sspbdb95tclia5oap1q Papa Yohane XIX 0 11758 1573522 1470908 2026-06-16T16:20:18Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573522 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Johannes XIX sh.jpg|thumb|right|Papa Yohane XIX.]] '''Papa Yohane XIX''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Aprili]] [[1024]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[1032]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Romanus'' wa [[ukoo]] wa [[watawala]] wa Tusculum, [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Benedikto VIII]] akafuatwa na [[Papa Benedikto IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08429b.htm Papa Yohane XIX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XIX}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 1032]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] eau2sf1x0mgrx9kawi5jk8diyij95pz Papa Benedikto VIII 0 11760 1573313 1470814 2026-06-16T15:42:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573313 wikitext text/x-wiki [[Picha:B Benedikt VIII.jpg|thumb|right|Papa Benedikto VIII.]] '''Papa Benedikto VIII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[18 Mei]] [[1012]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[9 Aprili]] [[1024]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Theophylactus'' wa ukoo wa watawala wa Tusculum, [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. . Alimfuata [[Papa Sergio IV]] akafuatwa na [[Papa Yohane XIX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02428e.htm Papa Benedikto VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto VIII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki karne ya 10]] [[Jamii:Waliofariki 1024]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] d2itf8hilq6gw5sv10y3ub9x2px84um Papa Sergio IV 0 11762 1573472 1470881 2026-06-16T16:11:05Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573472 wikitext text/x-wiki [[Picha:San giovanni in laterano, interno, navata interna dx, sepolcro settecentesco di sergio IV, m. 1012.jpg|thumb|right]] '''Papa Sergio IV''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[31 Julai]] [[1009]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[12 Mei]] [[1012]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Pietro Martino Boccapecora''. Alimfuata [[Papa Yohane XVIII]] akafuatwa na [[Papa Benedikto VIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/13729b.htm Papa Sergio IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sergio IV}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 10]] [[Jamii:Waliofariki 1012]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] tuhl1km4iwgdm75g1ixo5rmjte80pa8 Papa Leo III 0 11798 1573409 1418966 2026-06-16T15:58:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573409 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Leo III – Triclinium Leoninum.jpg|thumbnail|150px|Mt. Leo III kwenye [[mosaiki]] katika [[kanisa kuu la Roma]], mtaa wa [[Laterani]] mjini [[Mji wa Roma|Roma]]]] '''Papa Leo III''' (takriban [[750]] – [[12 Juni]] [[816]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[26 Desemba|26]]/[[27 Desemba]] [[795]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Adriano I]] akafuatwa na [[Papa Stefano IV]]. Alitetea kwa kila njia [[imani sahihi]] na hasa [[Mungu|umungu]] wa [[Yesu]] [[Masiya|Kristo]]. Leo III amejulikana hasa kwa tendo lake la kumtia [[Karolo Mkuu]] [[taji]] la [[Kaisari]] wa [[Roma]] tarehe [[25 Desemba]] mwaka [[800]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/56925</ref>. Leo III alitangazwa na [[Papa Klementi X]] kuwa [[mtakatifu]] [[mwaka]] [[1673]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe 12 Juni<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Maisha== Mwenyewe alizaliwa katika [[familia]] ya kawaida, akaona [[upinzani]] mkali baada ya [[uchaguzi]] wake kutoka familia za ma[[kabaila]] wa [[mji]] wa Roma waliojaribu kumwua kwa sababu walizoea kuwa na [[athira]] juu ya uchaguzi wa Papa wakati ule. Hivyo Leo alikimbia hadi [[Ujerumani]] akitafuta msaada wa [[Karolo Mkuu]] mfalme wa [[Wafaranki]]. Karolo alimrudisha Roma na walinzi, akafika mwenyewe kuchungulia mashtaka dhidi ya Leo III akaona yalikuwa ya [[uongo]]. Leo III kwa upande wake alijaribu kuimarisha [[uhusiano]] wake na Karolo kwa kumvika taji la [[Kaisari]]. Hivyo Karolo alikuwa mtu wa kwanza wa kutumia [[cheo]] hicho katika mji wa Roma tangu [[476]], mwaka Kaisari wa mwisho [[Romulus Augustus]] alipofukuzwa, na cheo cha Kaisari wa Roma kilipatikana huko [[Konstantinopoli]] tu kwa mtawala wa [[Bizanti]]. Tendo la kumwekea Karolo taji hilo lilimkasirisha kiongozi wa Konstantinopoli lakini alikosa nguvu ya kuadhibu Papa au Karolo. Hivyo Leo III alianzisha ufuatano wa makaisari wa "[[Dola Takatifu la Kiroma]]" ulioendelea hadi mwaka [[1804]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0795-0816-_Leo_III,_Sanctus.html [[Opera Omnia]] katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{Commons|Pope Leo III}} * [http://www.newadvent.org/cathen/09157b.htm Kuhusu Papa Leo III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://www.fordham.edu/halsall/basis/einhard.html Einhard, ''Life of Charlemagne'' ([[817]]–[[830]] hivi, [[tafsiri]] ya [[Kiingereza]] ya mwaka [[1880]])] {{Wayback|url=http://www.fordham.edu/halsall/basis/einhard.html |date=20080514190052 }} * {{worldcat id|id=lccn-n85-255316}} {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 750]] [[Jamii:Waliofariki 816]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 1bsa7v67ymotvzaiq697by8t1f0gysx Papa Yohane XVIII 0 11809 1573525 1470911 2026-06-16T16:20:48Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573525 wikitext text/x-wiki [[Image:Ioannes XVII (XVIII).jpg|150px|thumb|right|Papa Yohane XVIII.]] '''Papa Yohane XVIII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Desemba]] [[1003]] hadi [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Juni]] au [[Julai]] [[1009]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Fasanius''. Alimfuata [[Papa Yohane XVII]] akafuatwa na [[Papa Sergius IV]]. Alijiuzulu na kufariki mwaka uleule 1009. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tarehe== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08429a.htm Papa Yohane XVIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XVIII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 10]] [[Jamii:Waliofariki 1009]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 9ppqkxjll11b8wtljqaxulf89kfygjh Papa Yohane XVII 0 11810 1573524 1470910 2026-06-16T16:20:39Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573524 wikitext text/x-wiki [[Image:Antipapa Joao XVI (XVII).jpg|150px|thumb|right|Papa Yohane XVII.]] '''Papa Yohane XVII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[16 Mei]] [[1003]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[6 Novemba]] [[1003]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Giovanni Sicco''. Alimfuata [[Papa Silvester II]] akafuatwa na [[Papa Yohane XVIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08428b.htm Papa Yohane XVII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XVII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 10]] [[Jamii:Waliofariki 1003]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] e5y26mimu8lb518i00apftyutedb6so Papa Silvester II 0 11811 1573476 1216889 2026-06-16T16:12:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573476 wikitext text/x-wiki [[Picha:Silvester II.JPG|thumb|right|Papa Silvester II.]] '''Papa Silvester II''' (takriban [[950]] – [[12 Mei]] [[1003]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Aprili]] [[999]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Akwitania]], [[Ufaransa]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. . [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Gerbert d'Aurillac''. Alimfuata [[Papa Gregori V]] akafuatwa na [[Papa Yohane XVII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14371a.htm Papa Silvester II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Silvester II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 950]] [[Jamii:Waliofariki 1003]] [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] 8aqio9bu76twsqlsmbrcgu0mrtawhfj Papa Gregori V 0 11812 1573354 1216893 2026-06-16T15:48:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573354 wikitext text/x-wiki [[Image:Otto III wird von Papst Gregor V. zum Kaiser gesalbt.jpg|150px|thumb|right|Papa Gregori V na [[ndugu]] yake [[Kaisari Otto III]].]] '''Papa Gregori V''' (takriban [[972]] – [[Februari]]/[[Machi]] [[999]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[3 Mei]] [[996]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Saksonia]], [[Ujerumani]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Bruno wa Carinthia''. Alimfuata [[Papa Yohane XV]] akafuatwa na [[Papa Silvester II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06790a.htm Papa Gregori V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori V}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 972]] [[Jamii:Waliofariki 999]] [[Jamii:Watu wa Ujerumani]] 26gc4v331224f5uihdeypgbosxwpgjg Papa Yohane XV 0 11813 1573523 1470909 2026-06-16T16:20:28Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573523 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope John XV Illustration.jpg|thumb|right|200px|Papa Yohane XV.]] '''Papa Yohane XV''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Agosti]] [[985]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Machi]] [[996]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa pia ''Yohane''. Alimfuata [[Papa Yohane XIV]] akafuatwa na [[Papa Gregori V]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08427c.htm Papa Yohane XV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XV}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 996]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] fdtlaf98s4p4z6nyz4bd7vyjg5bke39 Papa Yohane XIV 0 11814 1573521 1470907 2026-06-16T16:20:08Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573521 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope John XIV Illustration.jpg|thumb|right|Papa Yohane XIV.]] '''Papa Yohane XIV''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Novemba]]/[[Desemba]] [[983]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[20 Agosti]] [[984]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Pavia]], [[Lombardia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Petro''. Alimfuata [[Papa Benedikto VII]] akafuatwa na [[Papa Yohane XV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08427b.htm Papa Yohane XIV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XIV}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 984]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] aq9m6eukmf3v9gzi736a94h02tg6ppe Papa Benedikto VII 0 11815 1573312 1470784 2026-06-16T15:41:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573312 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Benedict VII.jpg|thumb|right|Papa Benedikto VII.]] '''Papa Benedikto VII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Oktoba]] [[974]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[10 Julai]] [[983]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa halijulikani. Alimfuata [[Papa Benedikto VI]] akafuatwa na [[Papa Yohane XIV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02428d.htm Papa Benedikto VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto VII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 983]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 0rt9c3qfvg9nd69p7l6ypg78fqekue6 Papa Benedikto VI 0 11816 1573311 1470783 2026-06-16T15:41:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573311 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Benedict VI Illustration.jpg|thumb|right|200px|Papa Benedikto VI.]] '''Papa Benedikto VI''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Desemba]] [[972]] au [[19 Januari]] [[973]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Julai]] [[974]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa halijulikani. Alimfuata [[Papa Yohane XIII]] akafuatwa na [[Papa Benedikto VII]]. Alilindwa hasa na [[Kaisari]] [[Otto I]] wa [[Ujerumani]]. Huyo alipofariki, wenyeji wa [[mji wa Roma]] walimfunga Benedikto VI na baada ya miezi michache wakamuua. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02428c.htm Papa Benedikto VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto VI}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 974]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] sj2isad3dkx6cd0quqyzpks9522lhon Papa Yohane XIII 0 11817 1573520 1470906 2026-06-16T16:19:58Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573520 wikitext text/x-wiki [[Image:Papa Ioannes XIII.jpg|thumb|right|200px|Papa Yohane XIII.]] '''Papa Yohane XIII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Oktoba]] [[965]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[6 Septemba]] [[972]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Yohane Crescenzi''. Alimfuata [[Papa Leo VIII]] akafuatwa na [[Papa Benedikto VI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0965-0972-_Ioannes_XIII.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08427a.htm Papa Yohane XIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XIII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 972]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] pxugnwcuas8ivm6ax28x5zdkyht12lc Papa Benedikto V 0 11818 1573310 1216917 2026-06-16T15:41:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573310 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Benedict V Illustration.jpg|thumb|right|200px|Papa Benedikto V.]] '''Papa Benedikto V''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mei]] [[964]] hadi [[tarehe]] [[4 Julai]] [[964]] au [[965]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa halijulikani. Alimfuata [[Papa Leo VIII]] akafuatwa na [[Papa Yohane XIII]]. Alilazimishwa kujiuzulu na [[Kaisari]] [[Otto I]] wa [[Ujerumani]] aliyempeleka kwenda [[mji]] wa [[Hamburg]] alipofariki tarehe [[4 Julai]] [[966]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02428b.htm Papa Benedikto V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto V}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 966]] c14pc3tvsrmlpmc9dcx094d7uvub4dr Papa Leo VIII 0 11822 1573415 1470843 2026-06-16T15:59:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573415 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Leo VIII.jpg|thumb|right|200px|Papa Leo VIII.]] '''Papa Leo VIII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Desemba]] [[963]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Machi]] [[965]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa halijulikani. Alimfuata [[Papa Yohane XII]] akafuatwa na [[Papa Benedikto V]]. Leo VIII aliteuliwa na [[Kaisari]] [[Otto I]] wa [[Ujerumani]] mnamo [[Desemba]] [[963]] lakini hakupokewa vizuri kwa vile [[Papa Yohane XII]], aliyelazimishwa kujiuzulu, alikuwa bado hai. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09160b.htm Papa Leo VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo VIII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 965]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] n40e8m5mboyqg4i9juq7o20folte4bd Papa Yohane XII 0 12487 1573519 1470905 2026-06-16T16:19:48Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573519 wikitext text/x-wiki [[Image:GiovanniXII.png|thumb|right|200px|Picha inayotumika kama yake, ingawa alipofariki alikuwa na umri wa miaka 27 tu.]] '''Papa Yohane XII''' (takriban [[937]] – [[14 Mei]] [[964]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[16 Desemba]] [[955]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa ''Octavian''<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>, akiwa [[mzao]] wa [[Karolo Mkuu]], vizazi [[Saba (namba)|saba]] kutoka kwake. Alikuwa akihusiana na [[ukoo]] wa [[Tusculum]] na mwanachama wa [[familia]] mashuhuri ya [[Teofilatto]] ambayo ilikuwa imesimamia [[siasa]] za Mapapa kwa zaidi ya [[nusu]] [[karne]]. [[Upapa]] wake ukawa mbaya kwa madai ya [[udhalimu]] na [[maadili]] mabovu. Alimfuata [[Papa Agapeto II]] akafuatwa na [[Papa Benedikto V]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08426b.htm Papa Yohane XII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 937]] [[Jamii:Waliofariki 964]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] pz5z3mfrs4zu6s3lkwv0m8u73hiiz06 Papa Agapeto II 0 12488 1573290 1470767 2026-06-16T15:38:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573290 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Agapetus II.jpg|thumb|right|200px|Papa Agapeto II.]] '''Papa Agapeto II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[10 Mei]] [[946]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Desemba]] [[955]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa halijulikani. Alimfuata [[Papa Marinus II]] akafuatwa na [[Papa Yohane XII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01203a.htm Papa Agapeto II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Agapeto II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 955]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 1i6tkqt6fa91v8rezoryk4gjg0un1d2 Papa Marinus II 0 12489 1573426 1470852 2026-06-16T16:00:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573426 wikitext text/x-wiki [[Image:Marinus II.jpg|thumb|right|200px|Papa Marinus II.]] '''Papa Marinus II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[30 Oktoba]] au [[Novemba]] [[942]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Mei]] [[946]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa halijulikani. Alimfuata [[Papa Stefano VIII]] akafuatwa na [[Papa Agapeto II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09670c.htm Papa Marino II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Marinus II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 946]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] rscks2tfsdmar3yk4sqw1rlt94h570u Papa Stefano VIII 0 12490 1573494 1470892 2026-06-16T16:15:38Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573494 wikitext text/x-wiki [[Picha:Stephen VII (VIII).png|thumb|right|Papa Stefano VIII.]] '''Papa Stefano VIII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[14 Julai]] [[939]] hadi [[kifo]] chake mwisho wa [[Oktoba]] [[942]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa halijulikani. Alimfuata [[Papa Leo VII]] akafuatwa na [[Papa Marinus II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14290b.htm Papa Stefano VIII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Stefano VIII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 942]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] kduxo4prdvayjxrtqvcy4vg1w3zlr6r Papa Leo VII 0 12492 1573414 1470842 2026-06-16T15:58:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573414 wikitext text/x-wiki [[Image:Leone-VII.jpg|thumb|right|200px|Papa Leo VII.]] '''Papa Leo VII, [[O.S.B.]]''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Januari]] [[936]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[13 Julai]] [[939]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Yohane XI]] akafuatwa na [[Papa Stefano VIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09160a.htm Papa Leo VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo VII}} [[Jamii:Waliofariki 939]] [[Jamii:wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 6i162oaplx0hhe7pph0tcuje9xbdye7 Papa Yohane XI 0 12493 1573518 1470904 2026-06-16T16:19:38Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573518 wikitext text/x-wiki [[Image:Ioannes XI.jpg|thumb|right|150px|Papa Yohane XI.]] '''Papa Yohane XI''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Machi]] [[931]] hadi [[kifo]] chake [[Mwezi (wakati)|mwezi]] wa [[Januari]] [[936]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa ''Yohane'' (labda alizaliwa [[mwaka]] [[910]]). Alimfuata [[Papa Stefano VII]] akafuatwa na [[Papa Leo VII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08426a.htm Papa Yohane XI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XI}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 910]] [[Jamii:Waliofariki 936]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] eaflstihvh4kcb6pdbpckapg3rdez6l Papa Stefano VII 0 12494 1573493 1470891 2026-06-16T16:15:28Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573493 wikitext text/x-wiki [[Image:Stephen VI (VII).jpg|thumb|right|200px|Papa Stefano VII.]] '''Papa Stefano VII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] wa [[Januari]] [[929]] hadi [[kifo]] chake mwezi wa [[Februari]] [[931]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa Stefano de Gabrielli. Alimfuata [[Papa Leo VI]] akafuatwa na [[Papa Yohane XI]]. Stefano VII alikuwa Papa huku [[Papa Yohane X]] akiwa bado hai kifungoni. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14290a.htm Papa Stefano VII katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Stefano VII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 931]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 29qmwg60dwf2r6qgb82yyv2yhmv9pkp Papa Leo VI 0 12495 1573413 1470841 2026-06-16T15:58:44Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573413 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Leo VI Illustration.jpg|thumb|right|Papa Leo VI.]] '''Papa Leo VI''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] wa [[Mei]] au [[Juni]] [[928]] hadi [[kifo]] chake mwezi wa [[Desemba]] [[928]] au [[Januari]] [[929]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa Leo. Alimfuata [[Papa Yohane X]] akafuatwa na [[Papa Stefano VII]]. Leo VI alikuwa Papa huku Yohane X akiwa bado hai kifungoni. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09159c.htm Papa Leo VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo VI}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 928]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] pawgy9ple33bdgbs1wjd8zzw9b2gf9x Papa Yohane X 0 12496 1573517 1470903 2026-06-16T16:19:28Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573517 wikitext text/x-wiki [[Image:Joannes X, PA05335 (cropped).jpg|thumb|Papa Yohane X.]] '''Papa Yohane X''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Machi]]/[[Aprili]] [[914]] hadi [[Mei]]/[[Juni]] [[928]] alipofungwa na [[watawala]] wa [[mji]] wa [[Roma]]. Alifariki kifungoni mwaka uleule au [[929]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Tossignano]], [[Imola]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa Yohane. Alimfuata [[Papa Lando]] akafuatwa na [[Papa Leo VI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0914-0928-_Ioannes_X.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08425b.htm Papa Yohane X katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane X}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 928]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 2q9xhnvbej3ozokbyvct6d0s3g11juj Papa Lando 0 12500 1573406 1470839 2026-06-16T15:57:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573406 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Lando Illustration.jpg|thumb|right|Papa Lando.]] '''Papa Lando''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] wa [[Julai]]/[[Novemba]] [[913]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Machi]] [[914]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Sabina]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa Lando. Alikuwa Papa wa mwisho (kabla ya [[Papa Fransisko]]) aliyetumia jina la kipapa lisilowahi kutumiwa na Papa yeyote. Alimfuata [[Papa Anastasio III]] akafuatwa na [[Papa Yohane X]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08784a.htm Papa Lando katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Lando}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 914]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] osjit1j20zet8x4a36ifrgyo8ujzvyy Papa Anastasio III 0 12501 1573301 1470774 2026-06-16T15:40:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573301 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Anastasius III.jpg|thumb|right|150px|Papa Anastasio III.]] '''Papa Anastasio III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Juni]]/[[Septemba]] [[911]] hadi [[kifo]] chake [[Mwezi (wakati)|mwezi]] wa [[Juni]]/[[Oktoba]] [[913]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa Anastasius. Alimfuata [[Papa Sergio III]] akafuatwa na [[Papa Lando]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0911-0913-_Anastasius_III.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01455a.htm Papa Anastasio III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Anastasio III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 913]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] t3xtn49x11kvwtp42z3rwgoyec7rukd Papa Sergio III 0 12502 1573471 1470880 2026-06-16T16:10:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573471 wikitext text/x-wiki [[Picha:SergiusIII.jpg|thumb|right|Papa Sergio III.]] '''Papa Sergio III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[29 Januari]] [[904]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[14 Aprili]] [[911]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa Sergius. Alimfuata [[Papa Leo V]] akafuatwa na [[Papa Anastasio III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/13729a.htm Papa Sergio III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sergio III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 911]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 7qrfhp36709g591l418n3dcdsu745dn Papa Leo V 0 12503 1573412 1470840 2026-06-16T15:58:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573412 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Leo V.jpg|thumb|right|200px|Papa Leo V.]] '''Papa Leo V''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Julai]] [[903]] hadi [[kifo]] chake [[Mwezi (wakati)|mwezi]] wa [[Septemba]] [[903]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Ardea]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa halijulikani. Alimfuata [[Papa Benedikto IV]] akafuatwa na [[Papa Sergio III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Norwich, John Julius, ''The Popes: A History'' (2011) * Mann, Horace K., ''The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. IV: The Popes in the Days of Feudal Anarchy, 891-999'' (1910) * DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., ''A Complete History of the Popes of Rome, from Saint Peter, the First Bishop to Pius the Ninth'' (1857) == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09159b.htm Papa Leo V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo V}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 903]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] m9ju1lxiis6rzlnh2fshxl6nbcy20wr Papa Benedikto IV 0 12504 1573308 1470781 2026-06-16T15:41:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573308 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Benedict IV Illustration.jpg|thumb|right|200px|Papa Benedikto IV.]] '''Papa Benedikto IV''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Januari]]/[[Mei]], [[900]] hadi [[kifo]] chake [[Mwezi (wakati)|mwezi]] wa [[Julai]] [[903]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Yohane IX]] akafuatwa na [[Papa Leo V]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0900-0903-_Benedictus_IV.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Norwich, John Julius, ''The Popes: A History'' (2011) * Mann, Horace K., ''The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. IV: The Popes in the Days of Feudal Anarchy, 891-999'' (1910) * DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., ''A Complete History of the Popes of Rome, from Saint Peter, the First Bishop to Pius the Ninth'' (1857) == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02428a.htm Papa Benedikto IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] *[http://www.britannica.com/eb/article-9078559 Encyclopædia Britannica] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto IV}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 903]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] ihegk56cgxuu9ztcfjf0lkyb79ss0ym Papa Yohane IX 0 12505 1573512 1470901 2026-06-16T16:18:39Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573512 wikitext text/x-wiki [[Image:John IX.jpg|thumb|right|200px|Papa Yohane IX.]] '''Papa Yohane IX, [[O.S.B.]]''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Desemba]] [[897]] au [[Januari]] [[898]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Januari]]/[[Mei]] [[900]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Tivoli]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Theodori II]] akafuatwa na [[Papa Benedikto IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0898-0900-_Ioannes_IX.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08425a.htm Papa Yohane IX katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane IX}} [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 900]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] tlorcxgiiafkraok7smefpybq6cn53u Papa Theodor II 0 12506 1573496 1470858 2026-06-16T16:15:58Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573496 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Theodore II Illustration.jpg|thumb|right|200px|Papa Theodori II.]] '''Papa Theodor II''' alikuwa [[Papa]] kwa [[siku]] [[ishirini]] tu hadi [[kifo]] chake [[Mwezi (wakati)|mwezi]] wa [[Desemba]] [[897]] au [[Januari]] [[898]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa Theodorus. Alimfuata [[Papa Romanus]] akafuatwa na [[Papa Yohane IX]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14570b.htm Papa Theodor II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Theodori II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 897]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 20po7ztst00lhz0ir1629deuscjnbwh Papa Romanus 0 12507 1573462 1470857 2026-06-16T16:09:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573462 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Romanus Illustration.jpg|thumb|right|200px|Papa Romanus.]] '''Papa Romanus''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Julai]]/[[Agosti]] hadi [[Novemba]] [[897]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Gallese]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Stefano VI]]. Baada ya miezi michache tu aliondoshwa [[madaraka]]ni akafuatwa na [[Papa Theodor II]]. [[Tarehe]] kamili ya kufariki kwake haijulikani. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0897-0897-_Romanus.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/13163b.htm Papa Romanus katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Romanus}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 897]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] dn8xrr1fsefgy050g144d0l2248qylw Papa Stefano VI 0 12508 1573492 1470890 2026-06-16T16:15:19Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573492 wikitext text/x-wiki [[Image:Stephen V (VI).jpg|thumb|right|200px|Papa Stefano VI.]] '''Papa Stefano VI''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mei]]/[[Juni]] [[896]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Julai]]/[[Agosti]] [[897]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Bonifasi VI]] akafuatwa na [[Papa Romanus]]. Anajulikana hasa kwa kuchimbua na kunajisi [[maiti]] ya [[Papa Formosus]]. Mwenyewe aliuawa kwa tendo hilo. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14289d.htm Papa Stefano VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Stefano VI}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 897]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 4hwdyjsp348eyihdnye4u2qn8xhq6j4 Papa Boniface VI 0 12509 1573321 1470790 2026-06-16T15:43:24Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573321 wikitext text/x-wiki [[Image:Boniface VI.jpg|thumb|right|200px|Papa Bonifasi VI.]] '''Papa Boniface VI''' alikuwa [[Papa]] kwa [[siku]] 15 ([[tarehe]] [[11 Aprili|11]] hadi [[26 Aprili]] [[896]]) hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Formosus]] akafuatwa na [[Papa Stefano VI]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02661b.htm Papa Boniface VI katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Boniface VI}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 896]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] m4l5kdvf4k4h4ma9ly03nszbgl2vckz Papa Formosus 0 12510 1573346 1470800 2026-06-16T15:47:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573346 wikitext text/x-wiki [[Image:PopeFormosusBW.jpg|thumb|right|150px|Papa Formosus.]] [[Picha:Jean Paul Laurens Le Pape Formose et Etienne VII 1870.jpg|thumb|right|[[Papa Stefano VI]] akilaumu [[maiti]] ya Papa Formosus walivyochorwa na [[Jean-Paul Laurens]] [[mwaka]] [[1870]].]] '''Papa Formosus''' ([[Roma]], [[816]] hivi – Roma, [[4 Aprili]] [[896]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[6 Oktoba]], [[891]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Kabla ya hapo alikuwa [[askofu]] wa [[Jimbo Katoliki la Porto-Santa Rufina|jimbo la Porto]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Stefano V]] akafuatwa na [[Papa Boniface VI]]. [[Maiti]] yake ilichimbuliwa na kunajisiwa na [[Papa Stefano VI]] katika [[Sinodi ya Maiti]] kwa sababu za kisiasa. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== {{refbegin|35em|indent=yes}} * {{cite book |last=Brusher |first=Joseph |year=1959 |chapter=Sergius III |chapter-url=http://cfpeople.org/Books/Pope/POPEp120.htm#T1 |title=Popes Through the Ages |publisher=Neff-Kane |archive-url=https://web.archive.org/web/20080201105459/http://cfpeople.org/Books/Pope/POPEp120.htm |archive-date=1 February 2008 |access-date=2 January 2008 }} * {{cite book |last=Darras |first=Joseph-Epiphane |author-link=Joseph-Epiphane Darras |year=1898 |title=A General History of the Catholic Church |url=https://archive.org/details/ageneralhistory03spalgoog |volume=2 |location=New York |publisher=Excelsior Catholic Publishing House |access-date=31 January 2018 }} * {{cite book |last=Gregorovius |first=Ferdinand |author-link=Ferdinand Gregorovius |year=1903 |title=The History of the City of Rome in the Middle Ages |volume=3 |edition=2nd |location=London |publisher=George Bell & Sons }} * {{cite encyclopedia |last=Kirsch |first=Johann Peter |author-link=Johann Peter Kirsch |year=1909 |editor1-last=Herbermann |editor1-first=Charles G. |editor1-link=Charles George Herbermann |editor2-last=Pace |editor2-first=Edward A. |editor2-link=Edward A. Pace |editor3-last=Pallen |editor3-first=Condé B. |editor3-link=Condé Benoist Pallen |editor4-last=Shahan |editor4-first=Thomas J. |editor4-link=Thomas Joseph Shahan |editor5-last=Wynne |editor5-first=John J. |title=Pope Formosus |encyclopedia=[[Catholic Encyclopedia]] |volume=6 |location=New York |publisher=Encyclopedia Press |publication-date=1913 |pages=139–141 |title-link=wikisource:Catholic Encyclopedia (1913)/Pope Formosus }} This article incorporates text from this public-domain publication. * {{cite book |last=Mann |first=Horace K. |year=1906 |title=The Lives of the Popes In The Early Middle Ages |url=https://archive.org/details/livesofpopesinea03mann |volume=3 |location=London |publisher=Keegan Paul, Trench, Trübner & Co. |access-date=1 February 2018 }} * {{cite book |last=Mann |first=Horace K. |author-mask={{long dash}} |year=1910 |title=The Lives of the Popes In The Early Middle Ages |url=https://archive.org/details/livesofpopesinea04mannuoft |volume=4 |location=London |publisher=Kegan Paul, Trench, Trübner, & Co. |access-date=8 January 2008 }} * {{cite book |last=Miley |first=John |author-link=John Miley |year=1850 |title=The History of the Papal States From Their Origin to the Present Day |url=https://archive.org/details/historypapalsta05milegoog |volume=2 |location=London |publisher=T.C. Newby |access-date=1 February 2018 }} * {{cite book |last=Milman |first=Henry Hart |author-link=Henry Hart Milman |year=1867 |title=History of Latin Christianity |volume=3 |edition=4th |location=London |publisher=John Murray }} * {{cite book |last=Mosheim |first=Johann Lorenz von |author-link=Johann Lorenz von Mosheim |year=1852 |title=Institutes of Ecclesiastical History, Ancient and Modern |url=https://books.google.com/books?id=RxEQAAAAYAAJ |volume=2 |translator-last=Murdock |translator-first=James |edition=5th |location=New York |publisher=Stanford and Swords |access-date=8 January 2008 }} * {{cite book |last=Platina |first=B. |author-link=Bartolomeo Platina |year=1479 |title=The Lives of the Popes from the Time of Our Saviour Jesus Christ to the Accession of Gregory VII |url=https://archive.org/details/thelivesofthepop01platuoft |volume=1 |location=London |publisher=Griffith Farran & Co. |access-date=8 January 2008 }} * {{cite book |last=Wickham |first=Chris |author-link=Christopher Wickham |year=2014 |title=Medieval Rome: Stability and Crisis of a City, 900–1150 |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-103090-1 }} {{refend}} ==Marejeo mengine== {{refbegin|indent=yes}} * {{cite encyclopedia |last=Bautz |first=Friedrich Wilhelm |year=1990 |title=Formosus, Papst |url=http://www.bbkl.de/f/formosus_p.shtml |editor-last=Bautz |editor-first=Friedrich Wilhelm |encyclopedia=Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon |language=de |volume=2 |location=Hamm, Germany |publisher=Bautz |at=cols.&nbsp;70–71 |isbn=978-3-88309-032-0 }} {{refend}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06139b.htm Papa Formosus katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Formosus}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 816]] [[Jamii:Waliofariki 896]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 6hh9pzpnhqpp592r5rvrqc9ty54zo5l Papa Stefano V 0 12511 1573491 1470889 2026-06-16T16:15:09Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573491 wikitext text/x-wiki [[Image:Stephen IV (V).jpg|thumb|right|200px|Papa Stefano V.]] '''Papa Stefano V''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Septemba]] [[885]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[14 Septemba]] [[891]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Adriano III]] akafuatwa na [[Papa Formosus]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0885-0891-_Stephanus_VI.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14289c.htm Papa Stefano V katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Stefano V}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 891]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] r2nn9aewiwsqecx88qa9pp1rvd5er1m Papa Adrian III 0 12512 1573284 1532902 2026-06-16T15:37:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573284 wikitext text/x-wiki {{Infobox saint |jina=Papa Adrian III |birth_date= |death_date= |feast_day= |venerated_in= |picha=Papa Hardianus III.jpg |imagesize= |maelezo=Mt. Adriano III. |birth_place= |death_place= |titles= |beatified_date= |beatified_place= |beatified_by= |canonized_date= |canonized_place= |canonized_by= |attributes= |patronage= |major_shrine= |suppressed_date= |issues= }} '''Papa Adrian III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[17 Mei]] [[884]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Agosti]]/[[Septemba]] [[885]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref>Reginald L. Poole (1917), "The Names and Numbers of Medieval Popes", ''[[The English Historical Review]]'', '''32''' (128), 465–78, at 467.</ref> . Alimfuata [[Papa Marinus I]] akafuatwa na [[Papa Stefano V]]. Katika [[mwaka]] wa Upapa wake alijitahidi kusaidia watu wa Italia walioteseka kwa [[vita]] na [[njaa]]<ref>{{cite web| url = https://catholicsaints.info/book-of-saints-hadrian-iii/| title = Monks of Ramsgate. “Hadrian III”. ''Book of Saints'', 1921. CatholicSaints.Info. 1 September 2013}}</ref> na kurudisha kwa kila njia [[umoja]] kati ya [[Kanisa la Roma]] na lile la [[Konstantinopoli]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/61250</ref>. Alifariki [[Nonantola]] kwa [[ugonjwa]] mkali wakati akielekea [[Ufaransa]]. Alitangazwa na [[Papa Leo XIII]] kuwa [[mtakatifu]] tarehe [[2 Juni]] [[1891]]. [[Sikukuu]] yake ni [[8 Julai]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0884-0885-_Hadrianus_III,_Sanctus.html [[Opera Omnia]] katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * {{Rejea kitabu|last=Dvornik|first=Francis|author-link=Francis Dvornik|title=The Photian Schism: History and Legend|year=1948|location=Cambridge, UK|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=X_A8AAAAIAAJ}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01156b.htm Papa Adrian III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Adrian III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:waliozaliwa karne ya 9]] [[Jamii:Waliofariki 885]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 3llb2syskicttiqt5t6qmt4ezg9edjr Papa Marinus I 0 12514 1573425 1470851 2026-06-16T16:00:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573425 wikitext text/x-wiki [[Image:Marinus I.jpg|thumb|right|200px|Papa Marino.]] '''Papa Marinus I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Desemba]] [[882]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[15 Mei]] [[884]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Gallese]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Yohane VIII]] akafuatwa na [[Papa Adriano III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0882-0884-_Marinus_I.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09670b.htm Papa Marino I katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Marino I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 884]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] q3xchi81nixs7wk77qmcs8dy8of966h Papa Adrian II 0 12516 1573283 1470764 2026-06-16T15:37:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573283 wikitext text/x-wiki [[Image:Adrian II.jpg|thumb|right|200px|Papa Adriano II.]] '''Papa Adrian II''' ([[792]] – [[Novemba]]/[[Desemba]] [[872]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[14 Desemba]] [[867]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Nikolasi I]] akafuatwa na [[Papa Yohane VIII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0867-0872-_Hadrianus_II.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01156a.htm Papa Adrian II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Adrian II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 792]] [[Jamii:Waliofariki 872]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] e4ampnyogujijbmqb5m0abn3bf3o858 Papa Nikolasi I 0 12517 1573433 1523225 2026-06-16T16:02:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573433 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Nicholas I.jpg|thumb|right|Mt. Nikolasi I.]] '''Papa Nikolasi I''' au '''Nikolasi Mkuu''' (takriban [[820]] – [[13 Novemba]] [[867]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[24 Aprili]] [[858]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Benedikto III]] akafuatwa na [[Papa Adriano II]]. Anakumbukwa kwa kuimarisha kwa nguvu za kitume [[mamlaka]] ya Papa wa [[Roma]] katika [[Kanisa]] lote, akichangia ustawi wa [[cheo]] hicho, hasa katika [[Ulaya Magharibi]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/77525</ref>. Alisisitiza kuwa mamlaka hiyo iko juu ya [[watawala]] pia katika masuala ya [[imani]] na [[maadili]]. Alikataa kutangaza [[ubatili]] wa [[ndoa]] ya [[mfalme]] [[Lothari II]] wa [[Lotharingia]] na [[mke]] wake, ingawa mfalme aliudai ili kumuoa Waldrada, [[mtaguso]] fulani uliukubali na [[jeshi]] la [[Wafaranki]] lilizingira Roma. Mahusiano na [[Dola la Roma Mashariki]] yaliharibika kwa sababu aliunga mkono [[Patriarki]] [[Ignasi wa Konstantinopoli]] aliyekuwa ameondolewa [[Madaraka|madarakani]] ili kumpisha [[Fosyo]]. Tangu kale anaheshimiwa na [[Kanisa Katoliki]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] 13 Novemba<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0858-0867-_Nicholaus_I,_Magnus,_Sanctus.html [[Opera Omnia]] katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo=== * {{Rejea kitabu|last=Dvornik|first=Francis|author-link=Francis Dvornik|title=The Photian Schism: History and Legend|year=1948|location=Cambridge, UK|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=X_A8AAAAIAAJ}} * {{cite book |title=Church Law and Church Order in Rome and Byzantium: A Comparative Study |first=Clarence |last=Gallagher |publisher=Taylor & Francis |year=2019 }} * {{Rejea kitabu|last=Ostrogorsky|first=George|author-link=George Ostrogorsky|year=1956|title=History of the Byzantine State|location=Oxford|publisher=Basil Blackwell|url=https://books.google.com/books?id=Bt0_AAAAYAAJ}} * {{Rejea kitabu|last=Siecienski|first=Anthony Edward|year=2010|title=The Filioque: History of a Doctrinal Controversy|publisher=Oxford University Press|url=https://books.google.com/books?id=auT8VbgOe48C|isbn=9780195372045}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11054a.htm Papa Nikolasi I katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Nikolasi I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 820]] [[Jamii:Waliofariki 867]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] gemkpwhazw3qmavpe1tr9gp12mdydk0 Papa Benedikto III 0 12518 1573307 1470780 2026-06-16T15:41:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573307 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope_Benedict_III.jpg|thumb|right|Papa Benedikto III.]] '''Papa Benedikto III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Julai]] au [[tarehe]] [[29 Septemba]] [[855]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[17 Aprili]] [[858]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Leo IV]] akafuatwa na [[Papa Nikolasi I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02427e.htm Papa Benedikto III katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 858]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] ms4dqtgql0fdvtbdt6zav90wgu4upln Papa Leo IV 0 12519 1573410 1321856 2026-06-16T15:58:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573410 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope St. Leo IV.jpg|thumb|right|Mt. Leo IV.]] '''Papa Leo IV, [[O.S.B.]]''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Januari]] au [[tarehe]] [[10 Mei]] [[847]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[17 Julai]] [[855]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Sergio II]] akafuatwa na [[Papa Benedikto III]]. Kutokana na [[uvamizi]] na uharibifu wa [[Roma]] uliofanywa na [[Waarabu]], aliimarisha [[boma]] la [[mji]] na kulipanua hadi kandokando ya [[Vatikano]]<ref>Gregorovius, Ferdinand. ''History of the City of Rome in the Middle Ages'', vol. 3, (Annie Hamilton, tr.), 1903 ch. III "The Leonine City" pp 95ff.</ref><ref name=catholic>{{catholic|title=Pope St. Leo IV|url=http://www.newadvent.org/cathen/09159a.htm|last=Mann|first=Horace|volume=9|year=1910|access-date=23 September 2017|inline=1}}</ref>, alikarabati [[kanisa|makanisa]] kadhaa, yakiwemo [[Basilika la Mt. Petro]] na [[Basilika la Mt. Paulo]], halafu alihamasisha [[ufalme|falme]] za [[Kikristo]] kupambana nao<ref>Pierre Riche, ''The Carolingians:A Family who forged Europe'', transl. Michael Idomir Allen, (University of Pennsylvania Press, 1993), 175.</ref>. [[Mwaka]] [[849]], [[meli]] za [[Kiislamu]] zilipokaribia [[pwani]] ya [[Italia ya Kati]], alihamasisha [[jamhuri za kibahari]] za [[Napoli]], [[Gaeta]] na [[Amalfi]] kuungana dhidi ya hatari hiyo mpya. [[Mapigano ya Ostia]] yalileta [[ushindi]] mkubwa<ref name=ce>[http://www.newadvent.org/cathen/09159a.htm Mann, Horace. "Pope St. Leo IV." The Catholic Encyclopedia] Vol. 9. New York: Robert Appleton Company, 1910. 23 September 2017</ref><ref>The Battle of Ostia was one of the most famous in history of the Papacy of the [[Middle Ages]] and is celebrated in a famous [[fresco]] by [[Raphael]] and his pupils in his [[Raphael Rooms|rooms]] of the [[Vatican Palace]] in the [[Vatican City]]. </ref>. Pamoja na kulinda mji wa Roma, alitetea [[mamlaka]] ya Papa kwa [[mwandamizi]] wa [[Mtume Petro]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/63225</ref> [[Kanisa Katoliki]] linamheshimu kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe 17 Julai<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0847-0855-_Leo_IV,_Sanctus.html [[Opera Omnia]] katika [[Patrologia Latina]] iliyotolewa na [[Migne]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *Cheetham, Nicolas, ''Keepers of the Keys'', New York: Charles Scribner's Sons, 1983. ISBN 0-684-17863-X == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09159a.htm Papa Leo IV katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] * [http://www.stpetersbasilica.info/Exterior/Colonnades/Saints/St%20Leo%20IV-109/StLeoIV.htm Colonnade Statue in St Peter's Square] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 790]] [[Jamii:Waliofariki 855]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] mrzl3akudkhegf8ok1i4cxwcamkupce Papa Sergio II 0 12535 1573470 1470879 2026-06-16T16:10:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573470 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Sergius II Illustration.jpg|thumb|right|Papa Sergio II.]] '''Papa Sergio II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Januari]] [[844]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[27 Januari]] [[847]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Gregori IV]] akafuatwa na [[Papa Leo IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/13728c.htm Papa Sergio II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sergio II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 847]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 2mlvdqxk7dnjekyawwevvpifytta6qr Papa Valentino 0 12537 1573505 1470860 2026-06-16T16:17:28Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573505 wikitext text/x-wiki [[Picha:Valentine.jpg|thumb|300px|Papa Valentino.]] '''Papa Valentino''' alikuwa [[Papa]] kwa [[wiki]] chache tu kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Agosti]] [[827]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Septemba]] [[827]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Eugenio II]] akafuatwa na [[Papa Gregori IV]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15254b.htm Kuhusu Papa Valentino katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Valentino}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 8]] [[Jamii:Waliofariki 827]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] kdt837x499xhgl7miwfxa9razqoyw8w Papa Eugenio II 0 12538 1573337 1470797 2026-06-16T15:46:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573337 wikitext text/x-wiki [[Image:Eugene II.jpg|thumb|right|200px|Papa Eugenio II.]] '''Papa Eugenio II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Februari]]/[[Mei]] [[824]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Agosti]] [[827]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Paskali I]] akafuatwa na [[Papa Valentino]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/05598b.htm Papa Eugenio II katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Eugenio II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 8]] [[Jamii:Waliofariki 827]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] sls8aqavhtup96wcn6mtzs9rylwtaq6 Papa Paskali I 0 12540 1573439 1523227 2026-06-16T16:03:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573439 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope_Paschalis_I._in_apsis_mosaic_of_Santa_Prassede_in_Rome.gif|thumb|right|Mt. Paskali I.]] '''Papa Paskali I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Januari]] [[817]] hadi [[kifo]] chake mnamo [[Februari]]/[[Mei]] [[824]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa Paskali Massimi, [[mwana]] wa Bonosus<ref name="g9n13">Goodson, 2010, p. 9 & n.13.</ref>. Alimfuata [[Papa Stefano IV]] akafuatwa na [[Papa Eugenio II]]. Kabla ya kuchaguliwa Papa alikuwa [[abati]] wa [[monasteri]] iliyohudumia waliofika [[mji|mjini]] [[Roma]] kwa [[hija]]<ref>http://www.newadvent.org/cathen/11514a.htm</ref>. Kwa kuwa hakusubiri kupata uthibitisho wa [[kaisari]] [[Pius Mtawa]], alimtuma [[Balozi wa Papa|balozi]] kwake<ref name="O'Brien Lives">{{cite book |last1=O'Brien |first1=Richard P. |title=Lives of the Popes |date=2000 |publisher=Harper Collins |location=New York |isbn=0-06-065304-3 |pages=[https://archive.org/details/livesofpopes00mcbr/page/132 132-133] |url-access=registration |url=https://archive.org/details/livesofpopes00mcbr/page/132 }}</ref> naye akarudi na [[hati]] ''Pactum cum Paschali pontifice'', ambamo kaisari alimpongeza, alithibitisha [[mamlaka]] ya Papa juu ya [[Dola la Papa]], na kuhakikisha siku za mbele [[uchaguzi]] wa Mapapa hautaingiliwa na [[serikali]] tena.<ref name=Kelly1>John N.D. Kelly, ''Gran Dizionario Illustrato dei Papi'', p. 271</ref> [[Historia|Wanahistoria]] wana wasiwasi kuhusu hati hiyo kuwa halisi.<ref>Claudio Rendina, ''I papi'', p. 256</ref> Kwa vyovyote, baada ya Papa Paskali I kumtia [[taji]] la kifalme [[Lotari I]], mwana wa Pius, mahusiano yalizidi kuharibika. Papa Paskali I alipokea [[wamonaki]] wengi kutoka [[Ufalme wa Byzanti|Dola la Roma Mashariki]] waliokimbia [[dhuluma]] ya [[serikali]] kuhusu [[picha takatifu]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Saint Paschal I {{!}} pope|url=https://www.britannica.com/biography/Saint-Paschal-I|access-date=2021-06-01|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref>, akawapa kazi ya kupamba [[kanisa|makanisa]] aliyoyajenga au kuyakarabati<ref name=Kelly1/><ref>Goodson, 2010, p. 3.</ref> pamoja na kuwatetea kwa [[maandishi]] yake <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89098</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]<ref>{{Rejea tovuti|title=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Pope Paschal I|url=https://www.newadvent.org/cathen/11514a.htm|access-date=2021-06-01|website=www.newadvent.org}}</ref><ref name="O'Brien Lives"/>, hasa tarehe [[11 Februari]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref><ref name=":0">{{Rejea tovuti|last=Zeno|title=Lexikoneintrag zu »Paschalis I, S. (2)«. Vollständiges Heiligen-Lexikon, Band 4. ...|url=http://www.zeno.org/Heiligenlexikon-1858/A/Paschalis+I,+S.+(2)|access-date=2021-06-01|website=www.zeno.org|language=de}}</ref> au [[14 Mei]]<ref>https://web.archive.org/web/20211107160429/http://www.ortodossia.it/w/index.php?option=com_content&view=article&id=4836:14-05-memoria-di-san-pasquale-i-papa-e-patriarca-di-roma-che-confessa-la-retta-fede-di-fronte-e-contro-l-eresia-iconoclasta-verso-l-anno-824&catid {{it}}</ref><ref>{{Rejea habari|title=98. ПАСХАЛИЙ I|language=ru|work=Церковно-Научный Центр "Православная Энциклопедия"|url=https://www.sedmitza.ru/lib/text/442130/|access-date=2021-06-01}}</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] == Maandishi == *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0817-0824-_Paschalis_I,_Sanctus.html Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *Goodson, Caroline J. 2010. ''The Rome of Pope Paschal I: Papal Power, Urban Renovation, Church Rebuilding and Relic Translation, 817–824''. Cambridge University Press. *John N.D. Kelly, ''Gran Dizionario Illustrato dei Papi'', Edizioni Piemme S.p.A., 1989, Casale Monferrato (AL), ISBN 88-384-1326-6 *Claudio Rendina, ''I papi'', Ed. Newton Compton, Roma, 1990 == Viungo vya nje == {{commonscat}} *[http://www.newadvent.org/cathen/11514a.htm Papa Paskali I katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Paskali I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 8]] [[Jamii:Waliofariki 824]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 8m59rhtpkah32ozmqhugsl8hmzv3f9k Papa Stefano IV 0 12541 1573489 1470888 2026-06-16T16:14:48Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573489 wikitext text/x-wiki [[Picha:Stephen III (IV).jpg|thumb|Papa Stefano IV.]] '''Papa Stefano IV''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[22 Juni]] [[816]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[24 Januari]] [[817]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] la [[baba]] yake lilikuwa Marinus (ambaye asichanganywe na [[Papa Marinus I]] aliyetawala [[882]]-[[884]]). Stefano IV alimfuata [[Papa Leo III]] akafuatwa na [[Papa Paskali I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14289b.htm Kuhusu Papa Stefano IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Stefano IV}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 8]] [[Jamii:Waliofariki 817]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 4ft7agoilhnhni47nxy5b0jioam5jpu Papa Adrian I 0 12542 1573287 1470765 2026-06-16T15:37:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573287 wikitext text/x-wiki [[Picha:Charlemagne and Pope Adrian I.jpg|thumbnail|right|[[Karolo Mkuu]] na Papa Adriano I.]] '''Papa Adrian I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Februari|1]]/[[9 Februari]] [[772]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[25 Desemba]] [[795]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.html</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] la [[baba]] yake lilikuwa ''Theodorus''. Alimfuata [[Papa Stefano III]] akafuatwa na [[Papa Leo III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01155b.htm Papa Adriano I katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Adriano I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 795]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] cafozvkjthz4d25h5wvly3s61ldik8s Papa Stefano III 0 12543 1573488 1470887 2026-06-16T16:14:38Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573488 wikitext text/x-wiki [[Image:Stephen II (III).jpg|thumb|right|200px|Papa Stefano III.]] '''Papa Stefano III''' ([[720]] – [[24 Januari]] [[772]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Agosti|1]]/[[7 Agosti]] [[768]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Sicilia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] la [[baba]] yake lilikuwa Olivus. Alimfuata [[Papa Paulo I]] akafuatwa na [[Papa Adriano I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Partner, Peter, ''The Lands of St. Peter: The Papal State in the Middle Ages and the Early Renaissance'' (1972) * Mann, Horace K., ''The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. I: The Popes Under the Lombard Rule, Part 2, 657-795'' (1903) * DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., ''A Complete History of the Popes of Rome, from Saint Peter, the First Bishop to Pius the Ninth'' (1857) == Viungo vya nje == {{Commons category|Stephanus III}} *[http://www.newadvent.org/cathen/14289a.htm Kuhusu Papa Stefano III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Stefano III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 720]] [[Jamii:Waliofariki 772]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] dk0e2s6q1uld9alxdl3fm478yj5za6p Papa Paulo I 0 12544 1573441 1303615 2026-06-16T16:03:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573441 wikitext text/x-wiki [[Image:Paul I.jpg|thumb|right|200px|Mt. Paulo I.]] '''Papa Paulo I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Aprili]] au [[tarehe]] [[29 Mei]] [[757]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[28 Juni]] [[767]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> katika [[familia]] Orsini<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/cyclopaediaofbib07mccl|page=[https://archive.org/details/cyclopaediaofbib07mccl/page/n848 831]|quote=Pope Paul I.|title=Cyclopaedia of Biblical, Theological, and Ecclesiastical Literature|volume=VII|first1=John|last1=McClintock|first2=James|last2=Strong|date=April 15, 1882|publisher=Harper|via=Internet Archive}}</ref> <ref>George L. Williams, ''Papal Genealogy'' (London 2004).</ref>. Alimfuata [[Papa Stefano II]] ambaye alikuwa [[kaka]] yake, akafuatwa na [[Papa Stefano III]]. Kabla ya kuteuliwa Papa alikuwa [[shemasi]] na kutumwa na kaka yake kupatana na [[Walombardi]] waliotawala sehemu kubwa ya Italia. Alichaguliwa ili kuendeleza sera hiyo, naye alijitahidi kutetea [[haki]] za [[Kanisa]] kwa msaada wa [[mfalme]] wa [[Wafaranki]], [[Pipino Mfupi]], ingawa kwa kufanya hivyo alimchukiza [[kaisari]] wa [[Dola la Roma Mashariki]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89093</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11577a.htm Kuhusu Papa Paulo I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Paulo I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 8]] [[Jamii:Waliofariki 767]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] a26vffitjaoygfn6m2818pebsb3su30 Papa Zakaria 0 12546 1573529 1536555 2026-06-16T16:21:29Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573529 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Zachary.jpg|thumb|200px|right|Mt. Zakaria Papa.]] '''Papa Zakaria''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[3 Desemba]] [[741]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[15 Machi]] [[752]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Ugiriki]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> au [[Santa Severina]], [[Calabria]], [[Italia]], labda akiwa na [[asili]] ya [[Balkani]]. [[Jina]] la [[baba]] yake lilikuwa Polichronios. Alimfuata [[Papa Gregori III]] akafuatwa na [[Papa Stefano II]]<ref>His elected successor, [[Pope-elect Stephen|Stephen]], died within days, and Zachary was finally succeeded by Pope Stephen II</ref>. Anasifiwa sana na [[historia|wanahistoria]] mbalimbali kwa jinsi alivyokabili vizuri [[mazingira]] magumu na ya hatari<ref>Church historian [[Johann Peter Kirsch]] said of Zachary: "In a troubled era Zachary proved himself to be an excellent, capable, vigorous, and charitable successor of Peter." [[Peter Partner]] called Zachary a skilled diplomat, "perhaps the most subtle and able of all the Roman pontiffs, in this dark corridor in which the Roman See hovered just inside the doors of the Byzantine world." Cfr. Partner, Peter. ''The Lands of St. Peter: The Papal State in the Middle Ages and the Early Renaissance'', University of California Press, 1972, p. 17], ISBN 9780520021815</ref>, akiongoza [[familia]] ya [[Mungu]] kwa umakinifu na [[busara]] ya hali ya juu <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/91636</ref>. Alifaulu kupatana na [[Walombardi]] walioteka sehemu kubwa ya [[Italia]]<ref name=butler>{{cite encyclopedia|url=http://www.bartleby.com/210/3/152.html|last= Butler|first= Alban|encyclopedia=The Lives of the Fathers, Martyrs, and Other Principal Saints|title=Zachary, Pope and Confessor|volume= III|year=1866|location=Dublin|publisher=James Duffy}}</ref> au kupunguza ukali wao, aliwaelekeza [[Wafaranki]] namna ya kutawala kwa [[haki]] na kumhimiza [[Pepin Mfupi|Pipino Mfupi]] kujifanya rasmi [[mfalme]] wao<ref name=EB1911>{{Cite EB1911|wstitle=Zacharias, St |volume=20 |page=950}}</ref>, alifanya [[Wagermanik|makabila ya Kijerumani]] yawe na [[kanisa|makanisa]] zaidi, aliunga mkono [[umisionari]] wa [[Bonifas mfiadini|Bonifas]] huko [[Ujerumani]]<ref>[https://books.google.com/books?id=2CQeAwAAQBAJ&pg=PA133&lpg=PA133&dq=Milo+(bishop+of+Trier)&source=bl&ots=zsG48DMued&sig=H62n7o3QbvV496JRgWIjbQQ2L74&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwit34CYn4fXAhWK2YMKHVbuCZcQ6AEIUjAL#v=onepage&q=Milo%20(bishop%20of%20Trier)&f=false Wansbrough OSB, Henry. "St. Boniface, Monk and Missioner", ''Prayer and Thought in Monastic Tradition: Essays in Honour of Benedicta Ward SLG'', (Santha Bhattacharji, Dominic Mattos, Rowan Williams, eds.), A&C Black, 2014, p. 133], ISBN|9780567082954</ref>, alidumisha [[umoja]] na [[Ukristo wa Mashariki|Kanisa la Mashariki]], alipinga sera ya [[Kaizari|kaisari]] [[Konstantino V]] dhidi ya [[picha takatifu]]<ref name=EB1911/>, alidhibiti mwelekeo wa kutunga [[jina|majina]] kwa [[malaika]]<ref>{{Rejea tovuti|url=https://zenit.org/articles/assigning-names-to-angels/|title=Assigning Names to Angels – ZENIT – English|website=zenit.org|date=September 2015|language=en-US|access-date=2018-02-13}}</ref> na alikataza [[biashara ya watumwa]] [[mji|mjini]] [[Roma]] akiwakomboa waliokwisha kuletwa<ref name=butler/><ref>{{cite book|author1=Stefan K. Stantchev|title=Spiritual Rationality: Papal Embargo as Cultural Practice|date=3 Jul 2014|publisher=Oxford University Press|isbn=9780191009235|page=28}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=pNVCAQAAMAAJ Annali d'Italia: Dall'anno 601 dell'era volare fino all'anno 840], by Lodovico Antonio Muratori, Giuseppe Catalani, Monaco (1742); page 298.</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[15 Machi]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[[Barua]] na hati zake zilitolewa na [[Jacques Paul Migne]] katika ''[[Patrologia Latina]]'' lxxxix. p.&nbsp;917–960. ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *{{cite book|author=Baronius, Cesare|editor=Augustinus Theiner|title=Annales ecclesiastici denuo excusi et ad nostra usque tempora perducti ab Augustino Theiner...|url=https://books.google.com/books?id=qhTnAAAAMAAJ|volume=Tomus Duodecimus|year=1867|location=Barri-Ducis|language=la|pages=466–562}} *{{cite book|author=Davis, Raymond|title=The Lives of the Eighth-century Popes (Liber Pontificalis): The Ancient Biographies of Nine Popes from AD 715 to AD 817|url=https://books.google.com/books?id=VR3ZAAAAMAAJ|year=1992|publisher=Liverpool University Press|isbn=978-0-85323-018-2}} *Delogu, Paolo (2000). "[http://www.treccani.it/enciclopedia/santo-zaccaria_%28Enciclopedia-dei-Papi%29/ Zaccaria, santo]", Enciclopedia dei papi Treccani. {{in lang|it}} *Duchesne, Louis, [https://archive.org/details/duchesne01 ''Le Liber Pontificalis]: texte, introduction et commentaire par L. Duchesne'' Tome I (Paris: E. Thorin 1886), pp. 426–439. (in Latin) *{{cite book|last= Hallenbeck|first=Jan T. |title=Pavia and Rome: The Lombard Monarchy and the Papacy in the Eighth Century|url=https://books.google.com/books?id=SCcsAQAAMAAJ|year=1982|publisher=American Philosophical Society|location=Philadelphia|pages=39–55|isbn=9780871697240 }} *{{cite book|last=Noble|first=Thomas F. X. |title=The Republic of St. Peter: The Birth of the Papal State, 680-825|url=https://archive.org/details/republicofstpete0000nobl|url-access=registration|year=1984|publisher=University of Pennsylvania Press|isbn=978-0-8122-1239-6|pages=[https://archive.org/details/republicofstpete0000nobl/page/49 49]–60}} == Viungo vya nje == {{Commons category|Zacharia (pope)|Papa Zakaria}} *[http://www.newadvent.org/cathen/15743b.htm Kuhusu Papa Zakaria katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Zakaria}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 679]] [[Jamii:Waliofariki 752]] [[Jamii:Watakatifu wa Ugiriki]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 0jray85bkln3200xhe33cl0m5ljxumh Papa Gregori III 0 12547 1573352 1535366 2026-06-16T15:48:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573352 wikitext text/x-wiki [[Image:178-7866 IMG - Gregorius III AV.png|thumb|right|150px|Mt. Gregori III.]] '''Papa Gregori III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[18 Machi]] [[731]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[28 Novemba]] [[741]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alizaliwa katika nchi ya [[Syria]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>, akiwa Papa wa mwisho kutokea nje ya [[Ulaya]] hadi alipochaguliwa [[Papa Fransisko]] [[mwaka]] [[2013]]<ref>{{cite web| url = http://www.ewtn.com/library/mary/greg3.htm| title = Brusher S.J., Joseph. "St. Gregory III", ''Popes Through the Ages''| accessdate = 2022-04-15| archivedate = 2015-09-21| archiveurl = https://web.archive.org/web/20150921043310/http://www.ewtn.com/library/MARY/GREG3.HTM}}</ref>. [[Baba]] yake aliitwa Yohane<ref>{{cite web|url=http://www2.fiu.edu/~mirandas/bios726.htm|title=The Cardinals of the Holy Roman Church|access-date=15 March 2013|accessdate=2022-04-15|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305083858/http://www2.fiu.edu/~mirandas/bios726.htm}}</ref>. Alimfuata [[Papa Gregori II]] akafuatwa na [[Papa Zakaria]]. Mara baada ya kuchaguliwa na umati wa waumini <ref>Mann, p. 204</ref> na kuthibitishwa na mwakilishi wa [[kaisari]] wa [[Dola la Roma Mashariki]]<ref>Levillain, p. 643</ref> alimsihi [[Kaisari Leo III]] alegeze msimamo wake wa kupinga matumizi ya [[picha takatifu]]. Kwa kuwa [[Balozi wa Papa|balozi]] wake alikamatwa, Papa aliitisha [[Sinodi ya Roma (731)]] iliyolaani vikali msimamo huo<ref>Treadgold, p. 354; Mann, p. 205</ref>, akapamba [[kanisa (jengo)|makanisa]] ya [[jiji]] lake kwa picha hizo <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/79600</ref>. Pamoja na maamuzi mengine, Papa Gregori III alisaidia [[uinjilishaji]] wa [[Wagermanik|Wajerumani]] kwa kumfanya [[mmisionari]] [[Bonifas mfiadini|Bonifas]] kuwa [[askofu mkuu]] na balozi wake huko [[Ujerumani]]<ref>Levillain, p. 644</ref>. Vilevile aliunga mkono kazi ya [[Wilibaldi]] hukohuko <ref>[http://www.newadvent.org/cathen/15644c.htm Mershman, Francis. "Sts. Willibald and Winnebald." The Catholic Encyclopedia] Vol. 15. New York: Robert Appleton Company, 1912. 18 September 2017</ref> Alipaswa pia kupambana na [[uvamizi]] wa [[Walombardi]] katika [[Italia ya Kati]] akitegemea kwanza msaada wa kaisari, halafu ule wa [[Wafaranki]], ambao hata hivyo hawakuitikia sana. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[10 Desemba]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Vyanzo== {{refbegin}} *{{cite book | last = Levillain | first = Philippe | title = The papacy : Gaius-Proxies | url = https://archive.org/details/papacy00phil | url-access = registration | publisher = Routledge | location = New York | year = 2002 | isbn = 9780415922302 }} *{{cite book | last = Duffy | first = Eamon | title = Saints & Sinners: A History of the Popes | publisher = [[Yale University Press]] | location = New Haven, Conn. | year = 2006 | isbn = 9780300115970 | url = https://archive.org/details/00book1593273669 }} *{{cite book | last = Treadgold | first = Warren | title = A History of the Byzantine State and Society| url = https://archive.org/details/historyofbyzanti0000trea | publisher = Stanford University Press | location = Stanford, California | year = 1997 | isbn = 978-0804726306 }} * {{cite book|last=Mann|first= Horace K.|title=The Lives of the Popes in the Early Middle Ages|volume= I: The Popes Under the Lombard Rule, Part 2, 657-795|year=1914|url=https://archive.org/stream/livesofpopesinea12mann#page/202/mode/2up|pages=203–224}} {{refend}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/06789a.htm Kuhusu Papa Gregori III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 741]] [[Jamii:Watakatifu wa Siria]] lthwjvhl4sglrjijj7lfxkgw628so37 Papa Gregori II 0 12548 1573351 1415060 2026-06-16T15:48:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573351 wikitext text/x-wiki [[File:sangregorioII.jpg|250px|thumb|Mt. Gregori II.]] '''Papa Gregori II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Mei]] [[715]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[11 Februari]] [[731]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref name="ce">[http://www.newadvent.org/cathen/06787a.htm Mann, Horace. "Pope St. Gregory II." The Catholic Encyclopedia] Vol. 6. New York: Robert Appleton Company, 1909. 18 September 2017</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Konstantino]] akafuatwa na [[Papa Gregori III]]. Alimpinga kishujaa [[Kaisari Leo V]] kuhusu [[heshima]] kwa [[picha takatifu]] na kuimarisha [[mamlaka]] ya Papa katika [[Kanisa la Magharibi]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89089</ref>. Ndiye aliyemtuma [[Bonifas mfiadini|Bonifasi]] kuinjilisha [[Ujerumani]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89089</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]], hasa tarehe 11 Februari<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Marejeo == * Ekonomou, Andrew J., ''Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern Influences on Rome and the Papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590–752'' (2007) * Levillain, Philippe, ''The Papacy: Gaius-Proxies'', Routledge (2002) * Treadgold, Warren, ''A History of the Byzantine State and Society'' (1997) * Mann, Horace K., ''The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. I: The Popes Under the Lombard Rule, Part 2, 657–795'' (1903) * Bury, John Bagnall, ''A History of the Later Roman Empire From Arcadius to Irene'', Vol. II (1889) * Annette Grabowsky: ''Gregor II.'' In: ''[[Reallexikon der Germanischen Altertumskunde|Germanische Altertumskunde Online]]'' (nur bei [[Verlag Walter de Gruyter|De Gruyter]] Online verfügbarer Artikel mit umfassenden Quellen- und Literaturangaben) 2014. == Viungo vya nje == {{commonscat|Gregorius II}} *[http://www.newadvent.org/cathen/06787a.htm Kuhusu Papa Gregori II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gregori II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 669]] [[Jamii:Waliofariki 731]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 8hwb9xn9kld4c1kp8yz2ra0v2yq07qn Papa Konstantin 0 12549 1573404 1216824 2026-06-16T15:57:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573404 wikitext text/x-wiki [[Picha:88-Constantine.jpg|thumb|Papa Konstantino.]] '''Papa Konstantin''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Machi]] [[708]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[9 Aprili]] [[715]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Syria]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa ''Constantinus''. Alimfuata [[Papa Sisinnio]] akafuatwa na [[Papa Gregori II]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04294b.htm Kuhusu Papa Konstantin katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Konstantin}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 7]] [[Jamii:Waliofariki 715]] [[Jamii:Watu wa Syria]] dqryvbpmgfv9v6lngvubjp3om496nff Papa Sisinnio 0 12550 1573480 1216823 2026-06-16T16:13:28Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573480 wikitext text/x-wiki [[Image:Sisinnius.jpg|thumb|right|200px|Papa Sisinio.]] '''Papa Sisinnio''' alikuwa [[Papa]] kwa [[wiki]] tatu tu kuanzia [[tarehe]] [[15 Januari]] [[708]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[4 Februari]] [[708]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Syria]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Yohane VII]] akafuatwa na [[Papa Konstantino]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons}} *[http://www.newadvent.org/cathen/14028a.htm Kuhusu Papa Sisinio katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.treccani.it/enciclopedia/sisinnio_(Enciclopedia_dei_Papi)/ Maisha yake kwa [[Kiitalia]] katika [[Enciclopedia dei Papi]] iliyotolewa na [[Treccani]].] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sisinio}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 7]] [[Jamii:Waliofariki 708]] [[Jamii:Watu wa Syria]] bfgero3ha8lnbnqit7jrusnnbokpk1a Papa Yohane VII 0 12551 1573516 1216720 2026-06-16T16:19:18Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573516 wikitext text/x-wiki [[Picha:Byzantinischer Mosaizist um 705 002.jpg|thumb|right|[[Mozaiki]] ya Papa Yohane VII.]] '''Papa Yohane VII''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Machi]] [[705]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[18 Oktoba]] [[707]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea nchi ya [[Ugiriki]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Yohane VI]] akafuatwa na [[Papa Sisinnio]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08423b.htm Kuhusu Papa Yohane VII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane VII}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 7]] [[Jamii:Waliofariki 707]] [[Jamii:Watu wa Ugiriki]] fcvf261f3tv1t6i1x0pamd64ib9yu0q Papa Yohane VI 0 12552 1573515 1216715 2026-06-16T16:19:08Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573515 wikitext text/x-wiki [[Image:John VI.jpg|thumb|right|200px|Papa Yohane VI.]] '''Papa Yohane VI''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[30 Oktoba]] [[701]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[11 Januari]] [[705]].<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref name="newadvent.org">http://www.newadvent.org/cathen/08423a.htm</ref>. Alitokea [[Ugiriki]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> au alizaliwa [[Efeso]] (leo katika nchi ya [[Uturuki]]). Alimfuata [[Papa Sergio I]] akafuatwa na [[Papa Yohane VII]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *Ekonomou, Andrew J. 2007. ''Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590–752''. Lexington Books. == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08423a.htm Kuhusu Papa Yohane VI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane VI}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 7]] [[Jamii:Waliofariki 705]] [[Jamii:Watu wa Ugiriki]] st3umvis00i22r7uhlk6mrvakvis9u5 Papa Sergio I 0 12553 1573469 1535390 2026-06-16T16:10:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573469 wikitext text/x-wiki [[Image:Sergius I.jpg|thumb|right|250px|Mt. Sergio I.]] '''Papa Sergio I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[15 Desemba]] [[687]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[7 Septemba]] [[701]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Syria]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> au alizaliwa [[Palermo]] ([[Italia]]) katika [[familia]] kutoka [[Syria]]<ref>{{cite book|author1=Jeffrey Richards|title=The Popes and the Papacy in the Early Middle Ages: 476–752|year=2014|publisher=Routledge|isbn=9781317678175|page=270}}</ref>. Alimfuata [[Papa Konon]]<ref>Horace Mann: ''The lives of the popes.'' Vol. I pt. 2, London 1903, p. 80</ref><ref name=DWB>[https://books.google.com/books?id=CurSh3Sh_KMC&pg=PA824 Frank N Magill, Alison Aves, ''Dictionary of World Biography'' (Routledge 1998] ISBN|978-1-57958041-4), vol. 2, pp. 823–825</ref><ref name=DWB/><ref name="e216">Ekonomou, 2007, p. 216.</ref><ref name="e217">Ekonomou, 2007, p. 217.</ref> akafuatwa na [[Papa Yohane VI]]. Alipigania kwa [[Nguvu (adili)|nguvu]] zote [[uinjilishaji]] wa [[Wasaksoni]] na [[Wafrisia]] akamfanya [[mmisionari]] [[Wilibrodi]] kuwa [[askofu]] wao. Pia alimaliza [[farakano la Akwileia]] ([[698]])<ref name=DWB/> na migogoro mingine, lakini alikuwa tayari kuuawa kuliko kukubali uzushi<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/69600</ref>. Hivyo alikataa kabisa<ref>Hartmann (2012), p. 82</ref><ref name="e222">Ekonomou, 2007, p. 222.</ref> kuthibitisha [[kanuni]] zilizotungwa na maaskofu wa [[Ukristo wa Mashariki|Mashariki]]<ref>[https://books.google.com/books?id=BwnCVYHf5VAC&pg=PA79&dq=Quinisext+Gortyna&hl=en&sa=X&ei=akKjUp7oEu_20gXFuYH4CA&ved=0CDYQ6AEwAQ#v=onepage&q=Quinisext%20Gortyna&f=false Wilfried Hartmann, Kenneth Pennington (editors), ''The History of Byzantine and Eastern Canon Law to 1500'' (CUA Press 2012] ISBN|978-0-81321679-9), p. 79</ref> katika [[Mtaguso wa tano-sita]] zikilenga kufanya [[desturi]] za [[Konstantinopoli]] zifuatwe na [[Kanisa Katoliki|Wakatoliki]] wote<ref name=Ostrogorsky1957>{{Rejea kitabu | last = Ostrogorsky | first = George | last2 = Hussey | first2 = Joan (trans.) | year = 1957 | title = History of the Byzantine state | isbn = 978-0-8135-0599-2 | publisher = Rutgers University Press | location = New Brunswick, N.J. | pages = [https://archive.org/details/historyofbyzanti00ostr/page/122 122–23] | url-access = registration | url = https://archive.org/details/historyofbyzanti00ostr/page/122 }}</ref><ref>In a step that was symbolically important in view of the council's prohibition of depicting Christ as a Lamb, Sergius introduced into the liturgy the chant "Lamb of God, you take away the sins of the world, have mercy on us" at the breaking of the Host during Mass, and restored the damaged facade mosaic in the atrium of Saint Peter's that depicted the [[Worship of the Lamb]]. Cfr. Ekonomou, 2007, p. 223. The ''[[Mwanakondoo wa Mungu|Agnus Dei]]'' would have been chanted in both Greek and Latin during this period, in the same manner as the other liturgical changes of Sergius. Cfr. Ekonomou, 2007, p. 250.</ref>. Kwa sababu hiyo [[kaisari]] [[Justiniani II]] aliagiza akamatwe na kuletwa Konstantinopoli, lakini watu walizuia utekelezaji wa [[amri]] hiyo<ref name=DWB/><ref>Ekonomou, 2007, p. 44.</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]], hasa tarehe [[8 Septemba]] <ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *Ekonomou, Andrew J. 2007. ''Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590–752''. Lexington Books. ISBN 978-0739119778 == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/13728b.htm Kuhusu Papa Sergio I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sergio I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 650]] [[Jamii:Waliofariki 701]] [[Jamii:Watakatifu wa Siria]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] dn8ltlrd20u577tggn094cmu3h08u1f Papa Konon 0 12554 1573403 1216713 2026-06-16T15:57:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573403 wikitext text/x-wiki [[Image:Konon.jpg|thumb|right|200px|Papa Kononi.]] '''Papa Konon''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[23 Oktoba]] [[686]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[21 Septemba]] [[687]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Yohane V]] akafuatwa na [[Papa Sergio I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04258a.htm Kuhusu Papa Kononi katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Kononi}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 687]] buxk182r36xc9ph3vn4hgccfbqhj7n8 Papa Benedikto II 0 12556 1573306 1533047 2026-06-16T15:40:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573306 wikitext text/x-wiki [[Image:BenedictII.jpg|thumb|right|200px|Mt. Benedikto II.]] '''Papa Benedikto II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[26 Juni]] [[684]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[8 Mei]] [[685]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref name=Butler>{{cite web| url = http://www.bartleby.com/210/5/072.html| title = Butler, Alban. ''The Lives of the Saints''. 1866}}</ref>. [[Jina]] la [[baba]] yake lilikuwa Yohane. Alimfuata [[Papa Leo II]] akafuatwa na [[Papa Yohane V]]. [[Mwimbaji]] wa [[Kanisa]] tangu [[utoto|utotoni]], alijulikana kwa [[ujuzi]] wa [[Biblia ya Kikristo|Biblia]] na [[muziki]]. Pia alipenda [[Ufukara wa hiari|ufukara]], alikuwa [[upole|mpole]] na [[unyenyekevu|mnyenyekevu]], na kung'aa kwa [[uvumilivu]] na [[huruma]] kwa wahitaji <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/91524</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons}} *[http://www.newadvent.org/cathen/02427d.htm Kuhusu Papa Benedikto II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 635]] [[Jamii:Waliofariki 685]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] kmqi6qo63wunpdffyun8q2skvhedm8d Papa Leo II 0 12557 1573408 1304455 2026-06-16T15:57:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573408 wikitext text/x-wiki [[Image:LeoII.jpg|thumb|220px|Mt. Leo II.]] '''Papa Leo II''' ([[jina]] la awali: '''Leo Maneius''') alikuwa [[papa]] kuanzia [[Januari]] [[681]] au [[tarehe]] [[17 Agosti]] [[682]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[3 Julai]] [[683]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[kisiwa]] cha [[Sicilia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref>{{cite book|author1=Jeffrey Richards|title=The Popes and the Papacy in the Early Middle Ages: 476–752|date=1 May 2014|publisher=Routledge|isbn=9781317678175|page=270}}</ref> . [[Jina]] la [[baba]] yake lilikuwa Paulo Manejo. Alimfuata [[Papa Agatho]], akafuatwa na [[Papa Benedikto II]]. [[Mwandishi|Waandishi]] wa wakati ule walimsifu kwa kuwa na [[elimu]], kuhubiri vizuri na kutenda [[huruma]] kwa [[maskini]] na [[haki]] kwa wote<ref>[https://catholicsaints.info/book-of-saints-leo-ii/ Monks of Ramsgate. “Leo II”. ''Book of Saints'', 1921. CatholicSaints.Info. 4 November 2014]</ref>. Wakati wa Upapa wake alithibitisha [[Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli]] ([[680]]-[[681]]) [[dogma|uliofundisha rasmi]] kwamba [[Yesu]], chini ya [[utashi]] wake wa [[Mungu|Kimungu]], alikuwa na utashi wa [[binadamu|kibinadamu]] pia<ref>{{cite book|author1=Hubert Cunliffe-Jones|title=A History of Christian Doctrine|date=24 April 2006|publisher=A&C Black|isbn=9780567043931|page=233|edition=reprint}}</ref>. Pia alitangaza katika [[Kanisa la Magharibi]] maamuzi ya [[mtaguso mkuu]] huo ili yapokewe kote<ref name=catholic>{{catholic|wstitle=Pope St. Leo II |first=Horace Kinder |last=Mann |volume=9|inline=1}}</ref> na alimaliza kabisa [[farakano la Ravenna]]<ref name="popes">[http://www.cfpeople.org/Books/Pope/POPEp80.htm Popes] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060206113041/http://www.cfpeople.org/Books/Pope/POPEp80.htm |date=6 February 2006 }}</ref>. [[Mtaalamu]] wa [[Kigiriki]] na [[Kilatini]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/60550</ref>, tena mpenzi wa [[muziki]], alirekebisha [[muziki wa Kigregori|ule wa Kigregori]] na kutunga [[tenzi]] mbalimbali kwa ajili ya [[Liturujia ya Vipindi]]. Tangu kale anaheshimiwa na [[Waorthodoksi]] na [[Wakatoliki]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa kila [[mwaka]] [[tarehe]] ya [[kifo]] chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09157a.htm Kuhusu Papa Leo II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Leo II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 611]] [[Jamii:Waliofariki 683]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] gu70lx61jiceux9bu65bdmnu1g3rh7l Papa Agatho 0 12558 1573291 1532908 2026-06-16T15:38:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573291 wikitext text/x-wiki [[Picha:Agatho.png|thumb|right|Papa Agatho.]] '''Papa Agatho''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[27 Juni]] [[678]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[10 Januari]] [[681]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Sicilia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref>{{cite book|author1=Jeffrey Richards|title=The Popes and the Papacy in the Early Middle Ages: 476–752|date=1 May 2014|publisher=Routledge|isbn=9781317678175|page=270}}</ref>. Alitetea [[imani sahihi]] dhidi ya [[uzushi|wazushi]] waliosema [[Yesu]] hakuwa na [[utashi]] wa [[binadamu|kibinadamu]] na aliendesha [[sinodi]] kadhaa ili kuimarisha [[umoja]] wa [[Kanisa]]. Inasemekana kwamba alikuwa na [[umri]] wa zaidi ya miaka [[mia moja]] alipochaguliwa kuwa Papa, na alikuwa ametunza [[hazina]] ya [[Kanisa]] kwa miaka mingi<ref name=Butler>[http://www.bartleby.com/210/1/102.html Butler, Alban. "St. Agatho, Pope", ''The Lives of the Saints'', Vol. I, 1866].</ref>. Wakati wa Upapa wake ulifanyika [[Mtaguso wa tatu wa Konstantinopoli]] ([[680]]-[[681]]) [[dogma|uliofundisha rasmi]] kwamba [[Yesu]], chini ya [[utashi]] wake wa [[Mungu|Kimungu]], alikuwa na utashi wa [[binadamu|kibinadamu]] pia<ref>{{cite book|author1=Hubert Cunliffe-Jones|title=A History of Christian Doctrine|date=24 April 2006|publisher=A&C Black|isbn=9780567043931|page=233|edition=reprint}}</ref>. Alimfuata [[Papa Donus]] akafuatwa na [[Papa Leo II]]. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Kanisa Katoliki]] linaadhimisha [[sikukuu]] yake tarehe 10 Januari<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>, lakini [[Waorthodoksi]] tarehe [[20 Februari]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons}} *[http://www.newadvent.org/cathen/01204c.htm Kuhusu Papa Agatho katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Agatho}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 577]] [[Jamii:Waliofariki 681]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] qqxp985wn9r0x7ox1t8jelxg9wy91rw Papa Donus 0 12559 1573334 1470796 2026-06-16T15:45:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573334 wikitext text/x-wiki [[Image:78-Donus.jpg|thumb|right|Papa Donus.]] '''Papa Donus''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Novemba]] [[676]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[11 Aprili]] [[678]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] la [[baba]] yake lilikuwa Mauricius. Alimfuata [[Papa Adeodato II]] akafuatwa na [[Papa Agatho]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/05133a.htm Kuhusu Papa Donus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Donus}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 678]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] bskdqt72vnrgp7a92we4wheoshcipkn Papa Adeodato II 0 12561 1573282 1470763 2026-06-16T15:37:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573282 wikitext text/x-wiki [[Picha:Adeodatus II.jpg|thumb|right|Papa Adeodato II.]] '''Papa Adeodato II, [[O.S.B.]]''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[11 Aprili]] [[672]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[16 Juni]] [[676]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Vitalian]] akafuatwa na [[Papa Donus]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01142a.htm Kuhusu Papa Adeodato II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Adeodato II}} [[Jamii:Waliofariki 676]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] png2sgdspjw1h6szoq4d5skobdjezqp Papa Eugenio I 0 12564 1573336 1418302 2026-06-16T15:45:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573336 wikitext text/x-wiki [[Picha:PopeeugeneI.jpg|thumb|right|Papa Eugenio I.]] '''Papa Eugenio I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[10 Agosti]] [[654]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[2 Juni]] [[657]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Lazio]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Baba]] yake aliitwa Rufinianus. Alimfuata [[Papa Martin I]] akafuatwa na [[Papa Vitalian]]. [[Serikali]] ya [[Dola la Roma Mashariki]] ilimpitisha kwa kudhani atakubali kuunga mkono [[uzushi]] uliofundisha kuwa [[Yesu]] hakuwa na [[utashi]] wa [[binadamu|kibinadamu]], kumbe mapadri walimlazimisha kushika msimamo wa mtangulizi wake aliyepelekwa uhamishoni akafa huko <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/55600</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[2 Juni]].<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * ''The Book of Saints'', by the Ramsgate Benedictine Monks of St. Augustine's Abbey == Viungo vya nje == * [http://www.newadvent.org/cathen/05598a.htm Kuhusu Papa Eugenio I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://saints.sqpn.com/pope-saint-eugene-i/ Saints.SQPN: Pope Eugene I] * [http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=273 Catholic Online: Pope Eugene I] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Eugenio I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 6]] [[Jamii:Waliofariki 657]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] m1jwfs9du0hec5r2vahww5d2shguisp Papa Honorius I 0 12587 1573364 1470815 2026-06-16T15:50:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573364 wikitext text/x-wiki [[Picha:Onorio I - mosaico Santa Agnese fuori le mura.jpg|thumb|right|Papa Honori I.]] '''Papa Honorius I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[27 Oktoba]] [[625]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[12 Oktoba]] [[638]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Campania]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Bonifasi V]] akafuatwa na [[Papa Severino]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/07452b.htm Kuhusu Papa Honorius I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Honori I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 638]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] toic122lq5jzuvdzdszo764djd84ere Papa Boniface V 0 12588 1573327 1470794 2026-06-16T15:44:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573327 wikitext text/x-wiki [[Image:Papa Bonifacio V.jpg|thumb|right|300px|Papa Bonifasi V.]] '''Papa Boniface V''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[23 Desemba]] [[619]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[23 Oktoba]] [[625]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Napoli]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Adeodato I]] akafuatwa na [[Papa Honorius I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *[[Beda Mhashamu]], ''[[Historia ecclesiastica gentis Anglorum]]'' *[[Francis Aidan Gasquet|Gasquet, Francis Aidan]]. ''A Short History of the Catholic Church in England'', 19 *Gregorovius, Ferdinand. II, 113 *Hunt, William. ''The English Church from Its Foundation to the Norman Conquest''. Vol. 1. "A History of the English Church", W. R. W. Stephens and William Hunt, ed. London: Macmillan and Co., 1912. 49, 56, 58 *Jaffé, ''Regesta Pontificum Romanorum ab condita ecclesia ad annum 1198''. Berlin, 1851; 2d ed., Leipsic, 1881–88. I, 222 *Jungmann, ''Dissertationes Selectae in Historiam Ecclesiasticam'', II, 389. *Langen, 506 *''[[Liber Pontificalis]]'' (ed. Duchesne), I, 321–322 *[[Giovanni Domenico Mansi|Mansi, Gian Domenico]]. X, 547–554 *Mann, Horace K. ''Lives of the Popes'' I, 294–303 == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02661a.htm Kuhusu Papa Boniface V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Bonifasi V}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 6]] [[Jamii:Waliofariki 625]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 02wnomlgo8zd0fyhn538c8v0ndcwmi2 Papa Adeodato I 0 12589 1573281 1532900 2026-06-16T15:36:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573281 wikitext text/x-wiki [[Picha:Adeodatus. Adeodato I – cropped.jpg|thumb|right|Papa Adeodato I.]] '''Papa Adeodato I''' (pia '''Adeodatus, Deodatus, Deusdedit''') alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Oktoba]] [[615]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[8 Novemba]] [[618]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] la [[baba]] yake lilikuwa Stephanus, ambaye alikuwa [[shemasi mdogo]]. Alimfuata [[Papa Bonifasi IV]] akafuatwa na [[Papa Bonifasi V]]. Kabla ya kuchaguliwa, alitoa [[huduma]] ya [[upadri|kipadri]] kwa miaka 40<ref name="Attwater">{{cite book|first=Aubrey|last=Attwater|title=A Dictionary of Popes: From Peter to Pius XII|page=66|isbn=0199295816|year=1939}}</ref>. Alikuwa [[padri]] wa kwanza kuchaguliwa kuwa [[Papa]] tangu [[papa Yohane II|Yohane II]] mwaka [[533]]. Baadaye alikuza [[idadi]] ya mapadri na kuwapa nafasi zilizokuwa zimeshikwa na [[wamonaki]] kadiri ya sera ya [[Papa Gregori I]] na [[Papa Boniface IV|Papa Bonifasi IV]]<ref>Jeffrey Richards, ''The Popes and the Papacy in the Early Middle Ages'' (London: Routledge and Kegan Paul, 1979), p. 262</ref><ref name="Attwater"/>. Kweli alijulikana kwa kupenda [[Kleri|wakleri]] na waumini wake pamoja na [[unyofu]] na [[hekima]] yake <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/76800</ref>. [[picha:SCeau Deusdedit pape 17108.jpg|thumb|Pope Adeodatus I]] Matumizi ya kwanza ya [[Mhuri|mihuri]] ya [[risasi]] au bullae kwenye [[Waraka|nyaraka]] za Kipapa yanahusishwa naye. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]<ref>{{Rejea tovuti|url=http://orthodoxengland.org.uk/ortpopes.htm|title=The Holy Orthodox Popes of Rome|last=Philips|first=Fr Andrew|website=orthodoxengland.org.uk|access-date=2018-03-17}}</ref>. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/04760a.htm Kuhusu Papa Adeodato I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Adeodato I}} [[Jamii:Waliozaliwa 570]] [[Jamii:Waliofariki 618]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 5vxsbo106nqn0dals8takf0lvk1tuui Papa Boniface IV 0 12620 1573325 1533073 2026-06-16T15:44:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573325 wikitext text/x-wiki [[Picha:San Benedetto dei Marsi Papa Bonifacio IV.jpg|thumb|right|Papa Bonifasi IV.]] '''Papa Boniface IV, [[O.S.B.]]''' (takriban [[550]] – [[8 Mei]] [[615]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[25 Agosti]] [[608]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[mkoa]] wa [[Abruzzi]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref> Andrew J. Ekonomou. Byzantine Rome and the Greek Popes. Lexington books, 2007</ref>. [[Baba]] yake alikuwa [[tabibu]], [[jina]] lake Yohane. Alimfuata [[Papa Bonifasi III]] akafuatwa na [[Papa Adeodato I]]. Chini ya [[Papa Gregori I]] alikuwa [[shemasi mkuu]]<ref name="Oestreich 1907">{{Catholic |last=Oestereich |first=Thomas |wstitle=Pope St. Boniface IV |volume=2 |inline=1 |prescript= }}</ref>. Alistawisha [[Mmonaki|umonaki]] na kugeuza [[Pantheon]], [[hekalu]] la [[miungu]] yote [[mji|mjini]] [[Roma]], kuwa [[kanisa]] kwa [[heshima]] ya [[Bikira Maria]] na [[Mfiadini|wafiadini]] wote<ref>MacDonald, William L. (1976). ''The Pantheon: Design, Meaning, and Progeny''. Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN|0-674-01019-1</ref><ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89067</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] [[8 Mei]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * [[Beda Mhashamu]], [[Historia ecclesiastica gentis Anglorum]] * [[Francis Aidan Gasquet|Gasquet, Francis Aidan]]. ''A Short History of the Catholic Church in England'', 19 * [[Ferdinand Gregorovius|Gregorovius, Ferdinand]]. II, 104 * Hunt, William. The English Church from Its Foundation to the Norman Conquest. Vol. 1. "A History of the English Church", W. R. W. Stephens and William Hunt, ed. London: Macmillan and Co., 1901. 42 * Jaffé, Regesta Pontificum Romanorum ab condita ecclesia ad annum 1198. Berlin, 1851; 2d ed., Leipsic, 1881–88. I, 220 * [[Joseph Langen]], ''Geschichte der Römischen Kirche'', 501 * [[Liber Pontificalis]] (ed. Duchesne), I, 317 * Mann, Horace K. Lives of the Popes I, 268–279 *[[Giovanni Domenico Mansi|Mansi, Gian Domenico]]. X, 501 *[[Paulo Shemasi]], ''History of the Longobards'', IV, 36 (37) == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02660c.htm Kuhusu Papa Boniface IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.cfpeople.org/Books/Pope/POPEp67.htm Biography] {{Wayback|url=http://www.cfpeople.org/Books/Pope/POPEp67.htm |date=20050324015451 }} from CFPeople.org {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Bonifasi IV}} [[Jamii:Waliozaliwa 550]] [[Jamii:Waliofariki 615]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabenedikto]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] cq108gamp44897pmi8yj7mrvrkmqt3g Papa Boniface III 0 12622 1573324 1470792 2026-06-16T15:43:54Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573324 wikitext text/x-wiki [[Picha:Boniface III.jpg|thumb|right|200px|Papa Bonifasi III.]] '''Papa Boniface III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Februari]] [[607]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[10 Novemba]] [[607]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Sabiniano]] akafuatwa na [[Papa Bonifasi IV]]. Ingawa aliongoza muda mfupi, alichangia sana uimarishaji wa miundo ya [[Kanisa Katoliki]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *Ekonomou, Andrew J. 2007. ''Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590–752''. Lexington Books. == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02660b.htm Kuhusu Papa Bonifasi III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Bonifasi III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 6]] [[Jamii:Waliofariki 607]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] om2rqcta2j7v3485w0u49tulnczujpl Papa Sabinian 0 12623 1573463 1470876 2026-06-16T16:09:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573463 wikitext text/x-wiki [[Picha:Sabinian.jpg|thumb|right|250px|Papa Sabiniano.]] '''Papa Sabinian''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Machi]] au [[tarehe]] [[13 Septemba]] [[604]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[22 Februari]] [[606]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Blera]], [[Toscana]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Gregori I]] akafuatwa na [[Papa Boniface III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *[[Eamon Duffy|Duffy, Eamon]]. ''Saints and Sinners: A History of the Popes'', Yale University Press, 2001, p.&nbsp;72–73. ISBN 0-300-09165-6 *Ekonomou, Andrew J. 2007. ''Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590–752''. Lexington Books. *Maxwell-Stuart, P. G. ''Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present'', Thames & Hudson, 2002, p.&nbsp;54. ISBN 0-500-01798-0. == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/13291a.htm Kuhusu Papa Sabinian katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sabiniano}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 6]] [[Jamii:Waliofariki 606]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] 7v48nfhypx648hxbdtuwf1lv9f9ze1j Papa Gregori I 0 12624 1573350 1506715 2026-06-16T15:48:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573350 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Gregory I.jpg|thumb|right|200px|Papa Gregori I.]] [[Picha:Gregory I - Antiphonary of Hartker of Sankt Gallen.jpg|thumb|200px|Gregori akishughulikia muziki mtakatifu.]] [[Picha:Andrea Mantegna - Madonna in Glory with St. John the Baptist, St. Gregory the Great, St. Benedict and St. Jerome - 1497.jpg|thumb|200px|Mchoro wa [[Andrea Mantegna]] juu ya Gregori akiwa na [[Yohane Mbatizaji]], [[Benedikto wa Nursia]] na [[Jeromu]].]] [[Picha:Gregorythegreat.jpg|thumb|Papa Gregori I.]] [[Picha:Tomb of pope Gregorius I.jpg|thumb|200px|[[Kaburi]] la Gregori I, ndani ya [[Basilika la Mt. Petro]] huko [[Vatikano]].]] '''Papa Gregori I''' ([[Roma]], [[Italia]], takriban [[540]] – Roma, [[12 Machi]] [[604]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[3 Septemba]] [[590]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Pelagio II]] akafuatwa na [[Papa Sabinian]]. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa '''Gregorius'''. Kutokana na umuhimu wake katika [[historia]], hasa [[historia ya Kanisa|ya Kanisa]] na ya [[Italia]], aliongezewa lile la '''Magnus''', yaani "Mkuu". Lakini mwenyewe, aliposikia kuwa [[Patriarki]] wa [[Konstantinopoli]] alijiita "Patriarki wa ekumene", aliitikia kwa kujiita "Servus servorum Dei" (yaani "Mtumishi wa watumishi wa Mungu"), jina linalotumiwa hata leo na kila Papa. Akijali [[umoja]] wa kidugu katika [[Kanisa]] lote, yeye aliona [[unyenyekevu]] unatakiwa kuwa [[adili]] la msingi la kila [[askofu]] kama lilivyokuwa kwa [[Kristo]] aliyetuosha miguu. Jina hilo alilojichagulia lilidhihirisha kabisa namna yake ya kuishi na kutenda. [[Hamu]] yake ilikuwa kuishi kweli kama [[mmonaki]], akizama daima katika [[Neno la Mungu]], lakini kwa kumpenda alijifunza kuwa [[mtumishi]] wa wote katika nyakati za [[tabu]]. Hivyo akawa [[mchungaji]] bora katika kuongoza Kanisa, katika kusaidia kwa hali na mali wenye shida, katika kustawisha maisha ya kimonaki na katika kuimarisha na kueneza kotekote [[imani]], akiandika kwa ajili hiyo [[vitabu]] maarufu vya [[maadili]] na uchungaji<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/24350</ref>. Tangu zamani anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] na [[babu wa Kanisa]]. Mwaka [[1298]] [[Papa Bonifasi VIII]] alimuongezea sifa ya [[mwalimu wa Kanisa]]. [[Sikukuu]] yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 3 Septemba<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. == Maisha == === Utoto na ujana === Gregori alizaliwa Roma, Italia, mwaka [[540]] hivi katika [[familia]] ya [[ukoo]] maarufu ya [[Anici]], akiwa mtoto wa [[seneta]] [[Gordiani wa Roma|Gordianus]] na wa [[Silvia wa Roma|Silvia]], ambao wanaheshimiwa kama watakatifu. [[Shangazi]] zake Emiliana na Tarsila, wakiishi nyumbani mwao kwa [[sala]] na [[toba]] kama ma[[bikira]] wa Kristo, walimtia pia [[hisia]] za Kikristo kweli. Kati ya mababu wake kulikuwa na [[Papa Felisi II]] ([[483]]-[[492]]) na [[Papa Agapito I]] ([[535]]-[[536]]). Alipokuwa na umri wa miaka 25 tu alifuata nyayo za baba yake katika shughuli za utawala na mwaka [[572]] alichaguliwa kuwa mkuu wa [[jiji]] la [[Roma]]. Kutokana na [[ugumu]] wa nyakati hizo, kazi hiyo ilimdai awajibike katika masuala mengi tofauti ikimuandaa kwa ma[[jukumu]] yake ya baadaye. Kwa namna ya pekee alidumisha hisi ya kuwepo [[haja]] ya [[utaratibu]] na [[nidhamu]] katika mambo yote. Ndiyo sababu baadaye, akiwa papa, alihimiza maaskofu waendeshe [[shughuli]] zao kwa kufuata mfano wa [[uwajibikaji]] na [[utekelezaji]] wa [[sheria]] wa watawala wa kisiasa. === Mmonaki na balozi wa papa === Hata hivyo maisha hayo hayakuweza kumridhisha. Kwa hiyo, baada ya muda mfupi aliyaacha, na akivutiwa na mfano wa [[Benedikto wa Nursia]], aligeuza nyumba yake mjini kuwa [[monasteri]] na kujifanya [[mmonaki]], halafu akajitahidi katika maisha ya [[sala]] na kutafakari [[Biblia]] na maandishi ya mababu wa Kanisa. Pia alianzisha monasteri 6 katika [[kisiwa]] cha [[Sicilia]]. Maisha hayo ya kuhusiana na [[Bwana]] tu yalimuandaa kutoa mafundisho yake bora na yalizidi kumvutia hadi mwisho, kama alivyoandika mara nyingi baadaye. Lakini mapema, kutokana na [[sifa]] na [[mang’amuzi]] yake, [[Papa Pelagio II]] alimfanya [[shemasi]] akamtuma kama [[balozi]] kwenye [[ikulu]] ya [[Konstantinopoli]], alipobaki miaka sita akiendelea kuishi kimonaki na wenzake kadhaa kati ya fahari za mazingira ya Kikaisari. Majukumu yake makuu yalikuwa kukomesha mabaki ya mabishano kuhusu [[ubinadamu]] wa Kristo na hasa kupata [[msaada]] wa [[Kaisari]] dhidi ya [[uvamizi]] wa [[Walombardi]] nchini Italia. Hata miaka hiyo ilimuandaa kwa kazi zake za baadaye. === Upapa === Aliporudi Roma, mwaka [[586]], akarejea monasterini, lakini Papa huyo alimfanya [[katibu]] wake. Ilikuwa miaka migumu kwa [[mvua]] za mfululizo, [[mafuriko]] na [[njaa]] mjini Roma na sehemu mbalimbali za Italia. Hatimaye [[tauni]] ilifyeka watu wengi, Pelaji II akiwa mmojawao. Hivyo tarehe [[3 Septemba]] [[590]] alishangiliwa na [[wakleri]], ma[[seneta]] na [[umati]] wa watu kwa [[kauli moja]] awe Papa wa 64. Ndiye mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, ingawa hakutaka, hata akajaribu kukimbia, lakini bure. Ilimbidi akubali [[mapenzi ya Mungu]], akaanza mara kuwajibika. Mapema alionekana kuwa na mitazamo na maamuzi sahihi na kujitokeza kama mtendaji bora upande wa Kanisa na hata upande wa jamii na siasa (kwa sababu hiyo aliitwa "Mrumi wa mwisho"), ingawa alikuwa na [[afya]] mbovu, kiasi cha kulazimika mwishoni kubaki [[kitanda]]ni kwa siku kadhaa. Hasa [[saumu|mafungo]] makali ya kimonaki yalikuwa yamesababisha matatizo makubwa ya [[tumbo]]. Tena [[sauti]] yake ilikuwa ndogo kiasi kwamba mara nyingi ilimbidi kumpa shemasi kazi ya kutangaza [[hotuba]] yake alipoendesha [[ibada]] makanisani kati ya waumini waliomheshimu sana kwa kumuona anawafanya wajisikie salama. Hotuba hizo zinaonyesha alivyotekeleza alichoandika: “Ni lazima [[mhubiri]] achovye [[kalamu]] yake katika [[damu]] ya [[moyo]] wake; hapo ataweza kufikia ma[[sikio]] ya majirani wake”. Aliwasiliana na viongozi wa nchi mbalimbali za [[Ulaya]], na hasa wa [[kabila]] la [[Wafaranki]] ambalo lilikuwa la kwanza kati ya yale ya Kijerumani kuingia Ukatoliki moja kwa moja tena lilijitokeza lenye nguvu kuliko yote. Vilevile alifanikisha uongofu wa makabila ya aina hiyo yaliyoteka [[Uingereza]], alipomtuma kama [[mmisionari]] [[Augustino wa Canterbury]], [[priori]] wa [[monasteri]] yake ya Mt. Andrea. Alilinda pia Roma dhidi ya uvamizi wa [[Agilulf]], mfalme wa [[Walombardi]], lakini, kinyume na Kaisari aliyewaona ni [[washenzi]] na wavamizi tu ambao wadhibitiwe au kuangamizwa, Gregori, kwa mtazamo wa kichungaji, alijenga nao uhusiano mpya ili kuwaleta kwenye [[Kanisa Katoliki]] kutoka [[uzushi]] wa [[Ario]], kama alivyofanya pia na [[Wagoti]] wa [[Hispania]] na walioendelea kufuata [[dini za jadi]]. Akilenga [[amani]] ya kudumu nchini Italia, kwa msaada wa [[Theodolinda]], [[malkia]] [[Mkatoliki]] wa Walombardi, alifanikiwa kwanza kusimamisha mapigano na Walombardi kwa miaka mitatu ([[598]]-[[601]]), na kuanzia mwaka [[603]] kwa muda mrefu zaidi. Lakini mafanikio yake hayo, yaliyoandaa mengine kwa siku za mbele, yalimfanya achukiwe na watu wa Konstantinopoli. Alipambana na matatizo mengine ya Italia, kama vile mafuriko, njaa, tauni, akisimamia kwa usawa masuala ya kijamii yaliyopuuziwa na wawakilishi wa [[kaisari]]. Kwa mapato ya mali ya Kanisa, aliyoisimamia vizuri na kwa kuzingatia [[haki]], kati ya mambo mengine alilisha wenye njaa na kukomboa [[watumwa]]. Alishughulikia hata huduma ya [[maji]]. Alirekebisha [[liturujia]] ya Kiroma, akipanga matini ya zamani na kutunga mengine mapya, pamoja na kushughulikia [[muziki]] wa ibada za [[Kilatini]] ambao kwa heshima yake unaitwa wa Kigregori. Vitabu vyake, hasa vya [[maadili]] na vya [[ufafanuzi]] wa Maandiko matakatifu unaolenga utekelezaji, barua 848 zilizotufikia pamoja na hotuba mbalimbali vinashuhudia kazi zake nyingi na ujuzi wake wa [[Biblia]]. Pia aliandika maisha ya watakatifu kadhaa wa [[Italia]] walioishi si zamani sana, kama vile [[Benedikto wa Nursia]] ambaye tunamfahamu kwa njia hiyo tu. Ni kwamba [[rafiki]] yake, [[Petro shemasi]], alidhani wakati ule maadili yameharibika kiasi cha kuzuia upatikanaji wa watakatifu kama walivyotokea zamani. Basi, Gregori alimuonyesha kwamba, kinyume chake, [[utakatifu]] unawezekana daima, hata katika [[mazingira]] magumu. Masimulizi ya maisha yao yanaendana na [[hoja]] za ki[[teolojia]] zinazofafanua masuala mbalimbali. Kitabu kingine kilichoacha athari kubwa ni "[[Mwongozo wa Kichungaji]]" kwa ajili ya maaskofu, ambao ulitafsiriwa mapema hata kwa [[Kigiriki]] na kwa [[Kisaksoni]]. Alikiandika mwanzoni mwa [[Upapa]] wake akautekeleza mwenyewe. Humo anasisitiza [[ukuu]] wa [[cheo]] hicho na majukumu yanayoendana nacho, ambayo yanadai askofu awe kielelezo kwa wote. Kwa ajili hiyo anapitia kwa makini aina mbalimbali za waumini na [[saikolojia]] zao ili kuonyesha namna ya kuwasaidia. Hatimaye anakazia unyenyekevu wa kutojiona sawa mbele ya [[Hakimu]] mkuu kutokana na mafanikio fulanifulani: “Mtu anaporidhika kwa kutimiza maadili mengi, ni vema afikirie mapungufu yake na kujinyenyekesha: badala ya kuzingatia mema aliyofanya, ni lazima azingatie yasiyofanyika”. Kwake uchungaji ni “ars artium”, yaani [[sanaa]] kuu kuliko zote. Katika maandishi yake, hakukusudia kamwe kutoa mafundisho mapya, bali kuwa [[mwangwi]] mnyenyekevu wa [[mapokeo]] ya Kanisa. Alieneza mafundisho ya [[Augustino wa Hippo]], akisisitiza kama yeye hali ya [[dhambi]] ya [[binadamu]], nafasi ya kwanza ya [[neema]] katika [[wokovu]] pamoja na [[imani]] katika uteuzi wa watakaookoka uliofanywa na [[Mungu]]. Pia alichangia ustawi wa fundisho la uwepo wa [[toharani]]. Mtu huyo alikuwa wa ajabu kuliko kazi zake, akivutia kwa nguvu na upendevu wa tabia. Ndani mwake upana wa moyo na roho ya Kikristo vilitegemeza yote. Inawezekana kusema ndiye Papa wa kwanza kutumia mamlaka upande wa siasa pia, lakini bila kuweka pembeni majukumu yake ya kiroho kama mtu aliyeungana kweli na [[Mungu]] na hivyo aliweza kuona la kufanya. Kwake ilikuwa muhimu kila mmoja atafakari matukio ya maisha katika [[mwanga]] wa Neno lake kwa sababu [[historia ya wokovu]] haikumalizika zamani, bali inaendelea moja kwa moja hata katika nyakati ngumu kama zile alizopitia mwenyewe. Alifariki Roma tarehe [[12 Machi]] [[604]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Maandishi yake == * Hotuba 40 kuhusu [[Injili]] ni zake kwa hakika, pamoja na 22 juu ya [[Ezekieli]] na 2 juu ya [[Wimbo Ulio Bora]]) * ''Majadiliano'' - juu ya maisha ya [[Benedikto wa Nursia]] * ''Maadili kuhusu Ayubu'' - ufafanuzi wa [[Kitabu cha Yobu]] * ''Kanuni ya Kichungaji'' - mpango wa maisha na kazi kwa ma[[askofu]] * Barua 848 ==Marejeo ya Kiswahili== * Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 319-321 * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 308-309 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 262-263 * Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 28-29 == Marejeo ya lugha nyingine== * {{cite book|first=Norman F.|last=Cantor|authorlink=Norman Cantor|title=The Civilization of the Middle Ages|url=https://archive.org/details/civilizationofmi00cant|location=New York|publisher=Harper|date=1993}} * {{cite book|last=Cavadini|first=John, ed.|title=Gregory the Great: A Symposium|location=Notre Dame|publisher=University of Notre Dame Press|date=1995}} * {{cite book|last=Dudden|first=Frederick H.|title=Gregory the Great|url=https://archive.org/details/gregorygreathisp02dudd|publisher=Longmans, Green, and Co|location=London|date=1905}} *Ekonomou, Andrew J. 2007. ''Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590-752''. Lexington Books. * {{cite book|last=Richards|first=Jeffrey|authorlink=Jeffrey Richards|title=Consul of God|url=https://archive.org/details/consulofgodlifet0000rich|publisher=Routelege & Keatland Paul|location=London|date=1980}} * {{cite book|last=Straw|first=Carole E.|title=Gregory the Great: Perfection in Imperfection|url=https://archive.org/details/gregorygreatperf0000stra|publisher=University of California Press|location=Berkeley|date=1988}} * {{cite book|last=Leyser|first=Conrad|title=Authority and Asceticism from Augustine to Gregory the Great|url=https://archive.org/details/isbn_0019208685|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|date=2000}} * {{cite book|last=Markus|first=R.A.|title=Gregory the Great and His World|url=https://archive.org/details/gregorygreathisw0000mark|location=Cambridge|publisher=University Press|date=1997}} * {{cite book|first=Cristina|last=Ricci|title=Mysterium dispensationis. Tracce di una teologia della storia in Gregorio Magno|location=Rome|publisher=Centro Studi S. Anselmo|date=2002}}. Studia Anselmiana, volume 135. == Viungo vya nje == * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0590-0604-_Gregorius_I,_Magnus,_Sanctus.html Maandishi yote katika mkusanyo "[[Patrologia Latina]]" ya Migne] * [http://www.newadvent.org/cathen/06780a.htm Papa Gregori I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *{{cite web|url=http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0590-0604-_Gregorius_I,_Magnus,_Sanctus.html|title=Documenta Catholica Omnia: Gregorius I Magnus|date=2006|publisher=Cooperatorum Veritatis Societas|accessdate=2008-08-10}}. Index of 70 downloadable .pdf files containing the texts of Gregory I. *{{cite web|url=http://www.cesg.unifr.ch/cesg-cgi/kleioc/e0010/exec/pagesmaframe/%22csg-0211_004.jpg%22|author=Gregory the Great|title=Homiliae in Ezechielem I-XXII|date=2007|work=Codices Electronici Sangalienses: [[Codex]] 211|publisher=[[Abbey library of Saint Gall|Stiftsbibliothek St.Gallen]]|language=mediaeval [[Latin language|Latin]] written in Carolingian minuscule|accessdate=2008-08-10|archivedate=2007-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071208074322/http://www.cesg.unifr.ch/cesg-cgi/kleioc/e0010/exec/pagesmaframe/%22csg-0211_004.jpg%22}} Photographic images of a manuscript copied about 850–875 AD. *{{cite web|url=http://www.bringyou.to/apologetics/num7.htm|title=Pope Gregory the Great and the 'Universal Bishop' Controversy: Was the Pope denying his own Papal Authority?: Debunking a popular Protestant myth|first=Phil|last=Porvaznik|date=Julai 1995|publisher=Phil Porvaznik|accessdate=2008-08-10|work=Apologetics Articles|archivedate=2008-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080810011925/http://www.bringyou.to/apologetics/num7.htm}} *{{cite web|url=http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=100789|title=St Gregory Dialogus, the Pope of Rome|publisher=[[Orthodox Church in America]]|accessdate=2008-08-10}} Orthodox [[icon]] and [[synaxarion]]. {{Walimu wa Kanisa}} {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Gregori I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 540]] [[Jamii:Waliofariki 604]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] [[Jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Walimu wa Kanisa]] 1gkbyt72xszu0qgzuq0l4j39jkejtlq Papa Benedikto I 0 12626 1573305 1470779 2026-06-16T15:40:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573305 wikitext text/x-wiki [[Picha:Benedict I.jpg|thumb|right|250px|Papa Benedikto I.]] '''Papa Benedikto I''' ([[jina]] la awali: Benedikto Bonosio) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Juni]] [[575]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[30 Julai]] [[579]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Yohane III]] akafuatwa na [[Papa Pelagio II]]. Ndiye aliyemtoa [[monasteri]]ni na kumfanya [[shemasi]] yule atakayekuwa [[Papa Gregori I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/02427c.htm Kuhusu Papa Benedikto I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.catholic-forum.com/Saints/saintb02.htm] {{Wayback|url=http://www.catholic-forum.com/Saints/saintb02.htm |date=20120618214155 }} {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 579]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 6y2bax2fwpdi298bw95cdpg6a0pzp69 Papa Yohane III 0 12627 1573511 1470900 2026-06-16T16:18:28Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573511 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papa Joao III.jpg|thumb|right|Papa Yohane III.]] '''Papa Yohane III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[17 Julai]] [[561]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[13 Julai]] [[574]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>, alipozaliwa kwa [[jina]] la ''Johannes Catelinus''. Alimfuata [[Papa Pelagio I]] akafuatwa na [[Papa Benedikto I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08422a.htm Kuhusu Papa Yohane III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 574]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] lxjt1vyai7vf3w45pgak6d7sr5qdld9 Papa Pelagio I 0 12628 1573447 1470867 2026-06-16T16:04:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573447 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Pelagius I.jpg|thumb|right|Papa Pelagio I]] '''Papa Pelagio I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[29 Machi]] [[556]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[4 Machi]] [[561]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Vigilio]] akafuatwa na [[Papa Yohane III]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *Ekonomou, Andrew J. 2007. ''Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590–752''. Lexington Books. == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/11602a.htm Kuhusu Papa Pelagio I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pelagio I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 561]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] az65m30bw843har0twu4o4u8a98vriv Papa Vigilio 0 12631 1573506 1470861 2026-06-16T16:17:38Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573506 wikitext text/x-wiki [[Picha:Papa Vigilio 1678.jpg|thumb|250px|Papa Vigilio katika mchoro wa mwaka [[1678]].]] '''Papa Vigilio''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[29 Machi]] [[537]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[7 Juni]] [[555]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Silverio]] akafuatwa na [[Papa Pelagio I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/15427b.htm Kuhusu Papa Vigilio katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Vigilio}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 555]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] 686eti27khzkjf29f26y79hsyekft8w Papa Silverio 0 12632 1573473 1423916 2026-06-16T16:11:19Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573473 wikitext text/x-wiki [[Image:Silverius.jpg|thumb|right|250px|Mt. Silveri.]] '''Papa Silverio''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[8 Juni]] [[536]] hadi [[mwaka]] [[537]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Frosinone]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Agapeto I]] akafuatwa na [[Papa Vigilio]]. Alizaliwa na [[Papa Hormisdas]] katika [[ndoa]] yake kabla ya kupata [[upadrisho]]. Aliondoshwa [[Madaraka|madarakani]] mnamo [[Mwezi (wakati)|mwezi]] [[Machi]] [[537]] kwa [[nguvu]] ya [[Theodora wa Bizanti|Theodora]], [[mke]] wa [[Justiniani I]], [[Kaisari]] wa [[Bizanti]]. Huyo malkia alimpendelea [[shemasi]] Vigilio akitarajia ataunga mkono njama zake za kutetea [[uzushi]] wa [[Eutike]]. Kumbe Silverio alikataa pia ombi la Theodora la kumrudisha madarakani [[Antimo wa Konstantinopoli|Antimo]] kama [[Patriarki]] wa [[Konstantinopoli]] aliyekuwa ameondolewa na Papa Agapeto I kwa uzushi huohuo <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/58500</ref>. Basi, Silverio alifungwa na kupelekwa uhamishoni katika [[kisiwa]] cha [[Palmarola]] ambapo alijiuzulu tarehe [[11 Novemba]] 537 akafariki kwa tabu nyingi na [[njaa]] tarehe [[2 Desemba]] [[537]]. Angalau tangu [[karne ya 11]] ameheshimiwa kama [[mtakatifu]] [[mfiadini]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[2 Desemba]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 177-178 == Marejeo ya lugha nyingine== * {{cite book | last=Duffy | first=Eamon | year=2006 | title=Saints and Sinners: A History of the Popes | location=New Haven; London | publisher=Yale University Press | isbn=978-0-30011-597-0 | url=https://archive.org/details/00book1593273669 }} * {{cite book | last=Geary | first=Patrick J. | year=2002 | title=The Myth of Nations: The Medieval Origins of Europe | location=Princeton, NJ | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-69109-054-2 | url=https://archive.org/details/mythofnationsmed0000gear }} * {{cite book | last=McCabe | first=Joseph | year=1939 | title=A History of the Popes | url=https://archive.org/details/historyofthepope014405mbp | place=London | publisher=Watts & Co.}} * {{cite book | last=Procopius | year=1979 | title=De Bello Gothico | volume=3 | series=Loeb Classical Library | place=Cambridge, MA | publisher=Harvard University Press }} * {{cite book | last=Richards | first1=Jeffrey | year=1979 | title=The Popes and the Papacy in the Early Middle Ages, 476–752. | url=https://archive.org/details/popespapacyinear0000rich | location=London; Boston | publisher=Routledge and Kegan Paul | asin=B01FIZI4RW }} * {{cite web | author=Sanctoral.com | website=Lives of the Saints–Our Models and Protectors | title=Saint Silverius: Pope and Martyr | url=http://sanctoral.com/en/saints/saint_silverius.html | access-date=21 April 2019 | ref={{sfnRef|Sanctoral.com, ''Saint Silverius''}} }} * {{cite web | author=Sansilverioshrine.org | website=San Silverio Shrine | title=History | url=http://sansilverioshrine.org/index.php?id=history | access-date=21 April 2019 | ref={{sfnRef|San Silverio Shrine.org}} | accessdate=2022-05-04 | archivedate=2021-01-31 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131224617/http://sansilverioshrine.org/index.php?id=history }} ==Marejeo mengine== * Louise Ropes Loomis, ''The Book of Popes'' ("Liber Pontificalis"). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Reprint of the 1916 edition. English translation with scholarly footnotes, and illustrations). == Viungo vya nje == * [http://www.newadvent.org/cathen/13793a.htm Kuhusu Papa Silverio katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [[Claire Sotinel]]: ''[http://www.treccani.it/enciclopedia/silverio_%28Enciclopedia-dei-Papi%29/ Silverio]'', in: ''Enciclopedia dei Papi''. 2000 {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Silverio}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 5]] [[Jamii:Waliofariki 537]] [[Jamii:Wafiadini Wakatoliki]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 0z7o63p7nd5a3n3elznmg1n2nhz38l4 Papa Yohane II 0 12643 1573510 1470897 2026-06-16T16:18:18Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573510 wikitext text/x-wiki [[Picha:Johannes II.jpg|thumb|right|200px|Papa Yohane II.]] '''Papa Yohane II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[31 Desemba]] [[532]]/[[2 Januari]] [[533]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[8 Mei]] [[535]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> na kuitwa kwanza Mercurius. Kwa kuwa hilo lilikuwa [[jina]] la [[Mitholojia ya Kirumi|mungu mmojawapo wa Kirumi]] alilibadilisha, akiwa labda [[mwanzilishi]] wa [[desturi]] hiyo ya Papa kujichagulia jina jipya<ref name="ce-john">{{Catholic|wstitle=Pope John II|first=Horace K.|last=Mann|volume=8|inline=1}}</ref>. Alimfuata [[Papa Boniface II]] akafuatwa na [[Papa Agapeto I]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08421b.htm Kuhusu Papa Yohane II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 470]] [[Jamii:Waliofariki 535]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] hihneg9lrnhug5jhfn4ucm9ov0tggtq Papa Boniface II 0 12644 1573320 1523208 2026-06-16T15:43:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573320 wikitext text/x-wiki [[Image:Boniface II.jpg|thumb|220px|Papa Bonifasi II.]] '''Papa Boniface II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[20 Septemba|20]]/[[22 Septemba]] [[530]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[17 Oktoba]] [[532]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref name="ce-boniface">{{CathEncy|wstitle=Pope Boniface II|author=Peterson, John Bertram|authorlink=John Bertram Peterson}}</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>, lakini alikuwa [[Waostrogoti|Mwostrogoti]], Papa wa kwanza mwenye [[asili]] [[Wagermanik|ya Kigermanik]]<ref>Paolo Bertolini, Bonifacio II, papa in https://www.treccani.it/enciclopedia/papa-bonifacio-ii_%28Dizionario-Biografico%29/</ref>. Alimfuata [[Papa Felisi IV]] akafuatwa na [[Papa Yohane II]]. Aliteuliwa na mtangulizi wake awawekwa [[wakfu]] na kuvishwa [[taji la kipapa]] tarehe [[22 Septemba]] 530. Mpinzani wake, [[antipapa]] Dioscorus, aliyechaguliwa na wingi wa [[Upadri|mapadri]] wa [[Roma]], aliwekwa wakfu [[siku]] hiyohiyo lakini alifariki siku 22 baadaye. Uamuzi muhimu zaidi aliouchukua ni kupitisha mafundisho ya [[Mtaguso wa Orange (529)]] kuhusu haja ya [[neema]] kwa [[wokovu]]<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.newadvent.org/cathen/02660a.htm|title=Pope Boniface II|website=Catholic Encyclopedia|language=en-gb|access-date=2017-03-17}}</ref>. [[Mazishi]] yake yalifanyika tarehe [[17 Oktoba]] 532. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0530-0532-_Bonifacius_II.html Documenta Catholica Omnia] {{small|(Kilatini)}} ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *{{cite book |title=The Formation of Papal Authority in Late Antique Italy: Roman Bishops and the Domestic Sphere |first=Kristina |last=Sessa |publisher=Cambridge University Press |year=2012 }} == Viungo vya nje == {{commons category|Bonifacius II}} *[http://www.newadvent.org/cathen/02660a.htm Kuhusu Papa Boniface II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Boniface II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 532]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] io0qfbs7yg3kvpmzqdhwawbh7ijsfzt Papa Hormisdas 0 12647 1573367 1523215 2026-06-16T15:51:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573367 wikitext text/x-wiki [[Image:Pope Hormisdas.jpg|thumb|220px|Mt. Hormisdas.]] '''Papa Hormisdas''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[20 Julai]] [[514]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[6 Agosti]] [[523]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Simako]] akafuatwa na [[Papa Yohane I]]. Alipochaguliwa alikuwa [[shemasi]] [[mjane]]; kutokana na [[ndoa]] yake alikuwa na [[mwana]] aliyekuja kuwa [[Papa Silverio]] baadaye. Mjumbe wa [[amani]] katika [[Kanisa la Magharibi]] na [[Ukristo wa Mashariki|Kanisa la Mashariki]] vilevile, alipatanisha waliokuwa wafuasi wa [[antipapa]] Laurentius<ref>Richards, ''Popes and the Papacy'', p. 100</ref> akafaulu pia kumaliza [[farakano]] lililoanzishwa na [[Patriarki]] [[Acacius wa Konstantinopoli]] ([[484]]-[[519]])<ref>On 28 March 519, the reunion between Constantinople and Rome was ratified in the cathedral of Constantinople before a large crowd.</ref> na kufanya [[Uvamizi|waliovamia]] [[Ulaya ya Magharibi|Ulaya Magharibi]] waheshimu [[haki]] za [[Kanisa]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/65360</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[6 Agosti]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== * [http://www.christiantruth.com/hormisdasdecretum.html Decretum De ''Scripturis divinis quid universaliter catholica recipiat Ecclesia''] {{Wayback|url=http://www.christiantruth.com/hormisdasdecretum.html |date=20090302125104 }} * [http://www.benedictus.mgh.de/quellen/chga/chga_167t.htm Item Hormisde Pape ad Epiphanium Constantinopolitanum Episcopum] {{Wayback|url=http://www.benedictus.mgh.de/quellen/chga/chga_167t.htm |date=20170708021133 }} ==Tanbihi== {{reflist}} == Vyanzo == * {{Rejea kitabu|last=Meyendorff|first=John|author-link=John Meyendorff|year=1989|title=Imperial unity and Christian divisions: The Church 450–680 A.D.|series=The Church in history|volume=2|location=Crestwood, NY|publisher=St. Vladimir's Seminary Press|isbn=978-0-88-141056-3|url=https://books.google.com/books?id=6J_YAAAAMAAJ}} *{{cite web|title=ORMISDA|url=https://webdept.fiu.edu/~mirandas/bios514.htm#Ormisda|access-date=7 February 2019|accessdate=2022-04-11|archivedate=2018-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180412175048/http://webdept.fiu.edu/~mirandas/bios514.htm#Ormisda}} == Viungo vya nje == {{Commons|Hormisdas}} *[http://www.newadvent.org/cathen/07470a.htm Kuhusu Papa Hormisdas katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis.html Fontes Latinae de papis usque ad annum 530] (Papa [[Felix IV]]) ** [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html#XLIII. Liber pontificalis] * [http://www.heiligenlexikon.de/BiographienH/Hormisdas.html De Hormisda in Lexico Sanctorum] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Hormisdas}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 450]] [[Jamii:Waliofariki 523]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 1s0yfr5m12e282abynok2k40ono660f Papa Simako 0 12648 1573477 1419930 2026-06-16T16:12:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573477 wikitext text/x-wiki [[Picha:Simmaco - mosaico Santa Agnese fuori le mura.jpg|thumb|right|[[Mozaiki]] ya Papa Simako.]] '''Papa Simako''' (kwa [[Kilatini]]: '''Symmachus''') alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[22 Novemba]] [[498]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[19 Julai]] [[514]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Sardinia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> akaja [[ubatizo|kubatizwa]] [[Roma]]. Alimfuata [[Papa Anastasio II]] akafuatwa na [[Papa Hormisdas]]. Kwa muda mrefu alipaswa kukabili upinzani mkali wa [[antipapa]] Laurentius<ref name="hughes">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=2qkIAQAAIAAJ|title=A History of the Church|volume=1|last=Hughes|first=Philip|author-link=Philip Hughes (historian)|date=1947|page=319|publisher=Sheed & Ward|access-date=21 November 2018}}</ref><ref>{{harvnb|Davis|1989|p=43f}}; The original Latin in {{harvnb|Mansi|1762|p=301}}: ''quod tandem aequitas in Symmacho invenit, et cognitio veritatis''</ref><ref>Despite Laurentius being classed as an [[antipope]], it is his portrait that continues to hang in the papal gallery in the [[Basilica of Saint Paul Outside the Walls|Church of St. Paul's]], not that of Symmachus.</ref> na wafuasi wake wengi<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/91644</ref>. Alikomboa [[Wakristo]] waliofanywa [[Utumwa|watumwa]] na [[Wavandali]] na kusaidia waliokimbia [[dhuluma]] yao. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifo chake<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * {{citation|url=https://books.google.com/books?id=u7HMq57xlhsC|title=The Book of Pontiffs (Liber Pontificalis): The Ancient Biographies of the First Ninety Roman Bishops to AD 715|last=Davis|first=Raymond|publisher=Liverpool University Press|year=2000|isbn=978-0-85323-545-3}} * {{citation|last=Demacopoulos|first=George E.|title=The Invention of Peter: Apostolic Discourse and Papal Authority in Late Antiquity|url=https://books.google.com/books?id=OSbGnE9fNY4C&pg=PA225|year=2013|publisher=University of Pennsylvania Press|location=Philadelphia|isbn=978-0-8122-4517-2}}, pp.&nbsp;103–116. * {{citation|url=https://books.google.com/books?id=LN5DAAAAYAAJ|title=A History of the Councils of the Church, from the Original Documents|last=Hefele|first=Charles Joseph|publisher=T. & T. Clark|year=1895|location=Edinburgh}} * {{citation |last1=Jones|first1=Arnold Hugh Martin|last2=Martindale|first2=John Robert|title=The Prosopography of the Later Roman Empire: A.D. 395–527|url=https://books.google.com/books?id=G5W6vCO_pYUC&pg=PA468|year=1980|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-20159-9}} * {{citation|last=Kennell|first=S. A. H.|title=Magnus Felix Ennodius: A Gentleman of the Church|url=https://books.google.com/books?id=WhuoUdpQaUIC&pg=PA168|year=2000|publisher=University of Michigan Press|location=Ann Arbor|isbn=978-0-472-10917-3}} * {{citation|last=Klingshirn|first=William E.|title=Caesarius of Arles: Life, Testament, Letters|url=https://books.google.com/books?id=pG4I3Yq-WrMC&pg=PR5|year=1994|publisher=Liverpool University Press|location=Glasgow|isbn=978-0-85323-368-8}} pp.&nbsp;87–96. * {{citation|first=Kristina |last=Sessa|title=The Formation of Papal Authority in Late Antique Italy: Roman Bishops and the Domestic Sphere|url=https://books.google.com/books?id=scwZJZ3W8u0C&pg=PA209|date=2011|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-50459-1|pages=208–246}} * {{citation|last1=Mansi|first1=Giovanni Domenico|author2=Philippe Labbe|author3=Jean Baptiste Martin|title=Sacrorum conciliorum nova et amplissima collectio|url=https://books.google.com/books?id=3CVPAAAAYAAJ|year=1762|publisher=Antonius Zatta|location=Florence}} Volume 8. * {{citation |last=Moorhead |first=John |date=1978 |title=The Laurentian Schism: East and West in the Roman Church |journal=Church History |volume=47 |issue=2|pages=125–136|jstor=3164729|doi=10.2307/3164729 }} *{{cite book|title=Illustres. Vita, morte e miracoli di quaranta personalità sarde|last1=Onnis|first1=Omar|last2=Mureddu|first2=Manuelle|publisher=Domus de Janas|year=2019|isbn=978-88-97084-90-7|location=Sestu|language=it|oclc=1124656644}} * {{citation |last=Townsend|first=W. T.|date=1933|title=The so-called Symmachan forgeries|journal=Journal of Religion|volume=13|issue=2|pages=165–174|jstor=1196859|doi=10.1086/481294}} * {{citation|last=Richards|first=Jeffrey|title=The Popes and the Papacy in the Early Middle Ages, 476–752|url=https://books.google.com/books?id=tsE9AAAAIAAJ|year=1979|publisher=Routledge & Kegan Paul|location=London|isbn=978-0-7100-0098-9}} * {{citation|last=Wirbelauer|first=Eckhard|title=Zwei Päpste in Rom: der Konflikt zwischen Laurentius und Symmachus (498–514) : Studien und Texte|url=https://books.google.com/books?id=ZYptQgAACAAJ|year=1993|publisher=Tuduv|location=Munchen|isbn=978-3-88073-492-0}} == Viungo vya nje == {{commons category|Symmachus}} *[http://www.newadvent.org/cathen/14377a.htm Kuhusu Papa Symmachus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Simako}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 5]] [[Jamii:Waliofariki 514]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] qugx88ylkurxetqc6u0t9xwul6rghey Papa Anastasio II 0 12649 1573300 1470773 2026-06-16T15:39:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573300 wikitext text/x-wiki [[Picha:Anastasius II.jpg|thumb|right|200px|Papa Anastasi II.]] '''Papa Anastasio II''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[24 Novemba]] [[496]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[19 Novemba]] [[498]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Gelasio I]] akafuatwa na [[Papa Symmachus]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons}} *[http://www.newadvent.org/cathen/01454d.htm Kuhusu Papa Anastasio II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Anastasio II}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 498]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:Watu kutoka Roma]] juknjr2lmdo9jlaqewsg5qdephu4o42 Papa Gelasio I 0 12650 1573348 1533275 2026-06-16T15:47:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573348 wikitext text/x-wiki [[Image:Papa Gelasio I.jpg|thumb|right|200px|Mt. Gelasius I.]] '''Papa Gelasio I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Machi]] [[492]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[21 Novemba]] [[496]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alikuwa Papa wa tatu mwenye [[asili]] ya [[Afrika]] [[kaskazini]].<ref name=Browne1998>{{cite journal | author = Browne, M. | year = 1998 | title = The Three African Popes. | journal = The Western Journal of Black Studies | volume = 22 | issue = 1 | pages = 57–58 | url = http://www.questia.com/PM.qst?a=o&se=gglsc&d=5001392071 | accessdate = 2008-04-10 }}</ref><ref>J.Conant, ''Staying Roman: Conquest and Identity in Africa and the Mediterranean, 439–700'', CUP, 2012, p. 83.</ref><ref name="Ramsgate">{{Rejea tovuti|date=2013-06-23|title=Book of Saints – Pope Gelasius|url=https://catholicsaints.info/book-of-saints-pope-gelasius/|access-date=2020-08-20|website=CatholicSaints.Info|language=en-US}}</ref> Alimfuata [[Papa Felix III]] akafuatwa na [[Papa Anastasio II]]. Maarufu kwa [[ujuzi]] na [[Adili|uadilifu]], alidai [[utiifu]] kwake kutoka kwa [[Ukristo|Wakristo]] wa [[kanisa la Magharibi|Magharibi]] na [[ukristo wa Mashariki|Mashariki]] vilevile na kutetea kwa nguvu [[imani sahihi]] hata kuchangia mabishano, ingawa alikuwa na mahusiano mazuri na [[Kiongozi|watawala]] [[Waostrogoti]] waliokuwa [[Waario]]<ref name=":0">{{Rejea jarida |last=Cohen |first=Samuel |date=2022 |title=Gelasius and the Ostrogoths: jurisdiction and religious community in late fifth‐century Italy |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/emed.12519 |journal=Early Medieval Europe |language=en |volume=30 |issue=1 |pages=22–23 |doi=10.1111/emed.12519 |issn=0963-9462}}</ref>. Akisukumwa na [[upendo]] wake mkubwa na mahitaji ya [[maskini]], ili kuwasaidia yeye mwenyewe alifariki [[Umaskini|fukara]] sana <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/90444</ref>. ==Maandishi== [[Mwandishi]] mahiri<ref name="Ullman">The title of his biography by Walter Ullmann expresses this:''Gelasius I. (492–496): Das Papsttum an der Wende der Spätantike zum Mittelalter'' (Stuttgart) 1981.</ref>, kati ya Mapapa wa [[karne]] za kwanza, ndiye aliyeandika zaidi. [[Mwaka]] [[494]], aliandika [[barua]] ''[[Duo sunt]]'' kwa [[Kaizari|kaisari]] [[Anastasius I]] kuhusu mahusiano ya [[Kanisa]] na [[Dola]]; barua hiyo aliathiri [[siasa]] kwa karibu miaka [[elfu]].<ref name="Fordham">{{Rejea tovuti|title=Internet History Sourcebooks Project|url=https://sourcebooks.fordham.edu/source/gelasius1.asp|access-date=2020-08-20|website=sourcebooks.fordham.edu}}</ref> Ili kuzuia [[mamlaka]] ya kaisari isidhuru [[umoja]] wa Kanisa, alichambua kwa dhati sifa za mamlaka hiyo ya kidunia na za ile ya kiroho, akisisitiza haja ya kila upande kuwa huru. Pia zimetufikia barua zake nyingine zaidi ya 100<ref>{{Rejea kitabu |last=Gelasius I |first= |url=https://www.worldcat.org/oclc/893407493 |title=The letters of Gelasius I (492-496) : pastor and micro-manager of the Church of Rome |date=2014 |others= |isbn=978-2-503-55299-6 |editor-last=Neil |editor-first=Bronwen |location=Turnhout, Belgium |pages=8–9 |oclc=893407493 |editor-last2=Allen |editor-first2=Pauline}}</ref>. [[Maandishi]] mengine yalitajwa kuwa ya kwake ingawa si kweli; lengo lilikuwa kuyatia maanani zaidi. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[21 Novemba]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0492-0496-_Gelasius_I,_Sanctus.html [[Opera Omnia]] katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]] pamoja na faharasa] *[https://web.archive.org/web/20051201235640/http://societaschristiana.com/Encyclopedia/D/DuoSunt.html ''Duo sunt'']: introduction and text in English *[http://www.christiantruth.com/gelasiusdecretum.html Decretum Gelasianum: De Libris Recipiendis et Non Recipiendis] {{Wayback|url=http://www.christiantruth.com/gelasiusdecretum.html |date=20080820012613 }} ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * ''Maisha'' yaliyoandikwa na [[Dionysius Exiguus]], [[mwanafunzi]] wa [[Cassiodorus]]. * Norman F. Cantor, ''Civilization of the Middle Ages.'' * Cohen, Samuel (2022). "Gelasius and the Ostrogoths: jurisdiction and religious community in late fifth‐century Italy". ''Early Medieval Europe''. '''30''' (1): 20–44. [[doi:10.1111/emed.12519]]. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;0963-9462. * Neil, Bronwen, and Allen, Pauline (eds. and trans.). ''The letters of Gelasius I (492-496) : pastor and micro-manager of the Church of Rome.'' Turnhout, Belgium. pp.&nbsp;8–9. <nowiki>ISBN 978-2-503-55299-6</nowiki>. OCLC 893407493. * ''Catholic Encyclopedia'', 1908: [http://www.newadvent.org/cathen/06406a.htm] * [[Rudolf Schieffer]], ''Gelasius I'', in ''[[Lexikon des Mittelalters]]'', Bd. 4 (1989), Sp. 1197. * Ullmann, W., ''Gelasius I. (492–496): Das Päpsttum an der Wende der Spätantike zum Mittelalter,'' Stuttgart, 1981. ==Viungo vya nje== {{commons category|Gelasius I|Pope Gelasius I}} * [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html#XLIII. Liber pontificalis] * [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis.html Fontes Latinae de papis usque ad annum 530] ([[Papa Felix IV]]) * [http://www.newadvent.org/cathen/06406a.htm Kuhusu Papa Gelasio I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Gelasio I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 496]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Algeria]] g65ypj7eo1njq6jt3c71ljd8oz0pohe Papa Felix III 0 12651 1573344 1523210 2026-06-16T15:47:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573344 wikitext text/x-wiki [[Picha:Felix3.jpg|thumb|right|Mt. Felisi III.]] '''Papa Felix III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[13 Machi]] [[483]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[25 Februari]]/[[1 Machi]] [[492]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]], katika [[ukoo]] maarufu. Alimfuata [[Papa Simplicio]] akafuatwa na [[Papa Gelasio I]]. Uamuzi wake wa kwanza ulikuwa kukataa [[hati]] maarufu kama [[Henotikon]] kwa sababu haikusema wazi kwamba [[Yesu]] [[Masiya|Kristo]] ana hali mbili, [[Umungu]] na [[Binadamu|utu]] <ref>[https://catholicsaints.info/book-of-saints-felix-iii/ Monks of Ramsgate. "Felix III". Book of Saints, 1921. CatholicSaints.Info. 26 February 2017]</ref>. Uamuzi huo ulisababisha [[Farakano la Acacius|farakano]] la [[Acacius wa Konstantinopoli]]. Upande wa [[Afrika ya Kaskazini|Afrika Kaskazini]] aliamua suala la [[Kanisa Katoliki|Wakatoliki]] waliokubali kubatizwa tena na [[Ario|Waario]] ili kukwepa [[dhuluma]] ya watawala [[Wavandali]]<ref>Victor of Vita, ''History of the Vandal Persecution'', 2.3-6 (John Moorhead, trans.), Liverpool: University Press, 1992, p. 25</ref>. Kufuatana na [[sinodi]] maalumu ya [[mwaka]] [[487]] aliwaandika [[Askofu|maaskofu]] wa huko masharti ya kuwapokea upya [[kundi|kundini]]<ref>[https://catholicsaints.info/new-catholic-dictionary-pope-saint-felix-iii/ "Pope Saint Felix III". ''New Catholic Dictionary''. CatholicSaints.Info. 2 October 2015]</ref><ref name=catholic>{{catholic|wstitle=Pope St. Felix III |first=Ambrose |last=Coleman |volume=6|year=1909|access-date=6 April 2013}}</ref>. Kutokana na [[watoto]] aliowazaa katika [[ndoa]] yake kabla hajachaguliwa, walipatikana baadaye [[Papa Agapeto I]] ([[mjukuu]]) na [[Papa Gregori I]] ([[kitukuu]])<ref name=coleman>[http://www.newadvent.org/cathen/06030b.htm Coleman, Ambrose. "Pope St. Felix III." The Catholic Encyclopedia. Vol. 6. New York: Robert Appleton Company, 1909. 6 Apr. 2013]</ref><ref>R.A. Markus, ''Gregory the Great and his world'' (Cambridge: University Press, 1997), p. 8</ref><ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89048</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[1 Machi]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=http://catholicsaints.info/pope-saint-felix-iii/|title=Pope Saint Felix III|date=11 October 2009}}</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0483-0492-_Felix_III,_Sanctus.html Opera Omnia katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]].] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons category|Felix III}} *[http://www.newadvent.org/cathen/06030b.htm Kuhusu Papa Felisi III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Felisi III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 492]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 7016h0ck9hfg5xtx3tjksgr8mvb1kib Papa Simplicio 0 12652 1573478 1415330 2026-06-16T16:13:08Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573478 wikitext text/x-wiki [[Picha:Sansimpliciopapa.jpg|thumb|right|200px|Mt. Simplisi.]] '''Papa Simplicio''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[3 Machi]] [[468]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[10 Machi]] [[483]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Tivoli]], [[Roma]], [[Italia]]. Baba yake aliitwa Castinus<ref name="ce=simplicious">J. P. Kirsch, "Simplicius, Pope St." {{cite book|title=Catholic Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=rFc_AQAAMAAJ&pg=PA3|volume=XIV|year=1912|publisher=Appleton|location=New York|pages=2–3}}</ref> . Alimfuata [[Papa Hilarius]] akafuatwa na [[Papa Felix III]]. Alitetea maamuzi ya [[Mtaguso wa Kalsedonia]] kwa kupinga [[uzushi]] wa [[Eutike]]<ref>Thiel, p. 174 §2. Loomis, pp. 97-99; 106 note 2.</ref><ref>{{cite book|author=Karl Joseph von Hefele|editor=W. R. Clark|title=A History of the Councils of the Church, from the Original Documents|url=https://books.google.com/books?id=09NEAAAAYAAJ|volume=IV.|year=1895|publisher=T. & T. Clark|location=Edinburgh|pages=26–29}} In a letter which Thiel (pp. 189-192) dated to October 477, Pope Simplicius wrote to the Patriarch Acacius about what he thought should be done about the heretic bishops.</ref> na alijitahidi kudhibiti matokeo ya [[uvamizi]] wa [[Wagermanik|makabila ya Kigermanik]] walioteka [[Roma]] yenyewe na kumweka [[mfalme]] wa kwao, [[Odoakre]], badala ya [[Kaizari|kaisari]] [[Romulus Augustus]] ([[476]])<ref>[http://www.sacred-texts.com/chr/lots/lots077.htm Butler, Alban.''Lives of the Saints'', Benziger Bros. 1894] </ref> pamoja na kudumisha [[mamlaka]] ya [[Kanisa la Roma]] katika [[Kanisa la Magharibi|Ukristo wa Magharibi]]<ref name="ce=simplicious"/><ref>Thiel, pp. 213-214.</ref><ref>Thiel, pp. 201-202. Kehr, Paul Fridolin (1906), ''Italia Pontificia'' [https://archive.org/details/italiapontificia05cath Vol. V: Aemilia, sive Provincia Ravennas] (Berlin: Weidmann), pp. (in Latin). p. 301 no. 1. Lanzoni, Francesco (1927). ''[https://archive.org/stream/MN5017ucmf_0#page/n281/mode/2up Le diocesi d'Italia dalle origini al principio del secolo VII (an. 604)]'' (Faenza: F. Lega), p. 793, no. 4. {{it}}</ref><ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/43650</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe 10 Machi.<ref>Martyrologium Romanum (Libreria Editrice Vaticana 2001 ISBN 88-209-7210-7)</ref> ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0468-0483-_Simplicius,_Sanctus.html Opera Omnia katika ''[[Patrologia Latina]]'' ya [[Migne]]] *"S. Simplicii papae Epistolae et decreta," in: {{cite book|last=Thiel|first=Andreas |title=Epistolae Romanorum pontificum genuinae et quae ad eos scriptae sunt, a s. Hilario usque ad Pelagium II.|url=https://books.google.com/books?id=3cIUAAAAQAAJ|volume=I.|year=1868|publisher=Peter|location=Brunsbergae|language=Latin|pages=174–220}} ==Tanbihi== {{Reflist}} ==Vyanzo== *{{cite book|first1=Louis|last1= Duchesne|title=Le Liber pontificalis|url=https://books.google.com/books?id=ZjqKP3tC4VEC|volume=Tome premier|year=1886|publisher=E. Thorin|location=Paris|language=Latin|pages=249–251}} *{{cite book|last1=Jaffe|first1=Philippus|last2=Loewenfeld|first2=S.|title=Regesta pontificum romanorum ab condita ecclesia ad annum post Christum natum MCXCVIII|url=https://books.google.com/books?id=VbVaAAAAYAAJ|edition=secunda|volume=Tomus primus|year=1885|publisher=Veit|location=Leipzig|language=Latin|pages=77–80}} *{{cite book|editor=Loomis, Louise Ropes|title=The Book of the Popes (Liber Pontificalis) |url=https://books.google.com/books?id=Q3CxAAAAMAAJ|series=Records of Civilization: Sources and Studies|volume=I. To the pontificate of Gregory I|year=1916|publisher=Columbia University Press|location=New York|pages=105–107}} *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0468-0483-_Simplicius,_Sanctus.html Opera Omnia], edited by J.-P. Migne, ''Patrologia Latina'', with analytical indexes. This link also holds the "Vita Operaque" section of the ''Liber Pontificalis''. *Pennacchio, Maria Cristina (2000). [http://www.treccani.it/enciclopedia/santo-simplicio_%28Enciclopedia-dei-Papi%29/ "Simplicio, santo"]. ''Enciclopedia dei Papi'' (2000). {{it}} == Viungo vya nje == {{commons category|Simplicius (pope)}} *[http://www.newadvent.org/cathen/14002a.htm Kuhusu Papa Simplicio katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Simplisi}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 483]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 0gcue95enfrt4p55sd11q538ybia5ev Papa Hilarius 0 12653 1573363 1415189 2026-06-16T15:50:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573363 wikitext text/x-wiki [[Picha:Nuremberg chronicles - Hilarius, Pope (CXXXVIv).jpg|thumb|right|Papa Hilarius.]] '''Papa Hilarius''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[19 Novemba]] [[461]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[29 Februari]] [[468]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Sardinia]], [[Italia]]<ref>{{cite web| url = https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father/ilario.html| title = "Hilarius", Pontiffs, The Holy See}}</ref>. Alimfuata [[Papa Leo I]] akafuatwa na [[Papa Simplicio]]. Chini ya Papa Leo I alikuwa [[shemasi mkuu]] na alipigania [[haki]] za [[Kanisa]]. Pia alitumwa naye kama [[balozi]] kwenye [[Mtaguso wa pili wa Efeso]] ([[449]]) alipopata matatizo makubwa <ref name=Kirsch>{{catholic|title=Pope Saint Hilarus|url=http://www.newadvent.org/cathen/07348b.htm|last=Kirsch|first=Johann Peter|volume=7|year=1910|access-date=31 March 2019|inline=1}}</ref> kwa kumtetea [[Flaviano wa Kostantinopoli]]<ref name=Chapman>[http://www.newadvent.org/cathen/05019a.htm Chapman, John. "Dioscurus." The Catholic Encyclopedia] Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909. 31 March 2019</ref>. Baada ya kuchaguliwa aliendeleza sera za Papa Leo I kuhusu [[mamlaka]] ya [[Kanisa la Roma]] <ref>{{cite web| url = https://catholicsaints.info/new-catholic-dictionary-pope-hilarius/| title = “Pope Hilarius”. New Catholic Dictionary. CatholicSaints.Info. 11 May 2016}}</ref> na alipambana na [[kundi|makundi]] yaliyofarakana naye<ref name=Kirsch/>. Aliandika [[barua]] muhimu kuhusu [[imani]] [[Katoliki]] ili kuthibitisha [[Mtaguso Mkuu|mitaguso mikuu]] [[mtaguso wa kwanza wa Nisea|ya Nisea]], [[mtaguso wa Efeso|Efeso]] na [[mtaguso wa Kalsedonia|Kalsedonia]] akiimarisha pia mamlaka ya Papa wa Roma kwa kuonyesha nafasi yake ya kwanza katika [[Kanisa]] lote <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89046</ref>. Hatimaye anasifiwa kwa [[ujenzi]] wa [[Kanisa (jengo)|makanisa]] mbalimbali [[mji|mjini]] [[Roma]]. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake inaadhimishwa tarehe [[29 Februari]] ([[28 Februari]] katika miaka mifupi)<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>, lakini pia [[17 Novemba]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0461-0468-_Hilarius,_Sanctus.html Opera Omnia katika [[Patrologia Latina]] iliyotolewa na [[Migne]].] ==Tanbihi== {{reflist}} == Marejeo == *{{cite book |title=A History of the Popes, From Peter to the Present |url=https://archive.org/details/historyofpopesfr0000omal |first=John W. |last=O'Malley |year=2010 |publisher=Sheed & Ward }} *{{cite book|title=Illustres. Vita, morte e miracoli di quaranta personalità sarde|last=Onnis|first=Omar|last2=Mureddu|first2=Manuelle|publisher=Domus de Janas|year=2019|isbn=978-88-97084-90-7|location=Sestu|language=it|oclc=1124656644}} == Viungo vya nje == {{commons category|Hilarius}} * [http://www.newadvent.org/cathen/07348b.htm Kuhusu Papa Hilarius katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_Christian_Biography_and_Literature_to_the_End_of_the_Sixth_Century/Dictionary/H/Hilarius,_bp._of_Rome Henry Wace, [[Dictionary of Christian Biography and Literature to the End of the Sixth Century]]] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Hilarius}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 468]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] j1vsu5b49b7adjf3asvvzjoq3wwuny2 Papa Leo I 0 12654 1573407 1450798 2026-06-16T15:57:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573407 wikitext text/x-wiki {{kwa|papa wa sasa|Papa Leo XIV}} [[Picha:Greatleoone.jpg|thumb|right|Papa Leo Mkuu anaheshimiwa sana na Waorthodoksi kama inavyoonyesha picha hii.]] '''Papa Leo I''' ([[Italia]] ya kati, [[400]] hivi – [[Roma]], [[Italia]], [[10 Novemba]] [[461]]) alikuwa [[Papa]] kwa [[muda]] mrefu, kuanzia [[29 Septemba]] [[440]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>, wakati usalama wa Roma ulikuwa unatishwa na [[Kabila|makabila]] [[Uhamisho mkuu wa Ulaya|yasiyostaarabika]]. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa Leo. Alimfuata [[Papa Sixtus III]] akafuatwa na [[Papa Hilarius]]. Kisha kufanya kwa [[bidii]] kazi ya [[Shemasi|ushemasi]] [[mji|mjini]] Roma, alipochaguliwa kukalia [[Ukulu mtakatifu|ukulu]] wa [[Mtume Petro]], alistahili kabisa kuitwa "Mkuu" kwa sababu alilisha [[kundi]] alilokabidhiwa kwa [[neno]] lake fasaha na lenye [[hekima]], pia kwa kutetea kwa imara kubwa [[imani sahihi]] kuhusu [[umwilisho]] wa [[Mungu]] kupitia [[balozi|mabalozi]] [[Balozi wa Papa|wake]] kwenye [[Mtaguso mkuu]] [[Mtaguso wa Kalsedonia|wa Kalsedonia]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/25000</ref>. Ndiye Papa wa kwanza kuitwa "Mkuu" kutokana na mchango mkubwa alioutoa si tu upande wa [[dini]] bali pia wa [[siasa]] akiwajibika kuhudumia [[taifa la Mungu]] kwa kila namna. Ni kati ya Mapapa bora waliolipatia [[Kanisa la Roma]] sifa na kuliimarishia [[mamlaka]] yake wakati ile ya [[serikali]] ya [[jiji]] hilo ilipokuwa inafifia zaidi na zaidi. Tangu zamani anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] na [[babu wa Kanisa]]. Mwaka [[1754]] [[Papa Benedikto XIV]] alimuongezea sifa ya [[mwalimu wa Kanisa]]. [[Sikukuu]] yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 10 Novemba<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. == Asili na ujana == Alizaliwa na familia ya kisharifu ama Roma ama katika [[mkoa]] wa [[Toscana]] ([[Italia ya kati]]) mwaka 400 hivi. Kutokana na umaarufu wake, mwaka [[431]], akiwa [[shemasi]] tu, pengine aliandikiwa na [[Sirili wa Aleksandria]] ili amuunge mkono dhidi ya [[Juvenali wa Yerusalemu]]. Wakati huohuo [[Yohane Kasiano]] alimuandikia kitabu dhidi ya [[Nestori wa Konstantinopoli]]. Hasa [[malkia]] wa Magharibi alimteua kuwapatanisha maofisa wakuu wa [[Galia]] (leo [[Ufaransa]]). Akiwa huko, [[Papa Sixtus III]] alifariki ([[11 Agosti]] [[440]]), na Leo alichaguliwa na umati kwa kauli moja kushika nafasi yake. == Papa == Tarehe [[29 Septemba]] alianza kazi yake kama Papa ambayo ilichangia sana kukusanya [[mamlaka]] ya [[Kanisa]] lote katika [[jimbo la Roma]], aliloliunda upya pamoja na majimbo mengine ya Italia. Ili kuimarisha nafasi hiyo ya Kanisa pekee la Magharibi lililoanzishwa na [[Mitume wa Yesu|mitume]], alijitafutia hati maalumu kwa [[Kaisari Valentiniano II]]. Hiyo haikupendeza Wakristo wa Mashariki. Nafasi bora ya kusisitiza kwa [[busara]] mamlaka hiyo hata upande wa mashariki ilitolewa na mabishano kuhusu nafsi ya [[Yesu Kristo]] yaliyosababishwa na [[Eutike]] kukanusha [[ubinadamu]] halisi wa [[Kristo]]. Katika waraka maarufu aliomuandikia [[Patriarki]] [[Flavianus wa Konstantinopoli]] ([[449]]) ili kumuangalisha kuhusu [[uzushi]] wa mtu huyo, Leo alifafanua wazi namna [[umungu]] na [[utu]] wa [[Kristo]] yanavyounganika katika [[nafsi]] yake. Hata hivyo mwaka huohuo [[mtaguso]] unaojulikana kama [[Wizi wa Efeso]] ulipuuzia waraka huo usisomwe, ukamtetea Eutike. Hapo Leo akashika uongozi wa mapambano dhidi yake. Mwaka [[451]] katika [[Mtaguso wa Kalsedonia]], baada ya barua yake kwa Flavianus kusomwa, maaskofu wote 350 walisimama na kulia: "Ndiyo imani ya mababu... [[Mtume Petro]] amesema kwa njia ya Leo..." Hivyo ilithibitishwa [[imani]] katika hali mbili za [[Kristo]] zisizochanganyikana wala kutenganika. Hata hivyo mabalozi wa Leo hawakuwekwa kati ya viongozi wa mtaguso, na kanuni ya 28 ilidai [[Kanisa la Konstantinopoli]] kuwa muhimu sawa na la Roma. Kwa hiyo Leo aliikataa, akisisitiza nafasi ya kwanza ya Roma ili kudumisha [[umoja]] hasa katika kipindi hicho cha fujo. Vilevile, Leo alipambana kwa nguvu na [[Wapelaji]], [[Wamani]] na [[Waprishila]] akitetea daima imani kadiri ya [[mapokeo]] ya mitume, akiunganisha vizuri ajabu [[unyenyekevu]] wake mwenyewe na hakika juu ya ukuu wa cheo chake kama mwandamizi wa [[Mtume Petro]]; vilevile alipambana na [[ushirikina]] wa [[Wapagani]]. == Siasa == [[Picha:Leoattila-Raphael.jpg|thumb|275px|right|Mchoro wa [[Raffaello]] kuhusu ''Leo Mkuu kukutana na Atila''.]] Wakati [[Dola la Roma]] lilipokuwa likisambaratika, Leo alipata umaarufu pia kwa kutumia mamlaka yake ya kiroho tu ili kuzuia uvamizi wa Roma uliohofiwa kufanywa na [[Atila]], mfalme wa [[Wauni]] ([[452]]) na ili kupunguza madhara ya ule uliofanywa na [[Wavandali]] kwa [[wiki]] mbili ([[455]]). Tena alistawisha [[matendo ya huruma]] mjini kwa waliopatwa na [[njaa]], [[dhuluma]] na [[ufukara]], kama vile umati wa [[wakimbizi]]. == Umuhimu wa Leo == Leo aliunganisha vizuri ajabu [[unyenyekevu]] wake mwenyewe na [[hakika]] ya [[ukuu]] wa [[cheo]] chake kama [[mwandamizi]] wa [[Mtume Petro]], akiingilia kati masuala mbalimbali [[magharibi]] na [[mashariki]] vilevile kwa njia ya [[barua]] na ya ma[[balozi]] wake. Umuhimu wa Upapa wa Leo, ambao ulidumu muda mrefu kuliko Mapapa karibu wote, ni katika kusisitiza hata kwa madondoo ya [[Biblia]] mamlaka ya pekee ambayo [[Kanisa la Roma]] linayo juu ya makanisa yote duniani kutokana na [[Mtume Petro]] kuwekwa na Kristo na kufia Roma walipo waandamizi wake. Ndilo fundisho linalojitokeza mfululizo katika [[barua]] zake 143 na hasa katika [[hotuba]] 96 zilizopo hata leo. Humo unajitokeza utajiri na uwazi wa mafundisho aliyoyatoa kwa [[lugha]] sahili na safi. Ndio mkusanyo wa kwanza wa hotuba za Kipapa zilizochangia sana ustawi wa Kanisa baadaye. Aliunganisha matendo ya [[ibada]] na maisha ya kila siku ya [[Wakristo]], k.mf. [[saumu]] na matendo ya huruma. Alionyesha kuwa [[liturujia]] ya Kikristo si kumbukumbu ya matukio yaliyopita, bali utimiaji wa mambo yasiyoonekana katika maisha ya kila mmoja. Hivyo ni lazima [[Pasaka]] iadhimishwe kila wakati wa [[mwaka]], “si kama jambo la zamani, bali kama tukio la leo”. Hata siku hizi [[Liturujia ya Roma]] inazidi kutumia [[matini]] yake mengi na kufuata mtindo wake bora katika [[sala]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 413-415 * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 396-398 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 351-352 * Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 35-36 == Marejeo ya lugha nyingine== * Louise Ropes Loomis, ''The Book of Popes'' '''(Liber Pontificalis)'''. Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Reprint of the 1916 edition. English translation with scholarly footnotes, and illustrations). * T. Jalland, ''The Life and Times of St. Leo the Great'', (London, 1941). == Viungo vya nje == * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0440-0461-_Leo_I,_Magnus,_Sanctus.html Maandishi yake yote katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]] pamoja na faharasa] * [http://www.newadvent.org/cathen/09154b.htm Papa Leo I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf212.ii.iv.xxviii.html Pope Leo's ''Tome''] ccel.org * [http://www.earlychurchtexts.com/main/leo/tome_of_leo_01.shtml Early Church Texts] The Tome of Leo in Greek and Latin with English translation. * [http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=100553 St Leo the Great the Pope of Rome] Orthodox [[icon]] and [[synaxarion]] * [http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=100553 St Leo of Rome] Orthodox Synaxarion (18 Februari) {{Walimu wa Kanisa}} {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Leo I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 400]] [[Jamii:Waliofariki 461]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] [[Jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Walimu wa Kanisa]] 3s6jqkhzwchvv1lz79xb6i892e1fgiw Papa Sixtus III 0 12655 1573481 1420466 2026-06-16T16:13:38Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573481 wikitext text/x-wiki [[File:Pope-Sixtus-III.jpg|thumb|Mtakatifu Sisto III.]] '''Papa Sixtus III''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[31 Julai]] [[432]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[19 Agosti]] [[440]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Selestini I]] akafuatwa na [[Papa Leo I]]. Chini yake [[kanisa|makanisa]] mbalimbali yalijengwa [[mji|mjini]] [[Roma]], hasa [[basilika]] la [[Basilika kuu la Bikira Maria|Bikira Maria]] lililowekwa [[wakfu]] kwa [[Mama wa Mungu]] kadiri ya sifa aliyopewa na [[Mtaguso wa Efeso]] ([[431]]). Pia alijitahidi kupatanisha [[Maaskofu|maaskofu]] wa [[ukristo wa Mashariki|Mashariki]] ([[Aleksandria]] na [[Antiokia]]) na kutetea [[mamlaka]] ya [[Kanisa la Roma]] juu ya [[Iliriko]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/47550</ref>. [[Rafiki]] wa [[Agostino wa Hippo]]<ref>{{cite web| url = http://www.catholicnewsagency.com/saint.php?n=190| title = "St. Sixtus III, Pope", ''Catholic News Agency'', March 28, 2017| accessdate = 2022-04-10| archivedate = 2017-09-16| archiveurl = https://web.archive.org/web/20170916095012/http://www.catholicnewsagency.com/saint.php?n=190}}</ref>, tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]], hasa tarehe ya [[kifo]] chake<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0432-0440-_Sixtus_III,_Sanctus.html Opera Omnia kadiri ya toleo la Migne katika [[Patrologia Latina]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons}} *[http://www.newadvent.org/cathen/14032a.htm Kuhusu Papa Sixtus III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis.html Fontes Latinae de papis usque ad annum 530] (Papa [[Felix IV]]) *[http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html#XLIII. Liber pontificalis] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Sisto III}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 440]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 40hmfbmud9x7t352jg4kv1y2vmva2e7 Papa Celestino I 0 12656 1573464 1323759 2026-06-16T16:09:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573464 wikitext text/x-wiki [[Picha:Coelestinus I.png|thumb|right|Mtakatifu Selestino I.]] '''Papa Celestino I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[10 Septemba]] [[422]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[24 Julai]] [[432]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Campania]], [[Italia]] na [[baba]] yake aliitwa Priscus. Alimfuata [[Papa Boniface I]] akafuatwa na [[Papa Sixtus III]]. Akiwa na [[juhudi]] za kulinda na kupanua [[Kanisa]], alianzisha [[Askofu|uaskofu]] katika [[Funguvisiwa la Britania|visiwa vya Britania]] akaunga mkono [[Mtaguso wa Efeso]] katika kumuita [[Bikira Maria]] "[[Mama wa Mungu]]" dhidi ya mafundisho ya [[Nestori]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/48700</ref>. Alipambana pia na [[uzushi]] wa [[Upelaji]] <ref>William Walker Rockwell (1911). "[[wikisource:1911 Encyclopædia Britannica/Celestine (popes)|Celestine (popes)]]". In Chisholm, Hugh (ed.). ''Encyclopædia Britannica''. '''5.''' (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 599–600.</ref> na kupigania [[nidhamu]]<ref>As St. Vincent of Lerins reported in 434: :Holy Pope Celestine also expresses himself in like manner and to the same effect. For in the Epistle which he wrote to the priests of Gaul, charging them with connivance with error, in that by their silence they failed in their duty to the ancient faith, and allowed profane novelties to spring up, he says: "We are deservedly to blame if we encourage error by silence. Therefore rebuke these people. Restrain their liberty of preaching." {{cite web|last=Lerins|first=St. Vincent of|title=Commonitory 32|url=http://www.newadvent.org/fathers/3506.htm|access-date=12 July 2011}}</ref><ref>In a letter to certain bishops of Gaul, dated 428, Celestine rebukes the adoption of special clerical garb by the clergy. He wrote: "We [the bishops and clergy] should be distinguished from the common people [plebe] by our learning, not by our clothes; by our conduct, not by our dress; by cleanness of mind, not by the care we spend upon our person". Cfr. H. Thurston, "Clerical Costume," in ''Catholic Encyclopedia'', vol. 4.</ref> pamoja na kudhibiti [[farakano]] la [[Novatianus]]<ref>{{cite web|title=Ecclesiastical History 7:11|url=http://www.newadvent.org/fathers/26017.htm|access-date=3 March 2012}}</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[27 Julai]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref> lakini pia [[6 Aprili]] au [[8 Aprili]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0422-0432-_Caelestinus_I,_Sanctus.html Opera Omnia katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]] pamoja na faharasa] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons category|Caelestinus I}} *[http://www.newadvent.org/cathen/03477c.htm Kuhusu Papa Celestino I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.historyofthepopes.com/Fifth-Century/4-SAINT-CELESTINE-I.html Saint Celestine I] {{Wayback|url=http://www.historyofthepopes.com/Fifth-Century/4-SAINT-CELESTINE-I.html |date=20120313142733 }} {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Selestini I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 432]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] qu6ukbwvqnb7x7a4ocvmnf4jtwimvmo Papa Boniface I 0 12658 1573323 1533072 2026-06-16T15:43:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573323 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Boniface I.jpg|thumb|right|Mt. Bonifas I.]] '''Papa Boniface I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[28 Desemba|28]]/[[29 Desemba]] [[418]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[4 Septemba]] [[422]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]], alipopewa [[Shemasi|ushemasi]] na [[Papa Damaso I]]. Alimfuata [[Papa Zosimus]]<ref>On the day of [[Pope Zosimus]]'s funeral, which was held at [[San Lorenzo fuori le Mura]], partisans of [[Eulalius]] occupied the [[Lateran]]. Later that day, Eulalius arrived, with a crowd consisting of deacons, laity, and a few priests, and was elected bishop. The new pope and his supporters remained at the church until Sunday, 29 December, for the formal ordination customarily took place on a Sunday. Meanwhile, on the Saturday after the funeral, and of Eulalius' election, a majority of the priests of the Church elected Boniface, who had previously been a councilor of [[Pope Innocent I|Pope Innocent]]. He also was consecrated on 29 December, at the [[San Marcello al Corso|Church of Saint Marcellus]] in the [[Campus Martius]]. The [[Urban Prefect]] [[Aurelius Anicius Symmachus]] warned both parties to keep the peace and wrote to the Emperor [[Flavius Augustus Honorius|Honorius]] that Eulalius, who had been elected first and in due order, was in the right. The Emperor answered on 3 January 419, recognizing Eulalius as the rightful bishop of Rome. Despite these official acts, violence broke out between the two groups of supporters, and Boniface was seized by the Prefect's police and taken to a lodging outside the walls where he was detained under the surveillance of the Prefect's agents. Cfr. Stewart Oost, ''Galla Placidia Augusta: A biographical essay'' (Chicago: University Press, 1968), pp. 156f. However, Boniface's partisans did not let the matter rest there and sent a petition to Emperor Honorius alleging irregularities in the election of Eulalius. In response, the Emperor suspended his previous order and summoned both parties to appear for judgment before him and certain Italian bishops on 8 February. This hearing then deferred the decision to a synod scheduled to meet at [[Spoleto]] on 13 June, but commanded both Boniface and Eulalius to stay out of Rome. Since Easter was approaching, the bishop of Spoleto, an outside party, was asked to celebrate the rites of this important holy day in Rome. Cfr. Oost, ''Galla Placidia Augusta'', pp. 157f. Both Empress [[Galla Placidia]] and her husband [[Constantius III]] favored Eulalius, who had been elected first. And Stewart Oost observes that papal elections at the time were "still quite indefinite and both parties could thus with right claim proper election and consecration." Although Eulalius appeared to be destined to be confirmed to the post, he defied Honorius' order and entered Rome on 18 March — Easter Sunday that year fell on 30 March — thus losing the support of the authorities. Symmachus sent his police to occupy the Lateran, where Eulalius had established himself, and removed him to a house outside the walls of Rome. Bishop Achilleus of Spoleto celebrated the Mass in the Lateran. The proposed Council of Spoleto was canceled, and on 3 April 419, Emperor Honorius recognized Boniface as the rightful pope. Cfr. Oost, ''Galla Placidia Augusta'', pp. 158, 160f.</ref> akafuatwa na [[Papa Selestino I]]. Kabla ya kuchaguliwa Papa alikuwa [[balozi]] wa [[Papa Inosenti I]] huko [[Konstantinopoli]]<ref name="ce">{{catholic|title=Pope St. Boniface I|url=http://www.newadvent.org/cathen/02658a.htm|last=Peterson |first=John Bertram|volume=2|year=1907|access-date=15 September 2017|inline=1}}</ref>. Kama Papa alijitahidi kurudisha uelewano na kudumisha nidhamu ndani ya [[Kanisa]]<ref>He reversed some of his predecessor's policies regarding church administration. </ref><ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89042</ref> na kutetea [[mamlaka]] ya [[Kanisa la Roma]] katika [[Iliriko]]<ref>{{cite web| url = https://catholicsaints.info/butlers-lives-of-the-saints-saint-boniface-i-pope-and-confessor/| title = Butler, Alban", ''Lives of the Fathers, Martyrs, and Principal Saints'', 1866. CatholicSaints.Info. 26 October 2013. Web. 6 August 2018}}</ref>. Alimuunga mkono [[Agostino wa Hippo]] dhidi ya [[uzushi]] wa [[Upelaji]]<ref>He forwarded to him two Pelagian letters Boniface had received calumniating Augustine. In recognition of this solicitude, Augustine dedicated to Boniface his rejoinder contained in ''Contra duas Epistolas Pelagianoruin Libri quatuor''.</ref> Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe 4 Septemba<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0418-0422-_Bonifacius_I,_Sanctus.html Opera Omnia katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Marejeo== * [[Catholic Encyclopedia]], Volume II. [[New York]] [[1907]], Robert Appleton Company. * ''Liber Pontificalis'', toleo la [[Duchesne]] ([[Paris]], [[1886]]), 1, pp. lxii, 227-229; * Jaffe, ''Regesta Romanorum Pontificum'' ([[Leipzig]], [[1885]]), 1, 51-54; * [[Louis-Sébastien Le Nain de Tillemont]], ''Mémoires'' ([[Venezia]], [[1732]]), XII, 385-407, 666-670; * [[Karl Joseph von Hefele]], ''Conciliengeschichte and translation'', §§ 120, 122; * Duchesne, ''Fastes Episcopaux de l'Ancienne Gaul'' (Paris, [[1894]]), I 84-109; * Giovanni Sicari, «Reliquie Insigni e "Corpi Santi" a Roma», [[1998]]. == Viungo vya nje == {{commons category|Bonifacius I}} *[http://www.newadvent.org/cathen/02658a.htm Kuhusu Papa Boniface I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Bonifasi I}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 4]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 422]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] c9hs745ycqg6m0bqjp9t6b7610yw4s5 Papa Zosimus 0 12660 1573531 1550936 2026-06-16T16:21:49Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573531 wikitext text/x-wiki [[Image:Zosimus.jpg|thumb|right|220px|Mt. Zosimo.]] '''Papa Zosimus''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[18 Machi]] [[417]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[26 Desemba]] [[418]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alikuwa na [[asili]] ya [[Ugiriki]]. Alimfuata [[Papa Innocent I]] akafuatwa na [[Papa Boniface I]]. Alikuwa na [[tabia]] kali iliyochangia migongano kati ya [[Kanisa la Roma]] na sehemu mbalimbali za [[Kanisa la Magharibi]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/91633</ref>. Hata hivyo, tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[26 Desemba]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0417-0418-_Zosimus,_Sanctus.html Opera Omnia kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]].] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Vyanzo== *Dalmon, L. (2009), "Le Pape Zosime et la tradition juridique romaine," ''Eruditio Antiqua'' 1 (2009) 141–154. {{fr}} *{{cite book|last=Duchesne|first=Louis |title=Le Liber Pontificalis|url=https://books.google.com/books?id=_gAXCJUWI0UC|volume=Tome premier|year=1886|publisher=E. Thorin|location=Paris|language=fr, la|pages=225–226}} *{{cite book|last=Fleury|first=Claude|editor=Newman, John Henry|title=The Ecclesiastical History, from A.D. 400, to A.D. 429, Translated, with Notes |url=https://books.google.com/books?id=efhiAAAAcAAJ&pg=PA456|year=1843|publisher=John Henry Parker|location=Oxford|pages=23–24, 42–55}} *Lamberigts, M. (1992), "Augustine and Julian of Aeclanum on Zosimus," ''Augustiniana'' 42 (1992) 311–330. *{{cite book|editor= Loomis, Louise Ropes (tr.)|title=The Book of the Popes (Liber Pontificalis) |url=https://books.google.com/books?id=Q3CxAAAAMAAJ|volume=I|year=1916|publisher=Columbia University Press|location=New York|pages=88–89}} *Marcos, Mar (2013). "Papal Authority, Local Autonomy, and Imperial Control: Pope Zosimus and the Western Churches," in: {{cite book|last1= Fear|first1=Andrew|last2=Urbiña|first2=José Fernández |last3= Marcos Sanchez|first3=Mar (edd.)|title=The Role of the Bishop in Late Antiquity: Conflict and Compromise|url=https://books.google.com/books?id=mUJMAQAAQBAJ&pg=PA145|year=2013|publisher=A&C Black/Bloomsbury Group|location=London|isbn=978-1-78093-217-0|pages=145–166}} == Viungo vya nje == {{commons category|Zosimus (pope)|Zosimus}} *[http://www.newadvent.org/cathen/15764c.htm Kuhusu Papa Zosimus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Zosimus}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 4]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 418]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Ugiriki]] cskws85xiyaeym54ohfmabxldrpuuf8 Papa Innocent I 0 12661 1573372 1523217 2026-06-16T15:51:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573372 wikitext text/x-wiki [[File:Innocentius I.jpg|250px|thumb|right|Mt. Inosenti I.]] '''Papa Innocent I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[22 Desemba]] [[401]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[12 Machi]] [[417]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.html</ref>. Alitokea [[Albano]], [[Roma]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.html</ref>. Jambo la pekee katika [[historia ya Kanisa]]<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/64800|title = Sant' Innocenzo I}}</ref>, alimfuata [[Papa Anastasio I]], aliyemzaa kabla ya kupewa [[upadrisho]], akafuatwa na [[Papa Zosimus]]. Aliimarisha [[mamlaka]] ya [[Kanisa la Roma]] kwa kuamua [[kesi]] nyingi za pande zote mbili za [[Kanisa]]<ref>His communications with [[Victricius of Rouen]], [[Exuperius|Exuperius of Toulouse]], Alexander of Antioch and others, as well as his actions on the appeal made to him by [[John Chrysostom]] against [[Pope Theophilus of Alexandria|Theophilus of Alexandria]], show that opportunities of this kind were numerous and varied. He took a decided view on the [[Pelagius (British monk)|Pelagian]] controversy, confirming the decisions of the synod of the province of proconsular [[Africa]], held in [[Carthage]] in 416, confirming the condemnation which had been pronounced in 411 against Cælestius, who shared the views of Pelagius. He also wrote in the same year in a similar sense to the fathers of the [[Numidia]]n synod of Mileve who had addressed him. Soon after this, five African bishops, among them St. Augustine, wrote a personal letter to Innocent regarding their own position in the matter of Pelagianism.</ref>, [[ukristo wa Mashariki|Mashariki]] na [[Kanisa la Magharibi|Magharibi]]<ref>The Catholic priest-scholar [[Johann Peter Kirsch]], 1500 years later, described Innocent as a very energetic and highly gifted individual "...who fulfilled admirably the duties of his office".</ref>. Alimtetea [[Yohane Krisostomo]], alimfariji [[Jeromu]] na kumkubali [[Agostino wa Hippo|Augustino]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/64800</ref>. Alieneza<ref name=Exsuperius>{{cite web| url = http://www.bible-researcher.com/innocent.html| title = Text and translation of the list}}</ref> [[Kanuni ya Biblia|kanuni]] ya [[vitabu]] rasmi vya [[Biblia ya Kikristo|Biblia]] inayolingana na ile itakayopitishwa na [[Mtaguso wa Trento]] miaka [[elfu]] baadaye<ref>[https://books.google.com/books?id=ZZYTAQAAQBAJ&pg=PA67 Matthew J. Ramage, ''Dark Passages of the Bible'' (CUA Press 2013] ISBN|978-0-81322156-4), p. 67</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=4SuRX3APsukC&pg=PA149 Lee Martin McDonald, ''Formation of the Bible'' (Hendrickson Publishers 2012] ISBN|978-1-59856838-7), p. 149</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=aE7EyQ_HQAMC&pg=PA119 John L. Mckenzie, ''The Dictionary of the Bible'' (Simon and Schuster 1995] ISBN|978-0-68481913-6), p. 119</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Kanisa Katoliki|Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe 12 Machi<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref> au [[28 Julai]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0401-0417-_Innocentius_I,_Sanctus.html Opera Omnia katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]].] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons category|Innocentius I}} *[http://www.newadvent.org/cathen/08011a.htm Kuhusu Papa Innocent I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=6926297 Find-A-Grave] *[http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis.html Fontes Latinae de papis usque ad annum 530] ([[Papa Felix IV]]) *[http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html#XLIII. Liber pontificalis] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Inosenti I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 4]] [[Jamii:Waliofariki 417]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] axh6c9i6vdv55r588mcoz166d206b3d Papa Anastasio I 0 12662 1573299 1532965 2026-06-16T15:39:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573299 wikitext text/x-wiki [[Picha:Anastasius I.jpg|250px|thumb|right|Papa Anastasio I.]] '''Papa Anastasio I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[27 Novemba]] [[399]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[19 Desemba]] [[401]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. [[Baba]] yake aliitwa Maximus. Alimfuata [[Papa Siricius]] akafuatwa na [[Mwana|mwanae]] aliyemzaa kabla [[upadrisho|hajapadrishwa]], [[Papa Inosenti I]], jambo la pekee katika [[historia ya Kanisa]]<ref>{{Rejea tovuti | url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/64800 |title = Sant' Innocenzo I su santiebeati.it}}</ref>. Mwenye [[ari]] kubwa, alilaani mafundisho kadhaa ya [[Origen]] na kuhimiza [[Wakristo]] wa [[Afrika Kaskazini]] wapinge [[Donato Mkuu|Udonato]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/82250</ref>. Alikuwa [[rafiki]] wa [[Agostino wa Hippo|Augustino wa Hippo]], [[Jeromu]] na [[Paulino wa Nola]]. Jeromu alimsifu kama mtu mwenye [[utakatifu]] mkubwa na [[tajiri]] sana katika [[ufukara]] wake<ref>{{CathEncy|wstitle=Pope St. Anastasius I|last=Campbell|first= Thomas |volume=1 |location=New York|publisher= Robert Appleton Company|year= 1907|access-date=26 May 2015|url=http://www.newadvent.org/cathen/01454c.htm}}</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[19 Desemba]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0399-0401-_Anastasius_I,_Sanctus.html Maandishi yake yote katika [[Patrologia Latina]] iliyotolewa na [[Migne]].] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons}} *[http://www.newadvent.org/cathen/01454c.htm Kuhusu Papa Anastasio I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Anastasio I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 4]] [[Jamii:Waliofariki 401]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 3madu4vk595js1c1ha8mzaqptnqpl66 Papa Siricius 0 12663 1573479 1421783 2026-06-16T16:13:19Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573479 wikitext text/x-wiki [[Image:Siricius.jpg|thumb|right|250px|Papa Siricius.]] '''Papa Siricius''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[15 Desemba|15]] au [[22 Desemba|22]] au [[29 Desemba]] [[384]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[26 Novemba]] [[399]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]] na [[baba]] yake aliiitwa Tiburtius. Alimfuata [[Papa Damaso I]]<ref name=today>{{cite web| url = http://www.spirituality.org/is/171/pope_38.asp| title = "The 38th Pope", Spirituality for Today, Diocese of Bridgeport| accessdate = 2022-04-10| archive-date = 2017-09-30| archive-url = https://web.archive.org/web/20170930131242/http://www.spirituality.org/is/171/pope_38.asp| url-status = dead}}</ref> akafuatwa na [[Papa Anastasius I]]. Alikuwa mtendaji na kukabili masuala mbalimbali. [[Amri]] zake 15 ([[hati]] ''Directa'') kuhusu [[maisha]] ya [[Kanisa]] ni za kwanza kutufikia nzima bila kasoro. [[Ambrosi]] alimsifu kama [[mwalimu]] halisi kwa sababu, akibeba [[mzigo]] wa wale wote wenye [[Wajibu|majukumu]] ya [[askofu|kiaskofu]], aliwaelimisha kuhusu mafundisho ya [[Babu wa Kanisa|mababu wa Kanisa]], aliyoyathibitisha kwa [[mamlaka]] yake ya [[papa|Kipapa]] pia<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/90423</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa katika tarehe ya kifo chake<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0384-0399-_Siricius,_Sanctus.html Opera Omnia kadiri ya toleo la Migne katika [[Patrologia Latina]].] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{Commons category|Siricius}} *[http://www.newadvent.org/cathen/14026a.htm Kuhusu Papa Siricius katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Siricius}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:waliozaliwa karne ya 4]] [[Jamii:Waliofariki 399]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] sbteazasfvl22f242xb901uxo7naoo8 Papa Damaso I 0 12664 1573330 1425377 2026-06-16T15:44:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573330 wikitext text/x-wiki [[Picha:Saintdamasus.jpg|thumb|right|Papa Damaso I.]] '''Papa Damaso I''' (takriban [[304]] – [[11 Desemba]] [[384]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[1 Oktoba]] [[366]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.html/ index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. [[Jina]] lake la kuzaliwa pia lilikuwa Damasus. Alimfuata [[Papa Liberius]] akafuatwa na [[Papa Siricius]]. Kati ya magumu ya nyakati zake, aliitisha sinodi mbalimbali ili kutetea [[Imani sahihi|imani]] ya [[Mtaguso wa kwanza wa Nisea]] dhidi ya [[farakano|mafarakano]] na [[uzushi]]. Pia alimuagiza [[Jeromu]] kutafsiri katika [[Kilatini]] [[vitabu]] vitakatifu vya [[Biblia ya Kikristo]], naye mwenyewe aliheshimu [[kaburi|makaburi]] ya [[Mfiadini|wafiadini]] kwa kuyapamba kwa [[Shairi|mashairi]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/30350</ref>. Mchango wake mkubwa zaidi ni kuthibitisha [[kanuni ya Biblia]] kama ilivyo hadi leo katika [[Kanisa Katoliki]]. Tangu kale anaheshimiwa na [[Kanisa Katoliki|Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni [[11 Desemba]].<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Athari yake katika suala la Deuterokanoni== Vitabu vya [[Deuterokanoni]] vilihesabiwa rasmi kuwa sehemu ya [[Biblia]] hasa kuanzia [[Hati ya Damasi]] au ''De explanatione fidei'', iliyotolewa na Papa Damasus I mwaka [[382]] ([http://catho.org/9.php?d=bxk#a4j kwa Kilatini]). [[Tafsiri]] ya [[Kilatini]] ya [[Hieronimo]] kilichoitwa [[Vulgata]] ilipata kuwa toleo muhimu katika Kanisa Katoliki hadi leo. Hieronimo mwenyewe alipotafsiri Biblia upya katika Kilatini alisema vitabu vya Septuaginta kama [[Kitabu cha Hekima]], [[Kitabu cha Yoshua bin Sira]], [[Kitabu cha Yudith]] na [[Kitabu cha Tobiti]] havistahili kuwemo katika Biblia lakini alivitafsiri ndani ya Vulgata kufuatana na maelekezo wa Papa Damaso I aliyemuagiza kazi.<ref>"Hic prologus Scripturarum quasi galeatum principium omnibus libris, quos de hebraeo vertimus in latinum, convenire potest, ut scire valeamus, quicquid extra hos est, inter apocrifa seponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Iesu filii Sirach liber et Iudith et Tobias et Pastor non sunt canone. Macchabeorum primum librum hebraicum repperi, secundus graecus est, quod et ex ipsa φράσιν probari potest." (Hieronimo katika "Prologus Galeatus" au utangulizi kwa vitabu vya Samueli na Wafalme katika Vulgata)</ref> Orodha hiyo ya Papa Damaso I ilipata nguvu [[Afrika Kaskazini]] kutokana na [[Agostino wa Hippo]] kuifanya ipitishwe na [[Mtaguso]] wa [[Hippo]] ([[393]]), Mtaguso wa Tatu wa [[Kartago]] ([[397]]) na Mtaguso wa Nne wa Kartago ([[419]]). Wakati huohuo [[Papa Inosenti I]] aliituma kwa [[askofu]] Exuperius wa [[Toulouse]] ([[405]]). Baadaye [[Mtaguso wa Firenze]] ([[1442]]) na [[Mtaguso wa Trento]] ([[1546]]) ilivitambua rasmi kuwa sehemu za Biblia kamili kwa Kanisa Katoliki. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0366-0383-_Damasus_I,_Sanctus.html ''Opera Omnia'' by Migne Patrologia] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 444-445 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 384 == Marejeo ya lugha nyingine== *{{cite book|first=Henry |last=Chadwick |title=The Pelican History of the Church – 1: The Early Church}} *{{cite book|first=Williston |last=Walker|title=A History of the Christian Church|url=https://archive.org/details/historychristian00walk }} == Viungo vya nje == {{Commons category-inline|Damasus I}} *[http://www.newadvent.org/cathen/04613a.htm Kuhusu Papa Damaso I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Damaso I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 304]] [[Jamii:Waliofariki 384]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] n0h1pdmo9iswyscdyq5l21yzryp0tls Papa Liberius 0 12665 1573420 1523221 2026-06-16T15:59:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573420 wikitext text/x-wiki [[Picha:Liberius.jpg|thumb|right|200px|Papa Liberius.]] '''Papa Liberius''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[17 Mei]] [[352]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[24 Septemba]] [[366]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Julius I]] akafuatwa na [[Papa Damaso I]]. [[dhuluma|Alidhulumiwa]] na [[Kaizari|kaisari]] [[Constantius II|Konstans II]], mtetezi wa [[Uario]]. Liberius ni Papa wa kwanza ambaye haheshimiwi na [[Kanisa Katoliki]] kama [[mtakatifu]]. Hata hivyo [[Waorthodoksi]] na [[Waorthodoksi wa Mashariki]] wanampa [[heshima]] hiyo. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[27 Agosti]]<ref>{{cite web |url= http://www.goarch.org/chapel/dateceleb_view?m=8&d=27&y=2012 |title= On Monday, August 27, 2012 we celebrate |work= Online Chapel |publisher= Greek Orthodox Archdiocese of America |access-date= August 14, 2012 }}</ref> au nyingine<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.copticchurch.net/synaxarium/13_4.html#1|title = Nasie 4 : Lives of Saints : Synaxarium - CopticChurch.net}}</ref>. ==Maoni chanya ya Mapapa juu yake== *[[Papa Pius IX]] katika hati ''Quartus Supra'' aliandika kwamba Liberius alisingiziwa tu na [[Waario]], kumbe alikataa kumlaani [[Atanasi wa Aleksandria]]. <ref>[http://www.ewtn.com/library/encyc/p9quartu.htm] {{Wayback|url=http://www.ewtn.com/library/encyc/p9quartu.htm |date=20121211022510 }}</ref> *[[Papa Benedikto XV]] katika hati ''Principi Apostolorum Petro'' aliandika kwamba Liberius alikubali hata kupelekwa uhamishoni ili atetee [[imani sahihi]] ya [[Kanisa]]. <ref>[http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xv/encyclicals/documents/hf_ben-xv_enc_05101920_principi-apostolorum-petro_en.html]</ref> ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09217a.htm Kuhusu Papa Liberius katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.fourthcentury.com/index.php/liberius-regesta Translation of Jaffe-Kaltenbrunner's Register of the Roman Pontiff.] {{Wayback|url=http://www.fourthcentury.com/index.php/liberius-regesta |date=20120312031241 }} {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Liberius}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 366]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 75m7t3r9te95xm2jgsnbjwxdw14hl23 Papa Julius I 0 12666 1573382 1416023 2026-06-16T15:53:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573382 wikitext text/x-wiki [[Picha:Iulius I.jpg|thumb|Papa Julius I.]] '''Papa Julius I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[6 Februari]] [[337]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[12 Aprili]] [[352]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Marko]] akafuatwa na [[Papa Liberius]]. Anajulikana hasa kwa juhudi zake za kumaliza vurugu zilizotokana na [[Uario]] akisimama upande wa [[Patriarki]] [[Atanasi wa Aleksandria]] katika [[sinodi]] maalumu ya [[mwaka]] [[342]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/49250</ref> na akidai [[Kanisa la Roma]] lilitakiwa kushirikishwa kwanza <ref name="ce">[http://www.newadvent.org/cathen/08561a.htm Kirsch, Johann Peter. "Pope St. Julius I." The Catholic Encyclopedia] Vol. 8. New York: Robert Appleton Company, 1910. 28 September 2017. "Can you be ignorant," writes Julius, "that this is the custom, that we should be written to first, so that from here what is just may be defined" (Epistle of Julius to Antioch, c. xxii).</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa kwenye tarehe ya kifo chake<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0337-0352-_Iulius_I,_Sanctus.html Opera Omnia] *[http://www.fourthcentury.com/index.php/julius-regesta Translations of Jaffe-Kaltenbrunner's Register of the Pontiff.] {{Wayback|url=http://www.fourthcentury.com/index.php/julius-regesta |date=20130128120521 }} ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Duff, Eamon. ''Saints and Sinners: A History of the Popes'', Yale University Press, 2001, pp.&nbsp;30–32. ISBN 0300091656 == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/08561a.htm Kuhusu Papa Julius I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis.html Fontes Latinae de papis usque ad annum 530] (Papa [[Felix IV]]) *[http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html#XLIII. Liber pontificalis] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Julius I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 352]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 5yhbzmodevp2mksxfhvuythe459oyyj Papa Marko 0 12667 1573427 1345647 2026-06-16T16:01:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573427 wikitext text/x-wiki [[Image:Marcus (papa).jpg|200px|thumb|right|Papa Marko.]] '''Papa Marko''' alikuwa [[Papa]] kwa miezi kadhaa tu, kuanzia [[tarehe]] [[18 Januari]] [[336]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[7 Oktoba]] [[336]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Silvester I]] akafuatwa na [[Papa Julius I]]. Alijenga [[basilika|mabasilika]] mawili mjini Roma<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/90939</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09674a.htm Kuhusu Papa Marko katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Marko}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 336]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 4i3xwpy75qjsx4bjnyxzzh3edm4xj0j Papa Silvester I 0 12668 1573474 1450833 2026-06-16T16:11:39Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573474 wikitext text/x-wiki [[Picha:Sylvester I and Constantine.jpg|thumb|right|Papa Silvesta I na [[Kaisari]] [[Konstantino Mkuu]].]] '''Papa Silvester I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[31 Januari]] [[314]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[31 Desemba]] [[335]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.html</ref>. Alimfuata [[Papa Miltiades]] akafuatwa na [[Papa Marko]]. [[Mtoto]] wa Rufinus, mkazi wa [[Roma]], hatuna habari nyingi za [[maisha]] yake. Ila ni kwamba aliongoza kwa [[busara]] [[Kanisa Katoliki]] kwa [[muda]] mrefu mara baada ya [[Kaisari]] [[Konstantino Mkuu]] kulipatia [[uhuru wa dini]] na kulijengea [[maabadi]] mengi, makubwa tena mazuri <ref> Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 486-488</ref>. Wakati wa [[utawala]] wake ulifanyika [[mtaguso mkuu]] [[Mtaguso wa kwanza wa Nisea|wa kwanza]] ([[Nisea]], leo nchini [[Uturuki]], [[325]]) uliomshangilia [[Masiya|Kristo]] kama [[Mwana wa Mungu]]. Yeye hakuhudhuria, ila alituma [[ujumbe|wajumbe]] wawili akathibitisha maamuzi yaliyofikiwa. Alizikwa katika [[katakombu]] la Prisila <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/30600</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0314-0335-_Silvester_I,_Sanctus.html [[Opera Omnia]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 473-474 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 411-412 * Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 98 == Marejeo ya lugha nyingine== * Gisela Schmitt (1995). "Pope Sylvester I". In Bautz, Traugott (ed.). Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (in German). Vol. 10. Herzberg: Bautz. col. 338–341. ISBN 3-88309-062-X. * Johann Peter Kirsch (1912). "Pope St. Sylvester I (314–335)". In Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia. Vol. 14. New York: Robert Appleton Company. * Francesco Scorza Barcellona: Silvestro I, santo. In: Massimo Bray (ed.): Enciclopedia dei Papi. Rome 2000 (treccani.it) * H.U. Instinsky: ''Silvester I''. In: [[Josef Höfer]], [[Karl Rahner]] (Hrsg.): ''[[Lexikon für Theologie und Kirche]]''. 2. Auflage. Band 9. Herder, Freiburg im Breisgau 1964, Sp 757–758. * Horst Fuhrmann (1991). "Konstantinische Schenkung". Lexikon des Mittelalters, V: Hiera-Mittel bis Lukanien (in German). Stuttgart and Weimar: J. B. Metzler. col. 1385–1387. ISBN 3-7608-8905-0. * Wilhelm Pohlkamp (1995). "Silvester I., Papst (314–335)". Lexikon des Mittelalters, VII: Planudes bis Stadt (Rus’) (in German). Stuttgart and Weimar: J. B. Metzler. col. 1905–1908. ISBN 3-7608-8907-7. == Viungo vya nje == {{Commons category|Sylvester I}} *[http://www.newadvent.org/cathen/14370a.htm Kuhusu Papa Silvester I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.catholicrevelations.com/category/saints/the-life-of-st-silvester-or-saint-sylvester-the-pope-who-slayed-a-dragon.html Maisha yake] {{Wayback|url=http://www.catholicrevelations.com/category/saints/the-life-of-st-silvester-or-saint-sylvester-the-pope-who-slayed-a-dragon.html |date=20160305111040 }} *[http://www.stpetersbasilica.info/Exterior/Colonnades/Saints/St%20Silvester-114/StSilvester.htm Colonnade Statue in St Peter's Square] *[http://www.heiligenlexikon.de/index.htm?Legenda_Aurea/Silvester_I.htm Legenda Aurea] *[https://biserica-sfantul-silvestru.ro/acatistul-sfantului-silvestru Akathist to Saint Sylvester] *[https://doxologia.ro/canoane/canon-de-rugaciune-catre-sfantul-ierarh-silvestru-episcopul-romei Canon to Saint Sylvester] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Silvesta I}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 3]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 335]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] mjx73ecypmqclpd6atb7la88m7w132c Papa Miltiades 0 12669 1573431 1533295 2026-06-16T16:01:44Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573431 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Miltiades.jpg|thumb|right|Papa Miltiades.]] '''Papa Miltiades''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[2 Julai]] [[311]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[10 Januari]] [[314]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Kadiri ya ''[[Liber Pontificalis]]'', Miltiades alikuwa na [[asili]] ya [[Afrika]]<ref>https://dacb.org/stories/tunisia/militiades/</ref>, ingawa aliweza pia kuwa mtu wa [[Roma]].<ref>Richard P. McBrien, ''Lives of the Popes'', (HarperCollins, 2000), 56.</ref> Alimfuata [[Papa Eusebius]] akafuatwa na [[Papa Silvester I]]. Alifurahia [[amani]] ambayo [[Kanisa]] lilirudishiwa na [[kaisari]] [[Konstantino Mkuu]], na ingawa alipingwa sana na Wadonati, alishughulikia kwa [[busara]] [[Upatanisho|upatanisho]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. Wakati wa Upapa wake [[Hati ya Milano]] iliwapa wananchi [[uhuru wa dini]] ([[313]]) na [[Kanisa]] lilirudishiwa [[mali]] yake iliyotaifishwa. Alipinga fundisho la [[Donato Mkuu|Donatus wa Carthago]] la kwamba [[mapadri]] na [[Askofu|maaskofu]] walioasi [[ubatizo|wabatizwe]] tena. Uaumuzi huo wa Sinodi ya Laterano (313) haukumaliza uenezi wa farakano la Donato katika [[Afrika Kaskazini]]. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] == Maandishi yake == * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0311-0314-_Miltiades_(Melchiades),_Sanctus.html Opera Omnia] == Tanbihi == {{Reflist}} ==Marejeo== {{Refbegin|30em}} * {{cite book |last=Burris |first=Ronald D. |date=2012 |title=Where Is the Church?: Martyrdom, Persecution, and Baptism in North Africa from the Second to the Fifth Century |url=https://archive.org/details/whereischurchmar0000burr |location=Eugene, OR |publisher=Wipf and Stock Publishers |isbn=9781608998081 }} * {{cite book |title=Calendarium Romanum |location=Vatican |publisher=Libreria Editrice Vaticana |date=1969 |ref={{harvid|Calendarium Romanum|1969}}}} * {{cite book |last=De Clerq |first=Victor Cyril |date=1954 |title=Ossius of Cordova: A Contribution to the History of the Constantinian Period |location=Washington, D.C. |publisher=Catholic University of America Press }} * {{cite book |last=Finn |first=Thomas M. |date=2004 |title=Quodvultdeus of Carthage: The Creedal Homilies |url=https://archive.org/details/quodvultdeusofca0000quod |location=Mahwah, New Jersey |publisher=The Newman Press |isbn=9780809105724 }} * {{cite book |last=Gibbon |first=Edward |date=2008 |title=The History of the Decline and Fall of the Roman Empire |location=New York City|publisher=Cosimo, Inc. |isbn=9781605201221 }} * {{cite book |last=Green |first=Bernard |date=2010 |title=Christianity in Ancient Rome: The First Three Centuries |location=London |publisher=T&T Clark International |isbn=9780567032508 }} * {{cite book |last=Kirsch |first=Johann Peter |date=1909 |chapter=Eusebius, Pope St. |editor1-last=Herbermann |editor1-first=Charles G. |editor2-last=Pace |editor2-first=Edward A. |editor3-last=Pallen |editor-first3=Condé B. |editor4-last=Shahan |editor4-first=Thomas J. |editor5-last=Wyne |editor5-first=John J. |title=The Catholic Encyclopedia |volume=5 |location=New York |publisher=Encyclopedia Press, Inc. }} * {{cite book |last=Kirsch |first=Johann Peter |date=1912 |chapter=Marcellinus, Pope St. |editor1-last=Herbermann |editor1-first=Charles G. |editor2-last=Pace |editor2-first=Edward A. |editor3-last=Pallen |editor-first3=Condé B. |editor4-last=Shahan |editor4-first=Thomas J. |editor5-last=Wyne |editor5-first=John J. |title=The Catholic Encyclopedia |volume=9 |location=New York |publisher=Encyclopedia Press, Inc. }} * {{cite book |last=Kirsch |first=Johann Peter |date=1913 |chapter=Miltiades, Pope St. |editor1-last=Herbermann |editor1-first=Charles G. |editor2-last=Pace |editor2-first=Edward A. |editor3-last=Pallen |editor-first3=Condé B. |editor4-last=Shahan |editor4-first=Thomas J. |editor5-last=Wyne |editor5-first=John J. |title=The Catholic Encyclopedia |volume=10 |location=New York |publisher=Encyclopedia Press, Inc. }} * {{cite book |last=Lenski |first=Noel Emmanuel |date=2012 |title=The Cambridge Companion to the Age of Constantine |location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |isbn=9781107013407 }} * {{cite book |editor-last=Levillain |editor-first=Philippe |date=2002 |title=The Papacy: an Encyclopedia |volume=2 |location=New York City |publisher=Routledge }} * {{cite book |last=Malveaux |first=Ethan |date=2015 |title=The Color Line: A History |url=https://archive.org/details/colorlinehistory0000malv |location=Bloomington, IN |publisher=Xlibris Corporation |isbn=9781503527591 }} * {{cite book |title=Martyrologium Romanum |location=Vatican |publisher=Libreria Editrice Vaticana |date=2001 |isbn=978-8820972103 |ref={{harvid|Martyrologium Romanum|2001}}}} * {{cite book |last=McBrien |first=Richard P. |date=2000 |title=Lives of the Popes |location=New York, NY |publisher=HarperCollins |isbn=9780060653040 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/livesofpopes00mcbr }} * {{cite book |last=O'Malley |first=John |date=2009 |title=A History of the Popes: From Peter to the Present |location=Lanham, MD |publisher=Government Institutes |isbn=9781580512299 }} * {{cite book |last=Serralda |first=Vincent |last2=Huard |first2=André |date=1984 |title=Le Berbère – lumière de l'Occident |trans-title=The Berbers – the Light of the West |location=Paris |publisher=Nouvelles Editions Latines |language=fr |isbn=9782723302395 }} * {{cite book |last=White |first=Cynthia |date=2007 |title=The Emergence of Christianity |url=https://archive.org/details/emergenceofchris0000whit_v8i4 |location=Westport, CT |publisher=Greenwood Press |isbn=9780313327995 }} {{Refend}} == Viungo vya nje == * [http://www.newadvent.org/cathen/10318a.htm Kuhusu Papa Miltiades katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://plaza.ufl.edu/dmorgan/Articles/const-bishop-j-relig-history-v26-i1-p1.pdf ''Historical "Gift of Constantine"'':] {{Wayback|url=http://plaza.ufl.edu/dmorgan/Articles/const-bishop-j-relig-history-v26-i1-p1.pdf |date=20060924205626 }} Journal Article Concerning Miltiades and Constantine {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Miltiades}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 3]] [[Jamii:Waliofariki 314]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Algeria]] 3pqiyxfpg8lrogsqhdmdsl7prunc0od Papa Eusebius 0 12670 1573340 1536512 2026-06-16T15:46:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573340 wikitext text/x-wiki {{Infobox saint |jina=Papa Eusebius |birth_date= |death_date= |feast_day= |venerated_in= |picha=Eusebius.jpg |imagesize= |maelezo ya picha=[[Papa Eusebius]]. |birth_place= |death_place= |titles= |beatified_date= |beatified_place= |beatified_by= |canonized_date= |canonized_place= |canonized_by= |attributes= |patronage= |major_shrine= |suppressed_date= |issues= }} '''Papa Eusebius''' alikuwa [[Papa]] kwa miezi minne tu, kuanzia [[tarehe]] [[18 Aprili]] [[309]] hadi tarehe [[17 Agosti]] [[309]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Ugiriki]]. Alimfuata [[Papa Marcellus I]] akafuatwa na [[Papa Miltiades]]. [[Shahidi]] [[shujaa]] wa [[imani]], ilipotokea fujo miongoni mwa [[Wakristo]] wa [[mji wa Roma]] kuhusu [[malipizi]] ya kufanywa na waliowahi kuasi<ref>{{cite web| url = https://www.bartleby.com/210/9/262.html| title = Butler, Alban. "St. Eusebius, Pope and Confessor", ''Lives of the Saints'', 1866}}</ref>, Eusebius alifungwa na [[Kaisari Maxentius]] akafariki mapema uhamishoni<ref name=Kirsch>{{cite web| url = http://www.newadvent.org/cathen/05615b.htm| title = Kirsch, Johann Peter. "Pope St. Eusebius." The Catholic Encyclopedia. Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909. 16 Mar. 2015}}</ref> katika [[kisiwa]] cha [[Sicilia]]<ref name=EB>{{Cite encyclopedia |title=Saint Eusebius |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |date=20 July 1998 |access-date=7 March 2020 |url= https://www.britannica.com/biography/Saint-Eusebius }}</ref><ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89031</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe ya [[kifo]] chake<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0309-0310-_Eusebius,_Sanctus.html Opera Omnia] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/05615b.htm Kuhusu Papa Eusebius katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Eusebius}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 3]] [[Jamii:Waliofariki 309]] [[Jamii:Mapapa]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Ugiriki]] cumn3kzwa6k5g3vtxkt4mximnlu3guv Papa Marcello I 0 12671 1573428 1233206 2026-06-16T16:01:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573428 wikitext text/x-wiki [[Image:Papa Marcelo I.jpg|thumb|250px|right|Papa Marcello I.]] '''Papa Marcello I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[mwaka]] [[306]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[16 Januari]] [[309]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Marcellinus]] miaka miwili hivi baada ya huyo kufa wakati wa [[dhuluma]] ya [[Kaisari Diokletiano]] dhidi ya [[Wakristo]]<ref name="Catholic">{{Catholic|wstitle=Pope St. Marcellus I|inline=1}}</ref> . Katika kurudisha taratibu za [[Kanisa]], alipanga [[malipizi]] makali kwa waumini wengi waliowahi kuasi. Kadiri ya [[Papa Damaso I]], Marseli alikuwa [[mchungaji]] bora, aliyepingwa vikali na Wakristo waasi waliokataa kufanya [[toba]] aliyokuwa ameiagiza<ref name="Catholic"/>, akasingiziwa akafungwa na [[Kaisari Maxentius]] na kufariki mapema uhamishoni, akifuatwa [[madaraka|madarakani]] na [[Papa Eusebius]]<ref name=EB1911>{{EB1911|wstitle=Marcellus (popes)|volume=17|page=685|inline=1}}</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake inaadhimishwa [[tarehe]] [[16 Januari]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0308-0309-_Marcellus_I,_Sanctus.html Opera Omnia] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * ''[[Liber Pontificalis]]'', ed. [[Louis Duchesne]], I, 164–6; cf. Introduction, xcix–c; Acta SS., Jan., II, 369 * [[Joseph Langen]], ''Geschichte der Römischen Kirche'' I, 379 sqq. * [[Paul Allard]], ''Histoire des persécutions'', V, 122–4 * Louis Duchesne, ''Histoire ancienne de l'Église'', II, 95–7. == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09640b.htm Kuhusu Papa Marcello I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.stpetersbasilica.info/Exterior/Colonnades/Saints/St%20Marcellus-112/StMarcellus.htm Colonnade Statue in St Peter's Square] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Marseli I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa 255]] [[Jamii:Waliofariki 309]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] rr3zy86vlregnbb2wcr22vrhw65ml5f Papa Caio 0 12674 1573328 1534254 2026-06-16T15:44:34Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573328 wikitext text/x-wiki [[Picha:PCaius.jpg|thumb|right|200px|Papa Kayo]] '''Papa Caio''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[17 Desemba]] [[283]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[22 Aprili]] [[296]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Dalmatia]], leo nchini [[Korasya]]<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/50400 {{it}}</ref>. Alimfuata [[Papa Eutychian]] akafuatwa na [[Papa Marcellinus]]. Wakati wa Upapa wake, chokochoko dhidi ya [[Wakristo]] zilianza kuongezeka tena, ingawa waliweza kujenga [[kanisa|makanisa]] na kupanua [[shamba la Mungu|mashamba ya Mungu]]. Alidai muumini asipewe [[Askofu|uaskofu]] bila kupitia kwanza [[Daraja takatifu|daraja]] zote za chini<ref>[http://www.saintpatrickdc.org/ss/0422.shtml Saint of the Day, April 22: ''Caius''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131028083931/http://www.saintpatrickdc.org/ss/0422.shtml |date=28 October 2013 }} ''SaintPatrickDC.org.'' Retrieved 4 March 2012.</ref>. Alikwepa [[dhuluma]] ya [[Kaizari|kaisari]] [[Diokletian|Dioklesyano]], anayesemekana alikuwa na [[ndugu|undugu]] naye. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa katika [[tarehe]] ya kifo chake<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Mababu wa Kanisa]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0283-0296-_Caius,_Sanctus.html [[Opera Omnia]] kadiri ya [[Migne]] katika [[Patrologia Latina]]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons category|Caius}} *[http://www.newadvent.org/cathen/03144c.htm Kuhusu Papa Caio katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Caius}} [[Jamii:Mapapa]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Waliofariki 296]] [[Jamii:Watakatifu wa Korasya]] i5x5zm4igw4foielkmsk6fi9h4ju1wu Papa Eutychian 0 12675 1573341 1422012 2026-06-16T15:46:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573341 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope_Eutychian.jpg|thumb|Mt. Eutikiani.]] '''Papa Eutychian''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[4 Januari]] [[275]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[7 Desemba]] [[283]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Luni]], [[Toscana]], [[Italia]]<ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/biography/Saint-Eutychian |title=Saint Eutychian|author=((The Editors of Encyclopædia Britannica)) |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=16 August 2016}}</ref>. Alimfuata [[Papa Felisi I]] akafuatwa na [[Papa Kayo]]. Hakuna habari nyingi za hakika juu ya [[maisha]] na [[kazi]] yake <ref>{{EB1911|inline=y|wstitle=Eutychianus|volume=9|page=958}}</ref><ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89027</ref>. Hata hivyo, tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[8 Desemba]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0275-0283-_Eutychianus,_Sanctus.html Opera Omnia] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/05638a.htm Kuhusu Papa Eutychian katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Eutikiani}} [[Jamii:Mapapa]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Waliofariki 283]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] br50q6q3dzxk6twrn3468lh1t6dmhf0 Papa Felix I 0 12676 1573345 1422179 2026-06-16T15:47:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573345 wikitext text/x-wiki [[Picha:PopeFelixI.jpg|thumb|right|Papa Felix I]] '''Papa Felix I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[5 Januari]] [[269]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[30 Desemba]] [[274]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref name=Annuario>Annuario Pontificio 2012 (Libreria Editrice Vaticana 2008 ISBN|978-88-209-8722-0), p. 8*</ref>. Alimfuata [[Papa Dionysius]] akafuatwa na [[Papa Eutychian]], akiongoza [[Kanisa]] wakati wa [[Kaizari|kaisari]] [[Kaizari Aurelian|Aurelianus]] <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/55150</ref>. Alitoa [[barua]] muhimu kuhusu [[umoja]] wa [[nafsi]] ya [[Kristo]] na kwa msaada wa [[Kaizari|kaisari]] [[Kaizari Aurelian|Aureliani]] alitatua [[farakano]] la [[Antiokia]] kuhusu [[Utatu|Utatu Mtakatifu]] wa [[Mungu]] pekee<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/203963/Saint-Felix-I#tab=active~checked%2Citems~checked&title=Saint%20Felix%20I%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia |title=St. Felix I |encyclopedia=Encyclopædia Britannica Online |access-date=20 April 2010}}</ref><ref>{{Cite EB1911|wstitle=Felix (Popes)}}</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe 30 Desemba<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Mababu wa Kanisa]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0269-0274-_Felix_I,_Sanctus,_Martyr.html Maandishi yanayosemekana kuwa yake] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons category|Felix I|Pope Felix I}} *[http://www.newadvent.org/cathen/06029b.htm Kuhusu Papa Felix I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Felix I}} [[Jamii:Mapapa]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Waliofariki 274]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] ii8r4tjpu7scg60i84w9x7rb1bh3zkw Papa Dionysius 0 12677 1573332 1422160 2026-06-16T15:45:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573332 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Dionysius.jpg|thumb|right|Papa Dionysius.]] '''Papa Dionysius''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[22 Julai]] [[259]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[26 Desemba]] [[269]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Sisto II]] akafuatwa na [[Papa Felisi I]]. Alifanya [[kazi]] kubwa ya kupanga upya [[Kanisa]] baada ya [[dhuluma]] ya [[kaizari Valerian]] iliyoacha [[Roma]] bila [[askofu]] kwa karibu [[mwaka]] mzima<ref name="ce">Kirsch, Johann Peter (1909). "Pope St. Dionysius" in ''The Catholic Encyclopedia''. Vol. 5. New York: Robert Appleton Company.</ref>. Mtu aliyejaa [[adili|maadili]] mema, alitumia [[Uhuru wa dini|uhuru]] uliopatikana upya chini ya [[Kaizari|kaisari]] [[Kaizari Galienus|Gallienus]] na kudumu miaka 40 <ref>Eusebius, ''Historia Ecclesiastica'', 7.13; translated by G.A. Williamson, ''Eusebius: The History of the Church'' (Harmonsworth: Penguin, 1965), p. 299</ref>, akifariji kwa [[barua]] zake na uwepo wake [[ndugu]] wenye [[huzuni]], akikomboa wafungwa katika mateso yao na kuwafundisha [[msingi|misingi]] ya [[imani]] wasioijua <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/83250</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe 26 Desemba<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0260-0268-_Dionysius,_Sanctus.html Opera Omnia] == Viungo vya nje == {{commons category|Dionysius|Pope Dionysius}} *[http://www.newadvent.org/cathen/05009b.htm Kuhusu Papa Dionysius katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Dionysius}} [[Jamii:Mapapa]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Waliofariki 269]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 7f5xf16730hax4ao44dazrv7fishbek Papa Kornelio 0 12681 1573405 1537495 2026-06-16T15:57:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573405 wikitext text/x-wiki [[Picha:Heiliger Cornelius.jpg|thumb|right|Papa Kornelio.]] '''Papa Kornelio''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[6 Machi|6]] au [[13 Machi]] [[251]] hadi [[kifodini]] chake mwezi wa Juni [[253]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Fabian]] akafuatwa na [[Papa Lucius I]]. Alikabili [[dhuluma]] ya [[Dola la Roma]] lakini pia [[farakano]] la [[Novasyano]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/24500</ref> kuhusu namna ya kuwatendea [[Wakristo]] waliowahi kukubali kutoa [[sadaka]] ya [[upagani|Kipagani]]<ref>{{citation | contribution = Decius | title = Encyclopædia Britannica | edition = Online School | date = 7 December 2008 | url = http://school.eb.com/eb/article-9029704}}.</ref> ili wasiuawe<ref name="Feast Days 1991">Saints and Feast Days. New York: Loyola P, 1991.</ref>. Kornelio alitaka kuwapokea tena baada ya matendo kadhaa ya [[toba]]<ref name="McBrien">{{citation | last = McBrien | first = Richard P | quote = Pope Cornelius, a reconciler, had a hard road | title = National Catholic Reporter | number = 41 | date = September 24, 2004 | volume = 40 | page = 19(1) | publisher = General OneFile. Gale. Sacred Heart Preparatory (BAISL) | access-date = 5 December 2008 | url = http://find.galegroup.com/ips/start.do?prodId=IPS | archive-date = 2010-01-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100107141711/http://find.galegroup.com/ips/start.do?prodId=IPS | dead-url = yes }}.</ref>, wakati Novasyano aliwakataa kabisa<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/11138a.htm Chapman, John. "Novatian and Novatianism." The Catholic Encyclopedia] Vol. 11. New York: Robert Appleton Company, 1911. 6 August 2018</ref> akawa [[antipapa]]<ref>[https://books.google.com/books?TrebonianusGallusid=QjJMAwAAQBAJ&pg=PA74&dq=Novatian&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjz9sWCj_7KAhXGeT4KHQ1hCXMQ6AEIOjAF#v=onepage&q=Novatian&f=false Papandrea, James L., ''Novatian of Rome and the Culmination of Pre-Nicene Orthodoxy'', Wipf and Stock Publishers, 2011] ISBN|9781606087800</ref><ref>Both sides sent out letters to other bishops seeking recognition and support. Cornelius had the support of [[Cyprian]], [[Pope Dionysius|Dionysius]], and most African and Eastern bishops while Novatian had the support of a minority of clergy and [[laymen]] in Rome. Cornelius's next action was to convene a [[synod]] of 60 [[bishop]]s to acknowledge him as the rightful pope and the council [[excommunicated]] Novatian as well as all [[Novatianists]]. Also addressed in the synod was that Christians who stopped practising during Emperor Decius's persecution could be re-admitted into the Christian community only after doing [[penance]]. The verdict of the synod was sent to the Christian bishops, most notably the bishop of [[Antioch]], a fierce Novatian supporter, in order to convince him to accept Cornelius as bishop of Rome. The letters that Cornelius sent to surrounding bishops provide information of the size of the church in Rome at that time. Cornelius mentions that the Roman Church had, "forty six [[priests]], seven [[deacons]], seven [[sub-deacons]], forty two [[acolytes]], fifty two ostiarii, and over one thousand five hundred [[widows]] and persons in distress." Cfr. Chapman, John (1908). "Pope Cornelius" in ''The Catholic Encyclopedia''. Vol. 4. New York: Robert Appleton Company. His letters also inform that Cornelius had a staff of over 150 [[clergy]] members and the church fed over 1,500 people daily. Cfr. Moody Smith, D. "Review: The Rise of Christianity: A Review." Journal of the American Academy of Religion 54 (1986): 337–42. Schrembs, Joseph. "The Catholic Philosophy of History." The Catholic Historical Review 20 (1934): 1–22. From these numbers, it has been estimated that there were at least 50,000 Christians in Rome during the papacy of Pope Cornelius.</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] [[mfiadini]]<ref>The Liberian catalogue ascribes his death to the hardships of banishment; later sources say he was beheaded.</ref> na kutajwa katika [[Kanuni ya Kirumi]] pamoja na [[Sipriani mfiadini|Sipriani]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/24550</ref> kwa kuwa waliungana kushuhudia [[upendo]] kwa [[ukweli]] ule ambao haukubali kuyumbishwa na ambao wao waliuungama mbele ya [[Kanisa]] la [[Mungu]] na [[ulimwengu]] nyakati za dhuluma <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/97418</ref>. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[16 Septemba]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Mababu wa Kanisa]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0251-0253-_Cornelius,_Sanctus,_Martyr.html Collected works by Migne Patrologia Latina] *[http://www.seanmultimedia.com/Pie_Cornelius_I_Letters.html] {{Wayback|url=http://www.seanmultimedia.com/Pie_Cornelius_I_Letters.html |date=20170417160011 }} ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 331-336 * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 321-322 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 278-279 == Marejeo ya lugha nyingine== *"A bit of exorcist history." National Catholic Reporter 36.38 (Sept 1, 2000): 6. General OneFile. Gale. Sacred Heart Preparatory (BAISL). 5 Dec. 2008 *"Decius." Encyclopædia Britannica. 2008. Encyclopædia Britannica Online School Edition. 7 Dec 2008 <http://school.eb.com/eb/article-9029704>. *“Gallus." Encyclopædia Britannica. 2008. Encyclopædia Britannica Online School Edition. 7 Dec 2008 <http://school.eb.com/eb/article-9035926>. *McBrien, Richard P. "Pope Cornelius, a reconciler, had a hard road." National Catholic Reporter 40.41 (Sept 24, 2004): 19(1). General OneFile. Gale. Sacred Heart Preparatory (BAISL). 5 Dec. 2008 <http://find.galegroup.com/ips/start.do?prodId=IPS {{Wayback|url=http://find.galegroup.com/ips/start.do?prodId=IPS |date=20100107141711 }}>. *Moody Smith, D. "Review: The Rise of Christianity: A Review." Journal of the American Academy of Religion 54 (1986): 337–42. *"Novatian." Encyclopædia Britannica. 2008. Encyclopædia Britannica Online School Edition. 7 Dec 2008 <http://school.eb.com/eb/article-9056376>. *"Saint Cornelius." Encyclopædia Britannica. 2008. Encyclopædia Britannica Online. 24 Nov 2008 <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/137950/Saint-Cornelius>. *Saints and Feast Days. New York: Loyola P, 1991. *Schrembs, Joseph. "The Catholic Philosophy of History." The Catholic Historical Review 20 (1934): 1–22. == Viungo vya nje == {{Commons category|Cornelius|Pope Cornelius}} *[http://www.newadvent.org/cathen/04375c.htm Kuhusu Papa Kornelio katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://saints.sqpn.com/saintc32.htm "Pope Saint Cornelius."] {{Wayback|url=http://saints.sqpn.com/saintc32.htm |date=20081023170948 }} Patron Saints Index. 7 Dec 2008 *[http://www.cornelissen.de/cor_pap4.htm The Rediscovery of Cornelius' Crypt] *[http://www.cornelissen.de/cor_pap6.htm The Saint with the Horn] *[http://www.cornelissen.de/cor_ver1.htm Sites where Cornelius is venerated] *[http://www.cornelissen.de/cor_hei1.htm More saints called Cornelius] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Kornelio}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 253]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Wafiadini Wakristo]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 3iikn1egwcyyttpblou1wj3h3vau4xj Papa Pontian 0 12696 1573461 1537564 2026-06-16T16:08:57Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573461 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Pontian.jpg|thumb|right|Papa Pontian]] '''Papa Pontian''' (kwa [[Kilatini]] Pontianus; alifariki Oktoba [[235]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[21 Julai]] [[230]] hadi tarehe [[28 Septemba]] [[235]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref name="kelly_popes">{{cite book |last1=Kelly |first1=J.N.D. |title=The Oxford Dictionary of Popes |url=https://archive.org/details/oxforddictionary0000kell |url-access=registration |date=1986 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |page=[https://archive.org/details/oxforddictionary0000kell/page/16 16]|isbn=978-0-19-213964-1 }}</ref>, alipojiuzulu ili kuwezesha [[uchaguzi]] wa [[mwandamizi]] wake akiwa amepelekwa uhamishoni katika [[kisiwa]] cha [[Sardinia]] pamoja na [[antipapa]] [[Hipoliti wa Roma]]<ref name=SHMI>{{cite book|author=Fr. Paolo O. Pirlo, SHMI|title=My First Book of Saints|year=1997|publisher=Sons of Holy Mary Immaculate – Quality Catholic Publications|isbn=978-971-91595-4-4|pages=179–180|chapter=Sts. Pontian & Hippolytus}}</ref><ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/28750</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Urbano I]] akafuatwa na [[Papa Anterus]]. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] [[mfiadini]], hasa tarehe [[13 Agosti]], pamoja na Hipoliti.<ref>''Calendarium Romanum'' (Libreria Editrice Vaticana 1969), p. 146</ref><ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.orthodoxengland.org.uk/stdaug.htm|title = Latin Saints of the Orthodox Patriarchate of Rome}}</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 278 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 238-239 == Viungo vya nje == {{commons category|Pontianus|Pope Pontian}} *[http://www.newadvent.org/cathen/12229b.htm Kuhusu Papa Pontian katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Pontian}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 235]] [[Jamii:Wafiadini Wakristo]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] jgm9mjaf59v066c24b6m6rka2sqjz5w Papa Urban I 0 12697 1573500 1417726 2026-06-16T16:16:39Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573500 wikitext text/x-wiki [[Picha:A portrait of Pope Saint Urban I.jpg|thumb|right|Papa Urbano I]] '''Papa Urban I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[14 Oktoba]] [[222]] hadi [[kifo]] chake tarehe [[23 Mei]] [[230]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Kalisto I]] akafuatwa na [[Papa Ponsyano]]. Urban I ni Papa wa kwanza ambaye tarehe zake zina hakika ya ki[[historia]]<ref>Kung, Hans. ''The Catholic Church: A Short History.'' New York; The Modern Library, 2003, p. 41</ref>. Inaonekana hakukuwa na [[dhuluma]] za [[serikali]] wakati wa Upapa wake, lakini alipaswa bado kupambana na [[farakano]] la [[Hipoliti wa Roma]]<ref name="Catholic Encyclopedia">{{CathEncy|id=15209a|title= Pope Urban I}}</ref> pamoja na kuongoza kwa [[uaminifu]] [[Kanisa la Roma]] miaka minane <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89017</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Kanisa Katoliki|Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]], hasa tarehe [[19 Mei]], [[sikukuu]] yake<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/04z/z_0222-0230__SS_Urbanus_I__Decretum_de_Communi_Vita_et_Oblationibus_Fidelium__LT.doc.html Decretum de communi Vita et Oblationibus Fidelium] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == * [http://www.newadvent.org/cathen/15209a.htm Kuhusu Papa Urban I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis.html Fontes Latinae de papis usque ad annum 530] (Papa [[Felix IV]]) * [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html#XLIII. Liber pontificalis] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Urbano I}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 2]] [[Jamii:Waliofariki 230]] [[Jamii:Mapapa]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] hi7ohlzu8gvvi57y6n6zd7dk4clm5jl Papa Callixtus I 0 12699 1573385 1537485 2026-06-16T15:54:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573385 wikitext text/x-wiki [[Picha:CalixtusI.jpg|thumb|right|200px|Papa Kalisto I.]] '''Papa Callixtus I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[218]] hadi [[kifodini]] chake takriban [[222]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Zefirino]] akafuatwa na [[Papa Urbano I]]. Aliwahi kuwa [[mtumwa]]<ref>{{cite book|author=Fr. Paolo O. Pirlo, SHMI|title=My First Book of Saints|year=1997|publisher=Sons of Holy Mary Immaculate - Quality Catholic Publications|isbn=978-971-91595-4-4|pages=240|chapter=St. Callistus I}}</ref>, lakini [[mwaka]] [[199]] Papa Zefirino alimfanya [[shemasi]] na mshauri wake mkuu. Baada ya kuishi kirefu uhamishoni huko [[Sardinia]], aliwajibika kutunza [[kaburi|shamba la Mungu]] kwenye [[barabara]] [[Appia]] ambalo sasa lina [[jina]] lake mwenyewe: huko alikusanya [[masalia]] ya [[wafiadini]], yaweze kuheshimiwa na watu wa nyakati zijazo<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/29550</ref>. Kisha kuchaguliwa kuwa Papa, pamoja na kutetea [[imani sahihi]], kwa [[upole]] wake alipatanisha na Kanisa walioasi akafaulu pia kuvuta wafuasi wa [[uzushi]] na [[Farakano|mafarakano]] mbalimbali, akifundisha kwamba [[Kanisa]] lina [[mamlaka]] ya [[Msamaha|kusamehe]] [[dhambi]] zote. <ref> {{cite book|first=Elaine|last=Pagels|title=The Gnostic Gospels|page=108|year=1979|publisher=Weidenfeld & Nicolson}} </ref><ref> {{cite book|author=Hippolytus|title=Refutation of all heresies|at=Book 9 Ch. 7 |url=http://www.newadvent.org/fathers/050109.htm}} </ref> Kutokana na msimamo huo, inasemekana waliokuwa wakali zaidi walimchagua [[Hipoliti wa Roma]] kama [[antipapa]] wa kwanza.<ref> {{cite book|chapter=Saint Hippolytus of Rome|title=Encyclopædia Britannica|chapter-url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266682/Saint-Hippolytus-of-Rome}} </ref> [[Uongozi]] wake bora ulifikia kilele chake kwa kufia dini. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] [[mfiadini]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[14 Oktoba]], alipozikwa katika shamba la Mungu kwenye barabara [[Aurelia]] <ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Babu wa Kanisa|Mababu wa Kanisa]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0217-0222-_Callixtus_I,_Sanctus.html Collected works by Migne Patrologia Latina] ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 356 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 314-315 == Marejeo ya lugha nyingine== *J.N.D. Kelly, Oxford Dictionary of the Popes, 2nd edition (Oxford University Press, 2006), 13-4. * András Handl (2014). ''Bishop Callistus I. of Rome (217?−222?): A Martyr or a Confessor?'' In Zeitschrift für Antikes Christentum/Journal of Ancient Christianity 18, p.&nbsp;390-419. * András Handl (2021). ''[https://doi.org/10.1515/zac-2021-0013 From Slave to Bishop. Callixtus’ Early Ecclesial Career and Mechanisms of Clerical Promotion.]'' In Zeitschrift für Antikes Christentum/Journal of Ancient Christianity 21, p.&nbsp;53-73. (Open access). == Viungo vya nje == {{commons category|Callistus I|Pope Callixtus I}} *[http://www.newadvent.org/cathen/03183d.htm Kuhusu Papa Callixtus I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://www.ewtn.com/library/mary/callixtu.htm St. Calixtus, or Callistus, Pope, Martyr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170430040916/http://www.ewtn.com/library/mary/callixtu.htm |date=30 April 2017 }} * [http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=31 St. Callistus I] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Kalisti I}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 2]] [[Jamii:Waliofariki 222]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Wafiadini Wakristo]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 4crmb2755df6mn40bjy918ochy2hv2o Papa Zephyrinus 0 12700 1573530 1422148 2026-06-16T16:21:39Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573530 wikitext text/x-wiki [[Picha:Saintz05.jpg|thumb|right|Papa Zefirino.]] '''Papa Zephyrinus''' alikuwa [[papa]] kuanzia takriban [[198]] hadi [[kifo]] chake [[tarehe]] [[20 Desemba]] [[217]]/[[218]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Vikta I]] akafuatwa na [[Papa Kalisto I]]. Alipambana na aina mbalimbali za [[uzushi]] kutetea [[Mungu|umungu]] wa [[Yesu Kristo]]<ref>[[Optatus wa Milevi|Optatus]], ''De Schismate'' 1,1</ref>. Pia alitegemeza [[Wakristo]] katika [[dhuluma]] ya [[Kaizari|kaisari]] [[Septimius Severus|Setimio Severo]] ([[193]]-[[211]])<ref>A. Butler, ''Lives of the Saints'' Vol VIII, 1866</ref> na kumuagiza [[shemasi]] wake Kalisto, [[mwandamizi]] wake, atengeneze [[kaburi|shamba la Mungu]] la [[Kanisa la Roma]] kwenye [[barabara]] Appia<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/67700</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe 20 Desemba<ref>"Calendarium Romanum" (Libreria Editrice Vaticana, 1969), p. 136</ref><ref>"[[Martyrologium Romanum]]" (Libreria Editrice Vaticana, 2001 ISBN 88-209-7210-7)</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0199-0217-_Zephyrinus,_Sanctus,_Martyr.html Opera Omnia] ==Tanbihi== {{Reflist}} ==Marejeo== *Rendina, Claudio, ''The Popes' Histories and Secrets'' (2002) == Viungo vya nje == {{commons category|Zephyrinus|Pope Zephyrinus}} * [http://www.newadvent.org/cathen/15756c.htm Kuhusu Papa Zephyrinus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis.html Fontes Latinae de papis usque ad annum 530] (Papa [[Felix IV]]) * [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html#XLIII. Liber pontificalis] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Zefirino}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 2]] [[Jamii:Waliofariki 217]] [[Jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] ie4ebqentw4zjihq26l7g89h60t63jr Papa Viktor I 0 12702 1573507 1534445 2026-06-16T16:17:48Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573507 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pfarrkirche Semmering Glasfenster.jpg|thumb|right|Papa Vikta I katika [[dirisha]] la [[kioo cha rangi]] ([[Semmering]], [[Austria]]).]] '''Papa Viktor I''' (au '''Victus I''') alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[186]]/[[189]] hadi [[kifodini]] chake takriban [[197]]/[[201]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alimfuata [[Papa Eleutero]] akafuatwa na [[Papa Zefirini]]. Alikuwa Papa wa kwanza kutokea [[Afrika]], labda [[Leptis Magna]], leo nchini [[Libya]]. Anajulikana hasa kwa msimamo wake mkali kuhusu [[suala la tarehe ya Pasaka]], wakati kabla ya yeye kufanywa Papa, tofauti kuhusu [[tarehe]] hiyo haikusababisha [[farakano]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Philip Schaff: NPNF2-01. Eusebius Pamphilius: Church History, Life of Constantine, Oration in Praise of Constantine - Christian Classics Ethereal Library|url=https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf201.iii.x.xxv.html|access-date=2022-01-20|website=www.ccel.org}}</ref> Kwa kuwa alitenga na [[Kanisa]] walioadhimisha [[Pasaka ya Kikristo]] [[siku]] moja kabla ya [[Pasaka ya Kiyahudi]], si [[Jumapili]] iliyoifuata kama huko [[Roma]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/90137</ref>, [[Mtakatifu Ireneo|Ireneo]] na wengineo walimlaumu, kadiri alivyoandika [[Eusebi wa Kaisarea]]. Hata hivyo, tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] [[mfiadini]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[28 Julai]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Mababu wa Kanisa]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0189-0199-_Victor_I,_Sanctus,_Martyr.html Complete works by Migne Patrologia Latina] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons category|Victor I|Pope Vikta I}} *[http://www.newadvent.org/cathen/15408a.htm Kuhusu Papa Vikta I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Vikta I}} [[Jamii:Waliofariki 199]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Wafiadini Wakristo]] [[Jamii:Watakatifu wa Libya]] n1dix5lox55gtq0gqddmalngb9zlb22 Papa Eleutero 0 12704 1573335 1536508 2026-06-16T15:45:44Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573335 wikitext text/x-wiki [[Picha:Eleutherius.jpg|thumb|right|Papa Eleutero.]] '''Papa Eleutero''' (kwa [[Kigiriki]] Ελευθέριος) alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[171]]/[[177]] hadi [[kifo]] chake takriban [[185]]/[[193]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Nikopoli]], [[Ugiriki]]. Alimfuata [[Papa Soter]] akafuatwa na [[Papa Viktor I]]. [[Egesipo]] aliandika kwamba alikuwa [[shemasi]] wa [[Roma]] chini ya [[Papa Anicetus|Papa Aniseti]] na [[Papa Soter]]. Chini yake [[uzushi]] ulienea <ref>The [[Montanist]] movement, which originated in [[Asia Minor]], made its way to Rome and [[Gaul]] in the second half of the 2nd century, during the reign of Eleuterus. Its nature did not diverge so much from the orthodoxy of the time for it to initially be labeled heresy. During the violent persecution at [[Lyon]], in 177, local confessors wrote from their prison concerning the new movement to the Asiatic and [[Phrygia]]n communities as well as to Pope Eleuterus. Cfr. Eusebius, ''Historia Ecclesiastica'', 5.3.4; translated by G.A. Williamson, ''Eusebius: The History of the Church'' (Harmonsworth: Penguin, 1965), p. 206. The bearer of their letter to the pope was the presbyter [[Irenaeus]], soon to become [[Bishop of Lyon]]. It appears from statements of Eusebius concerning these letters that the Christians of Lyon, though opposed to the Montanist movement, advocated patience and pleaded for the preservation of ecclesiastical unity. When the Roman church took its definite stand against Montanism is not precisely known. [[Tertullian]] records that a Roman bishop sent some conciliatory letters to the Montanists, but based on the complaints of Praxeas "concerning the prophets themselves and their churches, and by insistence on the decisions of the bishop's predecessors" forced the pontiff to recall these letters. Cfr. [http://www.tertullian.org/articles/evans_praxeas_eng.htm ''Adversus Praxeam'', 1]</ref> na Eleutero aliandika [[kitabu]] kuupinga <ref>The ''Praedestinatorum Haeresis'' (once attributed to [[Augustine of Hippo]], but now considered to be the work of an unknown author) states that "Holy Soter, Pope of the City, wrote against them a book, as did the master, [[Apollonius of Ephesus]]. Against these wrote the priest Tertullian of Carthage, who "in all ways wrote well, wrote first and wrote incomparably, in this alone did reprehensibly, that he defended Montanus". Cfr. Pseudo-Augustine, [http://www.tertullian.org/tertullianistae/praedestinatus.htm ''Praedestinatorum Haeresis'', 1.26]</ref> [[Wafiadini wa Lyon]], wakiwa [[gereza|gerezani]], walimuandikia [[barua]] nzuri sana kuhusu kudumisha [[amani]] ya [[Kanisa]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/89013</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Kanisa Katoliki|Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] [[26 Mei]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Vyanzo== {{refbegin|2|indent=yes}} *{{cite wikisource |author=Bede |author-link=Bede |translator=Lionel Cecil Jane |wslink=Ecclesiastical History of the English Nation (Jane)/Book 1|wspage=9 |title=The Ecclesiastical History of the English Nation |publisher=J.M.&nbsp;Dent &&nbsp;Co |location=London |date=1903 |origyear=731 |noicon=yes}} *{{cite book |last=Brusher |first=Joseph Stanislaus |title=Popes Through the Ages |date=1980 |location=San Rafael, California |publisher=Neff-Kane |isbn=978-0-89-141110-9 |url= https://books.google.com/books?id=v9FXAAAAYAAJ}} *{{cite book |last1=Butler |first1=Alban |last2=Attwater |first2=Donald |last3=Thurston |first3=Herbert |title=Butler's Lives of the Saints |volume=2 |date=1956 |location=London |publisher=Burns & Oates |url= https://books.google.com/books?id=T1AMAQAAIAAJ}} *{{cite book |title=The Book of Pontiffs (Liber Pontificalis) |url-access=registration |url=https://archive.org/details/bookofpontiffsli0000unse/page/6 |publisher=Liverpool University Press |date=1989 |first=Raymond |last=Davis |isbn=9780853232162 |edition=1st}} *{{cite wikisource|author=Eusebius |author-link=Eusebius |title=Historia Ecclesiastica|wslink=Nicene and Post-Nicene Fathers: Series II/Volume I/Church History of Eusebius/Book IV/Chapter 22|year=1885}} *{{cite wikisource |author=Geoffrey of Monmouth |author-link=Geoffrey of Monmouth |translator=Aaron Thompson and [[J. A. Giles]] |wslink=History of the Kings of Britain/Book 4#19 |title=Geoffrey of Monmouth's British History |at=Vol.&nbsp;IV, Ch.&nbsp;XIX |date=1848 |origyear=c. 1136 |noicon=yes}} From: {{cite book |title=Six Old English Chronicles |url=https://archive.org/details/sixoldenglishch01assegoog |editor-first=J. A. |editor-last=Giles |publisher=Henry G. Bohn |location=London |date=1848}} *{{cite book |editor1-last=Haddan |editor1-first=Arthur West |editor1-link=Arthur West Haddan |editor2-last=Stubbs |editor2-first=William |editor2-link=William Stubbs |editor3-last=Wilkins |editor3-first=David |chapter-url= https://books.google.com/books?id=YmQAAAAAMAAJ&pg=PA25 |title=Councils and Ecclesiastical Documents Relating to Great Britain and Ireland |volume=I |chapter=Appendix A: Date of Introduction of Christianity into Britain |page=25 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |date=1869}} *{{cite book |last=Knight |first=David J. |url= https://books.google.com/books?id=AUw7AwAAQBAJ&pg=PT14 |title=King Lucius of Britain |publisher=History Press |location=Stroud, England |date=2012 |isbn=9780752474458}} *{{cite wikisource |last=Nennius|first= [attributed] |author-link=Nennius |translator=W. Gunn and [[J. A. Giles]] |wslink=History of the Britons#1:22 |title=History of the Britons |date=1848 |origyear=c. 830 |noicon=yes}} From: {{cite book |title=Six Old English Chronicles of Which Two Are Now First Translated from the Monkish Latin Originals: Ethelwerd's Chronicle, Asser's Life of Alfred, Geoffrey of Monmouth's British History, Gildas, Nennius, and Richard of Cirencester |url=https://archive.org/details/gri_33125001291513 |publisher=Henry G. Bohn |location=London |date=1848}} *{{cite book|last=Rees|first=William Jenkins |title=The liber Landavensis, Llyfr Teilo; or the ancient register of the cathedral church of Llandaff, with an English translation and notes|url=https://books.google.com/books?id=qMVcAAAAcAAJ&pg=PA26|year=1840|publisher=Rees|location=Llandovery}} *{{cite book |last=von Harnack |first=Adolf|author-link=Adolf von Harnack |title=Sitzungsberichte der Berliner Akademie |date=1904 |volume=I }} {{refend}} ==Marejeo mengine== {{refbegin}} *{{cite wikisource |author=Beda Venerabilis |author-link=Bede |date=731 |wslink=Historia Ecclesiastica gentis Anglorum - Liber Primus#4 |title=Historia Ecclesiastica Gentis Anglorum |trans-title=The Ecclesiastical History of the English People |at=Book&nbsp;I, Ch.&nbsp;IV |noicon=yes}} *{{cite book |author=Geoffrey of Monmouth |author-link=Geoffrey of Monmouth |url= https://books.google.com/books?id=LBw2AAAAMAAJ&pg=PA58 |title=Historia Regnum Britanniae |trans-title=History of the Kings of Britain |at=Vol.&nbsp;IV, Ch.&nbsp;xix |date=1854 |orig-year=c. 1136 |language=la }} From: {{cite book |title=Gottfried's von Monmouth Historia Regum Britanniae, mit literar-historischer Einleitung und ausführlichen Anmerkungen, und Brut Tysylio, altwälsce Chronik in deutscher Ueberseizung |editor-first=A. |editor-last=Schulz |location=Halle, Germany<!--Doesn't say which; there are two.--> |publisher=Eduard Anton |date=1854}} *{{cite wikisource |author=Nennius [attrib.] |author-link=Nennius |editor-first=Theodor |editor-last=Mommsen |wslink=Historia Brittonum#II. HISTORIA BRITTONUM |title=Historia Brittonum |trans-title=History of the Britons |at=Vol.&nbsp;II, Ch.&nbsp;xxii. |date=1898 |origyear=c. 830 |noicon=yes}} From: {{cite book |chapter=Historia Brittonvm cvm additamentis Nennii |title=Monumenta Germaniae Historica: Cronica Minora, Saec. IV.V.VI.VII. |volume=III |publisher=Societas Aperiendis Fontibus Rerum Germanicarum Medii Aevi |location=Berlin |date=1898}} {{refend}} == Viungo vya nje == {{commons category|Eleutherius|Pope Eleuterus}} *[http://www.newadvent.org/cathen/05378a.htm Kuhusu Papa Eleutero katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Eleutero}} [[Jamii:Waliofariki 189]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Ugiriki]] qa1gmq2jltyopj68w2xug8hyvcofkdx Papa Soter 0 12705 1573486 1523233 2026-06-16T16:14:18Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573486 wikitext text/x-wiki [[Picha:Soter.jpg|thumb|right|Papa Soter]] '''Papa Soter''' alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[mwaka]] [[162]]/[[168]] akaendelea hadi [[kifo]] chake mwaka [[170]]/[[177]])<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref>''Annuario Pontificio'' 2012 (Libreria Editrice Vaticana, ISBN 978-88-209-8722-0), p. 8*</ref>. Alitokea [[Fondi]], [[Italia]]<ref>{{Rejea tovuti |url=http://atheism.about.com/library/glossary/western/bldef_soter.htm |title=Biography: Pope Soter<!-- Bot generated title --> |accessdate=2022-03-21 |archivedate=2006-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061009013223/http://atheism.about.com/library/glossary/western/bldef_soter.htm }}</ref>. Alimfuata [[Papa Anicetus]] akafuatwa na [[Papa Eleutero]]. Katika [[barua]] iliyotufikia, [[Denis wa Korintho]] alimsifu kwa [[ukarimu]] wake mkubwa kwa [[Wakristo]] waliofukuzwa au kupelekwa [[mgodi|migodini]] kufanya [[kazi]] ya [[shokoa]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/50450</ref>. Soter anatajwa kwa kutamka kuwa [[ndoa]] ya Kikristo ni halisi ikiwa tu [[sakramenti]] [[baraka|iliyobarikiwa]] na [[padri]] na kwa kuanzisha [[Pasaka]] kama [[sherehe]] ya kila mwaka mjini [[Roma]].<ref>[http://saints.sqpn.com/pope-saint-soter/ Pope Saint Soter » Saints.SQPN.com<!-- Bot generated title -->]</ref> Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] [[22 Aprili]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons category|Soterius|Pope Soter}} *[http://www.newadvent.org/cathen/03144c.htm Kuhusu Papa Soter katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Soter}} [[Jamii:Waliofariki 175]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 4zyya56z2qkzo1qcd3xy2ecltwp9lol Papa Anicetus 0 12706 1573303 1535355 2026-06-16T15:40:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573303 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Anicetus.jpg|thumb|right|Papa Anicetus.]] '''Papa Anicetus''' alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[150]]/[[157]] hadi [[kifo]] chake takriban [[153]]/[[168]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Emesa]], [[Syria]]<ref name=Pontif>{{Rejea kitabu |publisher = Liverpool University Press |ol = 8283722M |isbn = 9780853235453 |author = Raymond Davis |title = Book of the Pontiffs (Liber Pontificalis) (Liverpool University Press - Translated Texts for Historians) |url = https://archive.org/details/bookofpontiffsli0000unse_x3i8 |year = 2000 |publication-date = January 1, 2001|page=[https://archive.org/details/bookofpontiffsli0000unse_x3i8/page/5 5] }}</ref>. Alimfuata [[Papa Pius I]] akafuatwa na [[Papa Soter]]. Kwa msaada wa [[Justin mfiadini|Yustino]] alipinga [[uzushi]] wa [[Gnosi]] na wa [[Marcio]] <ref>[http://catholicsaints.info/book-of-saints-anicetus/ Monks of Ramsgate. “Anicetus”. ''Book of Saints'', 1921. CatholicSaints.Info. 20 July 2012] The ''Liber Pontificalis'' records that Anicetus decreed that priests are not allowed to have long hair (perhaps because the Gnostics wore long hair).</ref><ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/49750</ref>. Alimpokea kidugu [[Polikarpo Mtakatifu|Polikarpo]] kujadili kwa amani suala la adhimisho la [[Pasaka ya Kikristo]]<ref>Polycarp and his Church of Smyrna celebrated the crucifixion on the [[Quartodeciman|fourteenth day of Nisan]], which coincides with [[Pesach]] (or Passover) regardless of which day of the week upon this date fell, while the Roman Church celebrated Easter on Sunday—the weekday of [[Jesus]]'s [[resurrection]]. The two did not agree on a common date, but Anicetus conceded to Polycarp and the Church of Smyrna the ability to retain the date to which they were accustomed. The controversy was to grow heated in the following centuries. Cfr. Irenaeus, cited in Eusebius, ''Historia Ecclesiastica'', 5.24; translated by G.A. Williamson, ''Eusebius: History of the Church'' (Harmondsworth: Penguin, 1965), pp. 232f</ref>. Pia [[Historia|mwanahistoria]] [[Egesipo]] alitembelea [[Roma]] wakati wa Upapa wa Anicetus<ref>https://it.cathopedia.org/wiki/Papa_Aniceto</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] [[17 Aprili]] au [[20 Aprili]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0155-0166-_Anicetus,_Sanctus.html Katika [[Patrologia Latina]] ya [[Jacques Paul Migne|Migne]]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Duff, Eamon. ''Saints and Sinners: A History of the Popes'', Yale University Press, 2001, p.&nbsp;13. ISBN 0300091656 * Maxwell-Stuart, P. G. ''Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present'', Thames & Hudson, 2002, p.&nbsp;19. ISBN 0500017980. == Viungo vya nje == {{commons category|Anicetus|Pope Anicetus}} *[http://www.newadvent.org/cathen/01514a.htm Kuhusu Papa Anicetus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Anicetus}} [[Jamii:Waliofariki 167]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Siria]] 52mtk2dn36ifo5mv4oy2d6m6almejdj Papa Pius I 0 12708 1573449 1219948 2026-06-16T16:04:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573449 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pius I.jpg|thumb|right|Papa Pius I.]] '''Papa Pius I''' alikuwa [[papa]] kuanzia takriban [[142]]/[[146]] hadi [[kifo]] chake takriban [[157]]/[[161]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Aquileia]], [[Italia]]<ref name=lives>{{cite book |title=Lives of the Saints, For Every Day of the Year |editor-first=Rev. Hugo |editor-last=Hoever |location=New York |publisher=Catholic Book Publishing |date=1955 |page=263}}</ref><ref>{{cite book|title=Lives of the Popes: Antiquity, Volume 1|author=Platina |authorlink=Bartolomeo Platina |editor-first=Anthony F. |editor-last=D'Elia|date=2008|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0674028197|url=https://books.google.com/books?id=wsF_w8-myUUC&pg=PA79 |page=79}}</ref> na labda [[baba]] yake aliitwa "Rufinus".<ref>''[[Liber Pontificalis]]'', Ed. Duchesne, I, 132.</ref>. Hakika alikuwa [[ndugu]] wa [[Herma]], aliyewahi kuwa [[Utumwa|mtumwa]] akawa [[mwandishi]] wa [[kitabu]] maarufu "[[Mchungaji (kitabu)|Mchungaji]]"<ref>https://it.cathopedia.org/wiki/Papa_Pio_I</ref>. Alimfuata [[Papa Hyginus]] akafuatwa na [[Papa Anicetus]]. Alipinga [[uzushi]] wa [[Gnosi]] hata kumtenga [[Marcio]] na [[Kanisa]]<ref>{{cite book |last1=Delaney |first1=John J. |title=Dictionary of Saints |url=https://archive.org/details/dictionaryofsain0002dela |date=2005 |publisher=Image/Doubleday |location=New York |isbn=0-385-51520-0 |edition=2nd}}</ref><ref>https://it.cathopedia.org/wiki/Papa_Pio_I</ref>. Chini yake, [[Justin mfiadini|Yustino]] alifundisha [[katekesi]] [[mji|mjini]] [[Roma]] na kupambana na aina mbalimbali za Gnosi <ref>{{cite web |url=https://www.newadvent.org/fathers/0133.htm |title=The Martyrdom of Justin |website=New Advent}}</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]]<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/61850</ref>. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] [[11 Julai]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *{{Catholic|wstitle=Pope St. Pius I}} *"Lives of the Saints, For Every Day of the Year," edited by Rev. Hugo Hoever, S.O.Cist., Ph.D., New York: Catholic Book Publishing Co., 1955, pp 511 == Viungo vya nje == {{commons category|Pius I|Pius I.}} *[http://www.newadvent.org/cathen/12126b.htm Kuhusu Papa Pius I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Pius I}} [[Jamii:Waliofariki 157]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] a234pm90q2rq0bnfbyckspq0vjofo2u Papa Hyginus 0 12709 1573368 1536520 2026-06-16T15:51:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573368 wikitext text/x-wiki [[Picha:HyginosI.jpg|thumb|right|Papa Hyginus.]] '''Papa Hyginus''' alikuwa [[papa]] kuanzia takriban [[138]] hadi [[kifo]] chake takriban [[142]]/[[149]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Ugiriki]]. Alimfuata [[Papa Telesphorus]] akafuatwa na [[Papa Pius I]]. Alipanga vizuri zaidi [[daraja takatifu]] na hasa [[huduma]] [[daraja ndogo|za chini]] pamoja na kupambana na [[uzushi]] wa [[Gnosi]]<ref>[[Irenaeus]] says that the [[Valentinus (Gnostic)|gnostic Valentinus]] came to Rome in Hyginus' time, remaining there until [[Pope Anicetus|Anicetus]] became [[pontiff]] (''[[On the Detection and Overthrow of the So-Called Gnosis]]'', III, iii). [[Cerdo (gnostic)|Cerdo]], another Gnostic and predecessor of [[Marcion of Sinope]], also lived at Rome in the reign of Hyginus; by confessing his errors and recanting, he succeeded in obtaining readmission into the Church but eventually fell back into heresy and was expelled from the Church. Cfr. [http://www.bartleby.com/210/1/112.html Butler, Alban. "St. Hyginus, Pope and Martyr", ''The Lives of the Saints'', vol.1, 1866] [https://books.google.com/books?id=mftPAAAAMAAJ&pg=RA1-PA178&dq=Pope+Hyginus&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiq5didpfPjAhWyHbkGHWODAoY4FBDoAQgpMAA#v=onepage&q=Pope%20Hyginus&f=false Encyclopaedia Perthensis; Or Universal Dictionary of the Arts, Sciences, Literature, &c. Intended to Supersede the Use of Other Books of Reference, Volume 5] [https://books.google.com/books?id=W6MNZnozIGsC&pg=PT75&dq=Pope+Hyginus&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwijieOQpfPjAhU7GbkGHS6KDSI4ChDoAQhZMAg#v=onepage&q=Cerdo&f=false The Complete Idiot's Guide to the Gnostic GospelsBy J. Michael Matkin] [https://books.google.com/books?id=XfpaHWR9WL0C&pg=PA96&dq=Pope+Hyginus&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiXupDupPPjAhUUH7kGHY5pAgYQ6AEISTAG#v=onepage&q=Pope%20Hyginus&f=false Saint Clement, Pope and Martyr, and His Basilica in Rome] [https://books.google.com/books?id=nXEiAQAAMAAJ&pg=PP772&dq=Pope+Hyginus&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi-ie6VqvPjAhXSGbkGHfEoCZA4KBDoAQhFMAU#v=onepage&q=Pope%20Hyginus&f=false The Complete Dictionary of Arts and Sciences: In which the Whole Circle of Human Learning is Explained, and the Difficulties Attending the Acquisition of Every Art, Whether Liberal Or Mechanical, are Removed ... The Theological, Philological, and Critical Branches, Volume 2] The ''Liber Pontificalis'' also relates that this pope organized the hierarchy and established the order of ecclesiastical precedence (''Hic clerum composuit et distribuit gradus''). This general observation recurs also in the biography of [[Pope Hormisdas]], but has no historical value. According to [[Louis Duchesne]], the writer probably referred to the lower orders of the clergy.</ref> hata kwa kutumia [[falsafa]]<ref>https://it.cathopedia.org/wiki/Papa_Igino</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] [[11 Januari]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0136-0140-_Hyginus,_Sanctus.html Opera Omnia] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == {{commons category|Hyginus|Pope Hyginus}} *[http://www.newadvent.org/cathen/07593a.htm Kuhusu Papa Hyginus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis.html Fontes Latinae de papis usque ad annum 530] (Papa [[Felix IV]]) *[http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html#XLIII. Liber pontificalis] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Hyginus}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 1]] [[Jamii:Waliofariki 142]] [[Jamii:Mapapa]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Ugiriki]] 2go0jc6czlp17ligz7zb1giz0jyhqwe Papa Telesphorus 0 12711 1573495 1536547 2026-06-16T16:15:49Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573495 wikitext text/x-wiki [[Picha:Saint PopeTelesphorus.jpg|thumb|right|Papa Telesphorus]] '''Papa Telesphorus''' alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[127]]/[[128]] hadi [[kifo]] chake takriban [[137]]/[[138]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alikuwa na [[asili]] ya [[Ugiriki]]<ref>[http://www.cristoraul.com/ENGLISH/History-of-the-Popes/Second-Century/4-Telesphorus-Hyginius-Pius_i.html SAINT TELESPHORUS (119-127). SAINT HYGINUS (127-139). SAINT PIUS I (139-142)<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140402041822/http://www.cristoraul.com/ENGLISH/History-of-the-Popes/Second-Century/4-Telesphorus-Hyginius-Pius_i.html |date=2 April 2014 }}</ref><ref>[http://thepopepodcast.blogspot.com.au/2008/06/pope-telesphorus.html The Pope Podcast: Pope Telesphorus<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801044907/http://thepopepodcast.blogspot.com.au/2008/06/pope-telesphorus.html |date=1 August 2013 }}</ref>. Alimfuata [[Papa Sixtus I]] akafuatwa na [[Papa Hyginus]]. Alishughulikia [[liturujia]] ya [[Kanisa la Roma]]<ref>http://www.santiebeati.it/Detailed/36375.html</ref> bila kulazimisha [[Dayosisi|majimbo]] mengine hata katika suala la [[Pasaka ya Kikristo]] lililoanza kujitokeza<ref>A fragment of a letter from Irenæus to Pope Victor I during the Easter controversy in the late 2nd century, also preserved by Eusebius, testifies that Telesphorus was one of the Roman bishops who always celebrated Easter on Sunday, rather than on other days of the week according to the calculation of the Jewish Passover. Unlike Victor, however, Telesphorus remained in communion with those communities that did not follow this custom.</ref>. Kinyume chake, alipambana na [[uzushi]] wa [[Ujuzilio|Gnosi]] uliozidi kuenea [[Jiji|jijini]]<ref>https://it.cathopedia.org/wiki/Papa_Telesforo</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] [[mfiadini]]<ref>The ''[[Liber Pontificalis]]'' mentions that he had been an [[anchorite]] (or hermit) monk prior to assuming office. According to the testimony of Irenæus (''Against Heresies'' III.3.3), he suffered a "glorious" martyrdom. Although most early popes are called martyrs by sources such as the ''Liber Pontificalis'', Telesphorus is the first to whom [[Irenaeus]], writing considerably earlier, gives this title.</ref>. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] [[2 Januari]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0125-0136-_Telesphorus,_Sanctus,_Martyr.html] (kutoka Documenta Catholica Omnia, kwa [[Kilatini]]) ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== *Attwater, Donald and Catherine Rachel John. ''The Penguin Dictionary of Saints''. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. ISBN 0-14-051312-4. *Kelly, J.N.D. ''Oxford Dictionary of Popes.'' (1986). Oxford, England: Oxford University Press. *[[Papa Benedikto XVI|Benedict XVI]]. ''The Roman Martyrology''. Gardners Books, 2007. ISBN 978-0-548-13374-3. *Chapman, John. ''Studies on the Early Papacy''. Port Washington, NY: Kennikat Press, 1971. ISBN 978-0-8046-1139-8. *Fortescue, Adrian, and Scott M. P. Reid. ''The Early Papacy: To the Synod of Chalcedon in 451''. Southampton: Saint Austin Press, 1997. ISBN 978-1-901157-60-4. *Loomis, Louise Ropes. ''The Book of Popes'' (''Liber Pontificalis''). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 == Viungo vya nje == {{commons category|Telesphorus}} *[http://www.newadvent.org/cathen/14477b.htm Kuhusu Papa Telesphorus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Telesphorus}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 1]] [[Jamii:Waliofariki 137]] [[Jamii:Wafiadini Wakristo]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Ugiriki]] 4x3k03cobleebgdc80cgfp8aue9t6tq Papa Sixtus I 0 12713 1573484 1254872 2026-06-16T16:13:58Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573484 wikitext text/x-wiki [[Picha:SixtusI.jpg|thumb|right|Papa Sixtus I.]] '''Papa Sixtus I''' (au '''Xystus''') alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[117]]/[[119]] hadi [[kifo]] chake takriban [[126]]/[[128]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref><ref>According to the ''[[Liberian Catalogue]]'' of popes, he served the Church during the reign of [[Hadrian]] "from the consulate of Niger and Apronianus until that of Verus III and Ambibulus", that is, from 117 to 126. [[Eusebius]] states in his ''[[Chronicon (Eusebius)|Chronicon]]'' that Sixtus I was pope from 114 to 124, while his ''[[Church History (Eusebius)|Historia Ecclesiastica]]'', using a different catalogue of popes, claims his rule from 114 to 128. All authorities agree that he reigned about ten years.</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]] na jina la baba yake lilikuwa Pastor<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/48250</ref>. Alimfuata [[Papa Alexander I]] akafuatwa na [[Papa Telesphorus]]<ref name="ce">{{Cite encyclopedia |year=1912 |title=Pope St. Sixtus I |encyclopedia=The Catholic Encyclopedia |publisher=Robert Appleton Company |location=New York |url=https://www.newadvent.org/cathen/14031b.htm |volume=14}}</ref>. Alishughulikia [[Liturgia|liturujia]] ya [[Kanisa la Roma]] <ref> According to the ''[[Liber Pontificalis]]'' (ed. Duchesne, I.128), he passed the following three ordinances: * that none but sacred ministers are allowed to touch the sacred vessels; * that bishops who have been summoned to the Holy See shall, upon their return, not be received by their diocese except on presenting Apostolic letters; * that after the Preface in the Mass the priest shall recite the [[Sanctus]] with the people.</ref> bila kulazimisha [[Dayosisi|majimbo]] mengine hata kuhusu suala la adhimisho la [[Pasaka ya Kikristo]] lililoanza kujitokeza. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] [[mfiadini]] na kutajwa katika [[Kanuni ya Kirumi]]. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] [[3 Aprili]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] *[[Mababu wa Kanisa]] ==Maandishi yake== * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0115-0125-_Sixtus_I,_Sanctus.html [[Maandishi]] yake katika [[Patrologia Latina]] ya [[Migne]]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== {{refbegin}} *Benedict XVI. ''The Roman Martyrology''. Gardners Books, 2007. ISBN 978-0-548-13374-3. *Chapman, John. ''Studies on the Early Papacy''. Port Washington, NY: Kennikat Press, 1971. ISBN 978-0-8046-1139-8. *Fortescue, Adrian, and Scott M. P. Reid. ''The Early Papacy: To the Synod of Chalcedon in 451''. Southampton: Saint Austin Press, 1997. ISBN 978-1-901157-60-4. *Jowett, George F. ''The Drama of the Lost Disciples''. London: Covenant Pub. Co, 1968. OCLC 7181392 *Loomis, Louise Ropes. ''The Book of Popes'' (''Liber Pontificalis''). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8. {{refend}} == Viungo vya nje == {{commons category|Sixtus I|Pope Sixtus I}} * [http://www.newadvent.org/cathen/14031b.htm Kuhusu Papa Sixtus I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Sixtus I}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 1]] [[Jamii:Waliofariki 126]] [[Jamii:Mapapa]] [[jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] hzwl43xid9771agyk9a61xeinhd8x59 Papa Alexander I 0 12715 1573292 1532930 2026-06-16T15:38:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573292 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope Alexander I.jpg|thumb|right|Papa Alexander I.]] '''Papa Alexander I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[108]]/[[109]] hadi [[kifo]] chake takriban [[116]]/[[119]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/51675</ref>. Alimfuata [[Papa Evaristus]] akafuatwa na [[Papa Sixtus I]]. Taarifa mbalimbali zinadokeza kuwa Alexander alichangia sana ustawi wa [[liturujia]] na [[Dayosisi|jimbo]] kwa jumla. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]], pengine [[mfiadini]], ingawa hatajwi tena katika [[Martyrologium Romanum]]. [[Sikukuu]] yake ni tarehe [[3 Mei]] au [[16 Machi]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * [[Benedikto XVI|Benedict XVI]]. ''The Roman Martyrology''. Gardners Books, 2007. ISBN 9780548133743. * Chapman, John. ''Studies on the Early Papacy''. Port Washington, NY: Kennikat Press, 1971. ISBN 9781901157604 * Fortescue, Adrian, and Scott M. P. Reid. ''The Early Papacy: To the Synod of Chalcedon in 451''. Southampton: Saint Austin Press, 1997. ISBN 9781901157604. * Jowett, George F. ''The Drama of the Lost Disciples''. London: Covenant Pub. Co, 1968. OCLC 7181392 * Loomis, Louise Ropes. ''The Book of Popes'' (''Liber Pontificalis''). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1889758868 == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01285c.htm Kuhusu Papa Alexander I katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/14049/Saint-Alexander-I# Encyclopaedia Britannica: ''Saint Alexander I''] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Aleksanda I}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 1]] [[Jamii:Waliofariki 116]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] sl4sxfkvuduvdz7jml2u4vgz9nwglpi Papa Evaristus 0 12716 1573342 1536514 2026-06-16T15:46:54Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573342 wikitext text/x-wiki [[Picha:Evaristus.jpg|thumb|right|Papa Evaristus.]] '''Papa Evaristus''' (pia: '''Aristus''') alikuwa [[Papa]] kwa miaka tisa kuanzia takriban [[96]]/[[99]] hadi [[kifo]] chake takriban [[108]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>, wakati wa [[Kaizari Traian]]. Alikuwa na [[asili]] ya [[Ugiriki]]<ref name="(bibliothecarius)1602">{{cite book|author=Anastasius (bibliothecarius)|title=Bibliothecarii Historia, de vitis romanorvm pontificvm a b.Petro apostolo vsqve ad Nicolavm I. nunquam hactenus typis excusa. Deinde Vita Hadriani II. et Stephani VI. auctore Gvilielmo Bibliothecario. Ex bibliotheca Marci Velseri ... Accessere variae lectiones, partim ex codie. mss. Biblioth. vaticanae, partim ex conciliorum tomis, Annalibus ecclesiast. Caes. Baronij ... exceptae|url=https://books.google.com/books?id=F3ZLAAAAMAAJ&pg=PA3|year=1602|publisher=in typographeio I. Albini|pages=3|quote=1 Euaristus, natione Grecus, ex patre Iudaeo nomine Iuda, de ciuitate Bethleem, sedit ann. VIIII m. X d. II. Fuit autem temporibus Domitiani et Neruae Traiani, a consulatu Valentis et Veteris (96) usque ad Gallo et Bradua consulibus (108). Martyrio coronatur. 2 Hic titulos in urbe Roma diuidit presbiteris et VII diaconos ordinauit qui custodirent episcopum praedicantem, propter stilum ueritatis. 3 Hic fecit ordinationes III per mens. Decemb., presbiteros XVII, diaconos II; episcopos per diuersa loca XV. Qui etiam sepultus est iuxta corpus beati Petri, in Vaticanum, VI kal. Nouemb. Et cessauit episcopatus dies XVIIII.}}</ref>. Alimfuata [[Papa Klementi I]] akafuatwa na [[Papa Alexander I]]<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/75300</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]], [[Waorthodoksi]]<ref>{{cite web| url = http://orthodoxengland.org.uk/ortpopes.htm| title = Orthodox England – The Holy Orthodox Popes of Rome}}</ref> na [[Waorthodoksi wa Mashariki]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] [[27 Oktoba]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == * [http://www.newadvent.org/cathen/05646a.htm Kuhusu Papa Evaristus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0097-0105-_Evaristus,_Sanctus,_Martyr.html Writings attributed to Pope St Evaristus] * [http://saints.sqpn.com/sainte39.htm Patron Saints Index: ''Pope Saint Evaristus''] {{Wayback|url=http://saints.sqpn.com/sainte39.htm |date=20080821170711 }} * [http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=633 Catholic Online – Saints & Angels: ''St. Evaristus''] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Evaristus}} [[Jamii:Waliozaliwa karne ya 1]] [[Jamii:Waliofariki 108]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Ugiriki]] p02rrho19dxemqr8276vyp4im9e63jn Papa Klementi I 0 12717 1573389 1573133 2026-06-16T15:54:44Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573389 wikitext text/x-wiki [[Picha:San Clemente, Papa, por Juan Correa de Vivar.jpg|thumb|right|150px|Papa Klementi I. <small>(taswira ya [[karne ya 15]]; Papa Klementi hakuvaa [[Taji la Kipapa|taji]] kama hili lililobuniwa miaka 1000 baadaye)</small>]] '''Papa Klementi I''' alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[92]] hadi [[kifodini]] chake takriban [[99]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Anacletus]] akafuatwa na [[Papa Evaristus]]. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] [[mfiadini]] na kutajwa katika [[Kanuni ya Kirumi]]. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] [[23 Novemba]] katika [[Ukristo wa magharibi]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref> na tarehe [[24 Novemba]] au [[25 Novemba]] upande wa [[Ukristo wa Mashariki|mashariki]]. ==Maandishi== [[Maandishi]] pekee ambayo kwa hakika ni ya kwake ni [[waraka]] aliowaandikia [[Wakristo]] wa [[Korintho]] ili kuimarisha [[umoja]] na [[amani]] kati yao na kudhibiti [[uasi]] wao dhidi ya [[viongozi]] halali<ref name="newadvent.org">{{Rejea tovuti|title=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Pope St. Clement I|url=https://www.newadvent.org/cathen/04012c.htm|access-date=2022-01-21|website=www.newadvent.org}}</ref>. Kwa ajili hiyo Klementi anahesabiwa kuwa wa kwanza kati ya [[Mababu wa Kanisa]] waliofahamu [[Mitume wa Yesu]]<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/30150</ref>. Inawezekana ndiye aliyetajwa na [[Mtume Paulo]] katika [[Waraka kwa Wafilipi]] (4:3). ==Sala yake== Wewe umefunua macho ya mioyo yetu, ili tukujue wewe Mungu pekee, uliye juu sana katika mbingu za juu, mtakatifu unayekaa kati ya watakatifu, ambaye unanyenyekeza ufidhuli wao wenye kiburi, unabatilisha mashauri ya mataifa, unawainua juu wanyonge na kuwashusha wanaojikweza, wewe ambaye unatajirisha na kufukarisha, unaua na kuhuisha, ambaye peke yako unafadhili roho na ni Mungu pekee wa kila mwenye mwili, unatazama vilindi, unachunguza matendo ya wanadamu, unawasaidia waliopo hatarini na ni mkombozi wa waliokata tamaa, ni muumbaji na mtunzaji wa roho zote, unazidisha mataifa duniani, ambaye kati ya wote umewachagua wanaokupenda, kwa njia ya Yesu Kristo Mwanao mpendwa, ambaye kwa njia yake umetulea, umetutakasa na kutuvika heshima. Tunakusihi, Bwana, uwe kwetu msaidizi na tegemeo. Uwakomboe walio taabuni kati yetu, uwahurumie wanyonge, uwainue walioanguka, ujidhihirishe kwa wahitaji, uwaponye wagonjwa, uwarudishe waliojitenga na taifa lako, uwashibishe wenye njaa, uwafungue wafungwa wetu, uwaimarishe walio dhaifu, uwatulize walio duni. Mataifa yote wapate kujua ya kuwa ndiwe Mungu, wewe peke yako, na ya kuwa Yesu Kristo ni Mwanao nasi tu wako wako na kondoo wa malisho yako. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] * [[Orodha ya Mapapa]] * [[Mababu wa Kanisa]] * [[Mababu wa Kitume]] == Maandishi yake kwa [[Kiswahili]] == * Didakè yaani Mafundisho ya Mitume Kumi na Wawili na Waraka wa Mt. Klementi kwa Wakorinto, tafsiri ya B. Santopadre n.k. – ed. E.M.I. – Bologna (Italia) 1990 – ISBN 88-307-0321-4 ==Tanbihi== {{reflist}} == Vyanzo == {{Refbegin}} *{{cite wikisource|author=Clement of Rome|wslink=Ante-Nicene Fathers/Volume IX/The Epistles of Clement/The First Epistle of Clement to the Corinthians/Chapter 14|title=The First Epistle of Clement to the Corinthians|work=Ante-Nicene Fathers|volume=IX|translator=John Keith|date=1885b|editor1=Alexander Roberts |editor2=James Donaldson}} *{{cite book|last=Durant|first=Will |author-link=Will Durant|title=The Story of Civilization|url={{google books|id=cusRoE1OJvEC|keywords=vicars of Christ on Earth|plainurl=yes}}|volume=IV: The Age of Faith |year=2011|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4516-4761-7}} *{{cite book|last=González|first=Manuel Hernández|title=Fiestas y creencias en Canarias en la Edad Moderna|url=https://books.google.com/books?id=YzofqK1vZJ8C&pg=PA3|year=2007|publisher=Ediciones IDEA|isbn=978-84-8382-107-7}} *{{cite book|last1=Kelly|first1=John Norman Davidson|last2=Walsh|first2=Michael J.|title=The Oxford Dictionary of Popes|url=https://books.google.com/books?id=ExYOAQAAMAAJ|edition=2nd|year=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-861433-3}} *{{cite book|author=Libreria Editrice Vaticana|title=Annuario pontificio (2008)|url=https://books.google.com/books?id=4rG4MQEACAAJ|year=2008|publisher=Libreria Editrice Vaticana|isbn=978-88-209-8021-4}} *{{cite book|last=Phan|first=Peter C.|title=The Gift of the Church: A Textbook on Ecclesiology in Honor of Patrick Granfield, O.S.B.|url=https://books.google.com/books?id=2knW3bIxIYgC|year=2000|publisher=Liturgical Press|isbn=978-0-8146-5931-1}} {{Refend}} ==Marejeo ya Kiswahili== * Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 438-440 * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 415 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 363-364 * Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 89 == Marejeo ya lugha nyingine== *{{cite book|editor-last=Clarke|editor-first=W. K. Lowther|title=The First Epistle of Clement to the Corinthians|year=1937|publisher=Society for the Promotion of Christian Knowledge|location=London}} *{{cite book|editor-last=Grant|editor-first=Robert M.|title=The Apostolic Fathers|year=1964|publisher=Nelson|location=New York}} *Loomis, Louise Ropes (1916). ''The Book of Popes'' (''Liber Pontificalis''). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN|1-889758-86-8. *{{cite book|last=Lightfoot|first=J.B.|title=The Apostolic Fathers|url=https://books.google.com/books?id=TkYtAAAAYAAJ|year=1890|publisher=Macmillan|location=London}} *{{cite book|last=Meeks|first=Wayne A.|title=The origins of Christian morality : the first two centuries|url=https://archive.org/details/originsofchristi0000meek|year=1993|publisher=Yale Univ. Press|location=New Haven|isbn=978-0-300-05640-2}} *{{cite book|last=Richardson|first=Cyril Charles|title=Early Christian Fathers|year=1943|publisher=Westminster Press|location=Philadelphia|series=The Library of Christian Classics}} *{{cite book|last=Staniforth|first=Maxwell|title=Early Christian writings |url=https://archive.org/details/earlychristianwr00stan|url-access=registration|year=1968|publisher=Penguin|location=Baltimore}} == Viungo vya nje == {{commons category|Clemens I}} *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/121001/Saint-Clement-I "Saint Clement I."] Encyclopædia Britannica Online. *{{CathEncy|wstitle=Pope St. Clement I}} *[http://www.sacred-texts.com/chr/ecf/008/index.htm Two Epistles Concerning Virginity ]. *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0088-0097-_Clemens_I,_Sanctus,_Martyr.html Opera Omnia] *[http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=103393 Hieromartyr Clement the Pope of Rome] Eastern Orthodox [[icon]] and [[synaxarion]] *[https://web.archive.org/web/20081122032727/http://saints.sqpn.com/saintc14.htm Patron Saints Index: ''Pope Saint Clement I''] *[http://www.christianiconography.info/clement.html Saint Clement] at the [http://www.christianiconography.info Christian Iconography] web site *[http://www.christianiconography.info/goldenLegend/clement.htm "Here Followeth the Life of St. Clement"] in the Caxton translation of the ''Golden Legend'' *[https://web.archive.org/web/20121112015737/http://www.paulandpeters.com/blog/st-clement-of-rome/ "St. Clement of Rome, Pope and Martyr (1st Century)"] *[http://www.stpetersbasilica.info/Exterior/Colonnades/Saints/St%20Clement-110/StClement.htm Colonnade Statue in St Peter's Square] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Klementi I}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 99]] [[Jamii:Mababu wa Kanisa]] [[Jamii:Wafiadini Wakristo]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] fe3v938yxc329qwmk13pqm97v4cigbx Papa Anacletus 0 12718 1573298 1532959 2026-06-16T15:39:34Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573298 wikitext text/x-wiki [[Picha:Interior of Chiesa dei Gesuiti (Venice) - sacristy - Papa Cleto - 1592-1593 - by Palma il Giovane.jpg|thumb|right|Papa Anacletus]] '''Papa Anacletus''' (pia: '''Cletus, Kleti'''<ref name=Campbell>[http://www.newadvent.org/cathen/01446a.htm Campbell, Thomas. "Pope St. Anacletus." The Catholic Encyclopedia] Vol. 1. New York: Robert Appleton Company, 1907. 27 September 2017</ref><ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/50800</ref>) alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[80]] hadi [[kifo]] chake takriban [[92]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Roma]], [[Italia]]. Alimfuata [[Papa Linus]] akafuatwa na [[Papa Klementi I]]. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] na kutajwa katika [[Kanuni ya Kirumi|Kanuni ya Roma]] [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] [[26 Aprili]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 145 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 125 == Marejeo ya lugha nyingine== *Donald Attwater and Catherine Rachel John, ''The Penguin Dictionary of Saints'', 3rd edition, New York: Penguin Books, 1993. ISBN 0-140-51312-4. *Louise Ropes Loomis, ''The Book of Popes'' (''Liber Pontificalis''). Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Reprint of the 1916 edition. (Ends with [[Pope Pelagius]], who reigned from 579 until 590. English translation with scholarly footnotes, and illustrations). *Richard P. McBrien, ''Lives of the Popes'', (Harper, 2000). ISBN 0-06-065304-3 == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/01446a.htm Kuhusu Papa Anacletus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] *[http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0076-0088-_Anacletus_I,_Sanctus.html ''Maandishi yanayodhaniwa kuwa yake''] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Anacletus}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waliofariki 92]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 1o56a486fmxithwcxbhootthyb1bddf Papa Linus 0 12719 1573421 1219763 2026-06-16T16:00:04Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573421 wikitext text/x-wiki [[Picha:Linus2.jpg|thumb|right|Papa Linus.]] '''Papa Linus''' alikuwa [[Papa]] kuanzia takriban [[68]] hadi [[kifo]] chake takriban [[79]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[mkoa]] wa [[Toscana]], [[Italia]]<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/71550</ref>. Alimfuata [[Papa]] wa kwanza<ref>J. N. D. Kelly, ''Oxford Dictionary of Popes'', 2005, pp. 6–7.</ref>, [[Mtume Petro]]<ref>Irenaeus, ''Against Heresies'', [http://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm 3: 3.3]</ref><ref>"Post Petrum primus Ecclesiam Romanam tenuit Linus" (''[[Chronicon (Jerome)|Chronicon]]'', [http://www.tertullian.org/fathers/jerome_chronicle_06_latin_part2.htm 14g] (p. 267))</ref><ref>''Church History'', [http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf201/Page_133.html 3.2]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newadvent.org/fathers/230710.htm|title=Church Fathers: Homily 10 on Second Timothy (Chrysostom)}}</ref><ref>''The Chronography of 354 AD'', [http://www.tertullian.org/fathers/chronography_of_354_13_bishops_of_rome.htm Part 13: Bishops of Rome]</ref><ref>''[[Liber Pontificalis]]'', [http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html 2]</ref>, akafuatwa na [[Papa Anacletus]]. Ndiye aliyetajwa na [[Mtume Paulo]] katika [[Waraka wa pili kwa Timotheo]], 4:21<ref name="kirsch">{{cite book|last=Kirsch|first=Johann Peter|author-link=Johann Peter Kirsch|chapter-url=http://www.newadvent.org/cathen/09272b.htm|year=1910|chapter=Pope St. Linus|title=[[Catholic Encyclopedia]]|volume=9|location=New York, New York, USA|publisher=Robert Appleton Company}}</ref> kwamba alikuwa naye mwishoni mwa maisha yake<ref>Irenaeus stated that this is the same Linus who became Bishop of Rome, and this conclusion is generally still accepted.</ref>. Tangu kale anaheshimiwa kama [[mtakatifu]] na kutajwa katika [[Kanuni ya Kirumi]]. [[Sikukuu]] yake ni [[tarehe]] [[23 Septemba]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107: "At Rome, the commemoration of Saint Linus, Pope, to whom, as Saint Irenaeus narrates, the blessed Apostles entrusted the responsibility of the episcopate of the Church founded in the City, and whom the blessed Paul the Apostle mentions as a companion of his."</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Louise Ropes Loomis, ''The Book of Popes'' '''(Liber Pontificalis)'''. Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Reprint of the 1916 edition. Stops with Pope Pelagius, 579&ndash;590. English translation with scholarly footnotes, and illustrations). * [[Catholic Encyclopedia]], Volume IX. [[New York]] [[1910]], Robert Appleton Company. * Lightfoot, The Apostolic Fathers; St. Clement of Rome, I ([[London]], [[1890]]), uk. 201 n.k.; * [[Adolf von Harnack]], Geschichte der Altchristlichen Literatur, II: Die Chronologie I ([[Lipsia|Leipzig]], [[1897]]), uk. 70. * Claudio Rendina, ''I Papi. Storia e segreti'', Newton & Compton, [[Roma]], [[1983]]. == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/09272b.htm Kuhusu Papa Linus katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki] {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Linus}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Roma ya Kale]] [[Jamii:Waliofariki 79]] [[Jamii:Watu wa Biblia]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] pdtv03xgs9w90aqqvxqj94olgqlbalq Papa Yohane XXIII 0 12724 1573528 1424936 2026-06-16T16:21:19Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573528 wikitext text/x-wiki [[Picha:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|thumb|right|Mtakatifu Yohane XXIII.]] '''Papa Yohane XXIII''' ([[25 Novemba]] [[1881]] – [[3 Juni]] [[1963]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[28 Oktoba]]/[[4 Novemba]] [[1958]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Sotto il Monte]], [[Bergamo]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Angelo Giuseppe Roncalli'''. [[Watu]] walipenda kumuita "Papa mwema" kutokana na [[tabia]] yake ya kuvutia. Alimfuata [[Papa Pius XII]] akafuatwa na [[Papa Paulo VI]]. [[Papa Yohane Paulo II]] alimtangaza [[mwenye heri]] tarehe [[3 Septemba]] [[2000]], halafu [[Papa Fransisko]] alimtangaza [[mtakatifu]] tarehe [[27 Aprili]] [[2014]]. Mtu mwenye [[utu]] usio wa kawaida, kwa [[maisha]], [[kazi]] na [[ari]] yake kubwa ya [[mchungaji|kichungaji]] alijitahidi kueneza kwa watu wote wingi wa [[upendo]] wake wa [[Ukristo|Kikristo]] na kuhamasisha [[umoja]] wa [[ndugu|kidugu]] kati ya [[mataifa]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/55725</ref>. Umuhimu wa Papa huyu ni hasa kwamba aliitisha [[Mtaguso wa pili wa Vatikano]] ([[1962]]-[[1965]]) ambao ulikutanisha karibu ma[[askofu]] wote wa [[Kanisa Katoliki]] (wakati huo 3,000 hivi) na kuleta matengenezo mbalimbali ndani ya [[Kanisa]] hilo ili [[utume]] wake [[Dunia|duniani]] kote ufanikiwe kama alivyotamani. Ndiyo sababu [[sikukuu]] yake huadhimishwa kila [[mwaka]] tarehe [[11 Oktoba]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>, siku aliyofungua [[mtaguso mkuu]] huo. ==Maisha== Angelo Giuseppe Roncalli alikuwa [[mtoto]] wa nne kati ya 14 wa [[familia]] ya [[mkoa]] wa [[Lombardia]].<ref>{{cite web | place = [[Italy|IT]] | url= http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20000903_john-xxiii_en.html |title=Pope John XXIII |publisher= Vatican | accessdate = 2013-06-23}}</ref> Alipata [[upadrisho]] tarehe [[10 Agosti]] [[1904]] akapangwa sehemu mbalimbali, hata kama [[balozi]] wa Papa nchini [[Ufaransa]], [[Bulgaria]], [[Ugiriki]] na [[Uturuki]]. Tarehe [[12 Januari]] [[1953]] [[Papa Pius XII]] alimfanya Roncalli kuwa [[kardinali]] pamoja na kuwa [[Patriarki]] wa [[Venice]]. Roncalli alichaguliwa kuwa Papa tarehe 28 Oktoba 1958 akiwa na umri wa miaka 76 baada ya kura kupigwa mara 11 na tofauti na matarajio. Papa Yohane XXIII alizidi kushangaza wote alipoitisha [[mtaguso mkuu]] pamoja na [[Sinodi ya Roma]] na [[urekebisho]] wa [[Mkusanyo wa Sheria za Kanisa]] tarehe [[25 Januari]] [[1959]]. Yohane alifariki kwa [[kansa]] ya [[tumbo]], miezi miwili baada ya kutoa barua yake maarufu [[Pacem in Terris]] kuhusu [[amani]] [[dunia]]ni. ==Heshima baada ya kifo== Alizikwa katika mahandaki ya [[Basilika la Mt. Petro]] tarehe [[6 Juni]] 1963 na [[kesi]] ya kumtangaza mtakatifu ilifunguliwa tarehe [[18 Novemba]] [[1965]] na [[mwandamizi]] wake [[Papa Paulo VI]]. Baada ya kukubaliwa heshima kama Venerable tarehe [[20 Desemba]] [[1999]], alitangazwa mwenye heri tarehe 3 Septemba 2000 pamoja na [[Papa Pius IX]] na watatu wengine. Baada ya hatua hiyo, [[masalia]] yalisogezwa kwenye [[altare]] ya Mt. [[Jeromu]] yaweze kuonekana na waamini kwa urahisi. Tarehe [[5 Julai]] [[2013]], [[Papa Fransisko]] alisamehe uthibitisho wa [[muujiza]] wa pili aweze kutangazwa mtakatifu pamoja na [[Papa Yohane Paulo II]] tarehe 27 April 2014.<ref>{{Citation | date = Sep 30, 2013 | url = http://www.foxnews.com/world/2013/09/30/popes-john-paul-ii-john-xxiii-to-be-declared-saints-in-april/ | title = Popes John Paul II, John XXIII to be declared saints in April | publisher = Fox | newspaper = World News}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=XG0DDhiskh0|title=Pope Francis declares Popes John Paul II and John XXIII Saints|first=Rajamanickam|last=Antonimuthu|format=YouTube|date=27 April 2014|accessdate=27 April 2014}}</ref> ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Maandishi yake== * {{Citation | first = Angelo Giuseppe | last = Roncalli | author-link = Papa Yohane XXIII | trans_title = Shajara ya Roho | title = Giovanni XXIII Il Giornale dell' Anima | others = White, Dorothy trans | year = 1965 | publisher = [[Geoffrey Chapman]] | ISBN = 0-225-66895-5}}. * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_1958-1963-_Ioannes_XXIII,_Beatus.html Maandishi yake yote katika lugha mbalimbali] * {{Citation | first = Angelo Giuseppe | last = Roncalli (Papa Yohane XXIII) | language = Latin, Multilingual | title = Opera Omnia | trans_title = Maandishi yote | url = http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_1958-1963-_Ioannes_XXIII,_Beatus.html | publisher = Documenta catholica omnia | place = [[European union|EU]]}}. ==Marejeo ya Kiswahili== * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 311-312 == Marejeo ya lugha nyingine== * {{cite book |first = Peter |last=Hebblethwaite | authorlink = Peter Hebblethwaite|first2=Margaret |last2= Hebblethwaite | author2-link = Margaret Hebblethwaite | lastauthoramp =yes |title=John XXIII: Pope of the Council |url = https://archive.org/details/johnxxiiipopeof00hebb |publisher=[[Continuum International]] |year=2000 |isbn=0-8264-4995-6 }} * {{Citation |first = Malachi |last=Martin | author-link = Martin, Malachi B | year = 1972 | title = Three Popes and the Cardinal: The Church of Pius, John and Paul in its Encounter with Human History' | publisher = [[Farrar, Straus & Giroux]] | ISBN = 0-374-27675-7}}. * {{cite book |first = Malachi |last=Martin |title=Vatican: a novel |url = https://archive.org/details/vaticannovel00mart |location=New York |publisher=[[Harper & Row]] |year=1986 |isbn=0-06-015478-0 | author-mask = 3}} * {{cite book |first = Malachi |last=Martin |title=The Keys of this Blood |url = https://archive.org/details/keysofthisblood00mala_0 |location=New York |publisher=[[Simon & Schuster]] |year=1990 |isbn= 0-671-69174-0 | author-mask = 3}} * {{cite book |first = Paul L. |last=Williams | authorlink = Paul L. Williams (author) |title=The Vatican Exposed |url = https://archive.org/details/vaticanexposed00paul |location=Amherst, NY |publisher=[[Prometheus Books]] | year = 2003 |isbn= 1-59102-065-4}} == Viungo vya nje == * [http://www.vatican.va/holy_father/john_xxiii/ Yohane XXIII katika [[tovuti]] ya [[Vatikano]]] * {{Citation | url = http://www.lewrockwell.com/orig/vennari2.html | title = John XXIII was embalmed; Vatican denies he is subject of miracle of incorruptibility | first = Lew | last = Rockwell}}. * {{Citation | first = Karol Józef | last = Wojtyła | author-link = Papa Yohane Paulo II | url = http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/2000/documents/hf_jp-ii_hom_20000903_beatification_en.html | type = homily | title = Pope John XXIII beatification mass | publisher = Vatican | place = Rome, IT | date = Sep 3, 2000}}. * {{Citation |title=Pope John XXIII |type=biography |contribution=John XXIII |contribution-url=https://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20000903_john-xxiii_en.html |place=[[Rome]], [[Italy|IT]]|publisher=Vatican}}. * {{Citation | contribution-url = http://everything2.com/title/John+XXIII | contribution = John XXIII | title = Everything2}}. * {{Citation | contribution-url = http://atheism.about.com/library/glossary/western/bldef_johnxxiii.htm | contribution = Pope John XXIII | title = Atheism | type = biography | publisher = About | access-date = 2014-04-27 | archive-date = 2014-04-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140414064700/http://atheism.about.com/library/glossary/western/bldef_johnxxiii.htm | dead-url = yes }}. * {{Citation | contribution-url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/304923/John-XXIII | contribution = John XXIII (pope) | title = Britannica | edition = online | type = encyclopedia}}. * {{Citation | url = http://www.raoulwallenberg.net/?en/news/760.htm | title = Advocating John XXIII as Righteous Among the Nations | publisher = Raoul Wallenberg}}. * {{Citation | contribution-url = http://www.stpetersbasilica.org/Monuments/JohnXXIII/JohnXXIII.htm | title = Monuments | contribution = John XXIII | publisher = St Peter’s basilica}}. * {{Citation | url = http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=2380 | type = memorial | title = John XXIII | publisher = Find a grave}}. * {{Citation | url = http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT198.HTM | title = Pope John XXIII | publisher = Intra text}}: text with concordances and frequency list. * {{Citation | url = http://www.americancatholic.org/Features/Saints/Saint.aspx?id=1165 | title = Saint of the Day | newspaper = American Catholic | access-date = 2014-04-27 | archive-date = 2014-04-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140417013309/http://www.americancatholic.org/Features/Saints/Saint.aspx?id=1165 | dead-url = yes }}. * {{Citation | url = http://www.britishpathe.com/workspaces/BritishPathe/YWirLPR5 | publisher = Pathé | type = news archive | title = Pope John XXIII | place = UK | access-date = 2014-04-27 | archive-date = 2014-01-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140104011334/http://www.britishpathe.com/workspaces/BritishPathe/YWirLPR5 | dead-url = yes }}. * {{Citation | url = http://www.time.com/time/covers/0,16641,19630104,00.html | title = Pope John XXIII | newspaper = Time | type = magazine | date = 4 Jan 1963 | access-date = 2014-04-27 | archive-date = 2013-08-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130826152032/http://www.time.com/time/covers/0,16641,19630104,00.html | dead-url = yes }}. {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane XXIII}} [[Jamii:Waliozaliwa 1881]] [[Jamii:Waliofariki 1963]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wafransisko]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 9l3w5pts9ftku04s9qmiv5rx4542c4m Papa Benedikto XVI 0 12725 1573319 1420638 2026-06-16T15:43:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573319 wikitext text/x-wiki [[Picha:BentoXVI-30-10052007.jpg|thumb|200px|right|Papa Benedikto XVI [[mwaka]] [[2007]].]] '''Papa Benedikto XVI''' ( [[Marktl am Inn]], [[Bavaria]], [[Ujerumani]], [[16 Aprili]] [[1927]] <ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> - [[Vatikani]], [[31 Desemba]] [[2022]]; [[jina]] la [[Kilatini]]: '''Benedictus XVI'''; kwa [[Kiitalia]]: Benedetto XVI) alikuwa [[Papa]] tangu [[tarehe]] [[19 Aprili]] [[2005]], baada ya [[kifo]] cha [[Papa Yohane Paulo II]], hadi alipoamua kung'atuka tarehe [[28 Februari]] [[2013]] kwa sababu ya [[afya]] yake kudodora<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Mwandamizi]] wa 264 wa [[Mtume Petro]] na Papa wa kwanza kutoka [[Ujerumani]] baada ya miaka 1,000 hivi, amefuatwa na [[Papa Fransisko]]. ==Maisha== [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Joseph Alois Ratzinger'''. [[Upadirisho|Alipadirishwa]] tarehe [[29 Juni]] [[1951]] pamoja na [[kaka]] yake Georg. Baada ya kupata [[udaktari]] katika [[teolojia]] na kufundisha miaka kadhaa, alishiriki kama [[mtaalamu]] katika [[Mtaguso Mkuu]] wa [[Mtaguso wa pili wa Vatikani|Vatikano II]]. Tarehe [[24 Machi]] [[1977]] alichaguliwa na [[Papa Paulo VI]] kuwa [[Askofu mkuu]] wa [[Munchen]] na [[Frisingen]] akapewa [[askofu|daraja]] hiyo tarehe [[28 Mei]] mwaka huohuo. Tarehe [[27 Juni]] mwaka huohuo Paulo VI alimteua pia [[kardinali]] na kutokana na cheo hicho alishiriki uchaguzi wa [[Papa Yohane Paulo I]] na Yohane Paulo II mwaka [[1978]]. Tarehe [[25 Novemba]] [[1981]] Yohane Paulo II alimteua kuwa mkuu wa [[Idara ya Mafundisho ya Imani]]. Hivyo tarehe [[15 Februari]] [[1982]] aliacha [[uongozi]] wa [[jimbo kuu]] akashika [[kazi]] hiyo mpya mpaka alipochaguliwa Papa. Katika kutekeleza kazi hiyo aliandaa [[Katekisimu ya Kanisa Katoliki]] (tangu [[1986]] hadi [[1992]]) na [[Ufupisho Makini]] wa [[katekisimu]] hiyo (tangu [[2003]] hadi [[2005]]). Baada ya kuchaguliwa Papa aliendeleza [[juhudi]] za mtangulizi wake katika utekelezaji wa [[Mtaguso]] pamoja na kupambana na makwazo ya kijinsia yaliyokuja kujulikana kwa wingi wakati wa Upapa wake ingawa mengi yalikuwa ya miaka ya nyuma. Chini yake [[idadi]] ya [[Kanisa Katoliki|Wakatoliki]] [[dunia|duniani]] iliongezeka kutoka 1,115,000,000 hadi 1,254,000,000. Baada ya kung'atuka hadi kufariki dunia, Benedikto alishika kwa [[unyenyekevu]] mkubwa [[maisha]] ya [[sala]] tu kwenye [[monasteri]] iliyopo ndani ya [[Vatikani]], bila kuingilia kabisa Upapa wa Fransisko. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Marejeo== {{reflist}} ==Vitabu juu yake== {{refbegin}} *Allen, John L.: ''Cardinal Ratzinger: the Vatican's enforcer of the faith''.&nbsp;– New York: Continuum, 2000 *[[Amedeo Benedetti (writer)|Benedetti, Amedeo]]: ''Il linguaggio di Benedetto XVI, al secolo Joseph Ratzinger''.&nbsp;– Genova, Erga, 2012 *Herrmann, Horst: ''Benedikt XVI. Der neue Papst aus Deutschland''.&nbsp;– Berlin 2005 *Nichols OP, Aidan: ''The Theology of Joseph Ratzinger: An Introductory Study''.&nbsp;– Edinburgh; T&T Clark, 1988 *Pater Prior Maximilian Heim: ''Joseph Ratzinger&nbsp;— Kirchliche Existenz und existenzielle Theologie unter dem Anspruch von Lumen gentium'' (diss.). *[[Vincent Twomey|Twomey, D. Vincent]], S.V.D.: ''Pope Benedict XVI: The Conscience of Our Age (A Theological Portrait)''.&nbsp;– San Francisco: Ignatius Press, 2007 *Wagner, Karl: ''Kardinal Ratzinger: der Erzbischof in München und Freising in Wort und Bild''.&nbsp;– München: Pfeiffer, 1977 {{refend}} ==Wasifu== {{refbegin}} *[[John L. Allen, Jr.|Allen, John L.]] ''The Rise of Benedict XVI: The Inside Story of How the Pope Was Elected and Where He Will Take the Catholic Church''. NY: Doubleday, 2005. ISBN 0-385-51320-8. *Allen, John L. ''Pope Benedict XVI: A Biography of Joseph Ratzinger''. New York: Continuum International Publishing Group, 2005. ISBN 0-8264-1786-8. This is a reprint of Allen's 2000 book ''Cardinal Ratzinger: the Vatican's Enforcer of the Faith''. *Bardazzi, Marco. ''In the Vineyard of the Lord: The Life, Faith, and Teachings of Joseph Ratzinger, Pope Benedict XVI''. New York: Rizzoli International, 2005. ISBN 0-8478-2801-8 *Bunson, Matthew. ''We Have a Pope! Benedict XVI'' Huntington, IN: Our Sunday Visitor. ISBN 1-59276-180-1. * [[Paul-Henri Campbell|Campbell, Paul-Henri]]: ''Pope Benedikt XVI. Audio Book.'' Monarda Publishing House, 2012, ISBN 3-939513-80-6. *Pursell, Brennan, Benedict of Bavaria: An Intimate Portrait of the Pope and His Homeland (Circle Press, 2008). ISBN 1-933271-17-5. *Tobin, Greg. ''Holy Father: Pope Benedict XVI: Pontiff for a New Era''. Sterling, 2005. ISBN 1-4027-3172-8. *[[George Weigel|Weigel, George]]. ''God's Choice: Pope Benedict XVI and the Future of the Catholic Church'', Harper Collins, 2005. ISBN 0-06-621331-2. {{refend}} ==Filamu== *''The Keys of the Kingdom, from John Paul II to Benedict XVI'', produced by [[Vatican Television Center]], distributed by [[HDH Communications]], 2006. ==Viungo vya nje== {{Commons}} *[http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/index.htm Profile] at the Vatican web site ;Barua zake 3 kwa ajili ya wote *''[http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/encyclicals/documents/hf_ben-xvi_enc_20051225_deus-caritas-est_en.html Deus Caritas Est]''&nbsp;– encyclical ''God is Love'' *''[http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/encyclicals/documents/hf_ben-xvi_enc_20071130_spe-salvi_en.html Spe Salvi]''&nbsp;– encyclical ''In hope we were saved'' *''[http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/encyclicals/documents/hf_ben-xvi_enc_20090629_caritas-in-veritate_en.html Caritas in Veritate]''&nbsp;– encyclical ''In Charity and Truth'' {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Benedikto XVI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1927]] [[Jamii:Waliofariki 2022]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wanateolojia wa Ujerumani]] [[Jamii:Watu wa Ujerumani][[Jamii:Mapapa wa Karne ya 21]] 0nf7pv7tuvffqjh7h4hik36ypmj8em1 Papa Yohane Paulo II 0 12727 1573514 1535322 2026-06-16T16:19:00Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573514 wikitext text/x-wiki [[Image:George H W Bush and Pope John Paul II (cropped).jpg|thumb|250px|Mtakatifu Yohane Paulo II.]] '''Papa Yohane Paulo II''' (kwa [[Kilatini]]: Ioannes Paulus PP. II; kwa [[Kiitalia]]: Giovanni Paolo II; kwa [[Kipolandi]]: Jan Paweł II; kwa [[Kiingereza]]: John Paul II; [[18 Mei]] [[1920]] - [[2 Aprili]] [[2005]]) alikuwa [[Papa]] wa 264 kuanzia [[tarehe]] [[16 Oktoba]] [[1978]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> akidumu katika [[huduma]] hiyo kirefu kuliko Mapapa wengine wote, isipokuwa [[Mtume Petro]] na [[Papa Pius IX]]. Alitokea [[Wadowice]], [[Krakow]], [[Polandi]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> Alimfuata [[Papa Yohane Paulo I]] akiwa Papa wa kwanza asiye [[Italia|Mwitalia]] tangu miaka 455 iliyopita, wakati wa [[Uholanzi|Mholanzi]] [[Papa Adrian VI]] ([[1522]] - [[1523]]), tena Papa wa kwanza kutoka [[Polandi]] (na ma[[kabila]] yoyote ya [[Waslavi]]) katika [[historia ya Kanisa]]. Alifuatwa na [[Papa Benedikto XVI]]. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Karol Józef Wojtyła''' (matamshi: ˈkarɔl ˈjuzɛf vɔiˈtɨwa). Wengi wanamhesabu kati ya watu walioathiri zaidi [[karne ya 20]], hasa kwa sababu tangu mwanzo wa Upapa wake alipambana na [[Ukomunisti]] uliotesa nchi yake asili na nyinginezo, akachangia kwa kiasi kikubwa kikomo chake na kusambaratika kwa [[Urusi]].<ref name="CBCNews">{{cite news|url=http://www.cbc.ca/news/obit/pope/communism_homeland.html|title=Pope stared down Communism in homeland - and won|date=Aprili 2005|author=CBC News Online|publisher=Religion News Service|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050406174046/http://www.cbc.ca/news/obit/pope/communism_homeland.html|archivedate=2005-04-06}}</ref><ref name="Berlin Wall">{{cite web |url=http://www.writespirit.net/authors/pope_john_paul_ii/pope_john_paul_fall_berlin_wall|title=Pope John Paul II and the Fall of the Berlin Wall|accessdate=2009-01-01|publisher=2008 Tejvan Pettinger, Oxford, UK}}</ref><ref name="Bottum">{{cite web|url=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/005/469kzdxb.asp|title=John Paul the Great|last=Bottum|first=Joseph|date=18 Aprili 2005|work=Weekly Standard|pages=1–2|accessdate=2009-01-01|archivedate=2009-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090706015929/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/005/469kzdxb.asp}}</ref><ref name="Chronicle2">{{cite book|last=Maxwell-Stuart|first=P.G.|title=Chronicle of the Popes: Trying to Come Full Circle|url=https://archive.org/details/chronicleofpopes0000maxw|publisher=Thames & Hudson|location=[[London]]|year=2006|page=[https://archive.org/details/chronicleofpopes0000maxw/page/234 234]|isbn=978-0-500-28608-6|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Gorbachev">{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2005/WORLD/europe/04/03/pope.gorbachev/index.html|title=Gorbachev: Pope was ‘example to all of us’|date=4 Aprili 2005|work=[[CNN]] |accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Memory">{{cite news|url=http://www.cnn.com/SPECIALS/2005/pope/stories/legacy/index.html|title=John Paul II: A strong moral vision|date=11 Februari 2005|publisher=CNN |accessdate=2009-01-01}}</ref> Vilevile alilaumu [[ubepari]] wa nchi za [[magharibi]]<ref>Hastings, Adrian; Alistair Mason; Hugh S. Pyper ''The Oxford Companion to Christian Thought'' Oxford University Press 2000 p. 95 [http://books.google.com/books?id=ognCKztR8a4C&pg=PA95&lpg=PA95&dq=Pope+John+Paul+II+criticism+of+capitalism&source=bl&ots=WZvlD5z3nN&sig=5uwyFimxfwqpl-8r_-4UNLBTrQg&hl=en&ei=iZ2rTYeBJMXLgQe98bXzBQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CFMQ6AEwCTgy#v=onepage&q=Pope%20John%20Paul%20II%20criticism%20of%20capitalism&f=false Online version] available at [[Google Books]]</ref><ref>Magister, Sandro [http://www.simplysharing.com/pope.htm "Fighting the Faithless West"] {{Wayback|url=http://www.simplysharing.com/pope.htm |date=20110811051240 }} ''The Sunday Oregonian'' 3 Aprili 2005 Retrieved 17 Aprili 2011</ref> na kudai [[haki]] katika jamii zote, akitetea hasa [[uhai]] wa [[binadamu]] na [[uhuru wa dini]]. Upande wa [[dini]], aliboresha uhusiano kati ya Kanisa Katoliki na [[madhehebu]] mengine ya [[Ukristo]]<ref name="Anglican1">{{cite web|url=http://www.anglicancommunion.org/acns/news.cfm/2005/4/8/ACNS3967|title=Anglican tributes to Pope John Paul II|work=[http://www.anglicancommunion.org/ Anglican Communion Office]|publisher= Anglican Consultative Council|accessdate=2009-01-01}}</ref> pamoja na ule na dini mbalimbali, kuanzia [[Uyahudi]], [[Ubuddha|Ubudha]], [[Uislamu]]<ref name="AIJAC">{{cite web|url=http://www.aijac.org.au/?id=articles&_action=showArticleDetails&articleID=526|title=AIJAC expresses sorrow at Pope's passing|date=4 Aprili 2005|publisher=[[Australia/Israel & Jewish Affairs Council]]|accessdate=2009-01-01}}</ref>. Ziara zake 104 kati nchi 129 ulimwenguni kote, mbali na 146 nchini [[Italia]] na 317 katika [[parokia]] za [[Roma]], zilikusanya mara nyingi umati mkubwa (hadi zaidi ya milioni 4 huko [[Manila]], [[Ufilipino]], mwishoni mwa [[siku ya kimataifa ya vijana]]), na kumfanya asafiri kuliko jumla ya mapapa wote waliomtangulia, akiwa mmojawapo kati ya [[viongozi]] wa dunia waliosafiri zaidi. Papa Wojtyła alitangaza [[wenye heri]] 1,340 na [[watakatifu]] 483, ili kuwapa [[Ukristo|Wakristo]] wa leo vielelezo mbalimbali kwa maisha yao ili walenge [[utakatifu]] walioitiwa na [[Mungu]].<ref name="USCCB_Bio">{{cite web |url=http://www.usccb.org/comm/popejohnpaulii/biography.shtml |title=Pope John Paul II: A Light for the World |accessdate=2009-01-01 |publisher=United States Council of Catholic Bishops |year=2003 |archivedate=2011-06-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624073359/http://www.usccb.org/comm/popejohnpaulii/biography.shtml }}</ref><ref name="Moore1">{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/news/2009919/Pope-John-Paul-II-on-course-to-become-saint-in-record-time.html|title=Pope John Paul II on course to become Saint in record time|last=Moore|first=Malcolm|date=22 Mei 2008|work=[[Daily Telegraph]] |accessdate=2009-01-01 | location=London}}</ref> Idadi hiyo ni kubwa kuliko ile ya waliotangazwa na jumla ya Mapapa wote waliomtangulia walau katika karne tano za mwisho.<ref name="Hollingshead">{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/world/2006/apr/01/catholicism.religion|title=Whatever happened to ... canonising John Paul II?|last=Hollingshead |first=Iain |authorlink=Iain Hollingshead |date=1 Aprili 2006|work=[[The Guardian]] |accessdate=2009-01-01 | location=London}}</ref><ref name="Gertz">{{cite web|url=http://www.christianitytoday.com/ct/2003/octoberweb-only/10-20-52.0.html|title=Christian History Corner: John Paul II's Canonisation Cannon|last=Gertz|first=Steven|date=10 Januari 2003|work=[[Christianity Today]]|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Beatifications">{{cite web|url=http://www.usccb.org/pope/beatify.htm#10|title=Beatifications During Pope John Paul II’s Pontificate, 1988|last=Walsh|first=Sister Mary Ann|work=From: ‘John Paul II: A Light for the World’, [http://www.popebook.com/ Popebook.com]|publisher=[[United States Conference of Catholic Bishops|United States Conference of Catholic Bishops, Inc.]]|accessdate=2009-01-01|archivedate=2008-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081211002153/http://www.usccb.org/pope/beatify.htm#10}}</ref><ref name="Vatican1">{{cite web|url=http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/index_saints_en.html|title=Table of the Canonisations during the Pontificate of His Holiness John Paul II|publisher=[[The Holy See]]|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref>''Whether John Paul II canonised more saints than all previous popes put together is difficult to prove, as the records of many early canonisations are incomplete, missing, or inaccurate.''</ref> Alikuwa anaongea lugha mbalimbali, zikiwemo za Kipolandi, Kiitalia, [[Kifaransa]], [[Kijerumani]], [[Kiingereza]], [[Kihispania]], [[Kireno]], [[Kiukraina]], [[Kirusi]], [[Kiserbokroatia]], [[Kiesperanto]], [[Kilatini]] na [[Kigiriki cha kale]].<ref name="Robinson">{{cite web|url=http://www.robinsonlibrary.com/philosophy/denominations/catholic/history/johnpaul2.htm|title=Pope John Paul II|date=20 Oktoba 2008|publisher=The Robinson Library|accessdate=2009-01-01|archivedate=2015-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402135430/http://www.robinsonlibrary.com/philosophy/denominations/catholic/history/johnpaul2.htm|=https://web.archive.org/web/20150402135430/http://www.robinsonlibrary.com/philosophy/denominations/catholic/history/johnpaul2.htm}}</ref> Yohane Paulo II alitangazwa na [[mwandamizi]] wake [[Papa Benedikto XVI]] kuwa [[mwenye heri]] tarehe [[1 Mei]] [[2011]],<ref name="CC1">{{cite web|url= http://www.catholicculture.org/news/headlines/index.cfm?storyid=4969|title=Catholic Culture : Latest Headlines : SPECIAL: Popes Pius XII, John Paul II declared 'venerable'|work=catholicculture.org|accessdate=2010-02-25}}</ref><ref name="CathLife">{{cite web|url= http://acatholiclife.blogspot.com/2009/12/pope-pius-xii-john-paul-ii-declared.html|title=A Catholic Life: Pope Pius XII, John Paul II Declared Venerable|work=acatholiclife.blogspot.com|accessdate=2010-02-25}}</ref><ref name="VenJP">{{cite web|url= http://www.piercedhearts.org/jpii/venerable_jpii.htm|title=Venerable John Paul II|date=19 December 2009work=piercedhearts.org|accessdate=2010-02-25}}</ref><ref name="CNA2">{{cite web|url= http://www.catholicnewsagency.com/news/john_paul_ii_declared_venerable_moves_one_step_closer_to_sainthood/|title=John Paul II declared [[Venerable]], moves one step closer to sainthood :: Catholic News Agency (CNA)|work=catholicnewsagency.com|accessdate=2010-02-25}}</ref><ref name="BBC-beatify">{{cite web|url= http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-12191423|title=Pope paves way to beatification of John Paul II|work=bbc.news.co.uk|accessdate=2011-01-14}} </ref> halafu [[Papa Fransisko]] akamtangaza [[mtakatifu]] tarehe [[27 Aprili]] [[2014]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa kila mwaka tarehe [[22 Oktoba]]<ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/90026</ref>, kulingana na siku ya kuanza rasmi huduma yake ya Kipapa kwa Misa iliyofanyika katika uwanja mbele ya [[Basilika la Mt. Petro]], [[Vatikani]]. == Maisha == === Miaka ya kwanza === [[Picha:Emilia and Karol Wojtyla wedding portrait.jpg|thumb|left|160px|Picha ya [[ndoa]] ya wazazi wake Emilia na Karol Wojtyla Sr.]] [[Picha:Geb-Haus Papst.jpg|thumb|Nyumba ya [[familia]] yake huko [[Wadowice]].]] [[Picha:Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach1.JPG|thumb|upright|Ua wa nyumba yake.]] Karol Józef Wojtyła alizaliwa [[Wadowice]]<ref name="ShortBio">{{cite web|url=http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/santopadre_biografie/giovanni_paolo_ii_biografia_breve_en.html|title= His Holiness John Paul II : Short Biography |date=30 Juni 2005|work=Vatican Press Office|accessdate=2009-01-01}}</ref> nchini [[Polandi]] akiwa mtoto wa tatu na wa mwisho wa Karol Wojtyła,<ref name="CNN6">{{cite news|url=http://edition.cnn.com/SPECIALS/2005/pope/stories/bio1/index.html|title=Pope John Paul II 1920-2005|publisher=CNN|accessdate=2009-01-01|archive-date=2014-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116090409/http://edition.cnn.com/SPECIALS/2005/pope/stories/bio1/index.html|url-status=dead}}</ref> na Emilia Kaczorowska, ambaye alikuwa na asili ya [[Lithuania|Kilithuania]], akafariki tarehe [[13 Aprili]] [[1929]],<ref name="CBN">{{cite web |url=http://www.cbn.com/spirituallife/ChurchAndMinistry/KarolWojtylaPopeJohnPaulTimeline.aspx| title= Karol Wojtyła (Pope John Paul II) Timeline|accessdate=2009-01-01|publisher=[[Christian Broadcasting Network]]}}</ref>. Dada yake Olga alikufa kabla Karol hajazaliwa; hivyo, alihusiana sana na kaka yake Edmund, mpaka huyo alipokufa kwa [[tetekuwanga]] kutokana na kazi yake ya [[udaktari]]. Akiwa kijana, Karol alipenda sana [[spoti]] akacheza mara nyingi [[kandanda]] kama [[kipa]].<ref name="CNNBio">{{cite web |url=http://popejohnpaul.com/php/showContent.php?linkid=1 |title=Pope John Paul the most revered human being on earth popejohnpaul.com |publisher=popejohnpaul.com |accessdate=2009-01-01 |archivedate=2021-05-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505021045/http://popejohnpaul.com/php/showContent.php?linkid=1 }}</ref> Miaka ya malezi yake iliathiriwa na uhusiano mkubwa na [[Wayahudi]] wengi wa Wadowice. Mara nyingi kulikuwa na [[mechi]] kati ya Wakatoliki na Wayahudi, naye alijitolea kuwa kipa wa Wayahudi timu yao ilipopungukiwa wachezaji. Katikati ya mwaka [[1938]], Karol na baba yake walihamia [[Kraków]], alipojiunga na [[chuo kikuu]] maarufu cha "[[Jagiellonian University]]". Huko akisoma [[filolojia]] na lugha 12 tofauti, alijitolea kusaidia kama [[mkutubi]]. Alipolazimishwa kujiunga na [[jeshi]] (36th Infantry Regiment (Polandi)|Academic Legion), alikataa kufyatua risasi. Pia aliigiza na kutunga mwenyewe [[tamthilia]]. Mwaka [[1939]] [[Ujerumani]] wa [[Hitler]] ulivamia Polandi ukafunga chuo kikuu hicho, huku [[wanaume]] wote wakidaiwa kufanya kazi. Hivyo, tangu mwaka [[1940]] hadi [[1944]], Karol alifanya kazi mbalimbali za mikono asije akahamishiwa katika [[makambi ya KZ]].<ref name="ShortBio"/> Baba yake alifariki kwa mpasuko wa moyo mwaka [[1941]], akimuacha peke yake.<ref name="CNN6"/><ref name="CBN"/><ref name = "Stourton5">{{cite book |last1=Stourton |first1=Edward |authorlink1=Edward Stourton (journalist)|title=John Paul II: Man of History |url=https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou |accessdate=2009-01-01|publisher=Hodder & Stoughton |location=London |isbn=0340908165 |page=[https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou/page/60 60] |year=2006}}</ref> Miaka 40 baadaye alisema,''"Sikuwepo mama alipofariki, sikuwepo kaka alipofariki, sikuwepo baba alipofariki. Kufikia umri wa miaka 20 nilikuwa nimeshapoteza wapenzi wangu wote"''.<ref name = "Stourton5"/> Ndipo alipoanza kufikiria sana [[wito]] wa [[upadri]], ambao polepole ukawa ''‘jambo la ndani lenye hakika ya hali ya juu’''.<ref name = "Stourton6">{{cite book |last1=Stourton |first1=Edward |authorlink1=Edward Stourton (journalist)|title=John Paul II: Man of History |url=https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou |accessdate=2009-01-01|publisher=Hodder & Stoughton |location=London |isbn=0340908165 |page=[https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou/page/63 63] |year=2006}}</ref> Kwa sababu hiyo, mnamo Oktoba [[1942]], alipiga hodi kwenye nyumba ya [[askofu mkuu] wa [[Kraków]], [[kardinali]] [[Adam Stefan Sapieha]], akaomba asomee upadri.<ref name = "Stourton6"/> Mapema akawa anasoma kwa siri katika [[seminari]] iliyoendeshwa huko kwa maficho. Tarehe [[29 Februari]] [[1944]], Karol aligongwa na [[lori]] la Kijerumani. Tofauti na kawaida, alipelekwa [[hospitali]]ni alipotibiwa wiki mbili. Kunusurika ajali hiyo kulimthibitisha katika wito wake. Tarehe [[6 Agosti]] [[1944]], ‘Black Sunday’, [[askari]] wa [[Gestapo]] walijaribu kukamata wavulana wote wa Kraków wasije wakaanza mapambano dhidi yao<ref name="George Weigel 2001, page 71">[[#Weigel02|George Weigel, "Witness to Hope" - HarperCollins Publishers 2001, page 71]]</ref> kama ilivyotokea [[Warsaw]].<ref name="Norman">{{cite book|last=Davies|first=Norman|authorlink=Norman Davies|title=Rising '44: The Battle for Warsaw |url=https://archive.org/details/rising44battlefo00norm|publisher=[[Viking Penguin]] |location=80 Strand, London WC2R 0RL|year=2004|pages=[https://archive.org/details/rising44battlefo00norm/page/253 253]–254|isbn=0-670-03284-0|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="George Weigel 2001, pages 71-21">[[#Weigel02|George Weigel, "Witness to Hope" - HarperCollins Publishers 2001, pages 71-21]]</ref> Karol alifaulu kufichama katika andaki la nyumba iliyokaguliwa na askari, wakati vijana zaidi ya elfu nane walikamatwa siku hiyo.<ref name = "Stourton6"/><ref name="George Weigel 2001, page 71"/><ref name="Norman"/> Halafu akafichama nyumbani kwa askofu mkuu hadi Wajerumani walipofukuzwa tarehe [[17 Januari]] [[1945]].<ref name="Davies72">[[#Davies72|Norman Davies, Rising '44: The Battle for Warsaw - Viking Penguin 2004, pages 253-254]]</ref> Hapo wanafunzi waliteka [[seminari]], naye akajitolea kusafisha vyoo vilivyojaa mavi ya muda mrefu.<ref name="Weigel">''Witness to Hope'', [[George Weigel]], [[HarperCollins]] (1999, 2001) ISBN 0-06-018793-X.</ref> Mwezi huohuo, alimuokoa Edith Zierer, binti Myahudi wa miaka 14 ambaye alikuwa amekimbia kambi la [[Częstochowa]] lakini akazimia kwenye [[reli]].<ref name="EdithZ">{{cite web|url=http://voices.iit.edu/Profiles/ziere_p.html|title=Profile of Edith Zierier (1946)|work=Voices of the Holocaust|publisher=2000 Paul V. Galvin Library, Illinois Institute of Technology|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080419140949/http://voices.iit.edu/Profiles/ziere_p.html|archivedate=2008-04-19}}</ref> Karol akampandisha juu ya treni na kumfikisha salama mjini Kraków.<ref name="CNNLive">{{cite news|url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0504/08/se.01.html|title=CNN Live event transcript|date= 8 Aprili 2005 |publisher=CNN.com |accessdate=2009-01-01}}</ref><ref>Roberts, Genevieve., [https://web.archive.org/web/20071215035053/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4159/is_20050403/ai_n13509294 "The death of Pope John Paul II: `He saved my life - with tea, bread'"], ''[[The Independent]]'', 3 Aprili 2005, Retrieved on 2007-06-17.</ref><ref>Cohen, Roger., [http://www.dialog.org/hist/JohnPaulII-EdithZierer.htm " The Polish Seminary Student and the Jewish Girl He Saved"] {{Wayback|url=http://www.dialog.org/hist/JohnPaulII-EdithZierer.htm |date=20140209190231 }}, ''[[International Herald Tribune]]'', 6 Aprili 2005, Retrieved on 2007-06-17.</ref> [[B'nai B'rith]] na makundi mengine ya Kiyahudi yamethibitisha kuwa Karol aliokoa wengine vilevile dhidi ya [[dhuluma]] ya [[Wanazi]]. === Upadri === [[Picha:Karol Wojtyla-wikary w Niegowici.jpg|thumb|Karol Wojtyła akiwa padri huko [[Niegowić]], Polandi, mwaka [[1948]].]] Kisha kumaliza masomo yake seminarini, tarehe [[1 Novemba]] [[1946]] Karol alipewa [[upadirisho]] na kardinali Adam Stefan Sapieha.<ref name = "Stourton7">{{cite book |last1=Stourton |first1=Edward |authorlink1=Edward Stourton (journalist)|title=John Paul II: Man of History |url=https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou |accessdate=2009-01-01|publisher=Hodder & Stoughton |location=London|isbn=0340908165 |page=[https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou/page/71 71] |year=2006}}</ref><ref name = "Vatican2">{{cite web| url =http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/santopadre_biografie/giovanni_paolo_ii_biografia_prepontificato_en.html#1946 | title =His Holiness John Paul II, Biography, Pre-Pontificate| publisher =Holy See | accessdate =1 Januari 2008}}</ref> Baada ya hapo alitumwa [[Roma]] akasome [[teolojia]] kwenye [[chuo kikuu cha Kipapa]] ''[[Angelicum]]'',<ref name = "Stourton7"/><ref name = "Vatican2"/> alipojipatia [[digrii]] ya pili na ya tatu katika teolojia. Udaktari huo, ambao ulifuatwa na mwingine, ulipatikana kwa kuchambua ''Fundisho la [[Imani]] kadiri ya Mt. [[Yohane wa Msalaba]]''. Akirudi Polandi katikati ya mwaka 1948 alipangiwa kazi yake ya kichungaji ya kwanza katika [[kijiji]] cha [[Niegowić]], maili 15 kutoka Kraków. Alipofika huko tu, alipiga magoti na kubusu ardhi kama atakapofanya mara nyingi katika safari zake za kimataifa akifika kwenye nchi fulani.<ref name="Chronicle">{{cite book|last=Maxwell-Stuart|first=P.G.|title=Chronicle of the Popes|url=https://archive.org/details/chronicleofpopes0000maxw|publisher=Thames & Hudson|location=London|year=2006|page=[https://archive.org/details/chronicleofpopes0000maxw/page/233 233]|isbn=978-0-500-28608-6}}</ref> Tendo hilo liliiga lile la mtakatifu [[Jean Marie Baptiste Vianney]].<ref name="Chronicle"/> [[Picha:Facade of the main entrance of the Pontifical University of St. Thomas Aquinas (Angelicum) (19May07).jpg|thumb|left|upright|Chuo kikuu cha ''Angelicum'' mjini Roma.]] Mnamo Machi [[1949]] alihamishiwa [[parokia]] ya [[Mtakatifu Florian]] mjini Kraków, akaanza kufundisha [[maadili]] katika [[Jagiellonian University]] halafu katika [[Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Lublin]]. Wakati huo alikusanya vijana 20 hivi walioanza kujiita ''Rodzinka'', "familia ndogo". Walikuwa wakikutana kwa [[sala|kusali]], kujadili [[falsafa]], na kusaidia [[vipofu]] na [[wagonjwa]]. Polepole kundi hilo lilifikia washiriki 200 hivi, nao wakajiongezea michezo na spoti. Mwaka [[1954]] alipata udaktari wa pili katika falsafa,<ref>[[#Stourton03|Edward Stourton, "John Paul II: Man of History" - Hodder & Stoughton 2006, page 97]]</ref> kwa kutathmini uwezekano wa kufundisha maadili ya Kikatoliki kwa kutumia [[fenomenolojia]] ya [[Max Scheler]]. Lakini serikali ya Kikomunisti ilimzuia asipewe digri hiyo mpaka mwaka 1957.<ref name = "Vatican2"/> Wakati huo, Wojtyła aliandika mfululizo wa makala kuhusu mada za Kikanisa katika [[gazeti]] la kila wiki la [[dayosisi|jimbo]] ''[[Tygodnik Powszechny]]''.<ref name="Zenit5">{{cite web|url=http://www.zenit.org/article-6191?l=english|title=John Paul II to Publish First Poetic Work as Pope|date=7 Januari 2003|publisher=ZENIT Innovative Media, Inc.|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140116180119/http://www.zenit.org/article-6191?l=english|archivedate=2014-01-16}}</ref> Katika miaka 12 ya kwanza ya upadri wake alitunga pia [[fasihi]] mpya mbalimbali kuhusu [[vita]], hali ya maisha chini ya Ukomunisti, majukumu ya kichungaji n.k. Lakini alichapisha maandishi hayo kwa kutumia [[jina la bandia]] Andrzej Jawień au Stanisław Andrzej Gruda<ref name="Zenit5"/><ref name="Landry">{{cite web|url=http://www.catholicity.com/commentary/landry/00452.html|title=God, the Pope and Michelangelo|last=Landry|first=Fr. Roger J. |date=22 Aprili 2005|publisher=CatholiCity.com |author=The Mary Foundation |accessdate=2009-01-01}}</ref> – tofauti na maandishi yake ya kidini yaliyotolewa kwa jina lake halisi.<ref name="Zenit5"/><ref name="Landry"/> Mwaka [[1960]], Wojtyła alitoa kitabu muhimu cha [[maadilidini]] ''[[Love and Responsibility]]'', akitetea mafundisho ya Kanisa Katoliki kuhusu ndoa kwa kutumia mtazamo wa kifalsafa.<ref name="Wojtyła">[[#Wojtyła69|Wojtyła, Karol. ''Love and Responsibility'']]: 1981</ref> === Askofu na kardinali === [[Picha:Karol Wojtyła - wizytacja zakonu oo. Karmelitów na Piasku w Krakowie 1967.jpg|thumb|Picha ya Juni 1967, akiwa [[askofu]] lakini si kardinali bado.]] Tarehe [[4 Julai]] [[1958]],<ref name = "Vatican2"/> alipokuwa likizo, [[Papa Pius XII]] alimteua [[askofu msaidizi]] wa Kraków. Aliitwa [[Warsaw]] akutane na [[Mkuu wa Maaskofu]] wa Polandi, kardinali [[Stefan Wyszyński]], aliyemuarifu kuhusu uteuzi huo.<ref name = "Rise">{{cite book |first1=Pope |last1=John Paul II |title=Rise, Let Us Be On Our Way |url=https://archive.org/details/riseletusbeonour00john |accessdate=2009-01-01|publisher=2004 Warner Books |isbn=0-446-57781-2 |year=2004}}</ref><ref name = "Stourton8">{{cite book |last1=Stourton |first1=Edward |authorlink1=Edward Stourton (journalist)|title=John Paul II: Man of History |url=https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou |accessdate=2009-01-01|publisher=Hodder & Stoughton |location=London |isbn=0340908165 |page=[https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou/page/103 103] |year=2006}}</ref> Kisha kukubali kuwa msaidizi wa [[askofu mkuu]] [[Eugeniusz Baziak]], alipewa [[daraja]] ya [[uaskofu]] (akitumia jina la jimbo la zamani la [[Ombi]]) tarehe [[28 Septemba]] 1958.<ref name = "Vatican2"/> Akiwa na miaka 38 tu, alikuwa kijana kuliko maaskofu wote wa Polandi. Baada ya kifo cha Baziak mnamo Juni [[1962]], tarehe [[16 Julai]], Karol Wojtyła alichaguliwa asimamie jimbo kama ''Vicar Capitular''.<ref name="ShortBio"/> Wojtyła alishiriki toka mwanzo hadi mwisho [[Mtaguso wa pili wa Vatikano]] (1962–[[1965]]),<ref name="ShortBio"/><ref name = "Vatican2"/> akichangia hasa hati ''[[Dignitatis Humanae]]'' na ''[[Gaudium et Spes]]''.<ref name = "Vatican2"/> Baadaye Wojtyła alishiriki pia vikao vyote vya [[Sinodi ya Maaskofu]].<ref name="ShortBio"/> Tarehe [[13 Januari]] [[1964]], [[Papa Paulo VI]] alimteua [[askofu mkuu]] wa [[Kraków]].<ref name="VaticanNewsService">{{cite web |url=http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/santopadre_biografie/giovanni_paolo_ii_biografia_breve_en.html |title= Short biography |publisher=www.vatican.va |accessdate=2009-10-25}}</ref> Halafu, tarehe [[26 Juni]] [[1967]], Paulo VI alimteua kardinali<ref name = "Vatican2"/><ref name="VaticanNewsService"/> akapewa [[kanisa]] la [[San Cesareo in Palatio]].<ref>[http://www.gcatholic.com/churches/cardinal/130.htm Cardinal Deaconry S. Cesareo in Palatio] Giga Catholic Information</ref> Mwaka 1967 alichangia pia hati ''[[Humanae Vitae]]'' iliyokataza tena [[utoaji mimba]] na [[teknolojia]] ya [[uzazi wa mpango]].<ref name="Memory"/><ref name = "Vatican2"/><ref name="HV">{{cite web |url=http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/encyclicals/documents/hf_p-vi_enc_25071968_humanae-vitae_en.html |title=Humanae Vitae |accessdate=2009-01-01|date=25 Julai 1968}}</ref> === Papa === [[Picha:Coat of arms of Ioannes Paulus II.svg|thumb|130|[[Lebo]] yake yenye [[msalaba]] na chini yake herufi M kumaanisha [[Bikira Maria]], mama wa [[Yesu]] aliyemheshimu sana.]] Mnamo Agosti [[1978]], Wojtyła alishiriki uchaguzi wa [[Papa Yohane Paulo I]], aliyefariki baada ya siku 33 tu.<ref name="ShortBio"/><ref name = "Vatican2"/><ref name="Time1978">{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,912229,00.html|title=A "Foreign" Pope|date=30 Oktoba 1978|work=Time magazine|page=1|accessdate=2009-01-01|archivedate=2007-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071104001709/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,912229,00.html}}</ref> Uchaguzi wa pili wa mwaka huo 1978 ulianza tarehe [[14 Oktoba]]<ref name="Time1978b">{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,912229-4,00.html|title=A "Foreign" Pope|date=30 Oktoba 1978|work=Time magazine|page=4|accessdate=2009-01-01|archivedate=2007-08-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070815090521/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,912229-4,00.html}}</ref><ref name="Time1978b"/> na Wojtyła akashinda walipopiga kura mara ya nane. Hapo alijichaguliwa jina la Yohane Paulo II<ref name = "Vatican2"/><ref name="Time1978b"/> kwa heshima ya watangulizi wake wa mwisho.<ref name="Time1978"/><ref name = "Stourton10">{{cite book |last1=Stourton |first1=Edward |authorlink1=Edward Stourton (journalist)|title=John Paul II: Man of History |url=https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou |accessdate=2009-01-01|publisher=Hodder & Stoughton |location=London |isbn=0340908165 |page=[https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou/page/171 171] |year=2006}}</ref><ref name="NewPope">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/world/pope/choosing/html/announcement.stm|title=New Pope Announced|work= BBC News|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name = "Stourton10"/><ref>[http://www.upi.com/Audio/Year_in_Review/Events-of-1978/The-Election-of-Pope-John-Paul-II/12309251197005-5/ 1978 Year in Review: The Election of Pope John Paul II]</ref> Akiwa na miaka 58 tu, alikuwa kijana kuliko Mapapa wote waliochaguliwa baada ya [[Papa Pius IX]] mwaka 1846, aliyekuwa na miaka 54.<ref name = "Vatican2"/> [[Ibada]] ya kuanzia rasmi Upapa wake ilifanyika tarehe [[22 Oktoba]] 1978.<ref name="Vatican-bio-en">{{cite web |url=http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/santopadre_biografie/giovanni_paolo_ii_biografia_pontificato_en.html |title=Events in the Pontificate of John Paul II |accessdate=2009-01-01|date=30 Juni 2005}}</ref> === Mafundisho === [[Picha:Pope John Paul II.jpg|thumb|left|Papa Yohane Paulo II mwaka 1985.]] Kama papa, moja kati ya kazi zake muhimu ilikuwa kufundisha imani na maadili. Hakuna Papa aliyewahi kuwahubiria watu wengi zaidi. Katika kupokea watu siku 1160 za [[Jumatano]], alifikia watu 17,600,000. Kati ya [[katekesi]] zake alizowapa, maarufu zaidi ni zile juu ya "Teolojia ya [[Mwili]]". Mbali ya vitabu 5, aliandika hati 85. Katika ''[[Novo Millennio Ineunte]]'' alisisitiza umuhimu wa kuanza upya na [[Kristo]] mwanzoni mwa [[milenia ya tatu]]: "Hatutaokolewa na tamko, bali na Nafsi hai." Katika ''[[Veritatis Splendor]]'' alisisitiza umuhimu wa kujua [[ukweli]] ili kufikia [[uhuru]], badala ya kukubali [[dhana]] ya kuwa [[binadamu]] anaweza kuwa na rai tu. Katika ''[[Fides et Ratio]]'' alionyesha haja ya imani na akili kushirikiana ili kujua ukweli. Yohane Paulo II alitoa mafundisho mengi kuhusu [[jamii]] pia, akitetea heshima ya watu wote, kuanzia [[wanawake]], na umuhimu wa familia: ''Jinsi familia inavyokwenda, ndivyo taifa linavyokwenda na ndivyo ulimwengu tunamoishi unavyokwenda''.<ref name="Memory"/>. Hati nyingine zinahusu ''Injili ya Uhai'' (''[[Evangelium Vitae]]'') na ''Ekumeni'' (''Ut Unum Sint''). === Ziara === {| style="width:100%; background: none;" |- | style="width:20%" | | style="width:21%; vertical-align: top; text-align:justify; padding-left: 10px;" | <ref name="Holy See">{{cite web |url=http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/travels/index.htm|title=The Holy See: ''Jubilee Pilgrimages of the Holy Father'' |accessdate=2009-01-01|publisher=Holy See}}</ref> | style="width:1%" | | style="width:58%; vertical-align: top;" |[[Picha:JPIITravelsMap.svg|400px|thumb|left|Ramani inayoonyesha nchi alizotembelea.<!-- (bad info, John Paul II was in Slovakia three times) -->]] |} [[Picha:John Paul II Polish Parliament 1999 5.jpg|thumb|Ziara kwa [[bunge]] la Polandi tarehe [[11 Juni]] [[1999]].]] Wakati wa upapa wake, Yohane Paulo II alisafiri zaidi ya kilometa milioni 1.1<ref name="Chronicle2"/>, akivutia umati mkubwa sana.<ref name="AsiaNews"/><ref>{{cite web| title=Manila World Youth Day |url=http://en.wikipedia.org/wiki/World_Youth_Day_1995|publisher=Wikipedia|accessdate=2010-09-13}}</ref><ref name="AsiaNews">{{cite web|url=http://www.asianews.it/index.php?l=en&art=2947&dos=48&size=A|title=The Philippines, 1995: Pope dreams of "the Third Millennium of Asia"|date=4 Aprili 2005|publisher=AsiaNews |accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="AsiaNews"/> Safari zake nchini Polandi ziliwatia moyo wananchi kuungana dhidi ya dhuluma za Ukomunisti.<ref name="OnThisDay">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/2/newsid_3972000/3972361.stm|title=1979: Millions cheer as the Pope comes home|work=from "On This Day, 2 Juni 1979,"|publisher=BBC News|accessdate=2009-01-01 | date=2 Juni 1979}}</ref><ref name="Memory"/> On later trips to Polandi, he gave tacit support to the organization.<ref name="Memory"/><ref name="CBCNews"/><ref name="Berlin Wall"/><ref name="Bottum"/><ref name="Chronicle2"/><ref name="Gorbachev"/><ref name="OnThisDay"/> Pia alitembelea nchi nyingi ambazo zilikuwa hazijawahi kufikiwa na Papa yeyote, kama vile [[Tanzania]] mwaka [[1990]]. While <ref name="Mexico">{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C06E3D91038F933A05754C0A9649C8B63|title=Pope to Visit a Mexico Divided Over His Teachings |last=Thompson|first=Ginger|date=30 Julai 2002|work= The New York Times |accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Ireland">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/4229807.stm|title=Irish remember 1979 Papal visit |date=2 Aprili 2005|work= BBC News|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="CatholicIreland">{{cite web|url=http://www.catholicireland.net/pages/index.php?nd=206&art=569|title=The Pope’s visit to Ireland|publisher=CatholicIreland.net|accessdate=2009-01-01|archivedate=2012-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307123117/http://www.catholicireland.net/pages/index.php?nd=206&art=569}}</ref><ref name="UK Visit">{{cite web |url=http://www.popejohnpaulii.org.uk/|title=28 May 1982: Pope John Paul II becomes first pontiff to visit Britain|accessdate=2009-01-01|publisher=[http://www.catholic-ew.org.uk/ Bishops’ Conference of England and Wales]}}</ref><ref name="UK Visit"/><ref>{{cite book |last=Abbott|first=Elizabeth|title=Haiti: The Duvalier Years|url=https://archive.org/details/haitiduvaliersth00abbo|publisher=McGraw Hill Book Company|year=1988|pages = [https://archive.org/details/haitiduvaliersth00abbo/page/260 260]–262|isbn=0-07-046029-9}}</ref><ref name="PopeEgypt">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/654651.stm|title=Pope pleads for harmony between faiths |date=24 Februari 2000|work= BBC News|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="PopeEgypt"/><ref name="PopeEgypt"/><ref name="Egypt">{{cite web|url=http://www.coptic.net/public/news/2000-10-27.txt|title=Reception of His Holiness Catholicos Karekin II|date=27 Oktoba 2000|publisher=The Christian Coptic Orthodox Church Of Egypt|accessdate=2009-01-01|archivedate=2012-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120414211255/http://www.coptic.net/public/news/2000-10-27.txt}}</ref><ref name="NewYorkTimes3">{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F02E2DA113BF932A1575AC0A9679C8B63|title=Pope to Leave for Kazakhstan and Armenia This Weekend |last=Henneberger|first=Melinda|date=21 Septemba 2001|work= The New York Times|accessdate=2009-01-01}}</ref> Tarehe [[13 Aprili]] [[1986]] alikuwa Papa wa kwanza kutembelea [[sinagogi]] (mjini Roma)<ref name="OneAnother">{{cite web|url=http://www.blessingexhibit.org/|title=A Blessing to One Another - Pope John Paul II & The Jewish People|publisher=2007,2009 A Blessing to One Another |accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="AIJAC"/><ref name="Sacred">{{cite web |url=http://www.sacred-destinations.com/italy/rome-great-synagogue.htm |title=''"Great Synagogue, Rome"''|accessdate=2009-01-01|publisher=2009 Sacred Destinations}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bc.edu/research/cjl/meta-elements/texts/cjrelations/resources/documents/catholic/johnpaulii/romesynagogue.htm|title=Boston College: ''"Address at the Great Synagogue of Rome"''|date=13 Aprili 1986|accessdate=2009-01-01|publisher=2009 The Trustees of Boston College|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611181904/http://www.bc.edu/research/cjl/meta-elements/texts/cjrelations/resources/documents/catholic/johnpaulii/romesynagogue.htm|archivedate=2008-06-11}}</ref> [[Picha:-Western Wall.jpg|thumb|[[Ukuta wa Maombolezo]] huko [[Yerusalemu]].]] Mnamo Machi [[2000]], alipotembelea [[Yerusalemu]], akawa Papa wa kwanza kuhiji kwenye [[Ukuta wa Maombolezo]] alipoingiza ujumbe wake ndani ya ufa na kuomba msamaha kwa makosa dhidi ya Wayahudi.<ref name="BBCIsrael"/><ref name="ADL2006">{{cite web|url=http://www.adl.org/interfaith/JohnPaul_II_Visit.pdf|title=Pope John Paul II's Visit to Jordan, Israel and the Palestinian Authority: A Pilgrimage of Prayer, Hope and Reconciliation|last=Klenicki|first=Rabbi Leon|date=13 Aprili 2006|publisher=Anti-Defamation League|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929184402/http://archive.adl.org/interfaith/JohnPaul_II_Visit.pdf|archivedate=2013-09-29}}</ref><ref name="ADL2006"/><ref name="AIJAC"/><ref name="BBCIsrael">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/26/newsid_4168000/4168803.stm|title=2000: Pope prays for Holocaust forgiveness|date=26 Machi 2000|work= BBC News|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="ADL2006"/><ref name="LOT">{{cite web|url=http://www.polishculture-nyc.org/pope_exhibition.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071021191718/http://www.polishculture-nyc.org/pope_exhibition.htm|archivedate=2007-10-21|title=A Blessing to One Another: Pope John Paul II and the Jewish People|publisher=2007,2009 A Blessing to One Another|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="LOT"/><ref name="Online News">{{cite web|url=http://www.pbs.org/newshour/bb/religion/jan-june00/apology_3-13.html|title=Online News Hour - A Papal Apology|accessdate=2009-01-01|publisher=©1996-2009 MacNeil/Lehrer Productions.|archive-date=2013-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20131230232251/http://www.pbs.org/newshour/bb/religion/jan-june00/apology_3-13.html|url-status=dead}}</ref><ref name="ADL2">{{cite web|url=http://www.aijac.org.au/updates/Apr-05/040405.html#Article%202|title=Pope John Paul II: ‘An Appreciation: A Visionary Remembered’|last=Jacobson|first=Kenneth|date=2 Aprili 2005|publisher=Anti-Defamation League|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070904155150/http://aijac.org.au/updates/Apr-05/040405.html#Article%202|archivedate=2007-09-04}}</ref> Alikuwa pia Papa wa kwanza kuingia [[mskiti]]ni, ([[Damasko]], [[Syria]], mwaka [[2001]]).<ref name="Mosque">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/1316812.stm|title=Mosque visit crowns Pope's tour|last=Plett|first=Barbara|date= 7 Mei 2001|work= BBC News|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Mosque"/><ref name="Damascus">{{cite web|url=http://www.catholic-forum.com/saints/pope0264qr.htm|title=Pope John Paul II - Address at Omayyad Mosque of Damascus - 6 May 2001|publisher=The Catholic Community Forum and Liturgical Publications of St. Louis, Inc|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060630103927/http://www.catholic-forum.com/saints/pope0264qr.htm|archivedate=2006-06-30}}</ref> [[Picha:Wydrome2000.jpg|thumb|[[World Youth Day]] ni adhimisho la kimataifa kwa ajili ya vijana lililoanzishwa na Yohane Paulo II.]] Tangu alipokuwa padri, Yohane Paulo II alikuwa na kipaji cha pekee cha kuvuta vijana<ref name="Bonacci">{{cite web|url=http://www.catholiceducation.org/articles/catholic_stories/cs0127.html|title=The Pope of the Youth|last=Bonacci|first=Mary Beth|date=5 Mei 2005|work=Crisis Magazine|accessdate=2009-01-01|archivedate=2014-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140425011806/http://www.catholiceducation.org/articles/catholic_stories/cs0127.html}}</ref><ref name="Bauman">{{cite web|url=http://www.catholicnewsagency.com/column.php?n=56|title=John Paul II: Pope of the Youth|last=Bauman|first=Michelle|date=2 Aprili 2006|publisher=Catholic News Agency|accessdate=2009-01-01|archivedate=2007-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070412155020/http://www.catholicnewsagency.com/column.php?n=56}}</ref> <ref name="Bonacci"/> Kwa ajili yao mwaka [[1984]] alianzisha [[World Youth Day]] ili kuwakusanya kwa wiki moja kutoka duniani kote katika kuadhimisha imani kwa furaha.<ref name="ShortBio"/><ref name="Bonacci"/><ref name="Bauman"/><ref name="ShortBio"/><ref name="Bauman"/> Wakati wa Upapa wake aliadhimisha mara 19 siku kama hizo, mara jimboni Roma, mara kwingine kimataifa akikusanya hata vijana milioni kadhaa. Baadaye alianzisha pia mkutano wa kimataifa wa familia (1994).<ref name="ShortBio"/> Katika safari zake, Yohane Paulo II alikutana kwa makusudi mazima na viongozi wa dini na madhehebu</ref><ref name="Teoctist">{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/08/02/obituaries/02teoctist.html|title=Patriarch Teoctist, 92, Romanian Who Held Out Hand to John Paul II, Dies|last=Brunwasser|first=Matthew|date=2 Agosti 2007|work= The New York Times|accessdate=2009-01-01}}</ref>ref name="Macedonian">{{cite news|url=http://www.hri.org/news/greek/mpa/2001/01-05-04_1.mpa.html|title=Macedonian Press Agency: News in English, 2001-05-04b|date=4 Mei 2001|publisher=The Macedonian Press Agency (Hellenic Resources Network)|accessdate=2009-01-01|archive-date=2014-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116081353/http://www.hri.org/news/greek/mpa/2001/01-05-04_1.mpa.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Associated">{{cite web|url=http://directionstoorthodoxy.org/n/archbishop_christodoulos_of_athens_and_all_greece_falls_asleep_i.html|title=Archbishop Christodoulos of Athens|last=Stephanopoulos|first=Nikki|date=28 Januari 2008|publisher=2008,2009 [[Associated Press]]|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080305152451/http://directionstoorthodoxy.org/n/archbishop_christodoulos_of_athens_and_all_greece_falls_asleep_i.html|archivedate=2008-03-05}}</ref><ref name="Kirby">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4423095.stm|title=John Paul II and the Anglicans |last=Kirby |first=Alex|date=8 Aprili 2005|publisher=BBC News|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Atonement">{{cite web|url=http://www.atonementonline.com/intro.php|title=An Introduction to the Parish Our Lady of the Atonement Catholic Church|publisher=2006,2009 Our Lady of the Atonement|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090204083407/http://www.atonementonline.com/intro.php|archivedate=2009-02-04}}</ref></ref>[http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/travels/sub_index1989/trav_nord-europa_en.htm apostolic pilgrimage to Norway, Iceland, Finland, Denmark and Sweden 1-10 June 1989]</ref> mbalimbali ili kujenga ushirikiano. Tarehe [[27 Oktoba]] [[1986]] alikusanya [[Assisi]] zaidi ya wawakilishi 120 wa dini na madhehebu kutoka dunia nzima kwa siku moja ya kufunga chakula na kusali kwa ajili ya amani.<ref name="Pace preventiva">[[Andrea Riccardi]]. ''La pace preventiva.'' [[Milan]]: San Paolo 2004.</ref> [[Picha:Dalai Lama.jpg|left|thumb|140px|[[Dalai Lama]] wa dini ya [[Buddha]] alikutana mara nane na Papa Yohane Paulo II.]] === Jaribio la kumuua === [[Picha:JohannesPaulII.jpg|thumb|right|Papa Yohane Paulo II.]] Tarehe [[13 Mei]] [[1981]], [[Mehmet Ali Ağca]] alimfyatulia risasi<ref name="Chronicle2"/><ref name="Dziwisz75">[[#Dziwisz75|Dziwisz, Bishop Stanisław]]: Conference 13 Mei 2001</ref><ref name="SanFrancisco">{{cite news|title=The 1981 Assassination Attempt of Pope John Paul II, The Grey Wolves, and Turkish & U.S. Government Intelligence Agencies|last=Lee|first=Martin A.|date=14 Mei 2001|publisher=2001, 2009 [http://www.sfbg.com/ San Francisco Bay Guardian]|pages=23, 25|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref>[http://www.upi.com/Audio/Year_in_Review/Events-of-1981/Pope-John-Paul-II-Assasination-Attempt/12311754163167-6/ 1981 Year in Review: Pope John Paul II Assassination Attempt]</ref>. Ingawa alilenga vizuri na kumsababisha Papa apotewe na robo tatu za [[damu]] yake, baada ya saa tano za [[operesheni]] Yohane Paulo II alinusurika.<ref name="TimeMag76">[[#TimeMag76|Time Magazine: Pope Half Alive]]: 1982, Page 1</ref><ref name="TimeMag76"/><ref>''Lo Scapolare del Carmelo'' Published by Shalom, 2005 ISBN 88-8404-081-7 page 6</ref><ref>{{cite web |url=http://www.helpfellowship.org/Pope_John_Paul_II.htm |title=HelpFellowship |publisher=HelpFellowship |date= |accessdate=2010-09-12 |archive-date=2005-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051217065951/http://www.helpfellowship.org/Pope_John_Paul_II.htm |url-status=dead }}</ref> Baadaye Papa alisema aliokolewa na [[Bikira Maria]] wa [[Fatima]].<ref name="Chronicle2"/><ref name="Dziwisz75"/><ref name="Bertone">[[#Bertone69|Bertone, Tarcisio]]: 2009</ref> Mwaka [[1983]] alimtembelea Mehmet Ali Ağca gerezani na kumsamehe. Nyuma yake dalili mbalimbali zilionyesha uwepo wa [[Urusi]] uliochukia siasa yake nchini Polandi dhidi ya Ukomunisti.<ref name="Chronicle2"/><ref name="Dziwisz75"/><ref name="Retire2">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/6288165.stm|title=Late Pope 'thought of retiring' |date=22 Januari 2007|work= BBC News|accessdate=2009-01-01}}</ref> Mwaka [[2000]], akiadhimisha [[Jubilei]] kuu, alipigania msamaha wa madeni ya nchi maskini. Mwaka [[2003]] akawa pia mmojawapo kati ya watu waliopinga zaidi vita dhidi ya [[Iraq]]<ref name="Memory"/><ref>John Paul II, "[http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/speeches/2003/january/documents/hf_jp-ii_spe_20030113_diplomatic-corps_en.html Address to the Diplomatic Corps]," Vatican, 13 Januari 2003. 2007-02-07.</ref> [[Picha:PapstJPII20040922.jpg|thumb|Papa akiwa mgonjwa sana aliendelea na utume wake ([[22 Septemba]] [[2004]]).]] Baada ya kuugua miaka [[ugonjwa wa Parkinson]] bila ya kuacha [[utume]] wake, mwaka [[2005]] alilazwa mara kadhaa katika [[Agostino Gemelli University Polyclinic]] ambapo hatimaye alifariki tarehe [[2 Aprili]]. Maneno yake ya mwisho yalikuwa, ''"pozwólcie mi odejść do domu Ojca"'', ''("Acheni nirudi nyumbani mwa Baba")''.<ref>[[#BBC71|BBC World News Channel]]: 2005, 'Cured' Pope returns to Vatican</ref><ref name="RadioCanada">{{cite news|url=http://www.cbc.ca/world/story/2005/04/01/pope-new050401.html|title=John Paul II near death: Vatican|date=2 Aprili 2005|publisher=CBC Radio Canada |accessdate=2009-01-01}}</ref><ref>"[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4399189.stm Frail Pope suffers heart failure]," ''BBC News'', 1 Aprili 2005. Retrieved 2006-06-11.</ref><ref name="BBCLastWords">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4257994.stm|title=John Paul's last words revealed|date=18 Aprili 2005|publisher=2005-2009 [http://news.bbc.co.uk/ BBC News]|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="BBCLastWords"/><ref>[[#Vatican05|Navarro-Valls, Joaquin (2 Aprili 2005) - ''The Holy See'' 2005]]</ref> === Kifo na mazishi === [[Picha:Crowd at Pope's Funeral.jpg|thumb|Umati ulioshiriki [[mazishi]] yake tarehe [[8 Aprili]] [[2005]].]] [[Picha:Funeral St Peters.jpg|thumb|Picha nyingine ya mazishi.]] [[Misa]] ya mazishi yake tarehe [[8 Aprili]] ilivunja rekodi ya washiriki na ya viongozi wa nchi waliohudhuria.<ref name="MsnbcNews2">{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/12083308/|title=Perhaps ‘Saint John Paul the Great?'|last=Weeke|first=Stephen|date=31 Machi 2006|publisher=2006-2009 [http://www.msnbc.msn.com/ msnbc World News]|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="CNN">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2005/WORLD/europe/04/08/pope.funeral/index.html|title=''"Pope John Paul II buried in Vatican crypt-Millions around the world watch funeral"''|accessdate=2009-01-01|publisher=2005,2009 CNN.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080613162604/http://www.cnn.com/2005/WORLD/europe/04/08/pope.funeral/index.html|archivedate=2008-06-13}}</ref><ref name="Independent">{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/world/europe/millions-mourn-pope-at-historys-largest-funeral-757246.html|title=The Independent: ''"Millions mourn Pope at history's largest funeral"''|accessdate=2009-01-01|publisher=2005,2009 Independent News and Media Limited|location=London|date=8 Aprili 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081201121502/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/millions-mourn-pope-at-historys-largest-funeral-757246.html|archivedate=2008-12-01}}</ref><ref name="BBCMiracle">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4428149.stm|title=City of Rome celebrates ‘miracle’|last=Holmes|first=Stephanie|date=9 Aprili 2005|work=BBC News|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="CNN"/><ref name="MsnbcNews2"/><ref name="Independent"/><ref name="BBCMiracle"/><ref name="Beltway">{{cite web |url=http://www.outsidethebeltway.com/archives/pope_john_paul_ii_funeral/|title=''"Pope John Paul II Funeral"''|accessdate=2009-01-01|publisher=2005,2009 Outside the Beltway}}</ref><ref name="BBCMiracle"/> Kutokana na shangilio la ''"Santo Subito!''" (''"Mtakatifu mara moja!"'') lililotolewa na umati wakati wa mazishi,<ref name="Moore1"/><ref name="MsnbcNews2"/><ref name="Hollingshead "/><ref name="Hooper1">{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/world/2007/mar/29/catholicism.religion|title=Mystery nun the key to Pope John Paul II's case for Sainthood|last=Hooper|first=John|date=29 Machi 2007 |publisher=2007-2009 [[Guardian News and Media Limited]]|accessdate=2009-01-01 | location=London}}</ref><ref name="BBC2">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4545585.stm|title=BBC News: ''‘On the fast track to Sainthood’'' |accessdate=2009-01-01|publisher=MMVIII BBC | date=13 Mei 2005 | first=Peter | last=Gould}}</ref><ref name="Hope">{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/faith/article5927046.ece |title=Hopes raised for Pope John Paul II's beatification -Times Online |publisher=timesonline.co.uk |accessdate=2009-01-01 |location=London |first=Richard |last=Owen |archivedate=2010-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100601012524/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/faith/article5927046.ece }}</ref> [[Papa Benedikto XVI]] aliruhusu kesi ya kumtangaza mtakatifu iwahi kuanza.<ref name="Hollingshead "/><ref name="Hooper1"/><ref name="Canonisation">{{cite web|url=http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/csaints/documents/rc_con_csaints_doc_20050509_rescritto-gpii_en.html|title=Response of His Holiness Benedict XVI for the examination of the cause for beatification and canonisation of the servant of God John Paul II|date=9 Mei 2005|work=Vatican News|publisher=2005-2009 ‘Libreria Editrice Vaticana’|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Metro">{{cite web |url=http://www.metrowestdailynews.com/homepage/x1864535984 |title=John Paul II on fast track for canonisation - Framingham, MA - The MetroWest Daily News |publisher=www.metrowestdailynews.com |accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="ShortBio"/><ref name="MsnbcNews2"/><ref name="Zenit3">{{cite web|url=http://www.zenit.org/article-13422?l=english|title=John Paul II's Cause for Beatification Opens in Vatican City|date=28 Juni 2005|work=ZENIT|publisher=Innovative Media, Inc.|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110607233645/http://www.zenit.org/article-13422?l=english|archivedate=2011-06-07}}</ref><ref name="Kavanaugh">{{cite web|url=http://www.metrowestdailynews.com/homepage/x1864535984|title=John Paul II on 'fast track' for Canonisation|last=Kavanaugh|first=Jennifer|date=3 Aprili 2007|publisher=GateHouse Media, Inc.|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Vicariato"/><ref name="Homily-Blonie-Park">{{cite web|title=900,000 gather for Mass with Pope Benedict|url=http://www.iht.com/articles/2006/05/28/news/web.0528pope.php|date=28 Mei 2006|accessdate=2009-01-01|work=International Herald Tribune|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131107042727/http://www.iht.com/articles/2006/05/28/news/web.0528pope.php|archivedate=2013-11-07}}</ref> Baada ya utafiti juu ya ushujaa wa maadili yake,<ref name="abcNews">{{cite web |url=http://blogs.abcnews.com/theworldnewser/2009/11/pope-john-paul-iis-sainthood-on-fast-track.html |title=Pope John Paul II's Sainthood on Fast Track - The World Newser |publisher=blogs.abcnews.com |accessdate=2009-11-18}}</ref><ref name="Catholic Culture">{{cite web |url=http://www.catholicculture.org/news/headlines/index.cfm?storyid=4630 |title=Catholic Culture : Latest Headlines : Beatification looms closer for John Paul II |publisher=www.catholicculture.org |accessdate=2009-11-18}}</ref> juu ya maandishi yake na juu ya [[muujiza]] uliomtokea [[sista]] Marie Simon-Pierre wa [[Ufaransa]] kwa maombezi ya Papa,<ref name="Hooper1"/><ref name="Vicariato">[[#Vicariato70|Vicariato di Roma]]:A nun tells her story…. 2009</ref> was reported to have experienced a "complete and lasting cure after members of her community prayed for the intercession of Pope John Paul II".<ref name="Moore1"/><ref name="MsnbcNews2"/><ref name="Hooper1"/><ref name="ABC">{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200601/s1558425.htm|title=Vatican may have found Pope John Paul's ‘miracle’|date=31 Januari 2006|work=includes material from Agence France-Presse (AFP), APTN, Reuters, CNN and the BBC World Service|publisher=2007 [[Australian Broadcasting Corporation|ABC (Australia)]]|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071211082939/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200601/s1558425.htm|archivedate=2007-12-11}}</ref><ref name="Trinity">{{cite web|url=http://www.catholicculture.org/news/features/index.cfm?recnum=42131|title=Miracle attributed to John Paul II involved Parkinson's disease|date=30 Januari 2006|work=Catholic World News (CWN)|publisher=2009 Trinity Communications|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="NYTimes">{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/03/30/world/europe/30vatican.html?_r=2&oref=slogin|title=Nun Who Claims Cure by John Paul II Emerges to Make Her Case|date=30 Machi 2007|agency=Agence France-Presse |work=The New York Times|accessdate=2009-01-01}}</ref><ref name="Metro"/><ref name="Vicariato"/><ref name="Miracle">{{cite web|url=http://www.americancatholic.org/Features/JohnPaulII/JPIInun.asp|title=''French nun says life has changed since she was healed thanks to JPII''|accessdate=2009-01-01|publisher=2007,2009 Catholic News Service/U.S. Conference of Catholic Bishops|archivedate=2009-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090407012845/http://www.americancatholic.org/Features/JohnPaulII/JPIInun.asp}}</ref><ref name="Willan">{{cite web|url=http://www.sundayherald.com/international/shinternational/display.var.1329693.0.no_more_shortcuts_on_pope_john_pauls_road_to_sainthood.php|title=No more shortcuts on Pope John Paul’s road to Sainthood|last=Willan|first=Philip|work=Sunday Herald|accessdate=2009-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070420220822/http://www.sundayherald.com/international/shinternational/display.var.1329693.0.no_more_shortcuts_on_pope_john_pauls_road_to_sainthood.php|archivedate=2007-04-20}}</ref>Sista huyo alimuambia mwandishi Gerry Shaw: "Nilikuwa mgonjwa, sasa nimepona. Nimepona, lakini ni juu ya Kanisa kusema kama umetokea muujiza au la"."<ref name="Vicariato"/><ref name="Miracle"/> ==Sala yake== Ee Kristo, kichwa na mwokozi pekee, uvute kwako viungo vyako vyote. Uwaunganishe na kuwageuza katika upendo wako, ili Kanisa ling’ae kwa ule uzuri upitao maumbile unaodhihirishwa katika watakatifu wa kila wakati na taifa, katika wafiadini, waungamadini, mabikira na mashahidi wasiohesabika wa Injili! Ee Yesu mtamu, Yesu mwema, Yesu, mwana wa Maria! Amina! ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] == Tanbihi == <div class="references-small"> {{Marejeo|colwidth=30em}} </div> ==Marejeo ya Kiswahili== * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 325-329 == Marejeo ya lugha nyingine== {{Refbegin}} <div class="references-small"> * {{Rejea kitabu|last=Berry|first=Jason|authorlink=Jason Berry|coauthors=Gerald Renner|title=Vows of Silence: The Abuse of Power in the Papacy of John Paul II|url=https://archive.org/details/vowsofsilenceabu00berr|publisher=Free Press|location=New York, London, Toronto, Sydney|year=2004|isbn=0-7432-4441-9}} * {{Rejea kitabu|last=Davies|first=Norman|authorlink=Norman Davies|title=Rising '44: The Battle for Warsaw|url=https://archive.org/details/rising44battlefo00norm|publisher=Viking Penguin|location=80 Strand, London WC2R 0RL|year=2004|isbn=0-670-03284-0|accessdate=2009-01-01|ref=Davies72}} * {{Rejea kitabu|last=[[Louis de Montfort|de Montfort]]|first=St. Louis-Marie Grignion|coauthors=Mark L. Jacobson (Translator)|title=True Devotion to Mary|publisher=[http://www.avetinepress.com/ Avetine Press] 1023 4th Avenue 204 San Diego, CA 92101|date=2007-2009|isbn=1-59330-470-6|accessdate=2009-01-01|ref=de Montfort73}} * {{Rejea kitabu|last=Duffy|first=Eamon|authorlink=Eamon Duffy|title=Saints and Sinners, a History of the Popes|url=https://archive.org/details/00book1593273669|publisher=[http://www.yale.edu/ Yale University Press]|year=2006|edition=Third|isbn=0-300-11597-0|accessdate=2009-01-01|ref=Yale06}} * {{Rejea kitabu |first1=Pope |last1=John Paul II|title=[[Memory and Identity|''Memory & Identity'' - Personal Reflections]] |accessdate=2009-01-01|publisher=2006 Weidenfeld & Nicolson |location=London |isbn=029785075X |year=2005|ref=Memory77}} * {{Rejea kitabu|last=Maxwell-Stuart|first=P.G.|title=Chronicle of the Popes: Trying to Come Full Circle|url=https://archive.org/details/chronicleofpopes0000maxw|publisher=1997, 2006 Thames & Hudson|location=London|year=2006|isbn=978-0-500-28608-6|accessdate=2009-01-01}} * {{cite web|url=http://www.indianchristianity.com/html/menachery/html/GeorgeMenachery.htm|title=John Paul II Election Surprises|last=Menachery|first=Prof. George|date=11 Novemba 1978|accessdate=2009-01-01}} * {{Rejea kitabu|last=Meissen|first=Randall|title=Living Miracles: The Spiritual Sons of John Paul the Great|url=http://www.amazon.com/Living-Miracles-Spiritual-Sons-Great/dp/1933271272|publisher=Mission Network|location=Alpharetta, Ga.|year=2011|isbn=978-1933271279}} * {{Rejea kitabu|url=http://www.vatican.va/gpII/bulletin/B0183-XX.01.pdf|title=Il Santo Padre è deceduto questa sera alle ore 21.37 nel Suo appartamento privato|accessdate=2009-01-01|author=Navarro-Valls, Joaquin|date=2 Aprili 2005|publisher=''‘The Holy Father passed away at 9:37 this evening in his private apartment.’'' 2005-2009 [http://www.vatican.va/ The Holy See]|language=Italian|ref=Vatican05}} * {{Rejea kitabu|last=O'Connor|first=Garry|title=Universal Father: A Life of Pope John Paul II|publisher=2005 [http://www.bloomsbury.com/ Bloomsbury Publishing]|location=36 Soho Square, London|isbn=0747582416|url=http://www.bloomsbury.com/garryoconnor|accessdate=2009-01-01|year=2006|archive-date=2012-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214121842/http://www.bloomsbury.com/garryoconnor|dead-url=yes}} * {{Rejea kitabu|last1=Renehan|first1=Edward|authorlink1=Edward Renehan|last2=Schlesinger|first2=Arthur Meier (INT)|title=Pope John Paul II|url=http://books.google.com/?id=OT1oHAAACAAJ|accessdate=25 Februari 2010|date=Novemba 2006|publisher=Chelsea House|isbn=9780791092279|ref=Renehan69}} * {{Rejea kitabu|last=Stanley|first=George E|title=Pope John Paul II: Young Man of the Church|url=http://books.google.com/?id=SD1OPgAACAAJ|accessdate=25 Februari 2010|date=Januari 2007|publisher=Fitzgerald Books|isbn=9781424217328|ref=Stanley69}} * {{Rejea kitabu |last1=Stourton |first1=Edward |authorlink1=Edward Stourton (journalist) |title=John Paul II: Man of History |url=https://archive.org/details/johnpauliimanofh0000stou |publisher=Hodder & Stoughton |location=London |isbn=0340908165 |accessdate=2009-01-01 |ref=Stourton03 |year=2006 }} * {{Rejea kitabu|last=Szulc|first=Tadeusz|authorlink=Tad Szulc |title=Pope John Paul II: The Biography|publisher=2007 Simon & Schuster Adult Publishing Group|location=London|isbn=9781416588863|accessdate=2009-01-01}} * {{Rejea kitabu|author=The Poynter Institute|authorlink=Poynter Institute|title=Pope John Paul II: 18 May 1920 - 2 April 2005|url=http://books.google.com/?id=pXGMNrE015IC|accessdate=25 Februari 2010|edition=First|date=1 Mei 2005|publisher=Andrews McMeel Publishing|location=[[St. Petersburg, Florida]]|isbn=9780740751103|ref=Poynter69}} * {{Rejea kitabu|last=Weigel|first=George|authorlink=George Weigel|title=Witness to Hope|publisher=[http://www.harpercollins.com/ HarperCollins Publishers]|location=10 East 53rd Street, New York, NY|year=2001|isbn=0-06-018793-X|accessdate=2009-01-01|ref=Weigel02}} * {{Rejea kitabu|last=Wojtyła|first=Karol|title=Love and Responsibility|publisher=[[William Collins (publisher)|William Collins Sons & Co. Ltd.]]|location=London|isbn=0-89870-445-6|url=http://www.ignatius.com/ViewProduct.aspx?SID=1&Product_ID=450&AFID=12&|accessdate=2009-01-01|ref=Wojtyła69|archive-date=2009-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090211000919/http://www.ignatius.com/ViewProduct.aspx?SID=1&Product_ID=450&AFID=12&|dead-url=yes}} * {{Rejea kitabu|last=Yallop|first=David|title=The Power and the Glory|publisher=Constable & Robinson Ltd|location=162 Fulham Palace Road, London|isbn=978-1-84529-673-5|url=http://www.constablerobinson.com/|accessdate=2009-01-01|year=2007}} {{Refend}} </div> == Viungo vya nje == <div class="references-small"> {| cellpadding="10" |- style="vertical-align:top;" | * [http://www.vatican.va/ Vatican: the Holy See] * [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/index.htm The Holy See - The Holy Father - John Paul II] * [http://www.johnpaulii.va/en/ A tribute to John Paul II in the occasion of his beatification] {{Wayback|url=http://www.johnpaulii.va/en/ |date=20120306205748 }} * [http://www.hramiechoffman.com/preview/ 'Lolek, The Boy Who Became Pope John Paul II'] {{Wayback|url=http://www.hramiechoffman.com/preview/ |date=20110712224650 }} * [http://www.ratzingerfanclub.com/JPII/tributes.html Link to collected tributes, writings and commentary on John Paul II] * [http://www.indianchristianity.com/html/Books%207.htm Electing a new Pope: The Conclave and all that] * [http://www.papiez-pl.com/ John Paul II Karol Wojtyła Papiez z Polski] {{Wayback|url=http://www.papiez-pl.com/ |date=20170616163756 }} * [http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=203665 Pope John Paul II to achieve sainthood] * [http://apps.detnews.com/apps/history/index.php?id=40 John Paul II's Visit to Detroit, Michigan] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121206044952/http://apps.detnews.com/apps/history/index.php?id=40 |date=2012-12-06 }} || * [http://www.time.com/time/covers/0,16641,19781030,00.html Pope John Paul II, ''Time'' Magazine, 30 October 1978] {{Wayback|url=http://www.time.com/time/covers/0,16641,19781030,00.html |date=20110120225335 }} * [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT197.HTM John Paul II: text, concordances and frequency list] * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_1978-2005-_Ioannes_Paulus_II.html John Paul II's Multilingual Opera Omnia] * [http://www.saintpetersbasilica.org/Grottoes/JPII/Tomb%20of%20John%20Paul%20II.htm Tomb of John Paul II] * [http://www.watykan.ovh.org/ Pope John Paul II Karol Wojtyła and Benedict XVI] {{Wayback|url=http://www.watykan.ovh.org/ |date=20110419005851 }} * [http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=203851 Pope is joyous about beatifying John Paul II] * [http://www.vicariatusurbis.org/Beatificazione/English/HomePage.htm Cause for the Beatification and Canonisation of John Paul II] {{Wayback|url=http://www.vicariatusurbis.org/Beatificazione/English/HomePage.htm |date=20091230032224 }} * {{dmoz|Society/Religion_and_Spirituality/Christianity/Denominations/Catholicism/Popes/J/John_Paul_II/}} * [https://trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp2/introduction/676,Introduction.html Third pilgrimage of John Paul II to Polandi], Institute of National Remembrance |}</div> {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Yohane Paulo II}} [[Jamii:Waliozaliwa 1920]] [[Jamii:Waliofariki 2005]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Papa Yohane Paulo II]] [[Jamii:Watakatifu wa Polandi]] [[Jamii:Mapapa wa Karne ya 21]] eiq1k8whf0el5plshwpq0479uibogvs Papa Yohane Paulo I 0 12728 1573513 1247113 2026-06-16T16:18:49Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573513 wikitext text/x-wiki [[File:Pope John Paul I .jpg|thumb|200px|Papa Yohane Paulo I.]] '''Papa Yohane Paulo I''' ([[17 Oktoba]] [[1912]] – [[28 Septemba]] [[1978]]) alikuwa [[Papa]] kwa [[siku]] 33 tu kuanzia [[26 Agosti]]/[[3 Septemba]] [[1978]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref> kilichotokea ghafla [[usiku]] kutokana na [[ugonjwa]] wa [[moyo]] uliomsumbua tangu zamani. Alitokea [[Forno di Casale]], [[Belluno]], [[Italia Kaskazini]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>, [[jina]] lake la awali lilikuwa '''Albino Luciani'''. Baada ya kuchaguliwa na ma[[kardinali]] wenzake, alijitajia jina linalounganisha yale ya Mapapa wawili waliomtangulia ([[Papa Yohane XXIII]], halafu [[Papa Paulo VI]]) ili kuonyesha nia yake ya kuendeleza [[kazi]] yao, hasa [[Mtaguso wa pili wa Vatikano]]. Ilikuwa mara ya kwanza kwa Papa kuchagua jina dabo. Ingawa [[muda]] haukumruhusu kutekeleza mipango yake, aliacha kumbukumbu nzuri ya wema wake (aliitwa "Papa wa tabasamu"). Aliyechaguliwa badala yake alijiwekea lengo hilohilo akajiita [[Papa Yohane Paulo II]]. Ametangazwa [[Mwenye heri]] [[tarehe]] [[4 Septemba]] [[2022]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe 26 Agosti. ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Yohane Paulo I}} [[Jamii:Waliozaliwa 1912]] [[Jamii:Waliofariki 1978]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Wenye heri wa Italia]] 6lveagjerzakm33fjn76dejc2w03cr1 Papa Paulo VI 0 12729 1573446 1451192 2026-06-16T16:04:13Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573446 wikitext text/x-wiki [[Faili:Paulus VI, by Fotografia Felici, 1969.jpg|thumb|Mtakatifu Paulo VI]] '''Papa Paulo VI''' ([[26 Septemba]] [[1897]] – [[6 Agosti]] [[1978]]) alikuwa [[Papa]] kuanzia [[tarehe]] [[21 Juni|21]]/[[30 Juni]] [[1963]] hadi [[kifo]] chake<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. Alitokea [[Concesio]], [[Brescia]], [[Italia]]<ref>https://www.vatican.va/content/vatican/en/holy-father.index.html#holy-father</ref>. [[Jina]] lake la kuzaliwa lilikuwa '''Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini'''. Alimfuata [[Papa Yohane XXIII]] akafuatwa na [[Papa Yohane Paulo I]]. Alitangazwa na [[Papa Fransisko]] kuwa [[mwenye heri]] tarehe [[19 Oktoba]] [[2014]] na [[mtakatifu]] tarehe [[14 Oktoba]] [[2018]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe [[29 Mei]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref> au 30 Mei. == Asili == Alizaliwa [[Concesio]], [[kijiji]] cha [[wilaya]] ya [[Brescia]], katika [[mkoa]] wa [[Lombardia]] ([[Italia Kaskazini]]), ambapo [[familia]] ya Montini ilikuwa na [[nyumba]] ya kufanyia [[likizo]]. [[Wazazi]] wake, [[wakili]] Giorgio Montini na Giuditta Alghisi, walifunga [[ndoa]] mwaka [[1895]] wakazaa [[watoto]] watatu: Ludovico, aliyepata kuwa [[mbunge]], Giovanni Battista mwenyewe, na Francesco, [[daktari]]. Papa huyo alipozaliwa, [[baba]] yake alikuwa [[mkurugenzi]] wa [[gazeti]] la Kikatoliki "Il Cittadino di Brescia", halafu akawa [[mbunge]]. == Malezi == Mwaka [[1903]] alianza masomo yake kwa [[Wajesuiti]]. Mwaka [[1907]] alihiji [[Roma]] kwa mara ya kwanza pamoja na familia, ili kuonana na [[Papa Pius X]], halafu akapewa [[sakramenti]] za [[ekaristi]] na [[Kipaimara]]. Mwaka [[1916]] alimaliza [[sekondari]] akajiunga na [[seminari]] ya mji wake. == Upadrisho == Tarehe [[29 Mei]] [[1920]] alipewa upadrisho katika [[kanisa kuu]] la Brescia. Mwaka uleule akahamia Roma ili kusoma [[Sheria]] na [[Falsafa]] kwa wakati mmoja. Mwaka [[1923]] alianza kuelekea [[diplomasia]] na kushirikiana na Ofisi za [[Papa]], kwa agizo la [[Papa Pius XI]]. Baada ya kutumwa [[Warsav]] (Juni-Oktoba 1923), mwaka [[1924]] alipata [[digrii]] tatu. == Ushirikiano na Pio XI na Pio XII == Baada ya kutimiza majukumu mengine, tarehe [[13 Desemba]] [[1937]] alichaguliwa kuwa makamu wa Katibu wa Kanisa, [[Eugenio Pacelli]], ambaye mwaka [[1939]] alichaguliwa kuwa [[Papa Pius XII]]. Alimuunga mkono katika jitihada zake za kuzuia vita na kurudisha amani na za kuokoa uhai wa [[Wayahudi]] (huko Roma 4.000 waliokolewa na [[Kanisa]] kutoka mikono ya [[Wafashisti]]). Baada ya [[vita vikuu vya pili]] alijitahidi kuepusha Italia na [[ukomunisti]]. == [[Askofu mkuu]] wa Milano == Tarehe [[1 Novemba]] [[1954]], alichaguliwa kuchunga [[Jimbo kuu]] la Milano akapewa [[daraja]] ya [[uaskofu]] tarehe [[12 Desemba]]. Huko alifaulu kuinua hali ya jimbo katika kipindi kigumu sana. == Ukardinali == Baada ya kifo cha Pius XII, alichaguliwa badala yake, tarehe [[28 Oktoba]] [[1958]], [[Papa Yohane XXIII]], aliyemchagua [[kardinali]] wa kwanza kati ya wale aliowateua tarehe [[15 Desemba]] [[1958]]. Chini ya Papa huyo, kardinali Montini alihusika sana na maandalizi ya [[Mtaguso wa pili wa Vatikano]], hadi ulipofunguliwa tarehe [[11 Oktoba]] [[1962]]. Mtaguso ulikatika tarehe [[3 Juni]] [[1963]] kwa kifo cha Papa. == Upapa == Mkutano wa makardinali ulichukua muda mfupi kumchagua Montini kuwa Papa, naye alijichagulia jina la Paulo VI, tarehe [[21 Juni]] [[1963]]. Mbele ya mabadiliko ya harakaharaka ya ulimwengu, Paulo VI alishika msimamo wa kujadiliana na wote na kuelekeza [[mtaguso mkuu]] uendelee kwa msimamo huo. Haikuwa rahisi kuimarisha [[Kanisa Katoliki]] katika mvutano uliojitokeza hasa baada ya mtaguso kati ya wasiokubali mabadiliko na waliotaka kubadili hata mambo ya msingi, lakini alifaulu kwa uvumilivu mkubwa. Mtu mpole na wa [[aibu]], mwenye [[elimu]] kubwa pamoja na [[maisha ya kiroho]] ya hali ya juu, alifungua kurasa mpya katika [[ekumeni]], kama alipokubaliana na [[Patriarki]] [[Atenagora I]] wa [[Konstantinopoli]] kufuta hati za mwaka [[1054]] zilizotenganisha Wakatoliki na [[Waorthodoksi]] ([[1964]]). Tarehe [[14 Septemba]] [[1965]], alianzisha [[Sinodi ya Maaskofu]] na tarehe [[8 Desemba]] [[1965]] alifunga rasmi mtaguso. === Safari === Paulo VI alikuwa Papa wa kwanza kusafiri kwa [[ndege]] akaenda mpaka nchi ya mbali, akiwa wa kwanza kwenda [[Israeli]] na kutembelea mabara yote. Afya yake iliharibika haraka mwaka [[1978]] ambapo alifariki tarehe [[6 Agosti]] saa 3:40 usiku huko [[Castel Gandolfo]], akiacha [[wasia]] mzuri sana. == Heshima baada ya kifo == Kwa uamuzi wa [[Papa Yohane Paulo II]], tarehe [[11 Mei]] [[1993]], [[Kanisa la Roma]] lilifungua [[kesi]] ya kumtangaza [[mwenye heri]] na hatimaye [[mtakatifu]]. Tarehe [[20 Desemba]] [[2012]] [[Papa Benedikto XVI]] alipitisha uamuzi wa kukiri [[ushujaa]] wa [[maadili]] yote ya Paulo VI, ambaye hivyo alistahili kuitwa "venerabilis". Baada ya kuthibitisha [[muujiza]] uliopatikana kwa [[maombezi]] yake, Papa Fransisko alimtangaza mwenye heri tarehe 19 Oktoba 2014 na baada ya muujiza wa pili alimtangaza mtakatifu tarehe 14 Oktoba 2018 <ref>[https://www.santiebeati.it/dettaglio/90028 www.santiebeati.it]</ref>. == Maandishi yake == Mbali ya hati za mtaguso mkuu, Paulo VI alitoa nyaraka kuu saba: * ''[[Ecclesiam Suam]]'' ([[6 Agosti]] [[1964]]), kuhusu majadiliano ya wokovu na binadamu wote; * ''[[Mense Maio]]'' ([[29 Aprili]] [[1965]]), kuombea mtaguso na amani; * ''[[Mysterium Fidei]]'' ([[3 Septemba]] [[1965]]), kuhusu Ekaristi; * ''[[Christi Matri]]'' ([[15 Septemba]] [[1966]]), kumuomba [[Bikira Maria]] aombee amani duniani; * ''[[Populorum Progressio]]'' ([[26 Machi]] [[1967]]), kuhusu maendeleo ya mataifa; * ''[[Sacerdotalis Caelibatus]]'' ([[24 Juni]] [[1967]]), kuhusu [[useja]] wa mapadri; * ''[[Humanae Vitae]]'' ([[25 Julai]] [[1968]]), kuhusu [[ndoa]] na [[uzazi wa mpango]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Marejeo ya Kiswahili== * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 151-154 == Viungo vya nje == {{Commons category|Paulus VI}} * [http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/index_eng.htm Maisha na hati katika tovuti ya Vatikani] {{en}} * [http://www.saintpetersbasilica.org/Grottoes/Paul%20VI/Tomb%20of%20Paul%20VI.htm Kuhusu kaburi lake] {{en}} * [http://www.youtube.com/watch?v=TUbLQPdXnGc Kutawazwa] {{en}} {{Mapapa}} {{mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Paulo VI}} [[Jamii:Waliozaliwa 1897]] [[Jamii:Waliofariki 1978]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] n8keipnz8gvr8tblvzlrhhtbadnwkoh Wema Sepetu 0 13704 1573279 1573044 2026-06-16T15:23:47Z CommonsDelinker 234 Removing [[:c:File:Wema_Sepetu.jpg|Wema_Sepetu.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:EugeneZelenko|EugeneZelenko]] because: Copyright violation; see [[:c:Commons:Licensing|]] ([[:c:COM:CSD#F1|F1]]): Promo/press photo. 1573279 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person|jina=Wema A. Sepetu|picha= |tarehe_ya_kuzaliwa=Septemba 28, 1984|utaifa=Mtanzania|chama=Chama Cha Mapinduzi(CCM)|mwenza=Oscar John Lelo}} '''Wema Abraham Isaac Sepetu''' (alizaliwa [[28 Septemba]] [[1988]])<ref>{{Rejea tovuti|title=Wema Sepetu: Tanzanian beauty pageant winner (1988-) {{!}} Biography, Facts, Career, Wiki, Life|url=https://peoplepill.com/people/wema-sepetu/|work=PeoplePill|accessdate=2020-08-22|language=en-US|author=PeoplePill}}</ref> ni [[mwanamitindo]], [[mjasiriamali]] na [[mwigizaji]] kutoka nchini [[Tanzania]]. Aliwahi kuwa [[Miss Tanzania]] kwa [[mwaka]] wa [[2006]]. Aliiwakilisha Tanzania katika Mashindano ya urembo ya Dunia [[2006]], ambayo yalifanyika nchini [[Polandi]]. Na baadaye akawa mwigizaji nchini Tanzania.<ref>{{Rejea tovuti|title=Wema Sepetu biography: age, boyfriend, child and latest photos|url=https://www.tuko.co.ke/283335-wema-sepetu-biography-age-boyfriend-child-latest-photos.html|work=Tuko.co.ke - Kenya news.|date=2018-08-21|accessdate=2020-03-31|language=en|author=Zindzy Gracia}}</ref> ==Maisha ya awali, elimu, na sanaa== Wema ni [[mtoto]] wa mwisho katika [[familia]] ya watoto wanne wa mwanadiplomasia Abraham Isaac Sepetu. Alianza [[elimu ya msingi]] na hadi [[sekondari]] amesomea katika [[shule]] [[moja]] tu iitwayo "Academic International" iliyopo maeneo ya [[Mikocheni]], jijini [[Dar es Salaam]]. Pamoja na yote hayo, [[binti]] huyu amelelewa na kuishi kama [[Ustaarabu wa magharibi|mtu wa Magharibi]]. Baadaye alijiunga na Chuo Kikuu cha Ubunifu wa Teknolojia cha Limkokwing nchini [[Malaysia]] na kusoma kozi ya biashara za kimataifa ambayo alisoma kwa mwaka mmoja, kisha akakatisha masomo ili kuendelea na uigizaji. Kipaji zaidi cha Wema kiligundulika katika [[sanaa]] ya [[filamu]], ambapo alifanikiwa kucheza vema kabisa katika filamu ''[[A Point of No Return]]'' akishirikiana na mchezaji filamu maarufu wa Kitanzania marehemu [[Steven Kanumba]]. Wema aliwahi kuvishwa [[pete]] ya uchumba na [[msanii]] maarufu wa [[Bongo Flava]] [[Diamond Platnumz]], lakini kwa sasa wameshaachana. Pia Wema amekuwa akijulikana kwa kuwa na [[sauti]] ndogondogo na nyororo. == Miss Tanzania 2006 na Miss World 2006 == Baada ya kushinda taji la Miss Tanzania mnamo 2006, Wema alisafiri kwenda Warsaw, Polandi ili kushindana katika kinyanganyiro cha Miss World 2006, hata hivyo hakufanikiwa kuingia katika kumi na saba bora. == Kazi == === Uigizaji === * Aliingizwa kwenye [[tasnia]] ya [[sinema]] na [[Steven Kanumba]] wakati wa uchumba wao, alifanya filamu yake ya kwanza kwa jina la "A point of no return" akiigiza kama Dina akiwa mhusika mkuu pamoja na Steven Kanumba, aliigiza kama binti mdogo ambaye analazimishwa na familia yake kuolewa na Lameck (Steven Kanumba) aliekuwa mchawi na ambaye sio chaguo lake. Baadaye alionekana kwenye sinema nyingi kama vile Family Tears, Red Valentine, White Maria ambazo zilimfanya kuwa mmoja wa waigizaji maarufu nchini Tanzania. Ameonekana katika filamu zaidi ya 20. * Mnamo [[mwaka]] [[2011]] alitengeneza sinema iitwayo ''Superstar,'' filamu ambayo inaelezea maisha yake ya kimahusiano na mwanamuziki Diamond Platnumz.<ref>{{Rejea tovuti|title=PICHA ZA WEMA SEPETU AKIWA ANAANDAA MOVIE YAKE MPYA YA SUPERSTAR {{!}} Teen blog swaggz|url=http://kennymziray.blogspot.com/2013/02/picha-za-wema-sepetu-akiwa-anaandaa.html|work=PICHA ZA WEMA SEPETU AKIWA ANAANDAA MOVIE YAKE MPYA YA SUPERSTAR {{!}} Teen blog swaggz|date=2013-02-13|accessdate=2020-04-01}}</ref> Sinema hiyo ilizinduliwa mnamo mwaka [[2012]] katika Hoteli ya Kilimanjaro Hyatt Regency jijini Dar Es salaam na ilisifiwa na watu wengi akiwemo Omotola Jalade Ekeinde kutoka Nigeria ambaye alikuwa mgeni wa heshima.<ref>{{Rejea tovuti|title=Red Carpet Photos: Wema Sepetu's Glittered Night Event|url=https://bongo5.com/red-carpet-photos-wema-sepetus-glittered-night-event-06-2012/|work=Bongo5.com|date=2012-06-25|accessdate=2020-04-01|language=en-US}}</ref> Lakini sinema haikuingia sokoni hadi leo na Wema alisema kuwa bado anatafuta msambazaji bora ambaye anaweza kumlipa kulinganisha na gharama zake za uzalishaji kwani alisema kwamba wasambazaji wengi wameahidi pesa kidogo ikilinganishwa na kile alichowekeza.<ref>{{Rejea tovuti|title=SWP: Superstar Ya Wema Sepetu Kuingia Sokoni Muda Si Mrefu.|url=http://swahiliworldplanet.blogspot.com/2014/11/superstar-ya-wema-sepetu-kuingia-sokoni.html|work=SWP|date=2014-11-13|accessdate=2020-04-01|author=Unknown}}</ref> Baada ya hapo alionekana kwenye sinema kama Basilisa, It was not me, House boy, Madame kati ya nyingi. *Mnamo mwaka [[2014]] alishirikiana na Van Vicker kutoka nchini Ghana kutengeneza sinema iitwayo ''Day After Death'' wakiwa kama waigizaji wakuu.<ref>{{Rejea tovuti|title=Picha: Wema Sepetu na Van Vicker wafanya movie Ghana, inaitwa ‘Day After Death’|url=http://bongo5.com/picha-wema-sepetu-na-van-vicker-wafanya-movie-ghana-inaitwa-day-after-death-12-2014/|work=Bongo5.com|date=2014-12-10|accessdate=2020-04-01|language=en-US}}</ref> Filamu hiyo ilipangwa kutolewa mnamo mwaka [[2015]],<ref>{{Rejea tovuti|title=Filamu ya Van Vicker na Wema Sepetu ‘Day After Death’ kuzinduliwa September, Dar (Video)|url=http://bongo5.com/filamu-ya-van-vicker-na-wema-sepetu-day-after-death-kuzinduliwa-september-dar-video-05-2015/|work=Bongo5.com|date=2015-05-25|accessdate=2020-04-01|language=en-US}}</ref>lakini kutokana na ucheleweshaji haijaingia sokoni hadi leo, mbali na D.A.D kutoachiliwa. Kwa bahati nzuri wakati wa kusherehekea siku yake ya kuzaliwa ya miaka 30 alifanya uzinduzi wa sinema ya DAD na kuifanya kuwa sinema pendwa zaidi. Wema alionekana katika sinema zingine kutoka [[2015]]-[[2016]] kama vile Family, Mapenzi Yamerogwa and Chungu Cha Tatu kati ya nyingi. *Mnamo mwaka [[2017]] alirejea na filamu yake kwa jina la ''Heaven Sent,'' ambayo aliitengeneza na kuwa mhusika mwongozaji ambayo pia alikuwa na Salim Ahmed (Gabo) kama mhusika mkuu, uzinduzi huo ulifanyika Century Cinemax Mlimani City jijini Dar Es salaam nchini Tanzania.<ref>{{Rejea tovuti|title=Wema Sepetu Azindua Filamu Yake Kwa Kishindo Mlimani City, Dar (Video)|url=https://globalpublishers.co.tz/wema-sepetu-azindua-filamu-yake-kwa-kishindo-mlimani-city-dar/|work=Global Publishers|date=2017-08-27|accessdate=2020-04-01}}</ref> sinema iliuzwa kupitia programu yake ya rununu (simu) Wema App. Filamu hii iliteuliwa katika vipengele saba (7) kwenye tukio la Sinema Zetu International Film Festival Awards 2018, pamoja na muigizaji Bora wa kike na Filamu Bora ya Kipindi,<ref>{{Rejea tovuti|title=SZIFF - International Film Festival Tanzania|url=http://sziff.co.tz/award-nominees/|work=sziff.co.tz|accessdate=2020-04-01|archivedate=2020-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200922022707/http://sziff.co.tz/award-nominees/}}</ref> ambapo Wema alishinda Mwigizaji Bora wa kike na sinema ilishinda Chaguo la Watu. === Endeless Fame Production === Mnamo mwaka [[2013]] alizindua kampuni yake kwa jina la ''Endless Fame Production.''<ref>{{Rejea tovuti|title=What Wema Sepetu wore for her Office Launch|url=http://www.missiepopular.com/2013/02/what-wema-sepetu-wore-for-her-office.html|accessdate=2020-04-01|language=en|author=MP|archive-date=2021-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506101852/http://www.missiepopular.com/2013/02/what-wema-sepetu-wore-for-her-office.html|url-status=dead}}</ref> Kampuni hiyo ilihusika na utengenezaji wa sinema na Usimamizi wa wasanii, iliweza kusimamia baadhi ya wanamuziki wa Kitanzania kama vile Mirror na Ally Luna. [[Shirika]] hilo lilitengeneza sinema kama vile Supestar, Unexpected, Day After Death, Family, and Heaven Sent. ==Baadhi ya filamu za Wema== *[[House Boy]] *[[Crazy Tenant]] *[[Dj Ben]] *[[Basilisa]] *[[The Diary]] *[[Lerato]] *[[14 Days]] *[[Tafrani]] *[[White Maria]] *[[Sakata]] *[[Red Valentine]] *[[Family Tears]] *[[A Point of No Return]] == Viungo vya nje == * [https://www.youtube.com/user/wemasepetuofficial Wema Sepetu] - YouTube channel ==Marejeo== {{reflist}} {{Mbegu-igiza-filamu}} {{DEFAULTSORT:Sepetu, Wema}} [[Jamii:Waliozaliwa 1988]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania]] [[Jamii:Wanamitindo wa Tanzania]] gta6av141r2xzqqmog6medi1q09wqny Mtume Petro 0 17561 1573448 1532820 2026-06-16T16:04:34Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573448 wikitext text/x-wiki [[Picha:Pope-peter pprubens.jpg|thumb|right|Mtakatifu Petro katika [[mavazi]] ya [[Papa|Kipapa]] alivyochorwa na [[Peter Paul Rubens]] katika [[karne ya 17]].]] '''Simoni Petro''' alikuwa [[Myahudi]] wa [[karne ya 1]], mfuasi wa [[Yesu Kristo]], tena kati ya wandani wake.Baada ya [[Yesu]], ndiye mtu anayejulikana zaidi katika [[Injili]] zote [[nne]].Katika [[orodha]] zote nne za [[Mitume wa Yesu|mitume]] [[Thenashara|12]] wa [[Yesu]] zinazopatikana katika [[Biblia ya Kikristo]] anashika nafasi ya kwanza (tofauti na wenzake wengi ambao wanabadilishana nafasi, na kinyume cha [[Yuda Iskarioti]], [[msaliti]] anayepewa daima nafasi ya mwisho); isitoshe [[Math]] 10:2 inasisitiza nafasi yake hiyo: "Wa kwanza Simoni aliyeitwa Petro". Tangu kale [[Wakristo]] wengi, hasa [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]], wanamheshimu kama [[mtakatifu]], tena kama [[papa]] wa kwanza wa [[Mji wa Roma|Roma]] hadi [[kifodini]] chake kati ya miaka [[64]] na [[67]], wakati wa [[dhuluma]] ya [[Dola la Roma]] dhidi ya [[Ukristo]] iliyoanzishwa na [[Kaisari]] [[Nero]]. [[Sikukuu]] yake inaadhimishwa kila tarehe [[29 Juni]] [[Mitume Petro na Paulo|pamoja na]] ya [[Mtume Paulo]]<ref>''Martyrologium Romanum: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. == Jina lake == [[Mwana]] wa Yona au Yohana, [[jina]] lake [[asili]] kwa [[Kiebrania]] ni שמעון, Šim‘ôn, Shim'on (kutoka [[kitenzi]] ''shama'' yaani "kusikiliza"). Kadiri ya [[Injili ya Mathayo]] (16:18) na [[Injili ya Yohane]] (1:42) ni [[Yesu Kristo]] aliyembadilishia jina akamuita ''Kefa'' (kwa [[Kiaramu]] "mwamba", jina ambalo lilitafsiriwa kwa [[Kigiriki]] ''Petros'' na kwa [[Kilatini]] ''Petrus''). [[Mtume Paulo]] alimtaja kwa kawaida kama ''Kephas'' ([[1Kor]] 1:12; 3:22; 9:5; 15:5; [[Gal]] 1:18; 2:9,11,14) na mara moja kama Petro (Gal 2:7-8). == Maisha yake ya awali == Mzaliwa wa [[Bethsaida]], [[kaskazini]] kwa [[Galilaya]], alihamia [[Kapernaumu]] pamoja na [[ndugu]] yake [[Mtume Andrea|Andrea]] kwa ajili ya [[uvuvi]] kwenye [[ziwa Galilaya]]. [[Kijiji]] hicho kikawa baadaye [[makao makuu]] ya [[utume wa Yesu]] katika maeneo ya kaskazini ya [[Palestina]]. Hasa Yesu alitumia [[nyumba]] na [[boti]] la Petro. [[Mtu]] wa [[ndoa]], Petro hakusomea [[ualimu]] wa [[Torati]], lakini alimfuata [[Yohane Mbatizaji]]. Akiwa kwake, karibu na [[mto Yordani]], aliletwa na Andrea kwa Yesu ([[Yoh]] 1:41-42<ref>35 Kesho yake, Yohane alikuwa tena mahali hapo pamoja na wanafunzi wake wawili. 36 Alipomwona Yesu akipita akasema, "Tazameni! Huyu ndiye Mwana-kondoo wa Mungu." 37 Hao wanafunzi walimsikia Yohane akisema maneno hayo, wakamfuata Yesu. 38 Basi, Yesu aligeuka, na alipowaona hao wanafunzi wanamfuata, akawauliza, "Mnatafuta nini?" Nao wakamjibu, "Rabi (yaani Mwalimu), unakaa wapi?" 39 Yesu akawaambia, "Njoni, nanyi mtaona." Hao wanafunzi wakamfuata, wakaona mahali alipokuwa anakaa, wakashinda naye siku hiyo. Ilikuwa yapata saa kumi jioni. 40 Andrea, nduguye Simoni Petro, alikuwa mmoja wa hao wawili waliokuwa wamemsikia Yohane akisema hivyo, wakamfuata Yesu. 41 Andrea alimkuta kwanza Simoni, ndugu yake, akamwambia, "Tumemwona Masiha" (maana yake Kristo). 42 Kisha akampeleka Simoni kwa Yesu. Naye Yesu akamtazama Simoni akasema, "Wewe ni Simoni mwana wa Yohane. Sasa utaitwa Kefa." (maana yake ni Petro, yaani, "Mwamba.")</ref>). == Baada ya kukutana na Yesu == Aliitwa na Yesu kumfuata wakiwa huko [[Ziwa Galilaya|ziwani]] ([[Math]] 4:18-20 <ref>18 Yesu alipokuwa anatembea kando ya ziwa Galilaya, aliwaona ndugu wawili wavuvi; Simoni (aitwae Petro) na Andrea, ndugu yake; walikuwa wakivua samaki kwa nyavu ziwani. 19 Basi, akawaambia, "Nifuateni, nami nitawafanya ninyi wavuvi wa watu." 20 Mara wakaziacha nyavu zao, wakamfuata.</ref>; [[Lk]] 5:11<ref>1 Siku moja Yesu alikuwa amesimama kando ya ziwa Genesareti, na watu wengi walikuwa wamemzunguka wakisongana wanalisikiliza neno la Mungu. 2 Akaona mashua mbili ukingoni mwa ziwa; wavuvi wenyewe walikuwa wametoka, wanaosha nyavu zao. 3 Baada ya Yesu kuingia katika mashua moja, iliyokuwa ya Simoni, alimtaka Simoni aisogeze majini, mbali kidogo na ukingo wa ziwa. Akaketi, akafundisha umati wa watu akiwa ndani ya mashua. 4 Alipomaliza kufundisha, akamwambia Simoni, "Peleka mashua mpaka kilindini, mkatupe nyavu zenu mpate kuvua samaki." 5 Simoni akamjibu, "Bwana, tumejitahidi kuvua samaki usiku kucha bila kupata kitu, lakini kwa kuwa umesema, nitatupa nyavu." 6 Baada ya kufanya hivyo, wakavua samaki wengi, hata nyavu zao zikaanza kukatika. 7 Wakawaita wenzao waliokuwa katika mashua nyingine waje kuwasaidia. Wakaja, wakazijaza mashua zote mbili samaki, hata karibu zingezama. 8 Simoni Petro alipoona hayo, akapiga magoti mbele ya Yesu akisema, "Ondoka mbele yangu, ee Bwana, kwa kuwa mimi ni mwenye dhambi!"Simoni pamoja na wenzake wote walishangaa kwa kupata samaki wengi vile. 10 Hali kadhalika Yakobo na Yohane, wana wa Zebedayo, waliokuwa wavuvi wenzake Simoni. Yesu akamwambia Simoni, "Usiogope; tangu sasa utakuwa ukivua watu." 11 Basi, baada ya kuzileta zile mashua ukingoni mwa ziwa, wakaacha yote, wakamfuata.</ref>) akiahidiwa atakuwa "mvuvi wa watu", halafu akafanywa [[mtume]] wake wa kwanza. Pamoja na Mtume [[Yakobo Mkubwa]] na [[Mtume Yohane]], wana wa [[Zebedayo]], alishirikishwa matukio kadhaa ya pekee kama mwandani wa Yesu, hasa aliposhuhudiwa na [[Mungu]] [[Mlima|mlimani]] huku [[Kugeuka sura|ameng'aa kiajabu]] (Mk 9:2-9). Akiwa na [[silika]] ya [[uchangamfu]], alikuwa [[msemaji]] mkuu kati ya [[mitume wa Yesu]]; hasa walipoulizwa naye wanamuona kuwa nani, akajibu: "Wewe ndiwe [[Kristo]], [[Mwana wa Mungu]] aliye hai" (Math 16:16). Ndipo alipojibiwa na Yesu: "Heri wewe Simoni Bar-Yona, kwa kuwa [[mwili]] na [[damu]] havikukufunulia hili, bali [[Baba]] yangu aliye [[mbingu|mbinguni]]. Nami nakuambia: Wewe ndiwe Petro, na juu ya mwamba huu nitalijenga [[Kanisa]] langu, wala milango ya [[kuzimu]] haitalishinda. Nami nitakupa wewe funguo za [[ufalme wa mbinguni]]; na lolote utakalolifunga duniani, litakuwa limefungwa mbinguni, na lolote utakalolifungua duniani, litakuwa limefunguliwa mbinguni" (Math 16:17-19). [[Ungamo]] la namna hiyo linaripotiwa na Yoh 6:68 pia: "Bwana! Twende kwa nani? Wewe unayo maneno ya uzima wa milele. Nasi tumesadiki, tena tumejua, ya kuwa wewe ndiwe Mtakatifu wa Mungu". Mara nyingine majibu yake yalimvutia [[lawama]] ya Yesu, hata akaitwa "[[Shetani]]" kwa sababu ya kumshawishi aende mbali na matakwa ya Mungu ili afuate [[mbinu]] za [[binadamu|kibinadamu]] ([[Mk]] 8:33). Kwa kuwa Yesu alitakiwa kutumikia, akawafundisha wafuasi wake kutumikia, Petro aliagizwa kuandaa pamoja na Yohane [[karamu ya mwisho]] ya Yesu na [[Mitume wa Yesu|mitume wake]] kwenye [[Pasaka]], ambapo ilimbidi akubali kuoshwa naye [[miguu]] (Yoh 13:8-9<ref>1 Ilikuwa kabla ya sikukuu ya Pasaka. Yesu alijua kwamba saa yake ya kuondoka ulimwenguni na kwenda kwa Baba ilikuwa imefika. Alikuwa amewapenda daima watu wake walioko duniani; naam, aliwapenda mpaka mwisho! 2 Basi, Yesu na wanafunzi wake walikuwa mezani kwa chakula cha jioni. Ibilisi alikwisha mtia Yuda, mwana wa Simoni Iskarioti, nia ya kumsaliti Yesu. 3 Yesu alijua kwamba Baba alikuwa amemkabidhi kila kitu, na kwamba alikuwa ametoka kwa Mungu na anarudi kwa Mungu. 4 Basi, Yesu aliondoka mezani, akaweka kando vazi lake, akachukua kitambaa na kujifunga kiunoni. 5 Kisha akatia maji katika bakuli, akaanza kuwaosha wanafunzi wake miguu na kuipangusa kwa kile kitambaa alichojifungia. 6 Basi, akamfikia Simoni Petro; naye Petro akasema, "Bwana, wewe utaniosha miguu mimi?" 7 Yesu akamjibu, "Huelewi sasa ninachofanya lakini utaelewa baadaye." 8 Petro akamwambia, "Wewe hutaniosha miguu kamwe!" Yesu akamjibu, "Nisipokuosha hutakuwa na uhusiano nami tena." 9 Simoni Petro akamwambia, "Bwana, nioshe, si miguu tu, bali na mikono yangu na kichwa pia." 10 Yesu akamwambia, "Aliyekwisha oga hana lazima ya kunawa isipokuwa miguu, maana amekwisha takata mwili wote. Ninyi mmetakata, lakini si nyote." 11 Yesu alimjua yule ambaye atamsaliti, ndiyo maana alisema: "Ninyi mmetakata, lakini si nyote.") 12 Alipokwisha waosha miguu na kuvaa tena vazi lake, aliketi mezani, akawaambia, "Je, mmeelewa hayo niliyowatendeeni? 13 Ninyi mwaniita Mwalimu na Bwana, nanyi mwasema vyema, kwa kuwa ndimi. 14 Basi, ikiwa mimi niliye Bwana na Mwalimu, nimewaosha ninyi miguu, nanyi pia mnapaswa kuoshana miguu. 15 Nimewapeni mfano, ili nanyi pia mfanye kama nilivyowafanyieni. 16 Kweli nawaambieni, mtumishi si mkuu zaidi kuliko bwana wake, wala mtume si mkuu zaidi kuliko yule aliyemtuma. 17 Basi, ikiwa mwayajua hayo, mtakuwa na heri mkiyatekeleza.</ref>). Yesu alipokamatwa, Petro alijaribu kumtetea kwa [[upanga]], halafu akamfuata kwa mbali pamoja na Yohane mpaka ndani ya [[ua]] wa [[nyumba]] ya [[kuhani mkuu]]. Ndipo [[woga]] ulipomfanya amkane Yesu mara [[tatu]] kwa [[kiapo]] kama alivyotabiriwa naye. Hata hivyo, Yesu alikuwa amemuahidia atamuombea [[uongofu|aongoke]] akaimarishe wenzake: "Simoni, Simoni, tazama, Shetani amewataka ninyi apate kuwapepeta kama vile [[ngano]]; lakini nimekuombea wewe ili [[imani]] yako isitindike; nawe utakapoongoka waimarishe ndugu zako" (Lk 22:31-32). Basi, alipotazamwa na Yesu akajuta kwa ma[[chozi]] mengi. == Baada ya ufufuko wa Yesu == Baada ya [[kifo cha Yesu]], akawa wa kwanza kuingia [[kaburi]] lake tupu<ref>Yoh 20:1 Alfajiri na mapema Jumapili, kukiwa bado na giza, Maria Magdalene alikwenda kaburini, akaliona lile jiwe limeondolewa mlangoni pa kaburi. 2 Basi, akaenda mbio hadi kwa Petro na yule mwanafunzi mwingine ambaye Yesu alimpenda, akawaambia, "Wamemwondoa Bwana kaburini, na wala hatujui walikomweka." 3 Petro pamoja na yule mwanafunzi mwingine wakaenda kaburini. 4 Wote wawili walikimbia lakini yule mwanafunzi mwingine alikimbia mbio zaidi kuliko Petro, akatangulia kufika kaburini. 5 Alipoinama na kuchungulia ndani, aliona sanda, lakini hakuingia ndani. 6 Simoni Petro naye akaja akimfuata, akaingia kaburini; humo akaona sanda, 7 na kile kitambaa alichofungwa Yesu kichwani. Hicho kitambaa hakikuwekwa pamoja na hiyo sanda, bali kilikuwa kimekunjwa na kuwekwa mahali peke yake. 8 Kisha yule mwanafunzi mwingine aliyemtangulia kufika kaburini, akaingia pia ndani, akaona, akaaamini. 9 Walikuwa bado hawajaelewa Maandiko Matakatifu yaliyosema kwamba ilikuwa lazima afufuke kutoka wafu). 10 Basi, hao wanafunzi wakarudi nyumbani.</ref>, tena wa kwanza kati ya mitume kutokewa na [[Ufufuko wa Yesu|Yesu mfufuka]]<ref>33 Wakaondoka saa ileile, wakarudi Yerusalemu: wakawakuta wale mitume kumi na mmoja na wale wengine waliokuwa pamoja nao, wamekusanyika 34 wakisema, "Hakika Bwana amefufuka, amemtokea Simoni." 35 Basi, hao wafuasi wawili wakawajulisha yale yaliyowapata njiani, na jinsi walivyomtambua katika kumega mkate. 36 Wanafunzi wote wawili walipokuwa wakiwaambia hayo, Yesu mwenyewe akasimama kati yao, akawaambia "Amani kwenu."</ref> Jambo hilo ni kati ya kweli zilizotakiwa kuungamwa na [[Wakristo]] wa kwanza: <ref>[[1Kor]] 15:1 Sasa ndugu, napenda kuwakumbusha ile Habari Njema niliyowahubirieni nanyi mkaipokea na kusimama imara ndani yake. 2 Kwa njia yake mnaokolewa, ikiwa mnayazingatia maneno niliyowahubirieni, na kama kuamini kwenu hakukuwa bure. 3 Mimi niliwakabidhi ninyi mambo muhimu sana ambayo mimi niliyapokea: kwamba Kristo alikufa kwa ajili ya dhambi zetu kufuatana na Maandiko Matakatifu; 4 kwamba alizikwa, akafufuka siku ya tatu kama ilivyoandikwa; 5 kwamba alimtokea Kefa, na baadaye aliwatokea wale kumi na wawili. 6 Kisha aliwatokea ndugu zaidi ya mia tano kwa mara moja; wengi wao wanaishi bado, lakini baadhi yao wamekwisha kufa. 7 Baadaye alimtokea Yakobo kisha akawatokea mitume wote. 8 Baada ya wote, akanitokea hata mimi, mimi niliyekuwa kama mtu aliyezaliwa kabla ya wakati.</ref>. Katika tokeo lingine katika [[ziwa Galilaya]] Yesu alimthibitisha katika [[uongozi]] wa [[kundi]] lake lote, [[kondoo]] na [[mwanakondoo|wanakondoo]]. Alifanya hivyo baada ya Petro kukiri mara tatu kwamba anampenda ([[Yoh]] 21:17): "Bwana, wewe wajua yote; wewe umetambua ya kuwa nakupenda"<ref>Yoh 21:14 Hii ilikuwa mara ya tatu Yesu kuwatokea wanafunzi wake baada ya kufufuka kutoka wafu. 15 Walipokwisha kula, Yesu alimwuliza Simoni Petro, "Simoni, mwana wa Yohane! Je, wanipenda mimi zaidi kuliko hawa?" Naye akajibu, "Naam, Bwana; wajua kwamba mimi nakupenda." Yesu akamwambia, "Tunza wana kondoo wangu." 16 Kisha akamwambia mara ya pili, "Simoni mwana wa Yohane! Je, wanipenda?" Petro akamjibu, "Naam, Bwana; wajua kwamba nakupenda." Yesu akamwambia, "Tunza kondoo wangu." 17 Akamwuliza mara ya tatu, "Simoni mwana wa Yohane! Je, wanipenda?" Hapo Petro akahuzunika kwa sababu alimwuliza mara ya tatu: "Wanipenda?" akamwambia, "Bwana, wewe wajua yote; wewe wajua kwamba mimi nakupenda." Yesu akamwambia, "Tunza kondoo wangu!</ref>. Kadiri ya [[Matendo ya Mitume]], kabla ya ujio wa [[Roho Mtakatifu]] siku ya [[Pentekoste]] ya [[mwaka]] huo ([[30]] au [[33]] [[B.K.]]) aliongoza wafuasi wake kuziba [[pengo]] la Yuda, mtume msaliti, kwa kumweka [[Mtume Mathia|Mathia]] mahali pake <ref>Mdo 1:12 Kisha mitume wakarudi Yerusalemu kutoka mlima wa Mizeituni ulioko karibu kilomita moja kutoka mjini. 13 Walipofika mjini waliingia katika chumba ghorofani ambamo walikuwa wanakaa; nao walikuwa Petro, Yohane, Yakobo, Andrea, Filipo na Thoma, Bartholomayo na Mathayo, Yakobo mwana wa Alfayo, Simoni Zelote na Yuda mwana wa Yakobo. 14 Hawa wote walikusanyika pamoja kusali, pamoja na wanawake kadha wa kadha, na Maria mama yake Yesu, na ndugu zake. 15 Siku chache baadaye, kulikuwa na mkutano wa waumini, karibu watu mia moja na ishirini. Petro alisimama mbele yao, 16 akasema, "Ndugu zangu, ilikuwa lazima ile sehemu ya Maandiko Matakatifu itimie, sehemu ambayo Roho Mtakatifu, kwa maneno ya Daudi, alibashiri habari za Yuda ambaye aliwaongoza wale waliomtia Yesu nguvuni. 17 Yuda alikuwa mmoja wa kikundi chetu maana alichaguliwa ashiriki huduma yetu. 18 "Mnajua kwamba yeye alinunua shamba kwa zile fedha alizopata kutokana na kitendo chake kiovu. Akaanguka chini, akapasuka na matumbo yake yakamwagika nje. 19 Kila mtu katika Yerusalemu alisikia habari za tukio hilo na hivyo, kwa lugha yao, wakaliita lile shamba `Hekeli Dama`, maana yake, `Shamba la Damu.`) 20 Basi, imeandikwa katika kitabu cha Zaburi: `Nyumba yake ibaki mahame; mtu yeyote asiishi ndani yake.` Tena imeandikwa: `Mtu mwingine achukue nafasi yake katika huduma hiyo.`21 Kwa hiyo, ni lazima mtu mwingine ajiunge nasi kama shahidi wa ufufuo wake Bwana Yesu. Anapaswa kuwa mmoja wa wale waliokuwa katika kundi letu wakati wote Bwana alipokuwa anasafiri pamoja nasi, tangu wakati Yohane alipokuwa anabatiza mpaka siku ile Yesu alipochukuliwa kutoka kwetu kwenda mbinguni." 22 [] 23 Basi, wakataja majina ya watu wawili; wa kwanza Yosefu aliyeitwa Barsaba (au pia Yusto), na wa pili Mathia. 24 Kisha wakasali: "Bwana, wewe unajua mioyo ya watu wote. Hivyo, utuonyeshe ni yupi kati ya hawa wawili uliyemchagua 25 ili achukue nafasi hii ya huduma ya kitume aliyoacha Yuda akaenda mahali pake mwenyewe." 26 Hapo, wakapiga kura; kura ikampata Mathia, naye akaongezwa katika idadi ya wale mitume wengine kumi na mmoja.</ref>. Halafu akawa [[mhubiri]] shujaa <ref>Mdo 2:1 Siku ya Pentekoste ilipofika, waumini wote walikuwa wamekusanyika pamoja. 2 Ghafla, sauti ikasikika kutoka angani; sauti iliyokuwa kama ya upepo mkali, ikajaza ile nyumba yote walimokuwa wamekaa. 3 Kisha, vikatokea vitu vilivyoonekana kama ndimi za moto, vikagawanyika na kutua juu ya kila mmoja wao. 4 Wote wakajazwa Roho Mtakatifu, wakaanza kusema lugha mbalimbali kadiri Roho alivyowawezesha. 5 Na huko Yerusalemu walikuwako Wayahudi, watu wamchao Mungu, waliotoka katika kila nchi duniani. 6 Waliposikia sauti hiyo, kundi kubwa la watu lilikusanyika. Wote walishtuka sana kwani kila mmoja wao aliwasikia hao waumini wakisema kwa lugha yake mwenyewe. 7 Walistaajabu na kushangaa, wakisema, "Je, hawa wote tunaowasikia wakisema hivi, si wenyeji wa Galilaya? 8 Imekuwaje, basi, kwamba kila mmoja wetu anawasikia wakisema kwa lugha yake mwenyewe? 9 Baadhi yetu ni Waparthi, Wamedi na Waelami; wengine ni wenyeji wa Mesopotamia, Yudea, Kapadokia, Ponto na Asia, 10 Frugia na Pamfulia, Misri na sehemu za Libya karibu na Kurene; wengine wetu ni wageni kutoka Roma, 11 Wayahudi na watu walioongokea dini ya Kiyahudi; wengine wametoka Krete na Arabia. Sisi sote tunasikia wakisema kwa lugha zetu wenyewe mambo makuu ya Mungu." 12 Wote walishangaa na kufadhaika huku wakiulizana, "Hii ina maana gani?" 13 Lakini wengine wakawadhihaki wakisema, "Watu hawa wamelewa divai mpya!" 14 Lakini Petro alisimama pamoja na wale kumi na mmoja akaanza kuwahutubia watu kwa sauti kubwa: "Ndugu Wayahudi nanyi nyote mnaokaa hapa Yerusalemu, sikilizeni kwa makini maneno yangu. 15 Watu hawa hawakulewa kama mnavyodhani; mbona ni saa tatu tu asubuhi? 16 Ukweli ni kwamba jambo hili ni lile alilosema nabii Yoeli: 17 `Katika siku zile za mwisho, asema Bwana, nitawamiminia binadamu wote Roho wangu. Watoto wenu, wanaume kwa wanawake, watautangaza ujumbe wangu; vijana wenu wataona maono, na wazee wenu wataota ndoto. 18 Naam, hata watumishi wangu, wanaume kwa wanawake, nitawamiminia Roho wangu, siku zile, nao watautangaza ujumbe wangu. 19 Nitatenda miujiza juu angani, na ishara chini duniani; kutakuwa na damu, moto na moshi mzito; 20 jua litatiwa giza, na mwezi utakuwa mwekundu kama damu, kabla ya kutokea ile siku kuu na tukufu ya Bwana. 21 Hapo, yeyote atakayeomba kwa jina la Bwana, ataokolewa.` 22 "Wananchi wa Israeli, sikilizeni maneno haya! Yesu wa Nazareti alikuwa mtu ambaye mamlaka yake ya kimungu yalithibitishwa kwenu kwa miujiza, maajabu na ishara Mungu alizofanya kati yenu kwa njia yake, kama mnavyojua. 23 Kufuatana na mpango wake mwenyewe Mungu alikwisha amua kwamba Yesu angetiwa mikononi mwenu; nanyi mkamuua kwa kuwaachia watu wabaya wamsulubishe. 24 Lakini Mungu alimfufua kutoka wafu akamwokoa katika maumivu ya kifo kwa maana haingewezekana kabisa kifo kimfunge. 25 Maana Daudi alisema juu yake hivi: `Nilimwona Bwana mbele yangu daima; yuko nami upande wangu wa kulia, na hivyo sitatikisika. 26 Kwa hiyo, moyo wangu ulifurahi; tena nilipiga vigelegele vya furaha. Mwili wangu utakaa katika tumaini; 27 kwa kuwa hutaiacha roho yangu katika kuzimu, wala kumruhusu mtakatifu wako aoze. 28 Umenionyesha njia za kuufikia uzima, kuwako kwako kwanijaza furaha!` 29 "Ndugu zangu, napenda kuwaambieni waziwazi juu ya mambo yaliyompata Daudi, babu yetu. Yeye alikufa, akazikwa, tena kaburi lake liko papa hapa petu mpaka leo. 30 Lakini kwa vile Daudi alikuwa nabii, alijua kuwa Mungu alimwapia kiapo kwamba atamtawaza mmoja wa uzawa wake kuwa mfalme mahali pake. 31 Daudi aliona kabla mambo yatakayofanywa na Mungu na hivyo akasema juu ya ufufuo wa Kristo wakati aliposema: `Hakuachwa kuzimu, mwili wake haukuoza.` 32 Basi, Mungu alimfufua huyo Yesu na sisi sote ni mashahidi wa tukio hilo. 33 Yesu aliinuliwa juu mpaka upande wa kulia wa Mungu, akapokea kutoka kwa Baba ile zawadi aliyoahidi yaani Roho Mtakatifu; na mnachoona sasa na kusikia ni mmiminiko wa huyo Roho. 34 Maana Daudi mwenyewe, hakupanda mpaka mbinguni; ila yeye alisema: `Bwana alimwambia Bwana wangu: Keti upande wangu wa kulia, 35 hadi nitakapowafanya adui zako kibao cha kukanyagia miguu yako.` 36 "Watu wote wa Israeli wanapaswa kufahamu kwa hakika kwamba huyo Yesu mliyemsulubisha ninyi, ndiye huyo ambaye Mungu amemfanya kuwa Bwana na Kristo." 37 Basi, watu waliposikia hayo, walichomwa moyo, wakawauliza Petro na wale mitume wenzake: "Ndugu zetu, tufanye nini?" 38 Petro akajibu, "Tubuni na kila mmoja wenu abatizwe kwa jina la Yesu Kristo ili mpate kuondolewa dhambi zenu na kupokea ile zawadi ya Roho Mtakatifu. 39 Maana, ahadi ile ilikuwa kwa ajili yenu, kwa ajili ya watoto wenu, kwa ajili ya wote wanaokaa mbali; na kwa ajili ya kila mtu ambaye Bwana Mungu wetu atamwita kwake." 40 Kwa maneno mengine mengi, Petro alisisitiza na kuwahimiza watu akisema, "Jiokoeni katika kizazi hiki kiovu." 41 Wengi waliyakubali maneno yake, wakabatizwa. Watu wapatao elfu tatu wakaongezeka katika kile kikundi siku hiyo.</ref><ref>Mdo 3:1 Siku moja, saa tisa alasiri, Petro na Yohane walikuwa wanakwenda Hekaluni, wakati wa sala. 2 Na pale karibu na mlango wa Hekalu uitwao "Mlango Mzuri", palikuwa na mtu mmoja, kiwete tangu kuzaliwa. Watu walimbeba huyo mtu kila siku na kumweka hapo ili aombe chochote kwa wale waliokuwa wakiingia Hekaluni. 3 Alipowaona Petro na Yohane wakiingia Hekaluni, aliwaomba wampe chochote. 4 Petro na Yohane walimkodolea macho, naye Petro akamwambia, "Tutazame!" 5 Naye akawageukia, akitazamia kupata kitu kutoka kwao. 6 Kisha Petro akamwambia, "Sina fedha wala dhahabu lakini kile nilicho nacho nitakupa. Kwa jina la Yesu Kristo wa Nazareti, tembea!" 7 Halafu, akamshika mkono wa kulia, akamwinua. Papo hapo miguu na magoti yake yakapata nguvu. 8 Akaruka, akasimama na kuanza kutembea. Halafu akaingia pamoja nao Hekaluni, akitembea na kurukaruka huku akimtukuza Mungu. 9 Watu wote waliokuwa hapo walimwona akitembea na kumsifu Mungu. 10 Walipomtambua kuwa ndiye yule aliyekuwa anaombaomba karibu na ule "Mlango Mzuri" wa Hekalu, wakashangaa mno hata wasiweze kuelewa yaliyompata. 11 Watu wote, wakiwa na mshangao mkubwa wakaanza kukimbilia mahali palipoitwa "Ukumbi wa Solomoni," ambapo yule mtu alikuwa bado anaandamana na Petro na Yohane. 12 Basi, Petro alipowaona watu hao akawaambia, "Wananchi wa Israeli, kwa nini mnashangazwa na jambo hili? Mbona mnatukodolea macho kana kwamba ni kwa nguvu zetu au utakatifu wetu sisi wenyewe tumemfanya mtu huyu aweze kutembea? 13 Mungu wa Abrahamu, Isaka na Yakobo, Mungu wa baba zetu amemtukuza Yesu mtumishi wake. Yeye ndiye yuleyule mliyemtia mikononi mwa wakuu na kumkataa mbele ya Pilato hata baada ya Pilato kuamua kumwacha huru. 14 Alikuwa mtakatifu na mwema; lakini ninyi mlimkataa, mkataka mtu mwingine aliyekuwa muuaji afunguliwe. 15 Basi, mlimuua yule ambaye ni chanzo cha uzima. Lakini Mungu alimfufua, na sisi ni mashahidi wa tukio hilo. 16 Jina la Yesu na imani katika jina hilo ndivyo vilivyompa nguvu mtu huyu mnayemwona na kumfahamu. Imani kwa Yesu ndiyo iliyomponya kabisa mtu huyu kama mnavyoona nyote. 17 "Sasa ndugu zangu, nafahamu kwamba ninyi na wakuu wenu mlitenda hayo kwa sababu ya kutojua kwenu. 18 Lakini ndivyo Mungu alivyotimiza yale aliyotangaza zamani kwa njia ya manabii wote, kwamba ilikuwa lazima Kristo wake ateseke. 19 Basi, tubuni mkamrudie Mungu ili afute dhambi zenu. 20 Fanyeni hivyo ili Bwana awape nyakati za kuburudika rohoni na kuwaletea yule Kristo aliyemteua ambaye ndiye Yesu. 21 Ni lazima yeye abaki huko mbinguni mpaka utakapofika wakati wa kurekebishwa vitu vyote, kama Mungu alivyosema kwa njia ya manabii wake watakatifu wa tangu zamani. 22 Kwa maana Mose alisema, `Bwana Mungu wenu atawapelekeeni nabii kama mimi kutoka kati yenu ninyi wenyewe. 23 Yeyote yule ambaye hatamsikiliza nabii huyo atatengwa mbali na watu wa Mungu na kuangamizwa.` 24 Manabii wote, kuanzia Samweli na wale waliomfuata, walitangaza habari za mambo haya ambayo yamekuwa yakitendeka siku hizi. 25 Ahadi zile Mungu alizotoa kwa njia ya manabii ni kwa ajili yenu; na mnashiriki lile agano Mungu alilofanya na babu zenu, kama alivyomwambia Abrahamu: `Kwa njia ya wazawa wako, jamaa zote za dunia zitabarikiwa.` 26 Basi, ilikuwa kwa ajili yenu kwanza kwamba Mungu alimfufua mtumishi wake, alimtuma awabariki kwa kumfanya kila mmoja wenu aachane kabisa na maovu yake."</ref> akachukua maamuzi muhimu sana kwa [[uenezi]] wa [[Kanisa]], kama vile [[Ubatizo|kubatiza]] [[akida Korneli]] na [[Wapagani]] wengine bila kudai [[tohara|watahiriwe]] kwanza <ref>Mdo 10:1 Kulikuwa na mtu mmoja huko Kaisarea aitwaye Kornelio, Jemadari wa kikosi kimoja kiitwacho "Kikosi cha Italia." 2 Alikuwa mtu mwema; naye pamoja na jamaa yake yote walimcha Mungu; alikuwa anafanya mengi kusaidia maskini wa Kiyahudi na alikuwa anasali daima. 3 Yapata saa tisa mchana, aliona dhahiri katika maono malaika wa Mungu akiingia ndani na kumwambia, "Kornelio!" 4 Kornelio alimkodolea macho huyo malaika kwa hofu, akamwambia, "Kuna nini Mheshimiwa?" Huyo malaika akamwambia, "Mungu amezipokea sala na sadaka zako kwa maskini. 5 Sasa, watume watu Yopa wakamwite mtu mmoja aitwaye Simoni, kwa jina lingine Petro. 6 Yeye yumo nyumbani kwa Simoni mtengenezaji wa ngozi ambaye nyumba yake iko karibu na bahari." 7 Huyo malaika aliyesema hayo alipokwisha kwenda zake, Kornelio aliwaita watumishi wawili wa nyumbani na mmoja wa askari zake ambaye alikuwa mcha Mungu, 8 akawaeleza yote yaliyotukia, akawatuma Yopa. 9 Kesho yake, hao watu watatu wakiwa bado safarini, lakini karibu kufika Yopa, Petro alipanda juu ya paa la nyumba yapata saa sita mchana ili kusali. 10 Aliona njaa, akatamani kupata chakula. Chakula kilipokuwa kinatayarishwa, alipatwa na usingizi mzito akaona maono. 11 Aliona mbingu zimefunguliwa na kitu kama shuka kubwa inateremshwa chini ikiwa imeshikwa pembe zake nne. 12 Ndani ya shuka hiyo kulikuwa na kila aina ya wanyama: wanyama wenye miguu minne, wanyama watambaao na ndege wa angani. 13 Akasikia sauti ikimwambia: "Petro, amka uchinje, ule!" 14 Petro akajibu, "La, Bwana; mimi sijaonja kamwe chochote ambacho ni najisi au kichafu." 15 Ile sauti ikasikika tena ikimwambia: "Usiviite najisi vitu ambavyo Mungu amevitakasa!" 16 Jambo hili lilifanyika mara tatu, kisha ile shuka ikarudishwa juu mbinguni. 17 Petro alipokuwa bado anashangaa juu ya maana ya hilo maono alilokuwa ameliona, wale watu waliotumwa na Kornelio, baada ya kuigundua nyumba ya Simoni, walifika mlangoni, 18 Wakaita kwa sauti: "Je, kuna mgeni humu aitwaye Simoni Petro?" 19 Petro alikuwa bado anajaribu kuelewa lile maono, na hapo Roho akamwambia, "Sikiliza! kuna watu watatu hapa, wanakutafuta. 20 Shuka upesi na wala usisite kwenda pamoja nao kwa maana ni mimi niliyewatuma." 21 Basi, Petro akateremka chini, akawaambia hao watu, "Mimi ndiye mnayemtafuta. Kwa nini mmekuja?" 22 Wao wakamjibu, "Jemadari Kornelio ambaye ni mtu mwema, mcha Mungu na mwenye kuheshimika mbele ya Wayahudi wote ametutuma. Aliambiwa na malaika mtakatifu akualike nyumbani kwake ili asikilize chochote ulicho nacho cha kusema." 23 Petro akawaalika ndani, akawapa mahali pa kulala usiku ule. Kesho yake, Petro alianza safari pamoja nao, na baadhi ya ndugu wa huko Yopa walifuatana naye. 24 Siku ya pili yake, walifika Kaisarea na huko Kornelio alikuwa anawangojea pamoja na jamaa na marafiki aliokuwa amewaalika. 25 Petro alipokuwa anaingia, Kornelio alitoka nje kumlaki, akapiga magoti mbele yake na kuinama chini kabisa. 26 Lakini Petro alimwinua, akamwambia, "Simama, kwa maana mimi ni binadamu tu." 27 Petro aliendelea kuongea na Kornelio wakiwa wanaingia nyumbani ambamo aliwakuta watu wengi wamekusanyika. 28 Petro akawaambia, "Ninyi wenyewe mnajua kwamba Myahudi yeyote amekatazwa na Sheria yake ya dini kushirikiana na watu wa mataifa mengine. Lakini Mungu amenijulisha nisimfikirie mtu yeyote kuwa najisi au mchafu. 29 Kwa sababu hiyo, mliponiita nimekuja bila kusita. Basi, nawaulizeni: kwa nini mmeniita?" 30 Kornelio akasema, "Siku tatu zilizopita saa kama hii, saa tisa alasiri, nilikuwa nikisali chumbani mwangu. Ghafla, mtu aliyekuwa amevaa mavazi yenye kun`gaa alisimama mbele yangu, 31 akasema: `Kornelio! Sala yako na sadaka zako kwa maskini vimekubaliwa na Mungu. 32 Mtume mtu Yopa akamwite mtu mmoja aitwaye Simoni, kwa jina lingine Petroi; yuko nyumbani kwa Simoni mtengenezaji wa ngozi karibu na bahari.` 33 Kwa hiyo nilikutumia ujumbe bila kuchelewa, nawe umefanya vyema kuja. Sasa, sisi tuko mbele ya Mungu, kusikiliza chochote ambacho bwana amekuamuru kusema." 34 Hapo Petro akaanza kusema: "Sasa nimetambua kwamba hakika Mungu hana ubaguzi. 35 Mtu wa taifa lolote anayemcha Mungu na kutenda haki anapokelewa naye. 36 Huu ndio ule ujumbe Mungu alioupeleka kwa watu wa Israeli, akitangaza Habari Njema iletayo amani kwa njia ya Yesu Kristo ambaye ni Bwana wa wote. 37 Ninyi mnajua jambo lililotukia katika nchi yote ya Wayahudi kuanzia Galilaya baada ya ule ubatizo aliohubiri Yohane. 38 Mnajua Yesu wa Nazareti na jinsi Mungu alivyomteua kwa kummiminia Roho Mtakatifu na nguvu. Mungu alikuwa pamoja naye; yeye alikwenda huko na huko akitenda mema na kuwaponya wote waliokuwa wamevamiwa na Ibilisi. 39 Sisi ni mashahidi wa mambo yote aliyotenda katika nchi ya Wayahudi na katika Yerusalemu. Walimuua kwa kumtundika msalabani; 40 lakini Mungu alimfufua siku ya tatu, akamfanya aonekane 41 si kwa watu wote ila kwa wale Mungu aliokwisha wachagua wawe mashahidi wake, yaani sisi tuliokula na kunywa pamoja naye baada ya kufufuka kwake kutoka wafu. 42 Alituamuru kuihubiri Habari Njema kwa watu wote na kushuhudia kwamba yeye ndiye aliyeteuliwa na Mungu awe Mwamuzi wa wazima na wafu. 43 Manabii wote waliongea juu yake kwamba kila mtu atakayemwamini atasamehewa dhambi zake zote kwa jina lake." 44 Wakati Petro alipokuwa bado anasema maneno hayo, Roho Mtakatifu aliwashukia wote waliokuwa wanasikiliza ujumbe huo. 45 Wale Wayahudi waumini waliokuja pamoja na Petro kutoka Yopa walishangaa kuona kuwa Mungu aliwamiminia zawadi ya Roho Mtakatifu watu wa mataifa mengine pia; 46 maana waliwasikia wakiongea kwa lugha mbalimbali wakimtukuza Mungu. Hapo Petro akasema, 47 "Watu hawa wamempokea Roho Mtakatifu kama sisi wenyewe tulivyompokea. Je, kuna yeyote atakayeweza kuwazuia wasibatizwe kwa maji?" 48 Basi, akaamuru wabatizwe kwa jina la Yesu Kristo. Kisha wakamwomba akae nao kwa siku chache.</ref>. Jambo hilo lilimvutia [[lawama]] kubwa, lakini zikaja kwisha hasa kwa [[mtaguso]] wa [[Yerusalemu]] (mwaka [[49]])<ref>Mdo 15:6 Basi, mitume na wazee walifanya mkutano maalum wa kuchunguza jambo hilo. 7 Baada ya majadiliano marefu, Petro alisimama, akasema, "Ndugu zangu, ninyi mnafahamu kwamba hapo awali Mungu alipenda kunichagua mimi miongoni mwenu niihubiri Habari Njema, ili watu wa mataifa wapate kusikia na kuamini. 8 Naye Mungu anayejua mioyo ya watu, alithibitisha kwamba amewakubali kwa kuwapa nao Roho Mtakatifu kama alivyotupa sisi. 9 Hakufanya ubaguzi wowote kati yetu na wao; aliitakasa mioyo yao kwa imani. 10 Sasa basi, kwa nini kumjaribu Mungu kwa kuwatwika hao waumini mzigo ambao wala babu zetu, wala sisi hatukuweza kuubeba? 11 Isiwe hivyo, ila tunaamini kwamba, sisi kama vile wao, tunaokolewa kwa njia ya neema ya Bwana Yesu."</ref>. Petro alikuwa maarufu kwa [[muujiza|miujiza]] pia, kiasi cha kuponya wengi kwa [[kivuli]] chake tu <ref>Mdo 5:12 Mitume walifanya miujiza na maajabu mengi kati ya watu. Waumini walikuwa wakikutana pamoja katika ukumbi wa Solomoni. 13 Mtu yeyote mwingine ambaye hakuwa mwamini hakuthubutu kujiunga nao. Hata hivyo, watu wengine wasiokuwa wa imani hiyo waliwasifu. 14 Idadi ya watu waliomwamini Bwana, wanaume kwa wanawake, iliongezeka zaidi na zaidi. 15 Kwa sababu hiyo, watu walikuwa wakipeleka wagonjwa barabarani na kuwalaza juu ya vitanda na mikeka ili Petro akipita, walau kivuli chake kiwaguse baadhi yao. 16 Watu wengi walifika kutoka katika miji ya kando kando ya Yerusalemu, wakiwaleta wagonjwa wao na wale waliokuwa na pepo wachafu, nao wote wakaponywa.</ref>. [[Mfalme]] [[Herode Agripa I]] alipomuua Yakobo na kumfunga Petro ili kumuua pia, alitolewa [[gereza]]ni kimuujiza <ref>Mdo 12:1 Karibu wakati huohuo, mfalme Herode alianza kuwatesa baadhi ya Wakristo. 2 Alimwua kwa upanga Yakobo ndugu yake Yohane. 3 Alipoona kuwa kitendo hiki kiliwapendeza Wayahudi, aliendelea, akamkamata Petro. (Hiyo ilifanyika wakati wa sikukuu ya Mikate Isiyotiwa chachu.) 4 Baada ya kutiwa nguvuni, Petro alifungwa gerezani, akawekwa chini ya ulinzi wa vikundi vinne vya askari wannewanne. Herode alikusudia kumtoa hadharani baada ya sikukuu ya Pasaka. 5 Basi, Petro alipokuwa gerezani, kanisa lilikuwa linamwombea kwa Mungu kwa moyo. 6 Usiku, kabla ya siku ile ambayo Herode angemtoa Petro hadharani, Petro alikuwa amelala kati ya askari wawili. Alikuwa amefungwa minyororo miwili, na walinzi walikuwa wanalinda lango la gereza. 7 Ghafla, malaika wa Bwana akasimama karibu naye na mwanga ukaangaza kile chumba cha gereza. Malaika akamgusa akisema, "Amka upesi!" Mara ile minyororo ikaanguka kutoka katika mikono yake. 8 Malaika akamwambia, "Jifunge mshipi wako, vaa viatu vyako." Akafanya hivyo. Kisha huyo malaika akamwambia, "Vaa koti lako, unifuate." 9 Petro akamfuata nje lakini hakujua kama hayo yaliyofanywa na huyo malaika yalikuwa ya kweli; alidhani alikuwa anaota ndoto. 10 Walipita kituo cha kwanza cha ulinzi na cha pili, halafu wakafika kwenye mlango wa chuma wa kuingilia mjini. Huo mlango ukawafungukia wenyewe, nao wakatoka nje. Wakawa wanatembea katika barabara moja na mara yule malaika akamwacha Petro peke yake. 11 Hapo ndipo Petro alipotambua yaliyotukia, akasema, "Sasa najua kwa hakika kwamba Bwana amemtuma malaika wake akaniokoa kutoka katika mkono wa Herode na kutoka katika mambo yale yote watu wa Israeli waliyotazamia."</ref>akahama [[Yerusalemu]] (mwaka [[44]] hivi)<ref>Mdo 12:12 Alipotambua hivyo alikwenda moja kwa moja mpaka nyumbani kwa Maria mama yake Yohane aitwaye Marko. Humo watu wengi walikuwa wamekusanyika wakisali. 13 Petro alibisha mlango wa nje na mtumishi mmoja msichana aitwaye Roda, akaenda mlangoni kuitikia. 14 Huyo msichana aliitambua sauti ya Petro akafurahi mno, hata badala ya kuufungua ule mlango, akakimbilia ndani na kuwaambia kwamba Petro alikuwa amesimama nje mlangoni. 15 Wakamwambia yule msichana, "Una wazimu!" Lakini yeye akasisitiza kwamba ilikuwa kweli. Nao wakamwambia, "Huyo ni malaika wake." 16 Wakati huo Petro alikuwa anaendelea kupiga hodi. Mwishowe walifungua mlango, wakamwona, wakashangaa. 17 Petro aliwaashiria kwa mkono wakae kimya, akawaeleza jinsi Bwana alivyomtoa gerezani. Kisha akawaambia watoe taarifa ya jambo hilo kwa Yakobo na wale ndugu wengine, halafu akatoka akaenda mahali pengine.</ref>. Katika [[Waraka kwa Wagalatia]] Paulo aliandika jinsi alivyomlaumu Petro wakiwa [[Antiokia]] kwa sababu ya kuficha msimamo wake wa kweli juu ya mahusiano na [[Wakristo]] wenye asili ya mataifa ili kuridhisha wale wenye asili ya [[Uyahudi]]. Pia Paulo alimtaja katika [[Waraka wa kwanza kwa Wakorintho]] kama mtu mwenye wafuasi kati yao. Hivyo inaonekana alihubiri huko. [[Waraka wa kwanza wa Petro]] unasema aliuandika akiwa [[Babuloni]], [[jina la fumbo]] lililotumiwa na Wakristo kudokezea [[Roma]]. Kwa kuwa uliandikwa kwa Wakristo wachanga wa [[nyanda za juu]] za nchi inayoitwa leo [[Uturuki]], inaonekana alikuwa amewahubiria kwanza. == Kifo chake == Yoh 21:18-19 inaeleza kifumbo [[kifodini]] ambacho Petro alimtukuza Mungu <ref>18 Kweli nakwambia, ulipokuwa kijana ulizoea kujifunga mshipi na kwenda kokote ulikotaka. Lakini utakapokuwa mzee utanyosha mikono yako, na mtu mwingine atakufunga na kukupeleka usikopenda kwenda." 19 (Kwa kusema hivyo, alionyesha jinsi Petro atakavyokufa na kumtukuza Mungu.) Kisha akamwambia, "Nifuate."</ref> [[Mji|mjini]] Roma, katika [[mtaa]] wa [[Vatikano]]. Ndipo linapoheshimiwa kaburi lake chini ya [[altare kuu]] ya [[kanisa]] kubwa kuliko yote duniani. [[Kifo]] hicho, inasemekana kwa [[msalaba|kusulubiwa]] [[kichwa]] chini, miguu juu, kinashuhudiwa hasa na [[waandishi]] mbalimbali wa [[karne]] za kwanza, kama vile [[Papa Klementi I]] kati ya miaka [[95]] na [[97]], [[Ignasi wa Antiokia]], [[Dionisi wa Korintho]], [[Irenei wa Lyons]], [[Klementi wa Aleksandria]], [[Tertuliani]], [[Jeromu]] n.k. == Vitabu vinavyomhusu == Mbali ya Barua ya kwanza, ambayo aliiandika mwenyewe kwa msaada wa [[Sila]] na kukubaliwa mapema kama [[kitabu]] kitakatifu, vitabu vingine viliandikwa kwa jina la Petro kuanzia mwisho wa [[karne ya 1]]. Kati yake kimoja kimeingia katika [[Agano Jipya]] kama [[Waraka wa pili wa Petro]], wakati vingine vyote vilikataliwa na Kanisa, kama vile [[Injili ya Petro]], [[Matendo ya Petro]] na [[Ufunuo wa Petro]]. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] *[[Orodha ya Mapapa]] ==Tanbihi== {{marejeo}} {{Mitume 12 wa Yesu}} {{Yesu Kristo}} {{Ukristo}} ==Marejeo== * Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – [[Ndanda]] 1984 – ISBN 9976-63-030-1 * Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 51-53 * Stefano Kaombe, Mfahamu Mtakatifu Petro anavyosimuliwa na Wainjili - [[Dar es Salaam]] 2017 - ISBN 9987-474-20-9 == Viungo vya nje == *[http://www.churchfathers.org/category/the-church-and-the-papacy/peters-primacy/ Church Fathers on the Peter's Primacy] {{Wayback|url=http://www.churchfathers.org/category/the-church-and-the-papacy/peters-primacy/ |date=20120711044612 }} *[http://www.catholicrevelations.com/category/saints/the-life-of-st-peter-the-apostle-saint-pope-apostle-of-the-catholic-church.html The Life & Miracles of St. Peter, Prince of the Apostles] {{Wayback|url=http://www.catholicrevelations.com/category/saints/the-life-of-st-peter-the-apostle-saint-pope-apostle-of-the-catholic-church.html |date=20130730134537 }} *[http://sol.sci.uop.edu/~jfalward/Cephas.htm Etymology of Peter] {{Wayback|url=http://sol.sci.uop.edu/~jfalward/Cephas.htm |date=20050617085800 }} *[http://wikinoah.org/index.php/Simon_Kefa_%28Peter%29_bar_Jonah The Jewish St Peter] {{Wayback|url=http://wikinoah.org/index.php/Simon_Kefa_%28Peter%29_bar_Jonah |date=20070928110704 }} *[http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=790&letter=S&search=Simon%20Peter Jewish Encyclopedia: Simon Cephas] *{{CathEncy|wstitle=Epistles of Saint Peter}} *[http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=100202 Veneration of the Precious Chains of the Holy and All-Glorious Apostle Peter] Orthodox [[icon]] and [[synaxarion]] *[http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=101841 The Holy Glorious and All-Praised Leader of the Apostles, Peter] icon and synaxarion *[http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=101840 The Holy Glorious and All-Praised Leader of the Apostles, Peter & Paul] sermon of Saint Augustine, Bishop of Hippo *[http://www.catholic.com/library/was_peter_in_rome.asp Catholic response to Protestant claims that Peter never visited Rome] {{Wayback|url=http://www.catholic.com/library/was_peter_in_rome.asp |date=20071013083832 }} *[http://www.stpetersbasilica.org/tours.htm stpetersbasilica.org] {{Wayback|url=http://www.stpetersbasilica.org/tours.htm |date=20120502221859 }} Books on St. Peter's Basilica in Rome * [http://www.newadvent.org/cathen/11744a.htm Mtume Petro katika [[Kamusi Elezo ya Kikatoliki]] ya lugha ya [[Kiingereza]]] {{Commons category|Saint Peter}} {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Petro}} [[Jamii:Mtume Petro]] [[Jamii:Waliofariki 64]] [[Jamii:Watu wa Biblia]] [[Jamii:Wafuasi wa Yesu]] [[Jamii:Mitume katika Ukristo]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watakatifu wa Israeli]] [[Jamii:Roma]] 5bcubftr35bv4sswlf7gftcw40rql2t Kanisa kuu la Roma 0 17644 1573387 1424980 2026-06-16T15:54:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573387 wikitext text/x-wiki [[image:Archbasilica of St. John Lateran HD.jpg|thumb|300px|Upande wa mbele wa Basilika kuu la Mt. Yohane huko Laterano wakati wa [[usiku]]. Juu ya [[paa]], pamoja na [[sanamu]] ya [[Yesu]] [[Mkombozi]] na wengine, zipo [[Thenashara|12]] za [[Mitume wa Yesu]].]] '''Kanisa kuu la Roma''' [[Maabadi|ni jengo la ibada]] lililopo tangu [[karne ya 4]] hadi leo katika [[mtaa]] wa [[Laterani]] [[Mji|mjini]] [[Roma]]. Ni kwamba, kama ma[[dayosisi|jimbo]] yote ya [[Kanisa Katoliki]], [[Kanisa la Roma|jimbo la Roma]], ambalo [[askofu]] wake ni mkuu wa maaskofu wote, lina [[jengo]] moja la [[ibada]] linaloheshimiwa kama [[ishara]] ya [[umoja]] wa waamini wake. Likiwa [[kanisa kuu]] la [[Papa]], papo hapo ni kanisa kuu la [[dunia]] nzima kwa [[Ukristo|Wakristo]] wenye [[ushirika kamili]] naye. [[Kanisa (jengo)|Kanisa]] hilo lilijengwa na [[Kaizari|kaisari]] [[Konstantino Mkuu]] kwa ajili ya maaskofu wa Roma likawekwa [[wakfu]] mwaka [[314]] kwa [[heshima]] ya [[Kristo]] [[Mkombozi]], lakini linajulikana zaidi kwa jina la [[Yohane Mbatizaji|Mt. Yohane (Mbatizaji)]], [[msimamizi]] wa Roma. [[Sikukuu]] ya [[kutabaruku]] kanisa hilo inaadhimishwa na Wakatoliki [[Kanisa la Kilatini|wa Kilatini]] kila [[mwaka]] [[tarehe]] [[9 Novemba]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref> kama ishara ya [[upendo]] na umoja na Papa <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/21950</ref>. ==Mitaguso mikuu== Katika kanisa hilo mara tano ulifanyika [[mtaguso mkuu]]: wa 9. [[Mtaguso wa kwanza wa Laterano]] ([[1123]]) wa 10. [[Mtaguso wa pili wa Laterano]] ([[1139]]) wa 11. [[Mtaguso wa tatu wa Laterano]] ([[1179]]) wa 12. [[Mtaguso wa nne wa Laterano]] ([[1215]]) wa 18. [[Mtaguso wa tano wa Laterano]] ([[1512]]-[[1517]]). ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 395-396 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 349-351 {{mbegu-katoliki}} [[Jamii:Makanisa nchini Italia]] [[Jamii:Kanisa Katoliki]] [[Jamii:Roma]] [[Jamii:Mapapa]] qj6fb6jejhiqqfjjzc606ur1rjpijnt Mtaguso wa kwanza wa Vatikano 0 23475 1573432 1300307 2026-06-16T16:01:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573432 wikitext text/x-wiki [[Picha:Petersdom von Engelsburg gesehen.jpg|thumb|250px|[[Basilika la Mt. Petro]] ambamo mtaguso ulifanyika.]] {{Kigezo:Mitaguso mikuu ya Kanisa Katoliki}} '''Mtaguso wa kwanza wa Vatikano''' unatazamwa na [[Kanisa Katoliki]] kama [[Mtaguso Mkuu]] wa [[ishirini]] katika [[historia]] yake. Uliitishwa rasmi na [[Papa Pius IX]] ([[1846]]-[[1878]]) mnamo [[29 Juni]] [[1867]] na vikao vyake viliendelea katika [[Basilika la Mt. Petro]] huko [[Vatikano]] mjini [[Roma]] kuanzia tarehe [[8 Desemba]] 1869 hadi vilipokatika mnamo [[1870]] kutokana na jeshi la [[Italia]] kuteka [[Roma]] tarehe [[20 Septemba]]. Walishiriki ma[[askofu]] na [[upadri|mapadri]] 774 (kati ya 1050 wenye [[haki ya kuhudhuria]]), ambao kwa mara ya kwanza walitokea mabara yote. Pia ilikuwa mara ya kwanza ya kutokuwepo wawakilishi wa [[serikali]]. Kumbe wajumbe wa [[Waorthodoksi]] na wa [[Waprotestanti]] walialikwa pia, lakini hawakufika. Tarehe [[24 Aprili]] 1870, baada ya majadiliano mengi, ilipitishwa hati "[[Dei Filius]]" juu ya [[Mungu]], [[ufunuo]], [[imani]], na uhusiano kati ya imani na [[akili]]. Ingawa lengo halikuwa hilo, tokeo kuu la kazi ya mtaguso huo ni tangazo la [[dogma]] ya [[Papa]] kuwa na [[karama]] ya [[kutokosea]] katika mafundisho ya [[imani]] na [[maadili]] anayoyatoa ili yadumu moja kwa moja pale anapotimiza masharti fulani (kwa kifupi: akisema "[[ex cathedra]]", yaani "kutoka [[ukulu mtakatifu|ukulu]]). Dogma hiyo iliimarisha [[mamlaka]] ya Papa na [[umoja]] wa [[Kanisa]] dhidi ya maelekeo ya kitaifa ambayo yalitawala karne zilizotangulia yakisababisha matatizo mengi. == Viungo vya nje == * [http://www.dailycatholic.org/history/20ecume1.htm Hati za Mtaguso huo kwa [[Kiingereza]].] {{Wayback|url=http://www.dailycatholic.org/history/20ecume1.htm |date=20050818091030 }} * [http://www.olfatima.com/Fessler.doc Kitabu ''THE TRUE AND THE FALSE INFALLIBILITY OF THE POPES''] {{Wayback|url=http://www.olfatima.com/Fessler.doc |date=20060927100948 }} *[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bfebler.html Kuhusu Askofu Joseph Fessler (1813-1872), katibu mkuu wa mtaguso.] {{mbegu-Ukristo}} [[Jamii:Vatikani]] [[Jamii:Mitaguso]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Kanisa Katoliki]] [[Jamii:Roma]] [[Jamii:Historia ya Ukristo]] [[Jamii:Historia ya Ulaya]] [[Jamii:1869]] [[Jamii:1870]] kadplgaecshi030qpld7unr60gonfhp Jennifer Lopez 0 33334 1573933 1564459 2026-06-17T01:01:49Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573933 wikitext text/x-wiki {{Muigizaji | rangi = Khaki | jina = Jennifer López | picha = 210120-D-WD757-1975 - Jennifer Lopez at the US Capitol (50860511978) (cropped).jpg | maelezo_ya_picha = Jennifer Lopez, mnamo 2021. | jina la kuzaliwa = Jennifer Lynn López | alizaliwa = [[24 Julai]] [[1969]] [[Picha:Flag of the United States.svg|20px]]<br />[[Marekani]] | kafariki = | jina lingine = J.Lo | kazi yake = [[Mwigizaji]]<br />[[Mwimbaji]] | miaka ya kazi = 1986 - | ndoa = Ojani Noa (1997-1998),<br />Cris Judd (2001-2003),<br />Marc Anthony (2004-2011) | rafiki = | watoto = Emme Maribel Muñiz,<br />Maximilian "Max" David Muñiz | wazazi = Guadalupe Lopez,<br />David Lopez | mahusiano = David Cruz (1984-1994),<br />Sean Combs (1999-2001),<br />Ben Affleck (2002-2004) | tovuti = {{URL|jenniferlopez.com}} }} '''Jennifer Lynn Lopez''' (alizaliwa [[New York]], [[24 Julai]] [[1969]]) ni [[mwimbaji]] bora wa [[pop]]/[[R&B]], na [[mwigizaji]] kutoka nchini [[Marekani]]. == Diskografia == === Albamu === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya albamu, pamoja na nafasi zilizoshika, mauzo na matunukio. ! scope="col" rowspan="2" style="width:10em;"| Albamu ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| Maelezo ! scope="col" colspan="10"| Nafasi iliyoshika katika nchi tofauti ! scope="col" rowspan="2" style="width:11em;"| Mauzo ! scope="col" rowspan="2" style="width:14em;"| Matunukio |- ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Marekani <br /><ref name="US album positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/jennifer-lopez/chart-history/billboard-200|title=Jennifer Lopez Chart History: Billboard 200|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=April 17, 2018}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Australia <br /><ref name="Australian positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Jennifer+Lopez|title=Discography Jennifer Lopez|work=''australian-charts.com''|publisher=Hung Medien|accessdate=April 23, 2011}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Ubelgiji<br /><ref name="Wallonian positions for Jennifer Lopez">{{cite web|title=Discography Jennifer Lopez|url=http://www.ultratop.be/fr/artist/Jennifer_Lopez|publisher=[[Ultratop]]. Hung Medien|accessdate=April 12, 2018|language=French|}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Canada <br /><ref name="Canadian album positions for Jennifer Lopez">{{cite web |url=https://www.billboard.com/music/Jennifer-Lopez/chart-history/canadian-albums|title=Billboard Canadian Albums|work=Billboard|accessdate=April 26, 2018}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Ufaransa <br /><ref name="French positions for Jennifer Lopez">{{cite web |url=http://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Jennifer+Lopez|title=Discographie Jennifer Lopez|work= ''lescharts.com''|publisher=Hung Medien|accessdate=April 23, 2011|language= French}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Ujeremani <br /><ref name="German album positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://www.officialcharts.de/suche.asp?search=Jennifer+Lopez&x=11&y=6&cat=a&country=de|title=Suchen Nach "Jennifer Lopez"|work=''charts.de''|publisher=Media Control GfK International|accessdate=April 26, 2018|format=To access, enter the search parameter "Jennifer Lopez" and click the "Album" tab|language=German|archivedate=2014-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141030064224/http://www.officialcharts.de/suche.asp?search=Jennifer+Lopez&x=11&y=6&cat=a&country=de}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Italy<br /><ref name="Italian positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://www.italiancharts.com/search.asp?cat=a&artist=Jennifer+Lopez&artist_search=exact&title=&title_search=starts|title=Jennifer Lopez|work=''italiancharts.com''|publisher=Hung Medien|accessdate=April 12, 2018}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Spain<br /><ref name="Spanish positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://spanishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Jennifer%20Lopez|title=Discography of Jennifer Lopez|work=''spanishcharts.com''|publisher=Hung Medien|accessdate=June 8, 2014}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Uswisi <br /><ref name="Swiss positions for Jennifer Lopez">{{cite web |url=http://swisscharts.com/search.asp?cat=a&artist=Jennifer+Lopez&artist_search=starts&title=&title_search=starts|title=Jennifer Lopez|work=''swisscharts.com''|publisher=Hung Medien|accessdate=March 2, 2011}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em; font-size:90%;"| Uingereza <br /><ref name="UK album positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/7995/jennifer-lopez/|title=Jennifer Lopez|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=April 26, 2018|format=To access, click the "Albums" tab}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[On the 6]]'' | * Ilitolewa: Juni 1, 1999 * Lebo: Work Group | 8 || 11 || 6 || 5 || 15 || 3 || 15 || 12 || 3 || 14 | * Duniani: 8,000,000.<ref>{{cite journal|title=Jennifer Lopez Gets Better With 'J.Lo'|journal=[[Telegram & Gazette]]|date=February 4, 2001|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=WO&p_theme=wo&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EADE638DA3B5EA2&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|accessdate=June 8, 2013|publisher=[[The New York Times Company]]|archive-date=2013-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131213170512/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=WO&p_theme=wo&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EADE638DA3B5EA2&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref> * Marekani: 2,808,000.<ref name="Billboard 2010">{{cite web|title=Ask Billboard: Analyzing 'American Idol'|url=http://billboard.com/articles/columns/chart-beat/955571/ask-billboard-analyzing-american-idol|work=Billboard|date=October 1, 2010|accessdate=March 11, 2012}}</ref> * Uingereza: 236,000.<ref>{{cite web|last1=Jones|first1=Alan|title=The official UK albums charts top 75|url=https://business.highbeam.com/411456/article-1G1-95682176/official-uk-albums-charts-top-75|website=[[Music Week]]|accessdate=November 6, 2017|date=December 7, 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107060423/https://business.highbeam.com/411456/article-1G1-95682176/official-uk-albums-charts-top-75|archive-date=November 7, 2017|dead-url=yes|df=mdy-all|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107060423/https://business.highbeam.com/411456/article-1G1-95682176/official-uk-albums-charts-top-75|archivedate=2017-11-07|=https://web.archive.org/web/20171107060423/https://business.highbeam.com/411456/article-1G1-95682176/official-uk-albums-charts-top-75}}</ref> | * RIAA: 3× Platinum<ref name="RIAA">{{cite web|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Jennifer+Lopez#search_section|title=RIAA – Gold & Platinum: Jennifer Lopez|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|accessdate=April 26, 2018}}</ref> * ARIA: Platinum<ref name="ARIA 2002 albums">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2002.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2002 Albums|work=ARIA Charts|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=October 18, 2009}}</ref> * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 1999">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/xls/Awards%201999.htm |title=Belgian Awards - 1999|publisher=[[Belgian Entertainment Association]]|accessdate=April 12, 2018}}</ref> * BPI: Platinum<ref name=BPI>{{cite web|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified|title=BRIT Certified Awards Search|publisher=[[British Phonographic Industry]]|accessdate=April 26, 2018|format=To access, enter the search parameter "Jennifer Lopez"}}</ref> * BVMI: Gold<ref name="BVMI">{{cite web|url=http://www.musikindustrie.de/nc/datenbank/#topSearch|title=Gold-/Platin-Datenbank|publisher=[[Bundesverband Musikindustrie]]|accessdate=April 26, 2018|format=To access, enter "Jennifer Lopez" in the "Interpret" field|language=German}}</ref> * IFPI: Platinum<ref>{{cite web|title=IFPI Platinum Europe Awards - 1999|url=http://ifpi.org/content/section_news/plat1999.html|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|accessdate=September 16, 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131127154154/http://ifpi.org/content/section_news/plat1999.html|archivedate=November 27, 2013}}</ref> * IFPI SWI: Platinum<ref name="Swiss certification for On the 6">{{cite web|title=The Official Swiss Charts and Music Community: Awards |url=http://www.swisscharts.com/search_certifications.asp?search=on+the+6|work=''swisscharts.com''|accessdate=April 12, 2018}}</ref> * MC: 5× Platinum<ref name="MC">{{cite web|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/?fwp_gp_search=Jennifer%20Lopez|title=Music Canada Gold/Platinum|publisher=[[Music Canada]]|accessdate=April 26, 2018}}</ref> * PROMUSICAE: 2× Platinum<ref name="Spanish certifications 2000-2002">{{cite web|url=http://www.mediafire.com/?7q55521w7go6vh6|title=Solo Exitos 1959–2002 Ano A Ano: Certificados 2000–2002|work=Solo Exitos 1959–2002 Ano A Ano}}</ref> * SNEP: Gold<ref name="SNEP">{{cite web|url=http://www.snepmusique.com/les-disques-dor/?awards_cat=0&awards_awd=0&awards_year=0&awards_artist=Jennifer+Lopez&awards_title=&awards_edit_distrib=&awards_sort=date_certif-desc&awards_nb=30&submitAdvanced=Search|title=SNEP - Les Certifications|publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|accessdate=April 26, 2018|language=French|archivedate=2018-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180427121024/http://www.snepmusique.com/les-disques-dor/?awards_cat=0&awards_awd=0&awards_year=0&awards_artist=Jennifer+Lopez&awards_title=&awards_edit_distrib=&awards_sort=date_certif-desc&awards_nb=30&submitAdvanced=Search}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' | * Ilitolewa: Januari 23, 2001 * Lebo: Epic Records | 1 || 2 || 4 || 1 || 6 || 1 || 5 || 1 || 1 || 2 | * Duniani: 8,000,000<ref>{{cite web|title=The Return of J. Lo|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|publisher=[[The Slate Group]]|url=http://www.slate.com/articles/arts/music_box/2011/05/the_return_of_j_lo.html|first=Ann|last=Powers|date=May 11, 2011|accessdate=November 7, 2017|archivedate=24 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111224232019/http://www.slate.com/articles/arts/music_box/2011/05/the_return_of_j_lo.html|deadurl=no}}</ref> * Marekani: 3,800,000<ref name="Updated US">{{cite web|last=Trust|first=Gary|title=Ask Billboard: Robin Thicke Makes Chart History|url=http://billboard.com/articles/columns/chart-beat/1566453/ask-billboard-robin-thicke-makes-chart-history|work=Billboard|accessdate=June 12, 2013|date=June 11, 2013}}</ref> * Ufaransa: 234,800<ref>{{cite web|title=Les Meilleurs Ventes d'albums depuis 2000|url=http://infodisc.fr/Ventes_Alb_10Ans.php?debut=400|work=Infodisc|accessdate=January 20, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819191946/http://infodisc.fr/Ventes_Alb_10Ans.php?debut=400|archivedate=August 19, 2014|language=French}}</ref> * Uingereza: 510,000 | * RIAA: 4× Platinum<ref name="RIAA"/> * ARIA: 2× Platinum<ref name="ARIA 2001 albums">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=October 18, 2009}}</ref> * BEA: Platinum<ref name="Belgian certifications 2001">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/xls/Awards%202001.htm|title=Belgian Awards - 2001|publisher=Belgian Entertainment Association|accessdate=April 12, 2018}}</ref> * BPI: Platinum<ref name="BPI"/> * BVMI: Platinum<ref name="BVMI"/> * IFPI: 2× Platinum<ref name="IFPI awards 2002">{{cite web|title=IFPI Platinum Europe Awards – 2002|url=http://www.ifpi.org/content/section_news/plat2002.html|publisher=International Federation of the Phonographic Industry|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070320014141/http://www.ifpi.org/content/section_news/plat2002.html|archivedate=March 20, 2007|accessdate=April 12, 2018}}</ref> * IFPI SWI: 2× Platinum<ref name="Swiss certifications">{{cite web|url=http://swisscharts.com/search_certifications.asp?search=Jennifer+Lopez|title=The Official Swiss Charts and Music Community: Awards|work=''swisscharts.com''|accessdate=April 26, 2018}}</ref> * MC: 2× Platinum<ref name="MC"/> * PROMUSICAE: Platinum<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SNEP: 2× Gold<ref name="SNEP"/> |- ! scope="row"| ''[[This Is Me... Then]]'' | * Ilitolewa: Novemba 19, 2002 * Lebo: Epic | 2 || 14 || 6 || 5 || 4 || 4 || 11 || 12 || 3 || 13 | * Duniani: 6,000,000<ref>{{cite web|last1=Lambert|first1=Molly|title=Why Is Jennifer Lopez’s ‘A.K.A.’ Poised to Flop?|url=http://grantland.com/hollywood-prospectus/why-is-jennifer-lopezs-a-k-a-poised-to-flop/|website=[[Grantland]]|publisher=[[ESPN]]|accessdate=January 16, 2015|date=June 16, 2014}}</ref> * Marekani: 2,600,000 * Ufaransa: 249,700<ref>{{cite web|title=Les Meilleurs Ventes d'albums depuis 2000|url=http://infodisc.fr/Ventes_Alb_10Ans.php?debut=300|work=Infodisc|accessdate=January 20, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819164151/http://infodisc.fr/Ventes_Alb_10Ans.php?debut=300|archivedate=August 19, 2014|language=French}}</ref> | * RIAA: 2× Platinum<ref name="RIAA"/> * ARIA: Platinum<ref name="ARIA 2002 albums"/> * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 2002">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/xls/Awards%202002.htm|title=Belgian Awards - 2002|publisher=Belgian Entertainment Association|accessdate=April 12, 2018}}</ref> * BPI: 2× Platinum<ref name="BPI"/> * BVMI: Gold<ref name="BVMI"/> * IFPI: Platinum<ref name="IFPI awards 2002"/> * IFPI SWI: Platinum<ref name="Swiss certifications"/> * MC: 2× Platinum<ref name="MC"/> * PROMUSICAE: Platinum<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SNEP: 2× Gold<ref name="SNEP"/> |- ! scope="row"| ''[[Rebirth (Jennifer Lopez album)|Rebirth]]'' | * Ilitolewa: Machi 1, 2005 * Lebo: Epic | 2 || 10 || 4 || 2 || 7 || 3 || 3 || 2 || 1 || 8 | * Marekani: 745,000.<ref>{{cite web|last1=Fekadu|first1=Mesfin|title=Jennifer Lopez's new album was created in a 'challenging' music industry, says singer|url=http://www.csmonitor.com/The-Culture/Music/2014/0619/Jennifer-Lopez-s-new-album-was-created-in-a-challenging-music-industry-says-singer|website=[[The Christian Science Monitor]]|publisher=[[Christian Science Publishing Society]]|accessdate=January 4, 2015|date=June 19, 2014}}</ref> * Ufaransa: 92,300.<ref>{{cite web|title=Les Albums Certifications – Or|url=http://www.infodisc.fr/CDCertif_O.php?debut=1750|work=Infodisc|accessdate=November 4, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111018012928/http://www.infodisc.fr/CDCertif_O.php?debut=1750|archivedate=October 18, 2011|language=French}}</ref> | * RIAA: Platinum<ref name="RIAA"/> * ARIA: Gold<ref name="ARIA 2005 albums">{{cite web |url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2005.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2005 Albums|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=October 18, 2009}}</ref> * BPI: Gold<ref name="BPI"/> * IFPI SWI: Gold<ref name="Swiss certifications"/> * MC: Platinum<ref name="MC"/> * SNEP: Gold<ref name="SNEP"/> |- ! scope="row"| ''[[Como Ama una Mujer]]'' | * Ilitolewa: Machi 27, 2007 * Lebo: Epic | 10 || — || 12 || 50 || 11 || 4 || 2 || 2 || 1 || 131 | * Duniani: 800,000.<ref>{{cite web|title=Jennifer Lopez Biography|url=https://www.sonymusic.de/kuenstler/jennifer-lopez|publisher=[[Sony Music]]|accessdate=April 26, 2018|language=German}}</ref> * Marekani: 213,000 * Uingereza: 7,364.<ref>{{cite web|title=Slow start to fourth quarter album sales|url=http://www.musicweek.com/news/read/slow-start-to-fourth-quarter-album-sales/036274|work=Music Week|accessdate=April 26, 2018|archiveurl=https://archive.today/20140308053950/http://www.musicweek.com/news/read/slow-start-to-fourth-quarter-album-sales/036274|archivedate=March 8, 2014|deadurl=bot: unknown}}</ref> | * IFPI SWI: Platinum<ref name="Swiss certifications"/> * PROMUSICAE: Platinum<ref>{{cite web|url=http://promusicae.es/files/listassemanales/albumes/historial/TOP%20100%20ALBUMES%2007_41.pdf|title=Archived copy|publisher=[[Productores de Música de España]]|accessdate=2014-06-08|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120315184914/http://promusicae.es/files/listassemanales/albumes/historial/TOP%20100%20ALBUMES%2007_41.pdf|archivedate=2012-03-15}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Brave (Jennifer Lopez album)|Brave]]'' | * Ilitolewa: Oktoba 9, 2007 * Lebo: Epic | 12 || 46 || 18 || 13 || 28 || 41 || 10 || 21 || 6 || 24 | * Duniani: 650,000.<ref>{{cite web|first=Kevin |last=Rutherford|url=http://billboard.com/articles/news/472891/jennifer-lopez-to-premiere-video-for-on-the-floor-on-american-idol|title=Jennifer Lopez to Premiere Video for 'On the Floor' On 'American Idol'|work=Billboard|date=February 24, 2011|accessdate=July 1, 2013}}</ref> * Marekani: 168,000 * Uingereza: 21,179.<ref>{{cite web|title=Key Releases|url=https://business.highbeam.com/411456/article-1G1-255473174/key-releases-070511|work=Music Week|accessdate=April 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180427120454/https://business.highbeam.com/411456/article-1G1-255473174/key-releases-070511|archive-date=April 27, 2018|dead-url=yes|df=mdy-all|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180427120454/https://business.highbeam.com/411456/article-1G1-255473174/key-releases-070511|archivedate=2018-04-27|=https://web.archive.org/web/20180427120454/https://business.highbeam.com/411456/article-1G1-255473174/key-releases-070511}}</ref> | |- ! scope="row"| ''[[Love?]]'' | * Ilitolewa: Mei 3, 2011 * Lebo: Island Records | 5 || 9 || 18 || 2 || 7 || 4 || 6 || 3 || 1 || 6 | * Marekani: 346,000.<ref>{{cite web|last1=Gardner|first1=Elysa|title=J. Lo finds 'a different kind of strength'|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2014/06/16/j-lo-finds-a-different-kind-of-strength-on-new-album/10323601/|website=[[USA Today]]|accessdate=January 1, 2015|date=June 16, 2014}}</ref> * Ufaransa: 40,000.<ref>{{cite web|title=Série "Les Albums 2011" : Jennifer Lopez avec "Love ?"|url=http://www.chartsinfrance.net/Jennifer-Lopez/news-76984.html|publisher=[[PureMédias]]|accessdate=November 8, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140401131004/http://www.chartsinfrance.net/Jennifer-Lopez/news-76984.html|archivedate=April 1, 2014|language=French|date=December 11, 2011}}</ref> | * BPI: Gold<ref name="BPI"/> * BVMI: Gold<ref name="BVMI"/> *FIMI: Gold<ref name="Italian album certifications">{{cite web|url=http://www.fimi.it/certificazioni#/category:album/year:2011/page:0/term:Jennifer_Lopez|title=Certificazioni|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|accessdate=April 12, 2018|language=Italian|archive-date=2018-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116081416/http://www.fimi.it/certificazioni#/category:album/year:2011/page:0/term:Jennifer_Lopez|url-status=dead}}</ref> * IFPI SWI: Gold<ref name="Swiss certifications"/> * MC: Platinum<ref name="MC"/> |- ! scope="row"| ''[[A.K.A. (album)|A.K.A.]]'' | * Ilitolewa: Juni 17, 2014 * Lebo: Capitol Records | 8 || 24 || 21 || 12 || 70 || 24 || 13 || 14 || 15 || 41 | * Marekani: 71,000.<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/events/year-in-music-2014/6397785/albums-flopped-2014|last=Lynch|first=Joe|title=9 Albums That Flopped in 2014 (Or Did They?)|work=Billboard|date=December 9, 2014|accessdate=December 9, 2014}}</ref> * Ufaransa: 5,000.<ref>{{cite web|last1=Hamard|first1=Jonathan|title=Clip de "Booty" : Jennifer Lopez et Iggy Azalea, brûlantes, rendent hommage à leurs fesses|url=http://www.chartsinfrance.net/Jennifer-Lopez/news-93677.html|publisher=PureMédias|language=French|accessdate=November 9, 2017|date=September 19, 2014}}</ref> | |- !''This Is Me... Now'' | * Ilitolewa: 2024 | | | | | | | | | | | | |} === Nyimbo === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya nyimbo, mwaka iliyotoka, na albamu yake ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"| Nyimbo ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"| Mwaka ! scope="col" colspan="10" style="width:1em;"| Nafasi ilishika katika nchi tofauti ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| Matunukio ! scope="col" rowspan="2" style="width:13em;"| Albamu |- ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Marekani <br /><ref name="US singles positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/jennifer-lopez/chart-history/hot-100|title=Jennifer Lopez Chart History: Hot 100|work=Billboard|accessdate=April 17, 2018}}</ref> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Australia <br /><ref name="Australian positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Ubelgiji<br /><ref name="Wallonian positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Canada <br /><ref name="Canadian singles positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/Jennifer-Lopez/chart-history/canadian-hot-100|title=Billboard Canadian Hot 100|work=Billboard|accessdate=April 26, 2018}}</ref> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Ufaransa <br /><ref name="French positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Ujerumani <br /><ref name="German singles positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://www.officialcharts.de/suche.asp?search=Jennifer+Lopez&x=11&y=6&cat=a&country=de|title=Suchen Nach "Jennifer Lopez"|work=''charts.de''|publisher=Media Control GfK International|accessdate=April 26, 2018|format=To access, enter the search parameter "Jennifer Lopez" and click the "Single" tab|language=German|archivedate=2014-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141030064224/http://www.officialcharts.de/suche.asp?search=Jennifer+Lopez&x=11&y=6&cat=a&country=de}}</ref> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Italy <br /><ref name="Italian positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Spain<br /><ref name="Spanish positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Uswisi<br /><ref name="Swiss positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Uingereza <br /><ref name="UK singles positions for Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/7995/jennifer-lopez/|title=Jennifer Lopez|publisher=Official Charts Company|accessdate=April 26, 2018|format=To access, click the "Singles" tab}}</ref> |- ! scope="row"| "[[If You Had My Love]]" | rowspan="3"| 1999 | 1 || 1 || 3 || 1 || 4 || 5 || 4 || 7 || 5 || 4 | * RIAA: Platinum<ref name="RIAA"/> * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 1999">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-singles-1999.htm|title=ARIA Charts - Accreditations - 1999 Singles|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 9, 2009}}</ref> * BEA: Platinum<ref name="Belgian certifications 1999"/> * BPI: Gold<ref name="BPI"/> * BVMI: Gold<ref name="BVMI"/> * IFPI SWI: Gold<ref name="Swiss certifications"/> * SNEP: Gold<ref name="SNEP"/> | rowspan="5"| ''On the 6'' |- ! scope="row"| "No Me Ames" <br /> {{small|(pamoja na [[Marc Anthony]])}} | —<ref name="Hot Latin Songs">{{cite web |url={{BillboardURLbyName|artist=jennifer lopez|chart=Latin Songs C}}|title=Jennifer Lopez Album & Song Chart History|work=Billboard|accessdate=October 25, 2011}}</ref><ref>{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=CQ0EAAAAMBAJ&pg=RA1-PA54&lpg=RA1-PA54&dq=%22no+me+ames%22+%22single%22+intitle:billboard#v=onepage&q&f=false|title=Lopez's Historic Double|volume=111|issue=26|page=54|last=Lannert|first=John|work=Billboard|date=June 26, 1999|accessdate=October 24, 2011}}</ref> || — || — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "Waiting for Tonight" | 8 || 4 || 4 || 13 || 10 || 15 || 6 || 2 || 14 || 5 | * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 1999"/> * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 1999"/> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> * SNEP: Gold<ref name="SNEP"/> |- ! scope="row"| "Feelin' So Good" <br /> {{small|(pamoja na [[Big Pun]] & [[Fat Joe]])}} | rowspan="3"| 2000 | 51 || 20 || 24 || 7 || — || 39 || 27 || — || 22 || 15 | * ARIA Gold<ref name="ARIA singles 2000">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-singles-2000.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Singles|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 9, 2009}}</ref> |- ! scope="row"| "Let's Get Loud" | — || 9 || 21 || — || 40 || 13 || 6 || — || 10 || — | * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 2000"/> * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 2000">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/xls/Awards%202000.htm|title=Belgian Awards - 2000|accessdate=April 12, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| "Love Don't Cost a Thing" | 3 || 4 || 2 || 1 || 5 || 6 || 1 || 1 || 2 || 1 | * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 2001">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-singles-2001.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Singles|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 9, 2009}}</ref> * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 2001"/> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> * IFPI SWI: Gold<ref name="Swiss certifications"/> | rowspan="4"| ''J.Lo'' |- ! scope="row"| "Play" | rowspan="3"| 2001 | 18 || 14 || 8 || 5 || 20 || 19 || 8 || 14 || 10 || 3 | * ARIA: Gold<ref name="ARIA singles 2001"/> * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 2001"/> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> |- ! scope="row"| "Ain't It Funny" | — || 25 || 5 || — || 13 || 13 || 17 || 10 || 9 || 3 | * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 2001"/> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> |- ! scope="row"| "I'm Real" | 1 || 3 || 5 || 6 || 3 || 11 || 16 || — || 6 || 4 | * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 2001"/> * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 2001"/> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> * SNEP: Gold<ref name="SNEP"/> |- ! scope="row"| "Ain't It Funny (Murder Remix)" <br /> {{small|(pamoja na [[Ja Rule]] & Caddillac Tah)}} | rowspan="5"| 2002 | 1 || 9 || 24 || 12 || — || 18 || — || 16 || 7 || 4 | * ARIA: Gold<ref name="ARIA singles 2002">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-singles-2002.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2002 Singles|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 9, 2009}}</ref> | rowspan="3"| ''J to tha L–O! The Remixes'' |- ! scope="row"| "Alive" | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "I'm Gonna Be Alright" <br /> {{small|(pamoja na [[Nas]])}} | 10 || 16 || 26 || 29 || 12 || 6 || 24 || — || 4 || 3 | * ARIA: Gold<ref name="ARIA singles 2002"/> |- ! scope="row"| "Jenny from the Block" <br /> {{small|(pamoja na [[Jadakiss]] & [[Styles P|Styles]])}} | 3 || 5 || 6 || 1 || 5 || 7 || 4 || 2 || 4 || 3 | * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 2002"/> * BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 2003">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/xls/Awards%202003.htm]]|title=Belgian Awards - 2003|accessdate=April 12, 2018}}</ref> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> * IFPI SWI: Gold<ref name="Swiss certifications"/> * SNEP: Gold<ref name="SNEP"/> | rowspan="4"| ''This Is Me... Then'' |- ! scope="row"| "All I Have" <br /> {{small|(pamoja na [[LL Cool J]])}} | 1 || 2 || 16 || 6 || 29 || 19 || 13 || — || 4 || 2 | * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 2003">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-singles-2003.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2003 Singles|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 9, 2009}}</ref> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> |- ! scope="row"| "I'm Glad" | rowspan="2"| 2003 | 32 || 10 || 30 || 8 || — || 44 || 17 || 19 || 21 || 11 | * ARIA: Gold<ref name="ARIA singles 2003"/> |- ! scope="row"| "Baby I Love U!" | 72 || — || — || — || — || — || — || — || — || 3 | |- ! scope="row"| "Get Right" | rowspan="2"| 2005 | 12 || 3 || 2 || 3 || 2 || 7 || 1 || 3 || 3 || 1 | * RIAA: Gold<ref name="RIAA"/> * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 2005">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-singles-2005.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2005 Singles|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 9, 2009}}</ref> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> * SNEP: Gold<ref name="SNEP"/> | rowspan="2"| ''Rebirth'' |- ! scope="row"| "Hold You Down" <br />{{small|(pamoja na Fat Joe)}} | 64 || 17 || — || — || — || 44 || 22 || 12 || 44 || 6 | |- ! scope="row"| "Qué Hiciste" | rowspan="4"| 2007 | 86 || — || 11 || — || — || 10 || 1 || 1 || 1 || 162 | * IFPI SWI: Platinum<ref name="Swiss certifications"/> * PROMUSICAE: 8× Platinum<ref name="Spanish certifications 2007">{{Rejea tovuti|url=http://promusicae.com/files/imagenes/file/TOP20ANO2007DESCARGASCANCIONESYTONOS.PDF|title=Canciones Top 20 Anual - 2007|accessdate=July 10, 2014|publisher=Productores de Música de España|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715122845/http://www.promusicae.com/files/imagenes/file/TOP20ANO2007DESCARGASCANCIONESYTONOS.PDF|archivedate=July 15, 2011|language=Spanish}}</ref> | rowspan="2"| ''Como Ama una Mujer'' |- ! scope="row"| "Me Haces Falta" | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "Do It Well" | 31 || 18 || 20 || 23 || 29 || 30 || 2 || — || 12 || 11 | | rowspan="2"| ''Brave'' |- ! scope="row"| "Hold It Don't Drop It" | —<ref name="Hot Dance Club Songs">{{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=jennifer lopez|chart=Dance/Club Play Songs}}|title=Jennifer Lopez Album & Song Chart History|work=Billboard|accessdate=October 25, 2011}}</ref> || — || — || — || — || — || 4 || — || — || 72 | |- ! scope="row"| "Louboutins" | 2009 | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row"| "On the Floor" <br /> {{small|(pamoja na [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | rowspan="3"| 2011 | 3 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 | * RIAA: 3× Platinum<ref name="RIAA"/> * ARIA: 4× Platinum<ref name="ARIA singles 2011">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.auSINGLEaccreds2011.htm |title=ARIA Charts – Accreditations – 2011 Singles|work=ARIA Charts |publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=October 2, 2011}}</ref> * BEA: Platinum<ref name="Belgian certifications 2012">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/goud-platina/2012|title=Belgian Awards - 2012|accessdate=April 12, 2018}}</ref> * BPI: Platinum<ref name="BPI"/> * BVMI: 5× Gold<ref name="BVMI"/> * FIMI: 2x Platinum<ref name="Italian singles certifications">{{cite web|url=http://www.fimi.it/certificazioni#/category:singoli/year:All_years/page:0/term:Jennifer_Lopez|title=Certificazioni|publisher=Federazione Industria Musicale Italiana|accessdate=April 12, 2018|language=Italian|archive-date=2018-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116081416/http://www.fimi.it/certificazioni#/category:singoli/year:All_years/page:0/term:Jennifer_Lopez|url-status=dead}}</ref> * IFPI SWI: 4× Platinum<ref name="Swiss certifications"/> * MC: 5× Platinum<ref name="MC"/> * PROMUSICAE: 3× Platinum | rowspan="3"| ''Love?'' |- ! scope="row"| "I'm Into You" <br /> {{small|(pamoja na [[Lil Wayne]])}} | 41 || 45 || 27 || 55 || 38 || 16 || 18 || 17 || 22 || 9 | * RIAA: Gold<ref name="RIAA"/> * BPI: Silver<ref name="BPI"/> * FIMI: Gold<ref name="Italian singles certifications"/> * MC: Gold<ref name="MC"/> * IFPI SWI: Gold<ref name="Swiss certifications"/> |- ! scope="row"| "Papi" | 96 || — || 28 || 50 || 28 || — || 3 || 18 || 37 || 67 | * FIMI: Platinum<ref name="Italian singles certifications"/> * MC: Gold<ref name="MC"/> |- ! scope="row"| "Dance Again" <br /> {{small|(pamoja na Pitbull)}} | rowspan="2"| 2012 | 17 || 28 || 9 || 4 || 15 || 14 || 7 || 4 || 14 || 11 | * RIAA: Platinum<ref name="RIAA"/> * ARIA: Platinum<ref name="ARIA singles 2012">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupagesSINGLEaccreds2012.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2012 Singles|work=ARIA Charts|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=July 20, 2011}}</ref> *BEA: Gold<ref name="Belgian certifications 2012"/> * FIMI: Platinum<ref name="Italian singles certifications"/> * MC: Platinum<ref name="MC"/> | ''Dance Again... the Hits'' |- ! scope="row"| "Goin' In" <br /> {{small|(pamoja na [[Flo Rida]])}} | — || — || — || 54 || — || 67 || 92 || — || — || — | | ''Step Up Revolution'' |- ! scope="row"| "Live It Up" <br /> {{small|(pamoja na Pitbull)}} | 2013 | 60 || 20 || 32 || 16 || 67 || 36 || 36 || 10 || 33 || 17 | * ARIA: Gold<ref name="ARIA singles 2013">{{cite web|url=http://aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupagesaria-charts-accreditations-singles-2013.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2013 Singles|work=ARIA Charts |publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=September 5, 2013}}</ref> * MC: Gold<ref name="MC"/> | {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row"| "I Luh Ya Papi"<br />{{small|(pamoja na [[French Montana]])}} | rowspan="3"| 2014 | 77 || — || — || 78 || — || — || — || — || — || 170 | | rowspan="3"| ''A.K.A.'' |- ! scope="row"| "First Love" | 87 || — || — || — || 193 || — || 41 || — || — || 63 | |- ! scope="row"| "Booty"<br />{{small|(pamoja na [[Iggy Azalea]] / Pitbull)}} | 18 || 27 || — || 11 || 93 || 78 || 97 || — || — || 137 | * RIAA: Platinum<ref name="RIAA"/> |- ! scope="row"| "Feel the Light" | rowspan="2"| 2015 | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | ''Home'' |- ! scope="row"| "A Selena Tribute" | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" {{n/a|Non-album singles}} |- ! scope="row"| "Ain't Your Mama" | rowspan="2"| 2016 | 76 || 85 || 27 || 34 || 11 || 5 || 32 || 4 || 16 || 182 | * RIAA: Gold<ref name="RIAA"/> * BVMI: Platinum<ref name="BVMI"/> * FIMI: Platinum<ref name="Italian singles certifications"/> * PROMUSICAE: 3× Platinum<ref>{{cite web|title=Jennifer Lopez - Ain't Your Mama|url=http://www.elportaldemusica.es/cancion-12224-21624-jennifer-lopez-ain-t-your-mama|publisher=Productores de Música de España|accessdate=June 1, 2016|language=Spanish|archive-url=https://web.archive.org/web/20160529094203/http://www.elportaldemusica.es/cancion-12224-21624-jennifer-lopez-ain-t-your-mama|archive-date=May 29, 2016|dead-url=yes|df=mdy-all|archivedate=2016-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160529094203/http://www.elportaldemusica.es/cancion-12224-21624-jennifer-lopez-ain-t-your-mama}}</ref> * SNEP: Diamond<ref name="SNEP"/> |- ! scope="row"|"Chegaste"<br />{{small|(pamoja na [[Roberto Carlos (singer)|Roberto Carlos]])}} | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | ''Roberto Carlos'' |- ! scope="row"| "Ni Tú Ni Yo"<br />{{small|(pamoja na [[Gente de Zona]])}} | rowspan="2"| 2017 | —<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/latin-songs/2017-07-22|title=Top Latin Songs: The week of July 22, 2017|work=Billboard|accessdate=15 July 2017}}</ref>}} || — || — || — || 82 || — || — || 24 || 30 || — | * PROMUSICAE: Gold<ref>{{cite web|title=Jennifer Lopez feat Gente de Zona - Ni Tú Ni Yo|url=http://www.elportaldemusica.es/cancion-15078-26096-jennifer-lopez-feat-gente-de-zona-ni-tu-ni-yo|publisher=Productores de Música de España|accessdate=August 30, 2017|language=Spanish|archivedate=2017-07-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170721021204/http://www.elportaldemusica.es/cancion-15078-26096-jennifer-lopez-feat-gente-de-zona-ni-tu-ni-yo}}</ref> | rowspan="3" {{TBA}} |- ! scope="row"| "Amor, Amor, Amor"<br />{{small|(pamoja na [[Wisin]])}} | —<ref name="Bubbling">{{cite web |url=http://www.billboard.com/music/jennifer-lopez/chart-history/bubbling-under-hot-100|title=Jennifer Lopez Chart History: Bubbling Under Hot 100|work=Billboard|accessdate=May 30, 2018}}</ref> || — || — || — || 120 || — || 99 || 60 || 33 || — | |- ! scope="row"| "Us" | rowspan="6"| 2018 | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"|"Se Acabó El Amor"<br />{{small|(pamoja na [[Abraham Mateo]] & [[Yandel]])}} | — || — || — || — || — || — || — || 64 || 83 || — | | ''A Cámara Lenta'' |- ! scope="row"|"El Anillo" | — || — || — || — || 163<br|| — || — || 9<br /><ref>{{cite web|url=http://www.promusicae.es/listas/semana/3754-canciones-semana-24-2018|title=Top 100 Canciones – Semana 24: del 8.6.2018 al 14.6.2018|publisher=[[Productores de Música de España]]|language=Spanish|accessdate=June 20, 2018}}</ref> || 93 || — | * RIAA: 2× Platinum </span><ref name="RIAA" /> * PROMUSICAE: Platinum<ref>{{cite web|title=Jennifer Lopez - El Anillo|url=http://www.elportaldemusica.es/cancion-16869-28588-jennifer-lopez-el-anillo|publisher=Productores de Música de España|accessdate=June 13, 2018|language=Spanish|archivedate=2018-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180613161307/http://www.elportaldemusica.es/cancion-16869-28588-jennifer-lopez-el-anillo}}</ref> | rowspan="3" {{TBA}} |- ! scope="row"|"Dinero"<br />{{small|(pamoja na [[DJ Khaled]] & [[Cardi B]])}} | 80 || — || — || 75 || 140 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"|"Te Guste"<br />{{small|(pamoja na [[Bad Bunny]])}} | — || — || — || — || — || — || — || 52<br /><ref>{{cite web|url=http://www.promusicae.es/listas/semana/3895-canciones-semana-46-2018|title=Top 100 Canciones – Semana 46: del 9.11.2018 al 15.11.2018|publisher=Productores de Música de España|accessdate=November 21, 2018|language=Spanish|format=PDF}}</ref> || — || — |- ! scope="row"|"Limitless" | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | ''Second Act'' |- ! scope="row"|"Medicine"<br />{{small|(pamoja na French Montana)}}<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/JLo/status/1108759456609959942|title=Wish I could give you guys a taste of my new single, Medicine, ft. @frenchmontana 😏. I CAN'T WAIT for you guys to hear it. Want to be the first to listen? Pre-save on @Spotify|via=Twitter|date=March 21, 2019|accessdate=March 22, 2019}}</ref> | 2019 | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | {{TBA}} |} === Nyimbo nyingine === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ Orodha ya nyimbo ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"| Nyimbo ! scope="col" rowspan="2"| Mwaka ! scope="col" colspan="10"| Nafasi iliyoshika katika nchi tofauti ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| Matunukio ! scope="col" rowspan="2"| Albamu |- ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Marekani <br /><ref name="US singles positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Australia <br /><ref name="Australian positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Ubelgiji <br /><ref name="Wallonian positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Canada <br /><ref name="Canadian singles positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Ufaransa <br /><ref name="French positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Ujerumani <br /><ref name="German singles positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Italy <br /><ref name="Italian positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Spain <br /><ref name="Spanish positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Uswisi <br /><ref name="Swiss positions for Jennifer Lopez"/> ! scope="col" style="width:2em; font-size:90%;"| Ungereza <br /><ref name="UK singles positions for Jennifer Lopez"/> |- ! scope="row"| "Control Myself" <br /> {{small|(LL Cool J pamoja na Jennifer Lopez)}} | 2006 | 4 || 17 || — || 4 || — || 25 || — || — || — || 2 | | ''Todd Smith'' |- ! scope="row"| "This Boy's Fire" <br /> {{small|([[Santana (band)|Santana]] pamoja na Jennifer Lopez)}} | 2008 | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | ''Ultimate Santana'' |- ! scope="row"| "T.H.E. (The Hardest Ever)" <br /> {{small|([[will.i.am]] pamoja na [[Mick Jagger]] & Jennifer Lopez)}} | 2011 | 36 || 57 || — || 10 || — || — || — || — || 41 || 3 | * BPI: Silver<ref name="BPI"/> | {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row"| "Follow the Leader" <br /> {{small|([[Wisin & Yandel]] pamoja na Jennifer Lopez)}} | 2012 | — || — || — || — || 177 || — || — || 26 || — || — | * RIAA: Gold<ref>{{cite web |url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=Wisin%20&%20Yandel|title=Archived copy|accessdate=2014-10-08|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924151438/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=Wisin%20&%20Yandel|archivedate=2015-09-24}}</ref> | ''Líderes'' |- ! scope="row"| "Sweet Spot" <br /> {{small|(Flo Rida pamoja na Jennifer Lopez)}} | rowspan="2"| 2013 | — || 25 || — || — || 195 || — || — || — || — || — | * ARIA: Gold<ref name="ARIA singles 2013"/> | ''Wild Ones'' |- ! scope="row"| "Quizás, Quizás, Quizás"<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/quizas-quizas-quizas-feat./id745691977|title=Quizàs, Quizàs, Quizàs (feat. Jennifer Lopez) - EP by Andrea Bocelli on Apple Music|work=iTunes Store (US)}}</ref><br /> {{small|([[Andrea Bocelli]] pamoja na Jennifer Lopez)}} | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | ''Passione'' |- ! scope="row"| "Adrenalina" <br /> {{small|([[Wisin]] pamoja na Jennifer Lopez & [[Ricky Martin]])}} | rowspan="4"| 2014 | rowspan="2"| 94 || — || — || — || — || — || 52 || — || — || — | * FIMI: Gold<ref name="Italian singles certifications"/> | ''El Regreso del Sobreviviente'' |- ! scope="row"| "Adrenalina" <br /> {{small|(Ricky Martin pamoja na Jennifer Lopez & Wisin)}} | — || — || — || 122 || — || — || 3 || 57 || — | * PROMUSICAE: 2× Platinum<ref>{{cite web|title=Top 100 Canciones - Semana 1: 29.12.2014 al 04.01.2015 |url=http://www.promusicae.es/listas/semanales|publisher=Productores de Música de España|accessdate=April 8, 2015|language=Spanish}}</ref> | {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row"| "We Are One (Ole Ola)" <br /> {{small|(Pitbull pamoja na Jennifer Lopez & [[Claudia Leitte]])}} | 59 || 61 || 1 || 51 || 3 || 6 || 2 || 4 || 2 || 29 | * BVMI: Gold<ref name="BVMI"/> * FIMI: Platinum<ref name="Italian singles certifications"/> * IFPI SWI: Gold<ref name="Swiss certifications"/> * PROMUSICAE: Gold<ref name="Semana 26: Del 23.06.2014 Al 29.06.2014">{{cite web|title=Top 100 Streaming - Semana 26: Del 23.06.2014 Al 29.06.2014|url=http://promusicae.es/listas/semanales|publisher=Productores de Música de España|accessdate=July 7, 2014|language=Spanish|archive-date=2022-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220403213914/https://www.promusicae.es/listas/semanales|url-status=dead}}</ref> | ''One Love, One Rhythm – The 2014 FIFA World Cup Official Album'' |- ! scope="row"| "Stressin"<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/stressin-single/id907616647|title=Stressin - Single by Fat Joe & J-Lo on Apple Music|publisher=}}</ref><br />{{small|(Fat Joe pamoja na Jennifer Lopez)}} | — || — || — || — || — || — || — || — || — || — | | {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row"| "Back It Up" <br /> {{small|([[Prince Royce]] pamoja na Jennifer Lopez & Pitbull)}} | rowspan="3"| 2015 | 92 || — || — || 56 || — || — || — || 40 || — || — | | ''Double Vision'' |- ! scope="row"| "El mismo sol" <br /> {{small|([[Álvaro Soler]] pamoja na Jennifer Lopez)}} | — || — || — || — || — || — || — || 3 || — || — | * PROMUSICAE: 2× Platinum<ref>{{cite web|title=Alvaro Soler feat Jennifer Lopez - El Mismo Sol (español)|url=http://www.elportaldemusica.es/cancion-10858-19337-alvaro-soler-feat-jennifer-lopez-el-mismo-sol-espanol|publisher=Productores de Música de España|accessdate=January 4, 2016|language=Spanish|archivedate=2017-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170624142809/http://www.elportaldemusica.es/cancion-10858-19337-alvaro-soler-feat-jennifer-lopez-el-mismo-sol-espanol}}</ref> | ''[[Eterno Agosto]]'' |- ! scope="row"| "Try Me" <br /> {{small|([[Jason Derulo]] pamoja na Jennifer Lopez & [[Matoma]])}} | — || — || — || — || 168 || 39 || — || — || — || — | * BVMI: Gold<ref name="BVMI"/> | ''Everything Is 4'' |- | colspan="15" style="font-size:90%" | "—" denotes a recording that did not chart or was not released in that territory. |} == Tuzo == ===ALMA Awards=== {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |rowspan=2|1998 |rowspan=2|Outstanding Actress in a Feature Film |''Selena'' |{{Won}} |rowspan=2|<center><ref>{{cite journal|title='Selena' Captures 4 Prizes in Latino Media Awards|journal=[[Los Angeles Times]]|date=April 20, 1998|page=4|issn=0458-3035}}</ref></center> |- |''Anaconda'' |{{Won}} |- |1999 |Outstanding Actress in a Feature Film |''Out of Sight'' |{{Won}} |<center><ref>{{cite journal|title=Latino awards short on entrants|journal=[[Chicago Sun-Times]]|date=April 13, 1999|page=35|issn=1553-8478}}</ref></center> |- |rowspan=2|2000 |Outstanding Music Video Performer |rowspan=2|''Mwenyewe'' |{{Won}} |rowspan=2|<center><ref>{{cite journal|title=ABC to air '2000 ALMA Awards'|journal=[[The Oak Ridger]]|date=June 16, 2000|issn=0890-6009|id=110CAAFEE6259060}}</ref></center> |- |Entertainer of the Year |{{Won}} |- |rowspan=2|2001 |Entertainer of the Year |''Mwenyewe'' |{{Won}} |rowspan=2|<center><ref>{{cite journal|last=Linan|first=Steven|title='ALMA Awards' to Honor Latinos in Arts|url=https://archive.org/details/sim_los-angeles-times_los-angeles-times_2001-06-01_0/page/n195|journal=[[Los Angeles Times]]|date=June 1, 2001|page=28|issn=0458-3035}}</ref></center> |- |Outstanding Host of a Variety or Awards Special |''1st Annual Latin Grammy Awards'' |Aliyetuzwa |- |rowspan=5|2002 |Outstanding Actress in a Feature Film |''Angel Eyes'' |Aliyetuzwa |rowspan=5|<center><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/76077/j-lo-leads-alma-music-nominees |title=J.Lo Leads ALMA Music Nominees |work=Billboard |date=April 18, 2012 |accessdate=October 25, 2012}}</ref></center> |- |Outstanding Performance in a Music, Variety or Comedy Special |''Jennifer Lopez: Let's Get Loud'' |Aliyetuzwa |- |Album of the Year |''J.Lo'' |Aliyetuzwa |- |People's Choice for Outstanding Music Video |''Love Don't Cost a Thing'' |{{Won}} |- |Outstanding Female Performer |''Mwenyewe'' |Aliyetuzwa |- |2007 |Outstanding Actress in a Feature Film |''El Cantante'' |Aliyetuzwa |<center><ref>{{cite web|title=Ugly Betty Leads Alma Award Nominations|url=http://www.showbizspy.com/article/113980/ugly-betty-leads-alma-award-nominations.html|work=ShowbizSpy|accessdate=July 22, 2013|date=July 22, 2008|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927082934/http://www.showbizspy.com/article/113980/ugly-betty-leads-alma-award-nominations.html|archivedate=September 27, 2013|=https://web.archive.org/web/20130927082934/http://www.showbizspy.com/article/113980/ugly-betty-leads-alma-award-nominations.html}}</ref></center> |- |rowspan=2|2011 |Favorite Reality, Variety or Comedy Personality Act |''American Idol'' |Aliyetuzwa |rowspan=2|<center><ref>{{cite news|last=Powers|first=Lindsay|title='The Voice's' Christina Aguilera, Selena Gomez Among ALMA Award Nominees|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/alma-voice-christina-aguilera-selena-gomez-216530|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=July 2, 2013|date=July 28, 2011}}</ref></center> |- |Favorite Female Music Artist |''Mwenyewe'' |Aliyetuzwa |- |rowspan=3|2012 |Favorite Movie Actress – Comedy or Musical |''What to Expect When You're Expecting'' |Aliyetuzwa |rowspan=3|<center><ref>{{cite news|last=Gratereaux|first=Alexandra|title=2012 NCLR/ ALMA Awards Nominees Include Jennifer Lopez, Pitbull & Selena Gomez|url=http://latino.foxnews.com/latino/entertainment/2012/07/10/2012-nclr-alma-awards-nominees-include-jennifer-lopez-pitbull-selena-gomez/|work=Fox News Latino|publisher=[[Fox News Network]]|accessdate=July 2, 2013|date=July 10, 2012}}</ref></center> |- |Favorite Reality, Variety or Comedy Personality Act |''American Idol'' |Aliyetuzwa |- |Favorite Female Music Artist |''Mwenyewe'' |Aliyetuzwa |} === American Music Awards === {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |rowspan=2|2000 |American Music Award for Favorite Pop/Rock Female Artist | ''Mwenyewe'' |Aliteuliwa |rowspan=2|<center><ref name=2000am>{{cite news|title=American Music Awards nominees|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=APAB&d_place=APAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F89AD578A910E72&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|agency=Associated Press|accessdate=July 2, 2013|date=January 17, 2000}}</ref></center> |- |American Music Award for Favorite Latin Artist |''Mwenyewe'' |Aliteuliwa |- |2002 |Hip-Hop/R&B Female Artist |''Mwenyewe'' |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|title=Nominees for the 30th annual American Music Awards.|url=http://www.billboard.com/articles/news/73407/2002-american-music-awards-nominees|website=Billboard|accessdate=February 14, 2015|date=November 19, 2002}}</ref></center> |- |2003 |Hip-Hop/R&B Female Artist |''Mwenyewe'' |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|title=30th American Music Awards|url=http://www.rockonthenet.com/archive/2003/amas.htm|publisher=Rockonthenet.com|accessdate=February 14, 2015|date=January 13, 2003}}</ref></center> |- |2003 |American Music Award for Favorite Pop/Rock Female Artist |''Mwenyewe'' |{{Won}} |<center><ref>{{cite news|title=McGraw, Vandross win American Music Awards|newspaper=[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]|date=November 17, 2003}}</ref></center> |- |2007 |American Music Award for Favorite Latin Artist |''Mwenyewe'' |{{Won}} |<center><ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/11/19/entertainment/main3519877.shtml |title=American Music Awards – Winners List |publisher=CBS News. CBS Interactive |date=November 19, 2007 |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |- |2011 |American Music Award for Favorite Latin Artist |''Mwenyewe'' |{{Won}} |<center><ref>{{cite web|last=Vena|first=Jocelyn|title=Lady Gaga, Adele Lead American Music Awards Noms|url=http://www.mtv.com/news/articles/1672323/american-music-awards-nominees-2011.jhtml|publisher=[[MTV News]]. Viacom International, Inc.|accessdate=July 2, 2013|date=October 11, 2011|archive-date=2012-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104051342/http://www.mtv.com/news/articles/1672323/american-music-awards-nominees-2011.jhtml|url-status=dead}}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/465045/amas-2011-taylor-swift-nicki-minaj-win-big-on-ladies-night|title=AMAs 2011: Taylor Swift, Nicki Minaj Win Big on Ladies' Night|date= October 11, 2011|work=Billboard |accessdate=January 22, 2012}}</ref></center> |} ===ARIA Music Awards=== {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |2011 |Most Popular International Artist | ''Mwenyewe'' |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web |title=2011 Nominations Announced |url=http://www.ariaawards.com.au/news/8/the-countdown-beginsnominations-announced |publisher=[[Australian Recording Industry Association]] |accessdate=February 28, 2012 |date=October 11, 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111016020511/http://www.ariaawards.com.au/news/8/the-countdown-beginsnominations-announced |archivedate=October 16, 2011 |df= |=https://web.archive.org/web/20111016020511/http://www.ariaawards.com.au/news/8/the-countdown-beginsnominations-announced }}</ref></center> |} ===BAMBI Awards=== {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |2000 |Best International Pop Performance | ''Mwenyewe'' |{{Won}} |<center><ref>{{cite web |title=The Bambi Goes To... |url=http://www.bambi-awards.com/history/past-winners |publisher=Bambi Awards |accessdate=July 2, 2013 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ho3xfiD0?url=http://www.bambi-awards.com/history/past-winners |archivedate=July 2, 2013 |deadurl=yes |df= |=https://web.archive.org/web/20130926224003/http://www.bambi-awards.com/history/past-winners }}</ref></center> |} ===BMI Awards=== {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |rowspan=2|2004 |rowspan=2|Award-Winning Song | ''[[Jenny from the Block]]'' |{{Won}} |rowspan=2|<center><ref name="2004b">{{cite magazine |url=https://books.google.com/books?id=HhAEAAAAMBAJ&pg=PA59 |title=52nd Annual BMI Pop Awards Winners |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=May 22, 2004 |accessdate=September 22, 2017}}</ref></center> |- |''All I Have'' |{{Won}} |} ===Best of Las Vegas Awards=== {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |2016 |Best Production Show | ''Jennifer Lopez: All I Have'' |{{Won}} |<center><ref>{{cite web|title=Best of Las Vegas 2016 Award Winners|url=http://bestoflasvegas.com/winners-2016|website=Best of Las Vegas|publisher=[[Las Vegas Review-Journal]], Inc.|accessdate=February 16, 2017|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161114035251/http://bestoflasvegas.com/winners-2016|archivedate=November 14, 2016|=https://web.archive.org/web/20161114035251/http://bestoflasvegas.com/winners-2016}}</ref></center> |} ===BET Awards=== {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |2001 |Video of the Year | ''I'm Real'' |{{Won}} |<center><ref>{{cite journal|title=Whitney Houston a Sure Bet Singer Honored with Lifetime Achievement Award|journal=[[Akron Beacon Journal]]|date=June 21, 2001|page=3|publisher=Black Press Ltd.}}</ref></center> |} ===Billboard Awards=== ====Billboard Music Video Awards==== {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |rowspan=7|1999 |Maximum Vision Award |rowspan=4| ''If You Had My Love'' |{{Won}} |rowspan=7|<center><ref name="BB99">{{cite journal|title=Arts Beat|journal=[[Dallas Morning News]]|date=October 10, 1999|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=DM&p_theme=dm&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0ED3DBD25179FD13&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|accessdate=July 2, 2013|id=0ED3DBD25179FD13|archive-date=2013-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927033947/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=DM&p_theme=dm&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0ED3DBD25179FD13&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref></center> |- |Best Video |Aliteuliwa |- |Best New-Artist Video |{{Won}} |- |Best Pop-Clip |Aliteuliwa |- |Best Video |rowspan=2|''Waiting for Tonight'' |Aliteuliwa |- |Best New-Artist Video |Aliteuliwa |- |Best New Artist |''Mwenyewe'' |{{Won}} |} ====Billboard Music Awards==== {| class="wikitable" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- |rowspan=4|2001 |Billboard Music Award for Top Artist |rowspan=4| ''Mwenyewe'' |Aliteuliwa |rowspan=4|<center><ref>{{cite web|last1=Moss|first1=Cory|title=Alicia Keys, Shaggy Top Billboard Music Awards Nominees|url=http://www.mtv.com/news/1451229/alicia-keys-shaggy-top-billboard-music-awards-nominees/|publisher=[[MTV News]]|accessdate=September 22, 2017|date=November 28, 2011|archive-date=2015-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123170216/http://www.mtv.com/news/1451229/alicia-keys-shaggy-top-billboard-music-awards-nominees/|url-status=dead}}</ref></center> |- |Billboard Music Award for Top Female Artist |Aliteuliwa |- |Billboard Music Award for Top Hot 100 Artist |Aliteuliwa |- |Female Hot 100 Singles Artist of the Year |Aliteuliwa |- |2002 |Female Artist of the Year |''Mwenyewe'' |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|title=Alicia Keys, Shaggy Top Billboard Music Awards Nominees|url=http://awardsandwinners.com/category/billboard-music-award/2002/|publisher=awardwinners.com|accessdate=March 21, 2018|year=2002|archive-date=2015-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150715201240/http://awardsandwinners.com/category/billboard-music-award/2002/|url-status=dead}}</ref></center> |- |2014 |Billboard Icon Award |''Mwenyewe'' |{{Won}} |<center><ref>{{cite news|last1=Lipshut|first1=Jason|title=Jennifer Lopez's 'A.K.A.' Debut: An Icon Reaches a Crossroads|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6141007/jennifer-lopez-aka-debut-sales-pop-column|accessdate=August 7, 2014|work=Billboard|date=June 30, 2014}}</ref></center> |} ====Billboard Latin Music Awards==== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Year ! style="width:40%;"| Kinachotuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="3"|2000 |rowspan="3"|"No Me Ames" |Hot Latin Track of the Year |Aliteuliwa |rowspan="3"|<center><ref name="billboardawards">{{cite journal|url=https://books.google.com/?id=EA8EAAAAMBAJ&pg=RA1-PA20&dq=no+me+ames+intitle:billboard#v=onepage&q&f=false|title=Catch Some Rising Stars: Artist Showcases Offer a Glimpse Into The Future of Latin Music|last=Lannert|first=John|work=Billboard|volume=112|issue=18|page=16|date=April 29, 2000|accessdate=May 9, 2012}}</ref></center> |- |Best Vocal Duo |{{won}} |- |Tropical/Salsa Track of the Year |Aliteuliwa |- |rowspan="3"|2002 |"Play" |Latin Dance Club Play Track of the Year |Aliteuliwa |rowspan="3"|{{center|<ref>{{cite web|title=2002 Billboard Latin Music Awards|url=http://www.billboard.com/articles/news/75808/2002-billboard-latin-music-awards|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 23, 2017|date=May 10, 2002}}</ref>}} |- |"Amor Se Paga Con Amor" |Latin Dance Maxi-Single of the Year |{{won}} |- |"I'm Real" |Latin Dance Maxi-Single of the Year |Aliteuliwa |- |2003 |"Alive" |Best-Selling Latin Dance Single of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|title=2003 Billboard Latin Music Award Winners|url=http://www.billboard.com/articles/news/71168/2003-billboard-latin-music-award-winners|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 23, 2017|date=May 9, 2003}}</ref>}} |- |2004 |"I'm Glad" |Best-Selling Latin Dance Single of the Year |{{won}} | |- |rowspan="4"|2008 |rowspan="2"| ''Como Ama Una Mujer'' |Latin Album of the Year |Aliteuliwa |rowspan="4"| |- |Latin Pop Album of the Year |{{won}} |- |rowspan="2"| "Que Hiciste" |Latin Pop Airplay Song of the Year |{{won}} |- | Female Latin Dance Club Play Track of the Year |{{won}} |- |rowspan="3"|2012 |Ven A Bailar |Vocal Event Song of the Year |Aliteuliwa |rowspan="3"|{{center|<ref>{{cite web|last1=Trivino|first1=Jesus|title=2012 Latin Music Billboard Awards Predictions|url=https://www.latina.com/entertainment/music/2012-latin-music-billboard-awards-predictions?page=1|website=[[Latina (magazine)|Latina]]|accessdate=September 23, 2017|date=April 25, 2012|archivedate=2017-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170923101153/https://www.latina.com/entertainment/music/2012-latin-music-billboard-awards-predictions?page=1|=https://web.archive.org/web/20170923101153/https://www.latina.com/entertainment/music/2012-latin-music-billboard-awards-predictions?page=1}}</ref>}} |- |Jennifer Lopez |Female Songs Artist of the Year |Aliteuliwa |- |"Ven A Bailar" |Latin Pop Song of the Year |Aliteuliwa |- |rowspan="3"|2013 |Dance Again World Tour Summer Tour 2012 (pamoja na [[Enrique Iglesias]]) |Tour of the Year |{{won}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web|last=Salazar |first=Francisco |url=http://www.latinospost.com/articles/11391/20130206/billboard-latin-music-awards-2013-nominations-unveiled.htm |title=Billboard Latin Music Awards 2013 Nominations Unveiled – Jenni Rivera, Don Omar, Jennifer Lopez, Shakira, Prince Royce Among Nominees |work=Latinos Post |date=February 6, 2013 |accessdate=February 8, 2013}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Songs Artist of the Year, Female |Aliteuliwa |- |"Follow the Leader" (pamoja na [[Wisin & Yandel]]) |Streaming Song of the Year |Aliteuliwa |- |rowspan="3"|2017 |rowspan="6"|Jennifer Lopez |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female |Aliteuliwa |rowspan="3"|<ref>{{cite web|last1=Cobo|first1=Leila|title=Nicky Jam Wins Big at Billboard Latin Music Awards: See the Full Winners List|url=http://www.billboard.com/articles/events/latin-awards/7776260/billboard-latin-music-awards-2017-winners-list|website=Billboard|publisher=[[Eldridge Industries]]|accessdate=May 1, 2017|date=April 27, 2017}}</ref></center> |- |Social Artist of the Year |{{won}} |- |Telemundo Star Award |{{won}} |- |rowspan="2"|2018 |Social Artist of the Year |Aliteuliwa |rowspan="2"|<ref>{{cite web|title=2018 Billboard Latin Music Awards: See the Full Nominations List|url=https://www.billboard.com/music/latin/2018-billboard-latin-music-awards-nominations-8098517|website=Billboard|publisher=[[Eldridge Industries]]|accessdate=February 8, 2018}}</ref></center> |- |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female |Aliteuliwa |- |rowspan="2"|2019 |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female | |rowspan="2"|<ref>{{cite web|title=2019 Billboard Latin Music Awards: See the Full Nominations List|url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/8497865/ozuna-leads-2019-billboard-latin-music-awards-finalists-complete-list|website=Billboard||accessdate=February 14, 2019}}</ref></center> |- |"Jennifer Lopez: All I Have" |Tour of the Year | |} ====Billboard.com Mid-Year Music Awards==== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="2"| 2011 |rowspan="3"|Jennifer Lopez |Best Comeback |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/469332/britney-spears-lady-gaga-rule-billboardcoms-2011-mid-year-music-awards |title=Britney Spears, Lady Gaga Rule Billboard.com's 2011 Mid-Year Music Awards |accessdate=June 24, 2013 |work=Billboard |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130623105821/http://www.billboard.com/articles/news/469332/britney-spears-lady-gaga-rule-billboardcoms-2011-mid-year-music-awards |archivedate=June 23, 2013}}</ref>}} |- |Comeback of the Year |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Lipshutz|first=Jason|title=Britney Spears, Adele Rule Billboard.com's Readers Poll 2011|url=http://www.billboard.com/articles/news/464714/britney-spears-adele-rule-billboardcoms-readers-poll-2011|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=January 29, 2012|location=New York City|date=December 15, 2011}}</ref></center> |- |2012 |Sexiest Woman in Music |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|title=Music's Sexiest Man & Woman: Poll Results|url=http://www.billboard.com/articles/news/485392/musics-sexiest-man-woman-poll-results|work=Billboard|accessdate=July 2, 2013|date=June 12, 2012}}</ref></center> |} ===Blockbuster Entertainment Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Kilichotuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1998 |''Anaconda'' |Favorite Actress – Action & Adventure |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|title=Blockbuster Entertainment Awards Nominees Announced|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/blockbuster-entertainment-awards-nominees-announced-77915327.html|website=''[[PR Newswire]]''|publisher=[[UBM plc]]|accessdate=February 14, 2015|date=December 17, 1997}}</ref></center> |- |2001 |''The Cell'' |Favorite Actress – Science Fiction |{{won}} | |} ===Bravo Otto=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="2"|2000 |rowspan="4"|Mwenyewe |Female Actress |Aliteuliwa |rowspan="2"|<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2000|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2000.php|publisher=[[Bravo Otto]]|accessdate=February 13, 2015|date=August 13, 2001}}</ref></center> |- |Female Singer |Aliteuliwa |- |2001 |rowspan="2"|Female Actress |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2001|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2001.php|publisher=Bravo Otto|accessdate=February 13, 2015|date=August 12, 2002}}</ref></center> |- |2002 |{{won}} |<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2002|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2002.php|publisher=Bravo Otto|accessdate=February 13, 2015|date=August 12, 2003}}</ref></center> |} ===Brit Awards=== {| class="wikitable" |- !Mwaka !Tuzo !Aliyetuzwa !Matokeo !Marejeo |- |rowspan=3|2000 |Best International Female Artist |rowspan=3|''Mwenyewe'' |Aliteuliwa |rowspan=3|<ref>{{cite web|title=Brits 2000: The winners|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/entertainment/2000/brit_awards/625884.stm|publisher=[[BBC News]]|accessdate=September 23, 2017|date=March 3, 2000}}</ref> |- |Best International Breakthrough |Aliteuliwa |- |Best International Newcomer |Aliteuliwa |} ===Empire Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1998 |''Out of Sight'' |Best Actress |Aliteuliwa |<center><ref name="awards2">{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091024094617/http://www.hollywoodactress.org/Jennifer-Lopez-Profile.php|archivedate=October 24, 2009|url=http://www.hollywoodactress.org/Jennifer-Lopez-Profile.php |title=Jennifer Lopez Profile, Professional Details, Awards and Achievements |publisher=Hollywood Actress|date=July 24, 1969 |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |} ===E! Hot 50 Music Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2007 |Herself |Best Non-English Performance |{{won}} | |} ===''Entertainment Tonight''=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |Jennifer Lopez |Icon Award |{{won}} |<ref>{{cite web|last1=Chestang|first1=Raphael|title=EXCLUSIVE: Jennifer Lopez Reveals She Only Recently Felt Like She Had 'Made It'|url=http://www.etonline.com/news/176187_exclusive_jennifer_lopez_reveals_she_only_recently_felt_like_she_had_made_it|website=[[ETonline]]|accessdate=September 21, 2017|date=November 16, 2015}}</ref> |} ===Golden Globe Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1998 |''Selena'' |Golden Globe Award for Best Actress - Motion Picture Musical or Comedy |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite journal|title='Titanic' tops Golden Globe picks|journal=[[Los Angeles Daily News]]|date=December 19, 1997|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=LA&p_theme=la&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF7C34D0C8990F4&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|accessdate=July 2, 2013|archive-date=2022-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326040705/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=LA&p_theme=la&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF7C34D0C8990F4&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref> </center> |} ===Golden Raspberry Award=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2001 |''The Wedding Planner''<br />''Angel Eyes'' |rowspan="2"|Worst Actress |Aliteuliwa | |- |2002 |''Maid in Manhattan''<br />''Enough'' |Aliteuliwa | |- |rowspan="2"|2003 |rowspan="2"|''Gigli'' |Worst Screen Couple (pamoja na [[Ben Affleck]]) |{{won}} | |- |rowspan="2"|Worst Actress |{{won}} | |- |2006 |''Monster-In-Law'' |Aliteuliwa | |- |2010 |''The Wedding Planner''<br />''Angel Eyes''<br />''Jersey Girl''<br />''Gigli''<br />''Maid in Manhattan''<br />''Monster-In-Law''<br />''Enough'' ||Worst Actress of the Decade |Aliteuliwa | |- |2013 |''What to Expect When You're Expecting'' |Worst Supporting Actress |Aliteuliwa | |- |2016 |''The Boy Next Door'' |Worst Actress |Aliteuliwa | |} === Grammy Awards === {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- | 2000 | "Waiting for Tonight" | Grammy Award for Best Dance Recording | Aliteuliwa |<center><ref name=Grammy2000>{{cite news|url=http://transcripts.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/01/04/grammy.noms.01/list.html|title=42nd Annual Grammy Awards nominations|publisher=CNN|accessdate=June 25, 2010|date=January 4, 2000| archivedate= October 25, 2009| archiveurl = https://web.archive.org/web/20091025161040/http://transcripts.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/01/04/grammy.noms.01/list.html}}</ref></center> |- | 2001 | "Let's Get Loud" | [[Grammy Award for Best Dance Recording | Aliteuliwa |<center><ref>{{cite news|url=http://archives.cnn.com/2001/SHOWBIZ/Music/02/21/grammy.winners/|title=43rd Grammy Awards|date=February 21, 2001|accessdate=June 25, 2010|publisher=CNN| archivedate= November 6, 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20081106040823/http://archives.cnn.com/2001/SHOWBIZ/Music/02/21/grammy.winners/}}</ref></center> |} === Guinness World records === {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2003 |''J to tha L–O! The Remixes'' |First No. 1 Remix Album on the Billboard 200 |{{won}} |<ref>{{cite web |url=http://www.famousqt.com/profile.asp?celeb=38 |title=Jennifer Lopez Biography Page |accessdate=September 6, 2006 |work=''FamoustQt.com'' |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312090217/http://www.famousqt.com/profile.asp?celeb=38 |archivedate=March 12, 2007 }}</ref> |- |2012 |"On the Floor" |Highest Viewed Female Music Video of All Time |{{won}} | |} ===Hollywood Walk of Fame=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2013 |Jennifer Lopez |Star on Hollywood Walk of Fame |{{won}} |<center><ref>{{cite news|title=Jennifer Lopez to receive star on Hollywood's Walk of Fame|url=http://latino.foxnews.com/latino/entertainment/2013/06/13/jennifer-lopez-to-receive-star-on-hollywood-walk-fame/|publisher=Fox News Latino|accessdate=June 14, 2013|date=June 13, 2013}}</ref></center> |} ===IFPI Top Sales Music Award, Hong Kong=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |-| style="text-align:center;"| 2001 | ''J.Lo'' | Ten Best Sales Releases, Foreign | {{won}} | |- | style="text-align:center;"| 2003 | ''This Is Me... Then'' | Ten Best Sales Releases, Foreign | {{won}} | |} ===iHeartRadio Music Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2016 |Jennifer Lopez |Best Triple Threat |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web | url=http://news.iheart.com/articles/trending-104650/new-iheartradio-music-awards-category-added-14470792/ | title=New iHeartRadio Music Awards Category Added: Biggest Triple Threat | publisher=iHeartMedia, Inc. | date=March 9, 2016 | accessdate=March 9, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160414013251/http://news.iheart.com/articles/trending-104650/new-iheartradio-music-awards-category-added-14470792/ | archivedate=2016-04-14 }}</ref></center> |} ===Imagen Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1998 |''Selena'' |Lasting Image Award |{{won}} |<center><ref name="Notable Caribbeans" /></center> |- | rowspan="2"|2016 | ''Shades of Blue'' | Best Primetime Television Program – Drama | Aliteuliwa | rowspan="2"|<center><ref>{{cite web|url=https://www.imagen.org/2016/07/18/nominations-announced-for-the-31st-annual-imagen-awards/|title=Nominations Announced for the 31st Annual Imagen Awards|website=''Imagen.org''|accessdate=July 21, 2016}}</ref></center> |- | Jennifer Lopez | Best Actress – Television | Aliteuliwa |} ===International Dance Music Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="2"|2000 |Jennifer Lopez |Best New Dance Artist |{{won}} |rowspan="2"|<center><ref>{{cite web |url=http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2000 |title=27th Annual International Dance Music Awards&nbsp;– Winter Music Conference 2012 – WMC 2012 |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=July 11, 2012 |archivedate=2014-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814080436/http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2000 }}</ref></center> |- |"Waiting For Tonight" |Best Dance Video |{{won}} |- |2007 |"Control Myself" |Best Rap/Hip Hop Dance Track (pamoja na [[LL Cool J]]) |Aliteuliwa | |- |rowspan="2"|2012 |rowspan="2"|"On The Floor" (pamoja na [[Pitbull (rapper)|Pitbull]]) |Best Latin/Reggaeton Track |Aliteuliwa |rowspan="2"|<center><ref name="12D1">{{cite web |url=http://dancemusic.about.com/od/intldancemusicawards/a/27th-Annual-International-Dance-Music-Awards-Nominees-And-Winners.htm |title=27th Annual International Dance Music Awards Nominees and Winners |publisher=[[About.com]]. [[The New York Times Company]] |date=March 22, 2012 |accessdate=April 13, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170622032744/http://dancemusic.about.com/od/intldancemusicawards/a/27th-Annual-International-Dance-Music-Awards-Nominees-And-Winners.htm |archivedate=June 22, 2017 |=https://web.archive.org/web/20170622032744/http://dancemusic.about.com/od/intldancemusicawards/a/27th-Annual-International-Dance-Music-Awards-Nominees-And-Winners.htm }}</ref><br /><ref name=into>{{cite web|title=27th Annual International Dance Music Awards (Nominations) 2012|url=http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2012|publisher=Winter Music Conference|accessdate=March 1, 2012|archivedate=2017-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170302102041/http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2012}}</ref></center> |- |Best Commercial/Dance Pop Track<ref name="12D1" /> |Aliteuliwa |} ===Israel Teen Choice Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2001 |rowspan="2"|Jennifer Lopez |International Female Singer |Aliteuliwa | |- |2002 |International Female Singer |{{won}} | |- |2003 |Bennifer |Choice Romance |{{won}} | |} === Latin American Music Awards === {| class="wikitable sortable" style="width:75%;" |+ |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- | 2015 |"Back It Up" {{small|(pamoja na [[Prince Royce]])}} |Favorite Dance Song |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|last1=Oyola|first1=Michelle|title=Latin American Music Awards 2015: How to Vote Online?|url=http://heavy.com/entertainment/2015/09/latin-american-music-awards-2015-how-to-vote-online/|website=[[Heavy.com]]|accessdate=September 8, 2015|date=September 2, 2015|archive-date=2015-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150907225207/http://heavy.com/entertainment/2015/09/latin-american-music-awards-2015-how-to-vote-online/|url-status=dead}}</ref></center> |- | 2016 |"El Mismo Sol" {{small|(pamoja na [[Alvaro Soler]])}} |Favorite Pop/Rock Song |Aliteuliwa |<center><ref name="billboard">{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/7494720/2016-latin-american-music-awards-nominees-nicky-jam-becky-g-banda-ms-juan-gabriel-telemundo | title=Latin American Music Awards 2016 Nominees: Nicky Jam, Becky G, Banda MS & More | work=Prometheus Global Media | date=August 31, 2016 | accessdate=September 1, 2016}}</ref> </center> |- | 2017 |"Olvídame y Pega la Vuelta" {{small|(pamoja na [[Marc Anthony]])}} |Favorite Tropical Song |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|last1=Fernandez|first1=Suzette|title=Shakira & Maluma Lead 2017 Latin AMAs Awards Nominations: See Full List|url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/7968822/2017-latin-amas-awards-nominations-full-list|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 21, 2017|date=September 19, 2017}}</ref></center> |- |rowspan="2"| 2018 |"Jennifer Lopez: All I Have" |Favorite Tour |Aliteuliwa |rowspan="2"| <center><ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/8481760/2018-latin-amas-winner-list|title=2018 Latin AMA's Awards Winners: Full List|date=October 25, 2018|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|archive-date=January 10, 2019|dead-url=|accessdate=October 25, 2018}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Favorite Female Artist |Aliteuliwa |} === Latin Grammy Awards === {| class="wikitable sortable" style="width:75%;" |+ |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- | rowspan="2" |2000 | rowspan="2" |No Me Ames |Best Pop Performance by a Duo/Group with Vocals |Aliteuliwa | rowspan="2" |<center><ref name="latingrammy">{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2000/jul/08/entertainment/ca-49420|title=The 1st Latin Grammy Nominations – The Full Nominations|date=July 8, 2000|work=[[Los Angeles Times]]}}</ref></center> |- |Latin Grammy Award for Best Short Form Music Video |Aliteuliwa |} === Latin Music Italian Awards === {| class="wikitable sortable" style="width:75%;" |+ |- ! style="width:5%;"|Mwaka ! style="width:45%;" |Kilichotuzwa ! style="width:45%;" | Tuzo ! style="width:10%;" | Matokeo |- | rowspan="4" |2012<ref>{{cite web|url=https://lmiaofficial.wordpress.com/vincitori/vincitori-2012/ |title=VINCITORI 2012 &#124; LATIN MUSIC ITALIAN AWARDS 2016 |publisher=Lmiaofficial.wordpress.com |accessdate=September 22, 2017}}</ref> | Dance Again ft. [[Pitbull (rapper)|Pitbull]] |Best Latin Song of The Year |{{won}} |- |Follow the Leader ft. Wisin & Yandel |Best Latin Video of The Year |{{won}} |- |rowspan="2" |Jennifer Lopez |Best Latin Female Artist of The Year |{{won}} |- |Best Latin Fandom |{{won}} |- | rowspan="9" |2014<ref>{{cite web|url=https://lmiaofficial.wordpress.com/vincitori/vincitori-2014/ |title=VINCITORI 2014 &#124; LATIN MUSIC ITALIAN AWARDS 2016 |publisher=Lmiaofficial.wordpress.com |accessdate=September 22, 2017}}</ref> |We Are One (Ole Ola) ft. Pitbull & [[Claudia Leitte]] |Best Latin Song of The Year |Aliteuliwa |- |I Luh Ya Papi ft. [[French Montana]] |Best Latin Urban Song of The Year |{{won}} |- |Booty pamoja na [[Iggy Azalea]] |Best Latin Female Video of The Year |Aliteuliwa |- |rowspan="2" | Adrenalina ft. Wisin & [[Ricky Martin]] |Best Collaboration of The Year |Aliteuliwa |- |rowspan="2" | My Favorite Lyrics |Aliteuliwa |- |First Love |Aliteuliwa |- |A.K.A. |Best Latin Female Album of The Year |Aliteuliwa |- |rowspan="2" |Jennifer Lopez |Best Latin Female Artist of The Year |Aliteuliwa |- |Latin #InstaVip |Aliteuliwa |- | rowspan="7" |2015<ref>{{cite web|url=https://lmiaofficial.wordpress.com/vincitori/vincitori-2015/ |title=VINCITORI 2015 &#124; LATIN MUSIC ITALIAN AWARDS 2016 |publisher=Lmiaofficial.wordpress.com |accessdate=September 22, 2017}}</ref> |rowspan="4" |Back It Up ft. Pitbull & [[Prince Royce]] |Best Latin Song of The Year |Aliteuliwa |- |Best Latin Male Video of The Year |Aliteuliwa |- |Best Latin Collaboration of The Year |Aliteuliwa |- |Best Latin Dance of The Year |Aliteuliwa |- |rowspan="3" |Jennifer Lopez |Best Look |Aliteuliwa |- |Best Latin #InstaVip |Aliteuliwa |- |Artist Saga |Aliteuliwa |- | rowspan="5" |2016<ref>{{cite web|url=https://lmiaofficial.wordpress.com/ |title=LATIN MUSIC ITALIAN AWARDS 2016 &#124; PREMIO NAZIONALE PER LA MUSICA LATINOAMERICANA |publisher=Lmiaofficial.wordpress.com |accessdate=September 22, 2017}}</ref> |rowspan="2" |Ain't Your Mama |Best Latin Song of The Year |Aliteuliwa |- |Best Latin Female Video of The Year |Aliteuliwa |- |rowspan="3" |Jennifer Lopez |Best Latin Female Artist of The Year |Aliteuliwa |- |Artist Saga |Aliteuliwa |- |Best Latin Fandom |Aliteuliwa |- | rowspan="1" |2017<ref>{{Rejea tovuti |url=https://latinmusicoficial.com/2017/11/06/latin-music-italian-awards-2017-le-nomination/ |title=Nakala iliyohifadhiwa |accessdate=2019-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201042311/https://latinmusicoficial.com/2017/11/06/latin-music-italian-awards-2017-le-nomination/ |archivedate=2017-12-01 }}</ref> |rowspan="1" |"Ni Tu Ni Yo" ft. Gente de Zona |Best Latin Female Video of The Year |Aliteuliwa |- |} ===Lone Star Film Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1997 |''Selena'' |Best Actress |{{won}} |<center><ref name="Notable Caribbeans">{{cite book|author1=Serafín Mendez Mendez|author2=Neysa Rodríguez Deyne|author3=Gail Cueto|title=Notable Caribbeans and Caribbean Americans: A Biographical Dictionary|url=https://archive.org/details/notablecaribbean0000mend|date=2003|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0313314438}}</ref></center> |} ===Los Premios 40 Principales=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- | rowspan="2"|2007 | Jennifer Lopez | Mejor Artista (Best Artist) | Aliteuliwa | rowspan="2"| |- | Que Hiciste | Mejor Canción (Best Song) | Aliteuliwa |- ||2011 | On The Floor | Best International Song | Aliteuliwa | |- |2012 | Jennifer Lopez | Best International Spanish Language Artist | Aliteuliwa | |- |rowspan="3"|2016 | Jennifer Lopez | Best International Artist of the Year | Aliteuliwa |rowspan="3"| |- |rowspan="2"|Ain't Your Mama | Best International Song of the Year | Aliteuliwa |- | International Video of the Year | Aliteuliwa | |} ===MTV Awards=== ==== MTV Movie Awards ==== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1997 |''Selena'' |MTV Movie Award for Best Breakthrough Performance |Aliteuliwa | |- |rowspan="2"|1998 |rowspan="2"|''Out of Sight'' |Best Female Performance |Aliteuliwa |rowspan="2"| |- |MTV Movie Award for Best Kiss |Aliteuliwa |- |rowspan="2"|2001 |rowspan="2"|''The Cell'' |Best Female Performance |Aliteuliwa |rowspan="2"| |- |Best Dressed |{{won}} |- |2015 |''The Boy Next Door'' |MTV Movie Award for Best Scared-As-S**t Performance |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last1=Wickman|first1=Kase|title=Here Are Your 2015 MTV Movie Awards Nominees|url=http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/|website=''[[MTV News]]''|accessdate=March 5, 2015|date=March 4, 2015|archive-date=2015-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20150412072632/http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/|url-status=dead}}</ref></center> |} ==== MTV Video Music Awards ==== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan=5|1999 |MTV Video Music Award for Best Female Video |rowspan=4|"If You Had My Love" |Aliteuliwa |rowspan=5|<center><ref>{{cite journal|title=Asia Pacific Quarterly|journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=August 7, 1999|volume=111|issue=32|url=https://books.google.com/books?id=mAgEAAAAMBAJ&pg=PA54-IA2&dq=jennifer+lopez+if+you+had+my+love&hl=en&sa=X&ei=eucDULK3OcndigfQudmUCA&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|accessdate=November 29, 2016|issn=0006-2510}}</ref></center> |- |MTV Video Music Award for Best Dance Video |Aliteuliwa |- |MTV Video Music Award for Best Pop Video |Aliteuliwa |- |MTV Video Music Award for Best New Artist |Aliteuliwa |- |MTV Video Music Award for Best Artist Website | www.jenniferlopez.com |Aliteuliwa |- |rowspan=2|2000 |Best Dance Video |rowspan=2|"Waiting for Tonight" |{{Won}} |rowspan=2| |- |MTV Video Music Award for Best Choreography |Aliteuliwa |- |rowspan=2|2001 |Best Female Video |rowspan=2|"Love Don't Cost a Thing" |Aliteuliwa |rowspan=2|<center><ref>{{cite web|last=D'Angelo|first=Joe|title=Britney Spears To Debut New Single at Video Music Awards|url=http://www.mtv.com/news/articles/1446661/britney-debut-new-single-at-vmas.jhtml|publisher=MTV News. MTV Networks|accessdate=February 16, 2013|date=August 15, 2001|archive-date=2012-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107203526/http://www.mtv.com/news/articles/1446661/britney-debut-new-single-at-vmas.jhtml|url-status=dead}}</ref></center> |- |Best Dance Video |Aliteuliwa |- |2002 |MTV Video Music Award for Best Hip-Hop Video |"I'm Real" |{{Won}} | |- |rowspan=4|2003 |Best Female Video |rowspan=4|"I'm Glad" |Aliteuliwa |rowspan=4| |- |Best Dance Video |Aliteuliwa |- |Best Choreography in a Video |Aliteuliwa |- |MTV Video Music Award for Best Art Direction |Aliteuliwa |- |rowspan=4|2005 |Best Dance Video |rowspan=4|"Get Right" |Aliteuliwa |rowspan=4| |- |MTV Video Music Award for Best Direction |Aliteuliwa |- |Best Choreography in a Video |Aliteuliwa |- |MTV Video Music Award for Best Editing |Aliteuliwa |- |rowspan=2|2012 |Best Choreography |"Dance Again" |Aliteuliwa |rowspan=2|<center><ref>{{cite web|last1=Kaufman|first1=Gil|title=2012 VMA Nominations: The Complete List|url=http://www.mtv.com/news/1690827/video-music-awards-nominees-list-2012/|website=''[[MTV News]]''|accessdate=February 14, 2015|date=July 30, 2012|archive-date=2016-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311162922/http://www.mtv.com/news/1690827/video-music-awards-nominees-list-2012/|url-status=dead}}</ref></center> |- |MTV Video Music Award for Best Latino Artist |Mwenyewe |Aliteuliwa |- |2013 |Best Choreography |"Live It Up" |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|last=Montgomery|first=James|title=2013 Video Music Award Nominations: Get The Full List!|url=http://www.mtv.com/news/articles/1710689/vma-nominations-list-2013.jhtml|publisher=MTV News. Viacom International, Inc.|accessdate=July 17, 2013|date=July 17, 2013|archive-date=2013-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130718183305/http://www.mtv.com/news/articles/1710689/vma-nominations-list-2013.jhtml|url-status=dead}}</ref></center> |- |rowspan=3|2018 |MTV Video Music Award for Best Collaboration |rowspan=2|"Dinero" |{{won}} |rowspan=3| |- |MTV Video Music Award for Best Latino Artist |Aliteuliwa |- |Michael Jackson Video Vanguard Award |Mwenyewe |{{won}} |} ==== MTV Europe Music Awards ==== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1999 |rowspan="7"|Jennifer Lopez |Breakthrough Artist |Aliteuliwa | |- |rowspan="2"|2000 |Best Female Artist |Aliteuliwa |rowspan="2"| |- |Best R&B Artist |{{won}} |- |2001 |Best Female Artist |{{won}} | |- |rowspan="2"|2002 |Best R&B Artist |Aliteuliwa |rowspan="2"|<ref>{{cite web|title=MTV Europe Music Awards 2002 Nominations|url=http://www.billboard.com/articles/news/74018/mtv-europe-music-awards-2002-nominations|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 22, 2017|date=September 30, 2002}}</ref> |- |Best Female Artist |{{won}} |- |2003 |Best R&B Artist |Aliteuliwa | |- |rowspan="2"|2011 |"On the Floor" |Best Song |Aliteuliwa |rowspan="2"| |- |Jennifer Lopez |Best Female Artist |Aliteuliwa |} ====MTV Video Music Awards Japan==== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2003 |"Jenny From The Block" |Best Female Music Video |Aliteuliwa | |- |2005 |"Get Right" |Best Female Music Video |Aliteuliwa | |- |2014 |"Live It Up" |Best Collaboration |Aliteuliwa | |} ====MTV Video Play Awards==== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2012 |"On the Floor" <small>(pamoja na [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])</small> |Platinum Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|title=Jessie J, Adele Receive MTV Video Play Awards|url=http://www.mtv.co.uk/jessie-j/news/jessie-j-adele-receive-mtv-video-play-awards|website=''[[MTV]]''|accessdate=February 13, 2015|date=February 8, 2012|archivedate=2014-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141222220948/http://www.mtv.co.uk/jessie-j/news/jessie-j-adele-receive-mtv-video-play-awards}}</ref></center> |- |2013 |"Dance Again" <small>(pamoja na Pitbull)</small> |Platinum Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last1=Hart|first1=Tina|title=MTV honours most-played music videos of 2012|url=http://www.musicweek.com/news/read/mtv-honours-most-played-music-videos-of-2012/053570|website=[[Music Week]]|publisher=Dave Roberts|accessdate=February 13, 2015|date=February 13, 2013}}</ref></center> |} ===MiTRL Music Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2007 |Jennifer Lopez |Chica of the Year (Female of the Year) |Aliteuliwa | |} ===MuchMusic Video Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2011 |Jennifer Lopez |People's Choice: Favorite International |Aliteuliwa | |} ===NAACP Image Award=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2003 |''Maid in Manhattan'' |NAACP Image Award for Outstanding Actress in a Motion Picture |Aliteuliwa | |} ===NCLR Bravo Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1995 |''Money Train'' |Outstanding Actress in a Feature Film |Aliteuliwa | |} ===Nickelodeon Kids' Choice Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2000 |rowspan="5"|Mwenyewe |Favorite New Music Artist |{{won}} | |- |2001 |Favorite Female Movie Star |Aliteuliwa | |- |2002 |Favorite Female Movie Star |{{won}} |- |2003 |Favorite Female Movie Star |Aliteuliwa | |- |2004 |Favorite Female Singer |Aliteuliwa | |- |2016 |Home |Favorite Voice from an Animated Movie |Aliteuliwa | |} ===NRJ Music Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2002 |Jennifer Lopez |International Female Artist of the Year |{{won}} | |- |2003 |JenniferLopez.com |Music Website of the Year |{{won}} | |} ===People's Choice Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="2"|2001 |''On the 6'' |Favorite Female Musical Performer |Aliteuliwa |rowspan="2"| |- |''The Cell'' |Favorite Motion Picture Actress |Aliteuliwa |- |2002 |''J.Lo'' |Favorite Female Musical Performer |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite news|newspaper=[[The Sun (United Kingdom)|The Sun]]|date=December 10, 2002|page=28}}</ref></center> |- |2005 |Mwenyewe |Best Smile |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2005 |title=People's Choice Awards 2005 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |- |2011 |rowspan="3"|''American Idol'' |rowspan="2"|Choice Competition TV Show |{{won}} |rowspan="2"|<center><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2011 |title=People's Choice Awards 2011 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/63UOErYYD?url=http://www.usatoday.com/life/music/awards/mtvmusicawards/2011-08-26-video-music-award-winners-list_n.htm |archivedate=November 26, 2011 |df= }}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2012 |title=People's Choice Awards 2012 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303175611/http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2012 |archivedate=March 3, 2016 |df= }}</ref></center> |- |2012 |{{won}} |- |rowspan="4"|2013 |Favorite Celebrity Judge |Aliteuliwa |rowspan="4"|<center><ref name="2013People">{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/nominations/vote.jsp?pollId=120033 |title=Nominate your favorites for People's Choice Awards 2013 |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=October 28, 2012}}</ref></center> |- |rowspan="2"|''Dance Again... the Hits'' |Favorite Female Artist |Aliteuliwa |- |Favorite Pop Artist |Aliteuliwa |- |''"Dance Again"'' |Favorite Music Video |Aliteuliwa |- |2015 |''A.K.A.'' |Favorite Pop Artist |Aliteuliwa |<ref>{{cite web|title=People's Choice Awards 2015: The winner's list|url=http://www.ew.com/article/2015/01/07/peoples-choice-awards-2015-the-winners-list|website=Entertainment Weekly's EW.com|accessdate=November 19, 2016|archive-date=2015-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626173259/http://www.ew.com/article/2015/01/07/peoples-choice-awards-2015-the-winners-list|url-status=dead}}</ref> |- |rowspan="2"|2016 |rowspan="2"|''The Boy Next Door'' |Favorite Dramatic Movie Actress |Aliteuliwa |rowspan="2"|<ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2016|title=2016 Nominees & Winners|work=People's Choice Awards|accessdate=October 3, 2015}}</ref> |- |Favorite Thriller Movie |Aliteuliwa |- |2017 |''Shades of Blue'' |Favorite TV Crime Drama Actress |{{won}} |<ref>{{cite web|title=People's Choice Awards 2017: Full List of Nominees|url=http://blog.peopleschoice.com/2016/11/15/peoples-choice-awards-2017-full-list-of-nominees/|website=People's Choice|accessdate=November 19, 2016|date=November 15, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161117063137/http://blog.peopleschoice.com/2016/11/15/peoples-choice-awards-2017-full-list-of-nominees/|archivedate=2016-11-17|=https://web.archive.org/web/20161117063137/http://blog.peopleschoice.com/2016/11/15/peoples-choice-awards-2017-full-list-of-nominees/}}</ref> |} ===Premios MTV Latinoamérica/MTV Video Music Awards Latinoamérica=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2007 |Jennifer Lopez |MTV Tr3́s Viewer's Choice Award – Best Pop Artist |Aliteuliwa | |} ===Premios Oye!=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2007 |Jennifer Lopez |Pop Español: Solista Femenina |Aliteuliwa | |} ===Premios Juventud=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- | rowspan="2"|2004 | rowspan="16"|Jennifer Lopez | Quiero Vestir como Ella (She's Got Style) | {{won}} | rowspan="2"| |- | En la Mira del Paparazzi (Paparazzi's Favorite Target) | {{won}} |- | rowspan="2"|2005 | Actriz que se Roba la Pantalla (She Steals the Show) for ''Shall We Dance?'' | {{won}} | rowspan="2"| |- | Actriz que se Roba la Pantalla (She Steals the Show) for ''Monster-In-Law'' | {{won}} |- | 2006 | Actriz que se Roba la Pantalla (She Steals the Show) for ''An Unfinished Life'' | Aliteuliwa | |- | rowspan="3"|2007 | Quiero Vestir Como Ella (She's Got Style) | {{won}} | rowspan="3"| |- | En La Mira Del Paparazzi (Paparazzi's Favorite Target) | Aliteuliwa |- | Chica Que Me Quita El Sueno (Girl of My Dreams) | {{won}} |- | rowspan="4"|2008 | Quiero Vestir como Ella (She's Got Style) | {{won}} | rowspan="4"| |- | Chica que me Quita el Sueno (Girl of My Dreams) | {{won}} |- | En la Mira del Paparazzi (Paparazzi's Favorite Target – solo) | {{won}} |- | Actriz que se Roba la Pantalla (She Steals the Show) for ''[[El Cantante]]'' | Aliteuliwa |- | 2009 | Quiero Vestir Como Ella (She's Got Style) | {{won}} | |- | rowspan="2"|2013 |World Icon Award |{{won}} | rowspan="2"|<center><ref>{{cite news | url=http://voces.huffingtonpost.com/2013/07/10/premios-juventud-2013-jennifer-lopez-canta-premio_n_3576301.html | work=HuffPost | title=Jennifer Lopez y Marc Anthony en 'Premios Juventud' | date=July 10, 2013 | first=Mandy | last=Fridmann | accessdate=2019-04-06 | archivedate=2015-09-13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150913011949/http://voces.huffingtonpost.com/2013/07/10/premios-juventud-2013-jennifer-lopez-canta-premio_n_3576301.html }}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.latintimes.com/articles/6494/20130718/premios-juventud-2013-winners-list-ganadores-who-won.htm |title=Premios Juventud 2013 Winners List: Who Won? |date=July 18, 2013 |accessdate=September 22, 2017}}</ref></center> |- |Favorite Actress |{{won}} |- | rowspan="2"|2015 | Actriz que se Roba la Pantalla (She Steals the Show) for ''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' | {{won}} |rowspan="2"| <center><ref name="valdez1">{{cite news| url=http://www.latintimes.com/premios-juventud-2015-winners-list-luis-coronel-enrique-iglesias-take-most-awards-330119 | work=Latin Times | title=Premios Juventud 2015 Winners List: Luis Coronel, Enrique Iglesias Take Most Awards! | date=July 17, 2015 | first=Maria | last=Valdez}}</ref></center> |- | rowspan="1"|The Boy Next Door | Pantalla Más Padre (Favorite Movie) [[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]] | {{won}} |- | rowspan="2"|2016 |[[Back It Up (Prince Royce song)|Back It Up]] ft. [[Prince Royce]] & Pitbull |La Combinación Perfecta | Aliteuliwa |rowspan="2"| <center><ref>{{cite web| url=http://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-2016-lista-completa-de-ganadores| title=Nakala iliyohifadhiwa| accessdate=2019-04-06| archive-date=2017-05-07| archive-url=https://web.archive.org/web/20170507065939/http://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-2016-lista-completa-de-ganadores| url-status=dead}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Mi Tuitero Favorito | Aliteuliwa |- |} === Premios TU Mundo === {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="2"|2012 |[[Follow the Leader (Wisin & Yandel song)|Follow the Leader]] |Best Musical Video |{{won}} |rowspan="2"| |- |Jennifer Lopez | Favorite Latino in Hollywood | {{won}} |} ===Premio Lo Nuestro=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="3"|2000 |Jennifer Lopez & [[Marc Anthony]] |Lo Nuestro Award for Pop Group or Duo of the Year |Aliteuliwa |rowspan="3"|<ref>{{Rejea habari | last = Anchea | first = Maximo | title = El 5 de mayo entregan Premio Lo Nuestro a Musica Latina en Miami | language = Spanish | newspaper = [[The Jersey Journal|El Nuevo Hudson]] | date = April 27, 2000 | publisher =[[Advance Publications]] | subscription = yes}}</ref> |- |rowspan="3"|Jennifer Lopez |Lo Nuestro Award for Pop Female Artist of the Year |Aliteuliwa |- |rowspan="2"|Lo Nuestro Award for Pop New Artist of the Year |Aliteuliwa |- |2008 |{{won}} |<ref>{{cite news |url=http://www.terra.com/musica/noticias/todos_los_ganadores_premios_lo_nuestro/oci256730 |title=Todos los ganadores Premios Lo Nuestro |work=[[Terra Networks]] |publisher=[[Telefónica]] |date=February 22, 2008 |accessdate=September 27, 2013 |language=Spanish |archivedate=2017-07-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170703082401/http://www.terra.com/musica/noticias/todos_los_ganadores_premios_lo_nuestro/oci256730 }}</ref> |- |rowspan="3"|2015 |rowspan="3"|"Adrenalina" <small>(pamoja na [[Wisin]] & [[Ricky Martin]])</small> |Lo Nuestro Award for Urban Song of the Year |Aliteuliwa |rowspan="3"|<ref>{{cite news |url=http://www.peopleenespanol.com/article/premio-lo-nuestro-2015-la-lista-completa-de-nominados-univision-enrique-iglesias |title=Premio Lo Nuestro 2015: La lista completa de nominados |work=[[People (magazine)|People]] |date=December 2, 2014 |accessdate=December 2, 2014 |language=Spanish}}</ref> |- |Lo Nuestro Award for Collaboration of the Year |Aliteuliwa |- |Lo Nuestro Award for Video of the Year |Aliteuliwa |- |2019 |Jennifer Lopez |Social Media Artist| |<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/8492724/premio-lo-nuestro-vote-social-artist-year|title=Social Media Artist 2019|last=Premio Lo Nuestros|website=Billboard|dead-url=}}</ref> |} ===Ritmo Latino Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1999 |Jennifer Lopez |New Artist of the Year |{{won}} | |} ===Record of the Year=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2011 |"On The Floor' |Record of the Year |Aliteuliwa | |} ===Saturn Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |1997 |''Anaconda'' |Saturn Award for Best Actress |Aliteuliwa | |- |2001 |''The Cell'' |Saturn Award for Best Actress |Aliteuliwa | |} ===Soul Train Music Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2000 |''On The 6'' |Best R&B/Soul Album, Female |Aliteuliwa | |} ===Streemy Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2018 |''Fear BOX Challenge '' (with David Dobrik) |Best Performance – Collaboration |Aliteuliwa |<ref>{{Rejea tovuti |url=https://www.streamys.org/2018/10/winners-announced-for-the-8th-annual-streamy-awards/ |title=https://www.streamys.org/nominees-winners/8th-annual-nominees/ |accessdate=2019-04-06 |archivedate=2020-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201205093525/https://www.streamys.org/2018/10/winners-announced-for-the-8th-annual-streamy-awards/ }}</ref> |} ===Teen Choice Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! !Tuzo !Filamu !Matokeo !Marejeo |- | rowspan="2" |1999 |"If You Had My Love" |Teen Choice Award for Choice Music – Summer Song |{{won}} | rowspan="2" | |- | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Teen Choice Award for Choice Music – Breakout Artist|Aliteuliwa |- | rowspan="2" |2000 |Teen Choice Award for Choice Female Hottie|Aliteuliwa | rowspan="2" | |- |Teen Choice Award for Choice Music – Female Artist|Aliteuliwa |- | rowspan="6" |2001 |"Play" |Best Dance Track |{{won}} | rowspan="6" | |- | rowspan="2" |Jennifer Lopez |Female Hottie Award |{{won}} |- |Female Artist|Aliteuliwa|- |''The Wedding Planner'' |Choice Chemistry |Aliteuliwa |- |"Love Don't Cost a Thing" |Choice Music Single |Aliteuliwa |- |"J.Lo" |Choice Music Album|Aliteuliwa |- | rowspan="6" |2002 | rowspan="2" |Jennifer Lopez |Female Artist |Aliteuliwa | rowspan="6" | |- |Female Hottie Awards|Aliteuliwa |- | rowspan="3" |"Ain't It Funny" {{small|(pamoja na [[Ja Rule]] & [[Caddillac Tah]])}} |Choice Music Hook-Up|Aliteuliwa |- |Choice Music Single|Aliteuliwa |- |Best R&B/Hip-Hop/Rap Single |{{won}} |- |Jennifer Lopez – ''Enough'' ''(Slim Hiller)'' |Choice Actress in a Drama/Action or Adventure Film |Aliteuliwa |- | rowspan="12" |2003 | rowspan="3" |''Maid in Manhattan'' (Jennifer Lopez ''kama Marisa Ventura'') |Choice Movie Actress – Comedy |Aliteuliwa | rowspan="12" | |- |Choice Movie Liar |Aliteuliwa |- |Choice Movie Lip-Lock ''(pamoja na [[Ralph Fiennes]])'' |Aliteuliwa |- | rowspan="2" |"All I Have" {{small|(pamoja na [[LL Cool J]])}} |Choice Music Single |Aliteuliwa |- |Choice Music Hook-Up|Aliteuliwa |- |"I'm Glad" |Choice Love Song |Aliteuliwa |- |''This Is Me... Then'' |Choice Music Album |Aliteuliwa |- | rowspan="6" |Jennifer Lopez |Choice Hip Hop R&B Artist |{{won}} |- |Choice Crossover Artist (Music/Acting) |Aliteuliwa |- |Choice Fashion Icon |{{won}} |- |Female Artist|Aliteuliwa |- |Female Hottie Award|Aliteuliwa |- |2004 |Female Artist|Aliteuliwa | |- | rowspan="7" |2005 | rowspan="2" |"Get Right" |Choice R&B/Hip-Hop Track |Aliteuliwa | rowspan="6" | |- |Choice Party Starter |Aliteuliwa |- | rowspan="3" |''Monster-In-Law'' ''(kama Charline Cantilini)'' |Choice Chemistry {{small|(pamoja na [[Jane Fonda]])}} |Aliteuliwa |- |Best Movie Actress in a Comedy Film |Aliteuliwa |- |Choice Comedy Actress|Aliteuliwa |- |''Shall We Dance?'' |Choice Dance Scene {{small|(pamoja na [[Richard Gere]])}} |Aliteuliwa |- |Jennifer Lopez |Choice Red-Carpet Fashion Icon (Female)|Aliteuliwa | |- |rowspan="2"|2010 |rowspan="2"|''The Back-Up Plan'' |Best Romantic Comedy Actress |Aliteuliwa |rowspan="2"| |- | Best Romantic Comedy |Aliteuliwa |- |rowspan="2"|2011 |rowspan="2"|Jennifer Lopez |Choice Red Carpet Fashion Icon (Female) |Aliteuliwa |rowspan="2"| |- |Television Personality {{small|(kwenye ''[[American Idol]]'')}} |{{won}} |- | rowspan="7" |2012 | rowspan="2" |''What to Expect When You're Expecting'' |Choice Actress |Aliteuliwa | rowspan="7" |{{center|<ref>{{cite web |last=Mitchell |first=John |url=http://www.mtv.com/news/articles/1685440/teen-choice-awards-nominations.jhtml |title='Vampire Diaries,' Justin Bieber Lead Teen Choice Award Nominations – Music, Celebrity, Artist News |publisher=MTV News. Viacom International, Inc. |date=May 18, 2012 |accessdate=October 25, 2012 |archive-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120522045043/http://www.mtv.com/news/articles/1685440/teen-choice-awards-nominations.jhtml |url-status=dead }}</ref>}} |- |Choice Comedy Actress|Aliteuliwa |- |"Dance Again" {{small|(pamoja na [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |Choice Music Single – Female |Aliteuliwa |- | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Choice Female Artist |Aliteuliwa |- |Choice Fashion Icon: Female |Aliteuliwa |- |Choice Summer Female Artist|Aliteuliwa |- |''American Idol -'' Jennifer Lopez |Female TV Personality |{{won}} |- |2013 |''The Fosters'' |Choice TV Breakout Show |{{won}} | |- |2014 |''American Idol -'' Jennifer Lopez |Female TV Personality|Aliteuliwa | |- |rowspan="2"|2016 |''Shades of Blue'' |Choice TV: Drama |Aliteuliwa |rowspan="2"|{{center|<ref>{{cite web|url=http://tvline.com/2016/05/24/teen-choice-awards-2016-nominations-full-list-tv-nominees/|title=Teen Choice Awards 2016: CW Dramas, Pretty Little Liars Lead Early Noms|accessdate=May 24, 2016}}</ref>}} |- |Jennifer Lopez |Choice TV Actress: Drama |Aliteuliwa |- |2018 |"Dinero" |Choice Latin Song |Aliteuliwa |{{center|<ref>{{Rejea tovuti |url=http://abcnewsradioonline.com/music-news/2018/6/22/selena-gomez-and-cardi-b-lead-second-wave-of-teen-choice-awa.html |title=Nakala iliyohifadhiwa |accessdate=2019-04-06 |archivedate=2018-06-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622220726/http://abcnewsradioonline.com/music-news/2018/6/22/selena-gomez-and-cardi-b-lead-second-wave-of-teen-choice-awa.html }}</ref>}} |- |} ===Top of the Pops Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2001 |Jennifer Lopez |Top of the Pops award for "Artist on Top of the World" |{{won}} | |} ===TMF Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="2"|2001 |rowspan="4"|Jennifer Lopez |Best International Female Artist |{{won}} |rowspan="2"| |- |Best Zangeres (Best Singer) |{{won}} |- |rowspan="2"|2002 |Best International Female Artist |{{won}} |rowspan="2"| |- |Best Zangeres (Best Singer) |{{won}} |} === VH1 Awards === {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"|Marejeo |- |2011 |200 Greatest Pop Culture Icons |<center>15th</center> |<center><ref>{{cite web|title=The 200 Greatest Pop Culture Icons Complete Ranked List|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/the-200-greatest-pop-culture-icons-complete-ranked-list-70807437.html|agency=PR Newswire|accessdate=June 30, 2013}}</ref></center> |- |rowspan="2"|2012 |100 Greatest Women in Music |<center>10th</center> |<center><ref>{{cite web|last=Graham |first=Mark |url=http://www.vh1.com/music/tuner/2012-02-13/vh1s-100-greatest-women-in-music-complete-list/ |title=The 100 Greatest Women in Music |publisher=VH1. [[Viacom International Inc.]] |date=February 13, 2012 |accessdate=June 14, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/65vGgxvII?url=http://www.vh1.com/music/tuner/2012-02-13/vh1s-100-greatest-women-in-music-complete-list/ |archivedate=March 4, 2012 |df= }}</ref></center> |- |50 Greatest Women of the Video Era |<center>21st</center> |<center><ref>{{cite web|title=50 Greatest Women of the Video Era |url=http://www.vh1.com/shows/the_greatest/episode.jhtml?episodeID=66355 |publisher=VH1. Viacom International Inc. |accessdate=July 2, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629061423/http://www.vh1.com/shows/the_greatest/episode.jhtml?episodeID=66355 |archivedate=June 29, 2011 |df= }}</ref></center> |- |2013 |100 Sexiest Artists |<center>4th</center> |<center><ref>{{cite web|first=Bené |last=Viera |url=http://www.vh1.com/music/tuner/2013-03-05/vh1-100-sexiest-artists-complete-list/97/ |title=VH1's 100 Sexiest Artists |publisher=VH1. Viacom International Inc. |date=March 5, 2013 |accessdate=June 14, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927185653/http://www.vh1.com/music/tuner/2013-03-05/vh1-100-sexiest-artists-complete-list/97/ |archivedate=September 27, 2013 |df= }}</ref></center> |} ===Virgin Media Music Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2012 |"[[I'm into You]]" pamoja na [[Lil Wayne]] |Best Collaboration |Aliteuliwa |<center><ref>{{cite web |url=http://mediacentre.virginmedia.com/Stories/Lady-Gaga-beats-new-Grammy-record-holder-Adele-to-sweep-the-board-in-the-Virgin-Media-Music-Awards-236b.aspx |title=Lady Gaga beats new Grammy record holder Adele to sweep the board in the Virgin Media Music Awards |publisher=Vigin Media Centre |date=February 16, 2012 |accessdate=April 6, 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326105421/http://mediacentre.virginmedia.com/Stories/Lady-Gaga-beats-new-Grammy-record-holder-Adele-to-sweep-the-board-in-the-Virgin-Media-Music-Awards-236b.aspx |archivedate=2012-03-26 |=https://web.archive.org/web/20120326105421/http://mediacentre.virginmedia.com/Stories/Lady-Gaga-beats-new-Grammy-record-holder-Adele-to-sweep-the-board-in-the-Virgin-Media-Music-Awards-236b.aspx }}</ref></center> |} ===World Music Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2002 |rowspan="4"|Mwenyewe |World's Best-Selling Latin Female Artist |{{won}} | |- |2005 |World's Best-Selling Pop Female Artist |Aliteuliwa | |- |2007 |World's Best-Selling Latin Female Artist |Aliteuliwa | |- |2010 |World Music Award For Outstanding Contribution to the Arts |{{won}} |<center><ref>{{cite web|url=http://www.worldmusicawards.com/index2.html |title=World Music Awards 2010 |publisher=World Music Awards |accessdate=April 9, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090918163352/http://www.worldmusicawards.com/index2.html |archivedate=September 18, 2009 |df= }}</ref></center> |- | rowspan="7"|2014 | rowspan="3" | Jennifer Lopez | World's Best Female Artist | Aliteuliwa || |- | Worlds Best Live Act |- | Worlds Best Entertainer of the Year |- | rowspan="2"|"I Luh Ya Papi" | Worlds Best Song |- | Worlds Best Video |- | rowspan="2"|"Live It Up" {{small|(pamoja na [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | Worlds Best Song |- | Worlds Best Video |} ===You Choice Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="4"|2011 |rowspan="2"|"On The Floor" |Club Song |Aliteuliwa |rowspan="4"| |- |Best Duet |Aliteuliwa |- |rowspan="2"|"I'm into You" |Best Ballad/Love Song |Aliteuliwa |- |Best Choreography |Aliteuliwa |} ===ACE Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aliyetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2006 |Mwenyewe |ACE Fashion Icon of the Year |{{won}} |<center><ref>{{cite web|title=L'Oreal Paris Announces Jennifer Lopez as the Newest Global Brand Ambassador|url=http://www.sys-con.com/node/1638182|work=Sys-Con Media|publisher=Ulitzer, Inc.|accessdate=July 2, 2013|date=December 6, 2010|archive-date=2019-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190406123720/http://www.sys-con.com/node/1638182|url-status=dead}}</ref></center> |} ===VH1/Vogue Fashion Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- | 1999 | rowspan="3"|Jennifer Lopez |Most Fashionable Female Artist |{{won}} |<center><ref>{{cite news|title=VH1/Vogue dole out fashion awards|url=http://www.cnn.com/1999/STYLE/fashion/12/06/vh1.vogue/index.html|website=''[[CNN.com]]''|publisher=Cable News Network|accessdate=February 14, 2015|date=December 6, 1999|archivedate=2015-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150214062408/http://www.cnn.com/1999/STYLE/fashion/12/06/vh1.vogue/index.html}}</ref></center> |- | 2000 |Versace Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/vh1vogue-fashion-awards-to-present-versace-award-to-actress-singer-jennifer-lopez-when-gala-special-is-presented-live-friday-october-20-at-900-1100-pm-etpt-74801232.html |title='VH1/Vogue Fashion Awards' to Present Versace Award to Actress-Singer Jennifer Lopez When Gala Special Is Presented Live Friday, October 20 at 9:00–11:00 P.M. (ET/PT) |location=New York |agency=PR Newswire |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |- | 2002 |Most Influential Artist |{{won}} |<center><ref>{{cite web|title=Winners Unveiled at The 2002 'VH1/Vogue Fashion Awards'|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/winners-unveiled-at-the-2002-vh1vogue-fashion-awards-76274087.html|website=''[[PR Newswire]]''|publisher=[[UBM plc]]|accessdate=February 14, 2015|date=October 15, 2002}}</ref></center> |} === American Telemedicine Association (ATA) Humanitarian Award === {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Kinachotuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2013 |Lopez Family Foundation |American Telemedicine Association Humanitarian Award |{{won}} | |} ===AmFAR Award=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Aina ya tuzo ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2013 |Humanitarian Work in Relation to UNICEF |amfAR, The Foundation for AIDS Research |{{won}} |<ref>{{cite web |url=http://www.fashionweekdaily.com/the-fix/article/josh-wood |title=Josh Wood: The Mind Behind amfAR's Inspiration Gala &#124; Daily Front Row |publisher=Fashionweekdaily.com |date=June 13, 2013 |accessdate=June 14, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102002130/http://www.fashionweekdaily.com/the-fix/article/josh-wood |archivedate=2013-11-02 }}</ref> |} ===Amnesty International Award=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Kinachotuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2007 |''Bordertown'' |Artist for Amnesty International |{{won}} |<ref name="Amnesty">{{Rejea kitabu|first = Robert|last = C. Cottrell|title = Icons of American Popular Culture: From P.T. Barnum to Jennifer Lopez|url = https://archive.org/details/iconsofamericanp0000cott|publisher = [[M.E. Sharpe, Inc.]]|location = New York|year = 2010|isbn = 978-0-7656-2298-3|ref = harv }}</ref> |} ===Celebrity Fight Night Award=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2013 |Jennifer Lopez |Celebrity Fight Night Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web |url=http://www.looktothestars.org/news/9657-jennifer-lopez-to-perform-at-celebrity-fight-night-xix-for-charity |title=Jennifer Lopez To Perform at Celebrity Fight Night XIX For Charity |publisher=Look to the Stars |date=February 4, 2013 |accessdate=February 8, 2013 |archive-date=2023-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008142946/https://www.looktothestars.org/news/9657-jennifer-lopez-to-perform-at-celebrity-fight-night-xix-for-charity |url-status=dead }}</ref></center> |} ===Crystal/ Lucy Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2006 |Jennifer Lopez |Crystal Award for Charity Work |{{won}} |<center><ref>{{cite news|last=Keck |first=William |url=https://www.usatoday.com/life/people/2006-06-07-jlo-crystal_x.htm |title=J. Lo gets love from Women in Film |publisher=''[[USA Today]]''. [[Gannett Company]], Inc.|date=June 7, 2006 |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |} ===GLAAD Media Award=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2014 |Jennifer Lopez |GLAAD Vanguard Award |{{won}} |<ref name="GlAAD Vanguard">{{cite web|last=Adam|first=Seth|title=Jennifer Lopez to be honored at #glaadawards in Los Angeles|url=http://www.glaad.org/blog/jennifer-lopez-be-honored-glaadawards-los-angeles|publisher=Glaad.org|accessdate=April 5, 2014|date=March 24, 2014|archive-date=2014-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407085802/http://www.glaad.org/blog/jennifer-lopez-be-honored-glaadawards-los-angeles|url-status=dead}}</ref> |} ===Human Rights Campaign=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2013 |Jennifer Lopez |Ally for Equality Award |{{won}} |<ref name="HRC">{{cite web|last1=Chasmer|first1=Jessica|title=Jennifer Lopez: Singer-actress to receive Human Rights Campaign award|url=http://www.washingtontimes.com/news/2013/sep/22/human-rights-campaign-honor-jennifer-lopez/|website=[[The Washington Times]]|accessdate=September 21, 2017|date=September 22, 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=HRC to Honor Jennifer Lopez with Ally for Equality Award at 2013 National Dinner|url=http://www.hrc.org/blog/entry/hrc-to-honor-jennifer-lopez-with-ally-for-equality-award-at-2013-national-d|work=HRC Blog|publisher=Human Rights Campaign|accessdate=September 25, 2013|date=September 20, 2013|archivedate=2013-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130925143143/http://www.hrc.org/blog/entry/hrc-to-honor-jennifer-lopez-with-ally-for-equality-award-at-2013-national-d|=https://web.archive.org/web/20130925143143/http://www.hrc.org/blog/entry/hrc-to-honor-jennifer-lopez-with-ally-for-equality-award-at-2013-national-d}}</ref> |} ===Unesco=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Kinachotuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2012 |Lopez Family Foundation |UNESCO Award for Charitable Contributions |{{won}} |<ref>{{cite web|last=Lopez |first=Lynda |url=https://twitter.com/LyndaLopez08/status/262267682341130240 |title=LyndaLopez08: Heading home after Unesco event |publisher=Twitter |date=October 27, 2012 |accessdate=October 28, 2012}}{{Primary source inline|date=March 2019}}</ref> |} ===Radio Disney Hero Award=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Kinachotuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2015 |Philanthropic work in the U.S. and around the world |Radio Disney Hero Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Entertainment/2015-radio-disney-music-awards-jennifer-lopez-hero/story?id=30625481 |title=2015 Radio Disney Music Awards: Jennifer Lopez Gets Hero Award |publisher=ABC News |date=April 27, 2015 |accessdate=November 27, 2016}}</ref> </center> |} ===Empire Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"|Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2002 |Herself |Sexiest Female Movie Star |Aliteuliwa |<center><ref name="awards2"/></center> |} ===''People'' Magazine Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2014 | Jennifer Lopez |Triple Threat Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Jordan |first=Julie |url=http://people.com/awards/jennifer-lopez-at-the-people-magazine-awards-wins-triple-threat-award/ |title=PEOPLE Magazine Awards: Jennifer Lopez Wins Triple Threat Award |publisher=''People''. Time Inc. |date=December 18, 2014 |accessdate=November 27, 2016}}</ref></center> |} ===FiFi Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2002 |rowspan="2"|Jennifer Lopez |rowspan="2"|Celebrity Fragrance Star of the Year |{{won}} | |- |2003 |{{won}} | |} ===Glamour Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |2011 |Jennifer Lopez |Glamour Woman of the Year |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Fonda |first=Jane |url=http://www.glamour.com/women-of-the-year/2011/jennifer-lopez |title=Jennifer Lopez: The All-Star |publisher=''Glamour''. [[Condé Nast Publications]] |date=October 27, 2011 |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |} ===Shorty Awards=== {| class="wikitable" style="width:75%;" |- ! width=5%|Mwaka ! style="width:40%;"| Anayetuzwa ! style="width:45%;"| Tuzo ! style="width:10%;"| Matokeo ! style="width:5%;"| Marejeo |- |rowspan="4"|2011 |rowspan="4"|Mwenyewe |Celebrity |Aliteuliwa |rowspan="4"|<center><ref>{{cite web |url=http://shortyawards.com/JLo |title=Jennifer Lopez was nominated for a Shorty Award |publisher=[[Shorty Awards]] |date=March 26, 2012 |accessdate=April 9, 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120122032635/http://shortyawards.com/JLo |archivedate=2012-01-22 |=https://web.archive.org/web/20120122032635/http://shortyawards.com/JLo }}</ref></center> |- |Music |ALiteuliwa |- |Actress |Aliteuliwa |- |Singer |Aliteuliwa |} == Marejeo == {{reflist}} == Viungo vya nje == * [http://twitter.com/jlo Jennifer Lopez official Twitter] * [http://www.facebook.com/JenniferLopezOfficial Jennifer Lopez official Facebook] * [http://www.jenniferlopezonline.com/default.aspx Jennifer Lopez Online] {{Wayback|url=http://www.jenniferlopezonline.com/default.aspx |date=20121105215924 }} * [http://www.lyrics.az/jennifer-lopez/ Jennifer Lopez song lyrics] * [http://www.myspace.com/jenniferlopez Jennifer Lopez Myspace] {{DEFAULTSORT:Lopez, Jennifer}} [[Jamii:Waliozaliwa 1969]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamuziki wa Marekani]] [[Jamii:New York City]] 4kv52vz1sjmrhfl6ucwak83x638ie90 Msitu wa Kakamega 0 33513 1573254 1160305 2026-06-16T12:57:09Z CatherinIbraKISUMU 90292 #inimideschise part of the romanian campaign on refugee day 1573254 wikitext text/x-wiki [[File:KakamegaForest.jpg|thumb|right|300px|Msitu wa Kakamega.]] '''Msitu wa Kakamega ''' uko katika [[Kaunti ya Kakamega]] na [[Kaunti ya Nandi]], [[Kenya]], [[kaskazini]]-[[magharibi]] mwa [[mji mkuu]] wa [[Nairobi]], na karibu na mpaka na [[Uganda]]. Inasemekana kuwa mojawapo wa mabaki ya mwisho ya Kenya ya msitu wa mvua wa kale wa [[Guineo-Congolian]] uliozingira wakati mmoja [[bara]] la [[Afrika]]. Ikiwa ni pamoja na hifadhi ya [[wanyamapori]], misitu huu umezingira takribani [[kilomita za mraba]] 230, ambapo ni chini ya nusu ambayo kwa sasa inabakia kama misitu ya asili. Kuna maeneo mengi nyasi ilikokatwa na maeneo yaliyo bure Utajiri wa msitu huu kwa aina tofauti za ndege, wadudu na wanyama wa aina ya reptiles huifanya kuwa kivutio kikuu cha watalii wanaopenda kutazama [[ndege]] wapiga picha za wanyamapori. Hakuna shughuli kuu za kiutalii na Msitu Kakamega siyo kivutio kikuu cha watalii. Wanyama wakubwa ni nadra. Sehemu ya msitu pia ina makazi ya wanyama ya kipekee ya aina ya [[nyanda]] za juu, lakini kwa ujumla, mimea na wanyama kwenye Msitu huu hazichapta kuchambuliwa kwa upana na sayansi. Hali ya hewa ni ya mvua sana kukiweko za zaidi ya mita mbili za mvua kwa mwaka. Misimu za mvua ni Aprili hadi Mei na Agosti hadi Septemba. Kaskazini ya Msitu huu ni Hifadhi ya Kitaifa ya Kakamega, iliyopewa sifa ya kuwa hifadhi ya Kitaifa mwaka wa 1985. Kaskazini kwake ni [[Msitu wa Hifadhi wa Kisere]]. Licha ya kuwa misitu wa hifadhi, msitu huu umeendelea kuharibiwa sana<ref>{{Cite journal |last=Osewe |first=Ibrahim |last2=Coman |first2=Claudiu |last3=Talpă |first3=Nicolae |last4=Osewe |first4=Erick O. |last5=Ndalilo |first5=Leila |last6=Kagombe |first6=Joram K. |last7=Abrudan |first7=Ioan Vasile |last8=Popa |first8=Bogdan |date=2025-06-02 |title=Balancing conservation and community needs: challenges, threats, and socioeconomic disparities in Kakamega Forest, Kenya |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/ffgc.2025.1554677/full |journal=Frontiers in Forests and Global Change |volume=8 |doi=10.3389/ffgc.2025.1554677 |issn=2624-893X}}</ref>. Idara ya Misitu ya Kenya na Shirika la Kenya la Wanyamapori zinafanya kazi ili kulinda msitu huu. Wakaazi wa eneo hili ni [[Waluhya]], ambao wanategemea msitu huu kwa mahitaji yao yote. Kanda hii inasemekana kuwa mojawapo ya maeneo yenye watu wengi zaidi vijijini ulimwenguni, na shinikizo kwenye rasilimali ya msitu huu ni kubwa. Mradi unaofadhiliwa na Ujerumani wa BIOTA East umekuwa ukifanya kazi katika msitu huu tangu mwaka wa 2001, ambapo kwanza, rekodi ya kila aina ya maisha kwenye msitu huu ilifanywa na la lengo kupanga mikakati ya matumizi endelevu ya msitu huu mpaka mwaka wa 2010. [[Barabara kuu]] ya A1 inapita magharibi ya eneo hili. == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.kws.org/kakamega.html Shirika la Kenya la Wanyamapori - Hifadhi ya Kitaifa ya Msitu wa Kakamega ] {{Wayback|url=http://www.kws.org/kakamega.html |date=20090509075654 }} * [http://www.earlham.edu/biology/content/Kakamega/ Kurasa za Kakamega kwenye Chuo cha Earlham ] {{Wayback|url=http://www.earlham.edu/biology/content/Kakamega/ |date=20100223044334 }} * [http://www.uky.edu/~cfox/Students/Savalli/KakaBirdList.html Orodha ya spishi za ndege za Kakamega ] {{National Parks of Kenya}} {{Mbegu-jio-KE}} {{coord|0|17|30|N|34|51|22|E|region:KE_type:landmark_source:dewiki|display=title}} [[Jamii:Misitu ya Kenya]] [[Jamii:Hifadhi za Taifa za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kakamega]] [[Jamii:Kaunti ya Nandi]] qla3y5fjmi9nzl4n2z4cupta0m8ucw4 1573258 1573254 2026-06-16T13:23:05Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573258 wikitext text/x-wiki [[File:KakamegaForest.jpg|thumb|right|300px|Msitu wa Kakamega.]] '''Msitu wa Kakamega ''' uko katika [[Kaunti ya Kakamega]] na [[Kaunti ya Nandi]], [[Kenya]], [[kaskazini]]-[[magharibi]] mwa [[mji mkuu]] wa [[Nairobi]], na karibu na mpaka na [[Uganda]]. Inasemekana kuwa mojawapo wa mabaki ya mwisho ya Kenya ya msitu wa mvua wa kale wa [[Guineo-Congolian]] uliozingira wakati mmoja [[bara]] la [[Afrika]]. Ikiwa ni pamoja na hifadhi ya [[wanyamapori]], misitu huu umezingira takribani [[kilomita za mraba]] 230, ambapo ni chini ya nusu ambayo kwa sasa inabakia kama misitu ya asili. Kuna maeneo mengi nyasi ilikokatwa na maeneo yaliyo bure Utajiri wa msitu huu kwa aina tofauti za ndege, wadudu na wanyama wa aina ya reptiles huifanya kuwa kivutio kikuu cha watalii wanaopenda kutazama [[ndege]] wapiga picha za wanyamapori. Hakuna shughuli kuu za kiutalii na Msitu Kakamega siyo kivutio kikuu cha watalii. Wanyama wakubwa ni nadra. Sehemu ya msitu pia ina makazi ya wanyama ya kipekee ya aina ya [[nyanda]] za juu, lakini kwa ujumla, mimea na wanyama kwenye Msitu huu hazichapta kuchambuliwa kwa upana na sayansi. Hali ya hewa ni ya mvua sana kukiweko za zaidi ya mita mbili za mvua kwa mwaka. Misimu za mvua ni Aprili hadi Mei na Agosti hadi Septemba. Kaskazini ya Msitu huu ni Hifadhi ya Kitaifa ya Kakamega, iliyopewa sifa ya kuwa hifadhi ya Kitaifa mwaka wa 1985. Kaskazini kwake ni [[Msitu wa Hifadhi wa Kisere]]. Licha ya kuwa misitu wa hifadhi, msitu huu umeendelea kuharibiwa sana<ref>{{Rejea jarida |last=Osewe |first=Ibrahim |last2=Coman |first2=Claudiu |last3=Talpă |first3=Nicolae |last4=Osewe |first4=Erick O. |last5=Ndalilo |first5=Leila |last6=Kagombe |first6=Joram K. |last7=Abrudan |first7=Ioan Vasile |last8=Popa |first8=Bogdan |date=2025-06-02 |title=Balancing conservation and community needs: challenges, threats, and socioeconomic disparities in Kakamega Forest, Kenya |url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/ffgc.2025.1554677/full |journal=Frontiers in Forests and Global Change |volume=8 |doi=10.3389/ffgc.2025.1554677 |issn=2624-893X}}</ref>. Idara ya Misitu ya Kenya na Shirika la Kenya la Wanyamapori zinafanya kazi ili kulinda msitu huu. Wakaazi wa eneo hili ni [[Waluhya]], ambao wanategemea msitu huu kwa mahitaji yao yote. Kanda hii inasemekana kuwa mojawapo ya maeneo yenye watu wengi zaidi vijijini ulimwenguni, na shinikizo kwenye rasilimali ya msitu huu ni kubwa. Mradi unaofadhiliwa na Ujerumani wa BIOTA East umekuwa ukifanya kazi katika msitu huu tangu mwaka wa 2001, ambapo kwanza, rekodi ya kila aina ya maisha kwenye msitu huu ilifanywa na la lengo kupanga mikakati ya matumizi endelevu ya msitu huu mpaka mwaka wa 2010. [[Barabara kuu]] ya A1 inapita magharibi ya eneo hili. == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.kws.org/kakamega.html Shirika la Kenya la Wanyamapori - Hifadhi ya Kitaifa ya Msitu wa Kakamega ] {{Wayback|url=http://www.kws.org/kakamega.html |date=20090509075654 }} * [http://www.earlham.edu/biology/content/Kakamega/ Kurasa za Kakamega kwenye Chuo cha Earlham ] {{Wayback|url=http://www.earlham.edu/biology/content/Kakamega/ |date=20100223044334 }} * [http://www.uky.edu/~cfox/Students/Savalli/KakaBirdList.html Orodha ya spishi za ndege za Kakamega ] {{National Parks of Kenya}} {{Mbegu-jio-KE}} {{coord|0|17|30|N|34|51|22|E|region:KE_type:landmark_source:dewiki|display=title}} [[Jamii:Misitu ya Kenya]] [[Jamii:Hifadhi za Taifa za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kakamega]] [[Jamii:Kaunti ya Nandi]] p0u3ztk27kflw2yk46rob1j6xgqm57t Mathare United 0 35622 1573249 1330656 2026-06-16T12:21:13Z Makenzis 34368 1573249 wikitext text/x-wiki {{Football club infobox | clubname = Mathare United| image = | fullname = Mathare United| nickname = | founded = 1994| ground = [[Moi International Sports Centre]]<br />[[Nairobi]], [[Kenya]]| capacity = 60,000| chairman = [[Bob Munro]]| manager = [[Francis Kimanzi]]| league = [[Kenyan Premier League]]| season = 2008| position =| pattern_la1=|pattern_b1=_greenshoulders|pattern_ra1=| leftarm1=ffffff|body1=ffffff|rightarm1=ffffff|shorts1=ffffff|socks1=ffffff| }} '''Mathare United''' ni klabu ya kandanda nchini [[Kenya]] yenye makazi katika mtaa wa mabanda wa Mathare katika mji mkuu wa [[Nairobi]]. Wao ni mwanachama wa zamu wa ligi kuu ya Kenya katika kandanda la Kenya. Uwanja ambao wao hutumia kwa mechi zao za nyumbani ni [[Moi International Sports Centre]]. Klabu hii ilianzishwa mwaka 1994 kama klabu ya utaalamu kwa [[Mathare Youth Sports Association]] (MYSA) (ambayo ilianzishwa mwaka 1987). Mwaka 1996 klabu hii ilishinda ligi ya mkoa wa [[Nairobi]] na kupandishwa hadi ligi ya National Super League {{Uthibitisho unahitajika|date=20 April,2024}}. Mathare United ilishinda Kombe la Kenya mwaka wa 1998, wakati bado walikuwa wanasakata kabumbu katika divisheni ya pili. Klabu hii imekuwa katika Ligi kuu ya Kenya tangu mwaka wa 1999. Klabu hii ilishinda tena Kombe la Kenya kwa mara ya pili mwaka wa 2000 {{Uthibitisho unahitajika|date=April 20, 2024}} Mpango unaoendelea wa vijana wa MYSA imewatengeneza wachezaji wengi wa Kenya, kwa mfano [[Dennis Oliech]]. Mwennyekiti wa Mathare United ni [[Bob Munro]]. Timu ya vijana ya Mathare United, Mathare Youth ilipandishwa ngazi katika ligi kuu ya Kenya mwaka wa 2005. Mathare Youth inaendeshwa kama klabu ya kandanda tofauti. == Majalio == * '''Ligi kuu ya Kenya:1''' : :: 2008 * '''Kombe la Rais:2''' : :: 1998, 2000 == Utendaji katika mashindano ya CAF. == * Ligi ya mabingwa ya CAF : Wameshiriki mara 1 : ::2008 - Raundi ya mchujo * Kombe la CAF : Wameshiriki mara 1 : ::2002 - Raundi ya kwanza * Kombe la CAF la Washindi:Wameshiriki mara 2 : ::1986 - Raundi ya Pili :::1971: Raundi ya kwanza == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * [https://www.transfermarkt.com/mathare-united/startseite/verein/18040 Transfermarkt] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/mathare-united-fc/17101/ Globalsportsarchive] * [http://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/1658_assignment_2008/page2.shtml BBC World Service program "Assignment" on Mathare United] {{Kenyan Premier League}} {{Kenya-footyclub-stub}} [[Jamii:Michezo mjini Nairobi]] [[Jamii:Vilabu Mpira vya Kenya]] fii3o09n322vvqf6huqoxzx9vxnc1b2 1573250 1573249 2026-06-16T12:21:27Z Makenzis 34368 1573250 wikitext text/x-wiki {{Football club infobox | clubname = Mathare United| image = | fullname = Mathare United| nickname = | founded = 1994| ground = [[Moi International Sports Centre]]<br />[[Nairobi]], [[Kenya]]| capacity = 60,000| chairman = [[Bob Munro]]| manager = [[Francis Kimanzi]]| league = [[Kenyan Premier League]]| season = 2025-26| position = 14th| pattern_la1=|pattern_b1=_greenshoulders|pattern_ra1=| leftarm1=ffffff|body1=ffffff|rightarm1=ffffff|shorts1=ffffff|socks1=ffffff| }} '''Mathare United''' ni klabu ya kandanda nchini [[Kenya]] yenye makazi katika mtaa wa mabanda wa Mathare katika mji mkuu wa [[Nairobi]]. Wao ni mwanachama wa zamu wa ligi kuu ya Kenya katika kandanda la Kenya. Uwanja ambao wao hutumia kwa mechi zao za nyumbani ni [[Moi International Sports Centre]]. Klabu hii ilianzishwa mwaka 1994 kama klabu ya utaalamu kwa [[Mathare Youth Sports Association]] (MYSA) (ambayo ilianzishwa mwaka 1987). Mwaka 1996 klabu hii ilishinda ligi ya mkoa wa [[Nairobi]] na kupandishwa hadi ligi ya National Super League {{Uthibitisho unahitajika|date=20 April,2024}}. Mathare United ilishinda Kombe la Kenya mwaka wa 1998, wakati bado walikuwa wanasakata kabumbu katika divisheni ya pili. Klabu hii imekuwa katika Ligi kuu ya Kenya tangu mwaka wa 1999. Klabu hii ilishinda tena Kombe la Kenya kwa mara ya pili mwaka wa 2000 {{Uthibitisho unahitajika|date=April 20, 2024}} Mpango unaoendelea wa vijana wa MYSA imewatengeneza wachezaji wengi wa Kenya, kwa mfano [[Dennis Oliech]]. Mwennyekiti wa Mathare United ni [[Bob Munro]]. Timu ya vijana ya Mathare United, Mathare Youth ilipandishwa ngazi katika ligi kuu ya Kenya mwaka wa 2005. Mathare Youth inaendeshwa kama klabu ya kandanda tofauti. == Majalio == * '''Ligi kuu ya Kenya:1''' : :: 2008 * '''Kombe la Rais:2''' : :: 1998, 2000 == Utendaji katika mashindano ya CAF. == * Ligi ya mabingwa ya CAF : Wameshiriki mara 1 : ::2008 - Raundi ya mchujo * Kombe la CAF : Wameshiriki mara 1 : ::2002 - Raundi ya kwanza * Kombe la CAF la Washindi:Wameshiriki mara 2 : ::1986 - Raundi ya Pili :::1971: Raundi ya kwanza == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * [https://www.transfermarkt.com/mathare-united/startseite/verein/18040 Transfermarkt] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/mathare-united-fc/17101/ Globalsportsarchive] * [http://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/1658_assignment_2008/page2.shtml BBC World Service program "Assignment" on Mathare United] {{Kenyan Premier League}} {{Kenya-footyclub-stub}} [[Jamii:Michezo mjini Nairobi]] [[Jamii:Vilabu Mpira vya Kenya]] in3oe8mcifilzij07v66d9ysd0xdv55 Antipapa 0 36745 1573304 1300255 2026-06-16T15:40:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573304 wikitext text/x-wiki '''Antipapa''' (kutoka [[Kilatini]] ambapo lina maana ya "Mpingapapa") ni jina linalotumiwa na wanahistoria kumtajia [[askofu]] yeyote aliyejidai kuwa [[Papa]] wa [[Roma]], lakini madai yake hayakukubaliwa na wengi wakati wake, au hayakubaliwi na [[Kanisa Katoliki]] wakati huu. {{mbegu-Ukristo}} [[Jamii:Kanisa Katoliki]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Historia ya Ukristo]] 47iayp24y1mwgegbzhe2ffkrcgwk71x Orodha ya Machansela wa Austria 0 42563 1573948 1349589 2026-06-17T04:05:09Z CommonsDelinker 234 Removing [[:c:File:Walter_Breisky_(1871–1944)_1927_©_Georg_Fayer_(1892–1950)_OeNB_10449491.jpg|Walter_Breisky_(1871–1944)_1927_©_Georg_Fayer_(1892–1950)_OeNB_10449491.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Abzeronow|Abzeronow]] because: per 1573948 wikitext text/x-wiki [[Picha:Austria Bundesadler.svg|thumb|150px|Nembo ya Austria]] [[Picha:CIMG2973 bkanzleramt wien.jpg|thumb|250px|Jengo ya Machansela katika [[Vienna]]]] Ukarasa huu una orodha ya '''[[Kansela|machansela]] wa [[Austria]]''' (kwa [[Kijerumani]]: ''Bundeskanzler'', katika fasihi: ''chansela wa shirikisho''): == Orodha == === Machansela wa shirikisho ya Kwanza Jamhuri ya Austria (1918-1938) === {| class="wikitable" ! # ! align="left" | Jina<br/><small>(miaka ya maisha)</small> ! Picha ! colspan="2" | Muda wa Utawala ! [[Chama cha kisiasa|Chama]] |- ! style="background:red;" | 1 | [[Karl Renner]]<br><small>(1870–1950) | [[Picha:Karl Renner 1905.jpg|60px]] | [[12 Novemba]] [[1918]] | [[7 Julai]] [[1920]] | [[SDAPÖ]] |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">2</span> | [[Michael Mayr]]<br>(1864–1922) | [[Picha:Michael Mayr.jpg|60px]] | [[7 Julai]] [[1920]] | [[21 Juni]] [[1921]] | CS |- ! style="background:grey;" | 3 | [[Johann Schober]]<br><small>(1874–1932) | [[Picha:Johann Schober (1874–1932) 1927 © Georg Fayer (1892–1950) OeNB 10453983.jpg|60px]] | [[21 Juni]] [[1921]] | [[26 Januari]] [[1922]] | - |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">4</span> | [[Walter Breisky]]<br><small>(1871–1944) | | [[26 Januari]] [[1922]] | [[27 Januari]] [[1922]] | CS |- ! style="background:grey;" | 5 | [[Johann Schober]]<br><small>(1874–1932) | [[Picha:Johann Schober (1874–1932) 1927 © Georg Fayer (1892–1950) OeNB 10453983.jpg|60px]] | [[27 Januari]] [[1922]] | [[31 Mei]] [[1922]] | - |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">6</span> | [[Ignaz Seipel]]<br><small>(1876–1932) | [[Picha:Bundesarchiv Bild 102-08406, Ignaz Seipel.jpg|60px]] | [[31 Mei]] [[1922]] | [[20 Novemba]] [[1924]] | CS |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">7</span> | [[Rudolf Ramek]]<br><small>(1881–1941) | [[Picha:Rudolf Ramek 1-E-895.jpg|60px]] | [[20 Novemba]] [[1924]] | [[20 Oktoba]] [[1926]] | CS |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">8</span> | [[Ignaz Seipel]]<br><small>(1876–1932) | [[Picha:Bundesarchiv Bild 102-08406, Ignaz Seipel.jpg|60px]] | [[20 Oktoba]] [[1926]] | [[4 Mei]] [[1929]] | CS |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">9</span> | [[Ernst Streeruwitz]]<br><small>(1874–1952) | [[Picha:Ernst von Streeruwitz 1929.jpg|60px]] | [[4 Mei]] [[1929]] | [[26 Septemba]] [[1929]] | CS |- ! style="background:grey;" | 10 | [[Johann Schober]]<br><small>(1874–1932) | [[Picha:Johann Schober (1874–1932) 1927 © Georg Fayer (1892–1950) OeNB 10453983.jpg|60px]] | [[26 Septemba]] [[1929]] | [[30 Septemba]] [[1930]] | - |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">11</span> | [[Karl Vaugoin]]<br><small>(1873–1949) | [[Picha:Carl Vaugoin (1933).jpg|60px]] | [[30 Septemba]] [[1930]] | [[4 Desemba]] [[1930]] | CS |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">12</span> | [[Otto Ender]]<br><small>(1875–1960) | [[Picha:OttoEnder1929.jpg|60px]] | [[4 Desemba]] [[1930]] | [[20 Juni]] [[1931]] | CS |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">13</span> | [[Karl Buresch]]<br><small>(1878–1936) | [[Picha:Buresch, Karl, Chancellor of Austria, Agence Mondial, BNF Gallica.jpg|60px]] | [[20 Juni]] [[1931]] | [[20 Mei]] [[1932]] | CS |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">14</span> | [[Engelbert Dollfuss]]<br><small>(1892–1934) | [[Picha:Engelbert Dollfuss.png|60px]] | [[20 Mei]] [[1932]] | [[25 Julai]] [[1934]] | CS, VF |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">15</span> | [[Kurt Schuschnigg]]<br><small>(1897–1977) | [[Picha:KurtVonSchuschnigg1936.jpg|60px]] | [[29 Julai]] [[1934]] | [[11 Machi]] [[1938]] | VF |- ! style="background:brown;" | 16 | [[Arthur Seyss-Inquart]]<br><small>(1892–1946) | [[Picha:Inquart crop.jpg|60px]] | [[11 Machi]] [[1938]] | [[13 Machi]] [[1938]] | [[NSDAP]] |} ===Machansela wa shirikisho ya Pili Jamhuri ya Austria (1945-sasa)=== {| class="wikitable" ! # ! align="left" | Jina<br/><small>(miaka ya maisha) ! Picha ! colspan="2" | Muda wa Utawala ! [[Chama cha kisiasa|Chama]] |- ! style="background:red;" | 17 | [[Karl Renner]]<br><small>(1870–1950) | [[Picha:Karl Renner 1905.jpg|60px]] | [[27 Aprili]] [[1945]] | [[20 Desemba]] [[1945]] | [[SPÖ]] |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">18</span> | [[Leopold Figl]]<br><small>(1902–1965) | [[Picha:Figl leopold 01b.jpg|60px]] | [[20 Desemba]] [[1945]] | [[2 Aprili]] [[1953]] | [[ÖVP]] |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">19</span> | [[Julius Raab]]<br><small>(1891–1964) | [[Picha:Julius-Raab-1961.jpg|60px]] | [[2 Aprili]] [[1953]] | [[11 Aprili]] [[1961]] | ÖVP |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">20</span> | [[Alfons Gorbach]]<br><small>(1898–1972) | [[Picha:Alfons Gorbach 1965.jpg|60px]] | [[11 Aprili]] [[1961]] | [[25 Februari]] [[1964]] | ÖVP |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">21</span> | [[Josef Klaus]]<br><small>(1910–2001) | [[Picha:Bundesarchiv B 145 Bild-F020439-0011, Detail Bundeskanzler Josef Klaus.jpg|60px]] | [[2 Aprili]] [[1964]] | [[3 Machi]] [[1970]] | ÖVP |- ! style="background:red;" | 22 | [[Bruno Kreisky]] <br><small>(1911–1990) | [[Picha:Kreisky-Koechler-Vienna-1980 Crop.jpg|60px]] | [[21 Aprili]] [[1970]] | [[24 Mei]] [[1983]] | SPÖ |- ! style="background:red;" | 23 | [[Fred Sinowatz]]<br><small>(1929–2008) | [[Picha:Fred Sinowatz.jpg|60px]] | [[24 Mei]] [[1983]] | [[16 Juni]] [[1986]] | SPÖ |- ! style="background:red;" | 24 | [[Franz Vranitzky]]<br><small>(kuzaliwa 1937) | [[Picha:Franz-vranitzky-01.jpg|60px]] | [[16 Juni]] [[1986]] | [[20 Januari]] [[1997]] | SPÖ |- ! style="background:red;" | 25 | [[Viktor Klima]]<br><small>(kuzaliwa 1947) | [[Picha:Bundeskanzler Viktor Klima.JPG|60px]] | [[28 Januari]] [[1997]] | [[4 Februari]] [[2000]] | SPÖ |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">26</span> | [[Wolfgang Schüssel]]<br><small>(kuzaliwa 1945) | [[Picha:W Schuessel7.jpg|60px]] | [[4 Februari]] [[2000]] | [[11 Januari]] [[2007]] | ÖVP |- ! style="background:red;" | 27 | [[Alfred Gusenbauer]]<br><small>(kuzaliwa 1960) | [[Picha:Alfred Gusenbauer 26.10.2008.jpg|60px]] | [[11 Januari]] [[2007]] | [[2 Desemba]] [[2008]] | SPÖ |- ! style="background:red;" | 28 | [[Werner Faymann]]<br><small>(kuzaliwa 1960) | [[Picha:Werner Faymann Wien08-2008a.jpg|60px]] | [[2 Desemba]] [[2008]] | [[9 Mei]] [[2016]] | SPÖ |- ! style="background:black;" | <span style="color: white">–</span> | [[Reinhold Mitterlehner]]<br><small>(kuzaliwa 1955) | [[Picha:Reinhold Mitterlehner - Buchmesse Wien 2019.JPG|60px]] | [[9 Mei]] [[2016]] | [[17 Mei]] [[2016]] | ÖVP |- ! style="background:red;" | 29 | [[Christian Kern]]<br><small>(kuzaliwa 1966) | [[Picha:Kern Portrait.jpg|60px]] | [[17 Mei]] [[2016]] | [[18 Desemba]] [[2017]] | SPÖ |- ! style="background:#63C3D0" | 30 | [[Sebastian Kurz]]<br><small>(kuzaliwa 1986) | [[Picha:Sebastian Kurz crop.jpg|60px]] | [[18 Desemba]] [[2017]] | [[28 Mei]] [[2019]] | ÖVP |- ! style="background:black;" |<span style="color: white">–</span> | [[Hartwig Löger]]<br><small>(kuzaliwa 1965) | [[Picha:2017 Finanzminister Hartwig Löger (39136614571) (cropped).jpg|60px]] | [[28 Mei]] [[2019]] | [[3 Juni]] [[2019]] | ÖVP |- ! style="background:#DCDCDC" | 31 | [[Brigitte Bierlein]]<br><small>(1949–2024) | [[Picha:Brigitte Bierlein 2018 (portrait crop).jpg|60px]] | [[3 Juni]] [[2019]] | [[7 Januari]] [[2020]] | |- ! style="background:#63C3D0" | (30) | [[Sebastian Kurz]]<br><small>(kuzaliwa 1986) | [[Picha:Sebastian Kurz crop.jpg|60px]] | [[7 Januari]] [[2020]] | [[11 Oktoba]] [[2021]] | ÖVP |- ! style="background:#63C3D0" | 32 | [[Alexander Schallenberg]]<br><small>(kuzaliwa 1969) | [[Picha:Alexander Schallenberg (51029203647).jpg|60px]] | [[11 Oktoba]] [[2021]] | [[6 Desemba]] [[2021]] | ÖVP |- ! style="background:#63C3D0" | 33 | [[Karl Nehammer]]<br><small>(kuzaliwa 1972) | [[Picha:Karl Nehammer 2023.jpg|60px]] | [[6 Desemba]] [[2021]] | sasa | ÖVP |} == Tazama pia == * [[Orodha ya Marais wa Austria]] * [[Kaizari wa Austria]] == Viungo vya Nje == {{Commons|Federal Chancellor of Austria|Machansela wa Austria}} *[http://www.bundeskanzleramt.at/ Official Website] [[Jamii:Machansela wa Austria|!]] pwkk531a8zlggrsjynz6x3zhg6ck02x Wikipedia:Mwongozo (Anzisha makala) 4 57628 1573981 1398810 2026-06-17T06:50:51Z Godsplan jr 83432 Nimetenganisha maneno na nafasi ili kuleta maana nzuri wakati wa usomaji 1573981 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Tutorial/TabsHeader|This=3}} Kama makala fulani haiko bado unaweza kuianzisha. ==A) Maswali kabla ya kuanzisha== Kabla ya kuianzisha '''ujiulize maswali yafuatayo''': # Je ni afadhali kuanzisha makala mpya badala ya kuongeza makala iliyopo tayari? # Je una uhakika ya kwamba makala hii haiko bado? Labda kwa jina tofauti kidogo ? (Mfano: Westlands haiko, lakini kuna [[Westlands (Nairobi)]]). Lazima uchungulia kwa kutafuta jina kwa njia ya dirisha la kutafuta sehemu ya pili (ukitaipu "A" utaona kwanza orodha ya makala yanaoanza kwa "A" kama Afrika, Afrika Kusini, Asia - na chini yake "ya maneno...". Hapo chini unapata makala yote yenye neno unalotumia. # Je ni kweli makala inayofaa kwa wikipedia? Angalia [[Wikipedia:Umaarufu]]. (Mifano: makala juu ya shangazi yako haina mahali hapa kama shangazi huyu hajulikani nje ya ukoo na kijiji chake; makala inayoeleza neno fulani si kazi ya wikipedi lakini wikikamusi...) ==B) Kuandaa makala== Unatakiwa kuandaa makala yako ili kuwa na habari za maana na viungo vya lazima. * Panga maandishi yako. Utangulizi inayojumisha habari za kimsingi katika sentensi 1-3, baadaye habari za undani zaidi. * Tafuta kurasa za marejeo katika intaneti (=kurasa zenye habari za maana zitakazotajwa chini ya makala) * Kumbuka pia makala yanayoweza kuhusiana na makala yako; uliweza kuziona (kama zipo) kwa kutumia dirisha la kutafuta jinsi ilivyoelezwa hapo juu na. 2. Ni vema kuweka viungo kadhaa kwa makala za maana. '''Mfano:''' Unaandika juu ya mtaa wa Dar es salaam. Hapa ni lazima kuwega viungo kwa jina la mji, labda mitaa mingine muhimu iliyotajwa tayari, jina la wilaya yake, labda majengo au taasisi muhimu zilizopo hapa. Haitoshi kutaja majina haya, lazima kuweka [[Wikipedia:Mwongozo (Viungo vya Wikipedia)|viungo]] kwa umbo sahihi. * Tafuta pia kama makala ya Kiingereza iko juu ya kichwa chako. Mara nyingi iko, na hapo utaifungua na kukopi orodha ya [[Wikipedia:Mwongozo_(Viungo_vya_Wikipedia)#Interwiki|interwiki]] na kuibandika chini ya makala mpya. * Soma [[Wikipedia:Makosa|orodha ya makosa ya kawaida]] na uepukane nayo. ==C) Kuanzisha makala== [[Picha:Menyu Wikipedia Chanzo.jpg|450px|thumb|Menyu ya dirisha la "hariri chanzo"]] {| cellspacing="0" cellpadding="10" style="width:210px; float:right; border:1px solid #CCCCCC; background-color:#F9F9F9; margin:0 0 0.5em 1em;" | <inputbox> type=create buttonlabel=Anzisha makala yenye jina hili editintro=Hilfe:Artikelanlagehinweis width=25 bgcolor=#F9F9F9 </inputbox> |} #Kwanza kabisa '''[[Wikipedia:Mwongozo (Kujisajili)|ujiandikishe]]''' yaani uhakikishe ya kwamba una akaunti ya jina lako na umeingia kwa jina lako. #Afadhali '''uandae makala katika nafasi yako ya mtumiaji'''. Unda humo ukurasa mpya. Hapo fungua ukurasa wako wa mtumiaji, kwa kubofya jina lako linaloonekana juu kabisa kwenye dirisha la Wikipedia. Sasa unaona juu yake mstari wa URL (anwani ya intaneti) kwa mfano hivi: "''<nowiki>https://sw.wikipedia.org/wiki/Mtumiaji:Kipala</nowiki>''". Sasa ongeza humo nyuma ya jina lako "'''/1'''" itakayokuwa katika mfano "''<nowiki>https://sw.wikipedia.org/wiki/Mtumiaji:Kipala/1</nowiki>''". Bofya ENTER, utaona skrini mpya ambako unaweza kuchagua "Weka Chanzo" kwa kuunda makala yako ya jaribio. Katika nafasi hii uko huru kujaribu jinsi unavyopenda. Ukiridhika, bofya tena "Hariri chanzo" na peleka yote kwenye ukurasa wa makala mpya. Ona: [[Msaada:Jaribio]] #Andika [[wikipedia:jina la makala|jina la makala]] katika uwazi upande wa kulia. Thebitisha kwa kubofya "Anzisha makala yenye jina hili". #Sasa andika sentensi ya kwanza kwa namna ya kamusi: jina la makala kwa kawaida liwe neno la kwanza / maneno ya kwanza na kuonekana kwa [[Wikipedia:Mwongozo_(Muundo)#Herufi koza na italiki|herufi koza]]. #Mlango unaofuata katika mwongozo huu unakuelezea namna gani kupanga umbo la makala. #Chini ya makala weka sehemu ya '''"Vyanzo"''' au '''"Marejeo"''' kwa kutumia alama hizo: '''<nowiki> ==Marejeo== {{marejeo}} </nowiki>''' # sasa panga makala katika [[Wikipedia:Mwongozo_%28Viungo_vya_Wikipedia%29#Jamii_au_Category|jamii]] inayofaa (yaani kundi la makala zinazojumuiwa na kichwa). #Bofya "Onyesha hakikisho la mabadiliko" na sasa unaona umbo la makala jinsi itakavyoonekana. #Fanya masahihisho ya lazima halafu bofya "Hifadhi ukurasa". #'''Interwiki''': Unganisha makala iliyohifadhiwa na '''lugha nyingine za wikipedia'''. Afadhali tafuta kwanza kama mada yako inapatikana katika wikipedia kwa lugha nyingine, kama Kiingereza. Kama hakuna, basi acha hatua hii. Kama unajua jina la Kiingereza, endelea hivyo: Chini kushoto unaona alama ya "Lugha" <small>(picha chini)</small>, bofya "Ongeza viungo". Katika dirisha "Language" andika "enwiki", katika dirisha "Page" ndika jina la Kiingereza, thibitisha. (unaweza kuunganisha na lugha nyingine kama Kiingereza hamna) #Sasa fungua tena dirisha la hariri na kuingiza viungo kwa makala zilizopo tayari zinazohusiana na makala mpya (taz. juu). #Anzisha kila mstari mpya kwenye nafasi ya kwanza. Usiache nafasi tupu mwanzoni mwa mstari mpya. Hii italetata matatizo itaonekana hivyo itasomeka vibaya: [[Picha:Interwiki sw.jpg|thumb|150px]] '''Anzisha kila mstari mpya kwenye nafasi ya kwanza. Usiache nafasi tupu mwanzoni mwa mstari mpya. Hii italetata matatizo itaonekana hivyo itasomeka vibaya. Hatuitaki hapa.''' ==D) Baada ya kuandika== Makala iliyoanzishwa nawe iko katika orodha ya "Maangalizi yangu" (unaona kiungo chake juu ya kila dirisha la wikipedia kama umeingia; kama huioni hujaingia bado!). Uiangalie wakati mwingine na tazama kama wasomaji wengine waliandika maoni au ushauri kwenye ukurasa wa majadiliano. Hapa utaona pia kama kuna mtumaji amepinga maandisho yake, labda baada ya kuona kasoro nzito. Usisite kuwasiliana juu ya maoni haya. {{-}} <div style="float:left; align:left; margin-top: -1.5em; background-color: #f5faff; padding: .2em .6em; font-size: 130%; border: 1px solid #cee0f2;">'''Jaribu kuhariri katika [[Wikipedia:Jaribio|nafasi ya jaribio]] <br> au uandae kwanza ukurasa binafsi kwenye ukurasa wako kwa kuongeza "<big>/1</big>" hivi: "Mtumiaji:ABCDE/1" (taz. C2 juu)!'''</div> <noinclude> <div style="float:right; margin-top: 0.0em; margin-bottom:3px; background-color: #cee0f2; padding: .2em .6em; font-size: 130%; border: 1px solid #a3b1bf;">'''Endelea mwongozo na [[Wikipedia:Mwongozo (Muundo)|Muundo]]''' <span style="font-size: larger; font-weight: bold;">→</span></div> </div></noinclude> <div style="clear:both"></div> </div><noinclude> [[Jamii:Mwongozo wa Wikipedia|*3]] 8rfzotnvnla80avfi40qs5tshpnzzep 1573982 1573981 2026-06-17T06:53:14Z Godsplan jr 83432 Nimeeongeza kiungo kumaanisha Mkoa na Mji mkubwa Tanzania 1573982 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Tutorial/TabsHeader|This=3}} Kama makala fulani haiko bado unaweza kuianzisha. ==A) Maswali kabla ya kuanzisha== Kabla ya kuianzisha '''ujiulize maswali yafuatayo''': # Je ni afadhali kuanzisha makala mpya badala ya kuongeza makala iliyopo tayari? # Je una uhakika ya kwamba makala hii haiko bado? Labda kwa jina tofauti kidogo ? (Mfano: Westlands haiko, lakini kuna [[Westlands (Nairobi)]]). Lazima uchungulia kwa kutafuta jina kwa njia ya dirisha la kutafuta sehemu ya pili (ukitaipu "A" utaona kwanza orodha ya makala yanaoanza kwa "A" kama Afrika, Afrika Kusini, Asia - na chini yake "ya maneno...". Hapo chini unapata makala yote yenye neno unalotumia. # Je ni kweli makala inayofaa kwa wikipedia? Angalia [[Wikipedia:Umaarufu]]. (Mifano: makala juu ya shangazi yako haina mahali hapa kama shangazi huyu hajulikani nje ya ukoo na kijiji chake; makala inayoeleza neno fulani si kazi ya wikipedi lakini wikikamusi...) ==B) Kuandaa makala== Unatakiwa kuandaa makala yako ili kuwa na habari za maana na viungo vya lazima. * Panga maandishi yako. Utangulizi inayojumisha habari za kimsingi katika sentensi 1-3, baadaye habari za undani zaidi. * Tafuta kurasa za marejeo katika intaneti (=kurasa zenye habari za maana zitakazotajwa chini ya makala) * Kumbuka pia makala yanayoweza kuhusiana na makala yako; uliweza kuziona (kama zipo) kwa kutumia dirisha la kutafuta jinsi ilivyoelezwa hapo juu na. 2. Ni vema kuweka viungo kadhaa kwa makala za maana. '''Mfano:''' Unaandika juu ya mtaa wa [[Dar es Salaam|Dar es salaam]]. Hapa ni lazima kuwega viungo kwa jina la mji, labda mitaa mingine muhimu iliyotajwa tayari, jina la wilaya yake, labda majengo au taasisi muhimu zilizopo hapa. Haitoshi kutaja majina haya, lazima kuweka [[Wikipedia:Mwongozo (Viungo vya Wikipedia)|viungo]] kwa umbo sahihi. * Tafuta pia kama makala ya Kiingereza iko juu ya kichwa chako. Mara nyingi iko, na hapo utaifungua na kukopi orodha ya [[Wikipedia:Mwongozo_(Viungo_vya_Wikipedia)#Interwiki|interwiki]] na kuibandika chini ya makala mpya. * Soma [[Wikipedia:Makosa|orodha ya makosa ya kawaida]] na uepukane nayo. ==C) Kuanzisha makala== [[Picha:Menyu Wikipedia Chanzo.jpg|450px|thumb|Menyu ya dirisha la "hariri chanzo"]] {| cellspacing="0" cellpadding="10" style="width:210px; float:right; border:1px solid #CCCCCC; background-color:#F9F9F9; margin:0 0 0.5em 1em;" | <inputbox> type=create buttonlabel=Anzisha makala yenye jina hili editintro=Hilfe:Artikelanlagehinweis width=25 bgcolor=#F9F9F9 </inputbox> |} #Kwanza kabisa '''[[Wikipedia:Mwongozo (Kujisajili)|ujiandikishe]]''' yaani uhakikishe ya kwamba una akaunti ya jina lako na umeingia kwa jina lako. #Afadhali '''uandae makala katika nafasi yako ya mtumiaji'''. Unda humo ukurasa mpya. Hapo fungua ukurasa wako wa mtumiaji, kwa kubofya jina lako linaloonekana juu kabisa kwenye dirisha la Wikipedia. Sasa unaona juu yake mstari wa URL (anwani ya intaneti) kwa mfano hivi: "''<nowiki>https://sw.wikipedia.org/wiki/Mtumiaji:Kipala</nowiki>''". Sasa ongeza humo nyuma ya jina lako "'''/1'''" itakayokuwa katika mfano "''<nowiki>https://sw.wikipedia.org/wiki/Mtumiaji:Kipala/1</nowiki>''". Bofya ENTER, utaona skrini mpya ambako unaweza kuchagua "Weka Chanzo" kwa kuunda makala yako ya jaribio. Katika nafasi hii uko huru kujaribu jinsi unavyopenda. Ukiridhika, bofya tena "Hariri chanzo" na peleka yote kwenye ukurasa wa makala mpya. Ona: [[Msaada:Jaribio]] #Andika [[wikipedia:jina la makala|jina la makala]] katika uwazi upande wa kulia. Thebitisha kwa kubofya "Anzisha makala yenye jina hili". #Sasa andika sentensi ya kwanza kwa namna ya kamusi: jina la makala kwa kawaida liwe neno la kwanza / maneno ya kwanza na kuonekana kwa [[Wikipedia:Mwongozo_(Muundo)#Herufi koza na italiki|herufi koza]]. #Mlango unaofuata katika mwongozo huu unakuelezea namna gani kupanga umbo la makala. #Chini ya makala weka sehemu ya '''"Vyanzo"''' au '''"Marejeo"''' kwa kutumia alama hizo: '''<nowiki> ==Marejeo== {{marejeo}} </nowiki>''' # sasa panga makala katika [[Wikipedia:Mwongozo_%28Viungo_vya_Wikipedia%29#Jamii_au_Category|jamii]] inayofaa (yaani kundi la makala zinazojumuiwa na kichwa). #Bofya "Onyesha hakikisho la mabadiliko" na sasa unaona umbo la makala jinsi itakavyoonekana. #Fanya masahihisho ya lazima halafu bofya "Hifadhi ukurasa". #'''Interwiki''': Unganisha makala iliyohifadhiwa na '''lugha nyingine za wikipedia'''. Afadhali tafuta kwanza kama mada yako inapatikana katika wikipedia kwa lugha nyingine, kama Kiingereza. Kama hakuna, basi acha hatua hii. Kama unajua jina la Kiingereza, endelea hivyo: Chini kushoto unaona alama ya "Lugha" <small>(picha chini)</small>, bofya "Ongeza viungo". Katika dirisha "Language" andika "enwiki", katika dirisha "Page" ndika jina la Kiingereza, thibitisha. (unaweza kuunganisha na lugha nyingine kama Kiingereza hamna) #Sasa fungua tena dirisha la hariri na kuingiza viungo kwa makala zilizopo tayari zinazohusiana na makala mpya (taz. juu). #Anzisha kila mstari mpya kwenye nafasi ya kwanza. Usiache nafasi tupu mwanzoni mwa mstari mpya. Hii italetata matatizo itaonekana hivyo itasomeka vibaya: [[Picha:Interwiki sw.jpg|thumb|150px]] '''Anzisha kila mstari mpya kwenye nafasi ya kwanza. Usiache nafasi tupu mwanzoni mwa mstari mpya. Hii italetata matatizo itaonekana hivyo itasomeka vibaya. Hatuitaki hapa.''' ==D) Baada ya kuandika== Makala iliyoanzishwa nawe iko katika orodha ya "Maangalizi yangu" (unaona kiungo chake juu ya kila dirisha la wikipedia kama umeingia; kama huioni hujaingia bado!). Uiangalie wakati mwingine na tazama kama wasomaji wengine waliandika maoni au ushauri kwenye ukurasa wa majadiliano. Hapa utaona pia kama kuna mtumaji amepinga maandisho yake, labda baada ya kuona kasoro nzito. Usisite kuwasiliana juu ya maoni haya. {{-}} <div style="float:left; align:left; margin-top: -1.5em; background-color: #f5faff; padding: .2em .6em; font-size: 130%; border: 1px solid #cee0f2;">'''Jaribu kuhariri katika [[Wikipedia:Jaribio|nafasi ya jaribio]] <br> au uandae kwanza ukurasa binafsi kwenye ukurasa wako kwa kuongeza "<big>/1</big>" hivi: "Mtumiaji:ABCDE/1" (taz. C2 juu)!'''</div> <noinclude> <div style="float:right; margin-top: 0.0em; margin-bottom:3px; background-color: #cee0f2; padding: .2em .6em; font-size: 130%; border: 1px solid #a3b1bf;">'''Endelea mwongozo na [[Wikipedia:Mwongozo (Muundo)|Muundo]]''' <span style="font-size: larger; font-weight: bold;">→</span></div> </div></noinclude> <div style="clear:both"></div> </div><noinclude> [[Jamii:Mwongozo wa Wikipedia|*3]] ikj8v6pmxxkts7o00b70lrmsjax3mny 1574035 1573982 2026-06-17T09:09:46Z Riccardo Riccioni 452 1574035 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Tutorial/TabsHeader|This=3}} Kama makala fulani haiko bado unaweza kuianzisha. ==A) Maswali kabla ya kuanzisha== Kabla ya kuianzisha '''ujiulize maswali yafuatayo''': # Je ni afadhali kuanzisha makala mpya badala ya kuongeza makala iliyopo tayari? # Je una uhakika ya kwamba makala hii haiko bado? Labda kwa jina tofauti kidogo ? (Mfano: Westlands haiko, lakini kuna [[Westlands (Nairobi)]]). Lazima uchungulia kwa kutafuta jina kwa njia ya dirisha la kutafuta sehemu ya pili (ukitaipu "A" utaona kwanza orodha ya makala yanaoanza kwa "A" kama Afrika, Afrika Kusini, Asia - na chini yake "ya maneno...". Hapo chini unapata makala yote yenye neno unalotumia. # Je ni kweli makala inayofaa kwa wikipedia? Angalia [[Wikipedia:Umaarufu]]. (Mifano: makala juu ya shangazi yako haina mahali hapa kama shangazi huyu hajulikani nje ya ukoo na kijiji chake; makala inayoeleza neno fulani si kazi ya wikipedi lakini wikikamusi...) ==B) Kuandaa makala== Unatakiwa kuandaa makala yako ili kuwa na habari za maana na viungo vya lazima. * Panga maandishi yako. Utangulizi inayojumisha habari za kimsingi katika sentensi 1-3, baadaye habari za undani zaidi. * Tafuta kurasa za marejeo katika intaneti (=kurasa zenye habari za maana zitakazotajwa chini ya makala) * Kumbuka pia makala yanayoweza kuhusiana na makala yako; uliweza kuziona (kama zipo) kwa kutumia dirisha la kutafuta jinsi ilivyoelezwa hapo juu na. 2. Ni vema kuweka viungo kadhaa kwa makala za maana. '''Mfano:''' Unaandika juu ya mtaa wa [[Dar es Salaam]]. Hapa ni lazima kuwega viungo katika jina la mji, labda mitaa mingine muhimu iliyotajwa tayari, jina la wilaya yake, labda majengo au taasisi muhimu zilizopo hapa. Haitoshi kutaja majina haya, lazima kuweka [[Wikipedia:Mwongozo (Viungo vya Wikipedia)|viungo]] kwa umbo sahihi. * Tafuta pia kama makala ya Kiingereza iko juu ya kichwa chako. Mara nyingi iko, na hapo utaifungua na kukopi orodha ya [[Wikipedia:Mwongozo_(Viungo_vya_Wikipedia)#Interwiki|interwiki]] na kuibandika chini ya makala mpya. * Soma [[Wikipedia:Makosa|orodha ya makosa ya kawaida]] na uepukane nayo. ==C) Kuanzisha makala== [[Picha:Menyu Wikipedia Chanzo.jpg|450px|thumb|Menyu ya dirisha la "hariri chanzo"]] {| cellspacing="0" cellpadding="10" style="width:210px; float:right; border:1px solid #CCCCCC; background-color:#F9F9F9; margin:0 0 0.5em 1em;" | <inputbox> type=create buttonlabel=Anzisha makala yenye jina hili editintro=Hilfe:Artikelanlagehinweis width=25 bgcolor=#F9F9F9 </inputbox> |} #Kwanza kabisa '''[[Wikipedia:Mwongozo (Kujisajili)|ujiandikishe]]''' yaani uhakikishe ya kwamba una akaunti ya jina lako na umeingia kwa jina lako. #Afadhali '''uandae makala katika nafasi yako ya mtumiaji'''. Unda humo ukurasa mpya. Hapo fungua ukurasa wako wa mtumiaji, kwa kubofya jina lako linaloonekana juu kabisa kwenye dirisha la Wikipedia. Sasa unaona juu yake mstari wa URL (anwani ya intaneti) kwa mfano hivi: "''<nowiki>https://sw.wikipedia.org/wiki/Mtumiaji:Kipala</nowiki>''". Sasa ongeza humo nyuma ya jina lako "'''/1'''" itakayokuwa katika mfano "''<nowiki>https://sw.wikipedia.org/wiki/Mtumiaji:Kipala/1</nowiki>''". Bofya ENTER, utaona skrini mpya ambako unaweza kuchagua "Weka Chanzo" kwa kuunda makala yako ya jaribio. Katika nafasi hii uko huru kujaribu jinsi unavyopenda. Ukiridhika, bofya tena "Hariri chanzo" na peleka yote kwenye ukurasa wa makala mpya. Ona: [[Msaada:Jaribio]] #Andika [[wikipedia:jina la makala|jina la makala]] katika uwazi upande wa kulia. Thebitisha kwa kubofya "Anzisha makala yenye jina hili". #Sasa andika sentensi ya kwanza kwa namna ya kamusi: jina la makala kwa kawaida liwe neno la kwanza / maneno ya kwanza na kuonekana kwa [[Wikipedia:Mwongozo_(Muundo)#Herufi koza na italiki|herufi koza]]. #Mlango unaofuata katika mwongozo huu unakuelezea namna gani kupanga umbo la makala. #Chini ya makala weka sehemu ya '''"Vyanzo"''' au '''"Marejeo"''' kwa kutumia alama hizo: '''<nowiki> ==Marejeo== {{marejeo}} </nowiki>''' # sasa panga makala katika [[Wikipedia:Mwongozo_%28Viungo_vya_Wikipedia%29#Jamii_au_Category|jamii]] inayofaa (yaani kundi la makala zinazojumuiwa na kichwa). #Bofya "Onyesha hakikisho la mabadiliko" na sasa unaona umbo la makala jinsi itakavyoonekana. #Fanya masahihisho ya lazima halafu bofya "Hifadhi ukurasa". #'''Interwiki''': Unganisha makala iliyohifadhiwa na '''lugha nyingine za wikipedia'''. Afadhali tafuta kwanza kama mada yako inapatikana katika wikipedia kwa lugha nyingine, kama Kiingereza. Kama hakuna, basi acha hatua hii. Kama unajua jina la Kiingereza, endelea hivyo: Chini kushoto unaona alama ya "Lugha" <small>(picha chini)</small>, bofya "Ongeza viungo". Katika dirisha "Language" andika "enwiki", katika dirisha "Page" ndika jina la Kiingereza, thibitisha. (unaweza kuunganisha na lugha nyingine kama Kiingereza hamna) #Sasa fungua tena dirisha la hariri na kuingiza viungo kwa makala zilizopo tayari zinazohusiana na makala mpya (taz. juu). #Anzisha kila mstari mpya kwenye nafasi ya kwanza. Usiache nafasi tupu mwanzoni mwa mstari mpya. Hii italetata matatizo itaonekana hivyo itasomeka vibaya: [[Picha:Interwiki sw.jpg|thumb|150px]] '''Anzisha kila mstari mpya kwenye nafasi ya kwanza. Usiache nafasi tupu mwanzoni mwa mstari mpya. Hii italetata matatizo itaonekana hivyo itasomeka vibaya. Hatuitaki hapa.''' ==D) Baada ya kuandika== Makala iliyoanzishwa nawe iko katika orodha ya "Maangalizi yangu" (unaona kiungo chake juu ya kila dirisha la wikipedia kama umeingia; kama huioni hujaingia bado!). Uiangalie wakati mwingine na tazama kama wasomaji wengine waliandika maoni au ushauri kwenye ukurasa wa majadiliano. Hapa utaona pia kama kuna mtumaji amepinga maandisho yake, labda baada ya kuona kasoro nzito. Usisite kuwasiliana juu ya maoni haya. {{-}} <div style="float:left; align:left; margin-top: -1.5em; background-color: #f5faff; padding: .2em .6em; font-size: 130%; border: 1px solid #cee0f2;">'''Jaribu kuhariri katika [[Wikipedia:Jaribio|nafasi ya jaribio]] <br> au uandae kwanza ukurasa binafsi kwenye ukurasa wako kwa kuongeza "<big>/1</big>" hivi: "Mtumiaji:ABCDE/1" (taz. C2 juu)!'''</div> <noinclude> <div style="float:right; margin-top: 0.0em; margin-bottom:3px; background-color: #cee0f2; padding: .2em .6em; font-size: 130%; border: 1px solid #a3b1bf;">'''Endelea mwongozo na [[Wikipedia:Mwongozo (Muundo)|Muundo]]''' <span style="font-size: larger; font-weight: bold;">→</span></div> </div></noinclude> <div style="clear:both"></div> </div><noinclude> [[Jamii:Mwongozo wa Wikipedia|*3]] fpz9qugp2vvwrmxlcgxjdgk8w3loh01 Samatiguila 0 63905 1573757 719837 2026-06-16T21:45:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573757 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Samatiguila''' ni jina la maeneo ya [[Cote d'Ivoire]]: *[[Samatiguila (mji)|mji wa Samatiguila]] na *[[Samatiguila (wilaya)|wilaya wa Samatiguila]]. {{maana}} 8brmeadyra4srrj8ttud862mjyju1my Papa Fransisko 0 68516 1573347 1420637 2026-06-16T15:47:44Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573347 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Papa Fransisko </br><span style="font-weight:normal;">''Pope Francis''</span> | picha = Canonization 2014-The Canonization of Saint John XXIII and Saint John Paul II (14036966125).jpg | maelezo = Papa Fransisko siku alipotangaza watakatifu watangulizi wake [[Yohane XXIII]] na [[Yohane Paulo II]] ([[2014]]). Amevaa [[kanzu]] nyeupe kama inavyotumiwa na maaskofu wa Roma tangu [[karne ya 16]]. | jina la kuzaliwa = Jorge Mario Bergoglio | tarehe ya kuzaliwa = 17 Desemba 1936 </br>[[File:Flag of Argentina.svg|25px]] [[Buenos Aires]], [[Argentina]] | tarehe ya kufa = 21 Aprili 2025 | mahali alipofia = Domus Sanctae Marthae, [[Vatikani]] | sababu ya kifo = | kazi yake = Papa wa Kanisa Katoliki | majina-mengine = Askofu wa Roma, Halifa wa Mtume Petro | organization = [[Kanisa Katoliki]], [[Vatikani]] | ndoa = Hakuna (alifuata useja wa kipadre) | watoto = Hakuna | wazazi = Mario José Bergoglio<br />Regina María Sívori | elimu = {{plainlist| *Chuo Kikuu cha Juu cha Mtakatifu Yosefu *Kitivo cha Falsafa na Teolojia cha San Miguel *Taasisi ya Milltown ya Teolojia na Falsafa *Shule ya Uzamili ya Sankt Georgen ya Falsafa na Teolojia}} |aliyemtangulia = [[Papa Benedikto XVI]] |anayemfuata = [[Papa Leo XIV]] |dini = [[Ukristo]] |dhehebu= [[Ukatoliki]] |saini = FirmaPapaFrancisco.svg |nembo = Coat of arms of Franciscus.svg |ukubwa_nembo = 85px }} '''Papa Fransisko, [[Shirika la Yesu|S.I.]]''' (kwa [[Kilatini]] Franciscus; jina la awali '''Jorge Mario Bergoglio'''; [[17 Desemba]] [[1936]] – [[21 Aprili]] [[2025]]) alikuwa [[askofu]] wa [[Roma]], na hivyo pia [[Papa]] wa [[Kanisa Katoliki]] [[dunia]]ni kote na [[Kiongozi|mtawala]] wa [[Vatikani]], tangu tarehe [[13 Machi]] [[2013]] hadi [[kifo]] chake. Amemfuata [[Papa Benedikto XVI]] akiwa wa 266 katika [[orodha ya mapapa]]. Katika miaka 12 ya Upapa, Fransisko alijulikana kwa [[unyenyekevu]], mkazo juu ya [[huruma ya Mungu]], [[juhudi]] kwa ajili ya wanyonge, [[haki]] ya kijamii na majadiliano na [[dini]] nyingine. Alizaliwa [[Buenos Aires]], [[Argentina]], Fransisko alikuwa [[Papa]] wa kwanza kutoka [[Amerika]], [[Nusutufe ya kusini]], na [[Shirika la Yesu]]. Upapa wake uliashiria mtazamo wa kichungaji zaidi ukilinganishwa na watangulizi wake, na aligeuka kuwa sauti yenye ushawishi mkubwa wa maadili kuhusu masuala kama mabadiliko ya [[tabianchi]], [[uhamiaji]], [[ukosefu wa usawa]], na [[amani]]. Waraka wake wa kichungaji wa mwaka 2015, Laudato si’, uliotoa wito wa kuhifadhi mazingira na kuchukua hatua za haraka dhidi ya ongezeko la joto duniani, ulisifiwa sana na kunukuliwa mara kwa mara katika mijadala ya sera za kimataifa. Fransisko pia alianzisha mageuzi muhimu ndani ya Ofisi kuu za Roma na alifanyia kazi mwitikio wa [[Kanisa]] dhidi ya kashfa za unyanyasaji wa kijinsia. Aliwateua makardinali kutoka maeneo yasiyowakilishwa vizuri, akionesha mwelekeo wa [[Kanisa]] la kimataifa na jumuishi zaidi. Licha ya kukosolewa na makundi mbalimbali, Papa Fransisko alibaki kuwa na ushawishi wa kimataifa hadi kifo chake kilichotokana na ugonjwa wa muda mrefu tarehe 21 Aprili 2025.<ref>{{Cite encyclopedia|title=Pope Francis biography|first1=Rene|last1=Ostberg|publisher=Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Francis-I-pope |accessdate=2025-04-21|lang=en}}</ref> ==Maisha== [[Faili:Papal Visit to the Philippines January 18 2015.jpg|thumb|right|[[Umati]] wa watu [[milioni]] 6 wakishiriki [[Misa]] iliyongozwa na Papa Fransisko huko Rizal Park, [[Manila]], [[Ufilipino]], tarehe [[18 Januari]] [[2015]].]] Baada ya masomo ya [[kemia]] na kipindi kifupi cha [[kazi]], tarehe [[11 Machi]] [[1958]] aliitikia [[wito]] wa [[utawa|kitawa]] na wa [[padri|kipadri]], akaweka [[nadhiri]] za muda tarehe [[12 Machi]] [[1960]], akapata [[upadrisho]] tarehe [[13 Desemba]] [[1969]]. Tarehe [[22 Aprili]] [[1973]] aliweka [[nadhiri za daima]]. Kati ya miaka [[1973]] na [[1979]] alikuwa [[mkuu wa shirika]] nchini Argentina. Mwaka [[1992]] alichaguliwa kuwa [[askofu msaidizi]] wa Buenos Aires akapewa [[daraja]] hiyo tarehe [[27 Juni]] mwaka huo, halafu akawa [[askofu mkuu]] wa Buenos Aires tarehe [[28 Februari]] [[1998]], pia askofu wa [[Wakatoliki wa Mashariki]] wa Argentina wasio na askofu wa kwao tarehe [[6 Novemba]] 1998, akateuliwa kuwa [[kardinali]] tarehe [[21 Februari]] [[2001]]. Kati ya miaka [[2005]] na [[2011]] alikuwa rais wa [[Baraza la Maaskofu Katoliki]] la Argentina. Alichaguliwa Papa tarehe [[13 Machi]] [[2013]], wiki mbili baada ya mtangulizi wake kung'atuka. Tofauti na kawaida ya muda mrefu, alijichagulia jina lisilowahi kutumiwa na mapapa waliomtangulia. Chaguo hilo linaelekeza nia ya kufuata kwa namna fulani roho ya [[Fransisko wa Asizi]]. Kabla ya kuchaguliwa alijulikana kwa unyenyekevu na [[ufukara]] wake, pamoja na juhudi za kutetea haki za wanyonge, [[imani sahihi]] na [[maadili]] ya [[Kanisa]]. Tabia hizo alizileta katika ngazi ya juu ya [[Kanisa Katoliki]], akijivutia mioyo ya watu wengi. Tarehe [[13 Aprili]] 2013 alichagua Jopo la Makardinali 8 kutoka ma[[bara]] yote limsaidie kuongoza Kanisa na kurekebisha [[idara]] na [[ofisi]] zake huko [[Vatikano]]. Tarehe [[29 Juni]] 2013, Papa Fransisko alitoa waraka wake wa kwanza, "[[Lumen Fidei]]", kuhusu imani; huo ulifuatwa tarehe [[24 Novemba]] 2013 na "[[Evangelii Gaudium]]" kuhusu [[uinjilishaji]]. Tarehe [[18 Juni]] [[2015]], alitoa [[barua]] [[ensiklika]] kwa watu wote "[[Laudato si']]" kuhusu [[mazingira]], mabadiliko ya [[hali ya hewa]] na maendeleo ya kufaa. Barua hiyo ilipokewa vizuri na wengi. == Upapa == [[File:Coat of arms of Franciscus.svg|thumb|100px|Nembo ya Papa Fransisko]] [[Papa Fransisko]] alianza [[upapa]] wake tarehe 13 Machi 2013 kufuatia kujiuzulu kwa [[Papa Benedikto XVI]]. Akiwa [[Papa]] wa kwanza kutoka shirika la Kijesuiti na pia wa kwanza kutoka [[Amerika]], uchaguzi wake uliashiria hatua muhimu katika historia ya [[Ukatoliki|Kanisa Katoliki]]. Mwanzoni mwa upapa wake, alivutia watu wengi kwa mtindo wake wa maisha rahisi na wa kichungaji, jambo lililoonekana katika uamuzi wake wa kuishi kwenye nyumba ya wageni ya Vatikani badala ya Kasri la Kitume. Alisisitiza huruma, unyenyekevu, na huduma kwa maskini, akitoa mfano ulioeleweka na Wakatoliki wengi duniani kote. Katika kipindi cha uongozi wake, Papa Fransisko alielekeza juhudi zake katika kurekebisha Curia ya Kirumi, kuendeleza uwazi wa kifedha ndani ya Vatikani, na kushughulikia masuala sugu kama vile unyanyasaji wa kingono ndani ya Kanisa. Alihimiza utunzaji wa mazingira kupitia waraka wake wa mwaka 2015, Laudato si’, uliotoa wito wa kuchukua hatua za haraka dhidi ya mabadiliko ya tabianchi. Waraka wake mwingine wa mwaka 2020, Fratelli tutti, ulisisitiza undugu, urafiki wa kijamii, na mshikamano wa kimataifa. Pia alisonga mbele katika mazungumzo ya [[dini|kidini]], hasa na [[Uislamu]], na alijitahidi kuponya migawanyiko na Kanisa la Kiorthodoksi la Mashariki na jumuiya za Kiprotestanti. Licha ya kupingwa na baadhi ya makundi ya kihafidhina ndani ya Kanisa, Papa Fransisko aliendelea kuwa sauti yenye ushawishi mkubwa duniani, akitetea amani, haki ya kiuchumi, na heshima ya kila binadamu hadi kifo chake mwaka 2025. ==Kifo == [[Papa Fransisko]] alifariki akiwa na umri wa miaka 88 siku ya Jumatatu ya [[Pasaka]], tarehe 21 [[Aprili]] 2025, saa 07:35 CEST (UTC+02:00) katika makazi yake ya "''Domus Sanctae Marthae''". [[Kifo]] chake kilitangazwa na Kardinali [[Kevin Farrell]] kupitia kituo cha televisheni cha [[Vatikani]] na katika taarifa ya video; hali halisi ya kifo chake bado haijafichuliwa rasmi, ingawa vyanzo vya [[Italia]] viliripoti bila rasmi kuwa kifo kilitokana na tatizo la ubongo, huenda kiharusi. Vatikani baadaye ilieleza kuwa alifariki kutokana na nimonia ya mapafu yote mawili. Kifo chake kimeanzisha kipindi cha mpito wa upapa (papal interregnum) pamoja na siku tisa za maombolezo zijulikanazo kwa Kilatini kama novemdiales (‘siku tisa’). Kwa mujibu wa desturi, mazishi ya papa hufanyika kati ya siku nne hadi sita baada ya kifo chake; inatarajiwa kwamba atazikwa katika Kanisa Kuu la Santa Maria Maggiore kulingana na matakwa yake. Makardinali wapiga kura wanatarajiwa kuwasili Roma kuhudhuria mkutano mkuu wa makardinali, ambapo pia wataamua tarehe na saa ya kuanza kwa mkutano wa uchaguzi wa papa mpya (conclave). == Teolojia == Papa Fransisko mara nyingi anahusishwa na mtazamo wa kichungaji na wa mageuzi katika teolojia, akisisitiza [[huruma]], unyenyekevu, na kuwajali waliotengwa. Kutokana na asili yake ya [[Shirika la Yesu|Kijesuiti]], anaweka mkazo mkubwa kwenye utambuzi wa kiroho, haki ya kijamii, na kuwafikia maskini. Waraka wake wa kitume wa mwaka 2013, Evangelii Gaudium (Furaha ya Injili), unaeleza maono yake ya Kanisa jumuishi na lenye mwelekeo wa kimisionari, akitaka mabadiliko kutoka kwa Kanisa linalozingatia kanuni hadi kuwa kama "hospitali ya uwanjani" baada ya vita, likitoa uponyaji na huruma. Katika masuala ya kijamii na kiuchumi, Papa Fransisko ameikosoa mara kwa mara tabia ya matumizi kupita kiasi, ukosefu wa usawa wa [[uchumi|kiuchumi]], na ubepari usiodhibitiwa. Katika waraka wake wa kichungaji wa mwaka 2015 Laudato si', alizungumzia masuala ya mazingira na mabadiliko ya tabianchi, akielezea uangalizi wa mazingira kama jukumu la kimaadili na kiroho. Waraka huu ulikuwa miongoni mwa nyaraka za kwanza za Kipapa kukabiliana moja kwa moja na migogoro ya kimazingira duniani, akihusisha uharibifu wa sayari na mateso ya maskini duniani. Katika masuala ya mafundisho, Fransisko amedumisha mafundisho ya jadi ya Kikatoliki kuhusu mambo kama utoaji mimba na utakatifu wa uhai, lakini amesisitiza umuhimu wa muktadha, huruma, na mchakato wa hatua kwa hatua katika huduma ya kichungaji. Mtazamo wake umesababisha sifa na ukosoaji kwa pamoja: wapo wanaomwona kama mrekebishaji anayefufua dhamira ya Kanisa, na wengine wakieleza wasiwasi juu ya kile wanachokiona kama ukosefu wa uwazi katika mafundisho. Kupitia teolojia yake, Papa Fransisko ametafuta kulifanya Kanisa Katoliki lihusike zaidi na masuala ya kisasa huku akidumisha misingi yake ya kiroho na kimaadili. Papa Fransisko pia amekuwa na mtazamo wa wazi zaidi kuhusu watu wa [[Mapenzi ya jinsia moja|LGBTQ+]], ingawa msimamo wake wa [[dini|kidini]] bado unalingana na mafundisho ya Kanisa. Alisema, "Mimi ni nani nihukumu?" alipokuwa akizungumzia Wakatoliki mashoga wanaomtafuta Mungu, na mwaka 2023, alikubali baraka kwa jozi za jinsia moja chini ya masharti fulani, ingawa si kama ndoa. Amelihimiza Kanisa kuwa na mtazamo wa ukaribisho zaidi kwa watu waliotengwa, ikiwa ni pamoja na waliotalikiana na wahamiaji, akitetea ujumuishaji bila kubadilisha mafundisho ya Kanisa.<ref>{{Cite Web|title=Pope clarifies remarks about homosexuality and sin|author=Carol Glatz|url=https://www.usccb.org/news/2023/pope-clarifies-remarks-about-homosexuality-and-sin |accessdate=2025-04-25|lang=en}}</ref> ==Tazama pia== *[[Orodha ya Mapapa]] ==Maandishi yake== ===Vitabu=== * {{cite book|title=Meditaciones para religiosos|year=1982|publisher=Diego de Torres|location=Buenos Aires|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=Meditations for the Religious|oclc=644781822}} * {{cite book|title=Reflexiones en esperanza|year=1992|publisher=Ediciones Universidad del Salvador|location=Buenos Aires|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=Reflections of Hope|oclc=36380521}} * {{cite book|title=Educar: exigencia y pasión: desafíos para educadores cristianos|year=2003|publisher=Editorial Claretiana|location=Buenos Aires|isbn=9789505124572|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=To Educate: Exactingness and Passion: Challenges for Christian Educators}} * {{cite book|title=Ponerse la patria al hombro: memoria y camino de esperanza|year=2003|publisher=Editorial Claretiana|location=Buenos Aires|isbn=9789505125111|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=Putting the Motherland on One's Shoulders: Memoir and Path of Hope}} * {{cite book|title=La nación por construir: utopía, pensamiento y compromiso: VIII Jornada de Pastoral Social|year=2005|publisher=Editorial Claretiana|location=Buenos Aires|isbn=9789505125463|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=The Nation to Be Built: Utopia, Thought, and Commitment}} * {{cite book|title=Corrupción y pecado: algunas reflexiones en torno al tema de la corrupción|year=2006|publisher=Editorial Claretiana|location=Buenos Aires|isbn= 9789505125722|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=Corruption and Sin: Some Thoughts on Corruption}} * {{cite book|title=Sobre la acusación de sí mismo|year=2006|publisher=Editorial Claretiana|location=Buenos Aires|isbn= 978-950-512-549-4|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=On Self-Accusation, (or [http://www.news.va/en/news/presentation-of-first-two-books-in-italian-by-pope from the Italian], Humility: The Road towards God)}} * {{cite book|title=El verdadero poder es el servicio|year=2007|publisher=Editorial Claretiana|location=Buenos Aires|first=Jorge|last=Bergoglio|oclc=688511686|language=Spanish|trans_title=True Power Is Service}} * {{cite book|title=Seminario: las deudas sociales de nuestro tiempo: la deuda social según la doctrina de la iglesia|year=2009|publisher=EPOCA-USAL|location=Buenos Aires|isbn=9788493741235|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=Seminar: the Social Debts of Our Time: Social Debt According to Church Doctrine}} * {{cite book|title=[[On Heaven and Earth|Sobre el cielo y la tierra]]|year=2010|publisher=Editorial Sudamericana|location=Buenos Aires|isbn=9789500732932|first1=Jorge|last1=Bergoglio|first2=Abraham|last2=Skorka|authorlink2=Abraham Skorka|language=Spanish|trans_title=On Heaven and Earth}} * {{cite book|title=Seminario Internacional: consenso para el desarrollo: reflexiones sobre solidaridad y desarrollo|year=2010|publisher=EPOCA|location=Buenos Aires|isbn=9789875073524|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=International seminar: Consensus about Development: Reflexions on Solidarity and development}} * {{cite book|title=Nosotros como ciudadanos, nosotros como pueblo: hacia un bicentenario en justicia y solidaridad|year=2011|publisher=Editorial Claretiana|location=Buenos Aires|isbn=9789505127443|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|trans_title=Ourselves as Citizens, Ourselves as a People: towards a Bicentenary in Justice and Solidarity}} ===Mengine=== * {{cite book|title=La vida sagrada y su misión en la Iglesia y en el mundo|year=1995|publisher=Argentina Catholic University: Faculty of Theology|first=Jorge|last=Bergoglio|language=Spanish|oclc=806712655|url=http://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/2489810.pdf}} * {{cite conference|title=Episcopus minister Evangelii Iesu Christi propter spem mundi: relatio post disceptationem|year=2001|publisher=E Civitate Vaticana|first1=Edward Michael|last=Egan|first2=Jorge|last2= Bergoglio|conference=The Catholic Church. The Synod of Bishops. Ordinary General Assembly|oclc=749998123}} * {{cite book|last1=Bergoglio|first1=Jorge|editor1-first=Elisa|editor1-last=Buzzi|title=A Generative Thought: An Introduction to the Works of Luigi Giussani|url=http://site.ebrary.com/id/10132858|year=2003|publisher=McGill-Queen's University Press |location=Montreal |isbn=0773526129|pages=79–83|chapter=For Man}} * {{cite book|title=Diálogos entre Juan Pablo II y Fidel Castro|year=2004|publisher=Ciudad Argentina|location=Buenos Aires|isbn=9789875070745|editor-first=Jorge|editor-last=Bergoglio|first1=Pope|last1=John Paul|first2=Fidel|last2=Castro|language=Spanish|trans_title=Dialogues Between John Paul II and Fidel Castro}} * {{cite journal|last=Bergoglio|first=Jorge|year=2007|title=Buscar el camino hacia el futuro, llevando consigo la memoria de las raíces|journal=[[Humanitas (journal)|Humanitas]]|issue=47|pages=468–483 |publisher=[[National Humanities Institute]]|language=Spanish|oclc=176911626}} * {{cite book|title=El santito Ceferino Namuncurá: relato en verso|year=2007|publisher=Lumen|location=Buenos Aires|first=José María|last=Castiñeira de Dios|others=Foreword by Jorge Bergoglio|isbn=9789870007340|language=Spanish}} * [http://www.vatican.va/roman_curia/pont_committees/eucharist-congr/documents/rc_committ_euchar_doc_20080618_mistero-alleanza_en.html Official Vatican transcript in English of IEC Catechesis ''The Eucharist: Gift from God for the life of the world'' (2008)] (originally given in Spanish), 49th International Eucharistic Congress, Quebec, Canada * Agencia Informativa Católica Argentina (1999–2012). [http://www.aica.org/doc.php?s=Q2FyZGVuYWwgSm9yZ2UgTWFyaW8gQmVyZ29nbGlvIFNK ''Documentos de los obispos: Homilías y documentos del cardenal Bergoglio''] {{Wayback|url=http://www.aica.org/doc.php?s=Q2FyZGVuYWwgSm9yZ2UgTWFyaW8gQmVyZ29nbGlvIFNK |date=20131206103617}} {{es}} ==Marejeo== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== * [http://img.irtve.es/imagenes/primeros-instantes-fumata-blanca/1363201699933.jpg Moshi mweupe uliotangaza uchaguzi kukamilika] * [http://www.vatican.va/ Vatican: the Holy See]&nbsp;– Vatican web site * (Official Vatican YouTube page, covering the Pope and related interests) * [http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/f/francis_i/index.html?inline=nyt-per Collected news and articles at] the The New York Times * [http://www.guardian.co.uk/world/pope-francis Collected news and articles at] The Guardian * [http://www.news.va/en/news/biography-who-is-jorge-mario-bergoglio Vatican Web site: Official biography of JORGE MARIO BERGOGLIO published on the occasion of the Conclave by the Holy See Press Office with the information provided by the cardinals themselves] {{Wayback|url=http://www.news.va/en/news/biography-who-is-jorge-mario-bergoglio |date=20171018141414}} * {{Dmoz|Society/Religion_and_Spirituality/Christianity/Denominations/Catholicism/Popes/F/Francis/}} * {{Twitter|Pontifex}} (Official Twitter account) {{Commons}} {{Mapapa}} {{DEFAULTSORT:Fransisko, Papa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1936]] [[Jamii:Waliofariki 2025]] [[Jamii:Wajesuiti]] [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Watu wa Argentina]] [[Jamii:Mapapa wa Karne ya 21]] g793ll4rpqu4dexp9haww85bpc23z8s 556 KK 0 70640 1573573 921898 2026-06-16T21:15:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573573 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|556|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''556 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 6 KK]] 0socndsujcjjj1d7hrc4h2jz4imi2db 555 KK 0 70641 1573624 921899 2026-06-16T21:23:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573624 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|555|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''555 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 6 KK]] k0hdyovklqd2gkktbbgj2pw6ndqi6bd 554 KK 0 70642 1573680 921900 2026-06-16T21:33:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573680 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|554|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''554 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 6 KK]] qpk9zdqo6c6kptm038mu2nepk4zwoxi 553 KK 0 70643 1573737 921901 2026-06-16T21:42:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573737 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|553|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''553 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 6 KK]] 3z4wz07rtzhl9exgwzpd4mmdmu300xy Tiffany Mason 0 71204 1573553 923454 2026-06-16T21:12:11Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573553 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{Infobox actor | picha = Tiffany Mason at AVN Expo 2000.jpg | maelezo ya picha = Tiffany Mason at AVN Expo 2000 | jina la kuzaliwa = Keesha Mashawn Christenson | tarehe ya kuzaliwa = {{birth date and age|df=yes|1982|1|20}} | mahala pa kuzaliwa = [[Phoenix, Arizona|Phoenix]], Arizona, [[United States|US]] | kazi yake = Mwigizaji | miaka ya kazi = | ndoa = }} '''Keesha Mashawn Christenson''' (amezliwa tar. [[20 Januari]] [[1982]]) anafahamika kwa jina la kikazi kama '''Tiffany Mason''', ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini [[Marekani]]. ==Viungo vya Nje== * [http://www.imdb.com/name/nm0556979/ Tiffany Mason] katika [[Internet Movie Database]] * [http://www.iafd.com/person.rme/perfid=tiffanymason/gender=female Tiffany Mason] katika [[Internet Adult Film Database]] * [http://www.adultfilmdatabase.com/actor/tiffany-mason-23620/ Tiffany Mason] katika [[Adult Film Database]] {{Mbegu-igiza-filamu-USA}} {{DEFAULTSORT:Mason, Tiffany}} [[Jamii:Waliozaliwa 1982]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani]] 1tflgzxxo5jfth4xs9d1vvzi2v84pbf Cali Sweets 0 71613 1573726 926803 2026-06-16T21:40:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573726 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{Mwigizaji | rangi = Khaki | jina = Cali Sweets | picha = | maelezo_ya_picha = | jina la kuzaliwa = | alizaliwa = [[9 Novemba]] [[1988]] | kafariki = | jina lingine = | kazi yake = Mwigizaji | miaka ya kazi = 2012 - hadi leo | ndoa = | rafiki = | watoto = | wazazi = | mahusiano = | tovuti = }} '''Cali Sweets''' (amezliwa tar. [[9 Novemba]] [[1988]]) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini [[Marekani]]. ==Filamu== *2013 - Booty Talk 96 *2013 - Deep Throat This 61 *2013 - Pretty Young Things *2013 - Couples Seeking Teens 12 *2013 - The Black Book *2012 - The Black Pack == Viungo vya Nje == * {{imdb name|5775570|Cali Sweets}} * [http://www.iafd.com/person.rme/perfid=calisweets/gender=female Cali Sweets] kwenye [[Internet Adult Film Database]] * [http://www.adultfilmdatabase.com/actor/cali-sweets-63683/ Cali Sweets] kwenye [[Adult Film Database]] * [http://www.definebabe.com/models/ln1c/cali-sweet/ Cali Sweets] kwenye Define Sexy Babes * [https://twitter.com/calisweetsxxx Cali Sweets] kwenye Twitter {{mbegu-igiza-filamu-USA}} {{BD|1988||Sweets, Cali}} [[Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani]] 51czyh1i68bkkwdv7b346d9l1k0vanx Dola la Papa 0 72122 1573333 1327019 2026-06-16T15:45:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573333 wikitext text/x-wiki [[Image:PapalStates1700.png|thumb|right|[[Ramani]] ya dola mnamo mwaka [[1700]], lilipofikia kuwa na [[eneo]] kubwa zaidi, katikati ya [[Italia]], mbali ya [[miji]] ya [[Benevento]] na [[Pontecorvo]] [[Italia kusini]] na [[wilaya]] ya [[Venaissin]] na mji wa [[Avignon]] [[Ufaransa kusini]].]] '''Dola la Papa''' lilikuwa [[nchi huru]] chini ya [[himaya]] ya [[Papa]] kuanzia [[miaka ya 700]] hadi [[1870]]. Chanzo chake ni [[uvamizi]] wa ma[[kabila]] ya [[Wagermanik]] uliobomoa [[Dola la Roma]] upande wa [[magharibi]] wa [[Bahari ya Kati]]. Wenyeji, wengi wao wakiwa [[Wakristo]] [[Wakatoliki]], walimkimbilia Papa kama kiongozi wao atakayeweza kuwasaidia katika matatizo. Baadaye [[Wafaranki]] walikubali kumuachia Papa [[mamlaka]] ya kisiasa juu ya maeneo mbalimbali nje ya Roma. Polepole maeneo yaliongezwa hata kufikia mikoa 3 na nusu ya Italia ya leo: [[Lazio]], [[Umbria]], [[Marche]] na sehemu ya [[Emilia-Romagna]]. Dola lilikoma tarehe [[20 Septemba]] 1870, [[jeshi]] la [[Italia]] lilipoteka [[mkoa]] na [[mji]] wa [[Roma]], isipokuwa [[mtaa]] wa [[Vatikano]]. Kwa mapatano ya tarehe [[11 Februari]] [[1929]], badala yake ilianzishwa [[Mji wa Vatikani]], nchi ndogo kuliko zote [[duniani]] ([[kilometa mraba]] 0.44, wakazi 600 hivi), lakini huru ili [[mamlaka]] ya kiroho ya Papa isiingiliwe na [[watawala]] wa [[dunia]] kama ilivyotokea zamani. ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * Chambers, D.S. 2006. ''Popes, Cardinals & War: The Military Church in Renaissance and Early Modern Europe''. I.B. Tauris. ISBN 1-84511-178-8.{{Sic}} * {{cite book|first=Raffaele|last=De Cesare|title=The Last Days of Papal Rome|url=https://archive.org/details/lastdaysofpapalr00cesauoft|publisher=Archibald Constable & Co|location=London|year=1909}} ==Viungo vya nje== * [http://worldcoingallery.com/countries/Papal_St_all.html Papal States Coinage] * [http://www.worldstatesmen.org/Italy_states2.htm WorldStatesmen: Italy] * [http://www.zum.de/whkmla/histatlas/italy/haxitaly.html WHKMLA Historical atlas: here the page offering numerous links to maps of/containing Italy] {{mbegu-katoliki}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Historia ya Ukristo]] [[Jamii:Historia ya Ulaya]] [[Jamii:Historia ya Italia]] [[Jamii:Kanisa Katoliki]] 5vtu4rdtw5rbu7a59ekfz37xdc5o93r Yudea 0 72264 1573798 929139 2026-06-16T21:52:47Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573798 wikitext text/x-wiki [[File:Pompée dans le Temple de Jérusalem.jpg|thumb|170px|''Pompeus ndani ya [[Hekalu la Yerusalemu]]'', kadiri ya [[Jean Fouquet]].]] '''Yudea''' (kwa [[Kilatini]] IVDAEA, kwa [[Kiebrania]] יהודה, Yehûḏāh au Yehuda, kwa [[Kigiriki]] Ἰουδαία) ni jina la [[jimbo]] la [[Dola la Roma]] kuanzia mwaka [[6]] hadi [[135]] [[BK]]. Iliunganisha [[Uyahudi]] wenyewe, [[Samaria]] na [[Idumea]] chini ya [[liwali]]. Asili ya jina ni [[kabila la Yuda]], ambalo kuanzia [[karne ya 8 KK]] lilibaki karibu peke yake kati ya ma[[kabila]] 12 ya [[Israeli]]. == Marejeo == {{Reflist}} {{commons category|Judea}} ==Viungo vya nje== * [http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=541&letter=P&search=Lucius%20Vitellius Jewish Encyclopedia: Procurators of Iudaea] * [http://focusonjerusalem.com/whatromecalledthepromisedland.html The name Rome gave to the land of Israel] {{mbegu-Biblia}} [[Jamii:Historia ya Israeli]] [[Jamii:Historia ya Palestina]] [[Jamii:Agano Jipya]] 0mj615dgt58s1by9x1iw8wio638ugb6 Farakano la Kanisa la Magharibi 0 72624 1573343 1300264 2026-06-16T15:47:03Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573343 wikitext text/x-wiki [[File:Western schism 1378-1417.svg|thumb|500px|Ramani ikionyesha nchi zilizounga mkono [[Papa wa Avignon]] ([[nyekundu]]) au [[Papa]] wa [[Roma]] ([[buluu]]) wakati wa farakano la Magharibi; baadaye [[Mtaguso wa Pisa]] ([[1409]]) ulisababisha mlolongo wa tatu wa waliojidai kuwa Papa halisi.]] '''Farakano la Kanisa la Magharibi''' lilitokea ndani ya [[Kanisa Katoliki]] katika miaka [[1378]]-[[1418]]. Ma[[kardinali]] wenye jukumu la kumchagua Papa walichagua wawili, mmoja baada ya mwingine, na hivyo kusababisha isieleweke yupi ana [[haki]] ya kuongoza. [[Siasa]] ilijiingiza na kudumisha fujo kubwa, ingawa si kuhusu mafundisho ya [[imani]], mpaka [[Mtaguso wa Konstanz]] ([[1414]]–[[1418]]) ulipotoa [[suluhisho]]. Hata hivyo ilibaki athari mbaya juu ya mamlaka ya Mapapa waliofuata. ==Tanbihi== {{Reflist}} ==Marejeo== *''The Three Popes: An Account of the Great Schism'', by Marzieh Gail. *''The Great Schism: 1378'', by John Holland Smith (New York 1970). *''The Origins of the Great Schism: A study in fourteenth century ecclesiastical history'', by Walter Ullmann (Hamden, Conn: Archon Books, 1967 (rev. of 1948 original publication)). ==Viungo vya nje== *[http://archive.org/details/ageofgreatwester08lock The Age of the Great Western Schism] *[http://www.newadvent.org/cathen/13539a.htm Catholic Encyclopedia article] {{mbegu-Ukristo}} [[Jamii:Historia ya Ukristo]] [[Jamii:Mapapa]] nugvi3akpyxfm5b6ql3tkxporzikq40 636 KK 0 72699 1573846 934138 2026-06-16T22:00:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573846 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|636|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''636 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 7 KK]] 1eui6zyqildz2hs8zwmixseni5ub10i 635 KK 0 72700 1573897 934139 2026-06-16T22:09:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573897 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|635|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''635 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 7 KK]] 3inoq51rexgft09b0c4e89l56j5zlga Sakitu 0 76600 1573767 949307 2026-06-16T21:47:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573767 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} [[Image:FrostyLeaf.jpg|thumb|right|225px|Majani yaliyofunikwa kwa sakitu.]] '''Sakitu''' ni jina la [[umande]] ulioganda kutokana na baridi kali, na inaonekana kama tabaka jembamba la [[theluji]] linalofunika [[mmea|mimea]], [[mti|miti]] na vitu vyingine. {{mbegu-sayansi}} [[Category:Maji]] [[Category:Metorolojia]] n5j33j0xlfy2evkozpwnb5m1sto5zv9 Pembe kuu 0 77211 1573838 951097 2026-06-16T21:59:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573838 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Pembe kuu''' ''([[ing.]] reflex angle)'' ni [[pembe (jiometria)|pembe]] ambayo kiwango chake ni kubwa kuliko [[nyuzi]] 180° lakini pungufu ya nyuzi 360°. ==Mifano== <gallery mode=packed> 270 degree angle.svg 45, -315, and 405 co-terminal angles.svg Ángulo cóncavo.svg </gallery> ==Viungo vya Nje== [http://www.mathsisfun.com/reflex.html Reflex angles on math-is-fun] [[Jamii:jiometria]] jn255hu3evlqgtbyzojeb60l07uxq4i Temeke (maana) 0 78772 1573808 956506 2026-06-16T21:54:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573808 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Temeke''' inaweza kumaanisha *[[Wilaya ya Temeke]], ni kitengo cha [[Jiji la Dar es Salaam]] chenye hadhi ya [[manisipaa]] *[[Temeke (kata)|Temeke]], kata ndani ya wilaya ya Temeke *[[Temeke (Masasi)]], kata ya [[Masasi mjini]], [[Mkoa wa Mtwara]], Tanzania {{maana}} fo3irfwupd9l54er6rmsmpqfic1baeh 842 KK 0 79769 1573635 960193 2026-06-16T21:25:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573635 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|842}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''842 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 9 KK]] jb0xhj4kuhn8qxyoc581glaeni3z21o 865 KK 0 79802 1573694 960228 2026-06-16T21:35:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573694 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|865}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''865 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 9 KK]] e56p5scmqg5pbdld4rf3o3ybvrgm8sf 879 KK 0 79841 1573748 960278 2026-06-16T21:44:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573748 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|879}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''879 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 9 KK]] 5v6f0c6k0deff4cq7yt2gdos4g30h0d 929 KK 0 79923 1573588 960441 2026-06-16T21:18:05Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573588 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|929|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''929 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 10 KK]] qebughh6ovyev6l5la09y2xmclpkbof 941 KK 0 79959 1573702 960486 2026-06-16T21:36:47Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573702 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|941|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''941 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 10 KK]] 8mklpaxqt7pogs7hpz2d6t7n5nxk9vn 940 KK 0 79960 1573754 960487 2026-06-16T21:45:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573754 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|940|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''940 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 10 KK]] jwzmlokykutxgbuelevyu0ohrol8yiy 959 KK 0 79964 1573813 960491 2026-06-16T21:55:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573813 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|959|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''959 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 10 KK]] 6pxjpunhiaybv5j9vmo4xa80wcbgnfe 958 KK 0 79965 1573865 960492 2026-06-16T22:03:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573865 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|958|KK}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''958 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). == Matukio == == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 10 KK]] 1ullibk9x562buxoizjimom2fvnpc8r 1162 KK 0 80298 1573589 961217 2026-06-16T21:18:15Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573589 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1162}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1162 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 12 KK]] msnfct7cae992nx6hfjzmv1etxjagho 1186 KK 0 80299 1573643 961218 2026-06-16T21:27:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573643 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1186}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1186 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 12 KK]] 6glwvxjje4iguj19b28p2o6i9w0cm4j 1163 KK 0 80301 1573703 961220 2026-06-16T21:36:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573703 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1163}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1163 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 12 KK]] pxxqg0y73pl8jesc9ve2tnep9bav1xt 1165 KK 0 80356 1573755 961275 2026-06-16T21:45:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573755 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1165}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1165 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 12 KK]] mje8pnx9dq4chog36qo442r2c2b231e 1166 KK 0 80357 1573814 961276 2026-06-16T21:55:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573814 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1166}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1166 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 12 KK]] 6xseo1mzrxtaq459nfqi7zl1gbm6vf4 1197 KK 0 80383 1573866 961304 2026-06-16T22:04:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573866 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1197}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1197 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 12 KK]] e4us0trzy8n5ppooxtsxg3zqqnao651 1102 KK 0 80394 1573911 961317 2026-06-16T22:11:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573911 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1102}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1102 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 12 KK]] 66ci7wod07ojumbppk1r5uv7pbzw6ph 1335 KK 0 81716 1573707 968143 2026-06-16T21:37:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573707 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1335}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1335 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 14 KK]] josxyofge8z77r0h47db9s1iljhmjql 1486 KK 0 81766 1573817 968216 2026-06-16T21:55:58Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573817 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1486}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1486 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 15 KK]] mhiquz0ryw2rhnnx74k1lw95te0eain 1461 KK 0 81793 1573914 968245 2026-06-16T22:11:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573914 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1461}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1461 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 15 KK]] oygvk6wfph2t59xyelefrj5ojfepbmr 1589 KK 0 81982 1573821 968573 2026-06-16T21:56:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573821 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1589}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1589 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 16 KK]] 32bos4jt34pvj3ck7w6jpd1yfkyah9a 1570 KK 0 81983 1573874 968574 2026-06-16T22:05:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573874 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1570}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1570 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 16 KK]] 2s04gam3t3d2jefazgnzxgy31nb47yn 1620 KK 0 82199 1573654 968850 2026-06-16T21:28:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573654 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1620}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1620 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 17 KK]] nhdqnfpulqtjubxqr898vk6qskoeora 1606 KK 0 82200 1573713 968851 2026-06-16T21:38:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573713 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1606}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1606 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 17 KK]] 9u7cmii63u0td5wsu91iuo9et45sqki 1609 KK 0 82204 1573766 968855 2026-06-16T21:47:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573766 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1609}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1609 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 17 KK]] n1hwfnsijn5k8v3vt8bcyhm6jec0ut7 1622 KK 0 82205 1573825 968856 2026-06-16T21:57:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573825 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1622}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1622 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 17 KK]] 8hdtglmz47p8ad2wh1pts01vf24zj3z 1883 KK 0 82457 1573557 969489 2026-06-16T21:12:51Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573557 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1883}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1883 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 19 KK]] swdndey1yjkjab5aro99g8dzqnfryy1 1884 KK 0 82458 1573600 969490 2026-06-16T21:20:05Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573600 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{MwakaKK|1884}} Makala hii inahusu [[mwaka]] '''1884 KK''' ([[kabla ya Kristo]]). ==Matukio== == Waliozaliwa == == Waliofariki == {{mbegu-historia}} [[Jamii:Karne ya 19 KK]] sd5arj5hb8xobxl60li9q15w032hkst Papa mteule Stefano 0 84476 1573487 1219599 2026-06-16T16:14:28Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573487 wikitext text/x-wiki [[Picha:Stephanus II. Stefano II, papa.jpg|thumb|Papa mteule Stefano.]] '''Papa mteule Stefano''' aliteuliwa kuwa [[Papa]] [[tarehe]] [[23 Machi]] [[752]]. Kwa vile akafariki siku ya tatu, tarehe [[26 Machi]] kabla ya kuwekwa [[wakfu]], hakuhesabiwa katika [[orodha ya Mapapa]] tangu [[mwaka]] wa [[1961]]. Katika hati fulani za kabla ya mwaka huo, alikuwa hutajwa kama Stefano II (na mapapa wenye jina la Stefano kuongezewa [[namba]] moja zaidi) kwa sababu katikati [[Kanisa]] liliwahi kumhesabu mtu kuwa Papa mara baada ya kuchaguliwa na kukubali, bila kusubiri apewe [[Daraja takatifu|daraja]] ya [[Askofu|uaskofu]]. Kabla hajateuliwa kuwa Papa, alikuwa [[padre]] mjini mwa [[Roma]]. Alimfuata [[Papa Zakaria]] akafuatwa na [[Papa Stefano II]]. == Viungo vya nje == *[http://www.newadvent.org/cathen/14288b.htm Papa mteule Stefano katika ''Kamusi Elezo ya Kikatoliki''] {{Mapapa}} {{Mbegu-Papa}} {{DEFAULTSORT:Stefano}} [[Jamii:Waliofariki 752]] [[Jamii:Mapapa]] ovrr82fb4kune16svg3keq0fo7vvx2u Papa Stefano 0 84479 1573438 1554577 2026-06-16T16:02:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573438 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Papa Stefano''' ni jina la mapapa wafuatao: *[[Papa Stefano I]] (254-257) *[[Papa mteule Stefano]] (752) *[[Papa Stefano II]] (752-757) *[[Papa Stefano III]] (767-772) *[[Papa Stefano IV]] (816-817) *[[Papa Stefano V]] (885-891) *[[Papa Stefano VI]] (896-897) *[[Papa Stefano VII]] (928-931) *[[Papa Stefano VIII]] (939-942) *[[Papa Stefano IX]] (1057-1058) {{maana}} [[Jamii:Mapapa]] 7yzwkckoqjn2arhk2hvo325htd4s3cr Uchaguzi wa Rais wa Marekani, 1892 0 87219 1573872 987006 2026-06-16T22:05:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573872 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Uchaguzi wa Rais wa Marekani, mwaka wa 1892''' ulikuwa wa 27 katika historia ya Marekani. Ukafanywa Jumanne tarehe 8 Novemba. Upande wa "[[Chama cha Kidemokrasia cha Marekani|Democratic Party]]", Rais [[Grover Cleveland]] (pamoja na kaimu wake [[Adlai Stevenson]]) aliwashinda mgombea wa "[[Chama cha Jamhuri cha Marekani|Republican Party]]" Rais [[Benjamin Harrison]] (pamoja na kaimu wake [[Whitelaw Reid]]) na mgombea wa "Populist Party" [[James B. Weaver]] (pamoja na kaimu wake [[James G. Field]]). ==Matokeo== Cleveland akapata kura 277, Harrison 145 na Weaver 22. Ramani yaonyesha kura kwa kila [[Orodha ya majimbo ya Marekani|jimbo]]. [[File:ElectoralCollege1892.svg]] {{mbegu-siasa}} [[Jamii:Chaguzi za Rais wa Marekani]] akn9gmpa68lgmra8i9uhxm4o73p5lkg Yusef Komunyakaa 0 87364 1573641 987615 2026-06-16T21:26:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573641 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} [[File:Yusef_Komunyakaa_2011_NBCC_Awards_2012_Shankbone.JPG|right|thumb|Yusef Komunyakaa, 2011]] '''Yusef Komunyakaa''' (amezaliwa [[29 Aprili]] [[1941]]) ni mshairi kutoka nchi ya [[Marekani]]. Jina lake la kuzaliwa ni '''James William Brown'''. Mwaka wa 1994 alipokea '''[[Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi]]'''. ==Viungo vya Nje== *[https://www.poetryfoundation.org/poems-and-poets/poets/detail/yusef-komunyakaa Wasifu ya Komunyakaa kwa Kiingereza] {{Mbegu-mwandishi}} {{DEFAULTSORT:Komunyakaa, Yusef}} [[Category:Waliozaliwa 1941]] [[Category:Watu walio hai]] [[Category:Washairi wa Marekani]] [[Category:Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi]] 0fgr69ekp05nsxdtbvv8qrozb2da3cd Robert Hass 0 88159 1573679 991024 2026-06-16T21:33:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573679 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} [[File:Robert_Hass_6052.jpg|right|thumb|Robert Hass]] '''Robert Hass''' (amezaliwa [[1 Machi]] [[1941]]) ni mshairi kutoka nchi ya [[Marekani]]. Mwaka wa 2008 alipokea '''[[Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi]]'''. ==Viungo vya Nje== *[https://www.poetryfoundation.org/poems-and-poets/poets/detail/robert-hass Wasifu ya Hass kwa Kiingereza] {{Mbegu-mwandishi}} {{DEFAULTSORT:Hass, Robert}} [[Category:Waliozaliwa 1941]] [[Category:Watu walio hai]] [[Category:Washairi wa Marekani]] [[Category:Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi]] 84gfjqvq0aqqillu08f48bbawhjhroh William Kennedy (mwandishi) 0 88262 1573753 991661 2026-06-16T21:45:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573753 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''William Joseph Kennedy''' (amezaliwa [[16 Januari]] [[1928]]) ni mwandishi kutoka nchi ya [[Marekani]]. Mwaka wa 1984, alipokea '''[[Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi]]''' kwa [[riwaya]] yake ''Ironweed''. {{DEFAULTSORT:Kennedy, William}} [[Category:Waliozaliwa 1929]] [[Category:Watu walio hai]] [[Category:Waandishi wa Marekani]] [[Category:Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi]] {{Mbegu-mwandishi}} 3hb1g1keljwoeksq5wwjwyad6pqtgd9 Jennifer Egan 0 89015 1573644 994216 2026-06-16T21:27:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573644 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} [[File:Jennifer_Egan_Occupy_Wall_Street_2011_Shankbone.JPG|right|thumb|Jennifer Egan mnamo 2011]] '''Jennifer Egan''' (amezaliwa [[7 Septemba]] [[1962]]) ni mwandishi wa kike kutoka nchi ya [[Marekani]]. Mwaka wa [[2011]], alipokea '''[[Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi]]''' kwa [[riwaya]] yake ''A Visit from the Goon Squad''. {{DEFAULTSORT:Egan, Jennifer}} [[Category:Waliozaliwa 1962]] [[Category:Watu walio hai]] [[Category:Waandishi wa Marekani]] [[Category:Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi]] {{Mbegu-mwandishi}} 9tjj25nz2yt9pc3jvtgee8skmq3ajaj Liga Sancta 0 90179 1573812 1003450 2026-06-16T21:55:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573812 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{maana}} '''Liga Sancta''' (kwa [[Kilatini]] ni sawa na "Mshikamano Mtakatifu") ni jina la makubaliano mbalimbali ya kijeshi kati ya nchi kadha za [[Ulaya]] kwa msingi wa [[dini]], hasa kama yalihimizwa na [[Papa]] fulani. Mifano yake ni kama vile: *[[Holy League (1495)]] *[[League of Cambrai]] *[[Holy League (1538)]] *[[Holy League (1571)]] *[[Holy League (1684)]] *[[Holy League (1717)]] okuxwyin9rxte5lcpdts7i4l3ec0drh Kidyangadi 0 90968 1573802 1005235 2026-06-16T21:53:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573802 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Kidyangadi''' (au '''Kidhanggati''') ni [[Lugha za Kipama-Nyungan|lugha ya Kipama-Nyungan]] nchini [[Australia]] inayozungumzwa na [[Wadyangadi]] katika jimbo la [[New South Wales]]. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kidyangadi watano tu, lakini hao ni matokeo ya mradi wa kufufua lugha ya Kidyangadi. Maana yake, lugha iliachwa kuzungumzwa wakati wa miaka ya 1960; halafu mwaka 2000 shule ikaanzishwa kwa ajili ya kufundisha lugha ya Kidyangadi tena. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidyangadi kiko katika kundi la [[Kiyidiny]]. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/dyn lugha ya Kidyangadi kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/dyn makala za OLAC kuhusu Kidyangadi] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/dyan1250 lugha ya Kidyangadi katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/dyn lugha ya Kidyangadi katika Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Dyangadi}} [[Jamii:Lugha za Australia]] mrswvtc84jvz7mwdj71rcdpwu1hzhdi Lugha za Kigiimbiyu 0 90971 1573760 1005238 2026-06-16T21:46:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573760 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} [[Picha:Giimbiyu_languages.png|right|thumb|Eneo la lugha za Kigiimbiyu barani mwa Australia (rangi ya kizambarau)]] '''Lugha za Kigiimbiyu''' ni familia ndogo ya lugha nchini [[Australia]]. Katika familia hiyo kuna lugha tatu tu ambazo zilikuwa huzungumzwa katika jimbo la [[Northern Territory]]: [[Kierre]], [[Kimangerr]] na [[Kiurningangg]]. Lugha hizo zote zimetoweka. ==Viungo vya nje== *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/giim1238 lugha za Kigiimbiyu katika Glottolog] *[https://www.ethnologue.com/subgroups/giimbiyu lugha za Kigiimbiyu katika Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Giimbiyu}} [[Jamii:Lugha za Australia]] [[Jamii:Makundi ya lugha]] 50qgvs4xxdgl6aj2qvpogito61mcfvs Kinyangumarta 0 91323 1573859 1006375 2026-06-16T22:02:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573859 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Kinyangumarta''' ni [[Lugha za Kipama-Nyungan|lugha ya Kipama-Nyungan]] nchini [[Australia]] inayozungumzwa na [[Wanyangumarta]] katika jimbo la [[Australia Magharibi]]. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kinyangumarta 310. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinyangumarta kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/nna lugha ya Kinyangumarta kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/nna makala za OLAC kuhusu Kinyangumarta] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/nyan1301 lugha ya Kinyangumarta katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/nna lugha ya Kinyangumarta katika Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Nyangumarta}} [[Jamii:Lugha za Australia]] epuithv9brlznd3g7wr2kdpoyr89n4x Kiwalangama 0 91390 1573877 1006577 2026-06-16T22:05:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573877 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Kiwalangama''' kilikuwa [[Lugha za Kipama-Nyungan|lugha ya Kipama-Nyungan]] nchini [[Australia]] iliyozungumzwa na [[Wawalangama]] katika jimbo la [[Queensland]]. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kiwalangama ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwalangama kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/nlw lugha ya Kiwalangama kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/nlw makala za OLAC kuhusu Kiwalangama] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/wala1263 lugha ya Kiwalangama katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/nlw lugha ya Kiwalangama katika Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Walangama}} [[Jamii:Lugha za Australia]] 9x4rb77pqlzaduoxltmm2gay1p33chg Kiwageman 0 91602 1573858 1007168 2026-06-16T22:02:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573858 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Kiwageman''' (pia '''Kiwagiman''') ni [[Lugha za Kigunwinyguan|lugha ya Kigunwinyguan]] nchini [[Australia]] inayozungumzwa na [[Wawageman]] katika ya jimbo la [[Northern Territory]]. Mwaka wa 2000, kulikuwa na wasemaji wa Kiwageman kumi tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwageman kiko katika kundi lake lenyewe la Kiwagiman. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/waq lugha ya Kiwageman kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/waq makala za OLAC kuhusu Kiwageman] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/wage1238 lugha ya Kiwageman katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/waq lugha ya Kiwageman katika Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Wageman}} [[Jamii:Lugha za Australia]] dl9lapnqr1okoo8icjb1dobe1ustk8z Mto Luhumuka 0 92069 1573617 1008748 2026-06-16T21:22:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573617 wikitext text/x-wiki '''Mto Luhumuka''' ni mmojawapo kati ya [[mito]] ya [[Tanzania]]. Unatiririka upande wa [[kusini]] [[magharibi]] katika [[bonde]] la [[Rukwa]].<ref name="Division">{{cite book|author=Tanganyika. Geological Division|title=Short Paper|url=https://books.google.com/books?id=m8Y6AAAAIAAJ|accessdate=31 March 2012}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] jhzntotk1vfb6helwi9oltm384u8hv2 Kayamba 0 93398 1573548 1013932 2026-06-16T21:11:31Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573548 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Kayamba''' ni [[ala]] ya [[muziki]] ambayo imetengenezwa kwa [[Tete|matete]] na ndani yake hutiwa [[punje]] kavu za [[nafaka]], kwa mfano [[mahindi]]. Inapotikiswa kwa [[mdundo]] maalumu inatoa [[sauti]] nzuri inayochangia hasa [[furaha]] ya [[nyimbo]]. {{mbegu-muziki}} [[Jamii:Ala za muziki]] m0thb9r7dqm44a5whyx5z1pdaqq0bx8 Konklevu 0 93413 1573402 1420860 2026-06-16T15:56:53Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573402 wikitext text/x-wiki [[Faili:Fumo negro.jpg|thumb|right|''[[Moshi]] mweusi'' kutoka [[Kikanisa cha Sisto IV]] ni [[ishara]] ya kwamba Papa mpya hajachaguliwa.<ref name=Fumata-SmokeSignal>{{cite news|last=Chumley|first=Cheryl K.|title=What Do American Catholics Want in the Next Pope?|url=http://nation.foxnews.com/catholic-church/2013/03/12/what-do-american-catholics-want-next-pope|accessdate=15 March 2013|newspaper=Fox News|date=12 March 2013|agency=The Washington Times|location=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170707161315/http://nation.foxnews.com/catholic-church/2013/03/12/what-do-american-catholics-want-next-pope|archivedate=2017-07-07}}</ref>]] [[File:Fumo branco.jpg|thumb|right|''Moshi mweupe'' ni ishara ya kwamba Papa mpya amechaguliwa.<ref name=Fumata-SmokeSignal />]] '''Konklevu''' (kutoka [[Kilatini]] "cum clave", yaani "kwa [[ufunguo]]", kupitia [[matamshi]] ya [[Kiingereza]] ya [[neno]] "conclave") ni [[mkutano]] maalumu ya [[kardinali|makardinali]] wote wenye [[umri]] chini ya miaka 80 unaofanyika ili kumchagua [[askofu]] wa [[Roma]], maarufu kama [[Papa]] wa [[Kanisa Katoliki]], baada ya kufariki [[dunia]] au kujiuzulu aliyekuwa [[madaraka|madarakani]]. Lengo la kujifungia ndani tangu [[karne za kati]] ni kuzuia makardinali wasiingiliwe na [[watu]] wa nje, hasa [[watawala]], ambao wanaweza wakawa na malengo tofauti na yale ya kiroho. Kwa sasa kuna taratibu nyingi zilizopangwa kinaganaga, ambazo mojawapo ni kwamba wapigakura wasizidi 120, ingawa Papa ana [[mamlaka]] ya kuzidisha. ==Tanbihi== {{marejeo}} == Marejeo == {{refbegin|30em}} * [[Papa Pius X|Pius X]] (25 December 1904). "''Vacante Sede Apostolica''". Apostolic constitution. ''Pii X Pontificis Maximi Acta''. '''3'''. (1908) pp.&nbsp;239–288. * [[Papa Pius XI|Pius XI]] (1 March 1922). "''Cum Proxime''". Motu proprio. ''AAS''. '''14'''. (1922) pp.&nbsp;145–146. * Pius XI (25 March 1935). "''Quae Divinitus''". Apostolic constitution. ''AAS''. '''27''' (1935) pp.&nbsp;97–113. * [[Papa Paulo VI|Paul VI]] (15 August 1967). [http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19670815_regimini-ecclesiae-universae_lt.html ''Regimini Ecclesiae Universae''] (in Latin). Apostolic constitution. ''AAS''. '''59'''. (1967) pp.&nbsp;885–928. Vatican City. * [[Papa Yohane Paulo II|John Paul II]] (28 June 1988). [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/apost_constitutions/documents/hf_jp-ii_apc_19880628_pastor-bonus-index_en.html Pastor Bonus]. ''Apostolic constitution''. Vatican City: Vatican Publishing House. * [[Papa Benedikto XVI|Benedict XVI]] (11 June 2007). [http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/motu_proprio/documents/hf_ben-xvi_motu-proprio_20070611_de-electione_lt.html De aliquibus mutationibus in normis de electione Romani Pontificis]. ''Apostolic letter''. Vatican City: Vatican Publishing House. * Beal, John P.; Coriden, James A.; Green, Thomas J., eds. (2000). ''New Commentary on the Code of Canon Law''. Mahwah, New Jersey: Paulist Press International. ISBN 978-0-8091-0502-1. * Burkle-Young, Francis A. (1999). ''Passing the Keys: Modern Cardinals, Conclaves, and the Election of the Next Pope''. New York: The Derrydale Press. ISBN 978-1-56833-130-0 * Kurtz, Johann Heinrich (1889). [https://archive.org/details/churchhistory03kurtgoog ''Church History''] '''1'''. New York: Funk & Wagnalls. ISBN 978-0-217-33928-5. * Levillain, Philippe; O'Malley, John W., eds. (2002). "The Papacy: An Encyclopedia". Routledge. ISBN 978-0-415-92228-9. * Baumgartner, Frederic J. (2003). ''Behind Locked Doors: A History of the Papal Elections''. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-312-29463-2. * Colomer, Josep M.; McLean, Iain (1998). [http://works.bepress.com/josep_colomer/4 "Electing Popes. Approval Balloting with Qualified-Majority Rule"] {{Wayback|url=http://works.bepress.com/josep_colomer/4 |date=20121220083905 }}. [[Journal of Interdisciplinary History]] (MIT Press) '''29''' (1): 1–22. * Duffy, Eamon (2006). ''Saints and Sinners: A History of the Popes'' (3rd ed.). Connecticut: [[Yale University Press]]. ISBN 978-0-300-11597-0. * Guruge, Anura (2010). ''The Next Pope After Pope Benedict XVI''. WOWNH LLC. ISBN 978-0-615-35372-2. * [[Ludwig von Pastor|Pastor, Ludwig von]]. "History of the Papacy, Conclaves in the 16th century; Reforms of Pope Gregory XV, papal bulls: ''Aeterni Patris'' (1621) and ''Decet Romanum Pontificem'' (1622)". * Reese, T. J. (1996). "Revolution in Papal Elections". America '''174''' (12): 4. * Wintle, W. J. (June 1903). [http://www.hidden-knowledge.com/titles/magnificat/extras/papalelection/papal_election.html "How the Pope is Elected"]. The London Magazine. * [http://www.osv.com/OSV4MeNav/CatholicAlmanac/ExcerptPapalConclave/tabid/356/Default.aspx "Papal Conclave"] {{Wayback|url=http://www.osv.com/OSV4MeNav/CatholicAlmanac/ExcerptPapalConclave/tabid/356/Default.aspx |date=20130221085332 }} ''Catholic Almanac'' (2012). Huntington, Indiana: Our Sunday Visitor. * [http://news.nationalgeographic.com/news/2001/11/1118_vaticanmain.html "Inside the Vatican: National Geographic Goes Behind the Public Facade"]. ''[[National Geographic Channel]]''. 8 April 2004. * [http://www.religionfacts.com/christianity/features/papal_elections.htm "How the Pope is Elected"] {{Wayback|url=http://www.religionfacts.com/christianity/features/papal_elections.htm |date=20171226111117 }}. ReligionFacts.com *{{cite book|ref=harv|last1=Signorotto|first1=Gianvittorio|last2=Visceglia|first2=Maria Antonietta|title=Court and Politics in Papal Rome, 1492–1700|date=2002|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=2W1tc-wf5DQC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|isbn=9781139431415}} {{refend}} ==Viungo vya nje== {{Commons category|Papal conclave}} {{Kanisa Katoliki}} {{Mbegu-katoliki}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Vatikani]] l0n9feiolrqzdv8ricprpjwzyvgz2z3 Kegueur Terbi 0 94612 1573842 1018243 2026-06-16T22:00:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573842 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mlima]] wa [[Chad]] ([[Afrika]]). [[Urefu]] wa [[volkeno]] hiyo unafikia hadi [[mita]] 3,376 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima]] * [[Orodha ya milima ya Afrika]] [[Jamii:Milima ya Chad]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Volkeno za Afrika]] 0a9zsxr038fbu8bz6ycdxg5sgheng3i Usanifu wa ndani 0 94811 1573980 1337391 2026-06-17T06:33:49Z Jmabel 90309 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Balboa Bay Club 9 Photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Balboa Bay Club 9 Photo Don Ramey Logan.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232752188#Mass_rename_requested]] 1573980 wikitext text/x-wiki [[File:Lobby Hotel Bristol w Warszawie.JPG|thumb|right|Mapambo ya [[Hoteli ya Bristol, Warsaw]]]] [[File:Balliol College Dining Hall, Oxford - Diliff.jpg|thumb|right|Mapambo ya kale: [[Chuo cha Balliol]], [[Oxford]]]] '''Usanifu wa ndani''' ni [[sanaa]] na [[sayansi]] ya kuboresha muonekano wa ndani ya [[nyumba]] au [[jengo]] lolote, wakati mwingine ikiwa ni pamoja na nje, kufikia [[mazingira]] bora na yenye kupendeza kwa mtumiaji. [[Msanifu wa ndani]] ni [[mtu]] ambaye anapanga, anatafiti, anaratibu, na kusimamia miradi ya [[upambaji]] wa ndani. [[Taaluma]] hii inajumuisha mambo kadhaa kama vile maendeleo ya dhana, mipangilio ya nafasi, [[ukaguzi]], upangaji, [[utafiti]], [[mawasiliano]] na wadau wa mradi, [[usimamizi]] wa [[ujenzi]], na utekelezaji. Katika siku za nyuma, usanifu wa ndani uliwekwa pamoja kwa kawaida kama sehemu ya mchakato mzima wa kujenga. [[Taaluma]] ya upambaji wa ndani imetokana na maendeleo ya jamii na [[usanifu majengo|usanifu wa majengo]]. Katika [[India]] ya zamani, [[wasanifu wa majengo]] walifanya [[kazi]] kama wasanifu wa ndani. Hii inaweza kuonekana kutoka kwa marejeo ya [[Vishwakarma mbunifu]] - mmoja wa [[miungu]] katika [[hadithi]] za [[Uhindu]]. Katika [[Misri]] ya kale, "nyumba za roho" au mifano ya nyumba ziliwekwa katika [[Kaburi|makaburi]] kama vipokea [[sadaka]] za [[chakula]]. Kutoka kwa haya, inawezekana kutambua maelezo juu ya usanifu wa ndani wa makazi tofauti katika falme tofauti za Misri, kama vile mabadiliko katika ujenzi wa viingiza [[hewa]], [[nguzo]], [[Dirisha|madirisha]], na [[Mlango|milango]]. ==Mifano ya usanifu wa ndani== <gallery widths="200px" heights="200px" perrow="5"> File:Hotel San Domenico-Taormina-Sicilia-Italy - Creative Commons by gnuckx (3667442268).jpg|Hotel San Domenico huko [[Taormina]] File:Lenno Villa Balbianello wnetrze 4.jpg| [[Villa Balbianello]] File:Apothecary room - Arppeanum - DSC05136.JPG|Apothecary room File:Lenno Villa Balbianello wnetrze 3.jpg|[[Villa Balbianello]] File:Johan Zacharias Blackstadius, Interiör, salong med läsande flicka, 1850.jpg|[[Sebule]] ([[1850]]). File:Bar in de Rotterdamzaal.jpg|[[Baa]] huko [[Rotterdam]] File:Balboa Bay Club 9 Photo Don Ramey Logan.jpg|Balboa Bay Club File:12-03-01-axel-springer-by-RalfR-28.jpg|Springer- Hochhaus </gallery> == Viungo vya nje == * [http://www.iida.org/ International Interior Design Association] * [https://www.acarpetcleaninglasvegas.com/modern-carpet-trends/ Ushauri wa kupamba ndani] {{Wayback|url=https://www.acarpetcleaninglasvegas.com/modern-carpet-trends/ |date=20210301153639 }} * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/48949 Candace Wheeler: The Art and Enterprise of American Design, 1875-1900] * [https://www.britannica.com/art/interior-design/Origins-of-interior-design Historia ya usanifu wa ndani, toka zamani hadi sasa] {{mbegu-utamaduni}} [[Jamii:Usanifu majengo]] [[Jamii:Sanaa]] 9bndseztj5gxfh8auzpvr4i7s2opwxp Kiyatay 0 94899 1573602 1018861 2026-06-16T21:20:25Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573602 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Kiyatay''' kilikuwa [[Lugha za Kipama-Nyungan|lugha ya Kipama-Nyungan]] nchini [[Australia]] iliyozungumzwa na [[Wayatay]] katika jimbo la [[Queensland]]. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyatay, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyatay kiko katika kundi la Kipama. Wengine hukiangalia kama [[lahaja]] ya [[Kigudang]]. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/yty lugha ya Kiyatay kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/yty makala za OLAC kuhusu Kiyatay] *[http://www.ethnologue.com/language/yty lugha ya Kiyatay katika Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Yatay}} [[Jamii:Lugha za Australia]] gbatbnd44dg4vk9i9s6hgycatmsl5ov Kiyorta-Yorta 0 95066 1573768 1019479 2026-06-16T21:47:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573768 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Kiyorta-Yorta''' kilikuwa [[Lugha za Kipama-Nyungan|lugha ya Kipama-Nyungan]] nchini [[Australia]] iliyozungumzwa na [[Wayorta-Yorta]] katika jimbo la [[New South Wales]]. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiyorta-Yorta, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyorta-Yorta kiko katika kundi lake lenyewe la Kiyorta-Yorta. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/xyy lugha ya Kiyorta-Yorta kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/xyy makala za OLAC kuhusu Kiyorta-Yorta] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/yort1237 lugha ya Kiyorta-Yorta katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/xyy lugha ya Kiyorta-Yorta katika Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Yorta-Yorta}} [[Jamii:Lugha za Australia]] 32tlmnno5f1y8wu5mwjcd2bj5mvq7ms Kinukunul 0 95082 1573677 1019520 2026-06-16T21:32:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573677 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Kinukunul''' kilikuwa [[Lugha za Kipama-Nyungan|lugha ya Kipama-Nyungan]] nchini [[Australia]] iliyozungumzwa na [[Wanukunul]] katika jimbo la [[Queensland]]. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kinukunul, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinukunul kiko katika kundi la Kidurubaliki. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/xnu lugha ya Kinukunul kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/xnu makala za OLAC kuhusu Kinukunul] *[http://www.ethnologue.com/language/xnu lugha ya Kinukunul katika Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Nukunul}} [[Jamii:Lugha za Australia]] o5wzk3kev6x7tzswxocddgns36rldq9 Need for Speed: Carbon 0 96554 1573780 1025183 2026-06-16T21:49:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573780 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} [[Picha:Logo Need for Speed Carbon simple.svg|alt=Need for speed carbon|thumb|Need for speed carbon]] '''Need for speed''': '''Carbon''' ni [[mchezo]] wa [[mashindano]] na [[Sanaa]] ya [[Maandishi]] ambayo ni ya mfululizo wa ''[[Need for Speed]]''. Ni mchezo wa [[12]] katika mfululizo wa ''Need for Speed'' na inapatikana kwenye mifumo mingi ya michezo kama vile [[PlayStation 2]], [[PlayStation 3]], [[Xbox]], [[Xbox 360]], ''[[GameCube]]'', ''[[Wii]]'' na [[kompyuta]]. == Uchezaji wa mchezo == '''Need for speed Carbon''' ni kama ''[[Need for speed]]: Most wanted'' lakini mabadiliko makubwa ni kuongezwa kwa wakati wa [[usiku]] katika mchezo. {{tech-stub}} pmyu84gi2b5cotyp2u9c2eo7ua9zgwz Mlima Shemausha 0 96634 1573916 1025321 2026-06-16T22:12:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573916 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[milima ya Usambara]] iliyoko katika [[Mkoa wa Tanga]] nchini [[Tanzania]]. Una [[urefu]] wa [[mita]] ? juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Tanga]] 6dqfpx17sm7v2y3e0icz1lc6wrq80xk Milima ya Rugabo 0 96706 1573720 1025427 2026-06-16T21:39:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573720 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' iko katika [[Mkoa wa Kagera]] nchini [[Tanzania]]. [[Kilele]] kina [[urefu]] wa [[mita]] 1,462 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera]] e8uciz9bisw3al508exclkz9ocrb1wm Milima ya Rwabigaga 0 96707 1573775 1025428 2026-06-16T21:48:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573775 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' iko katika [[Mkoa wa Kagera]] nchini [[Tanzania]]. [[Kilele]] kina [[urefu]] wa [[mita]] 1,679 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera]] 4tnnzrjnqumlxer5sz66amc2u5660kg Milima ya Rwaburendere 0 96708 1573829 1025429 2026-06-16T21:58:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573829 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' iko katika [[Mkoa wa Kagera]] nchini [[Tanzania]]. [[Kilele]] kina [[urefu]] wa [[mita]] 1,470 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera]] h0bwielw59onkxp4zsxztwtydpbq2sf Milima ya Rwanzira 0 96709 1573884 1025430 2026-06-16T22:06:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573884 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' iko katika [[Mkoa wa Kagera]] nchini [[Tanzania]]. [[Kilele]] kina [[urefu]] wa [[mita]] 1,261 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera]] o3ie4znjk8gaf10ewvspqm6c2jlet6z Mlima Mazabula 0 96737 1573685 1025480 2026-06-16T21:34:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573685 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[milima ya Usambara]] iliyoko katika [[Mkoa wa Manyara]] nchini [[Tanzania]]. Una [[urefu]] wa [[mita]] ? juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Manyara]] azx0mjak0y7j0x8umlhzqmn6xkp4vb1 Mlima Mnavu 0 96738 1573742 1025481 2026-06-16T21:43:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573742 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[milima ya Usambara]] iliyoko katika [[Mkoa wa Manyara]] nchini [[Tanzania]]. Una [[urefu]] wa [[mita]] ? juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Manyara]] azx0mjak0y7j0x8umlhzqmn6xkp4vb1 Mlima Ngaiyaki 0 96739 1573796 1025482 2026-06-16T21:52:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573796 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[milima ya Usambara]] iliyoko katika [[Mkoa wa Manyara]] nchini [[Tanzania]]. Una [[urefu]] wa [[mita]] ? juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Manyara]] azx0mjak0y7j0x8umlhzqmn6xkp4vb1 Mlima Babala 0 96783 1573750 1025536 2026-06-16T21:44:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573750 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[milima]] iliyoko katika [[Mkoa wa Kigoma]] nchini [[Tanzania]]. Una [[urefu]] wa [[mita]] 1,246 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] 7xm7xo1bd5indj4g0frnz6nvvige5mv Mlima Lugaba 0 96784 1573809 1025537 2026-06-16T21:54:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573809 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[milima]] iliyoko katika [[Mkoa wa Kigoma]] nchini [[Tanzania]]. Una [[urefu]] wa [[mita]] 1,415 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] g20p8uc7qev08ujytnc0feax6vbp8r5 Mlima Mwelamfula 0 96785 1573863 1025538 2026-06-16T22:03:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573863 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[milima]] iliyoko katika [[Mkoa wa Kigoma]] nchini [[Tanzania]]. Una [[urefu]] wa [[mita]] 1,530 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] {{Mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] m0orllxej405md3vi322se2ykn9nk06 Mlima Douglas 0 97590 1573667 1027256 2026-06-16T21:31:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573667 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mlima]] wa [[New Zealand]] wenye [[kimo]] cha [[mita]] 3,077 juu ya [[usawa wa bahari]]. Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika [[kisiwa cha kusini]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima]] * [[Orodha ya milima ya New Zealand]] {{mbegu-jio}} [[Jamii:Milima ya New Zealand]] ateusnrz0cfvuouf5kn9m5t5jwvskr8 Mlima Haidinger 0 97591 1573727 1027257 2026-06-16T21:40:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573727 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mlima]] wa [[New Zealand]] wenye [[kimo]] cha [[mita]] 3,070 juu ya [[usawa wa bahari]]. Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika [[kisiwa cha kusini]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima]] * [[Orodha ya milima ya New Zealand]] {{mbegu-jio}} [[Jamii:Milima ya New Zealand]] nxgqf9qdtgh18dosz5xsmscgcafosvr Mlima De La Beche 0 97604 1573785 1027270 2026-06-16T21:50:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573785 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mlima]] wa [[New Zealand]] wenye [[kimo]] cha [[mita]] 2,950 juu ya [[usawa wa bahari]]. Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika [[kisiwa cha kusini]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima]] * [[Orodha ya milima ya New Zealand]] {{mbegu-jio}} [[Jamii:Milima ya New Zealand]] 2o1ogi79f0jktf2pjunaenr803f9bwt Mlima Tapuaenuku 0 97605 1573658 1027271 2026-06-16T21:29:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573658 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mlima]] wa [[New Zealand]] wenye [[kimo]] cha [[mita]] 2,884 juu ya [[usawa wa bahari]]. Ndio mrefu kuliko yote ya nchi hiyo nje ya [[Alpi ya kusini]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima]] * [[Orodha ya milima ya New Zealand]] {{mbegu-jio}} [[Jamii:Milima ya New Zealand]] 6uil852qbnd0djm9rsmsx94tuz0gwkh Latjoor (jimbo) 0 97968 1573777 1028324 2026-06-16T21:49:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573777 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = Latjoor State | native_name = | other_name= | nickname = | motto = | settlement_type = [[Majimbo ya Sudan Kusini|Jimbo]] | image_map = Latjoor in South Sudan 2015.svg | mapsize = 240px | map_caption = Mahali pa Latjoor katika Sudan Kusini | subdivision_type = {{flag|South Sudan}} | subdivision_name = [[Sudan Kusini]] | subdivision_type1 = [[Makao makuu]] | subdivision_name1 = [[Nasir]] | subdivision_type2 = Idadi ya [[kaunti]] | subdivision_name2 = 9 | subdivision_type3 = Idadi ya [[manispaa]] | subdivision_name3 = | start_date = | number_date = | population_as_of = Kadirio la 2014 | population_total = 534,440 | population_range = | area_range = | leader_party = | leader_title = [[Gavana]] | leader_name = [[Peter Lam Both]] }} '''Latjoor State''' ni mojawapo kati ya [[majimbo]] 32 yanayounda [[Sudan Kusini]]. Imegawanyika katika [[kaunti]] 9: [[Thorow County]], [[Malow County]], [[Thior County]], [[Jokou County]], [[Kajaak County]], [[Nasir County]], [[Ulang County]], [[Maiwut County]] na [[Longechuk County]]. == Marejeo == {{Reflist}} {{Majimbo ya Sudan Kusini}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Category:Majimbo ya Sudan Kusini]] tooym60spy08jeekdn5rykl7csax9gr Mto Kampisa 0 98145 1573571 1028862 2026-06-16T21:15:12Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573571 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Kigoma]] ([[Tanzania]] [[Kaskazini]]-[[Magharibi]]). [[Maji]] yake yanaelekea [[Ziwa Tanganyika]], [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari ya Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma]] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] n06kd7dj05j25pt40xnw6l5ekd80yys Mto Kanengi 0 98146 1573623 1028863 2026-06-16T21:23:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573623 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Kigoma]] ([[Tanzania]] [[Kaskazini]]-[[Magharibi]]). [[Maji]] yake yanaelekea [[Ziwa Tanganyika]], [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari ya Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma]] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] n06kd7dj05j25pt40xnw6l5ekd80yys Mto Kansogo 0 98147 1573675 1028864 2026-06-16T21:32:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573675 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Kigoma]] ([[Tanzania]] [[Kaskazini]]-[[Magharibi]]). [[Maji]] yake yanaelekea [[Ziwa Tanganyika]], [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari ya Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma]] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] n06kd7dj05j25pt40xnw6l5ekd80yys Mto Kaseke 0 98152 1573735 1028869 2026-06-16T21:42:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573735 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Kigoma]] ([[Tanzania]] [[Kaskazini]]-[[Magharibi]]). [[Maji]] yake yanaelekea [[Ziwa Tanganyika]], [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari ya Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma]] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] n06kd7dj05j25pt40xnw6l5ekd80yys Mto Lubugwe 0 98166 1573841 1028883 2026-06-16T22:00:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573841 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Kigoma]] ([[Tanzania]] [[Kaskazini]]-[[Magharibi]]). [[Maji]] yake yanaelekea [[Ziwa Tanganyika]], [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari ya Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma]] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] n06kd7dj05j25pt40xnw6l5ekd80yys Mto Luelu 0 98167 1573895 1028884 2026-06-16T22:08:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573895 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Kigoma]] ([[Tanzania]] [[Kaskazini]]-[[Magharibi]]). [[Maji]] yake yanaelekea [[Ziwa Tanganyika]], [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari ya Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma]] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Kigoma]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] n06kd7dj05j25pt40xnw6l5ekd80yys Mto Hembwesa 0 98461 1573889 1029955 2026-06-16T22:07:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573889 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Morogoro]] ([[Tanzania]] [[Mashariki]]) ambayo [[maji]] yake yanaishia katika [[bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Morogoro]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Morogoro]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 9kauidzp6usazkn1achuae5uubs90pj Mto Nangoka 0 98767 1573575 1030333 2026-06-16T21:15:52Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573575 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Lindi]] ([[Tanzania]] [[Kusini]] [[Mashariki]]) ambayo [[maji]] yake yanaishia katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Lindi]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Lindi]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] aok19babyw3pjse3eljqi8um8yzbyvc Mto Nangongora 0 98768 1573625 1030334 2026-06-16T21:24:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573625 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Lindi]] ([[Tanzania]] [[Kusini]] [[Mashariki]]) ambayo [[maji]] yake yanaishia katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Lindi]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Lindi]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] aok19babyw3pjse3eljqi8um8yzbyvc Mto Nangonondo 0 98769 1573682 1030335 2026-06-16T21:33:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573682 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Lindi]] ([[Tanzania]] [[Kusini]] [[Mashariki]]) ambayo [[maji]] yake yanaishia katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Lindi]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Lindi]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] aok19babyw3pjse3eljqi8um8yzbyvc Mto Kivishini 0 98897 1573564 1030532 2026-06-16T21:14:01Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573564 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Kilimanjaro]] ([[Tanzania]] [[Kaskazini]] [[Mashariki]]) ambayo [[maji]] yake yanaishia katika [[Bahari Hindi]] kupitia [[mto Pangani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Kilimanjaro]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] rv6vrv77iasve96tj1e06kvau3hhhqm Mto Kladeta 0 98898 1573611 1030533 2026-06-16T21:21:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573611 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Kilimanjaro]] ([[Tanzania]] [[Kaskazini]] [[Mashariki]]) ambayo [[maji]] yake yanaishia katika [[Bahari Hindi]] kupitia [[mto Pangani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Kilimanjaro]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] rv6vrv77iasve96tj1e06kvau3hhhqm Mto Mbilwa 0 99195 1573582 1031133 2026-06-16T21:17:05Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573582 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Mbeya]] ([[Tanzania]] [[Kusini]] [[Magharibi]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Mbeya]] f1dxf64icg4i6ea8ntr0wyjmpez83ja Mto Nyangalala 0 99526 1573756 1031662 2026-06-16T21:45:47Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573756 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mto]] wa [[mkoa wa Mwanza]] ([[Tanzania]] [[kaskazini]] [[magharibi]]) ambao [[maji]] yake yanaingia katika [[ziwa Viktoria]] na hatimaye yanaelekea [[Bahari ya Kati]] kupitia [[mto]] [[Naili]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Mwanza]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Mwanza]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] i6rgogpvnaxhbgi0fiiyaxux91b8s7n Mto Nyangoma 0 99527 1573815 1031663 2026-06-16T21:55:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573815 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mto]] wa [[mkoa wa Mwanza]] ([[Tanzania]] [[kaskazini]] [[magharibi]]) ambao [[maji]] yake yanaingia katika [[ziwa Viktoria]] na hatimaye yanaelekea [[Bahari ya Kati]] kupitia [[mto]] [[Naili]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Mwanza]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Mwanza]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] i6rgogpvnaxhbgi0fiiyaxux91b8s7n Mto Nguruo ya Komani 0 99741 1573647 1032040 2026-06-16T21:27:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573647 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Arusha]] ([[Tanzania]] [[kaskazini]]). [[Maji]] yake yanaelekea [[ziwa Engaruka Magadi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Arusha]] 4z3ixq6lc3ga5887os99550r4qwskc6 Mto Misunga 0 100101 1573634 1032656 2026-06-16T21:25:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573634 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mto]] wa [[Mkoa wa Singida]] ([[Tanzania]] ya kati). ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Singida]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Singida]] 88z9kaxype5prl56kwrugyfo7888ory Mto Yuli 0 100157 1573722 1032749 2026-06-16T21:40:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573722 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mto]] wa [[Mkoa wa Singida]] ([[Tanzania]] ya kati). [[Maji]] yake yanaishia [[ziwa Kitangiri]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Singida]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Singida]] ]] dxyduyzkvu10y2c7j427dnzp5r9uhck Mto Verimera 0 100325 1573583 1033030 2026-06-16T21:17:15Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573583 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[Mkoa wa Dodoma]] ([[Tanzania]] ya kati). [[Maji]] ya [[mto]] huo yanaishia [[Bahari Hindi]] kupitia [[mto Rufiji]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Dodoma]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Dodoma]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] riz9s12l06gbcj9i0s208ck2q0zvyly Mto Kipkuro 0 101395 1573621 1036538 2026-06-16T21:23:25Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573621 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Baringo]] nchini [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Baringo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Baringo]] q8egahz187g2159jv2wwuib6wzj5267 Mto Kipsapita 0 101397 1573673 1036540 2026-06-16T21:32:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573673 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Baringo]] nchini [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Baringo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Baringo]] q8egahz187g2159jv2wwuib6wzj5267 Mto Sandai 0 101472 1573734 1036755 2026-06-16T21:42:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573734 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Baringo]] nchini [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Baringo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Baringo]] q8egahz187g2159jv2wwuib6wzj5267 Mto Michong 0 101533 1573597 1036846 2026-06-16T21:19:35Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573597 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Bomet]] nchini [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Bomet]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Bomet]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] fh66mf7743qro8qnptd677nnt8wmew9 Mto Muruao Ndamenyu 0 101534 1573656 1036847 2026-06-16T21:29:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573656 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Bomet]] nchini [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Bomet]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Bomet]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] fh66mf7743qro8qnptd677nnt8wmew9 Mto Chemosusu 0 101569 1573901 1036885 2026-06-16T22:09:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573901 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Elgeyo-Marakwet]] nchini [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa Turkana]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Elgeyo-Marakwet]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Elgeyo-Marakwet]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] 3hoamkfufp4nnxucjojyr8sub8mzzu5 Mto Nyando (Kericho) 0 101635 1573851 1036970 2026-06-16T22:01:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573851 wikitext text/x-wiki '''Mto Nyando''' unapatikana katika [[kaunti ya Kericho]] nchini [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kericho]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kericho]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] oi5ijik8v97ppqe5apstxx3tfe8y54g Mto Timbilil 0 101643 1573672 1036978 2026-06-16T21:31:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573672 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kericho]] nchini [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kericho]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kericho]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 78pdyynd3uk89no4teofi8kw9jwtsse Mto Akaderte 0 101919 1573631 1037610 2026-06-16T21:25:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573631 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] 8mp8qljt4tzbq5bd7xqn3qhgknwb7sa Mto Akatelyan 0 101920 1573689 1037611 2026-06-16T21:34:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573689 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] 8mp8qljt4tzbq5bd7xqn3qhgknwb7sa Mto Akouaekori 0 101922 1573745 1037613 2026-06-16T21:43:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573745 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] 8mp8qljt4tzbq5bd7xqn3qhgknwb7sa Mto Arionomur 0 101927 1573801 1037618 2026-06-16T21:53:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573801 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] 8mp8qljt4tzbq5bd7xqn3qhgknwb7sa Mto Kamarlei 0 101965 1573854 1037679 2026-06-16T22:02:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573854 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] 8mp8qljt4tzbq5bd7xqn3qhgknwb7sa Mto Kamodo 0 101966 1573903 1037680 2026-06-16T22:10:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573903 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] 8mp8qljt4tzbq5bd7xqn3qhgknwb7sa Mto Akatwan 0 102040 1573690 1037808 2026-06-16T21:34:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573690 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] relbs5cgugo4a1wh6jrmthl0zjzxjzw Mto Akhurya 0 102041 1573746 1037809 2026-06-16T21:44:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573746 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] relbs5cgugo4a1wh6jrmthl0zjzxjzw Mto Akope 0 102042 1573803 1037810 2026-06-16T21:53:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573803 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] relbs5cgugo4a1wh6jrmthl0zjzxjzw Mto Kaiekoropus 0 102072 1573855 1037840 2026-06-16T22:02:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573855 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] relbs5cgugo4a1wh6jrmthl0zjzxjzw Mto Kaiekunyang 0 102073 1573904 1037841 2026-06-16T22:10:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573904 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Turkana]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Turkana]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] relbs5cgugo4a1wh6jrmthl0zjzxjzw Mto Olorrigirigi 0 102494 1573811 1038531 2026-06-16T21:54:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573811 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Samburu]], nchini [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Jubba]] na hatimaye katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Samburu]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Samburu]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 9rjbvk830zd7sf3y46k75gewotr9i2v Mto Paragwa 0 102495 1573864 1038532 2026-06-16T22:03:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573864 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Samburu]], nchini [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Jubba]] na hatimaye katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Samburu]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Samburu]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 9rjbvk830zd7sf3y46k75gewotr9i2v Mto Buffalo Creek (Trans-Nzoia) 0 102549 1573608 1038593 2026-06-16T21:21:25Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573608 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Trans-Nzoia]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Trans-Nzoia]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Trans-Nzoia]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 1sneiufpnagyu5qpvh2rzvkg2b1as3c Mto Rore 0 102750 1573779 1039125 2026-06-16T21:49:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573779 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Uasin Gishu]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Uasin Gishu]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Uasin Gishu]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] tesvpedqn8uzbr8isjjnf7dq2ca4dsc Mto Chawachi 0 102901 1573684 1039326 2026-06-16T21:33:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573684 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Nakuru]] nchini [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Nakuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nakuru]] 1hzokox5xonsa4lofm8n0yp3oh6i1lh Mto Mio (Nakuru) 0 102928 1573741 1039356 2026-06-16T21:43:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573741 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Nakuru]] nchini [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Nakuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nakuru]] 1hzokox5xonsa4lofm8n0yp3oh6i1lh Mto Munje (Nakuru) 0 102929 1573795 1039357 2026-06-16T21:52:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573795 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Nakuru]] nchini [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Nakuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nakuru]] 1hzokox5xonsa4lofm8n0yp3oh6i1lh Mto Noiwe 0 102935 1573852 1039364 2026-06-16T22:01:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573852 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Nakuru]] nchini [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Nakuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nakuru]] 1hzokox5xonsa4lofm8n0yp3oh6i1lh Mto Silket 0 103070 1573563 1039642 2026-06-16T21:13:51Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573563 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Bungoma]] nchini [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Bungoma]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Bungoma]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] bndirt0q1v0j07g3cfkdxnesd3ekens Mto Wabukhonyi 0 103082 1573609 1039654 2026-06-16T21:21:35Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573609 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Bungoma]] nchini [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Bungoma]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Bungoma]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] bndirt0q1v0j07g3cfkdxnesd3ekens Mto Warawaha 0 103083 1573663 1039655 2026-06-16T21:30:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573663 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Bungoma]] nchini [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Bungoma]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Bungoma]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] bndirt0q1v0j07g3cfkdxnesd3ekens Mto Engusero Sambu 0 103192 1573743 1039787 2026-06-16T21:43:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573743 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kajiado]] nchini [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kajiado]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kajiado]] 3l5aitdiulkevi2qxf23nv3cinmy2pp Mto Entosapia 0 103195 1573797 1039791 2026-06-16T21:52:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573797 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kajiado]] nchini [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kajiado]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kajiado]] 3l5aitdiulkevi2qxf23nv3cinmy2pp Mto Kamgwagi 0 103577 1573614 1040468 2026-06-16T21:22:15Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573614 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Homa Bay]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (kwenye [[ziwa Nyanza]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Homa Bay]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Homa Bay]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gfl4ycb9z5s9labcjkcxo6g80f2ua8d Mto Kawan (Homa Bay) 0 103578 1573664 1040469 2026-06-16T21:30:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573664 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Homa Bay]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (kwenye [[ziwa Nyanza]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Homa Bay]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Homa Bay]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gfl4ycb9z5s9labcjkcxo6g80f2ua8d Mto Kibugo 0 103579 1573724 1040470 2026-06-16T21:40:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573724 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Homa Bay]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (kwenye [[ziwa Nyanza]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Homa Bay]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Homa Bay]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gfl4ycb9z5s9labcjkcxo6g80f2ua8d Mto Rari (Homa Bay) 0 103611 1573832 1040504 2026-06-16T21:58:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573832 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Homa Bay]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (kwenye [[ziwa Nyanza]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Homa Bay]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Homa Bay]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gfl4ycb9z5s9labcjkcxo6g80f2ua8d Mto Siwalo 0 103616 1573890 1040511 2026-06-16T22:07:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573890 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Homa Bay]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (kwenye [[ziwa Nyanza]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Homa Bay]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Homa Bay]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gfl4ycb9z5s9labcjkcxo6g80f2ua8d Mto Olando (Migori) 0 103888 1573578 1041084 2026-06-16T21:16:23Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573578 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Migori]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (kwenye [[ziwa Nyanza]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Migori]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Migori]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] aatto0u9cu1y3ruzonc1xmhgw1he9rh Mto Oyinjo 0 103897 1573628 1041093 2026-06-16T21:24:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573628 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Migori]], [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (kwenye [[ziwa Nyanza]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Migori]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Migori]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] aatto0u9cu1y3ruzonc1xmhgw1he9rh Mto Mukondzo 0 104058 1573834 1041268 2026-06-16T21:58:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573834 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kilifi]], [[kusini]] [[mashariki]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[pwani]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kilifi]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kilifi]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 3auhy8y16k92snwlphuz2ug9fb8qjpk Mto Laga Doi 0 104931 1573581 1044421 2026-06-16T21:16:55Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573581 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Garissa]], [[mashariki]] mwa [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Garissa]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Garissa]] 46o8vb3nkpl15ck62oxboc8htri2s45 Mto Laga Kundi 0 104932 1573636 1044422 2026-06-16T21:25:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573636 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Garissa]], [[mashariki]] mwa [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Garissa]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Garissa]] 46o8vb3nkpl15ck62oxboc8htri2s45 Mto Rueta 0 105278 1573565 1044987 2026-06-16T21:14:12Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573565 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kiambu]], katikati ya [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Athi-Galana-Sabaki]] na hatimaye katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kiambu]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kiambu]] [[Jamii:Mto Galana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] submifuh2knmlshchx3o1vpaw6lgpbe Mto Kamoraro 0 105330 1573550 1045112 2026-06-16T21:11:41Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573550 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kirinyaga]], katikati ya [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]], ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kirinyaga]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kirinyaga]] [[Jamii:Mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] k2anaeglpypw8w2fiqqor147neeyem8 Mto Karute 0 105339 1573593 1045121 2026-06-16T21:18:55Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573593 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kirinyaga]], katikati ya [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]], ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kirinyaga]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kirinyaga]] [[Jamii:Mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] k2anaeglpypw8w2fiqqor147neeyem8 Mto Katuba (Kitui) 0 105550 1573666 1045567 2026-06-16T21:30:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573666 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kitui]], [[mashariki]] mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]], ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika [[bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kitui]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kitui]] [[Jamii:Mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 5kyom3spws85ysbocntmg0zty2juur2 Mto Kaui 0 105551 1573725 1045568 2026-06-16T21:40:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573725 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kitui]], [[mashariki]] mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]], ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika [[bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kitui]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kitui]] [[Jamii:Mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 5kyom3spws85ysbocntmg0zty2juur2 Mto Kyanzu 0 105597 1573783 1045624 2026-06-16T21:50:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573783 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Kitui]], [[mashariki]] mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]], ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika [[bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Kitui]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kitui]] [[Jamii:Mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 5kyom3spws85ysbocntmg0zty2juur2 Mto Balesa 0 105792 1573570 1045958 2026-06-16T21:15:02Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573570 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Marsabit]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Jubba]] ambao unaingia katika [[Bahari ya Hindi]] nchini [[Somalia]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Marsabit]] [[Jamii:Mto Jubba]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 7rm99l5xxb5zbg47x8tdq46vguadtg2 Mto Keera 0 105793 1573620 1045959 2026-06-16T21:23:15Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573620 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Marsabit]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Jubba]] ambao unaingia katika [[Bahari ya Hindi]] nchini [[Somalia]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Marsabit]] [[Jamii:Mto Jubba]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 7rm99l5xxb5zbg47x8tdq46vguadtg2 Mto Ladokublin 0 105798 1573671 1045964 2026-06-16T21:31:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573671 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Marsabit]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Jubba]] ambao unaingia katika [[Bahari ya Hindi]] nchini [[Somalia]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Marsabit]] [[Jamii:Mto Jubba]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 7rm99l5xxb5zbg47x8tdq46vguadtg2 Mto Laga Afgudud 0 105799 1573732 1045965 2026-06-16T21:41:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573732 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Marsabit]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Jubba]] ambao unaingia katika [[Bahari ya Hindi]] nchini [[Somalia]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Marsabit]] [[Jamii:Mto Jubba]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 7rm99l5xxb5zbg47x8tdq46vguadtg2 Mto Laga Gangarta 0 105815 1573840 1045982 2026-06-16T21:59:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573840 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Marsabit]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Jubba]] ambao unaingia katika [[Bahari ya Hindi]] nchini [[Somalia]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Marsabit]] [[Jamii:Mto Jubba]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 7rm99l5xxb5zbg47x8tdq46vguadtg2 Mto Laga Garba Halati 0 105816 1573894 1045983 2026-06-16T22:08:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573894 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana katika [[kaunti ya Marsabit]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Jubba]] ambao unaingia katika [[Bahari ya Hindi]] nchini [[Somalia]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Marsabit]] [[Jamii:Mto Jubba]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 7rm99l5xxb5zbg47x8tdq46vguadtg2 Mto Laga Sapari 0 105845 1573791 1046013 2026-06-16T21:51:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573791 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Marsabit]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Kenya]] (eneo la [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]]). [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa la magadi]] linaloitwa [[Turkana (ziwa)|Turkana]] na lililo kubwa kuliko yote ya Kenya. Ni pia ziwa la [[Jangwa|jangwani]] lililo kubwa kuliko yote [[duniani]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Marsabit]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Marsabit]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] jawbykb4f12cm4fhjhxw8oawbn1n8um Mto Kaboko (Murang’a) 0 105945 1573615 1046195 2026-06-16T21:22:25Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573615 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Murang'a]], katikati ya [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]], ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika [[bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Murang’a]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Murang'a]] [[Jamii:Mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] mrrk5k8hz4n35bjdgkaph46g24wi2i5 Mto Kahotera 0 105947 1573665 1046197 2026-06-16T21:30:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573665 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Murang'a]], katikati ya [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]], ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika [[bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Murang’a]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Murang'a]] [[Jamii:Mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] mrrk5k8hz4n35bjdgkaph46g24wi2i5 Mto Mishukia 0 106131 1573856 1046569 2026-06-16T22:02:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573856 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Nyandarua]], katikati ya [[Kenya]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Nyandarua]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nyandarua]] 5razmvc4frwx923pnszt0pdk5j77qc2 Mto Kyanthei 0 106612 1573586 1047639 2026-06-16T21:17:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573586 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Makueni]], kusini mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Athi-Galana-Sabaki]] na hatimaye katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Makueni]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Makueni]] [[Jamii:Mto Galana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] dxqhesih7dsatmf20elxaaj6300vmgx Mto Kyanundu 0 106613 1573642 1047640 2026-06-16T21:26:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573642 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Makueni]], kusini mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Athi-Galana-Sabaki]] na hatimaye katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Makueni]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Makueni]] [[Jamii:Mto Galana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] dxqhesih7dsatmf20elxaaj6300vmgx Mto Kyanya 0 106614 1573700 1047641 2026-06-16T21:36:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573700 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Makueni]], kusini mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Athi-Galana-Sabaki]] na hatimaye katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Makueni]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Makueni]] [[Jamii:Mto Galana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] dxqhesih7dsatmf20elxaaj6300vmgx Mto Kyanzimbi 0 106615 1573752 1047642 2026-06-16T21:45:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573752 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[kaunti ya Makueni]], kusini mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Athi-Galana-Sabaki]] na hatimaye katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Makueni]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Makueni]] [[Jamii:Mto Galana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] dxqhesih7dsatmf20elxaaj6300vmgx Mto Miu 0 106864 1573699 1048189 2026-06-16T21:36:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573699 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[jina]] la [[mito]] inayopatikana katika [[kaunti ya Machakos]], kusini mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Athi-Galana-Sabaki]] na hatimaye katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] * [[Orodha ya mito ya kaunti ya Machakos]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Machakos]] [[Jamii:Mto Galana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 35q6ryohukvtyc40y32glwtib4iec5o Mto Kalopeto 0 107215 1573736 1048622 2026-06-16T21:42:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573736 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[kaskazini]]-[[magharibi]] mwa [[Kenya]], kuanzia mpakani mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa Turkana]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:ziwa Turkana]] a21c7gcgpjxgljpsbuvi2o23rex64ad Mto Kaloponogole 0 107216 1573790 1048623 2026-06-16T21:51:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573790 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[kaskazini]]-[[magharibi]] mwa [[Kenya]], kuanzia mpakani mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa Turkana]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:ziwa Turkana]] a21c7gcgpjxgljpsbuvi2o23rex64ad Mto Kanaro 0 107221 1573844 1048631 2026-06-16T22:00:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573844 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[kaskazini]]-[[magharibi]] mwa [[Kenya]], kuanzia mpakani mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa Turkana]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:ziwa Turkana]] a21c7gcgpjxgljpsbuvi2o23rex64ad Mto Kansarokana 0 107222 1573637 1048632 2026-06-16T21:26:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573637 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[mashariki]] mwa [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]] na hatimaye katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] pbh7li57n49823mpsqpwbxyd2ye4z58 Mto Kasha 0 107245 1573896 1048679 2026-06-16T22:08:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573896 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana nchini [[Kenya]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Tana]] na hatimaye katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:mto Tana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] au0m5d5t3i2qlwofaepynmiybekz28i Mto Mokombero 0 107376 1573823 1048969 2026-06-16T21:56:57Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573823 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[kusini]] mwa [[Kenya]], mpakani mwa [[Tanzania]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Athi-Galana-Sabaki]] na hatimaye katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Mto Galana]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] l99h1c4v79q7vgm1j64ro6nggu2lxlc Mto Napeichom 0 107399 1573696 1049002 2026-06-16T21:35:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573696 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[kaskazini]]-[[magharibi]] mwa [[Kenya]], mpakani mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[ziwa Turkana]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Mito ya Kenya]] [[Jamii:Ziwa Turkana]] px15vvnlfmuhtb2dg8zgrw55q3altf1 Mto Jamakandu 0 107823 1573763 1051002 2026-06-16T21:46:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573763 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[kusini]] mwa [[Tanzania]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Rufiji]] na hatimaye katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mto Rufiji]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 74837azdz1v45dfcc26vn79e13g38g3 Mlima Lossirwa 0 108040 1573646 1051669 2026-06-16T21:27:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573646 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mlima]] wenye [[asili]] ya [[volkeno]] [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]]. Mlima una [[kimo]] cha [[mita]] 2,357 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya volkeno nchini Tanzania]] * [[Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha]] * [[Orodha ya milima ya Tanzania]] * [[Orodha ya milima ya Afrika]] * [[Orodha ya milima]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Mlima katika tovuti ya Geonames] {{mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Category:Volkeno za Tanzania]] [[Jamii:Volkeno za Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Arusha]] bpwul2sh8sw9u906doo1fxx3dhu9x21 Mlima Tarosero 0 108047 1573705 1051677 2026-06-16T21:37:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573705 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mlima]] wenye [[asili]] ya [[volkeno]] [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]]. Mlima una [[kimo]] cha [[mita]] 2,226 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya volkeno nchini Tanzania]] * [[Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha]] * [[Orodha ya milima ya Tanzania]] * [[Orodha ya milima ya Afrika]] * [[Orodha ya milima]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Mlima katika tovuti ya Geonames] {{mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Category:Volkeno za Tanzania]] [[Jamii:Volkeno za Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Arusha]] 328b6ebnpept9ti4xvukavq9vcghnat Mlima Kibiti 0 108084 1573580 1051828 2026-06-16T21:16:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573580 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[mkoa wa Pwani]], [[mashariki]] mwa [[Tanzania]]. [[Kilele]] kina [[urefu]] wa [[mita]] 286 juu ya [[usawa wa bahari]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima ya mkoa wa Pwani]] *[[Orodha ya milima ya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Milima ya Tanzania]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Mkoa wa Pwani]] ireten3xnjw905sa0kcn4w1js8kbdjx Kisiwa cha Busyengere 0 108952 1573836 1055325 2026-06-16T21:59:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573836 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Wilaya ya Ukerewe]], [[mkoa wa Mwanza]], [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Wilaya ya Ukerewe]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] k0j346ndpewijeeaix2x37409y9hig2 Kisiwa cha Bwiru 0 108953 1573893 1055326 2026-06-16T22:08:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573893 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Wilaya ya Ukerewe]], [[mkoa wa Mwanza]], [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Wilaya ya Ukerewe]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] k0j346ndpewijeeaix2x37409y9hig2 Waelgeyo 0 109474 1573568 1056744 2026-06-16T21:14:42Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573568 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Waelgeyo''' ni [[jina]] la [[kabila]] dogo ambalo huhesabiwa katika kabila kuu la [[Wakalenjin]]. Wanaishi katika [[kaunti ya Elgeyo-Marakwet]], nchini [[Kenya]]. ==Lugha== Waelgeyo huongea [[Kikeiyo]], [[lahaja]] maalumu ya [[lugha]] ya [[Kikalenjin]]. ==Viungo vya nje== *[http://kalenjin.net/index.php?option=com_content&amp;task=category&amp;sectionid=9&amp;id=63&amp;Itemid=92 Kalenjin Online - Keiyo] {{Makabila ya Kenya}} {{mbegu-utamaduni-KE}} [[Category:Makabila ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Elgeyo-Marakwet]] qhws319n6d96wfzkmqgz8sq2tlwpoo1 Wilaya ya Gomba 0 109535 1573704 1056920 2026-06-16T21:37:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573704 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} {{Infobox settlement |jina_rasmi = Wilaya ya Gomba |settlement_type = [[Wilaya za Uganda|Wilaya]] |native_name = |nickname = |image_flag = |image_seal = |image_map = |map_caption = Mahali pa Wilaya ya Gomba katika Uganda |coordinates_region = UG |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = {{flag|Uganda}} |subdivision_type2 = [[mji mkuu]] |subdivision_name2 = [[Kanoni]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = |area_land_km2 = |area_water_km2 = |idadi_ya_wakazi_kwa_mwaka_wa = 2014 sensa |population_note = |wakazi_kwa_ujumla = 159922 |latd=00|latm=00 |lats=|latNS=N |longd=00|longm=00 |longs=|longEW=E |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = http://www.gomba.go.ug |footnotes = }} '''{{PAGENAME}}''' ni [[wilaya]] mojawapo ya [[Mkoa wa Kati (Uganda)|Mkoa wa Kati]], [[Uganda]]. [[Idadi]] ya wakazi wake ni takriban 159,922 ([[sensa]] ya [[mwaka]] [[2014]]). {{Mbegu-jio-Uganda}} {{Wilaya za Uganda}} {{DEFAULTSORT:Gomba}} [[Jamii:Wilaya ya Gomba]] [[Jamii:Wilaya za Mkoa wa Kati (Uganda)]] [[Jamii:Wilaya za Uganda]] dq5sakmk5ec5ge9v8vt48kvruf3rbjf Kisiwa cha Kibibi (Buvuma) 0 109660 1573595 1057441 2026-06-16T21:19:15Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573595 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Uganda]] [[kusini]] ([[Mkoa wa Kati (Uganda)|Mkoa wa Kati]], [[Wilaya ya Buvuma]]). Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Visiwa vya Uganda]] [[Jamii:Visiwa vya Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Wilaya ya Buvuma]] o965si2uuysvmi46x6y48nvsqct5176 Kisiwa cha Sentwe 0 109785 1573574 1057649 2026-06-16T21:15:43Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573574 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Uganda]] [[kusini]] ([[Mkoa wa Kati (Uganda)|Mkoa wa Kati]], [[Wilaya ya Buvuma]]). Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa wa eneo. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Visiwa vya Uganda]] [[Jamii:Visiwa vya Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Wilaya ya Buvuma]] 5anx14m6e67bwwitb5q4uixcx1wlx88 Ziwa Hidden Tarn 0 110044 1573870 1058247 2026-06-16T22:04:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573870 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[ziwa]] dogo la [[Kenya]] ([[kaunti ya Kirinyaga]])<ref>www.getamap.net</ref>. ==Tazama pia== • [[Orodha ya maziwa ya Kenya]] == Marejeo == {{Marejeo}} {{maziwa ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Maziwa ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kirinyaga]] cpat5joe63c3rv5xolrshgwkbxlaows Ziwa Teleki Tarn 0 110045 1573912 1058248 2026-06-16T22:11:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573912 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[ziwa]] dogo la [[Kenya]] ([[kaunti ya Kirinyaga]])<ref>www.getamap.net</ref>. ==Tazama pia== • [[Orodha ya maziwa ya Kenya]] == Marejeo == {{Marejeo}} {{maziwa ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Maziwa ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kirinyaga]] cpat5joe63c3rv5xolrshgwkbxlaows Maziwa Hall 0 110050 1573913 1058254 2026-06-16T22:11:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573913 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni ma[[ziwa]] madogo ya [[Kenya]] ([[kaunti ya Meru]])<ref>www.getamap.net</ref>. ==Tazama pia== • [[Orodha ya maziwa ya Kenya]] == Marejeo == {{Marejeo}} {{maziwa ya Kenya}} {{mbegu-jio-KE}} [[Jamii:Maziwa ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Meru]] kszm4ba2y499yl4xp8x2xj6u7pmqzdf Mto Murayi 0 110268 1573910 1058992 2026-06-16T22:11:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573910 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Adjumani]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Adjumani]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 03vjx5fiflrujleut8w2nezxnqvnoat Mto Ayomo 0 110449 1573569 1059334 2026-06-16T21:14:52Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573569 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Amuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Amuru]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] kwos0nqi5epqdrm5s8g5cktwq6zqs5y Mto Bongocine 0 110455 1573619 1059342 2026-06-16T21:23:05Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573619 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Amuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Amuru]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] kwos0nqi5epqdrm5s8g5cktwq6zqs5y Mto Bukubworo 0 110456 1573670 1059343 2026-06-16T21:31:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573670 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Amuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Amuru]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] kwos0nqi5epqdrm5s8g5cktwq6zqs5y Mto Burlobo 0 110457 1573731 1059344 2026-06-16T21:41:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573731 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Amuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Amuru]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] kwos0nqi5epqdrm5s8g5cktwq6zqs5y Mto Camdyere 0 110458 1573788 1059345 2026-06-16T21:51:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573788 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Amuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Amuru]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] kwos0nqi5epqdrm5s8g5cktwq6zqs5y Mto Chumba (Uganda) 0 110459 1573839 1059346 2026-06-16T21:59:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573839 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Amuru]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Amuru]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] kwos0nqi5epqdrm5s8g5cktwq6zqs5y Mto Lagada 0 110692 1573579 1059727 2026-06-16T21:16:35Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573579 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Gulu]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Gulu]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] amz5np7e821l9bdogpga7wtctnrdrwx Mto Layibi 0 110695 1573633 1059730 2026-06-16T21:25:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573633 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Gulu]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Gulu]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] amz5np7e821l9bdogpga7wtctnrdrwx Mto Lokome 0 110696 1573693 1059731 2026-06-16T21:35:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573693 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Gulu]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Gulu]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] amz5np7e821l9bdogpga7wtctnrdrwx Mto Akidikidi 0 110724 1573747 1059764 2026-06-16T21:44:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573747 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Gulu]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Gulu]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] amz5np7e821l9bdogpga7wtctnrdrwx Mto Kabokotum 0 110874 1573592 1060069 2026-06-16T21:18:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573592 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kitgum]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kitgum]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gvffiquct1ifjef1opuxh9mp2nn55y6 Mto Kaceri 0 110875 1573651 1060070 2026-06-16T21:28:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573651 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kitgum]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kitgum]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gvffiquct1ifjef1opuxh9mp2nn55y6 Mto Kadukuye 0 110876 1573708 1060071 2026-06-16T21:37:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573708 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kitgum]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kitgum]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gvffiquct1ifjef1opuxh9mp2nn55y6 Mto Kalatapyong 0 110877 1573761 1060072 2026-06-16T21:46:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573761 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kitgum]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kitgum]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] gvffiquct1ifjef1opuxh9mp2nn55y6 Mto Lopoza 0 111290 1573880 1061870 2026-06-16T22:06:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573880 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kaabong]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kaabong]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] j1kxoctaa2s0x183e87wk62db5j37w6 Mto Kathileo 0 111351 1573819 1061961 2026-06-16T21:56:19Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573819 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kotido]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kotido]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ekbh2gnsqpn04ssubmiteq57gt7zerw Mto Kinyoo 0 111883 1573668 1063467 2026-06-16T21:31:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573668 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Pader]], [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Pader]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Pader]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] rg1xqablvou4ymkchzlfpqd73sync0q Mto Kitwol 0 111884 1573729 1063468 2026-06-16T21:41:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573729 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Pader]], [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Pader]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Pader]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] rg1xqablvou4ymkchzlfpqd73sync0q Mto Omoyo 0 111909 1573786 1063494 2026-06-16T21:50:47Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573786 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Pader]], [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Pader]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Pader]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] rg1xqablvou4ymkchzlfpqd73sync0q Mto Omule 0 111910 1573837 1063495 2026-06-16T21:59:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573837 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Pader]], [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Pader]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Pader]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] rg1xqablvou4ymkchzlfpqd73sync0q Mto Murongo 0 112028 1573612 1063683 2026-06-16T21:21:55Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573612 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Yumbe]], [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|kaskazini]] mwa [[Uganda]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Yumbe]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Yumbe]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] mnbykop2dd789x7up7bbn7t9dtd048w Mto Nambusuli 0 112468 1573601 1064948 2026-06-16T21:20:15Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573601 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Butaleja]], [[Mkoa wa Mashariki (Uganda)|mashariki]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Butaleja]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Butaleja]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ia6m1disl35rzcna40fyvqj73gdpmq8 Mto Nawapiti 0 112544 1573558 1065108 2026-06-16T21:13:00Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573558 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Iganga]], [[Mkoa wa Mashariki (Uganda)|mashariki]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Iganga]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Iganga]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] t3nxforij0oz8ilqxwx5oipdoh5krak Mto Nawankoko 0 112690 1573603 1065633 2026-06-16T21:20:35Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573603 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Mayuge]], [[Mkoa wa Mashariki (Uganda)|mashariki]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Mayuge]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Mayuge]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 56l4009thy0yr4n32i4cjfaoo2q4dzq Mto Chebonet 0 112726 1573733 1065678 2026-06-16T21:41:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573733 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Kapchorwa]], [[Mkoa wa Mashariki (Uganda)|mashariki]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kapchorwa]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kapchorwa]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ic4w5fsonm98ac2os490as81hqezphf Mto Italishabagimba 0 112877 1573789 1066147 2026-06-16T21:51:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573789 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Namutumba]], [[Mkoa wa Mashariki (Uganda)|mashariki]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Namutumba]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Namutumba]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 4lej9tvurt6fxrj65mwbu6kecscjcn6 Mto Mpande (Namutumba) 0 112885 1573758 1066157 2026-06-16T21:46:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573758 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Namutumba]], [[Mkoa wa Mashariki (Uganda)|mashariki]] mwa [[Uganda]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Namutumba]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Namutumba]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] s3qwek68foymtz0c82va2ku4cbt9bmw Mto Osia 0 113137 1573771 1066604 2026-06-16T21:48:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573771 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Tororo]], [[Mkoa wa Mashariki (Uganda)|mashariki]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Tororo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Tororo]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 7wha0pl4hyo3fud9cz6ftzwpbr03a7y Mto Nyamatorwe 0 113188 1573718 1066666 2026-06-16T21:39:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573718 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Bundibugyo]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Bundibugyo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Bundibugyo]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] iv466mrs3ry3mj784xsg6es9522fwxt Mto Nyambogo 0 113189 1573773 1066668 2026-06-16T21:48:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573773 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Bundibugyo]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Bundibugyo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Bundibugyo]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] iv466mrs3ry3mj784xsg6es9522fwxt Mto Sabi 0 113196 1573805 1066675 2026-06-16T21:53:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573805 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Bundibugyo]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Bundibugyo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Bundibugyo]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] b4wubqfzsxv8w1utz6hkqoq2fseo4dp Mto Bihanga (Hoima) 0 113218 1573618 1066745 2026-06-16T21:22:55Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573618 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Hoima]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]], kwenye [[Ziwa Albert (Afrika)|ziwa Albert]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Hoima]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Hoima]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ff182evp52tps76r6zhqx3x8u4ukewm Mto Ichukira 0 113224 1573669 1066751 2026-06-16T21:31:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573669 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Hoima]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]], kwenye [[Ziwa Albert (Afrika)|ziwa Albert]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Hoima]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Hoima]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ff182evp52tps76r6zhqx3x8u4ukewm Mto Isimba 0 113225 1573730 1066752 2026-06-16T21:41:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573730 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Hoima]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]], kwenye [[Ziwa Albert (Afrika)|ziwa Albert]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Hoima]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Hoima]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ff182evp52tps76r6zhqx3x8u4ukewm Mto Kabanda (Uganda) 0 113229 1573787 1066756 2026-06-16T21:50:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573787 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Hoima]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]], kwenye [[Ziwa Albert (Afrika)|ziwa Albert]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Hoima]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Hoima]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ff182evp52tps76r6zhqx3x8u4ukewm Mto Mantsa 0 113762 1573622 1068701 2026-06-16T21:23:35Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573622 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[kusini]] [[magharibi]] mwa [[Ethiopia]]. Ni [[tawimto]] la [[mto Omo]], ambao unatokana na muungano wa [[mto Gibe]] na [[mto Wabe]] na unaishia katika [[ziwa Turkana]]. == Tazama pia == *[[Orodha ya mito ya Ethiopia]] == Marejeo == {{reflist}} {{mito ya Ethiopia}} {{mbegu-jio-Ethiopia}} [[Category:Mito ya Ethiopia]] [[Jamii:ziwa Turkana]] d7jpzset2o0v1srot745i0s9uselhvo Mto Zigina 0 113763 1573674 1068702 2026-06-16T21:32:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573674 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[kusini]] [[magharibi]] mwa [[Ethiopia]]. Ni [[tawimto]] la [[mto Omo]], ambao unatokana na muungano wa [[mto Gibe]] na [[mto Wabe]] na unaishia katika [[ziwa Turkana]]. == Tazama pia == *[[Orodha ya mito ya Ethiopia]] == Marejeo == {{reflist}} {{mito ya Ethiopia}} {{mbegu-jio-Ethiopia}} [[Category:Mito ya Ethiopia]] [[Jamii:ziwa Turkana]] d7jpzset2o0v1srot745i0s9uselhvo Mto Wajja 0 113790 1573559 1068774 2026-06-16T21:13:10Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573559 wikitext text/x-wiki [[File:Abbay OSM.png|thumb|[[Ramani]] ya [[beseni]] la mto Abay.]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[tawimto]] la [[mto Hanger]] (pia: Angar) unaopatikana [[Ethiopia]] na unachangia [[mto Didessa]], [[tawimto]] la [[mto Abay]] (Nile ya Buluu). ==Tazama pia== *[[Orodha ya mito ya Ethiopia]] == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-jio-Ethiopia}} [[Jamii:Mito ya Ethiopia]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] e0uieudu98v8toz83y4uz54y7h4p9bs Mto Alata 0 113791 1573604 1068775 2026-06-16T21:20:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573604 wikitext text/x-wiki [[File:Abbay OSM.png|thumb|[[Ramani]] ya [[beseni]] la mto Abay.]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[tawimto]] la [[mto Hanger]] (pia: Angar) unaopatikana [[Ethiopia]] na unachangia [[mto Didessa]], [[tawimto]] la [[mto Abay]] (Nile ya Buluu). ==Tazama pia== *[[Orodha ya mito ya Ethiopia]] == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-jio-Ethiopia}} [[Jamii:Mito ya Ethiopia]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] e0uieudu98v8toz83y4uz54y7h4p9bs Mto Namosore 0 114116 1573584 1069318 2026-06-16T21:17:25Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573584 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Masindi]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Masindi]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] *[https://web.archive.org/web/20100717033047/http://www.iwmi.cgiar.org/wetlands/pdf/Africa/Region2/UGANDA.pdf Rivers and Lakes of Uganda]. {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Masindi]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] i616r4l9e0hzvll0nk02jmb9ju1a2hj Mto Rwentuha (Masindi) 0 114145 1573639 1069345 2026-06-16T21:26:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573639 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Masindi]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Masindi]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] *[https://web.archive.org/web/20100717033047/http://www.iwmi.cgiar.org/wetlands/pdf/Africa/Region2/UGANDA.pdf Rivers and Lakes of Uganda]. {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Masindi]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] i616r4l9e0hzvll0nk02jmb9ju1a2hj Mto Chyogo 0 114270 1573687 1069824 2026-06-16T21:34:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573687 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Rukungiri]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Rukungiri]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] *[https://web.archive.org/web/20100717033047/http://www.iwmi.cgiar.org/wetlands/pdf/Africa/Region2/UGANDA.pdf Rivers and Lakes of Uganda]. {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Rukungiri]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 6vq2f1fl0guy73gm8zoiy8ad5rp6s3g Mto Kabiseke 0 114271 1573744 1069825 2026-06-16T21:43:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573744 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Rukungiri]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Rukungiri]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] *[https://web.archive.org/web/20100717033047/http://www.iwmi.cgiar.org/wetlands/pdf/Africa/Region2/UGANDA.pdf Rivers and Lakes of Uganda]. {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Rukungiri]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 6vq2f1fl0guy73gm8zoiy8ad5rp6s3g Mto Kafunzo (Rukungiri) 0 114272 1573799 1069826 2026-06-16T21:52:57Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573799 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Rukungiri]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Rukungiri]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] *[https://web.archive.org/web/20100717033047/http://www.iwmi.cgiar.org/wetlands/pdf/Africa/Region2/UGANDA.pdf Rivers and Lakes of Uganda]. {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Rukungiri]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 6vq2f1fl0guy73gm8zoiy8ad5rp6s3g Mto Kahengye 0 114273 1573853 1069827 2026-06-16T22:01:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573853 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Rukungiri]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Rukungiri]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] *[https://web.archive.org/web/20100717033047/http://www.iwmi.cgiar.org/wetlands/pdf/Africa/Region2/UGANDA.pdf Rivers and Lakes of Uganda]. {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Rukungiri]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 6vq2f1fl0guy73gm8zoiy8ad5rp6s3g Mto Kiyanja (Kyenjojo) 0 114568 1573657 1071215 2026-06-16T21:29:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573657 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Kyenjojo]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kyenjojo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kyenjojo]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 9hm5pmwil4r4ttr5chxldd9lsyr57cb Mto Nyamugamba 0 114593 1573717 1071242 2026-06-16T21:39:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573717 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Kyenjojo]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kyenjojo]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kyenjojo]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 9hm5pmwil4r4ttr5chxldd9lsyr57cb Mto Nyarugona 0 114667 1573770 1071495 2026-06-16T21:48:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573770 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Isingiro]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Isingiro]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Isingiro]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] n82lxry3f9ebuuhwbseku09rpoyo83k Mto Nyungu (Uganda) 0 115033 1573562 1072914 2026-06-16T21:13:41Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573562 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Buhweju]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Buhweju]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Buhweju]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 195g0ssc600me5av83jzhxn2ou9f977 Mto Rwabanjeri 0 115039 1573882 1072920 2026-06-16T22:06:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573882 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Sheema]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Sheema]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Sheema]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] nuteyvz82l4tu52m2ivkhs6qvezw9rb Mto Nkundu 0 115172 1573835 1073275 2026-06-16T21:59:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573835 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Buikwe]], [[Mkoa wa Kati (Uganda)|mkoa wa Kati]], nchini [[Uganda]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Buikwe]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Buikwe]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] ajyq4s6r78s38pntyfukm5p9t1qongv Mto Mutukula 0 115253 1573892 1073832 2026-06-16T22:08:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573892 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Kiboga]], [[Mkoa wa Kati (Uganda)|mkoa wa Kati]], nchini [[Uganda]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kiboga]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kiboga]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] 73ljmk3nr7l9ma19hz35tainfz3yzmj Mto Kanaga (Kibaale) 0 115291 1573862 1074377 2026-06-16T22:03:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573862 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Kibaale]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Kibaale]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] *[https://web.archive.org/web/20100717033047/http://www.iwmi.cgiar.org/wetlands/pdf/Africa/Region2/UGANDA.pdf Rivers and Lakes of Uganda]. {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Kibaale]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] f2hs6sl2bvnyjk51pno6nvdyozoj216 Mto Biyanja 0 115760 1573751 1075952 2026-06-16T21:44:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573751 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[Mkoa wa Kati (Uganda)|mkoa wa Kati]], nchini [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] iqy5qkt2vfj3l2fwy598rcb9ofwp07b Mto Kachwambeba 0 116022 1573810 1077291 2026-06-16T21:54:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573810 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[Mkoa wa Kati (Uganda)|mkoa wa Kati]], nchini [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] iqy5qkt2vfj3l2fwy598rcb9ofwp07b Mto Kategule 0 116054 1573857 1077324 2026-06-16T22:02:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573857 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|mkoa wa Magharibi]], nchini [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 92u6dumtrkojsuv0y0gxuo3vhw8seyw Mto Katutu (Uganda) 0 116058 1573906 1077330 2026-06-16T22:10:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573906 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[Mkoa wa Kaskazini (Uganda)|mkoa wa Kaskazini]], nchini [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] igxz0y0np9e9obnpziyg0pywh3adob7 Mto Waigasa 0 116190 1573843 1077879 2026-06-16T22:00:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573843 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[wilaya ya Hoima]], [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|magharibi]] mwa [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] * [[Orodha ya mito ya wilaya ya Hoima]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Wilaya ya Hoima]] [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 85dv1mb7auxp1t7mowqyfwd4rf0klp7 Mto Riero 0 116292 1573560 1078183 2026-06-16T21:13:21Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573560 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|Mkoa wa Magharibi]] nchini [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 8kop46wkarv4e5jdkikyjbjbmcyyxoh Mto Ruimi 0 116297 1573605 1078188 2026-06-16T21:20:55Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573605 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[Mkoa wa Magharibi (Uganda)|Mkoa wa Magharibi]] nchini [[Uganda]]. [[Maji]] yake yanaishia katika [[mto Naili]] na hatimaye katika [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Uganda}} {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Mito ya Uganda]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 8kop46wkarv4e5jdkikyjbjbmcyyxoh Orodha ya ziara za kichungaji za Papa Fransisko 0 117123 1573436 1318205 2026-06-16T16:02:33Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573436 wikitext text/x-wiki {{out of date}} [[File:Pope Francis Travels.svg|thumb|300px|Ziara za Papa Fransisko.]] {{Kanisa Katoliki}} Hii ni '''orodha ya ziara ya kichungaji ya [[Papa Fransisko]]'''. ==Ziara za Kimataifa== ==2013== [[File:Pope Francis at Vargihna.jpg|thumb|Papa Francis atembelea [[favela]] Nchini [[Brazil]] [[Siku ya Vijana Duniani 2013]].]] '''{{flag|Brazil}} (22 hadi 29 Julai 2013)''' {{main|Siku ya kimataifa ya vijana}} Papa Fransisko alizuru [[Rio de Janeiro]], [[Brazil]], [[Siku ya Vijana Duniani 2013]]. Ni ziara pekee nje ya nchi iliyokuwa katika ratiba yake kwa mwaka wa 2013.Francis alikaribishwa rasmi Brazil katika sherehe iliyofanyika katika kasri la Guanabara na kukutana na Rais [[Dilma Roussef]].<ref>{{cite news|url=http://www.rte.ie/news/2013/0723/464093-pope-francis-brazil/|title=Pilgrims meet Pope Francis in Brazil|work=[[RTÉ]]|accessdate=13 June 2014}}</ref>. Papa aliweza kuwakutanisha wahujaji wapatao tarkibani milioni 3.5 kuadhimisha Ibada ya Misa Takatifu [[Copacabana (Rio de Janeiro)|Copacabana Beach]].<ref>{{cite web|url=http://en.radiovaticana.va/news/2013/04/25/fr._lombardi:_brazil_is_the_only_scheduled_foreign_trip_for_pop/en3-686342|title=Fr. Lombardi: Brazil is the only scheduled foreign trip for Pope Francis in 2013|date=25 April 2013|publisher=[[Vatican Radio]]|accessdate=27 April 2013}}</ref> ==2015== Ziara ya papa Fransisko nchini [[Ufilipino]] ya Januari 2015 ilionekana kuwa kubwa zaidi katika historia ya matukio ya papa,inakadiriwa kuwa na watu takribani milioni 6 – 7 waliohudhuria ibada ya Misa ya kuhitimisha ziara hiyo, katika [[mji]] wa Manila. Idadi hiyo inasemekana kupita ile ya watu waliohudhuria katika kongamano la vijana [[Dunia|duniani]] la mwaka 1995 lililofanyika katika eneo hilo. ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-katoliki}} [[Jamii:Mapapa]] ftnoqmg4xz8w9rbsh5c4o5g8y3todf5 Mto Kwangula 0 121721 1573613 1102348 2026-06-16T21:22:05Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573613 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Dar es Salaam]] ([[Tanzania]] [[Mashariki]]) ambao [[maji]] yake yanaishia katika [[Bahari Hindi]] kupitia [[mto Msimbazi]]. [[Urefu]] wake ni [[kilometa]] 2.25 tu. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Dar es Salaam]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] 33xf4jqf7ymobgirffdx2p516qcp25d Mto Rubyiro 0 122094 1573572 1103710 2026-06-16T21:15:22Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573572 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana nchini [[Rwanda]]. Ni [[tawimto]] la [[mto Ruzizi]] ambao hutiririsha [[maji]] yake hadi kuingia katika [[ziwa Tanganyika]]. Kutoka huko maji yanaelekea [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Rwanda]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Mito ya Rwanda|R]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] 9qsfxxs5wybxr2tai1gct5i7ya6ppbr Mto Agatete 0 122145 1573596 1103852 2026-06-16T21:19:25Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573596 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Kirundo]]) na [[Rwanda]]. [[Maji]] huingia katika [[ziwa Rweru]] na hatimaye kuelekea [[Mto Naili]] na [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Orodha ya mito ya Rwanda]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Mkoa wa Kirundo]] [[Jamii:Mito ya Burundi|A]] [[Jamii:Mito ya Rwanda|A]] [[Jamii:Ziwa Rweru]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ie16t1lxnosus5b6pvotbs6w9mbbdkl Tadao Takayama 0 122147 1573650 1103854 2026-06-16T21:28:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573650 wikitext text/x-wiki '''Tadao Takayama''' (高山 忠雄; [[24 Juni]] [[1904]] - [[1 Julai]] [[1980]]) alikuwa [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Takayama alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 25 Mei 1930 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Ufilipino|Ufilipino]]. Takayama alicheza Japani katika mechi 2, akifunga mabao 1.<ref name="JNFTD">[http://www.jfootball-db.com/en/players/takayama_tadao.html Japan National Football Team Database]</ref><ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="JNFTD"/><ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1930||2||1 |- !Jumla||2||1 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1904|1980}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] iy8ri1qpp3fkhtgh5ne19mw7l03ka8z Yukio Goto 0 122153 1573871 1103861 2026-06-16T22:04:57Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573871 wikitext text/x-wiki '''Yukio Goto''' (後藤 靱雄; ? - [[1976]]) alikuwa [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Goto alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 25 Mei 1930 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Ufilipino|Ufilipino]]. Goto alicheza Japani katika mechi 4.<ref name="JNFTD">[http://www.jfootball-db.com/en/players/goto_yukio.html Japan National Football Team Database]</ref><ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="JNFTD"/><ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1930||2||0 |- |1931||0||0 |- |1932||0||0 |- |1933||0||0 |- |1934||2||0 |- !Jumla||4||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD||1976}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] dbp786b3eeegt3li5bh2uaiktb645it Ko Arima 0 122200 1573908 1103913 2026-06-16T22:10:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573908 wikitext text/x-wiki '''Ko Arima''' (有馬 洪; [[22 Agosti]] [[1917]] - ?) alikuwa [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Arima alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 7 Machi 1951 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Uajemi|Uajemi]]. Arima alicheza Japani katika mechi 3.<ref name="JNFTD">[http://www.jfootball-db.com/en/players/arima_ko.html Japan National Football Team Database]</ref><ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="JNFTD"/><ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1951||3||0 |- !Jumla||3||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1917|u}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] cr135bvmlp9ecme7ze6yz6qov0qspps Ryozo Suzuki 0 122271 1573826 1103997 2026-06-16T21:57:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573826 wikitext text/x-wiki '''Ryozo Suzuki''' (鈴木 良三; alizaliwa [[20 Septemba]] [[1939]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Suzuki alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 15 Agosti 1961 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Indonesia|Indonesia]]. Suzuki alicheza Japani katika mechi 24.<ref name="JNFTD">[http://www.jfootball-db.com/en/players/suzuki_ryozo.html Japan National Football Team Database]</ref><ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="JNFTD"/><ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1961||1||0 |- |1962||7||0 |- |1963||5||0 |- |1964||2||0 |- |1965||1||0 |- |1966||6||0 |- |1967||0||0 |- |1968||2||0 |- !Jumla||24||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1939|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] nl095p79y9ogjimu2do7286y1wjzoxf Tadao Onishi 0 122293 1573847 1104020 2026-06-16T22:00:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573847 wikitext text/x-wiki '''Tadao Onishi''' (大西 忠生; [[18 Aprili]] [[1943]] - [[29 Juni]] [[2006]]) alikuwa [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Onishi alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 10 Oktoba 1969 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Australia|Australia]]. Onishi alicheza Japani katika mechi 1.<ref name="JNFTD">[http://www.jfootball-db.com/en/players/onishi_tadao.html Japan National Football Team Database]</ref><ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="JNFTD"/><ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1969||1||0 |- !Jumla||1||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1943|2006}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] qdzqo2txe4q6b6xiruta6v1dvjay5ue Eizo Yuguchi 0 122296 1573902 1104023 2026-06-16T22:09:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573902 wikitext text/x-wiki '''Eizo Yuguchi''' (湯口 栄蔵; [[4 Julai]] [[1945]] - [[2 Februari]] [[2003]]) alikuwa [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Yuguchi alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 18 Oktoba 1969 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Korea Kusini|Korea Kusini]]. Yuguchi alicheza Japani katika mechi 5, akifunga mabao 1.<ref name="JNFTD">[http://www.jfootball-db.com/en/players/yuguchi_eizo.html Japan National Football Team Database]</ref><ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="JNFTD"/><ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1969||1||0 |- |1970||4||1 |- !Jumla||5||1 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1945|2003}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] opq4frjiksaw6vqg4ghia84vb9u40zy Teruo Iwamoto 0 122449 1573715 1104190 2026-06-16T21:38:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573715 wikitext text/x-wiki '''Teruo Iwamoto''' (岩本 輝雄; alizaliwa [[2 Mei]] [[1972]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Iwamoto alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 22 Mei 1994 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Australia|Australia]]. Iwamoto alicheza Japani katika mechi 9, akifunga mabao 2.<ref name="JNFTD">[http://www.jfootball-db.com/en/players/iwamoto_teruo.html Japan National Football Team Database]</ref><ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="JNFTD"/><ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1994||9||2 |- !Jumla||9||2 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1972|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] adc4nocavitg1706sntovotxw0bc957 Makoto Tanaka 0 122560 1573776 1104328 2026-06-16T21:49:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573776 wikitext text/x-wiki '''Makoto Tanaka''' (田中 誠; alizaliwa [[8 Agosti]] [[1975]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Tanaka alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 25 Aprili 2004 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Hungaria|Hungaria]]. Tanaka alicheza Japani katika mechi 32.<ref name="JNFTD">[http://www.jfootball-db.com/en/players/tanaka_makoto.html Japan National Football Team Database]</ref><ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="JNFTD"/><ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2004||14||0 |- |2005||16||0 |- |2006||2||0 |- !Jumla||32||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1975|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] 61cdwy2mlqx8y0qkd0ju3l4f4p6gtmm Kensuke Nagai 0 122625 1573860 1104402 2026-06-16T22:03:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573860 wikitext text/x-wiki [[file:Kensuke Nagai.jpg|200px|right]] '''Kensuke Nagai''' (永井 謙佑; alizaliwa [[5 Machi]] [[1989]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Anachezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Nagai alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 6 Januari 2010 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Yemen|Yemen]]. Nagai alicheza Japani katika mechi 12, akifunga mabao 3.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2010||1||0 |- |2011||0||0 |- |2012||0||0 |- |2013||0||0 |- |2014||0||0 |- |2015||5||0 |- |2016||0||0 |- |2017||0||0 |- |2018||0||0 |- |2019||6||3 |- !Jumla||12||3 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1989|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] gtn8hnywmd2we3jawl94d9n7rd6k1v3 Hiroshi Kiyotake 0 122633 1573710 1104410 2026-06-16T21:38:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573710 wikitext text/x-wiki [[file:Kiyotake Hiroshi.jpg|200px|right]] '''Hiroshi Kiyotake''' (清武 弘嗣; alizaliwa [[12 Novemba]] [[1989]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Kiyotake alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 10 Agosti 2011 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Korea Kusini|Korea Kusini]]. Kiyotake alicheza Japani katika mechi 43, akifunga mabao 5.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2011||5||0 |- |2012||7||1 |- |2013||11||0 |- |2014||3||0 |- |2015||7||0 |- |2016||9||4 |- |2017||1||0 |- !Jumla||43||5 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1989|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] ngjhjkdvwdoz0q54j3p6wuw1pvszjqd Takashi Usami 0 122667 1573762 1104452 2026-06-16T21:46:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573762 wikitext text/x-wiki [[file:JAP-POL (4) (cropped) 2.jpg|200px|right]] '''Takashi Usami''' (宇佐美 貴史; alizaliwa [[6 Mei]] [[1992]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Anachezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Usami alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 27 Machi 2015 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Tunisia|Tunisia]]. Usami alicheza Japani katika mechi 27, akifunga mabao 3.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2015||13||2 |- |2016||5||1 |- |2017||1||0 |- |2018||7||0 |- |2019||1||0 |- !Jumla||27||3 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1992|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] p7lut3l8ezwiz59o7ch5li892tkkn6j Mto Gituku 0 122684 1573828 1104472 2026-06-16T21:57:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573828 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Gitega]] na [[mkoa wa Mwaro]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Gitega]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Mwaro]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Gitega]] [[Jamii:Mito ya Burundi|G]] [[Jamii:Mkoa wa Mwaro]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 2p18oarq0f1h29p6ixnjc1ovw5ge2yk Kento Hashimoto 0 122722 1573781 1104514 2026-06-16T21:49:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573781 wikitext text/x-wiki [[file:Hashimoto_Kento.jpg|200px|right]] '''Kento Hashimoto''' (橋本 拳人; alizaliwa [[16 Agosti]] [[1993]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Japani]]. Anachezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]]. Hashimoto alicheza kwa mara ya kwanza katika [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|timu ya taifa ya Japani]] tarehe 26 Machi 2019 dhidi ya [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Bolivia|Bolivia]]. Hashimoto alicheza Japani katika mechi 7.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Japani|Timu ya Taifa ya Japani]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2019||7||0 |- !Jumla||7||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1993|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Japani]] g3wp2vybihx7ievupws5wf601vwtsz8 Joshua Kennedy 0 122808 1573695 1104632 2026-06-16T21:35:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573695 wikitext text/x-wiki [[file:Joshua Kennedy.jpg|200px|right]] '''Joshua Kennedy''' (alizaliwa [[20 Agosti]] [[1982]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Australia]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Australia|timu ya taifa ya Australia]]. Kennedy ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Australia|timu ya taifa ya Australia]] tangu mwaka wa 2006. Kennedy alicheza Australia katika mechi 36, akifunga mabao 17.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Australia|Timu ya Taifa ya Australia]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2006||3||1 |- |2007||1||0 |- |2008||6||4 |- |2009||7||1 |- |2010||6||1 |- |2011||7||8 |- |2012||0||0 |- |2013||5||2 |- |2014||1||0 |- !Jumla||36||17 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1982|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Australia]] 020oxm2m9n861ua40xdvd3n7kkc5pdk Mto Mugere 0 122878 1573765 1104727 2026-06-16T21:47:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573765 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Bujumbura Vijijini]] na [[mkoa wa Bujumbura Mjini]]). [[Maji]] yake huelekea [[ziwa Tanganyika]], [[Mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Bujumbura Mjini]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Bujumbura Vijijini]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Bujumbura Mjini]] [[Jamii:Mkoa wa Bujumbura Vijijini]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] m5c6sn12n0cztv14i62qdii0i1gawko Mto Mpanda (Bujumbura) 0 122882 1573824 1104731 2026-06-16T21:57:08Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573824 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Bujumbura Vijijini]] na [[mkoa wa Bujumbura Mjini]]). [[Maji]] yake huelekea [[ziwa Tanganyika]], [[Mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Bujumbura Mjini]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Bujumbura Vijijini]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Bujumbura Mjini]] [[Jamii:Mkoa wa Bujumbura Vijijini]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] m5c6sn12n0cztv14i62qdii0i1gawko Richart Báez 0 122965 1573830 1104828 2026-06-16T21:58:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573830 wikitext text/x-wiki '''Richart Báez''' (alizaliwa [[31 Julai]] [[1973]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Paraguay]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Paraguay|timu ya taifa ya Paraguay]]. Báez ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Paraguay|timu ya taifa ya Paraguay]] tangu mwaka wa 1995. Báez alicheza Paraguay katika mechi 26, akifunga mabao 2.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Paraguay|Timu ya Taifa ya Paraguay]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1995||8||1 |- |1996||5||0 |- |1997||6||1 |- |1998||1||0 |- |1999||1||0 |- |2000||3||0 |- |2001||0||0 |- |2002||2||0 |- !Jumla||26||2 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1973|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Paraguay]] aaltlqit7736n7jg60t3hc5c6u9po0r Gojko Kačar 0 123016 1573907 1104913 2026-06-16T22:10:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573907 wikitext text/x-wiki [[file:Gojko Kačar - Hertha BSC Berlin (1).jpg|200px|right]] '''Gojko Kačar''' (alizaliwa [[26 Januari]] [[1987]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Serbia]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Serbia|timu ya taifa ya Serbia]]. Kačar ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Serbia|timu ya taifa ya Serbia]] tangu mwaka wa 2007. Kačar alicheza Serbia katika mechi 23.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Serbia|Timu ya Taifa ya Serbia]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2007||1||0 |- |2008||4||0 |- |2009||7||0 |- |2010||8||0 |- |2011||2||0 |- |2012||1||0 |- !Jumla||23||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1987|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Serbia]] 437581jv7ay0rjiirfehygnc3ls624a Nenad Đorđević 0 123024 1573885 1104925 2026-06-16T22:07:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573885 wikitext text/x-wiki [[file:Nenad Djordjevic 2011.jpg|200px|right]] '''Nenad Đorđević''' (alizaliwa [[7 Agosti]] [[1979]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Serbia]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Serbia|timu ya taifa ya Serbia]]. Đorđević ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Serbia|timu ya taifa ya Serbia]] tangu mwaka wa 2002. Đorđević alicheza Serbia katika mechi 17, akifunga mabao 1.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Serbia|Timu ya Taifa ya Serbia]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2002||2||0 |- |2003||6||0 |- |2004||3||0 |- |2005||3||1 |- |2006||3||0 |- !Jumla||17||1 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1979|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Serbia]] i6j1e7x1f9dfyp9ffn4lmjxc2lij2fx Johnny Leoni 0 123046 1573686 1104948 2026-06-16T21:34:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573686 wikitext text/x-wiki [[file:Leoni070426.jpg|200px|right]] '''Johnny Leoni''' (alizaliwa [[30 Juni]] [[1984]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Uswisi]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Uswisi|timu ya taifa ya Uswisi]]. Leoni ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Uswisi|timu ya taifa ya Uswisi]] tangu mwaka wa 2011. Leoni alicheza Uswisi katika mechi 1.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Uswisi|Timu ya Taifa ya Uswisi]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2011||1||0 |- !Jumla||1||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1984|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Uswisi]] qnhu1g03f2dznw5pjok9nl97nm7ghjn Lê Công Vinh 0 123075 1573873 1104982 2026-06-16T22:05:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573873 wikitext text/x-wiki [[file:Le Cong Vinh, V-League 2009.JPG|200px|right]] '''Lê Công Vinh''' (alizaliwa [[20 Desemba]] [[1985]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Vietnam]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Vietnam|timu ya taifa ya Vietnam]]. Lê ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Vietnam|timu ya taifa ya Vietnam]] tangu mwaka wa 2004. Lê alicheza Vietnam katika mechi 83, akifunga mabao 51.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Vietnam|Timu ya Taifa ya Vietnam]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2004||10||7 |- |2005||0||0 |- |2006||3||2 |- |2007||13||7 |- |2008||13||6 |- |2009||3||1 |- |2010||1||1 |- |2011||5||7 |- |2012||7||1 |- |2013||1||0 |- |2014||9||8 |- |2015||5||1 |- |2016||13||10 |- !Jumla||83||51 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1985|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Vietnam]] 4u5kd2w3quu5o6wk6g7xgtx2esju1fv Toninho Cerezo 0 123107 1573749 1105018 2026-06-16T21:44:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573749 wikitext text/x-wiki [[file:Antônio Carlos Cerezo (Toninho Cerezo) 01.jpg|200px|right]] '''Toninho Cerezo''' (alizaliwa [[21 Aprili]] [[1955]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Brazil]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Brazil|timu ya taifa ya Brazil]]. Cerezo ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Brazil|timu ya taifa ya Brazil]] tangu mwaka wa 1977. Cerezo alicheza Brazil katika mechi 57, akifunga mabao 5.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Brazil|Timu ya Taifa ya Brazil]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |1977||11||2 |- |1978||11||0 |- |1979||2||0 |- |1980||6||1 |- |1981||13||2 |- |1982||9||0 |- |1983||0||0 |- |1984||0||0 |- |1985||5||0 |- !Jumla||57||5 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1955|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Brazil]] 80cc0jhhtdzqd59436n4s021wu1g73u Nádson Rodrigues de Souza 0 123160 1573676 1105074 2026-06-16T21:32:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573676 wikitext text/x-wiki '''Nádson Rodrigues de Souza''' (alizaliwa [[30 Januari]] [[1982]]) ni [[mchezaji]] wa zamani wa [[mpira wa miguu]] wa [[Brazil]]. Aliwahi kucheza [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Brazil|timu ya taifa ya Brazil]]. Nádson ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Brazil|timu ya taifa ya Brazil]] tangu mwaka wa 2003. Nádson alicheza Brazil katika mechi 2.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Brazil|Timu ya Taifa ya Brazil]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2003||2||0 |- !Jumla||2||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1982|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Brazil]] ssfe8a2u1opd4gc6xllufbwzssj9v9f Fozil Musaev 0 123240 1573820 1105192 2026-06-16T21:56:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573820 wikitext text/x-wiki [[file:Fozil Musaev.jpg|200px|right]] '''Fozil Musaev''' (alizaliwa [[2 Januari]] [[1989]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] wa [[Uzbekistan]]. Anachezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Uzbekistan|timu ya taifa ya Uzbekistan]]. Musaev ameichezea [[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Uzbekistan|timu ya taifa ya Uzbekistan]] tangu mwaka wa 2009. Musaev alicheza Uzbekistan katika mechi 25.<ref name="NFT">{{NFT player}}</ref> ==Takwimu== <ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="3"|[[Timu ya Taifa ya Kandanda ya Uzbekistan|Timu ya Taifa ya Uzbekistan]] |- !Mwaka||Mechi||Magoli |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||8||0 |- |2013||3||0 |- |2014||6||0 |- |2015||2||0 |- |2016||0||0 |- |2017||0||0 |- |2018||1||0 |- |2019||4||0 |- !Jumla||25||0 |} == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-cheza-mpira}} {{BD|1989|}} [[Jamii:Wachezaji mpira wa Uzbekistan]] 4hexnunn15cyihq52xxjmrkflsciwrk Mto Lumi (Zambia) 0 123740 1573909 1106180 2026-06-16T22:11:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573909 wikitext text/x-wiki '''Mto Lumi''' (pia: '''Kawimbe''') ni mmojawapo kati ya [[mito]] ya [[Zambia]], [[tawimto]] la [[mto Saisi]] ambao tena ni tawimto la [[mto Momba]] unaotiririka upande wa [[kusini]] [[magharibi]] na kuishia katika [[ziwa Rukwa]].<ref name="HughesHughes1992">{{cite book|last1=Hughes|first1=R. H.|last2=Hughes|first2=J. S.|title=A Directory of African wetlands|url=https://books.google.com/books?id=VLjafeXa3gMC&pg=PA251|accessdate=31 March 2012|year=1992|publisher=IUCN|isbn=978-2-88032-949-5|page=251}}</ref><ref name="Britain)1880">{{cite book|author=Royal Geographical Society (Great Britain)|title=Proceedings of the Royal Geographical Society and monthly record of geography|url=https://books.google.com/books?id=Hx0RAQAAIAAJ|accessdate=31 March 2012|year=1880|publisher=Edward Stanford|page=763}}</ref> ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Zambia]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Zambia}} [[Jamii:Mito ya Zambia]] [[Jamii:Mito ya Afrika]] tw2s7v8ntef9l5rpixjp6lceve48u8y Mto Mpakanira 0 123748 1573759 1106193 2026-06-16T21:46:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573759 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[kusini]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Makamba]]). [[Maji]] huelekea [[ziwa Tanganyika]], [[Mto Kongo]] na hatimaye [[bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Makamba]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Makamba]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] axlned2nvp1nh1p0umhcxxw5f9isi6a Mto Mugweji (Makamba) 0 123761 1573818 1106210 2026-06-16T21:56:08Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573818 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[kusini]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Makamba]]). [[Maji]] huelekea [[ziwa Tanganyika]], [[Mto Kongo]] na hatimaye [[bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Makamba]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Makamba]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] axlned2nvp1nh1p0umhcxxw5f9isi6a Mto Gatongari 0 124047 1573716 1106687 2026-06-16T21:39:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573716 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Kirundo]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Kirundo]] [[Jamii:Mito ya Burundi|G]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] s2hqfyd48tk93783sx44asa6cp363tv Mto Kadohoka 0 124052 1573769 1106694 2026-06-16T21:47:57Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573769 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Kirundo]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kirundo]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Kirundo]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] akgksdqqm0cvfcz9v8xcd2yvgidbq61 Mto Murangara (Burundi) 0 124229 1573555 1107008 2026-06-16T21:12:31Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573555 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[kaskazini]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Muyinga]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Muyinga]] [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] s34ramrxq2jdbu306vgfmlvjmsamlhh Mto Muvuruga 0 124230 1573598 1107009 2026-06-16T21:19:45Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573598 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[kaskazini]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Muyinga]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Muyinga]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Muyinga]] [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] s34ramrxq2jdbu306vgfmlvjmsamlhh Mto Kabahazi 0 125595 1573551 1111690 2026-06-16T21:11:51Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573551 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[kusini]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Bururi]]). [[Maji]] yanafikia [[ziwa Tanganyika]]. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Bururi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Bururi]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] lxp30evbv26352y3hngnvgc7kt6wi3h Mto Kayange (Burundi) 0 125611 1573594 1111710 2026-06-16T21:19:05Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573594 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[kusini]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Bururi]]). [[Maji]] yanafikia [[ziwa Tanganyika]]. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Bururi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Bururi]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] lxp30evbv26352y3hngnvgc7kt6wi3h Mto Kigara 0 125617 1573653 1111724 2026-06-16T21:28:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573653 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[kusini]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Bururi]]). [[Maji]] yanafikia [[ziwa Tanganyika]]. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia [[mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Bururi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Bururi]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] lxp30evbv26352y3hngnvgc7kt6wi3h Mto Kabenga (Cankuzo) 0 126615 1573590 1114962 2026-06-16T21:18:25Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573590 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[mashariki]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Cankuzo]]). [[Maji]] yake, kupitia [[ziwa Tanganyika]], huelekea [[Mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Cankuzo]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Mkoa wa Cankuzo|K]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] p6l3052zadzd03j3ucw3q0u92i8jkdg Mto Kagoti (Cankuzo) 0 126618 1573728 1114965 2026-06-16T21:41:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573728 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[jina]] la [[Korongo (jiografia)|makorongo]] yanayopatikana [[mashariki]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Cankuzo]]). [[Maji]] ya mojawapo, kupitia [[ziwa Tanganyika]], huelekea [[Mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. Kumbe maji ya lingine huelekea [[mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Cankuzo]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Mkoa wa Cankuzo|K]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 9d747t63bt6cd1x9o1tid8487rkyl8r Mto Kibenga (Cankuzo) 0 126628 1573645 1114978 2026-06-16T21:27:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573645 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[mashariki]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Cankuzo]]). [[Maji]] yake, kupitia [[ziwa Tanganyika]], huelekea [[Mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Cankuzo]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Mkoa wa Cankuzo|K]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] p6l3052zadzd03j3ucw3q0u92i8jkdg Mto Murago (Cankuzo) 0 126663 1573861 1115038 2026-06-16T22:03:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573861 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[mashariki]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Cankuzo]]). [[Maji]] yake, kupitia [[ziwa Tanganyika]], huelekea [[Mto Kongo]] na hatimaye [[Bahari]] ya [[Atlantiki]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Cankuzo]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Cankuzo|M]] [[Jamii:Ziwa Tanganyika]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Atlantiki]] q5zmqeaes4ko3gqs7zslj4oh6ollzt7 Mto Kigarama (Burundi) 0 128153 1573606 1125582 2026-06-16T21:21:05Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573606 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Kayanza]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kayanza]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Kayanza]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] chmraklry3lo8iypp52vqygrminm8zk Mto Nampanda 0 128212 1573661 1125720 2026-06-16T21:30:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573661 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Kayanza]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kayanza]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Kayanza]] [[Jamii:Mito ya Burundi|N]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 2cnibclfvzhefqcf25i5qs5zdqpshfa Mto Nyakijima 0 128230 1573915 1125739 2026-06-16T22:12:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573915 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana nchini [[Burundi]] ([[mkoa wa Kayanza]]). [[Maji]] yake, kupitia [[mto Ruvubu]] na [[ziwa Nyanza]], huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Kayanza]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Kayanza]] [[Jamii:Mito ya Burundi|N]] [[Jamii:ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] p2zldidhkmlmkgmyygrcqxk708uyzxy Mto Kagende (Burundi) 0 128308 1573772 1125946 2026-06-16T21:48:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573772 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana [[magharibi]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Muramvya]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Muramvya]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Muramvya]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] qghs5o4ht0c6n15azgcx3lk5o10yq64 Mto Ivubu 0 128416 1573723 1126200 2026-06-16T21:40:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573723 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[magharibi]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Muramvya]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Muramvya]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Muramvya]] [[Jamii:Mito ya Burundi|I]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] ah5205ss8ijcz1bflid6zbn453zy337 Mto Kabangara 0 128417 1573778 1126201 2026-06-16T21:49:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573778 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[magharibi]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Muramvya]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Muramvya]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Muramvya]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] m7ecdrn4yzacd92gogpo6xhavqd0d4w Mto Konkoro (Burundi) 0 128424 1573831 1126208 2026-06-16T21:58:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573831 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[magharibi]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Muramvya]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Muramvya]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Muramvya]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] m7ecdrn4yzacd92gogpo6xhavqd0d4w Mto Kidwima 0 128425 1573887 1126209 2026-06-16T22:07:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573887 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[Korongo (jiografia)|korongo]] linalopatikana [[magharibi]] mwa [[Burundi]] ([[mkoa wa Muramvya]]). [[Maji]] yake huelekea [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Muramvya]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mkoa wa Muramvya]] [[Jamii:Mito ya Burundi|K]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] m7ecdrn4yzacd92gogpo6xhavqd0d4w Katerina Tomas 0 134098 1573940 1534583 2026-06-17T03:38:15Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573940 wikitext text/x-wiki [[image:CaterTomasXVIII.jpg|thumb|300px|Mt. Katerina katika [[kanisa]] la [[kijiji]] chake cha kuzaliwa<ref name=maps>{{cite web|title=Santa Catalina Shrine (Valldemossa)|url=http://www.mallorcamaps.net/en/valldemossa/points-of-interest/190.html|publisher=Mallorcamaps|accessdate=14 December 2015|archive-date=2019-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190901071541/http://www.mallorcamaps.net/en/valldemossa/points-of-interest/190.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Valldemossa, Mallorca|url=http://www.seemallorca.com/valldemossa|publisher=SeeMallorca|accessdate=14 December 2015}}</ref>.]] '''Katerina Tomas''' ([[jina]] kamili kwa [[Kikatalunya]]: '''Catalina Tomàs i Gallard'''<ref name=cath>{{cite web|title=Saint Catherine of Palma|url=http://catholicsaints.info/saint-catherine-of-palma/|publisher=CatholicSaints.Info|accessdate=13 December 2015}}</ref><ref name=dunbar>{{cite book|last1=Dunbar|first1=Agnes B.C.|title=A Dictionary of Saintly Women|date=1904|page=163|publisher=George Bell and sons|chapter-url=https://archive.org/stream/saintlywomen01dunbuoft#page/n173/mode/2up|chapter=B. Catherine (15) Tomas}}</ref>; [[Walldemossa]], [[Mallorca]], [[Visiwa vya Baleari]], [[Hispania]], [[1533]] - [[Palma de Mallorca]], [[5 Aprili]] [[1574]]) alikuwa [[mmonaki]] wa [[Waaugustino|Wakanoni wa Mt. Augustino]], maarufu kwa [[sala]] na [[karama]] zake<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/92317</ref>. Aling'aa kwa kujikana na kujinyima matakwa yake. [[Papa Pius VI]] alimtangaza [[mwenye heri]] [[tarehe]] [[12 Agosti]] [[1792]], halafu [[Papa Pius XI]] alimtangaza mtakatifu [[tarehe]] [[22 Juni]] [[1930]]<ref name=cath /><ref name=dunbar />. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa tarehe 5 Aprili<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== * [[Watakatifu wa Agano la Kale]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] * [[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] * [[Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo]] * [[Orodha ya Watakatifu Waaugustino]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabazili]] * [[Orodha ya Watakatifu Wabenedikto]] * [[Orodha ya Watakatifu Wadominiko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] * [[Orodha ya Watakatifu Wajesuiti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakarmeli]] * [[Orodha ya Watakatifu Wakolumbani]] * [[Orodha ya Watakatifu Wamersedari]] * [[Orodha ya Watakatifu Waoratori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapasionisti]] * [[Orodha ya Watakatifu Wapremontree]] * [[Orodha ya Watakatifu Waredentori]] * [[Orodha ya Watakatifu Wasalesiani]] * [[Orodha ya Watakatifu Waskolopi]] * [[Orodha ya Watakatifu Wateatini]] * [[Orodha ya Watakatifu Watrinitari]] * [[Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria]] * [[Orodha ya Watakatifu Wavinsenti]] ==Tanbihi== {{Reflist}} {{mbegu-Mkristo}} [[Category:Waliozaliwa 1533]] [[Category:Waliofariki 1574]] [[Jamii:Mabikira]] [[Category:Wamonaki]] [[Category:Waaugustino]] [[Category:Watakatifu wa Hispania]] stbx2ny6whbyu116ac7avhdg4t8b899 Mto Manika (Burundi) 0 135012 1573576 1161890 2026-06-16T21:16:02Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573576 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[mkoa wa Ruyigi]] ([[mashariki]] mwa [[Burundi]]). [[Maji]] yake huelekea [[Ziwa Nyanza]], [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruyigi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Ruyigi|M]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 1ls2ranwsh8k1c9oio5nbvj46hq1ie3 Mto Masazi 0 135013 1573626 1161891 2026-06-16T21:24:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573626 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[mkoa wa Ruyigi]] ([[mashariki]] mwa [[Burundi]]). [[Maji]] yake huelekea [[Ziwa Nyanza]], [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruyigi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Ruyigi|M]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 1ls2ranwsh8k1c9oio5nbvj46hq1ie3 Mto Mihororo 0 135014 1573683 1161892 2026-06-16T21:33:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573683 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[mkoa wa Ruyigi]] ([[mashariki]] mwa [[Burundi]]). [[Maji]] yake huelekea [[Ziwa Nyanza]], [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruyigi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Ruyigi|M]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 1ls2ranwsh8k1c9oio5nbvj46hq1ie3 Mto Mucinywera 0 135015 1573740 1161893 2026-06-16T21:43:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573740 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[mkoa wa Ruyigi]] ([[mashariki]] mwa [[Burundi]]). [[Maji]] yake huelekea [[Ziwa Nyanza]], [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruyigi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Ruyigi|M]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 1ls2ranwsh8k1c9oio5nbvj46hq1ie3 Mto Mugaharo 0 135016 1573794 1161894 2026-06-16T21:52:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573794 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[mkoa wa Ruyigi]] ([[mashariki]] mwa [[Burundi]]). [[Maji]] yake huelekea [[Ziwa Nyanza]], [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruyigi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Ruyigi|M]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 1ls2ranwsh8k1c9oio5nbvj46hq1ie3 Mto Mugashana 0 135017 1573849 1161895 2026-06-16T22:01:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573849 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[mkoa wa Ruyigi]] ([[mashariki]] mwa [[Burundi]]). [[Maji]] yake huelekea [[Ziwa Nyanza]], [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruyigi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Ruyigi|M]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 1ls2ranwsh8k1c9oio5nbvj46hq1ie3 Mto Muhomero 0 135018 1573900 1161896 2026-06-16T22:09:37Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573900 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' unapatikana katika [[mkoa wa Ruyigi]] ([[mashariki]] mwa [[Burundi]]). [[Maji]] yake huelekea [[Ziwa Nyanza]], [[Mto Naili]] na hatimaye [[Bahari ya Kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruyigi]] * [[Orodha ya mito ya Burundi]] * [[Mito mirefu ya Afrika]] == Marejeo == {{Reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Burundi}} [[Jamii:Mito ya Burundi|M]] [[Jamii:Mkoa wa Ruyigi|M]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Mediteranea]] 1ls2ranwsh8k1c9oio5nbvj46hq1ie3 Samburu / Makamini 0 139035 1573556 1176584 2026-06-16T21:12:40Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573556 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Kwale]], [[eneo bunge la Kinango]], [[kusini]] [[mashariki]] mwa [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kwale]] 112vrw9znbopjcia7ggxnckl8z9bay1 Vikurungani / Puma 0 139036 1573599 1176587 2026-06-16T21:19:55Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573599 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Kwale]], [[eneo bunge la Kinango]], [[kusini]] [[mashariki]] mwa [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kwale]] 112vrw9znbopjcia7ggxnckl8z9bay1 Kyeni Kaskazini 0 139426 1573867 1178028 2026-06-16T22:04:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573867 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Embu]], [[Eneo bunge la Runyenjes]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Embu]] ewzj7b9lzi7bv26opsrosbv235hr87a Ng'araria 0 140272 1573554 1184114 2026-06-16T21:12:21Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573554 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Murang'a]], [[Eneo bunge la Kandara]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Murang'a]] a80z8k74b4xbjbkue9wj9yekrble6u7 Ng'enda 0 140597 1573691 1185125 2026-06-16T21:35:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573691 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Kiambu]], [[Eneo bunge la Gatundu Kusini]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kiambu]] 7oena9ojv7d1w5324ns3veumuz7t7ow Ndumberi 3 0 140606 1573886 1185135 2026-06-16T22:07:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573886 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Kiambu]], [[Eneo bunge la Kiambu]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kiambu]] 95x0jjsc01lvtfl6djhv99dhdr509js Lobokat 0 140627 1573561 1185161 2026-06-16T21:13:30Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573561 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Turkana]], [[Eneo bunge la Turkana Kusini]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] sszh4ba6zcigf4ts56a0uxrrpky724r Kalapata 0 140629 1573607 1185172 2026-06-16T21:21:15Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573607 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Turkana]], [[Eneo bunge la Turkana Kusini]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] sszh4ba6zcigf4ts56a0uxrrpky724r Lokichar 0 140630 1573662 1185173 2026-06-16T21:30:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573662 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Turkana]], [[Eneo bunge la Turkana Kusini]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Turkana]] sszh4ba6zcigf4ts56a0uxrrpky724r Kapomboi 0 140971 1573721 1186631 2026-06-16T21:39:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573721 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Trans-Nzoia]], [[Eneo bunge la Kwanza]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Trans-Nzoia]] c6c9vrmu39qdi6uozq7kn33ruuatyux Rumuruti Mjini 0 141257 1573719 1187864 2026-06-16T21:39:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573719 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Laikipia]], [[eneo bunge la Laikipia Magharibi]], katikati ya [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Laikipia]] 2p4l5qvfnz91tvzm22eyslpi3vhj3ns Umande (Laikipia) 0 141258 1573774 1187870 2026-06-16T21:48:47Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573774 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Laikipia]], [[eneo bunge la Laikipia Mashariki]], katikati ya [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Laikipia]] 5rbmd23g4nge5c4m99iy3yh4xk25mnv Thingithu 0 141259 1573827 1187871 2026-06-16T21:57:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573827 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Laikipia]], [[eneo bunge la Laikipia Mashariki]], katikati ya [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Laikipia]] 5rbmd23g4nge5c4m99iy3yh4xk25mnv Tigithi 0 141260 1573883 1187872 2026-06-16T22:06:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573883 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Laikipia]], [[eneo bunge la Laikipia Mashariki]], katikati ya [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Laikipia]] 5rbmd23g4nge5c4m99iy3yh4xk25mnv Gembe 0 141903 1573701 1190175 2026-06-16T21:36:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573701 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Homa Bay]], [[Eneo bunge la Mbita]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Homa Bay]] fk6mfnycz1tsgyhf0ytxdfvh76kxbrf Ekerenyo 0 142036 1573577 1190538 2026-06-16T21:16:12Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573577 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kata]] ya [[kaunti ya Nyamira]], [[Eneo bunge la Mugirango Kaskazini]], nchini [[Kenya]]<ref>Electoral Commission of Kenya: [http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf Registered voters per polling station by electoral area/ward and constituency] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929000000/http://www.agendaafrica.com/files/Voters.pdf |date=September 29, 2007 }}</ref>. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Kata za Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nyamira]] ax2hqzzgp9233yz49pnjloswzua9o3t Makutano (Kirinyaga) 0 142178 1573905 1191090 2026-06-16T22:10:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573905 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[kaunti ya Kirinyaga]], [[Kenya]] <ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Kirinyaga]] kjohbcule6elnzu8ubye2pw5ckyx59g Cokereria 0 142183 1573567 1191136 2026-06-16T21:14:32Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573567 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya Nakuru]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nakuru]] ge5p1qtiszixdram3os4419epyv2jsk Elmenteita 0 142184 1573616 1191138 2026-06-16T21:22:35Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573616 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya Nakuru]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nakuru]] ge5p1qtiszixdram3os4419epyv2jsk Koiparak 0 142194 1573585 1191154 2026-06-16T21:17:35Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573585 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya Nandi]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nandi]] 05a3d7wizaosjuy0o4ws9gzo6tlus2z Miti ya Hunter 0 142195 1573640 1191155 2026-06-16T21:26:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573640 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya Nandi]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Nandi]] 05a3d7wizaosjuy0o4ws9gzo6tlus2z Angara Naado 0 142196 1573698 1191156 2026-06-16T21:36:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573698 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya Narok]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Narok]] cbczozzg493ok3vdblr6txmygratc50 Ingile 0 142236 1573681 1191216 2026-06-16T21:33:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573681 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya Tana River]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Tana River]] 1yi6y25xyxme5epzghst3r9ba901g4f Wama 0 142240 1573739 1191222 2026-06-16T21:42:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573739 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya Tana River]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Tana River]] 1yi6y25xyxme5epzghst3r9ba901g4f Wenje 0 142241 1573793 1191223 2026-06-16T21:51:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573793 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya Tana River]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya Tana River]] 1yi6y25xyxme5epzghst3r9ba901g4f Burgich 0 142313 1573848 1191772 2026-06-16T22:01:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573848 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya West Pokot]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya West Pokot]] s8x46ge3jx0xxzbdcijo8f3dh0dl0e4 Chepunyal 0 142314 1573899 1191773 2026-06-16T22:09:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573899 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kijiji]] cha [[Kenya]] katika [[kaunti ya West Pokot]]<ref>https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Kaunti za Kenya}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya Kenya]] [[Jamii:Kaunti ya West Pokot]] s8x46ge3jx0xxzbdcijo8f3dh0dl0e4 Shiptons Peak 0 142431 1573649 1192012 2026-06-16T21:28:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573649 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kilele]] cha [[mlima]] unaopatikana nchini [[Kenya]] katika [[kaunti ya Nyeri]]. Una [[urefu]] wa [[mita]] 4,183 juu ya [[usawa wa bahari]]<ref>[http://www.geonames.org Geonames.org]</ref>. ==Tazama pia== *[[Orodha ya milima ya Kenya]] == Marejeo == {{reflist}} {{Mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Milima ya Kenya]] [[Jamii:Milima ya Afrika]] [[Jamii:Kaunti ya Nyeri]] ilvy3hwgqj197aohwt8d1n0titm254p Fogo 0 144181 1573629 1197753 2026-06-16T21:24:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573629 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} [[Picha:Cv-map.png|thumb|[[Ramani]] ya [[funguvisiwa]] la Cabo Verde.]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] cha [[jamhuri]] ya [[Cabo Verde]], katika [[kundi]] la [[Sotavento]] (yaani "chini ya [[upepo]]"). {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Visiwa vya Cabo Verde]] [[Jamii:Visiwa vya Atlantiki]] 8yt6y6dyuenhqn7xinrj1qmwsx6ivtc Arba Minch 0 145546 1573888 1206763 2026-06-16T22:07:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573888 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[jimbo la Mataifa ya Kusini]] nchini [[Ethiopia]]. [[Idadi]] ya wakazi wake ni takriban 151,013 ([[2016]]<ref>http://www.citypopulation.de/Ethiopia_d.html</ref>). == Tazama pia == * [[Orodha ya miji ya Ethiopia]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== {{commonscat}} {{mbegu-jio-Ethiopia}} [[Jamii:Miji ya Ethiopia]] [[Jamii:Jimbo la Mataifa ya Kusini]] 2zzksf51qmuguzy295hsmgjqov4bfux Pikine 0 145835 1573711 1208335 2026-06-16T21:38:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573711 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] uliopo katika [[nchi]] ya [[Senegal]], [[mkoa wa Dakar]]. [[Mwaka]] [[2013]] [[idadi]] ya watu ilikadiriwa kuwa 1,170,971 <ref>Chanzo: Agence Nationale de la Statistique et de la Démographie du Sénégal (ANSD)</ref> ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Senegal]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Senegal]] [[Jamii:Mkoa wa Dakar]] tm430fy5bn4e93dfv1rcehh8h04nk6z Guédiawaye 0 145836 1573566 1208337 2026-06-16T21:14:22Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573566 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] uliopo katika [[nchi]] ya [[Senegal]], [[mkoa wa Dakar]]. [[Mwaka]] [[2013]] [[idadi]] ya watu ilikadiriwa kuwa 329,658 <ref>Chanzo: Agence Nationale de la Statistique et de la Démographie du Sénégal (ANSD)</ref> ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Senegal]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Senegal]] [[Jamii:Mkoa wa Dakar]] pcji8o8rykierw19xryabvrmljxv07a Ed, Eritrea 0 146297 1573712 1210175 2026-06-16T21:38:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573712 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] uliopo katika [[mkoa wa Bahari Nyekundu Kusini]] nchini [[Eritrea]]. [[Mwaka]] [[2010]] [[idadi]] ya watu ilikadiriwa kuwa 12,855. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Eritrea]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Eritrea]] [[Jamii:Mkoa wa Bahari Nyekundu Kusini]] 005nr1ojs4yln7wox9ykbzs9jo4lf39 Adré 0 146310 1573806 1210191 2026-06-16T21:54:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573806 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] uliopo katika [[mkoa wa Wadai]] nchini [[Chad]]. [[Mwaka]] [[2009]] [[idadi]] ya watu ilikadiriwa kuwa 15,361 <ref>[https://www.citypopulation.de/en/chad/ Major Cities, Republic of Chad], tovuti ya citypopulation.de</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Chad]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Chad]] [[Jamii:Mkoa wa Wadai]] 4bar51me582j7ps2z4weeo51vai4nod Adire (nguo) 0 147726 1573260 1479964 2026-06-16T13:27:56Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573260 wikitext text/x-wiki [[File:Adire2.JPG|thumb|Vazi la Adire limevaliwa na mwanamke wa Nigeria]] '''Adire''' ni aina ya [[nguo]] inayotengenezwa na [[wanawake]] wa [[kabila]] la [[Kiyoruba|Wayoruba]], kusini-magharibi mwa [[Nigeria]], kwa kutumia mbinu mbalimbali za kupaka rangi.<ref>{{Cite web|url=http://fashion-history.lovetoknow.com/fabrics-fibers/adire|author=Norma Wolff|title=Adire|website=Fashion History:Love to know|access-date=25 December 2014|archive-date=2014-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20140831015609/http://fashion-history.lovetoknow.com/fabrics-fibers/adire|url-status=dead}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.vam.ac.uk/content/articles/a/adire-indigo-resist-dyed-cloth-from-yorubaland-nigeria/| title = Adire – Indigo Resist Dyed Cloth From Yorubaland, Nigeria|website=Vam|location=United Kingdom|access-date=25 December 2014| date = 2013-07-24}}</ref> == Historia == [[File:Tie and Dye to the rescue (Adire).jpg|thumb|Mwanamke akiandaa Adire]] Katika miongo ya mwanzo ya [[karne ya 20]], vipande vya awali vya Adire vilikuwa na miundo rahisi iliyofungwa kwenye kitambaa cha [[pamba]]. Hali hii ilibadilika kutokana na kuongezeka kwa uingizaji wa nyenzo kutoka nje na kuenea kwa wafanyabiashara wa nguo wa Ulaya katika miji ya [[Abeokuta]] na maeneo mengine ya Yoruba. Mabadiliko hayo yaliimarisha juhudi za wanawake katika ujasiriamali na ubunifu wa kisanii. Wapo wanaodai kuwa miji mikubwa ya [[Ibadan]] na [[Osogbo]] ilikuwa muhimu zaidi katika kuendeleza utengenezaji wa Adire, kwa kuwa mbinu za kupaka rangi zilianza Abeokuta na baadaye kuenezwa na wanawake wa Egba waliorejea kutoka Ibadan.<ref>{{Rejea kitabu| title = Adire cloth in Nigeria|last=Simmonds|first=Doig|publisher=Doig D, Simmonds; Institute of African Studies, University of Ibadan.|year=2016|location=Ibadan|pages=11}}</ref> Umbo la msingi la nguo hii ni vipande viwili vya shati vilivyounganishwa ili kuunda kitambaa cha kanga cha wanawake. Hata hivyo, kufikia mwishoni mwa miaka ya 1930, kuenea kwa matumizi ya [[indigo]] na [[caustic soda]], pamoja na kuongezeka kwa washiriki wapya wasio na ujuzi wa kutosha, kulisababisha matatizo ya ubora na kupungua kwa mahitaji. Ingawa miundo bora zaidi iliendelea kutolewa hadi mwanzoni mwa miaka ya 1970, umaarufu wa Adire ulianza kupungua. Katika miaka ya 1960 kulikuwa na uamsho mdogo uliosababishwa na maslahi ya [[Peace Corps]] kutoka Marekani, lakini haukurejesha hadhi ya awali. Hata hivyo, miundo rahisi na mitindo ya kisanaa kama *oniko* na *alabere* bado hutengenezwa. Ladha ya ndani ilianza kupendelea [[kampala]], nguo za rangi nyingi ambazo mara nyingine pia hujulikana kama adire. Katika miaka ya hivi karibuni, kumekuwa na ufufuo wa sanaa ya Adire kupitia kazi za mafundi wa Nigeria kama [[Nike Davies-Okundaye]].<ref>{{Rejea kitabu| title = Fashion Cities Africa|url=https://archive.org/details/fashioncitiesafr0000unse|others=Pool, Hannah, 1974-, Royal Pavilion, Art Gallery, and Museums.|year=2016|isbn=9781783206117|location=Bristol, UK|pages=[https://archive.org/details/fashioncitiesafr0000unse/page/98 98]–99|oclc=946010715|last1 = Pool|first1 = Hannah Azieb}}</ref> Watu mashuhuri wa kisiasa na burudani kama [[Michelle Obama]] na [[Lupita Nyong'o]] wameonekana wakiwa wamevaa mavazi ya kuvutia yenye muundo wa Adire, jambo lililoongeza umaarufu wake kimataifa. ==Marejeo== {{Reflist}} {{mbegu-utamaduni}} [[Jamii:Mavazi]] [[Jamii:Utamaduni wa Nigeria]] [[Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania]] 4zt1mgt8ri8mknedetjypxldn74j38v Abdurrahim El-Keib 0 148143 1573257 1426607 2026-06-16T13:20:06Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573257 wikitext text/x-wiki [[Picha:El_keib.jpg|thumbnail|right|100pc|Abdurrahim El-Keib]] '''Abdurrahim Abdulhafiz El-Keib''', <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.pi.ac.ae/PI_ACA/ee/faculty_staff/aelkeib.php| title = Dr. Abdurrahim El-Keib ؛Professor and chairman|publisher=Department of ELECTRICAL ENGINEERING|work=The Petroleum Institute| date = 31 Oktoba 2011|accessdate=31 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111102143927/http://www.pi.ac.ae/PI_ACA/ee/faculty_staff/aelkeib.php|archivedate=2 November 2011}}</ref> <ref>{{Citation|title=Libyan PM official website|url=http://www.pm.gov.ly/|access-date=3 January 2012}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|url=https://af.reuters.com/article/libyaNews/idAFL5E7LV46820111031|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111102002332/http://af.reuters.com/article/libyaNews/idAFL5E7LV46820111031|archivedate=2 November 2011| title = Abdul Raheem al-Keeb elected Libya's interim PM|publisher=Reuters Africa|work=Thomson Reuters| date = 31 Oktoba 2011|accessdate=31 October 2011}}</ref> [[2 Machi]] [[1950]] - [[21 Aprili]] [[2020]]) alikuwa [[mwanasiasa]] wa [[Libya]], [[profesa]] wa [[uhandisi wa umeme]], na [[mjasiriamali]] <ref name="sanussi">{{Citation|title=Profile: Prestigious background|date=2 November 2011|url=http://gulfnews.com/news/region/libya/republic-versus-monarchy-sanussi-movement-steeped-in-history-1.922184|publisher=[[Gulf News]]|access-date=2022-03-20|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202213517/http://gulfnews.com/news/region/libya/republic-versus-monarchy-sanussi-movement-steeped-in-history-1.922184|url-status=dead}}</ref> ambaye alihudumu kama [[Waziri mkuu|Waziri Mkuu]] wa muda wa Libya kutoka 24 Novemba [[2011]] hadi 14 Novemba [[2012]]. Aliteuliwa katika wadhifa huo na Baraza la Kitaifa la Mpito la nchi hiyo <ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15530640| title = Libya: Abdel Rahim al-Kib named new interim PM|publisher=BBC|work=BBC News| date = 31 Oktoba 2011|accessdate=31 October 2011}}</ref> kwa maelewano kwamba angebadilishwa wakati Kongamano Kuu la Kitaifa litakapochaguliwa na kuchukua mamlaka. Madaraka yalikabidhiwa kwa Congress tarehe [[8 Agosti]] [[2012]], na bunge lilimteua mrithi wa El-Keib Ali Zeidan mnamo Oktoba 2012. <ref>{{Rejea tovuti|title=Congress votes to approve Zeidan Government; six members referred to Integrity Commission|url=http://www.libyaherald.com/2012/10/31/congress-votes-to-approve-zeidan-government-six-members-referred-to-integrity-commission/|work=Libya Herald|accessdate=31 October 2012|archive-date=2012-12-09|archive-url=https://archive.today/20121209113913/http://www.libyaherald.com/2012/10/31/congress-votes-to-approve-zeidan-government-six-members-referred-to-integrity-commission/|url-status=dead}}</ref> == Kifo == El-Keib alifariki kwa maradhi ya kutokana na mshtuko wa moyo tarehe 21 Aprili 2020 akiwa na umri wa miaka 70. == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1950]] [[Jamii:Waliofariki 2020]] [[Jamii:Watu wa Libya]] [[Jamii:Afrocuration Project 2022 Tanzania]] d8vaykj3zb9eagnpgjt7cu33msrlfxd Silvesta wa Troina 0 150152 1573800 1224621 2026-06-16T21:53:07Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573800 wikitext text/x-wiki [[File:Troina, Festa dei Rami - panoramio.jpg|thumb|350px|[[Maandamano]] kwa heshima ya Mt. Silvesta huko [[Troina]].]] '''Silvesta wa Troina''' ([[Troina]], [[Sicilia]], leo nchini [[Italia]], [[1110]] hivi - [[Troina]], [[2 Januari]] [[1164]]), alikuwa [[padri]] [[mmonaki]] wa [[Bazili Mkuu|Kibazili]], pia [[abati]] aliyefuata [[juhudi]] za [[Babu wa Kanisa|Mababu]] wa [[ukristo wa Mashariki|Mashariki]] katika [[kisiwa]] cha Sicilia na hatimaye akaishi kama [[mkaapweke]] hadi [[kifo]] chake<ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/91172</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] kama [[mtakatifu]]. [[Heshima]] hiyo ilithibitishwa na [[Papa Julius III]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] [[2 Januari]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] == Marejeo == <references /> ==Marejeo== * Giacinto Chiavetta da Troina ofmCapp., ''Vita di San Silvestro da Troina monaco dell'Ordine di S. Basilio Magno'', Messina 1734. * Salvatore Fiore, ''San Silvestro monaco basiliano di Troina'', Grottaferrata 1930. * ''Historiae di Santo Silvestro, monaco basiliano, patrono della città di Troina'', a cura di B. Arona e M. Ragusa, Troina 2000. * ''Il culto di San Silvestro a Troina attraverso lo studio delle confraternite e di un particolare ex voto''. Atti della I giornata di studi su San Silvestro monaco basiliano di Troina. La vita, la memoria, la tradizione (Troina, 1 gennaio 2005), a cura di Paolo Giansiracusa e Sebastiano Venezia, Troina 2006. * ''San Silvestro e la "Civitas vetustissima": aspetti agiografici e memorie storiche''. Atti della III giornata di studi su San Silvestro monaco basiliano da Troina (Troina, 28 dicembre 2006) a cura di Sebastiano Venezia, Troina 2008. * Maria Stelladoro, ''San Silvestro da Troina e il monachesimo italo-greco in Sicilia e in Italia meridionale (secc. IX-XIII d.C.)'', Roma 2014. {{mbegu-Mkristo}} [[Jamii:Waliozaliwa 1110]] [[Jamii:Waliofariki 1164]] [[Jamii:Wamonaki]] [[Jamii:Wabazili]] [[Jamii:Mapadri]] [[Jamii:Wakaapweke]] [[Jamii:Watakatifu wa Italia]] 1y6x6bbekyc63jvjngwq9nyq5x59uci Gaoua 0 161918 1573655 1259349 2026-06-16T21:29:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573655 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Burkina Faso]] katika [[mkoa]] wa [[Sud-Ouest]]. [[Idadi]] ya wakazi ilikuwa 45,189 wakati wa [[sensa]] ya [[mwaka]] [[2019]]<ref>https://www.citypopulation.de/en/burkinafaso/cities/</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Burkina Faso]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Sud-Ouest]] [[Category:Miji ya Burkina Faso]] d8bnx5taqa17spvxer389rnez10ahso Dano 0 161919 1573714 1259350 2026-06-16T21:38:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573714 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Burkina Faso]] katika [[mkoa]] wa [[Sud-Ouest]]. [[Idadi]] ya wakazi ilikuwa 25,928 wakati wa [[sensa]] ya [[mwaka]] [[2019]]<ref>https://www.citypopulation.de/en/burkinafaso/cities/</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Burkina Faso]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Sud-Ouest]] [[Category:Miji ya Burkina Faso]] lv8zewc49vpoqvwu82p04474ks9lys3 Yirol 0 161965 1573816 1259481 2026-06-16T21:55:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573816 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Sudan Kusini]], [[Maziwa, Sudan Kusini|jimbo la Lakes]]. [[Idadi]] ya watu wake ilikadiriwa kuwa 11,650 [[mwaka]] [[2010]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Sudan Kusini]] == Marejeo == {{Marejeo}} [[Jamii:Miji ya Sudan Kusini]] [[Jamii:Maziwa, Sudan Kusini]] q6zlpf9ermnzs3nsa6p3i2n2f4y76bz Dorowa 0 162399 1573630 1260571 2026-06-16T21:24:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573630 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Zimbabwe]], katika [[mkoa]] wa [[Manicaland]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Zimbabwe]] == Marejeo == {{reflist}} {{jiografia ya Zimbabwe}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Zimbabwe]] [[Jamii:Manicaland]] 11qlpagf2u23njnl7hs69j62kw1nnoj Nyazura 0 162411 1573688 1260583 2026-06-16T21:34:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573688 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Zimbabwe]], katika [[mkoa]] wa [[Manicaland]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Zimbabwe]] == Marejeo == {{reflist}} {{jiografia ya Zimbabwe}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Zimbabwe]] [[Jamii:Manicaland]] 11qlpagf2u23njnl7hs69j62kw1nnoj Sango, Zimbabwe 0 162537 1573587 1260714 2026-06-16T21:17:55Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573587 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Zimbabwe]], katika [[mkoa wa Masvingo]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Zimbabwe]] {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Zimbabwe]] [[Jamii:Masvingo]] 4ajukhs31fedcj0p6hgr6beppm3miey Silobela 0 162549 1573552 1260730 2026-06-16T21:12:00Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573552 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Zimbabwe]] katika [[mkoa]] wa [[Midlands, Zimbabwe|Midlands]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Zimbabwe]] == Marejeo == {{reflist}} {{jiografia ya Zimbabwe}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Zimbabwe]] [[Jamii:Midlands, Zimbabwe]] h0jsrrifop38mjkwr1kf5gd8zvpbcl2 Kariyangwe 0 162584 1573881 1260767 2026-06-16T22:06:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573881 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Zimbabwe]] katika [[mkoa]] wa [[Matabeleland Kaskazini]]. Wakazi walihesabiwa kuwa 10,000. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Zimbabwe]] == Marejeo == {{reflist}} {{jiografia ya Zimbabwe}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Zimbabwe]] [[Jamii:Matabeleland Kaskazini]] fr1vlqnciylq69lhaknjxcbuchqmbd2 Karama ya kutodanganyika 0 164738 1573388 1516461 2026-06-16T15:54:34Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573388 wikitext text/x-wiki '''Karama ya kutodanganyika''' (kwa [[Kiingereza]]: "infallibility", kutoka [[Kilatini]] "infallibilitas") ni ile ambayo [[Ukristo|Wakristo]] wa [[madhehebu]] mbalimbali, hasa [[Kanisa Katoliki|Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]], wanasadiki ilishirikishwa na [[Yesu]] kwa [[Kanisa]] lake ili liweze kuongoza watu kwenye [[ukweli]] wote chini ya [[Roho Mtakatifu]]<ref>{{cite web|url=https://www.vatican.va/archive/ccc_css/archive/catechism/p3s1c3a3.htm#2035 |title=Catechism of the Catholic Church - The Church, Mother and Teacher §2035|website=Vatican.va |access-date=2016-12-21}}</ref>. Kuhusu nani, katika Kanisa, na namna gani anatumia [[karama]] hiyo<ref>{{cite web|url=https://www.vatican.va/archive/ccc_css/archive/catechism/p123a9p2.htm#801 |title=Catechism of the Catholic Church – The Church – People of God, Body of Christ, Temple of the Holy Spirit |website=Vatican.va |access-date=2016-12-21 |quote=It is in this sense that discernment of charisms is always necessary. No charism is exempt from being referred and submitted to the Church's shepherds. "Their office [is] not indeed to extinguish the Spirit, but to test all things and hold fast to what is good," (LG 12; cf. 30; 1 Thess 5:12, 19–21; John Paul II, Christifideles Laici, 24.) so that all the diverse and complementary charisms work together "for the common good." (1 Cor 12:7.)}}</ref>, misimamo ni tofauti, kwa mfano [[mitaguso ya kiekumene]]<ref>''See, e.g.'' Lutheran-Orthodox Joint Commission, Seventh Meeting, The Ecumenical Councils, Common Statement, 1993, ''available at'' http://www.helsinki.fi/~risaarin/lutortjointtext.html#ecum ("We agree on the doctrine of God, the Holy Trinity, as formulated by the Ecumenical Councils of Nicaea and Constantinople and on the doctrine of the person of Christ as formulated by the first four Ecumenical Councils.").</ref>. ==Katika Kanisa Katoliki== [[File:G.P.A.Healy, Portrait of Pope Pius IX (1871).jpg|thumb|upright|[[Papa Pius IX]] ([[1846]]–[[1878]]), ambaye chini yake dogma kuhusu karama a kutodanganyika ya Papa ilitangazwa na [[Mtaguso wa kwanza wa Vatikano]] ([[1869]]-[[1870]])<ref name=":3">''Encyclopedia of Catholicism'' by Frank K. Flinn, J. Gordon Melton 207 {{ISBN|0-8160-5455-X}} p. 267</ref>.]] Wakatoliki<ref>{{Rejea tovuti |title=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: General Councils |url=https://www.newadvent.org/cathen/04423f.htm |access-date=2023-01-01 |website=www.newadvent.org}}</ref><ref>{{Rejea jarida |last=Washburn |first=Christian D. |date=2010 |title=St. Robert Bellarmine on the Infallibility of General Councils of the Church |url=https://www.academia.edu/36244015/St_Robert_Bellarmine_on_the_Infallibility_of_General_Councils_of_the_Church |journal=Annuarium Historiae Conciliorum |volume=42 |issue=1 |pages=171 |issn=0003-5157}}</ref><ref>{{Rejea tovuti |title=Philip Schaff: NPNF2-14. The Seven Ecumenical Councils - Christian Classics Ethereal Library |url=https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf214.iii.ii.html |access-date=2023-01-01 |website=www.ccel.org}}</ref> wanasadiki [[mhusika]] mkuu ni [[mwandamizi]] wa [[Mtume Petro]], yaani [[Papa]] wa [[Roma]], kama mkuu wa [[kundi la maaskofu]]<ref>Erwin Fahlbusch et al. ''The encyclopedia of Christianity'' Eradman Books {{ISBN|0-8028-2416-1}}</ref>, anapofundisha rasmi ("ex cathedra"<ref>Wilhelm, Joseph and Thomas Scannell. ''Manual of Catholic Theology''. Volume 1, Part 1. London: Kegan Paul, Trench, Trübner & Co. Ltd. 1906. pp. 94–100</ref>) kwa niaba ya [[Askofu|maaskofu]] wote.<ref name="vatican1">{{cite web|date=|title=Catechism of the Catholic Church - Christ's Faithful - Hierarchy, Laity, Consecrated Life|url=https://www.vatican.va/archive/ccc_css/archive/catechism/p123a9p4.htm#890|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100906142233/https://www.vatican.va/archive/ccc_css/archive/catechism/p123a9p4.htm|archive-date=6 September 2010|access-date=2016-12-21|website=Vatican.va}}</ref> kwamba fundisho fulani ni [[dogma]] [[ufunuo|iliyofunuliwa]] na [[Mungu]], hivyo lazima isadikiwe na waumini wote<ref name="Dulles2">{{cite web|date=2016-11-30|title=Theological Studies – A journal of academic theology|url=http://www.ts.mu.edu/content/51/51.3/51.3.3.pdf|access-date=2016-12-22|website=Ts.mu.edu}}</ref><ref>{{cite web|author=Fr. Christopher Phillips |url=http://www.theanglocatholic.com/tag/pastor-aeternus/ |title=Exploring Doctrine: Papal Infallibility – The Anglo-Catholic |website=Theanglocatholic.com |date=2010-06-16 |access-date=2016-12-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223063726/http://www.theanglocatholic.com/tag/pastor-aeternus/ |archive-date=23 December 2016}}</ref>. Bila shaka, jambo hilo ni wazi zaidi dogma ikitangazwa na [[Mtaguso Mkuu]] pamoja na Papa. [[File:Pope Benedict Supporters by David Shankbone.jpg|thumb|left|Wakatoliki wakishika bango mbele ya [[makao makuu]] ya [[Umoja wa Mataifa]] [[mwaka]] [[2008]].]] Kwa vyovyote, dogma hiyo haihusu yale yote yanayosemwa na Papa, wala haihusu mwenendo wake, kama kwamba karama hiyo ingemuepusha na [[dhambi]]. Imani hiyo imestawi katika [[historia ya Kanisa]] kuanzia maneno ya Yesu kwa Mtume Petro, hasa katika [[Injili ya Mathayo]] 16:19 ==Tanbihi== {{Reflist}} ==Marejeo== * {{ cite book | last = Bermejo | first = Luis | others = ''[[imprimi potest]]'' by Julian Fernandes, Provincial of India | title = Infallibility on Trial: Church, Conciliarity and Communion | year = 1990 | isbn = 0-87061-190-9 }} * {{ cite book | last = Chirico | first = Peter | title = Infallibility: The Crossroads of Doctrine | year = 1983 | isbn = 0-89453-296-0 }} * {{ cite book | url = https://archive.org/details/thelastdaysofpap00cesauoft | page = [https://archive.org/details/thelastdaysofpap00cesauoft/page/449 449] | quote = the last days of papal rome. | title = The Last Days of Papal Rome | first = Raffaele | last = De Cesare | year = 1909 | location = London | publisher = Archibald Constable & Co. }} * {{cite book | last = Gaillardetz | first = Richard | title = By What Authority?: A Primer on Scripture, the Magisterium, and the Sense of the Faithful | isbn = 0-8146-2872-9 | year = 2003 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/bywhatauthorityp0000gail }} * {{ cite book | last = Hasler | first = Bernhard | title = How the Pope became infallible: Pius IX and the Politics of Persuasion | url = https://archive.org/details/howpopebecameinf0000hasl | url-access = registration | year = 1981 | isbn = 9780385158510 }} Translation of {{ cite book | last = Hasler | first = Bernhard | title = Wie der Papst unfehlbar wurde : Macht und Ohnmacht eines Dogmas | year = 1979 | publisher = R. Piper & Co. Verlag | language = de }} * {{cite book | last = Küng | first = Hans | author-link = Hans Küng | title = Infallible?: An inquiry | isbn = 0-385-18483-2 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/infallibleinquir00kung | year = 1983 }} * {{ cite book | last = Lio | first = Ermenegildo | title = Humanae vitae e infallibilità: Paolo VI, il Concilio e Giovanni Paolo II (Teologia e filosofia) | language = it | isbn = 88-209-1528-6 | year = 1986 }} * {{cite book | last = McClory | first = Robert | title = Power and the Papacy: The People and Politics Behind the Doctrine of Infallibility | isbn = 0-7648-0141-4 | year = 1997 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/powerpapacy0000mccl }} * {{ cite book | last = O'Connor | first = James | title = The Gift of Infallibility: The Official Relatio on Infallibility of Bishop Vincent Gasser at Vatican Council I | year = 1986 | isbn = 0-8198-3042-9 }} * {{ cite book | last = Powell | first = Mark E | title = Papal Infallibility: A Protestant Evaluation of an Ecumenical Issue | url = https://archive.org/details/papalinfallibili0000powe | isbn = 978-0-8028-6284-6 | date = 27 January 2009 }} * {{ cite book | last = Sullivan | first = Francis | author-link = Francis A. Sullivan | title = Creative Fidelity: Weighing and Interpreting Documents of the Magisterium | url = https://archive.org/details/creativefidelity0000sull | isbn = 1-59244-208-0 | date = 31 March 2003 }} * {{ cite book | last = Sullivan | first = Francis | author-link = Francis A. Sullivan | title = The Magisterium: Teaching Authority in the Catholic Church | isbn = 1-59244-060-6 | date = 30 September 2002 }} * {{ cite book | last = Tierney | first = Brian | title = Origins of Papal Infallibility, 1150–1350: A Study on the Concepts of Infallibility, Sovereignty and Tradition in the Middle Ages | isbn = 90-04-08884-9 | year = 1972 }} * {{Rejea kitabu|last=Harkianakis|first=Stylianos|author-link=Stylianos Harkianakis|title=The Infallibility of the Church in Orthodox Theology|year=2008|url=https://books.google.com/books?id=MB7lQKmusxwC|location=Sydney|publisher=St Andrew's Orthodox Press|isbn=9781920691981}} ==Marejeo mengine== * {{cite journal|url=http://ejournals.bc.edu/ojs/index.php/ctsa/article/view/2986/2600 |title=The Historical Origins of Papal Infallibility &#124; Heft &#124; Proceedings of the Catholic Theological Society of America |journal=Proceedings of the Catholic Theological Society of America |year=1980 |access-date=2016-12-22|last1=Heft |first1=James }} * [http://www.catholicapologetics.info/modernproblems/vatican2/Fessler.htm The true and the false infallibility of the Popes. (1871)], by bishop [[Joseph Fessler]] * [https://web.archive.org/web/20110429072610/https://www.vatican.va/archive/ENG0015/__P2A.HTM ''Catechism of the Catholic Church'' on infallibility] (Holy See official website) * {{Cite EB1911|wstitle=Infallibility |short=x}} * [https://web.archive.org/web/20110716221451/http://www.catholicregister.org/content/view/2356/858/ Catholicregister.org] News article from the Catholic Register on ''Rethinking Papal Infallibilty''. *{{cite book|chapter=[[s:Sermons from the Latins/Sermon 38|The Indestructibility of the Church.]] |title=Sermons from the Latins|year=1902|publisher= Benziger Brothers|first=Robert|last=Bellarmine|author-link=Robert Bellarmine}} *{{Cite Catholic Encyclopedia |wstitle=Infallibility |volume=7 |first=Patrick Joseph |last=Toner}} ==Viungo vya nje== * [http://www.myriobiblos.gr/texts/english/stylian_3.html Dogma and Authority in the Orthodox Church] * [https://web.archive.org/web/20070222052844/http://www.goarch.org/en/ourfaith/articles/article7063.asp The Fundamental Teachings of the Eastern Orthodox Church] {{mbegu-Ukristo}} [[Jamii:Teolojia]] [[Jamii:Ukristo]] [[Jamii:Kanisa Katoliki]] [[Jamii:Mapapa]] 70u96xa4kbqghdlzaqdqdqj33ajh0fy Miller 0 167486 1573792 1276131 2026-06-16T21:51:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573792 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Miller''' ni [[jina]] la: *[[Wentworth Miller]] *[[Michelle Miller]] *[[Arthur Miller]] *[[Matt K. Miller]] *[[Louise Miller]] *[[Jason Miller (mwandishi)]] *[[Caroline Pafford Miller]] *[[Ruth Miller]] *[[Ernest Miller Hemingway]] {{maana}} [[Jamii:Majina ya ukoo]] 7160bhrbujknpp84p7u5aei604yoiqr Azeroth 0 176928 1573878 1309771 2026-06-16T22:05:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573878 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Azeroth''' ni jina la ulimwengu wa kubuniwa katika ulimwengu wa fiksi wa mchezo wa [[kompyuta]] uitwao [[World of Warcraft]] (WoW), uliotengenezwa na [[kampuni]] ya [[Blizzard Entertainment]]. Azeroth ni eneo la kubuniwa lenye historia ndefu na tamaduni mbalimbali, na ni mahali ambapo matukio mengi ya michezo ya Warcraft yanafanyika. Ulimwengu huu wa kimagharibi wa fantasy una milima, maziwa, misitu, na miji mbalimbali, pamoja na viumbe na wahusika wa kipekee wanaoishi ndani yake. [[World of Warcraft]] ni mchezo wa mtandao wa multiplayer wa kukusanya na kushindana, na Azeroth ni uwanja wa [[vita]] wa wachezaji kutoka kote ulimwenguni. {{reflist}} {{mbegu-michezo}} [[Jamii:Teknolojia]] 8xlhl6l1njr3e93i8up53mjqekcdtv3 Rockeye 0 182045 1573632 1337133 2026-06-16T21:25:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573632 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''Rockeye''' ni [[albamu]] ya tano ya [[bendi]] ya Uingereza ya Outfield. Ilikuwa ni albamu ya pili ya bendi hiyo kutolewa chini ya lebo ya MCA. ==Viungo Vya Nje== * {{Official website|http://www.theoutfield.com/|Tovuti rasmi ya Outfield}} {{reflist}} [[jamii:nyimbo]] c0ydpiqqn8gdv3yaylwstpjd5uj2xkm Atu, Kenya 0 182646 1573898 1339522 2026-06-16T22:09:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573898 wikitext text/x-wiki '''Atu''' ilikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale katika pwani ya [[kaskazini]] ya [[Kenya]] kwenye [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] 4nctdxubg4y8lwn1l7c0qk9hzqbz3pc Ngomeni (Kilifi) 0 182661 1573692 1339554 2026-06-16T21:35:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573692 wikitext text/x-wiki '''Ngomeni''' ilikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale katika pwani ya [[kusini]] ya [[Kenya]] kwenye [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] pjvqez8dem6b7xpv53t6q6ryjhnn36u Kifundi, Kenya 0 182670 1573804 1339566 2026-06-16T21:53:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573804 wikitext text/x-wiki '''Kifundi''' ilikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale katika pwani ya [[kusini]] ya [[Kenya]] kwenye [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] 639byix2lri4t9df9qqvdkb1eub64vn Kipumbwe 0 182675 1573764 1339571 2026-06-16T21:47:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573764 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ilikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale katika pwani ya [[kaskazini]] ya [[Tanzania]] kwenye [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] [[Jamii:Mkoa wa Tanga]] 5y0ooiawibohgphs7nvngykyi7li2gr Kisikimto 0 182678 1573822 1339574 2026-06-16T21:56:47Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573822 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ilikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale katika pwani ya [[kaskazini]] ya [[Tanzania]] kwenye [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] [[Jamii:Mkoa wa Tanga]] 5y0ooiawibohgphs7nvngykyi7li2gr Buyuni, Tanga 0 182683 1573869 1339579 2026-06-16T22:04:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573869 wikitext text/x-wiki '''Buyuni''' ilikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale katika pwani ya [[kaskazini]] ya [[Tanzania]] kwenye [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] [[Jamii:mkoa wa Tanga]] se7id8bzqbb9bhkxbtdmamz8v3nbsl6 Catherine Nakhabi Omanyo 0 183125 1573483 1431454 2026-06-16T16:13:57Z Andre Engels 29 Ukurasa umeelekezwa kwenda [[Catherine Omanyo]] 1573483 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Catherine Omanyo]] p4jpknvncwn9re2ilietzvtul2ab13j Majadiliano ya mtumiaji:Don Malya 3 184301 1573961 1572403 2026-06-17T05:48:53Z Gayle157 73366 /* Viungo vya ndani */ mjadala mpya 1573961 wikitext text/x-wiki {{Karibu}} '''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:46, 14 Julai 2024 (UTC) == Pitia Marekebisho == Ndugu, hongera kwa juhudi zako, ila naomba upitie makala zako jinsi zilivyorekebishwa ili usirudie makosa yaleyale. Hasa usiache makala bila vyanzo, walau kimoja! Amani kwako '''[[Mtumiaji:Justine Msechu|Justine Msechu]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Justine Msechu|majadiliano]])''' 12:10, 10 Aprili 2026 (UTC) :Mojawapo ni kuweka katika Wikipedia ya Kiswahili marejeo kwenda Wikipedia ya Kiingereza. Hii haikubaliki. Badala yake weka marejeo asili yaliyotumika katika toleo la Kiingereza. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:07, 27 Aprili 2026 (UTC) ::Kwa kuwa husikii, nimekusimamisha kwa siku 1 upate nafasi ya kupitia marekebisho tuliyofanyia makala zako za harakaharaka. Hivyo utajifunza kutunga kurasa za maana. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:28, 27 Aprili 2026 (UTC) :::Ndugu, lebo ya mbegu iwekwe baada ya ile ya reflist. Naomba urekebishe makala zako. Asante! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:45, 12 Mei 2026 (UTC) ::::Pia, marejesho kutoka Wikipedia nyingine hayatakiwi kamwe! Tazama makala yako ya mwisho. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:55, 12 Mei 2026 (UTC) ::::sawa nafanyia kazi asanteh. '''[[Mtumiaji:Don Malya|Don Malya]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Don Malya#top|majadiliano]])''' 16:22, 12 Mei 2026 (UTC) :::::Ndugu Naona unasahau kuweka jamii za muhimu kwenye makala zako mfano makala ya [[Lucia Basson]] ulipaswa kuweka jamii kama '''Jamii:Wanasiasa wa Namibia''', lakini maka zote auweki, zingatia jamii. Amani kwako! '''[[Mtumiaji:Justine Msechu|Justine Msechu]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Justine Msechu|majadiliano]])''' 03:42, 21 Mei 2026 (UTC) ::::::asante, nafanyia marekebisho makala nilizosahau kuweka jamii kuu '''[[Mtumiaji:Don Malya|Don Malya]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Don Malya#top|majadiliano]])''' 04:08, 21 Mei 2026 (UTC) == Mradi wa Nchi == Kumekuwa na migogoro mingi kuhusu majina ya makala za nchi katika Wikipedia, lakini bado hakujawahi kuwa na mjadala wa kina wa kutatua suala hilo. Kuna mradi wa [[Wikipedia:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]] chini ya [[WP:Mradi wa Nchi]] unaolenga kushughulikia tatizo hili, lakini kufanikisha hilo kunahitaji uhamasishaji na ushiriki mkubwa zaidi wa jamii. Hivyo basi, nawaomba mshiriki katika kusaidia kutatua migogoro hii ya majina; iwe unaunga mkono au unapinga pendekezo lolote, tafadhali toa maoni na mawazo yako. Baadhi ya mapendekezo yanayoweza kuhitaji mjadala mdogo kabla ya kuidhinishwa ni pamoja na [[WP:Mradi wa Nchi/Guinea]] na [[WP:Mradi wa Nchi/Guinea Bisau]], na unaweza kuanza kushiriki huko. Ikiwa una maoni au mapendekezo mengine yoyote, tafadhali nijulishe. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 06:09, 15 Mei 2026 (UTC) :Kwa vyovyote, Kongo ni jina la hakika, isipokuwa la nchi mbili tofauti. Ukiandika makala kuhusu watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, tafadhali usiandike tu Kongo. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 14:17, 26 Mei 2026 (UTC) ::Asante kwa kunisikiliza, ila ingekuwa vizuri kama ungeweka katika mabano <nowiki>[[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]</nowiki>, si Kongo tu. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:13, 27 Mei 2026 (UTC) ==Mito== Ndugu, unapoongeza taarifa katika makala zilizopo, uwe makini zaidi usifute zile zilizopo. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 09:46, 13 Juni 2026 (UTC) :asante kwa maelekezo, nafanyia kazi '''[[Mtumiaji:Don Malya|Don Malya]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Don Malya#top|majadiliano]])''' 14:53, 13 Juni 2026 (UTC) == Viungo vya ndani == Hujambo! Epuka kuanza makala bila viungo kwa kurasa nyingine (dead end pages). Ili kuongeza viungo, tumia [[ ]]. Hii husaidia kurahisisha usomaji na kufanya makala iwe rahisi kupatikana. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 05:48, 17 Juni 2026 (UTC) omp07txp0hkr3wy5p1xdbojras8wnpt 1574038 1573961 2026-06-17T09:13:26Z Riccardo Riccioni 452 /* Viungo vya ndani */ 1574038 wikitext text/x-wiki {{Karibu}} '''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:46, 14 Julai 2024 (UTC) == Pitia Marekebisho == Ndugu, hongera kwa juhudi zako, ila naomba upitie makala zako jinsi zilivyorekebishwa ili usirudie makosa yaleyale. Hasa usiache makala bila vyanzo, walau kimoja! Amani kwako '''[[Mtumiaji:Justine Msechu|Justine Msechu]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Justine Msechu|majadiliano]])''' 12:10, 10 Aprili 2026 (UTC) :Mojawapo ni kuweka katika Wikipedia ya Kiswahili marejeo kwenda Wikipedia ya Kiingereza. Hii haikubaliki. Badala yake weka marejeo asili yaliyotumika katika toleo la Kiingereza. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:07, 27 Aprili 2026 (UTC) ::Kwa kuwa husikii, nimekusimamisha kwa siku 1 upate nafasi ya kupitia marekebisho tuliyofanyia makala zako za harakaharaka. Hivyo utajifunza kutunga kurasa za maana. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:28, 27 Aprili 2026 (UTC) :::Ndugu, lebo ya mbegu iwekwe baada ya ile ya reflist. Naomba urekebishe makala zako. Asante! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:45, 12 Mei 2026 (UTC) ::::Pia, marejesho kutoka Wikipedia nyingine hayatakiwi kamwe! Tazama makala yako ya mwisho. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:55, 12 Mei 2026 (UTC) ::::sawa nafanyia kazi asanteh. '''[[Mtumiaji:Don Malya|Don Malya]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Don Malya#top|majadiliano]])''' 16:22, 12 Mei 2026 (UTC) :::::Ndugu Naona unasahau kuweka jamii za muhimu kwenye makala zako mfano makala ya [[Lucia Basson]] ulipaswa kuweka jamii kama '''Jamii:Wanasiasa wa Namibia''', lakini maka zote auweki, zingatia jamii. Amani kwako! '''[[Mtumiaji:Justine Msechu|Justine Msechu]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Justine Msechu|majadiliano]])''' 03:42, 21 Mei 2026 (UTC) ::::::asante, nafanyia marekebisho makala nilizosahau kuweka jamii kuu '''[[Mtumiaji:Don Malya|Don Malya]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Don Malya#top|majadiliano]])''' 04:08, 21 Mei 2026 (UTC) == Mradi wa Nchi == Kumekuwa na migogoro mingi kuhusu majina ya makala za nchi katika Wikipedia, lakini bado hakujawahi kuwa na mjadala wa kina wa kutatua suala hilo. Kuna mradi wa [[Wikipedia:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]] chini ya [[WP:Mradi wa Nchi]] unaolenga kushughulikia tatizo hili, lakini kufanikisha hilo kunahitaji uhamasishaji na ushiriki mkubwa zaidi wa jamii. Hivyo basi, nawaomba mshiriki katika kusaidia kutatua migogoro hii ya majina; iwe unaunga mkono au unapinga pendekezo lolote, tafadhali toa maoni na mawazo yako. Baadhi ya mapendekezo yanayoweza kuhitaji mjadala mdogo kabla ya kuidhinishwa ni pamoja na [[WP:Mradi wa Nchi/Guinea]] na [[WP:Mradi wa Nchi/Guinea Bisau]], na unaweza kuanza kushiriki huko. Ikiwa una maoni au mapendekezo mengine yoyote, tafadhali nijulishe. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 06:09, 15 Mei 2026 (UTC) :Kwa vyovyote, Kongo ni jina la hakika, isipokuwa la nchi mbili tofauti. Ukiandika makala kuhusu watu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, tafadhali usiandike tu Kongo. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 14:17, 26 Mei 2026 (UTC) ::Asante kwa kunisikiliza, ila ingekuwa vizuri kama ungeweka katika mabano <nowiki>[[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]</nowiki>, si Kongo tu. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:13, 27 Mei 2026 (UTC) ==Mito== Ndugu, unapoongeza taarifa katika makala zilizopo, uwe makini zaidi usifute zile zilizopo. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 09:46, 13 Juni 2026 (UTC) :asante kwa maelekezo, nafanyia kazi '''[[Mtumiaji:Don Malya|Don Malya]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Don Malya#top|majadiliano]])''' 14:53, 13 Juni 2026 (UTC) == Viungo vya ndani == Hujambo! Epuka kuanza makala bila viungo kwa kurasa nyingine (dead end pages). Ili kuongeza viungo, tumia [[ ]]. Hii husaidia kurahisisha usomaji na kufanya makala iwe rahisi kupatikana. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 05:48, 17 Juni 2026 (UTC) :Ulikuwa unafanya vizuri, lakini sasa unazidi kulipua ilimradi upate tuzo. Si ustaarabu. Uwe makini zaidi. Angalia nilivyosahihisha walau kidogo baadhi ya kurasa zako. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 09:13, 17 Juni 2026 (UTC) b1e3hd63h64klwhbb5e1yq8p8s39wfu Opili 0 185062 1573875 1346547 2026-06-16T22:05:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573875 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' (pia: '''Opilius, Opillus, Opilio, Opilione'''; aliishi [[karne ya 5]]) alikuwa [[shemasi]] huko [[Piacenza]], [[Italia Kaskazini]] <ref>http://www.santiebeati.it/dettaglio/74080</ref>. Tangu kale anaheshimiwa na [[Wakatoliki]] na [[Waorthodoksi]] kama [[mtakatifu]]. [[Sikukuu]] yake huadhimishwa [[tarehe]] [[12 Oktoba]]<ref>''[[Martyrologium Romanum]]: ex Decreto Sacrosancti oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Ioannis Pauli P.P. II promulgatum'', Romae 2001, ISBN 8820972107</ref>. ==Tazama pia== *[[Watakatifu wa Agano la Kale]] *[[Orodha ya Watakatifu Wakristo]] *[[Orodha ya Watakatifu wa Afrika]] *[[Orodha ya Watakatifu Wafransisko]] == Marejeo == {{reflist}} ==Marejeo== * Fabio Galgani, Onomastica Maremmana, Centro Studi Storici "A. Gabrielli", 2005. * Enzo La Stella T., Santi e fanti - Dizionario dei nomi di persona, Roma, Zanichelli, 2009, ISBN 978-88-08-06345-8. {{mbegu-Mkristo}} [[Jamii:Mashemasi]] [[Jamii:watakatifu wa Italia]] 8085pccqzdor4ok4wbrfv207bf4jn8u Andrea Nuti 0 186176 1573278 1352152 2026-06-16T14:34:48Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573278 wikitext text/x-wiki '''Andrea Nuti''' (alizaliwa [[Milano]], [[8 Aprili]] [[1967]]) ni mwanariadha mstaafu nchini [[Italia]] ambaye alibobea katika mbio za mita 400.<ref>{{Cite web |url=http://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |title=Italian all-time list, men's 400 metres (last updated for year 2000) |accessdate=2024-09-18 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101323/https://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |url-status=dead }}</ref> == Marejeo == <references /> {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanariadha wa Italia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] [[Jamii:Watu walio hai]] en2vp1m8wadv0083cfjz7bxz9sjl68l Marco Vaccari 0 186200 1574067 1352284 2026-06-17T09:58:32Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574067 wikitext text/x-wiki '''Marco Vaccari''' (alizaliwa [[Milano]], [[17 Julai]] [[1966]]) ni mwanariadha mstaafu wa [[Italia]] ambaye alibobea katika mbio za mita 400.<ref>{{Cite web |url=http://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |title=Italian all-time list, men's 400 metres (last updated for year 2000) |accessdate=2024-09-19 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101323/https://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |url-status=dead }}</ref> == Marejeo == <references /> {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanariadha wa Italia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1966]] [[Jamii:Watu walio hai]] 4j1pf6uvhy8hwov86x434xibuq4yct7 Ernesto Nocco 0 186208 1573537 1352227 2026-06-16T19:06:51Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573537 wikitext text/x-wiki '''Ernesto Nocco''' (alizaliwa [[27 Novemba]] [[1957]]) ni mwanariadha mstaafu nchini [[Italia]] ambaye alibobea katika mbio za mita 400.<ref>{{Cite web |url=http://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |title=Italian all-time list, men's 400 metres (last updated for year 2000) |accessdate=2024-09-18 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101323/https://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |url-status=dead }}</ref> == Marejeo == <references /> {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanariadha wa Italia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1957]] [[Jamii:Watu walio hai]] qro8i5g9d8b7b1as6jld56xv2m6woyo 1573697 1573537 2026-06-16T21:36:02Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573697 wikitext text/x-wiki '''Ernesto Nocco''' (alizaliwa [[27 Novemba]] [[1957]]) ni mwanariadha mstaafu nchini [[Italia]] ambaye alibobea katika mbio za mita 400.<ref>{{Rejea tovuti |url=http://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |title=Italian all-time list, men's 400 metres (last updated for year 2000) |accessdate=2024-09-18 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101323/https://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |url-status=dead }}</ref> == Marejeo == <references /> {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanariadha wa Italia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1957]] [[Jamii:Watu walio hai]] j1n5op99lcp0qk94uhwyhw41imaafzy Alessandro Aimar 0 186212 1573271 1429101 2026-06-16T14:00:45Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573271 wikitext text/x-wiki '''Alessandro Aimar''' (alizaliwa [[Milano]], [[5 Juni]] [[1967]]) ni [[Riadha|mwanariadha]] mstaafu nchini [[Italia]] ambaye alibobea katika mbio za mita 400.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.sportolimpico.it/dmdocuments/MEDAGLIE_U_1908_2008.pdf| title = PODIO INTERNAZIONALE DAL 1908 AL 2008 - UOMINI|publisher=sportolimpico.it|access-date=23 December 2012}}</ref> == Wasifu == Alishinda [[medali]] [[sita]] kwenye mashindano ya kimataifa ya riadha, zote akiwa na timu ya taifa ya mbio za kupokezana vijiti. Rekodi yake binafsi ya muda bora ni sekunde 45.76, ambayo aliipata mnamo Julai 1993 huko Sestriere. <ref>{{Cite web |url=http://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |title=Italian all-time list, men's 400 metres (last updated for year 2000) |accessdate=2024-10-15 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101323/https://digilander.libero.it/atleticaleggera/ALL-TIME/4.htm |url-status=dead }}</ref> Alishiriki mara mbili [[Michezo ya Olimpiki]] ya Majira ya Joto (1992 na 1996), na alikuwa na jumla ya mechi 30 kwenye timu ya taifa kutoka 1989 hadi 1997.<ref>{{Rejea kitabu| title = Annuario dell'Atletica 2009|publisher=[[Federazione Italiana di Atletica Leggera|FIDAL]]|year=2009}}</ref> == Marejeo == <references /> {{mbegu-mtu}} [[Jamii:Wanariadha wa Italia]] [[Jamii:Waliozaliwa 1967]] [[Jamii:Watu walio hai]] ggk6nqnd112pvhveyp3jpuk82ydt0yn Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157 3 197902 1573280 1573231 2026-06-16T15:30:26Z Gayle157 73366 /* BOT 2 */ Jibu 1573280 wikitext text/x-wiki == Karibu == {{karibu}} === Mbegu === Please, let you know that stub is the same than mbegu in Swahili. Peace to you! '''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:56, 19 Januari 2025 (UTC) :Is there a template for it? That should appear at the top '''[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157#top|majadiliano]])''' 07:59, 19 Januari 2025 (UTC) ::Looks like you are moving things so fast. Please learn it slowly. There a process in learning. If you don't follow it, then everything is falling apart. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 08:46, 19 Januari 2025 (UTC) :::What? What are you talking about '''[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157#top|majadiliano]])''' 12:24, 19 Januari 2025 (UTC) ::::We have many stub-templates, ex. gr. mbegu-mwanasiasa, mbegu-mtu etc. and we use it at the bottom of the page. Almost all pages in Swahili Wwikipedia have it. This is why you don't need to insert yours at the top. Peace to you! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 12:46, 19 Januari 2025 (UTC) :::::Peace to me , what? Are you 95 yrs? '''[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157#top|majadiliano]])''' 12:48, 19 Januari 2025 (UTC) === Jedwali la nchi === Unaharibu maumbo ya jedwali. Hizo jedwali zinatumika katika makala nyingi mno. Usiziboronge. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 16:52, 19 Januari 2025 (UTC) :Sawa. '''[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157#top|majadiliano]])''' 17:58, 19 Januari 2025 (UTC) === Majaribio === Unafanya majaribio mengi mno. Ni vema lakini bora yatumike kwanza katika userpage yako kabla ya kuifanya iwe rasmi. Pia, una tabia mbaya. Kwanini unafuta jumbe za majadiliano? Hizi ni kumbukumbu muhimu ambazo zinatakiwa kubaki humu. Huwa kama rejea. Unaogopa nini? Let them be bwana! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 06:55, 24 Januari 2025 (UTC) : Hello, I have Control of My User page and i get to decide What is in my user page as long is its not disruptive nor Evading ban : Second if My Article Is official its because I think it needs to be there. :'''[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157#top|majadiliano]])''' 13:32, 24 Januari 2025 (UTC) ::Ndugu, sio article. Hizo templates zako. Unaweza kuwasiliana kwa lugha za heshima tu. Wala si ubabe wala kuonyeshana umwamba. Usiweke template kabla haijawa rasmi. Kama unataka kucheza, nenda Test Wikipedia. Hapa kua utaratibu. Kuhusu majadiliano kufuta, ni kheri uweke archive badala ya kufuta. Unaogopa nini? Una haki ya kufanya utakavyo lakini kwa vile hujaondoka bado upo katika mtandao huu, ni muhimu kuwacha mawasiliano wazi. Watu wanaweza kujifunza kupita maongezi. Ni utamaduni mzuri tu wa Wikipedia nyingi. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 14:32, 24 Januari 2025 (UTC) ::: You are So controlling, Damn, My Templates Were drafts when i was using them , After i realized that it has too many errors and i cant solve it i decided to request for deletion because "i" created them, And where did i use "Lugha zisizo za heshima" or "ubabe" as you claim. My templates were draft if they weren't ready. If i don't Want to store them in Archives thats my decision nkt ::: You are so '''Rude''' by telling me if i want to play i should go to test Wikipedia. Just because you are an administrator doesn't give you the right to domineer. ::: There's a reason why its called a '''<big>User Page</big>''' because the user has the Control of it, So i get to decide what's there, i ain't Afraid. ::: Actually am deleting this Talk in my user page '''[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157#top|majadiliano]])''' 18:20, 24 Januari 2025 (UTC) ::::Hey, hey, bruh! Calm down. We are trying to have a constructive conversation here. I find it hard to explain the whole situation. I did not mean to be rude as you have said above. All I'm saying is that whatever the conversation we are engaging in here is worth keeping for future reference. Someone might learn from them. It's not like I'm controlling you—absolutely not. Just relax. Keep doing whatever you were doing, but do not forget to seek help from those who have tremendous capability to create stuff for you. It's not a bad thing. We are coming from the same stage. I was like you eighteen years ago. No need for harsh language. I believe you're young and ambitious to create articles and templates. Don't hesitate to reach out in case you need anything from me. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 09:47, 25 Januari 2025 (UTC) :::::Firstly i dont need your help , Your First impression was so sad , There are too many bureaucrats with '''etiquette'''. You are Rude in nature. I ain't ambitious or something in writing articles here in Swahili Wikipedia am just doing the same stuff i was doing in English Wikipedia. :::::Your '''tremendous capability''' is appalling. Actually did you figure out how to Create an '''infobox template of Currency''', so sad. :::::Since you have an ego , I will tell you , i learned it with 1 day. :::::And conversation with you aren't constructive at all,you are domineering as i said. :::::Example i asked Riccardo Riccioni which country he was from and your reply was. :::::'''Ofcourse he is from Tanzania, what did you expect'''. :::::That was Rude. I actually will Never tag you again to be fair . :::::And that wasn't a harsh language. Or is it because of my nationality [[File:Flag of Kenya.svg|20px]] that's why you are rude? '''[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157#top|majadiliano]])''' 15:00, 25 Januari 2025 (UTC) ::::::Sijashindwa kuunda kile kigezo kama unavyodai. Nilikuwa napamba na mambo mengi kwa wakati mmoja, nilikuwa ofisi za watu. Hata hicho unachodai umeunda, ni ajabu tupu. Si kitu. Wewe endelea na lugha zako zisiozo na staha huku ukistuhumu watu kwa vitu wasivyonavyo. Wala sikuonei kisa wewe Mkenya ninataka sana kufanya kazi na Waafrika wenzangu hasa WAKENYA na Waganda. Kama unadhani unaweza kufanya hivyo ufanyavyo kule Wikipedia ya Kiingereza nenda ukajaribu. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 09:31, 26 Januari 2025 (UTC) :::::::Riccardo Riccioni = [[Italia]]no. '''[[Mtumiaji:Kalunde Salome|Kalunde Salome]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Kalunde Salome|majadiliano]])''' 10:13, 25 Januari 2025 (UTC) === Infobox nation === Ndugu, usitumie hicho kigezo kwenye makala za nchi. Kina makosa mengi mno. Ukitaka, tumia hiki: [[Kigezo:Jedwali la nchi]] ni cha kisasa zaidi na bora kuliko ulichounda. Hatuwezi kuwa na majedwali ya nchi kila kona. Nilikueleza, uwe unawasiliana na wenzako wana taarifa lakini unaona kama tu anakufuatafuata. Jitahidi uwe na mwasiliano ndugu. Tunajenga nyumba moja. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 06:25, 30 Januari 2025 (UTC) :Niwie radhi nizungumze kwa Kiingereza because Kenyan Swahili is a Slang :So when I was Viewing articles Using Infobox Nchi And Infobox Country i realized they lack Modernity, Example, When you are using English Wikipedia when you look at the Fonts , padding etc they are All designed well but respectfully in Swahili wiki they lacked Something that would captivate A Reader. :</br> :If [[Kigezo:Infobox Nation]] problem was Only Kiswahili Grammar tell me the Exact Words so that I replace them. :To me i think the design is well styled but if you have a problem about it Let me know but don't rule out it as one of infobox of Countries🙏🙏🙏. :</br> :Tell me the Exact words or Design problem with [[Kigezo:Infobox nation]] [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 20:31, 30 Januari 2025 (UTC) ::And yet, in your profile, you have indicated your Swahili language skill level as 4, which is higher. You may not find it hard to communicate in Swahili, as the mentioned level allows us to interact with each other. Anyway, first and foremost, you cannot compare the English Wikipedia and the Swahili Wikipedia. These are two different platforms. English Wikipedia is more extensive in many ways, especially in terms of the people who have the ability to create complex templates. We may use simpler but effective templates, such as the ones we are currently using. In one Wikipedia, we have three different infoboxes for countries—are we serious? I humbly request that you stop changing those countries' infoboxes and replacing them with yours. At the very least, bring the matter to the [[Wikipedia:Jumuia|village pump]], where we can have meaningful engagement with other contributors before making massive changes. Please, let's talk! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 06:53, 31 Januari 2025 (UTC) :::A UK person with High English Skills can Find it Difficult To Communicate with An American. :::Second The Infobox Nation is about a nation Not Limited to a Country. :::My Point isnt about Disparity between the Language Wikipedia ,Its about Design , Yes Swahili Wiki Hasn't Advanced Yet , That doesn't Mean We use Old Fashioned designs <sup>respectfully</sup> . As i was Saying, in English Wikipedia the Infobox are well Styled , Now why can't Swahili Infobox Be that too. :::The Only Infobox that are Well Styled are [[Kigezo:Infobox Nation]] and [[Kigezo:Infobox nchi]] but [[Kigezo:Infobox nchi]] has too Many Errors. Now for [[Kigezo:Infobox country]] that definitely has Problems, That doesn't Suit Any Quality. :::I want The Infobox to look Better, And most Infobox are locked. We Only have 2 Infobox of Country that are really Official. Even English Wikipedia has 2 Infobox For Countries. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 07:12, 31 Januari 2025 (UTC) ::::I appreciate your perspective/ efforts, and I utterly believe we all share the same goal—to increase the quality of Swahili Wikipedia. There is no doubt that the structure of infoboxes plays a crucial role, and indeed, we can gain valuable insights from English Wikipedia. ::::However, massive changes like this cannot be implemented by a single individual. We need to engage in an open dialogue with the entire community to reach a consensus on the optimal structure for our infoboxes. This is precisely why platforms like the [[Wikipedia:Jumuia|village pump]] exist—to provide a space where contributors can discuss and share their viewpoints before making substantial changes. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 07:28, 31 Januari 2025 (UTC) :::::Okay, But you didn't Tell me which words in [[Kigezo:Infobox Nation]] lacks (Mantiki) as you said so i replace them. 2nd Some Countries are even Using Jedwali not even Infobox i think they need Update. :::::* Whats GDP PPP In swahili Because Pato la Taifa Halisi is Real GDP not PPP?. :::::Last, In Kenya 🇰🇪 we Speak [[Kiswahili Mufti]] not Kiswahili Sanifu , So there will be disparities [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 07:37, 31 Januari 2025 (UTC) ::::::You have excellent point. However, I suggest you present your views on the current country infoboxes via Village Pump. Explain why you believe a new Infobox Nation template is necessary. What improvements does it bring? Why not enhance the existing ones instead of creating new templates? Share your idea with the [[Wikipedia:Jumuia|Swahili Wikipedia community]]. We will discuss it together. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 08:07, 31 Januari 2025 (UTC) :::::::Okay. :::::::Where are the words? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 08:08, 31 Januari 2025 (UTC) ===Erasures=== Brother, you have been '''warned''' about your habit of deleting records of your communication with others. Let them show how things went and who was at fault. Peace to you! Ndugu, '''umeshaonywa''' kuhusu tabia yako ya kufuta kumbukumbu za mawasiliano yako na wengine. Acha zionyeshe mambo yalivyokwenda na nani alikosea. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:46, 5 Februari 2025 (UTC) :That's Why its Called a User page, Because The User can design It [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:14, 5 Februari 2025 (UTC) ::You mistake USER PAGE with USER TALK, too you mistake REAL DELETION with MERE BLANK. '''[[Mtumiaji:Norbilian|Norbilian]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Norbilian|majadiliano]])''' 11:17, 5 Februari 2025 (UTC) :::The Wikipedia Guidelines says :::Although archiving is preferred, users may freely remove comments from their own talk pages. Users may also remove some content in archiving [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:34, 5 Februari 2025 (UTC) :::I meant User Talk Page, And Wikipedia says :::'''Although archiving is preferred, users may freely remove comments from their own talk pages. Users may also remove some content in archiving''' [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:35, 5 Februari 2025 (UTC) :::Wikipedia policies says :::'''Although archiving is preferred, users may freely remove comments from their own talk pages. Users may also remove some content in archiving''' [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:36, 5 Februari 2025 (UTC) ::::Outright blank / deletion is only permissible in case of BLATANT VANDALISMS. '''[[Mtumiaji:Norbilian|Norbilian]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Norbilian|majadiliano]])''' 11:38, 5 Februari 2025 (UTC) :::::It says that You cant Delete Comments in Wikipedia User talk page if its about '''vandalism''', '''blocks''', etc :::::I am not Connected with any Of those [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:40, 5 Februari 2025 (UTC) :::::In case Of Vandalism, Block etcetera, A User Cant delete his own Talk Page [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:42, 5 Februari 2025 (UTC) ::::::For deleting, I mean NOT talk owner, but EVENT on talk, like insults, middle finger word, and so on. '''[[Mtumiaji:Norbilian|Norbilian]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Norbilian|majadiliano]])''' 11:43, 5 Februari 2025 (UTC) :::::::And i am Talking about Talk Owner, The User can delete or archive some comments from his own talk page. :::::::When i tried to delete your user page i reviewed the Guidelines and that's wrong. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:45, 5 Februari 2025 (UTC) :::::::;;'''Although archiving is preferred, users may freely remove comments from their own talk pages. Users may also remove some content in archiving''' ::::::::[[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:47, 5 Februari 2025 (UTC) :::::::::See what Muddyb [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Majadiliano_ya_mtumiaji%3ANorbilian&diff=1395979&oldid=1395765 NEGATIVELY says], he is another BUREAUCRAT. '''[[Mtumiaji:Norbilian|Norbilian]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Norbilian|majadiliano]])''' 11:49, 5 Februari 2025 (UTC) ::::::::::We had an Intense Discussion the last time he advised me not to do that, And I explained myself. But his claim was that '''i am scared''' [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:53, 5 Februari 2025 (UTC) === Umefungiwa kwa muda wa wiki === Ndugu, umezuiwa kwa muda wa wiki moja. Umekosa lugha nzuri za mawasiliano. Umekuwa mkaidi katika kushirkiana na wenzako katika kujenga kazi bora. Ukirudi, tambua ya kwamba, hakuna anayeliwa humu. Sote tunajitolea. Wasiliana na wenzako kwa lugha za heshima na si kejeli. Pia, ukiwa na kazi yako, usilazimishe ifanywe hiyo hata ukawaita wazembe. Hapana. Tunafanya kazi zote muda ukiruhusu. Karibu sana. ''Your recent message was inappropriate and did not align with Wikipedia’s standards of respectful communication. As a result, you have been blocked for one week. Please ensure future interactions are civil and constructive.'' [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 14:07, 5 Februari 2025 (UTC) :I don't Mean It Like that, I meant That you don't Help In Reviewing Policies. Na sijakuwa mkaidi katika Kushirikiana na Wenzangu [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 16:08, 5 Februari 2025 (UTC) ::I corrected [[:Wikipedia:Sera na Miongozo]] to the maximal extent linguistically available to me. '''[[Mtumiaji:Norbilian|Norbilian]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Norbilian|majadiliano]])''' 17:13, 5 Februari 2025 (UTC) === UNBLOCK === {{unblock reviewed | 1=Okay i agree i used Offensive Words that goes Against wikipedia Policies , I am afraid i didn't mean It in a Rude way, i just wanted to capture your attention to review the Policy, Please Review My Block. I acknowledge that i used Offensive words that Violates Wikipedia Policies, I sincerely regret, it was never my intention to be rude, And i understand that Wikipedia upholds strict rules for respectful conversation, And will ensure that my future conversation align with this standards, Kindly Review my Block | accept=He has admitted his mistake and promised to be more civilized.}} [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 16:47, 5 Februari 2025 (UTC) === [[Lugha ya Adamu]] === See explanation: [[Majadiliano:Lugha ya Adamu]]. <blockquote> '''Anna Katharina Emmerick''' in her revelation was informed, that especially three languages of [[Baktria]], [[Zendia]], [[India]] are FIRST EVER descendants of language of [[Adamu]], of course in regard of purity as measure of being LEAST CHANGED from language of [[Adamu]] itself. </blockquote> Please translate to Swahili what is cited above, I need it. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 16:56, 6 Februari 2025 (UTC) :Oops I had left :Here it is <blockquote> Anna Katharina Emmerick katika ufunuo wake alijulishwa kwamba hasa lugha tatu za Baktria, Zendia, India ni vizazi vya Kwanza kabisa vya lugha ya Adamu, bila shaka kulingana na usafi kama kipimo cha kubadilika kidogo kutoka kwa lugha ya Adamu yenyewe. </blockquote> :[[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 17:49, 6 Februari 2025 (UTC) ::Thank you. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 17:54, 6 Februari 2025 (UTC) ::I too need Swahili translation of this: [[Majadiliano:Lugha_ya_Adamu]], between "…This language was the pure Hebrew, or Chaldaic." and between "Heber was still living at the time of Semiramis. …", '''EXCLUDING''' these betweens. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 17:59, 6 Februari 2025 (UTC) :::"Lugha hii ilikuwa Kiebrania halisi, au Kikaldayo." na kati ya "Heber alikuwa bado anaishi wakati wa Semiramis." :::What's this for? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 18:11, 6 Februari 2025 (UTC) ::::You should have translated text between these two, which was NOT to be translated, but to show delimitation of this to be translated: <blockquote> The first [protoindogermanic] tongue, the mother tongue, spoken by Adam, Shem, and Noah, was different, and it is now extant only in isolated dialects. Its first pure [indoiranic] offshoots are the Zend, the sacred tongue of India, and the language of the Bactrians. In those languages, words may be found exactly similar to the Low German of my native place. The book that I see in modern Ctesiphon, on the Tigris, is written in that language. </blockquote> ::::I need this translation to use on Swahili Wikipedia where applicable. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 18:17, 6 Februari 2025 (UTC) :::::Do you mean like this cause i didn't get what you meant by "delimitation" <blockquote> Lugha ya kwanza [ya Kihindi-Kijerumani cha Kale], lugha mama, iliyozungumzwa na Adamu, Shemu, na Nuhu, ilikuwa tofauti, na sasa inapatikana tu katika lahaja za pekee. Matawi yake safi ya kwanza [ya Kihindi-Kiirani] ni Zend, lugha takatifu ya India, na lugha ya Wabaktria. Katika lugha hizo, maneno yanaweza kupatikana yakiwa sawa kabisa na Kijerumani cha chini cha eneo langu la asili. Kitabu ninachokiona katika Ktesiphon ya kisasa, kando ya Tigris, kimeandikwa kwa lugha hiyo. </blockquote> :::::[[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 18:22, 6 Februari 2025 (UTC) ::::::It exactly is the citation from Anna Katharina Emmerick private revelations, and exactly it is needed, because it identifies linguistic type of the language of [[Adamu]] by way of divine revelation. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 18:29, 6 Februari 2025 (UTC) :::::::Was i supposed to translate the words in [ ] [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 18:31, 6 Februari 2025 (UTC) ::::::::Yes, of course, both [protoindogermanic] for Adamic, and [indoiranic] for its first grade descendants in regard to least differentiation. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 18:36, 6 Februari 2025 (UTC) :::::::::Proto-Indo-Kijerumani :::::::::Indo-Irania :::::::::For the Germanic One , I am not sure, [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 18:46, 6 Februari 2025 (UTC) ::::::::::"Kihindi-Kijerumani ya Kale" and "Kihindi-Kiirani ya Kale" are sounding better, "proto" is insufficiently Swahili-sounding, do you agree with my translations or they should be corrected further? '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 18:53, 6 Februari 2025 (UTC) :::::::::::Actually That's Correct, 100% :::::::::::So you Can speak Swahili. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 18:58, 6 Februari 2025 (UTC) :::::::::::Corrected :::::::::::Kihindi Kijerumani cha Kale :::::::::::Kihindi Kiirania Cha Kale :::::::::::Replace ya with cha [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:01, 6 Februari 2025 (UTC) :::::::::::Its Kihindi-Kijerumani not Kiujerumani. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 18:59, 6 Februari 2025 (UTC) ::::::::::::[protoindogermanic] would be "Kihindi Kijerumani cha Kale" ::::::::::::[indogermanic] would be "Kihindi Kijerumani" ::::::::::::[protoindoiranic] would be "Kihindi Kiirani cha Kale" ::::::::::::[indoiranic] would be "Kihindi-Kiirani" ::::::::::::Is that finally correct? '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 19:08, 6 Februari 2025 (UTC) :::::::::::::Yeah it is correct, [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:15, 6 Februari 2025 (UTC) Actually, words in [ ] are added for clarification, since they are NOT part of Emmerick's own words, but they do have perfect sense, since Bactrian, Zend and Indian are from Indoiranian group. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 19:21, 6 Februari 2025 (UTC) :I know nothing about the "Emmerick" thing, but is that it, Its half Past 10 in EAT, Is that all for translation i need to sleep [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:29, 6 Februari 2025 (UTC) ::I confirm, translation work is fully completed. Thank you for all! '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 19:41, 6 Februari 2025 (UTC) === Misplaces === Thats where i keep my projects/Archives And drafts too before they - Articles, they are Full Articles [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 12:09, 7 Februari 2025 (UTC) :I added <nowiki>{{clear}}</nowiki> to prevent '''vertical snake effect made by "My Contributions" header''' on your user page. '''[[Mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|Hatani Nihongi Katani]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|majadiliano]])''' 12:45, 7 Februari 2025 (UTC) ::They are no longer drafts, So you can revert. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 12:45, 7 Februari 2025 (UTC) :::Of course <nowiki>{{clear}}</nowiki> permanently stays in place. '''[[Mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|Hatani Nihongi Katani]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|majadiliano]])''' 12:48, 7 Februari 2025 (UTC) :::I too removed this ugly excessive .m. away from your userpage sw.wikipedia.org links. '''[[Mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|Hatani Nihongi Katani]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|majadiliano]])''' 09:04, 9 Februari 2025 (UTC) === Masuala mengi kwenye [[janja]] === Gayle, umeweka onyo kwamba kuna masuala mengi kwenye makala ya [[janja]]. Sielewi. Tafadhali eleza masuala hayo kwanye [[majadiliano:Janja]]. '''[[Mtumiaji:ChriKo|ChriKo]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:ChriKo|majadiliano]])''' 16:13, 7 Februari 2025 (UTC) :What are you talking about, i dont get it [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 18:58, 7 Februari 2025 (UTC) ::He is saying about BOILERPLATES, duh! [[Maalum:Michango/&#126;2025-18939|&#126;2025-18939]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-18939|talk]]) 19:01, 7 Februari 2025 (UTC) :::Oh, i get it now [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:26, 7 Februari 2025 (UTC) I meant Linking of words with no articles [[]] , You linked Too many words to non existing articles hence the Article looks ugly with too much red [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:34, 7 Februari 2025 (UTC) :Polepole kijana. Huyo ni legendary hapa Wikipedia. Mimi mwenyewe nimemkuta. Ni mtaalamu wa masuala anayoandika. Anajua anachokifanya. Ukiwasiliana naye, usitumie lugha za kebehi. Mchango wake katika makala za ndege hakuna wa kumshinda. Ukiacha michango, umri pia ni zaidi ya 70+ unaombwa kutumia lugha nzuri. Kama haitoshi, anaishi Kenya. Ni mwenzako huyo! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 06:04, 8 Februari 2025 (UTC) ::No, Damn, I'm not saying about Article, The article is correct, But the problem is Linking of words to non existing articles so making it a Problem example i can link a Bio Name to no article. ::Lastly i didn't use any non-good Language [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 10:45, 8 Februari 2025 (UTC) :::MIXING of SWAHILI with ENGLISH is NOT CORRECT. [[Maalum:Michango/&#126;2025-18897|&#126;2025-18897]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-18897|talk]]) 11:22, 8 Februari 2025 (UTC) ::::what? This is not Article, There's no such rule on User Page Talk [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:24, 8 Februari 2025 (UTC) :::::Gayle157, Please write again your above sentence in pure Swahili, without making FRANKENSTEIN of both. '''[[Mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|Hatani Nihongi Katani]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|majadiliano]])''' 11:24, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::Already Translated [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:26, 8 Februari 2025 (UTC) FRANKENSTEIN-s are to be avoided since FRANKENSTEIN-s are thwarting GOOGLE TRANSLATOR when someone does not understand given language. '''[[Mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|Hatani Nihongi Katani]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|majadiliano]])''' 11:27, 8 Februari 2025 (UTC) :Its not like i used French with Swahili, Since you understand both, Its not a Problem. :You have stayed in Kenya you should have already Known that we mix 3 languages at same time [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:29, 8 Februari 2025 (UTC) ::Problem is when you do CTRL C CTRL V into Google Translator, it goes 1oo% stupid. '''[[Mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|Hatani Nihongi Katani]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|majadiliano]])''' 11:31, 8 Februari 2025 (UTC) :::fine, [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:32, 8 Februari 2025 (UTC) ::::Good you understood problem you were causing, if some Frenchman would google translate current discussion. '''[[Mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|Hatani Nihongi Katani]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Hatani Nihongi Katani|majadiliano]])''' 11:35, 8 Februari 2025 (UTC) :::::Got it [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 11:37, 8 Februari 2025 (UTC) === Blocked for no reason === I cant believe you did this @[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] , I already told you that Sterling Pound is different from Lebanese Pound and different from Egyptian Pounds they can't be in the Same article unless we create another article of Pound (currency) which i was gonna do that, Tell me The Reason you blocked me? Because i Created a Page about Sterling Pound and you changed it To pound. @[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] Can you explain to him that English Wikipedia has different versions of Pounds articles , So i created a Article of Sterling Pound and He moved it to Pound (currency) I told him that this article is about Pound(sterling) and i moved it back , So now he blocked me , What's that? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 13:36, 8 Februari 2025 (UTC) See Here: Here are the Articles in English Wikipedia , @[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] *[[en:Lebanese pound]] *[[en:Sterling pound]] *[[en:Egyptian pound]] You just Can't Block Someone with no valid Reason, You are actually the One who violated Wikipedia policies by '''disruptive editing''', I created an Article about Sterling Pound and that's the reason you are mad?, I Never Abused nor insulted you [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 13:50, 8 Februari 2025 (UTC) :You never insulted me, so "mad" is not an insult... Please, reflect a little on your behaviour. Tomorrow your block will end and you would go on with your contribution following your promise of being civil. Now I have differentiate one page about [[pauni (sarafu)]] and another about [[pauni ya Uingereza]]. Let you prepare the pages about other pounds. Thanks. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:56, 8 Februari 2025 (UTC) ::How is ::'''is that why you are mad''' ::an insult? ::That's A Question you blocked me for me for "kero" thats why i asked that [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:02, 8 Februari 2025 (UTC) :::Riccardo Riccioni assumed that pagemove-war article is about GENERAL type of pound. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 14:01, 8 Februari 2025 (UTC) ::::@[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ::::No , i explained to him 5 times that that article isnt about General pound and he kept reverting every now and then yet i told him that, i will create an article about General pound, [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:03, 8 Februari 2025 (UTC) ::::@[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]]You said you blocked me for "kero", That's Why i asked is that the Reason why you are mad? ::::Actually, You blocked me before even i said that!. ::::That's So Unfair, That i repeatedly told you that this Article is About Sterling pound not general pound, But you kept repeating the Same talk, Not even wanting to hear me. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:07, 8 Februari 2025 (UTC) :::::24 hours is not a lot of time. Please consider reducing your pace. Your approach seems quite hurried. You may communicate with your colleagues in a humble and respectful manner, avoiding any commanding tone. Much of your communication seems to carry commanding elements. Instead, engage with others as if you are having a mutual discussion, aiming to reach an agreement, rather than issuing directives. It should not appear as though decisions have already been made. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 14:22, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::@[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] tell me how is that Not Unfair? ::::::* I decided to create a page about Sterling Pound and i did. ::::::*@[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] Moved the Page To '''Sterling Pound''' ::::::* I told him that this Article is about Sterling Pound not general pound and i reverted it back and told him that other countries use pounds too ::::::* He said That the UK pound is the Most Used hence we should rename it To Pound (Currency) but still representing Sterling Pound though he agreed that it is used in Most Countries and he moved it back to '''pound currency''' ::::::* And i told him that All East Africa countries have Shillings but they have different articles like Kenyan Shillings, Tanzanian Shillings Etc And i reverted it back to Sterling Pound ::::::* He still insisted that the Pound should Just be used for UK ::::::* And now i used example using Dollar , I told him that this Wikipedia has different articles of Dollars, US, Australian, Canadian. ::::::* Now he agreed with me and told me that i still need to create articles about Other pounds. ::::::* I told him okay and told him that i will also create the General pound article too to avoid confusion. The next second i just saw that i am blocked for bad Behavior, ::::::* And i asked Him why? Is it because i Moved the page to the Sterling pound that's the reason you are mad? ::::::* And now he says that i insulted him using mad, yet it was even before and its a question ::::::Is that Fair? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:26, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]], Before you generated a biased View ,Tell me '''HOW?''' I communicated in disrespectful manner or tone? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:30, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::First BAN, second ASK - this order should be reversed. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 14:30, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::The order is like that He banned me and i asked why? ::::::::I want you to read it Carefully with no bias from Both Sides. ::::::::Tell me is that fair? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:32, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::Even ADMIN should first discuss, and BAN at LAST RESORT. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 14:35, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::@[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] Exactly, ::::::::::The Problem Would have Been if i was moving the article yet '''i am wrong''' , Lets say if there were no Other Countries using Pound thats where you would say that i committed disruptive Editing, ::::::::::But now I am '''right''' that there are other Pounds and they should Have Their own articles just like dollars which by the way @[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] later agreed but He still blocked me, ::::::::::I wasn't Vulgar nor Abusive! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:40, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]]First i am Moving at the Pace because there's nothing wrong with the Articles i created. ::::::::::I want you to Read the Events above and don't Even Be biased, ::::::::::Tell me is it Fair? Or domineering [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:35, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::::I don't know, since Riccardo Riccioni TALKS VERY RARELY. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 15:03, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::::We have a lot of work. We cannot waste time in such discussions with a person who believes he is always OK but doesn't know politeness. I started a discussion with him, but before hearing me, he wanted on with an editing war which is not usual in our Wikipedia. I was trying to revise the article but every time he had just moved and changed it. At the end I blocked him for one day to get the time of dividing it in two as he pretended. Peace to both of you! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 14:52, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::::::Why are you falsifying the truth and You can Clearly see that I explained my self before i moved The page and i told you :::::::::::::that i Created this Page for '''sterling pound''' not general pound so who decided to go on edit war. :::::::::::::Of course its you, Because i was right that this page was For Sterling pound even the Content in it and you agreed to it. But still you wanted to change it to Pound, instead of creating another one like you just did lastly after changing mind. :::::::::::::See, You did edit warring not me. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 15:11, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::::::I actually understand why @[[Mtumiaji:Kisare|Kisare]] reported @[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] and other Administrators. You guys have Been Misusing Power You just like your views Be heard and yet you want us to engage but you don't want to engage, You are always biased and your views are not Neutral, Not even in the Least. You always want to domineer and when one is against y'all you block them. Its sad [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 16:10, 8 Februari 2025 (UTC) @[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] Sasa hiyo ni shida kama unaamini ninafanya biased view. Sipaswi kuwa na mtazamo? Mimi nakujua sana jinsi unavyowasiliana. Wala si mgeni kwako. Si kitu. Tumezoea kufanya kazi kwa mawasiliano mno kuliko kuvutana. Hiki kinachotokea hivi karibuni tena kutoka kwa watu wa haiba ileile, inaeleza ni watu wa aina gani. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:42, 8 Februari 2025 (UTC) :I am talking about Now not previous mistake! :That's the reason i said you are biased [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:11, 8 Februari 2025 (UTC) ::Tunaweza kufanya kazi kwa amani? Bila kutunishiana misuli? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 19:15, 8 Februari 2025 (UTC) :::If You are talking about The day before yesterday insult i never denied that and i Apologized. :::Today nobody insulted anyone. :::If you think i insulted anyone show me exact text. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:24, 8 Februari 2025 (UTC) :::Like i have always been saying and thats what @[[Mtumiaji:Kisare|Kisare]] was Talking about is that you administrators like to domineer, You just want your views to be heard not ours, That's now a Problem. :::I actually saw all the things you were telling me that i lacked you told kisare too like :::* kushirikiana etc. :::We are Here to Make Swahili Wikipedia better not To do what Admins say. :::I actually read the Whole Report thing Of Kisare and it was sad that Riccardo could do that. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:27, 8 Februari 2025 (UTC) ::::Let's work together as people who wish to reach a common goal. It's not about conflicts or using language that, when examined closely, contains an element of disrespect. In communications like these involving many people, more wisdom is required instead of pointing fingers. Alright, young man? Let's get to work. Karibu sana! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 19:30, 8 Februari 2025 (UTC) :::::This is me asking the 5th time show me the Exact words that show "disrespect" :::::If you don't , then i clearly understand that you are '''biased''' as i said Previously. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:35, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::He REALLY still cannot edit articles due to block. If "KARIBU SANA", then UNBLOCK of GAYLE is needed. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 19:37, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::How do you explain this '''We are Here to Make Swahili Wikipedia better not To do what Admins say.'''? :::::::I can tell you your articles has millions of errors and yet you proud yourself of making it better. That's rich. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 19:38, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::"errors" ,what errors? its Funny though expected. ::::::::I mean '''not what admin command us to do''' , like Overriding their view against ours and if we complain we get blocked [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:44, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::You are unblocked. I will show your errors although you think you know it better. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 19:47, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::I don't know it better, And i am waiting to see those errors, If they are '''trivial''' that's typo mistake . [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:49, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::::I would count into errors such things as CAPITAL LETTER initialization of verbs and nouns INSIDE sentence, like Germans do it. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 19:51, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::::Oh capitalization i agree, But its very rare in my articles, I use that in talk pages because i am always in hurry. ::::::::::::And thanks 👍, For unblock request [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:53, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::::Thanks both, Though i am still mad of not being given a legitimate reason of being blocked.Mistake of today isn't yesterday's mistake [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:56, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::::::Also, it's not just about capitalization. There are issues with linking articles to other languages, not placing the correct category for articles, and the structure of articles is still challenging. These things you learn by reading other articles or well-improved articles. For example, biographical articles must have categories like the year of birth, such as 1959. If the subject has passed away, they should be placed in the category for the year they died, like those who died in 2025, and so on. These are fundamental things you should practice early on. Moreover, the formatting of references is weak. Many articles you've written are from your perspective rather than from sources. It's nothing major. Just keep going. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 20:07, 8 Februari 2025 (UTC) Explain how the Structure of my Articles is Challenging , Use an Example. The Issue about Category, I don't Remember using category for date of death In English Wiki, and here too , Since Riccardo edits my articles first he would have done that but i have never seen it. Actually Yes you are right i dont see anything major though [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 20:17, 8 Februari 2025 (UTC) === IMPROPER EXERCISE OF ADMINISTRATIVE DISCRETION === @[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] *We both committed '''edit warring''' and that was because of you , Because i was right and you agreed too that we should create separate Articles but You blocked after that. Second i didn't commit any other violation of Wikipedia. * '''No Vandalism''' * '''No personal attack''' * Nor '''moving a page''' with '''no reason''' But you did; * '''Disruptive Editing''' And you actually blocked me with no '''valid''' reason. Its Just that this Wikipedia is too small i needed all Administrators to talk about this. That was * '''Biased''' * Misuse Of Power * Violation of Wikipedia Policies to an extent you blocked with no discussion. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:58, 8 Februari 2025 (UTC) :META TOPIC: :https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Cases/Sysop_abuse_in_Swahili_Wikipedia :'''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 15:11, 8 Februari 2025 (UTC) ::Should i create it? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 15:16, 8 Februari 2025 (UTC) :::You should NOT create CASE but join CASE as WITNESS. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 15:18, 8 Februari 2025 (UTC) ::::I still don't get it, Mind to help? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 15:26, 8 Februari 2025 (UTC) :::::[https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:Contributions/Kisare Do what Kisare does]. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 15:28, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::okay i am doing it [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 15:44, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::I did that, Help me fix typos cause i am not good at typing [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 15:57, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::You should at META change header to "complaint by Gayle157" and sign it with four tildes, since it looks like section of offending admin which you are NOT. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 16:09, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::I don't get it, Please do that. ::::::::I know nothing about that [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 16:11, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::I will try from IP, and if someone RVV-s my IP, RVV him in kind. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 16:12, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::Okay [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 16:17, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::::Gayle157 section already there fixed at META, remove comma after first Riccardo Riccioni instance, so IP will be covered by your edit. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 16:40, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::::okay [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 16:41, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::::::Can you at all cleverly use your other account, so no one will NOTICE it is you doing edits elsewhere ? '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 18:06, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::::::::Thanks for the Edit on Mediawiki by the way [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 19:12, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::::::::Thanks for Emmerich's translations as well. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 19:22, 8 Februari 2025 (UTC) To cover further IP corrections at META, please change lowercase '''pound''' word to uppercase '''Pound''' word where is written "egyptian pound". '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 18:43, 9 Februari 2025 (UTC) :Done [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 18:49, 9 Februari 2025 (UTC) ::I hope our admins will be able to successfully defend themselves from these META allegations. I say this because Riccardo Riccioni actually helped to preserve [[Lugha ya Adamu]] recent Emmerick additions. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 18:54, 9 Februari 2025 (UTC) ===Kuhusu Makala Zako=== Nimejaribu kufuatilia makala zako nyingi ulizoanzisha katika [[Wikipedia ya Kiswahili]] , kwanza ,makala zako hazizingatii muundo wa Uandishi,ikiwemo kukosekana kwa refference katika makala zako unazoanzisha,mfano wa makala hizo ni kama ifuatavyo hapa chini: *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Amir_Ohana Amiri Ohana] makala hii haina mbegu,wala haina jamii '''hii ni makosa kiasi''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Dola_ya_Australia Dola ya Australia] Makala hii haina mbegu wala haina refference '''makosa kiasi''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Dola_ya_Kana Dola ya Kanada] Makala hii ni mbovu kabisa kimuundo,makala hii haina jamii.makala hii hujaweka mbegu,ni makala ambayo ulipaswa kuomba wahariri wengine wairekebishe au kuomba muungo wa namna ya kuanzisha makala iliyo bora. '''Nimeirekebisha,Haikuwa na Marejeo na jamii''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Eneo_bunge_la_Runyenjes Eneo bunge la Runyenjes] makala hii umetafsiri mstari mmoja tu,pia katika makala hii ikiwa kwenye kiingereza,iliwekwa refference,lakini wewe hiyo refference uliiondoa pindi ulipoweka tafisir katika kiswahili,pia makala hiyo hujaweka mbegu,hujaweka reffence,infobox unayotumia pia haina uhalisi na haifai kuwa infobox,je na hapa nako ulitaka uachwe bila ya kupewa maelekezo ya namna ya kufanya katika uandishi huu ? '''sikuandika hii''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Isaac_Herzog Isaac Herzog] Makala hii uliweka jamii moja tulhali ya kuwa kulikuwa na jamii nyingi unapaswa kuziongeza,makala haikuwa na Mbegu, je wajua kuwa ulipaswa kuweka mbegu ? *'''Hiyo ni Makosa kiasi''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/JD_VanceJD Vance] makala hii hujaweka vyanzo hali ya kuwa ulipoitoa katika Wikipedia ya Kiingereza makala ilikuwa na vyanzo vingi mno,je vyanzo hivyo ulishindwaje kuvileta katika Wikipedia ya KIswahili, au huku hapafai kuwa na vyanzo yani reffence ?..... '''Hii niliamdika sio kutafsiri''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Kangaru_School Kangaru School] Makala hii muundo wake ni mbaya,mbegu umeweka juu badala ya chini kama wanavyofanya wahariri wengine,Je uhariri wa aina hii,ulijifunza katika Wikipedia Ipi ?..... Pia katika makala hii sehemu ya jamii,wewe ukaweka mbegu '''Kuna Kigezo kingine kinaitwa mbegu ambapo huwekwa Hapo juu na ni tofauti''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Kiashiria_cha_ukosefu_wa_usawa Kiashiria cha ukosefu wa usawa] makala hii hujaweka mbegu,hujaweka jamii za kutosha,pia umetumia refference ambayo siyo reliable source,yeyote yule anaweza kuingiza taarifa katika source uliyotumia,vipi hapo unafikiri ulikuwa sahihi ? '''World Bank Ni reliable source, Be for real''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Kiswahili_Mufti Kiswahili Mufti] makala hii hukuweka vyanzo '''Makosa kiasi""" *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Kipato Kipato] Makala hii katika kiingereza ilikuwa na vyanzo vya kutosha,ulipoitafsiri katika Kiswahili hukuweka hivyo vyanzo,kwanini ulivitoa ? '''Sio makala ya Kutafsiri''' *[https://sw.wikipedia.org/wiki/Mauaji_ya_Shakahola Mauaji ya Shakahola] Nakala hii hukuweka jamii,makala haina mbegu,je huo ndio muundo unaofahaa kutumika katika Wikipedia yeyote na kwa aina hiyo ya uandishi unadhani haukustahili kupewa maelekezo ya namna ya kuanzisha makala iliyo bora ? '''shida ni jamii, muundo uko sawa''' Hapo nimeonyesha sehemu tu ya makala mbovu nyingi ulizoanzisha ambazo siyo kufungiwa tu,bali makala hizo zilifaa kufutwa kabisa au kufanyiwa maboresho,kuachwa kwa aina ya makala zako ,ni sawa na kuendeleza ama kukubali uanzishwaji wa makala mbovu na zisizo na viwango vinavyotakiwa Haya nimekuandikia pia katika ukurasa wa meta, Amani sana '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 20:21, 8 Februari 2025 (UTC) :Jambo la kwanza hakuna makala yakutafsiriwa hapo kutoka Wikipedia ya Kiingereza ,Zote nimeandika. :Pili Si makala yote ni mbegu. :Kukosa kuweka jamii haimanishi makala iwe mbegu! :Tatu World bank Ni reliable source kwa hivyo huwezi sema si reliable. :Nne Makala zenye hazina Reference ni kiasi. :Tano makala ya Kipato ilishikanishwa mimi niliandika Mapato , Kwa hivyo hiyo si mimi niliandika :Mwisho kuna Template inaitwa mbegu si mbegu- hapana kuna mbegu yenye huwekwa pale juu kama stub. :Huu ndio muundo sahihi [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 20:35, 8 Februari 2025 (UTC) :Makala haeizi futwa juu haina mbegu au Jamii. :Hata Kwa Wikipedia ya Kiingereza, Ukikosa Kuweka Jamii mfano: We Ulijiunga juzi juzi, Kuna Mwingine Ataiweka , That's the Reason its called an Encyclopedia. :Huwezi sema makala ni "mbovu" kwa sababu ya Kukosa Mbegu, La! :Makala yenye ilipaswa kuwa mbegu ni kama [[Dola ya Kanada]] , Hiyo nimeitikia ilikuwa na Shida, Swahili Wikipedia ni changa na English Wikipedia ni kubwa ila Makala Hazifutwi kiholela holela [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 20:56, 8 Februari 2025 (UTC) ::Katika makala ulizoanzisha ni makala ngapi ambazo unafahamu kabla ya wewe kuanzisha tayari zilikuwa zimeanzishwa katika Wikipedia ya Kiingereza ? '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:05, 8 Februari 2025 (UTC) :::Makala zenye nimeandika sikutumia Wikipedia ya Kiingereza ila nilifanya research ili nizianzishe, Hakuna yenye inafanana na ile Ya kiingereza unaweza Confirm. :::Huwezi Ita makala Mbovu kwa sababu ya kukosa Mbegu na jamii , Hiyo ni makosa. :::Pia si yote ni mbegu. :::Halafu mimi hutumia mbegu si mbegu- [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:13, 8 Februari 2025 (UTC) ::::Katika utafiti uliofanya,ni makala ngapi kabla ya kuzianzisha ulishagundua kuwa tayari zilikuwa zimeanzishwa katika Wikipedia ya Kiingereza kabla ya wewe kuzianzisha ? '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:22, 8 Februari 2025 (UTC) ::::Tazama hapa uone historia ya hii [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Isaac_Herzog&action=history makala] '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:13, 8 Februari 2025 (UTC) :::::[[Isaac Herzog]] imefanya nini, Ni mimi niliandika, Najua haikuwa na jamii ila hiyo si sababu ya kuiita mbovu. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:16, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::Juu ulisema hukuandika,sasa hivi unasema tena uliandika,nikuelewe kwamba uliandika,nikuelewe kwamba hukuandika,au nielewe vyote ? '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:18, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::Nimesema hii ya [[Eneo bunge la Runyenjes]] ndio sikuandika [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:20, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::::Pia makala ya Kangaru School,sijakwambia kwamba uliitafsiri,hivyo pitia maelezo niliyokuwekea kwa umakini '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:17, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::::Unakosea Mbegu kwa Kangaru School niliiweka juu , kwa sababu ni tofauti na (mbegu-). Mi nilitumia (mbegu) kwa sababu inaonekana [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:19, 8 Februari 2025 (UTC) Pia kama una kiri kuna makosa kiasi,hayo makosa kiasi ndiyo ambayo ulikuwa unaelekezwa ili uyarekebishe, Amani sana '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:20, 8 Februari 2025 (UTC) :Mimi sikukataa Kurekebisha, Ila hiyo haimaanishi useme ni mbovu na kusema kuwa Sikuelekezwa jinsi ya Kuandika Makala bora. :Katika Wikipedia ya Kiingereza ukipata makala haina Jamii rekebisha kisha umwambie akuwe Anaweka jamii, Sikumwambia Makala zako ni mbovu...etc. :Hiyo ni vibaya! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:24, 8 Februari 2025 (UTC) :Of Course. Ni zote hata kama sikuangalia kama zipo Wikipedia ya Kiingereza, Wikipedia ya Kiingereza ni vingumu sana kukosa makala. :Ila sikuwa nataka kutafsiri , Mwanzo huo ni utafiti wao, Huu ni wetu [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:26, 8 Februari 2025 (UTC) ::Kwa hiyo unataka kusema kuwa Makala ambayo tayari ipo katika WIkipedia moja ,mfano ya Kiingereza na ikawa na vyanzo,huku Wikipedia ya Kiswahili haifai kuweka vyanzo kwa sababu Wikipedia ya Kiswahili na Kiingereza ni tofauti na kwanini usiweke vyanzo ambayo tayari Wikipedia nyingine walishaweka hivyo vyanzo kwa makala sawa na hiyo unayoanzisha ? '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:32, 8 Februari 2025 (UTC) :::Si eti haifai , Ni '''si lazima''' utumie vyanzo vilivyo kwenye Wikipedia ya Kiingereza humu, Huo ni utafiti wao na huu ni wetu, :::Hapo kuna tofauti [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:35, 8 Februari 2025 (UTC) :::I appreciate your concern though it surprises me how you made a Trivial Matter a big deal, If you find an article with no categories Fix it, No References add it, :::Don't Go insulting the Articles that wont it better. :::Though thanks for letting me know. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:31, 8 Februari 2025 (UTC) ::::Katika makala utakazoanzisha tena,zingatia kuweka vyanzo,usipoweka vyanzo, makala yako inaweza kufutwa, Amani sana '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:41, 8 Februari 2025 (UTC) :::::Ni makala Mbili hazikuwa na Vyanzo, Pekee. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 21:42, 8 Februari 2025 (UTC) ::::::Huko kukosekana kwa vyanzo,ni sehemu ya mambo niliyokuelezea kuwa yapo katika makala ulizoanzisha '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 21:53, 8 Februari 2025 (UTC) :::::::You can't Just delete an article because it has no sources you should discuss with me first of course i could have placed them! :::::::Actually many articles in this Wikipedia have no Sources and this Wikipedia has no draft space so you can't just delete without discussion on that Article. :::::::This Wikipedia is new and Deleting pages over over because of trivial mistake thats Violation :::::::[[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 04:45, 9 Februari 2025 (UTC) ::::::::Unapoanzisha makala hakikisha unakuwa na vyanzo, kama makala yako haina vyanzo,inaweza kutolewa, na hiyo haitokuwa violence, ni utaratibu uliopo katika Wikipedia ya Kiswahili '''[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Idd ninga|majadiliano]])''' 09:09, 9 Februari 2025 (UTC) :::::::::@[[Mtumiaji:Idd ninga|Idd ninga]] Sio Kiswahili mkuu, Wikipedia zote wanataja reference or citation. Si kwamba utaratibu tuliweka sisi. Kwako @[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]], kwanini unataka mtu adiskasi na wewe kwa kitu ambacho too obvious? Hujui kama Wikipedia hatuandiki kwa matakwa yetu bali vyanzo? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 09:42, 9 Februari 2025 (UTC) @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] Umesema ni too Obvious, Kwa hivyo unasema Yule rafiki yako [[Mtumiaji:ChriKo|ChriKo]] , Ambaye ulisema ni legendary makala zake zinapaswa Kufutwa Kwa Sababu hazina Vyanzo , Huh? Kwa Sababu hivyo ndivyo Huyo mkabidhi anadai , Ila mimi nakataana nayo, Kwa sababu makala nyingi humu hazina Vyanzo na hazina Vandalism na Ni of Quality Pia anadai Kama Makala haina jamii ifutwe. By the way, Anapaswa kufuta hii makala ya Rafiki yako inaitwa [[Janja]] , Kwa sababu alishafuta Makala yangu. Nilikuwa nasema anapaswa Kumjulisha mwenye makala aweke Vyanzo au Ifutwe. Actually kama unaitikia na hii huyo Rafiki yako ataadhirika sana kwa sababu makala zake zitafutwa bila yeye kujulishwa. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 12:58, 9 Februari 2025 (UTC) :Unajua shida yako wewe ni kichwa ngumu mno. Nenda ukatazame nilichokifanya katika makala ya [[JD Vance]]. Jamii, umbo, picha kisha unaweza kufanya sawa kwa yule Mwisraeli. Unatakiwa ujifunze sio kubishana kama mtoto mdogo. Infact, wewe ni mtoto ndiyo maana haya yanatokea. Una umri gani? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 13:50, 9 Februari 2025 (UTC) ::Wewe Unazungumzia nini? ::Mimi naongea kuhusu Kufutwa kwa Makala kama ya Chiriko kwa sababu hayana Vyanzo, Hayapaswi kufutwa, ::Mkabidhi anapaswa kuzungumza na Chiriko kwanza Kabla yafutwe. ::Wikipedia ya Kiswahili ni changa sana , Kufuta makala kwa sababu ya vitu Vidogo itairudisha nyuma sana, ::Wewe Unaongea Kuhusu mimi kuweka Vyanzo , Hiyo ulishaniambia na sikukataa, Sijui mbona unarudia na Kuniita kichwa ngumu. ::Alafu hii si mabishano , Hii ni majadiliano kuhusu Ufutaji wa Makala. ::Imagine , Makala Ya Chiriko na vile amechoka kuandika yafutwe [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 14:57, 9 Februari 2025 (UTC) :::Mchango wa Chriko una thamani kubwa mara elfu ya wako. Muda alioutumia kuitumikia Wikipedia hii si sawa na wewe unayefunzwa ukagoma kufunzika. Vuta taswira tangu 2006, ulikuwa na umri gani? Heshimu aisee. Heshimu kabisa. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 15:40, 9 Februari 2025 (UTC) ::::The problem is that you don't understand me , I don't know its Language barrier between my swahili version and yours or what? You are talking about Respecting Chiriko and i am talking about "not deleting chiriko articles" ::::I respect Chriko very much , That's why i was saying that his article's shouldn't be deleted as The admin was claiming that articles should be deleted with no categories nor sources though non-vandalistic , I was explaining to him that these wikipedia is too young for deleting articles for simple mistakes ::::And you are on Respect? Where is that Coming from? ::::I think maybe we should converse in English for better understanding [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 15:47, 9 Februari 2025 (UTC) === Mathematica === Look, [[special:contribs/MrCMaths]] - swahili practitioner, needs his edit to be corrected. '''[[Mtumiaji:Nailibron|Nailibron]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nailibron|majadiliano]])''' 14:51, 9 Februari 2025 (UTC) :Okay. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist</sup></i>'''</div>]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157|majadiliano]]) 15:13, 9 Februari 2025 (UTC) === Jedwali la fedha & sarafu === Ndugu, hilo jedwali boda zake zimevunjika. Pengine unapolitazama kwa simu unaliona lipo sawa lakini kimsingi halipo sawa. Linaonekana hivi katika tarakilishi binafsi. [[Faili:Jedwali la fedha.jpg|thumb|100px]] Nilipoboresha, iliondoa huo mkato. Ikawa sawasawa. Sijui kwako unaonana vipi. Lakini hivyo sivyo linavyotakiwa kuonekana. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 12:23, 21 Februari 2025 (UTC) :Sawa , You can return the previous edit but ensure the Image of Currency doesn't have an outer border on both devices! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:31, 21 Februari 2025 (UTC) :Is [[Kigezo:Infobox jimbo]] Broken too, in Other devices, If it is , Help fix! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:12, 21 Februari 2025 (UTC) :There was a Problem with the Currency Image , It generated an Outer Box , But i fixed it in android, I don't Know whether it affected in Other Devices? Check! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:18, 21 Februari 2025 (UTC) ::Let me check it. I swamped with a real life works. Maisha haya! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 20:19, 23 Februari 2025 (UTC) :::Lipo sawa. Bravo! ::[[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 20:21, 23 Februari 2025 (UTC) === Editing === Best "main menu" shortening method is to make older topics into subtopics of "Karibu" topic by placing additional "=" pairs to older topics progressively with time. '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 19:03, 21 Februari 2025 (UTC) Real computer in the wikiediting is better than some touchscreen vertical subtablet. Try it! '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 19:14, 21 Februari 2025 (UTC) :I know! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 19:15, 21 Februari 2025 (UTC) :And why were you globally blocked? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 19:24, 21 Februari 2025 (UTC) ::I was formerly GLOBALLY banned because of some snitches at META, lying all around the clock, just like previous Swahili seminewbies. But they do not know how to use META tickets for appeal purpose. '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 19:35, 21 Februari 2025 (UTC) :::Oh,I see! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 19:37, 21 Februari 2025 (UTC) ::::As you see, not all globally blocked accounts are actual vandals. They were basically treated unjustly. '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 09:07, 22 Februari 2025 (UTC) :::::Yes i know that, :::::Actually [[Mtumiaji:Norbilian|Norbilian]] was blocked the same way. :::::In reality what's their goal by blocking people indiscriminately [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:01, 22 Februari 2025 (UTC) ::::::I think that behavior like [https://sw.wikipedia.org/wiki/Maalum:Kumbukumbu?type=block&user=1234qwer1234qwer4 this] is nothing but CONCEALED racist '''white power''' show by european '''white power''' supremacists against us Africans. '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 13:47, 22 Februari 2025 (UTC) There is reason for blocking. They pretend to be good editors to push their vandalisms&scams after reaching trust. We have techniques to detect them. '''[[Mtumiaji:Wargo|Wargo]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Wargo|majadiliano]])''' 19:26, 23 Februari 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Wargo|Wargo]] Swahili Wikipedia has Administrators and bureaucrats , They can do that! :Let me guess, You guys don't want people visiting swahili Wikipedia? :Would you show me how @[[Mtumiaji:Norbilian|Norbilian]] and @[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] promoted vandalism and scams! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 19:30, 23 Februari 2025 (UTC) ::Trust me, you don't wanna go down to that road. Give it a rest. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 19:34, 23 Februari 2025 (UTC) :::Such fake prejudice about newcomers like me is causing only dwindling of potential Swahili community increase. '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 19:38, 23 Februari 2025 (UTC) ::::@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] Will they block me for asking? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 19:40, 23 Februari 2025 (UTC) :::::Both plain users and sysops are under fire, see [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/Sysop abuse in Swahili Wikipedia]]. '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 19:44, 23 Februari 2025 (UTC) ::::::Not entirely, but the moment I went to ask about Resnick-mike, the answer was way too obviously. That he was blocked by the foundation. There is nothing I could ever do to unblock the global locking / banning. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 20:14, 23 Februari 2025 (UTC) ::::::@[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] Don't bring Meta's people into this. We were reported by our own people. Fellow '''Black individuals who thought they could do anything as they pleased. They would not have known about us unless someone from our own community''' thought he was oppressed and '''reported''' us. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 20:18, 23 Februari 2025 (UTC) I had more luck, my spurious former global ban is already revoked. And I call to our own BLACK PEOPLE, can they repair what they are harming at META against us all? '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 20:21, 23 Februari 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] Evidently NOT! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 20:25, 23 Februari 2025 (UTC) ===Tanbihi=== Ndugu, sijui kwa nini hupendi neno hili la Kiswahili: labda kwa sababu lina asili ya Kiarabu au kwa sababu huko Kenya hamlitumii? Mbona linakubalika sana? Tuna kazi kubwa ya kufanya badala ya kubadilisha maneno yasiyo na shida. Pia unapenda kuchanganya katika marejeo yale ya madondoo na vitabu. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:27, 24 Februari 2025 (UTC) :Tanbihi ni '''Footnotes''' :Marejeo ni '''References''' :Citation haipaswi kuwa kwa Footnotes; [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 07:31, 24 Februari 2025 (UTC) === Infobox Kenya kaunti === Mambo? Unaweza kuchukua jedwali la https://nl.wikipedia.org/wiki/Kirinyaga_County ? Limependeza. Angalau litapishana na la nchi. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 08:56, 24 Februari 2025 (UTC) :Its a 10/10 i like it, But its too complex for me, @[[Mtumiaji:Kisare|Kisare]] Can you do it? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 11:37, 24 Februari 2025 (UTC) ::Because of language barrier? Man, you are better than that. Man up and do your thing. And hey, where are you at? It's not like you to go radio silence for all these days! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 19:21, 27 Februari 2025 (UTC) :::I tried to incorporate some ideas, But if its broken on other devices help fix, See the example in [[Kigezo:Jedwali la Kaunti]] . It doesn't resemble the one in dutch Wiki fully , Since that one had too many redirects from this Infobox to the Other one. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:31, 3 Machi 2025 (UTC) ::::I have seen it. Too complex and yet they are using different styles. Let me see what I can do. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:31, 3 Machi 2025 (UTC) :::::So, Have you seen what you can do. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:33, 4 Machi 2025 (UTC) === Philadelphia === [[w:en:Philadelphia_(disambiguation)]] - there are about NINE Philadelphia cities in parallel at once. [[Maalum:Michango/&#126;2025-28846|&#126;2025-28846]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-28846|talk]]) 16:52, 3 Machi 2025 (UTC) :But Philadelphia is the main and it doesn't say Philadelphia, Pennsylvania. See [[en:Philadelphia]] [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:14, 3 Machi 2025 (UTC) ::Now it settles at [[Philadelphia]], as you wanted. '''[[Mtumiaji:Nyandal|Nyandal]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Nyandal|majadiliano]])''' 07:07, 4 Machi 2025 (UTC) :::You dance well for a back-up singer! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 08:08, 4 Machi 2025 (UTC) ===Communication by the U4C=== I'm writing to inform you that in the U4C case [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/Sysop abuse in Swahili Wikipedia|Sysop abuse in Swahili Wikipedia]] the 2 week "investigation phase" is now open. This phase will last around two weeks, during this phase parties and also other editors can still submit further evidence. We warmly suggest to take this opportunity, each statement can serve to clarify the position of each of the parties involved. Many thanks. On behalf of the U4C --'''[[Mtumiaji:Civvì|Civvì]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Civvì|majadiliano]])''' 20:59, 3 Machi 2025 (UTC) (Translation by Google translate) Ninakuandikia kukujulisha kwamba katika kesi ya U4C [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/Sysop abuse in Swahili Wikipedia|Sysop abuse in Swahili Wikipedia]] ya wiki 2 sasa "awamu ya uchunguzi" imefunguliwa. Awamu hii itachukua takriban wiki mbili, wakati wa vyama vya awamu hii na pia wahariri wengine bado wanaweza kuwasilisha ushahidi zaidi. Tunashauri kwa moyo mkunjufu kuchukua fursa hii, kila taarifa inaweza kutumika kufafanua msimamo wa kila mmoja wa wahusika wanaohusika. Asante sana. Kwa niaba ya U4C --'''[[Mtumiaji:Civvì|Civvì]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Civvì|majadiliano]])''' 20:59, 3 Machi 2025 (UTC) ===MediaWiki access=== Yo, I gave you interface admin rights. Please check and confirm. It's gonna last only for 24hrs. Act quick. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 08:34, 26 Machi 2025 (UTC) :Okay, Thx [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:36, 26 Machi 2025 (UTC) ===Kuhamisha kurasa=== Ndugu, hata kama umenichukia, ni wajibu wangu kuendelea kusimamia Wiki yetu. Umerudia kuhamisha makala bila mawasiliano, tena vibaya, kama [[Charles I wa Uingereza]] na [[Orodha ya wilaya za Ufaransa|Orodha ya Departments za Ufaransa]]. Mbali ya hayo, unaweka lebo zisizoeleweka: [[Ziwa Libanda]] lina "multiple issues" zipi? Una juhudi kubwa na uwezo wakuchangia, lakini ... Amani kwako tena! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 14:14, 29 Machi 2025 (UTC) :Okay, First i apologize for moving pages indiscriminately :Nilidhani "Charles 1" inapaswa kuwa kama "Charles II" bila jina "Uingereza" , nilijaribu kuirudisha kama awali ikakataa.Nikaomba muddyb haifute kwanza ili niirudishe :Pili "Departments" si lugha ya Kiswahili ndio maana niliifanya iwe "maeneo ya ngambo" hata kama jina sahihi ni '''Wilaya''' ni heri hiyo kuliko "departments" :Tatu '''Ziwa Libanda''' ina issues mingi , :First of all haina Marejeo, ina mistari nne pekee, Wala haina at least section moja.Yaani ni kama draft. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 05:54, 30 Machi 2025 (UTC) ::Ndugu, nashukuru kwa jibu lako nyenyekevu. Kuhusu "multiple issues", nadhani lebo hiyo inamaanisha kwamba mada ya ukurasa inajadiliwa sana kwa sababu ya kuwa na vipengele vingi vigumu, si kwa sababu imeandikwa kifupi na bila marejeo. Kweli ni kama draft, na ndiyo sababu imeandikwa chini "mbegu" kama kurasa zetu nyingine nyingi. Inadai kuendelezwa, isibaki hivyo. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:40, 30 Machi 2025 (UTC) :::Ooh, Sawa! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 07:44, 30 Machi 2025 (UTC) ===Ulaya=== Ndugu, naona majedwali ya ukurasa huo yana takwimu ya mwaka 2002! Je, unaweza kuisasisha? Asante. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:59, 30 Machi 2025 (UTC) :Yes i will. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:02, 30 Machi 2025 (UTC) :Help with Correct Translation of names, [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:29, 30 Machi 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] :Is Azerbaijan in Europe? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:33, 30 Machi 2025 (UTC) :Dont Update first I need to Arrange it from A-Z [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:38, 30 Machi 2025 (UTC) ::Kijiografia na kiutamaduni Azerbaijan ni Asia, lakini pengine inahesabiwa pia upande wa Ulaya pamoja na nchi jirani za Kaukazi, yaani Armenia na Georgia, kwa sababu za kihistoria (hizo 2 ni za Kikristo). --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:55, 30 Machi 2025 (UTC) === Neighbors === So Kenyans and Tanzanians hate each other even in Wikipedia, lol. Thought it was just a social media thing, Anyways whats up with socialism, My ribs ha-ha-ha. '''[[Mtumiaji:Ajohn77|Ajohn77]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ajohn77|majadiliano]])''' 14:15, 5 Aprili 2025 (UTC) :I hate Conservatives. :Homophobes are Low key Gay, :Even Sticks are gay, Jaja, :Maybe sing in Southern Italy,nkt [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 14:19, 5 Aprili 2025 (UTC) ::OMG, 21st Century Songs Maybe. . '''[[Mtumiaji:Ajohn77|Ajohn77]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ajohn77|majadiliano]])''' 14:23, 5 Aprili 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Ajohn77|Ajohn77]] Usipandikize chuki. Binadamu kupishana kauli ni kitu cha kawaida na si kuchukiana. Kutokubaliana katika jambo fulani haizalishi chuki. @[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] Ni mtu anayependa kuwasilina. Kadhalika ana shida zake kama nilivyo mimi. Lakini hatuchukiani. Tunawasiliana mara kwa mara. Tusaidiane hili mara lile. Sote tumekutana katika mtandao wa watu. Tupendane jamani. Kenya na TZ ndiyo nchi pekee katika ukanda wa Afrika Mashariki zina vitu vingi vya kufanana. Lugha, watu wake upande wa ukanda wa pwani na bara. Wanyama na kadhalika. Isitoshe, @[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] mwezi wa nane nitakuwa Nairobi. Perhaps we could hook up for sometime? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 08:37, 11 Aprili 2025 (UTC) === Swahili === And how do you even manage to massively make Changes in Swahili ,Or maybe you are from thy Coast? '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 20:35, 13 Aprili 2025 (UTC) :Nah, I'm from the Mountain (Nairobi Metro). :Its hilarious how we mix English, Swahili and Slang all together in all sentences. Apart from the Coast region i dont think there's anyone who speaks fluent without mixing with other languages. The problem came when the Kenyan government discriminated Swahili in Schools. :I think Swahili should have equal status with English everywhere. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 20:48, 13 Aprili 2025 (UTC) ::Ken Walibora alizungumza Kiswahili safi sana. Nina kitabu changu nimeandika (riwaya) inatwa Baba Yetu, nime-dedicate kwa Ken Walbora. RIP Ken! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 20:58, 13 Aprili 2025 (UTC) :You are right. I remember in Lower primary school if you spoke Swahili apart from Friday you were to be punished thoroughly and you were to carry a label banner made of carton written '''"I am a Fool , I dont know how to speak in English" ''', Just imagine they gave English 5 days and Swahili just one day. It just shows evidence of mental slavery as a result of colonialism in Kenya. Noe that i think about it, I think its way Lower in Tanzania '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 21:03, 13 Aprili 2025 (UTC) :But you studied upto grade 4 only in Kenya, You don't have the whole experience of That mental slavery. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 21:07, 13 Aprili 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] Those who studied secondary school back the 80s and the whole 90s in Tanzania faced the same problem of carrying a banner if you speak Swahili in school premises. We were not allowed to speak it unless you get out of the school area. And yet we didn't make it. Ni upuuzi mtupu! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 21:14, 13 Aprili 2025 (UTC) @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] for real? I thought Swahili is the medium of instructions in Tanzania unlike in Kenya. Or in thr 90's it was English. The problem is that in Kenya it still exists now. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 21:22, 13 Aprili 2025 (UTC) :If a White guy steps in and says just one word in swahili, Kenyans be like bravo, But if a African speaks Poor English, Kenyans will laugh and curse him out . :Do you remember Anna, The British Kenyan who said that we are racist to ourselves and she as white is receiving favours from blacks because she is white. That what happens with English in Kenya, People see it so Fancy. And when any Source says Kenya speaks One of the best English in Africa, They are so proud ish and it spreads all over social media. '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 21:33, 13 Aprili 2025 (UTC) ::@[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] H aha ha ha [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 21:37, 13 Aprili 2025 (UTC) ::And the saddest part is that you will hear them saying "Kiswahili ni ya watanzania,We speak English" yet except for formal things like School, Parliament etc we use Swahili. I think the blame should be on Educational Systems. ::i was shocked to see that even most churches nowadays in Kenya use English regardless of rural or Urban. ::We belittle swahili too much . ::Our High School teachers would make fun of Tanzania educational system and we would mimick how they studied Chemistry, But maybe its not that Terrible. ::Recently while editing pages i realized how lovely the language is. ::The best of all African languages [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 21:47, 13 Aprili 2025 (UTC) :::Kweli kwenu kuna vituko. Huku TZ shule hatutaji kabisa lolote kuhusu Kenya. Hatuna cha ku-mock ukiacha utani wa jadi wa mitandaoni. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 22:05, 13 Aprili 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] Now we are way past that stupid thing. Maisha yanaendelea. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 21:37, 13 Aprili 2025 (UTC) ::Does [[Chama cha Kiswahili cha Taifa|Chakita]] even Function lol?, I doubt it '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 21:54, 13 Aprili 2025 (UTC) :::I doubt too. :::</br> :::Lamu and Kilifi people speak better swahili , They speak like they are the Origin :::Mombasa and its environs speak good swahili too . :::In Nairobi its Sheng & English in posh areas :::In Western they have very low proficiency in Swahili but they Speak English too much :::Somali and Northern Kenya, Haha,The percentage that can speak swahili maybe 30% [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 22:03, 13 Aprili 2025 (UTC) ::::Watu wa bara mnakuwanga na mariiingo , isipokuwa ni IBEAC tungekuwa Tanzania. Puff,Hiyo ingekuwa sawa sana.[[Maalum:Michango/&#126;2025-46157|&#126;2025-46157]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-46157|talk]]) 17:01, 17 Aprili 2025 (UTC) === 21st century mental revolution === Have you observed how the impartial horizon unfolds, where every beam—be it golden or silver—surrenders its light without preference? '''[[Mtumiaji:Ajohn77|Ajohn77]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ajohn77|majadiliano]])''' 11:56, 16 Aprili 2025 (UTC) :Indeed, it’s as though the celestial rhythm itself conceals a quiet manifesto: each ray, regardless of its source, dances together in a measure that speaks of a shared dawn [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:03, 16 Aprili 2025 (UTC) ::There's a subtle revolution in that balance ,a serene cadence where every shifting shadow and emerging glow hints at an age of silent accord, a secret treaty written in the language of light ha-ha-ha '''[[Mtumiaji:Ajohn77|Ajohn77]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ajohn77|majadiliano]])''' 12:15, 16 Aprili 2025 (UTC) :::Precisely so. One might say that the unfolding twilight reveals not merely the progression of day into night, but also the covert signifiers of a common journey—an evolution where every step is measured by the same hidden scale of worth. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:18, 16 Aprili 2025 (UTC) ::::And in this muted spectacle, the essence of progress is woven into the very air—a reminder that our path forward is less about distinct peaks and more about the steady, unmarked ascent toward an elusive parity. '''[[Mtumiaji:Ajohn77|Ajohn77]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ajohn77|majadiliano]])''' 12:23, 16 Aprili 2025 (UTC) :::::Yes, beneath the apparent calm lies a coded message: that all currents, whether gentle or fierce, converge to form a singular, unadorned truth, rendering the minute of our existence subtly, yet unmistakeably, equal. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:27, 16 Aprili 2025 (UTC) ::::::In this generous unfolding of metaphysical wonder, one marvels how a dialogue so delicately abstract can float so freely... unanchored by any article. Bravo, for crafting statements where meaning melts gently into mist. May your next edit be equally poetic—if slightly more encyclopedic. Watoto wabaya ninyi. Kidhungu kigumu balaa! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 14:15, 16 Aprili 2025 (UTC) :::::::In the quiet corners where words pirouette without pages, we dance still—inkless but not voiceless. As mist meets mirror, meaning finds home not in anchors, but in echoes. Wenye macho waone, wenye masikio wasikie. The tongue twists not to confuse, but to keep the tune sacred. Onward, to edits cloaked in rhythm and reason. '''[[Mtumiaji:Ajohn77|Ajohn77]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ajohn77|majadiliano]])''' 15:09, 16 Aprili 2025 (UTC) ::::::::@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] The sweetest part about it is that since its coded you wouldn't know whether it's encyclopedic or not, Haha, So if I told you its encyclopedic you have no other choice but agree with it, Since the meaning is Concealed [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 15:35, 16 Aprili 2025 (UTC) :::::::::Ai, sio vizuri hivyo. Sasa sisi wambeya tukapige wapi umbea wetu? Pamoja na yote, hongereni sana majirani. Hiyo lugha kama mmezaliwa nayo. Lo! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 16:45, 16 Aprili 2025 (UTC) === [[Lango:Kenya]] === Hello there, Do you think you could take a look at the Kenya portal? Maybe you could improve it further? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 17:02, 18 Aprili 2025 (UTC) :Yeah i will look at it, later [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 05:18, 19 Aprili 2025 (UTC) === META === {{ping|Gayle157}} [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/Sysop abuse in Swahili Wikipedia|META]] after some further IP corrections by new witness, needs to make coverup by typo fixing like this in your comment there: "user's view" instead of "user view". '''[[Mtumiaji:PO-landba11|PO-landba11]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:PO-landba11|majadiliano]])''' 14:37, 20 Aprili 2025 (UTC) :Why do i need to make a coverup? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:14, 20 Aprili 2025 (UTC) ::As before, to shield good IP edits advancing your case from misjudged reverts. '''[[Mtumiaji:PO-landba11|PO-landba11]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:PO-landba11|majadiliano]])''' 17:17, 20 Aprili 2025 (UTC) :::Oh,Okay. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:22, 20 Aprili 2025 (UTC) :::I'm trying to locate "''user view''" but can't find it, Where is it? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:24, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::"User view" is there, directly above "Sakura emad" header. It should become "user's view" '''[[Mtumiaji:PO-landba11|PO-landba11]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:PO-landba11|majadiliano]])''' 17:26, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::{{done}} (Done) [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:37, 20 Aprili 2025 (UTC) === [[:Jamii:Makala_kwa_ufutaji]] === This category should list ONLY things CONDEMNED for deletion. I repaired your listing of unwanted pages there. '''[[Mtumiaji:InternetBuddy1|InternetBuddy1]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:InternetBuddy1|majadiliano]])''' 11:38, 21 Aprili 2025 (UTC) :Thanks! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 14:35, 21 Aprili 2025 (UTC) === Wayward Sexual Abuse Hunters === *https://sw.wikipedia.org/wiki/Maalum:Kumbukumbu?type=block&user=XXBlackburnXx *https://sw.wikipedia.org/wiki/Maalum:Kumbukumbu?type=block&user=1234qwer1234qwer4 Victims did NOTHING wrong, tell our WAKABIDHI to defend us against them! [[Maalum:Michango/&#126;2025-46120|&#126;2025-46120]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-46120|talk]]) 06:37, 22 Aprili 2025 (UTC) :Do not ask N...N etc... aka I...B0 - I...B1 etc... otherwise he-'''one and the same victim as above''' will be here MASSIVELY harassed as above. [[Maalum:Michango/&#126;2025-47616|&#126;2025-47616]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-47616|talk]]) 09:15, 26 Aprili 2025 (UTC) :@Muddyb, at least let's tell THEM to stop their wild hunts as above. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing CDTV|Ng&#39;e Amazing CDTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing CDTV|majadiliano]])''' 13:59, 29 Aprili 2025 (UTC) :@Muddyb, please, tell these SWMT members cease and desist as well. '''[[Mtumiaji:InternetBuddy0|InternetBuddy0]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:InternetBuddy0|majadiliano]])''' 07:36, 30 Aprili 2025 (UTC) === Revision continuity === Really, pagemove is BETTER than license-defying copypaste, it ALWAYS keeps BOTH draft entry clean of UNRELATED past revisions and each article edit history separate, per GFDL wiki LICENSE requirements which MUST have basis in EDIT HISTORY as list of contributors themselves. [[Maalum:Michango/&#126;2025-47076|&#126;2025-47076]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-47076|talk]]) 08:39, 23 Aprili 2025 (UTC) :Talk page of "[[Majadiliano ya mtumiaji:Gayle157/ukurasa wa majaribio|ukurasa wa majaribio]]" already is deleted, so in future moves it will be not recreated routinely. '''[[Mtumiaji:InternetBuddy0|InternetBuddy0]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:InternetBuddy0|majadiliano]])''' 08:03, 26 Aprili 2025 (UTC) ::Okay, [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:27, 26 Aprili 2025 (UTC) === Filter: "prevent publishing articles without citations" === Please turn this filter OFF - it serves NO purpose, I do UNRELATED edits! '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|Ng&#39;e Amazing MTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|majadiliano]])''' 09:22, 29 Aprili 2025 (UTC) :I am not done WTF [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 09:25, 29 Aprili 2025 (UTC) :[https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Maalum:AbuseLog&wpSearchFilter=3 Filter] :its working but it doesn't prevent yet, I will modify it [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 09:28, 29 Aprili 2025 (UTC) ::Filter still prevents me from saving edits. Let's kill all filter crap altogether. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|Ng&#39;e Amazing MTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|majadiliano]])''' 09:29, 29 Aprili 2025 (UTC) :::The problem is that it filters on already created pages too instead of only new ones [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 09:31, 29 Aprili 2025 (UTC) ::::I see whole filter business is nothing but artificial joke unknown from early days of Wikipedia. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|Ng&#39;e Amazing MTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|majadiliano]])''' 09:35, 29 Aprili 2025 (UTC) :::::I modified the action to Create instead of Edit. :::::Enwiki still creates more filters even recently. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 09:41, 29 Aprili 2025 (UTC) :::::@[[Mtumiaji:Ng'e Amazing MTV|Ng'e Amazing MTV]] I modified it, does it prevent you now [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 09:35, 29 Aprili 2025 (UTC) ::::::Preventing no longer does its work, but please too DELETE this nonsensical filter about [[Special:contribs/Jörg_der_Wikinger|him]] which activates like [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Maalum:AbuseLog&wpSearchUser=Jiah+Harrison this], it only summons misguided SWMT patrollers here. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|Ng&#39;e Amazing MTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|majadiliano]])''' 09:45, 29 Aprili 2025 (UTC) :::::::About my filter it only works for pages with over 500bytes [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 09:49, 29 Aprili 2025 (UTC) ::::::::Look what this [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Maalum:AbuseLog&wpSearchUser=Ng%27e+Amazing+MTV Nordic Walking filter] about [[Special:contribs/Jörg_der_Wikinger|him]] does against me. Please delete it too as well. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|Ng&#39;e Amazing MTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|majadiliano]])''' 09:51, 29 Aprili 2025 (UTC) :::::::::About deleting the Global vandalism Filter,thats work of Admins not me. I'm just temporary :::::::::@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] This user is asking you to delete the Filters created by SWMT patrollers [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 09:53, 29 Aprili 2025 (UTC) ::::::::::This "Nordic Walking filter" summons misguided SWMT patrollers and already caused [[special:contribs/InternetBuddy0|InternetBuddy0]] to lose his accounts to global locks for his [[special:contribs/InternetBuddy1|InternetBuddy1]] and [[special:contribs/InternetBuddy2|InternetBuddy2]] accounts. It MUST be eradicated. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|Ng&#39;e Amazing MTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|majadiliano]])''' 09:59, 29 Aprili 2025 (UTC) :::::::::::@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] Me too i think it should be deleted, Its one way to prevent Global Blocks. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 10:07, 29 Aprili 2025 (UTC) ::::::::::::This filter activating like [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Maalum:AbuseLog&wpSearchUser=Jiah+Harrison this], which is about [[Special:contribs/Jörg_der_Wikinger|him]] is pathetic and must cease to exist. It directs SWMT patrollers to innocent users, while 1oo% ignoring REAL SUSPECTS like ones SIMILAR to these: [[Maalum:Michango/Klangfern]] (boasts nordic origins) + [[Maalum:Michango/Fernklang]] (writes nordic articles in swahili wikipedia). '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|Ng&#39;e Amazing MTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing MTV|majadiliano]])''' 10:11, 29 Aprili 2025 (UTC) :::::::::::::@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] Even a temp rights can perform all the duty as full one. Just go ahead if you are sure with what @[[Mtumiaji:Ng'e Amazing MTV|Ng'e Amazing MTV]] said. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 11:27, 29 Aprili 2025 (UTC) :::::::::::::@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] '''Clarification:''' I will not be responsible for any changes to abuse filters. The temporary admin rights granted to you are your responsibility alone. Any actions you take should follow community policy. I am stepping away from this matter. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 11:35, 29 Aprili 2025 (UTC) ::::::::::::::@[[Mtumiaji:Ng'e Amazing MTV|Ng'e Amazing MTV]] Actually it can't be deleted its a Global Filter. Oops! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 11:40, 29 Aprili 2025 (UTC) If not deletion, then modification to FOO-BAR harmless values. FYI: ...MTV suffered global BANana over it. Now ...CDTV like Amiga CDTV. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing CDTV|Ng&#39;e Amazing CDTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing CDTV|majadiliano]])''' 12:03, 29 Aprili 2025 (UTC) :It can't also its hidden for public view '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 13:10, 29 Aprili 2025 (UTC) ::Yes it can't be modified, Unless for Global sysops [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:17, 29 Aprili 2025 (UTC) :::@Muddyb: Let's try this [[m:Requests_for_comment/Make_global_abuse_filters_opt-out]]. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing CDTV|Ng&#39;e Amazing CDTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing CDTV|majadiliano]])''' 13:21, 29 Aprili 2025 (UTC) ::::I'm not interested on that particular area. I'm doing great with or without it. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 13:47, 29 Aprili 2025 (UTC) :::::Without intervening in that area, most new community members will be continually diverted from here, even indirectly, thanks to botched and pathetic global filter. '''[[Mtumiaji:Ng&#39;e Amazing CDTV|Ng&#39;e Amazing CDTV]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Ng&#39;e Amazing CDTV|majadiliano]])''' 09:06, 30 Aprili 2025 (UTC) ===Happy birthday=== All the best for your 18°! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 09:25, 8 Mei 2025 (UTC) :Thank you, Its a pleasure! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 10:36, 8 Mei 2025 (UTC) ::@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] Happy 18th birthday, bwana mdogo. Keep up the good work. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 10:59, 8 Mei 2025 (UTC) :::Asante! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 11:03, 8 Mei 2025 (UTC) === Best Revert Method === Prettier edit histories: When reverting, COMPLETELY delete from EDIT SUMMARY these pitiful "tengua piti" with long afterward string and place there instead something like "removing error" thus in this case revert will be NOT looking like revert. [[Maalum:Michango/&#126;2025-54050|&#126;2025-54050]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-54050|talk]]) 15:10, 8 Mei 2025 (UTC) === Atari === From bottom line [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Cleopa_David_Msuya&diff=1420487&oldid=1420406 Atari] removed, please inspect what word there should be. '''[[Mtumiaji:Peter Born lȣ|Peter Born lȣ]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born lȣ|majadiliano]])''' 18:06, 8 Mei 2025 (UTC) :I fixed it, But what is ''Atari''? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:30, 8 Mei 2025 (UTC) ::Atari is nothing but JEDI-like subculture clashing with Commodore and Amiga, i mean anything akin to Mortal Kombat, 休退, martial art, simply this: http://atari.com '''[[Mtumiaji:Peter Born lȣ|Peter Born lȣ]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born lȣ|majadiliano]])''' 19:44, 8 Mei 2025 (UTC) ::Above "miaka ya baadaye", [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Cleopa_David_Msuya&diff=1420395&oldid=1420385 you wrote] "Mortal Kombat" thing straight from Atari. '''[[Mtumiaji:Peter Born lȣ|Peter Born lȣ]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born lȣ|majadiliano]])''' 19:51, 8 Mei 2025 (UTC) :::It was a typo! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 19:52, 8 Mei 2025 (UTC) ::::Typo involves unwanted English characters. This: 退休 looks like impossible influence of Atari Jedi Star Wars Force. '''[[Mtumiaji:Peter Born lȣ|Peter Born lȣ]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born lȣ|majadiliano]])''' 19:57, 8 Mei 2025 (UTC) === Wikicareer Killing === Tell R.R. to unblock me. Why you INDIRECTLY KILLED my promising wiki-career of "Peter Born lȣ"? I never intended to vandalize, I acted in BLIND good faith. '''[[Mtumiaji:New Boy999|New Boy999]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:New Boy999|majadiliano]])''' 13:18, 15 Mei 2025 (UTC) :Stop saying "he" say "I" because I'm sure all these new Accounts are yours also the IPs, :I'm not sure whether he will ease the Block Settings. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:31, 15 Mei 2025 (UTC) ::"Thank You" for hounding R.R. against account to be blocked. We could settle the same thing less aggressively. '''[[Mtumiaji:New Boy999|New Boy999]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:New Boy999|majadiliano]])''' 13:32, 15 Mei 2025 (UTC) :::Why are you doing this, You have just been blocked, created another account and repeated the same mistake now you have to explain yourself to him, [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:44, 15 Mei 2025 (UTC) ::::Rununu-Simu vandals exposed. I edited from THIS temp account all pages recently corrected by me after Rununu-Simu vandals. See their edit histories. Rununu-Simu troublemakers are really recent. [[Maalum:Michango/&#126;2025-56650|&#126;2025-56650]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-56650|talk]]) 14:42, 15 Mei 2025 (UTC) :::::[https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Majadiliano_ya_mtumiaji%3AAnton_samson&diff=1421712&oldid=1421711 STANG IS WRONG.] '''[[Mtumiaji:Peter Born 8|Peter Born 8]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born 8|majadiliano]])''' 07:06, 16 Mei 2025 (UTC) :::::Your talks with R.R. killed globally my other nicknames. Indirectly. '''[[Mtumiaji:Peter Born 8|Peter Born 8]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born 8|majadiliano]])''' 07:10, 16 Mei 2025 (UTC) ::::::You brought this on yourself after getting blocked you created another sock puppet account and repeated the same mistake! You vandalised again! Maybe you should ask for a Unblock Request '''Formally''' instead of using thousand account. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 07:15, 16 Mei 2025 (UTC) :::::::It is me who cleaned from lost to META temp accounts, this EDITATHON mess months ago. Not so easy. I began nickname creation since 2024/2025 here. All got lost. '''[[Mtumiaji:Peter Born 8|Peter Born 8]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born 8|majadiliano]])''' 07:19, 16 Mei 2025 (UTC) ::::::::Request Unblock formally! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 07:25, 16 Mei 2025 (UTC) :::::::::I tried even intercession with Muddyb, but they rebuffed him. Nailibron + Norbilian IMPOSSIBLE to unblock formally. '''[[Mtumiaji:Peter Born 8|Peter Born 8]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born 8|majadiliano]])''' 07:32, 16 Mei 2025 (UTC) :::::::::Please badge all my accounts as belonging to [[Maalum:Michango/NyinaWaJambo]]. '''[[Mtumiaji:Peter Born 8|Peter Born 8]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born 8|majadiliano]])''' 07:37, 16 Mei 2025 (UTC) :::::::::My very '''FIRST''' account is: [[Maalum:Michango/NyinaWaJambo]]. '''[[Mtumiaji:Peter Born 8|Peter Born 8]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Peter Born 8|majadiliano]])''' 07:54, 16 Mei 2025 (UTC) ::::::::::I go to honestly mark all these socks, these are at least 100th. '''[[Mtumiaji:FIutureIA|FIutureIA]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:FIutureIA|majadiliano]])''' 08:08, 16 Mei 2025 (UTC) ::::::::::{{imefanyika}} Huu ni wazimu sasa. Nini dhumuni la kufungua akaunti zote na kusumbua watu? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 10:01, 16 Mei 2025 (UTC) :I only WANT to IMPROVE this wiki, and these META are barring me from having established account, but I disdain them as madmen. [[Maalum:Michango/&#126;2025-56519|&#126;2025-56519]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-56519|talk]]) 10:08, 16 Mei 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] Mi ananibore! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 10:08, 16 Mei 2025 (UTC) ::@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] Anazingua kinoma. Aki tena! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 13:24, 16 Mei 2025 (UTC) :::To have CLA safe, some masquerades are pending. Don't comment on it ONWIKI, to have IT safe. [[Maalum:Michango/&#126;2025-57631|&#126;2025-57631]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-57631|talk]]) 13:03, 19 Mei 2025 (UTC) :::FYI: Multiaccount Distraction - to end of this MONTH, but pure CLA since next month. [[Maalum:Michango/&#126;2025-57775|&#126;2025-57775]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-57775|talk]]) 17:09, 19 Mei 2025 (UTC) ::::Why not this month, please! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 04:38, 20 Mei 2025 (UTC) :::::NEXT MONTH REASONS: Round Beginning, Marking of Missing Socks, etc... Let's my new account look as it is YOUR still. Coverup MUST be PERFECT. [[Maalum:Michango/&#126;2025-57894|&#126;2025-57894]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-57894|talk]]) 05:55, 20 Mei 2025 (UTC) ::::::So we have to tolerate your spam accounts till then, That sucks! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 04:46, 21 Mei 2025 (UTC) :::::::Generally, there are THINGS to be better done from alternate accounts to eschew suspicions from intended permanent account. SWMT is very ITCHY. [[Maalum:Michango/&#126;2025-58978|&#126;2025-58978]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-58978|talk]]) 07:47, 21 Mei 2025 (UTC) ::::::::And you too! ::::::::One of the main reason you get globally blocked is SPAM accounts. ::::::::Some aren't yet blocked yet you already create another one, ::::::::Doing that doesn't eschew suspicions, it just makes it worse [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 07:50, 21 Mei 2025 (UTC) :::::::::[[en|You too]] as well. We are in the same league. [[Maalum:Michango/&#126;2025-58978|&#126;2025-58978]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-58978|talk]]) 07:54, 21 Mei 2025 (UTC) ::::::::::For me i had no choice, But you have!, Most of your account aren't blocked [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 07:58, 21 Mei 2025 (UTC) :::::::::::Why my VERY FIRST NyinaWaJambo was globally banned for "long term (sexual) abuse"? Why SWMT falsely badge me as [[AFRUCA]] related pedophile? I too have NO choice sometimes. [[Maalum:Michango/&#126;2025-58978|&#126;2025-58978]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-58978|talk]]) 08:05, 21 Mei 2025 (UTC) ::::::::::::Do as you wish, i ain't admin anyway! ::::::::::::[[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:09, 21 Mei 2025 (UTC) :::::::::::::Key to success. DO TRICKS, but DONT say about them ONWIKI. [[Maalum:Michango/&#126;2025-58978|&#126;2025-58978]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-58978|talk]]) 08:16, 21 Mei 2025 (UTC) ::::::::::::::Haha, But you keeping exposing yourself example the discussion on CLA (Computer Leisure Account) talk page; [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:18, 21 Mei 2025 (UTC) :::::::::::::::Successful bait. ONLY full name globally banned. [[Maalum:Michango/&#126;2025-58978|&#126;2025-58978]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-58978|talk]]) 08:24, 21 Mei 2025 (UTC) Sie wissen, dass dies auf den letzten Änderungen zu sehen ist [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:27, 21 Mei 2025 (UTC) :Temporary Accounts are good at flushing down things to be secured from view at recent changes, mainly by editing in articles. [[Maalum:Michango/&#126;2025-58978|&#126;2025-58978]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-58978|talk]]) 08:29, 21 Mei 2025 (UTC) ::Okay, aber ich möchte nicht mehr involviert sein. Ich bearbeite dieses Konto bisher sehr gerne und möchte nicht, dass es wegen dieser Angelegenheit global gesperrt wird. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:34, 21 Mei 2025 (UTC) === RVV === My tag addition was not vandalism and as you will see- the editor has been globally locked for cross wiki spam, promoting a non-notable person. '''[[Mtumiaji:Praxidicae|Praxidicae]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Praxidicae|majadiliano]])''' 18:00, 20 Mei 2025 (UTC) :Non-notable person? Lol! :I'm 100% sure it won't be deleted! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:06, 20 Mei 2025 (UTC) :He is notable to East Africans [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:10, 20 Mei 2025 (UTC) ::Generally, please do NOT blank pages, but please put always <nowiki>{{delete|reason}}</nowiki> since hosting revisions with idiocies is nothing but partial tolerance for nonsense. [[Maalum:Michango/&#126;2025-58959|&#126;2025-58959]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-58959|talk]]) 09:53, 22 Mei 2025 (UTC) === Majimbo ya bunge === You in "Majimbo ya bunge" TEMPLATED section have contamination with tabulators. I repaired five such contaminations on five pages. Please replace TEMPLATED content with single spaces. [[Maalum:Michango/&#126;2025-59428|&#126;2025-59428]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-59428|talk]]) 18:24, 24 Mei 2025 (UTC) :What? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 04:52, 25 Mei 2025 (UTC) ::It is visible in CODE mode, compare [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Mkoa_wa_Manyara&diff=1424108&oldid=1424056 this]. ::Last multiple edits by [[special:contribs/Tegel]] except [[Ku Klux Klan]] and [[Mickey Mouse]] are purely disruptive. [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Utoaji_mimba_wa_kuchagua_jinsia&diff=1417305&oldid=1417303 Blind AI patrollers] find [[AFRUCA]] violations where they are NOT! [[Maalum:Michango/&#126;2025-58800|&#126;2025-58800]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-58800|talk]]) 14:01, 25 Mei 2025 (UTC) :::This is [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Mkoa_wa_Manyara&oldid=1424056 my edit], I don't remember doing what you claim. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 04:17, 26 Mei 2025 (UTC) ::::OLDID mode does NOT show difference, but DIFF shows difference clearly as above. I see it was NOT you but somebody earlier. Nonetheless, this error existed in all MKOA and was corrected. Additionally, those patrolers REALLY acted like vandals as shown above. Reply please! [[Maalum:Michango/&#126;2025-62018|&#126;2025-62018]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-62018|talk]]) 14:03, 28 Mei 2025 (UTC) === CLA === 245 OK, 254 stolen. '''[[Mtumiaji:CLA 245|CLA 245]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:CLA 245|majadiliano]])''' 14:05, 28 Mei 2025 (UTC) :What does that mean? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 14:07, 28 Mei 2025 (UTC) ::See GLOBE LOCK. '''[[Mtumiaji:CLA 245|CLA 245]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:CLA 245|majadiliano]])''' 14:08, 28 Mei 2025 (UTC) :::They realized its compromised , i told you they can see the conversations! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 14:14, 28 Mei 2025 (UTC) === Temporary Accounts and abuse on your project form a LTA ([[Special:CentralAuth/Wikibaijer|Wikibaijer]], [[Special:CentralAuth/AfricaAntifa|AfricaAntifa]], ... and many Tempory Accounts === Hi, I wanted to ask how you manage with the temporary accounts because I noticed that a Crosswiki LTA is very active here and sometimes has temporary accounts that change every minute. Are you already familiar with this? Can you cope with it? PS: This LTA also uses many proxys that should be blocked. '''[[Mtumiaji:WikiBayer|WikiBayer]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:WikiBayer|majadiliano]])''' 18:39, 28 Mei 2025 (UTC) :Yes, I’m aware of this issue. I’ve seen the patterns—temporary accounts popping up frequently, often with similar editing behavior. Unfortunately, I’m not an admin, so I can’t block or manage them directly, but I do try to report or tag any suspicious activity when I notice it. And yes, they’ve been very disruptive across multiple pages. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 19:30, 28 Mei 2025 (UTC) ===BOT=== Usikate tamaa, ni jaribio la kwanza! Tunajifunza kwa makosa... Nadhani sasa nimeweka sawa jamii zote za Israeli na Polandi. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 09:46, 5 Juni 2025 (UTC) === [[Wikipedia:Wakabidhi]] is unlocked === Jaribu sasa! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 07:56, 7 Juni 2025 (UTC) ===Jamii=== Ndugu, unapoanzisha jamii, usiache blank page: jitahidi kuweka jamii hii inahusu jamii gani. Kwa mfano, <nowiki>[[jamii:lugha za Colombia]]</nowiki> inataka kuwekwa katika <nowiki>[[Jamii:Lugha za Amerika Kusini]]</nowiki> na <nowiki>[[Jamii:Kolombia]]</nowiki>. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 14:37, 19 Juni 2025 (UTC) :Sawa, Asante, I will do that! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 06:14, 20 Juni 2025 (UTC) === Elephant in Porcelain Shop === *[https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Mfereji_wa_Msumbiji&diff=1434439&oldid=1434436 evil revert] *[https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Ng%C5%A9g%C4%A9_wa_Thiong%27o&diff=prev&oldid=1425638 evil revert] *[https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Polandi&diff=1428990&oldid=1428989 evil revert] Tell WikIBayer on HIS talk page to permanently stop his private revert revenge against imaginary evil! '''[[Mtumiaji:Karume Mukengere|Karume Mukengere]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Karume Mukengere|majadiliano]])''' 07:19, 24 Juni 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Karume Mukengere|Karume Mukengere]] FYI, @[[Mtumiaji:WikiBayer|WikiBayer]] is our gurdian angel against the likes of you! I'm quite fond of his work. May he continues to stop you from harming this project! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 07:25, 24 Juni 2025 (UTC) ::How restoring IMAGE into FAILI can be beneficial? ::How restoring [[m]] phoneme link into [[mita]] measurement unit can be beneficial? ::How restoring lack of language tags can be beneficial? ::This angel does NOT understand SWAHILI at all! It is he who harms PROJECT in higher degree! ::'''[[Mtumiaji:Karume Mukengere|Karume Mukengere]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Karume Mukengere|majadiliano]])''' 07:29, 24 Juni 2025 (UTC) :::@[[Mtumiaji:Karume Mukengere|Karume Mukengere]] You are disgusting, I'm 100% sure all this vandalism are just by One person which is you, Even the IP(s). I Support Wiki Bayer 100% [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 07:36, 24 Juni 2025 (UTC) ::::ORWELL: WAR IS PEACE. '''IMPROVEMENT IS VANDALISM'''. IGNORANCE IS WISDOM. ::::I disagree! For example [[mita]] link is more correct than [[m]] LETTER when talking about HEIGHT, it is NOT /m/ sound, and WikiBayer harmed content obviously! '''[[Mtumiaji:Karume Mukengere|Karume Mukengere]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Karume Mukengere|majadiliano]])''' 07:39, 24 Juni 2025 (UTC) === Ancient Sorcerous Empire === WikiBayer - is NOT guardian angel, it is ANNONRIAL/RAVERNAL pure evil: [[Majadiliano_ya_mtumiaji:Gayle157#Elephant_in_Porcelain_Shop]] READ debunking of WikiBayer reverts. '''[[Mtumiaji:Annonrial Guardian Ravernal Angel|Annonrial Guardian Ravernal Angel]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Annonrial Guardian Ravernal Angel|majadiliano]])''' 08:26, 24 Juni 2025 (UTC) :I ain't helping you, Just forget that! :I'm tired of you repetitive vandalism then using your non-vandalistic edits to back yourself up; That doesn't rule out that most of your edits are vandals [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 10:54, 25 Juni 2025 (UTC) === Welcome bot === Dear Gayle, We have observed the difficulties in personally greeting each new member upon their arrival. We would be grateful if you could consider creating a welcome bot to streamline this process? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 07:11, 6 Agosti 2025 (UTC) :Oops, My bad!. I'm seeing this right now, I also didn't know you had granted me interface administrator rights, I had just been off for sometime but am back, :I am now working on this project, i will inform you once its done;, :Thank you;! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 04:26, 26 Agosti 2025 (UTC) ::Confirm with @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] there is a BOT for welcoming task now. '''[[Mtumiaji:Czeus25 Masele|Czeus25 Masele]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Czeus25 Masele|majadiliano]])''' 12:15, 26 Agosti 2025 (UTC) :::Okay, Which bot is that? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:43, 26 Agosti 2025 (UTC) ::::@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] It's true. The bot was created by user Ammar from Nigeria. It works on welcome whoever registering an account on this week. And welcome back. I will grant back the interface adminiship right away. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 12:47, 26 Agosti 2025 (UTC) :::::Okay, Thanks! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:52, 26 Agosti 2025 (UTC) ::::::@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] <nowiki>{{done}}</nowiki> [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 13:22, 26 Agosti 2025 (UTC) ===Moving template=== Moving this template [[Kigezo:Rejea jarida]] from [[Kigezo:Cite journal]] broken the ability of content translation to work. I have asked a bunch of smart people how to fix this. Have moved it back and that fixed it. Not sure the solution yet. Apologies. [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 13:41, 8 Agosti 2025 (UTC) Okay I figured it out. I needed to make a dummy edit before the template metadata would be recognized. So I moved it back. [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:22, 8 Agosti 2025 (UTC) {{imefanyika}} ==Kabila== Sijaelewa kwa nini unataka kutumia umoja badala ya wingi. Kwa Kiingereza ni "Ethnic groups". Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:24, 1 Septemba 2025 (UTC) :I meant ''Ethnicity'' , [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 11:39, 1 Septemba 2025 (UTC) ==Siasa== Ndugu, ukiwa Kenya unaweza kuandika vizuri kuliko sisi kuhusu hali ya siasa nchini mwetu. Naona mchango wako wa mwisho kuhusu rais wetu umerejeshwa na mtu bila maelezo. Naomba upitie makala hiyo. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:58, 27 Februari 2026 (UTC) :Ee, Hio ni sawa lakini tunaongelea makala gani? Nimejaribu kutafuta ila sijui ni gani. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 16:38, 1 Machi 2026 (UTC) ::Hasa ni ile ya rais wa sasa wa Tanzania. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:15, 2 Machi 2026 (UTC) :::Nilikuwa nimaanisha uongezee habari ukurasa wa rais wa sasa wa Tanzania. Kuhusu bot yako, nimeona kazi yake ila nilitarajia orodha za watakatifu wa mashirika ya kitawa zitabaki chini ya zile za watakatifu wa Agano la Kale, watakatifu Wakristo na watakatifu wa Afrika. Asante sana. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 07:45, 6 Mei 2026 (UTC) ::::Hio ilikuwa tu jaribio, Bado sijamaliza kuisasisha . I'll try to incorporate the new ideas into the bot as i finalize it. It hasn't edited major pages yet. ::::Thanks! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 08:22, 6 Mei 2026 (UTC) :::::OK. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 08:41, 6 Mei 2026 (UTC) ::::::Wait, I didn't quite understand this. ::::::'''orodha za watakatifu wa mashirika ya kitawa zitabaki chini ya zile za watakatifu wa Agano la Kale, watakatifu Wakristo na watakatifu wa Afrika. '''. Also please refer to [[Maalum:Michango/Gayle-Bot]] [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 09:14, 6 Mei 2026 (UTC) :::::::I meant that under ==Tazama pia== we would have links to watakatifu wa Agano la Kale, then orodha ya watakatifu Wakristo, then orodha ya watakatifu wa Afrika, then the new insertion which has links to different religious communities (Mabradha ... to ... Wavinsenti). '''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:18, 6 Mei 2026 (UTC) ::::::::What you did in [[Absadi]] is a good example. '''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:20, 6 Mei 2026 (UTC) :::::::::Okay, I'm gonna incoporate it; [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:59, 6 Mei 2026 (UTC) ::::@[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ::::I have finalized the script for the bot task you assigned me. The bot is still [[Maalum:Michango/Gayle-Bot|executing the task]] as it is long-running. In case of any mistakes made by the bot, I sincerely apologize and would like to inform you that it is able to correct its own errors. You may review the [[Maalum:Michango/Gayle-Bot|bot’s contribution]] to identify any issues. If there is anything else, please let me know, and if you have any additional bot task requests, do not hesitate to inform me. ::::I appreciate the opportunity you gave me to work on this task. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 07:46, 7 Mei 2026 (UTC) :::::Until now the work is going very well. Thanks a lot. '''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 13:56, 7 Mei 2026 (UTC) == Visual editor kwa miradi ya wiki == Habari ndugu {{PAGENAME}}, Natumai u mzima. Naomba nafasi yako kidogo utupe mkono katika kuboresha mifumo yetu ya kiufundi hapa Swahili Wikipedia. Nimeanzisha ombi kule Phabricator ili watuwezeshe kutumia VisualEditor (Mhariri Unaoonekana) kwenye kurasa za miradi na kampeni zetu (`Wikipedia:Namespace`), jambo ambalo litatupunguzia sana mzigo wa kutumia Wiki markup ngumu wakati wa kuandaa warsha, mashindano, au majedwali ya miradi. Ili mafundi wa Wikimedia Foundation wawishe mfumo huu, wanahitaji kuona maridhiano na kura za wanajumuia wetu. Tafadhali naomba upitie hapa katika ukurasa wa Jumuiya kutoa kura yako ya Kuunga Mkono au maoni yako: 👉 [[Wikipedia:Jumuiya#Ombi la kuwezesha VisualEditor kwenye kurasa za mradi (Wikipedia Namespace)|Bofya hapa kushiriki na kupiga kura]] Mchango wako wa sekunde chache utasaidia sana kurahisisha kazi ya waratibu na wahariri wote wa jumuia yetu. Shukrani sana. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 09:33, 24 Mei 2026 (UTC) ==BOT== Please, let you change all of <nowiki>[[Jamii:Papa]]</nowiki> to be <nowiki>[[Jamii:Mapapa]]</nowiki>. Thank you. --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 10:22, 16 Juni 2026 (UTC) :Okay , I will work on it. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 15:30, 16 Juni 2026 (UTC) saf9jdgmrmgmoire5talbe33witwt3w Msitu wa Karura 0 200626 1573259 1521321 2026-06-16T13:26:48Z CatherinIbraKISUMU 90292 #inimideschise part of the romanian campaign on refugee day 1573259 wikitext text/x-wiki [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_05.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_04.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_06.JPG|thumb| Msitu wa Karura, Maporomoko ya maji. Maji ni ya rangi ya machungwa msimu wa mvua]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_03.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_02.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_08.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_07.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] '''Msitu wa Karura''' ni msitu wa mjini [[Nairobi]], mji mkuu wa [[Kenya]]. Msitu huu ulitangazwa kwenye gazeti la serikali mwaka wa 1932 na unasimamiwa na Huduma ya Misitu ya Kenya kwa ushirikiano na Jumuiya ya Misitu ya Marafiki wa Karura. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.friendsofkarura.org/|title=Karura Forest » Secure, Safe, Serene|accessdate=4 May 2012|archivedate=31 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120531232721/http://www.friendsofkarura.org/}}</ref> Msitu wa Karura ni ekari 2,570 unaojumuisha sehemu tatu zilizotenganishwa na barabara za [[Limuru]] na [[Kiambu]]. Sehemu kubwa ya kati ni takriban ekari 1,800; Sigria maarufu kwa magharibi ni ekari 620. Sehemu ya mashariki mwa barabara ya Kiambu imetengewa vipaumbele maalum vya kitaifa. Kufikia katikati ya mwaka wa 2016, asilimia 36 (36%) ya misitu ina spishi za asili za misitu ya juu. Msitu huo una aina 200 hivi za ndege na vile vile suni, Duiker wa Harvey, pongo, nguruwe wa msituni, jeni, civets, badgers asali, watoto wa msituni, nungunungu, tumbili wa Syke, kindi, sungura, popo wa matunda, na wanyama mbalimbali watambaao na vipepeo. Karura sasa ina zaidi ya km 50 ya njia kwa wageni kutembea, kukimbia au kuendesha baiskeli. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.friendsofkarura.org/the-karura-forest-reserve/karura-forest-map/|title=Friends of Karura Forest – Forest Map|accessdate=5 April 2017|archivedate=28 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240128155345/http://www.friendsofkarura.org/the-karura-forest-reserve/karura-forest-map/}}</ref> Kwa sababu ya ukaribu wake na jiji linalokua, kumekuwa na mipango ya kupunguza msitu kwa faida ya makazi na maendeleo mengine. Hata hivyo, mipango hii imekuwa na utata na wahifadhi. Mwishoni mwa miaka ya 1990 kulikuwa na miradi ya nyumba ambayo ingetoza sehemu za msitu. Wahifadhi, wakiongozwa na [[Wangari Maathai]], kiongozi wa [[Green Belt Movement]] ambaye baadaye alikuja kuwa mshindi wa [[Tuzo ya Nobel ya Amani]], walifanya kampeni iliyotangazwa sana kuokoa msitu. Msitu wa Karura pia ukawa ishara dhidi ya unyakuzi wa ardhi wenye utata nchini Kenya. == Jiografia == Msitu wa Karura una eneo la hektari 1,063.0, na hivyo kuufanya kuwa msitu mkubwa zaidi kati ya misitu mitatu kuu iliyoidhinishwa kisheria jijini Nairobi. Misitu mingine ni [[Msitu wa Ngong]] na [[Msitu wa Oloolua]]. [[Arboretum ya Nairobi]], ambayo iko katikati ya jiji, ni ndogo zaidi. Msitu wa Karura unapatikana kaskazini mwa katikati mwa Nairobi na umepakana na vitongoji vya [[Muthaiga]], [[Gigiri]], [[Runda]], Ridgeways, [[Mathare|Mathare North]], Peponi na New Muthaiga. Sehemu ya magharibi ya msitu pia inajulikana kama [[Msitu wa Sigiria]]. Eneo la kaskazini mwa katikati mwa jiji la Nairobi linaunda [[Beseni|bonde la maji]] na hapo awali lilikuwa na misitu mingi, lakini leo hii linapatikana tu katika vipande vidogo kama sehemu za Msitu wa Karura na [[City Park, Nairobi|City Park]] . Msitu huu umekatwa na Mito ya Thigirie, Getathuru, Rui Ruaka na Karura, ambayo yote ni matawi ya [[Mto Nairobi]] . Sifa katika msitu huo ni pamoja na maporomoko ya maji, msitu wa mianzi, ardhi oevu, mapango [[Mau mau|ya Mau Mau]] na kanisa la zamani. Ofisi ya Umoja wa Mataifa mjini Nairobi na makao makuu ya [[Mradi wa Umoja wa Mataifa Kuhusu Mazingira|UNEP]] yako karibu na msitu huo. Kituo cha Utafiti wa Bidhaa za Misitu cha Karura pia kipo katika eneo hilo. == Ekolojia == Aina za mimea zinazopatikana kwa kawaida katika msitu huu ni pamoja na [[Mzeituni|Olea europaea]], Croton megalocarpus, Warburgia ugandensis, Brachyleana huillensis na Uvaridendron anisatum. == Miradi ya maendeleo na masuala ya mazingira == Sehemu za msitu ziliondolewa hadhi ya hifadhi na Waziri wa Mazingira Jeremiah Nyagah mwaka wa 1989. Kati ya 1994 na 1998 jumla ya hekta 564.14 za msitu zilitengwa kisiri kwa kampuni 64 tofauti kwa miradi ya ujenzi wa makazi. Karibu 1995 kulikuwa na mipango ya kujenga mtaa wa makazi ndani ya msitu, lakini upinzani kutoka kwa wakazi wa eneo hilo ulisababisha kusitishwa kwa muda kwa mipango hiyo. Miradi hiyo ilihuishwa tena mnamo Septemba 1998, wakati Idara ya Misitu ilipopokea notisi ya kuhama kutoka kwa waendelezaji binafsi. Ufyekaji wa msitu huo ulianza kuzua maandamano makali ya wanamazingira na wengine waliohusika. Mnamo 7 Oktoba 1998 eneo la ujenzi lilivamiwa na waandamanaji, wakiwemo wabunge 12 wa upinzani. Maandamano hayo yaligeuka kuwa ya vurugu, ambapo mitambo ya ujenzi, ikiwa ni pamoja na tingatinga, yenye thamani ya zaidi ya shilingi milioni 80 (sawa na dola milioni 2 za Marekani), iliharibiwa. Waziri wa Ardhi na Makazi, [[Noah Katana Ngala]], alitoa orodha ya kampuni zilizotengewa ardhi ndani ya Msitu wa Karura mnamo Novemba 1998. Hata hivyo, rekodi za kampuni hizo hazikupatikana katika ofisi ya Msajili Mkuu, hivyo kuwa vigumu kuwafuatilia wadhamini wa kampuni hizo. Mnamo 8 Januari 1999, kundi la wanawake likiongozwa na [[Wangari Maathai]] lilipokuwa likifanya maandamano kwa kupanda miti karibu na msitu, lilishambuliwa na kikundi kikubwa cha walinzi wa usalama.<ref>{{Cite journal |last=Osewe |first=Erick O. |last2=Popa |first2=Bogdan |last3=Kagombe |first3=Joram K. |last4=Osewe |first4=Ibrahim |last5=Abrudan |first5=Ioan Vasile |date=2025-06 |title=Ecosystem services values for local people in participatory forestry context: The case of karura urban forest reserve |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S2666719325000603 |journal=Trees, Forests and People |language=en |volume=20 |pages=100834 |doi=10.1016/j.tfp.2025.100834}}</ref> Kadhaa kati yao walijeruhiwa, akiwemo Maathai ambaye alipelekwa katika [[Hospitali ya Nairobi]]. Polisi walisita kuchunguza tukio hilo. Hata hivyo, Mwanasheria Mkuu [[Amos Wako]] aliomba msamaha kwa Maathai na kuahidi uchunguzi kuhusu tukio hilo. Jarida la Time, kwa kumuunga mkono Wangari Maathai, lilimtaja kuwa shujaa wa Wiki mwaka wa 1998. Klaus Töpfer, mkurugenzi mtendaji wa UNEP, alionya kwamba shirika hilo linaweza kuhamisha makao yake makuu nje ya Kenya ikiwa msitu huo utaendelea kukabiliwa na uharibifu. Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, [[Kofi Annan]], pia alilaani shambulizi dhidi ya Maathai. Mnamo Novemba 1998, ''Chama cha Wanamajengo wa Kenya (Architectural Association of Kenya)'' kiliwataka wasanifu majengo wa Kenya kutojihusisha na muundo wowote wa ujenzi ambao ungeweza kuhatarisha msitu huo Rais wa Kenya [[Daniel Arap Moi|Daniel arap Moi]] aliwakosoa waandamanaji na kulitaka Kanisa kutojihusisha na mzozo huo. Waziri wa Maliasili [[Francis Lotodo]] alitetea miradi hiyo mnamo Januari 1999 akidai kuwa Nairobi, kama jiji linalokua, linahitaji nafasi kwa ajili ya maendeleo. Profesa RA Obudho wa [[Chuo Kikuu cha Nairobi]], ambaye ni mtaalamu wa ukuzaji miji, pia aliunga mkono miradi hiyo. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Nairobi]] [[Jamii:Misitu ya Kenya]] 1102gdun8gy6xm1phn2bxqrbe7hr60c 1573538 1573259 2026-06-16T19:09:39Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573538 wikitext text/x-wiki [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_05.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_04.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_06.JPG|thumb| Msitu wa Karura, Maporomoko ya maji. Maji ni ya rangi ya machungwa msimu wa mvua]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_03.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_02.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_08.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] [[Faili:Karura_Forest_Nairobi_07.JPG|thumb| Msitu wa Karura]] '''Msitu wa Karura''' ni msitu wa mjini [[Nairobi]], mji mkuu wa [[Kenya]]. Msitu huu ulitangazwa kwenye gazeti la serikali mwaka wa 1932 na unasimamiwa na Huduma ya Misitu ya Kenya kwa ushirikiano na Jumuiya ya Misitu ya Marafiki wa Karura. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.friendsofkarura.org/|title=Karura Forest » Secure, Safe, Serene|accessdate=4 May 2012|archivedate=31 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120531232721/http://www.friendsofkarura.org/}}</ref> Msitu wa Karura ni ekari 2,570 unaojumuisha sehemu tatu zilizotenganishwa na barabara za [[Limuru]] na [[Kiambu]]. Sehemu kubwa ya kati ni takriban ekari 1,800; Sigria maarufu kwa magharibi ni ekari 620. Sehemu ya mashariki mwa barabara ya Kiambu imetengewa vipaumbele maalum vya kitaifa. Kufikia katikati ya mwaka wa 2016, asilimia 36 (36%) ya misitu ina spishi za asili za misitu ya juu. Msitu huo una aina 200 hivi za ndege na vile vile suni, Duiker wa Harvey, pongo, nguruwe wa msituni, jeni, civets, badgers asali, watoto wa msituni, nungunungu, tumbili wa Syke, kindi, sungura, popo wa matunda, na wanyama mbalimbali watambaao na vipepeo. Karura sasa ina zaidi ya km 50 ya njia kwa wageni kutembea, kukimbia au kuendesha baiskeli. <ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.friendsofkarura.org/the-karura-forest-reserve/karura-forest-map/|title=Friends of Karura Forest – Forest Map|accessdate=5 April 2017|archivedate=28 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240128155345/http://www.friendsofkarura.org/the-karura-forest-reserve/karura-forest-map/}}</ref> Kwa sababu ya ukaribu wake na jiji linalokua, kumekuwa na mipango ya kupunguza msitu kwa faida ya makazi na maendeleo mengine. Hata hivyo, mipango hii imekuwa na utata na wahifadhi. Mwishoni mwa miaka ya 1990 kulikuwa na miradi ya nyumba ambayo ingetoza sehemu za msitu. Wahifadhi, wakiongozwa na [[Wangari Maathai]], kiongozi wa [[Green Belt Movement]] ambaye baadaye alikuja kuwa mshindi wa [[Tuzo ya Nobel ya Amani]], walifanya kampeni iliyotangazwa sana kuokoa msitu. Msitu wa Karura pia ukawa ishara dhidi ya unyakuzi wa ardhi wenye utata nchini Kenya. == Jiografia == Msitu wa Karura una eneo la hektari 1,063.0, na hivyo kuufanya kuwa msitu mkubwa zaidi kati ya misitu mitatu kuu iliyoidhinishwa kisheria jijini Nairobi. Misitu mingine ni [[Msitu wa Ngong]] na [[Msitu wa Oloolua]]. [[Arboretum ya Nairobi]], ambayo iko katikati ya jiji, ni ndogo zaidi. Msitu wa Karura unapatikana kaskazini mwa katikati mwa Nairobi na umepakana na vitongoji vya [[Muthaiga]], [[Gigiri]], [[Runda]], Ridgeways, [[Mathare|Mathare North]], Peponi na New Muthaiga. Sehemu ya magharibi ya msitu pia inajulikana kama [[Msitu wa Sigiria]]. Eneo la kaskazini mwa katikati mwa jiji la Nairobi linaunda [[Beseni|bonde la maji]] na hapo awali lilikuwa na misitu mingi, lakini leo hii linapatikana tu katika vipande vidogo kama sehemu za Msitu wa Karura na [[City Park, Nairobi|City Park]] . Msitu huu umekatwa na Mito ya Thigirie, Getathuru, Rui Ruaka na Karura, ambayo yote ni matawi ya [[Mto Nairobi]] . Sifa katika msitu huo ni pamoja na maporomoko ya maji, msitu wa mianzi, ardhi oevu, mapango [[Mau mau|ya Mau Mau]] na kanisa la zamani. Ofisi ya Umoja wa Mataifa mjini Nairobi na makao makuu ya [[Mradi wa Umoja wa Mataifa Kuhusu Mazingira|UNEP]] yako karibu na msitu huo. Kituo cha Utafiti wa Bidhaa za Misitu cha Karura pia kipo katika eneo hilo. == Ekolojia == Aina za mimea zinazopatikana kwa kawaida katika msitu huu ni pamoja na [[Mzeituni|Olea europaea]], Croton megalocarpus, Warburgia ugandensis, Brachyleana huillensis na Uvaridendron anisatum. == Miradi ya maendeleo na masuala ya mazingira == Sehemu za msitu ziliondolewa hadhi ya hifadhi na Waziri wa Mazingira Jeremiah Nyagah mwaka wa 1989. Kati ya 1994 na 1998 jumla ya hekta 564.14 za msitu zilitengwa kisiri kwa kampuni 64 tofauti kwa miradi ya ujenzi wa makazi. Karibu 1995 kulikuwa na mipango ya kujenga mtaa wa makazi ndani ya msitu, lakini upinzani kutoka kwa wakazi wa eneo hilo ulisababisha kusitishwa kwa muda kwa mipango hiyo. Miradi hiyo ilihuishwa tena mnamo Septemba 1998, wakati Idara ya Misitu ilipopokea notisi ya kuhama kutoka kwa waendelezaji binafsi. Ufyekaji wa msitu huo ulianza kuzua maandamano makali ya wanamazingira na wengine waliohusika. Mnamo 7 Oktoba 1998 eneo la ujenzi lilivamiwa na waandamanaji, wakiwemo wabunge 12 wa upinzani. Maandamano hayo yaligeuka kuwa ya vurugu, ambapo mitambo ya ujenzi, ikiwa ni pamoja na tingatinga, yenye thamani ya zaidi ya shilingi milioni 80 (sawa na dola milioni 2 za Marekani), iliharibiwa. Waziri wa Ardhi na Makazi, [[Noah Katana Ngala]], alitoa orodha ya kampuni zilizotengewa ardhi ndani ya Msitu wa Karura mnamo Novemba 1998. Hata hivyo, rekodi za kampuni hizo hazikupatikana katika ofisi ya Msajili Mkuu, hivyo kuwa vigumu kuwafuatilia wadhamini wa kampuni hizo. Mnamo 8 Januari 1999, kundi la wanawake likiongozwa na [[Wangari Maathai]] lilipokuwa likifanya maandamano kwa kupanda miti karibu na msitu, lilishambuliwa na kikundi kikubwa cha walinzi wa usalama.<ref>{{Rejea jarida |last=Osewe |first=Erick O. |last2=Popa |first2=Bogdan |last3=Kagombe |first3=Joram K. |last4=Osewe |first4=Ibrahim |last5=Abrudan |first5=Ioan Vasile |date=2025-06 |title=Ecosystem services values for local people in participatory forestry context: The case of karura urban forest reserve |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S2666719325000603 |journal=Trees, Forests and People |language=en |volume=20 |pages=100834 |doi=10.1016/j.tfp.2025.100834}}</ref> Kadhaa kati yao walijeruhiwa, akiwemo Maathai ambaye alipelekwa katika [[Hospitali ya Nairobi]]. Polisi walisita kuchunguza tukio hilo. Hata hivyo, Mwanasheria Mkuu [[Amos Wako]] aliomba msamaha kwa Maathai na kuahidi uchunguzi kuhusu tukio hilo. Jarida la Time, kwa kumuunga mkono Wangari Maathai, lilimtaja kuwa shujaa wa Wiki mwaka wa 1998. Klaus Töpfer, mkurugenzi mtendaji wa UNEP, alionya kwamba shirika hilo linaweza kuhamisha makao yake makuu nje ya Kenya ikiwa msitu huo utaendelea kukabiliwa na uharibifu. Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, [[Kofi Annan]], pia alilaani shambulizi dhidi ya Maathai. Mnamo Novemba 1998, ''Chama cha Wanamajengo wa Kenya (Architectural Association of Kenya)'' kiliwataka wasanifu majengo wa Kenya kutojihusisha na muundo wowote wa ujenzi ambao ungeweza kuhatarisha msitu huo Rais wa Kenya [[Daniel Arap Moi|Daniel arap Moi]] aliwakosoa waandamanaji na kulitaka Kanisa kutojihusisha na mzozo huo. Waziri wa Maliasili [[Francis Lotodo]] alitetea miradi hiyo mnamo Januari 1999 akidai kuwa Nairobi, kama jiji linalokua, linahitaji nafasi kwa ajili ya maendeleo. Profesa RA Obudho wa [[Chuo Kikuu cha Nairobi]], ambaye ni mtaalamu wa ukuzaji miji, pia aliunga mkono miradi hiyo. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-jio-Kenya}} [[Jamii:Nairobi]] [[Jamii:Misitu ya Kenya]] 8zi95tczgriloqjmioil4hju5xy4y8u Camillo Ruini 0 202131 1573988 1460506 2026-06-17T07:51:08Z Riccardo Riccioni 452 1573988 wikitext text/x-wiki [[File:Ruini.jpg|thumb|Kardinali Ruini katika [[mavazi]] ya [[ibada]].]] '''Camillo Ruini''' ([[Sassuolo]], [[19 Februari]] [[1931]] - [[Roma]], [[16 Juni]] [[2026]]) alikuwa [[askofu]] wa [[Kanisa Katoliki]] kutoka [[Italia]] aliyeteuliwa kuwa [[kardinali]] mwaka [[1991]]. Alihudumu kama Rais wa Baraza la Maaskofu la Italia kutoka [[1991]] hadi [[2007]] na kama Makamu wa [[Papa]] kwa [[Kanisa la Roma|Jimbo la Roma]] kutoka mwaka [[1991]] hadi [[2008]]. <ref>{{Rejea tovuti| access-date = 18 June 2024| title = Ruini Card. Camillo|publisher= [[Holy See Press Office]] | url= https://press.vatican.va/content/salastampa/en/documentation/cardinali_biografie/cardinali_bio_ruini_c.html | url-status=live | archive-date= 4 September 2017| archive-url = https://web.archive.org/web/20170904064448/http://press.vatican.va/content/salastampa/en/documentation/cardinali_biografie/cardinali_bio_ruini_c.html }}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-Mkristo}} [[Jamii:Waliozaliwa 1931]] [[Jamii:waliofariki 2026]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:makardinali]] 6f8ivb3vbi7itwql9y9y78hg28x9qca 1573989 1573988 2026-06-17T07:54:41Z Riccardo Riccioni 452 1573989 wikitext text/x-wiki [[File:Ruini.jpg|thumb|Kardinali Ruini katika [[mavazi]] ya [[ibada]].]] '''Camillo Ruini''' ([[Sassuolo]], [[19 Februari]] [[1931]] - [[Roma]], [[16 Juni]] [[2026]]) alikuwa [[askofu mkuu]] wa [[Kanisa Katoliki]] kutoka [[Italia]] aliyeteuliwa kuwa [[kardinali]] mwaka [[1991]]. Alihudumu kama Rais wa Baraza la Maaskofu la Italia kutoka [[tarehe]] [[7 Machi]] [[1991]] hadi tarehe hiyohiyo ya mwaka [[2007]] na kama [[Makamu wa askofu|Makamu]] wa [[Papa]] kwa [[Kanisa la Roma|Jimbo la Roma]] kutoka tarehe [[1 Julai]] [[1991]] hadi tarehe [[27 Juni]] [[2008]]. <ref>{{Rejea tovuti| access-date = 18 June 2024| title = Ruini Card. Camillo|publisher= [[Holy See Press Office]] | url= https://press.vatican.va/content/salastampa/en/documentation/cardinali_biografie/cardinali_bio_ruini_c.html | url-status=live | archive-date= 4 September 2017| archive-url = https://web.archive.org/web/20170904064448/http://press.vatican.va/content/salastampa/en/documentation/cardinali_biografie/cardinali_bio_ruini_c.html }}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-Mkristo}} [[Jamii:Waliozaliwa 1931]] [[Jamii:waliofariki 2026]] [[Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia]] [[Jamii:makardinali]] ojdlz733qvzt27xk3y5yku4r060j18l Mtumiaji:NAIH HASSAN 2 205293 1573540 1410049 2026-06-16T19:37:18Z NAIH HASSAN 75962 1573540 wikitext text/x-wiki {{Infobox mtu | jina = NAIH HASSAN | picha = Naih Hassan - Mtayarishaji wa Muziki Tanzania.jpg | maelezo_ya_picha = Naih Hassan akiwa karibu na kibodi yake | tarehe_ya_kuzaliwa = [[27 Mei]] [[2001]] | mahali_pa_kuzaliwa = [[Dar es Salaam]], [[Tanzania]] | kazi = [[Mtayarishaji wa Muziki] }} '''NAIH Hassan''' (amezaliwa tarehe 27 mwezi wa Mei mwaka 2001) ni mtayarishaji wa muziki kutoka Tanzania. Anatokea mkoa wa Dar es Salaam na anajihusisha na utayarishaji wa muziki katika staili mbalimbali. Naih alizaliwa katika Hospitali ya Temeke na ameendelea kukuza kipaji chake katika tasnia ya muziki, akifanya kazi na wasanii wa ndani na nje ya Tanzania. Kwa sasa, anaendelea kuboresha kazi zake za muziki na kuleta ubunifu mpya katika sekta ya utayarishaji wa muziki nchini. 9zoa76vt3qptxe0joy5i6w7e9rf9t5e 1573541 1573540 2026-06-16T19:45:14Z NAIH HASSAN 75962 1573541 wikitext text/x-wiki [[Picha:Naih Hassan - Mtayarishaji wa Muziki Tanzania.jpg|thumb|right|250px|Naih Hassan, mtayarishaji wa muziki kutoka Tanzania akiwa karibu na kibodi yake.]] '''NAIH Hassan''' (amezaliwa tarehe 27 mwezi wa Mei mwaka 2005) ni mtayarishaji wa muziki kutoka Tanzania. Anatokea mkoa wa Dar es Salaam na anajihusisha na utayarishaji wa muziki katika staili mbalimbali. Naih alizaliwa katika Hospitali ya Temeke na ameendelea kukuza kipaji chake katika tasnia ya muziki, akifanya kazi na wasanii wa ndani na nje ya Tanzania. Kwa sasa, anaendelea kuboresha kazi zake za muziki na kuleta ubunifu mpya katika sekta ya utayarishaji wa muziki nchini. fkor03w1o1wm2q0btxr8h0ziu6wwiwi 1573542 1573541 2026-06-16T19:47:16Z NAIH HASSAN 75962 1573542 wikitext text/x-wiki [[Picha:Naih Hassan - Mtayarishaji wa Muziki Tanzania.jpg|thumb|right|250px|Naih Hassan, mtayarishaji wa muziki kutoka Tanzania akiwa karibu na kibodi yake.]] '''NAIH Hassan''' (amezaliwa tarehe 27 mwezi wa Mei mwaka 2001) ni mtayarishaji wa muziki kutoka Tanzania. Anatokea mkoa wa Dar es Salaam na anajihusisha na utayarishaji wa muziki katika staili mbalimbali. Naih alizaliwa katika Hospitali ya Temeke na ameendelea kukuza kipaji chake katika tasnia ya muziki, akifanya kazi na wasanii wa ndani na nje ya Tanzania. Kwa sasa, anaendelea kuboresha kazi zake za muziki na kuleta ubunifu mpya katika sekta ya utayarishaji wa muziki nchini. tlhzvv92wdv21rex7oo8xtsmi4542wm Papa Leo XIV 0 206313 1573437 1523220 2026-06-16T16:02:44Z Gayle-Bot 78697 Bot: [[Jamii:Papa]] → [[Jamii:Mapapa]] 1573437 wikitext text/x-wiki {{Redirect|Robert Francis Prevost|maana nyingine|papa}} {{Infobox person | name = Papa Leo XIV | picha = Papa Leon XIV-20251011-54852216541-20251112111339.jpg | maelezo = Papa Leo XIV mwaka 2025 | jina la kuzaliwa = Robert Francis Prevost | tarehe ya kuzaliwa = 14 Septemba 1955 </br>[[File:Flag of the United States.svg|25px]] [[Chicago]], [[Marekani]] | tarehe ya kufa = | mahali alipofia = | sababu ya kifo = | kazi yake = Papa wa Kanisa Katoliki | majina-mengine = Askofu wa Roma, Halifa wa Mtume Petro | organization = [[Kanisa Katoliki]], [[Vatikani]] | ndoa = Hakuna (alifuata useja wa kipadre) | watoto = Hakuna | wazazi = Louis Marius Prevost<br />Mildred Martinez | elimu = {{plainlist| * Chuo Kikuu cha Villanova * Umoja wa Kikatoliki wa Taasisi ya Teolojia * Chuo Kikuu cha Kipapa cha Mtakatifu Thomaso wa Aquinas }} | aliyemtangulia = [[Papa Fransisko]] | dini = [[Ukristo]] | dhehebu = [[Ukatoliki]] | saini = Signature of Pope Leo XIV.svg{{!}}class=skin-invert<!-- RELIABLE source: https://x.com/lacapital/status/1920587855778492826 --> | nembo = Coat of arms of Leone XIV.svg | ukubwa_nembo = 85px }} '''Papa Leo XIV''', [[Waaugustino|O.S.A.]] ([[jina la kuzaliwa]]: '''Robert Francis Prevost''', alizaliwa [[14 Septemba]] [[1955]]) ni [[kiongozi]] mkuu wa [[Kanisa Katoliki]] na [[Kiongozi|Mtawala]] wa Mji wa [[Vatikani]]. Alichaguliwa kuwa [[Papa]] [[tarehe]] [[8 Mei]] [[2025]] kufuatia [[Mauti|kifo]] cha [[Papa Fransisko]]. Ndiye Papa wa kwanza kutoka [[Marekani]] na [[Amerika ya Kaskazini]] kwa ujumla<ref>{{Rejea habari|title=First American Pope|last1=Christian|last2=Lauren|last3=Olivia|last4=Maureen|website=www.edition.cnn.com|publisher=CNN|url=https://edition.cnn.com/world/live-news/new-pope-conclave-day-two-05-08-25 |accessdate=2025-05-09|lang=en}}</ref>. Akiwa [[mtawa]] wa [[Waaugustino|Shirika la Mtakatifu Augustino]] (O.S.A.), aliwahi kuhudumu katika nyadhifa za juu ndani ya shirika hilo na ndani ya [[ofisi]] kuu za [[Kanisa]], zikiwemo Mkuu wa Idara ya Maaskofu na Rais wa Tume ya Kipapa kwa [[Amerika ya Kilatini]].<ref>{{Cite Web|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|website=www.vaticannews.va|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html |accessdate=2025-05-09|lang=en}}</ref> Kabla ya [[uchaguzi]] wake, alijulikana kama kiongozi mwenye [[busara]] na msimamo wa wastani, aliyesisitiza [[malezi]] ya [[Askofu|maaskofu]], [[nidhamu]] kadiri ya [[sheria za Kanisa]], na [[utume]] wa [[Mchungaji|kichungaji]]. Uchaguzi wake ulionekana kuendeleza mwelekeo wa [[mageuzi]] wa Papa Fransisko, hasa kuhusu uteuzi wa viongozi wa Kanisa duniani na kuwapa maeneo uhuru wa kichungaji. Mbali na [[Kiingereza]], anazungumza [[Kihispania]], [[Kiitalia]], [[Kifaransa]] na [[Kireno]], pamoja na kuweza kusoma [[Kilatini]] na [[Kijerumani]]. == Maisha == === Maisha ya awali na elimu === Robert Francis Prevost alizaliwa tarehe 14 Septemba 1955, katika Hospitali ya Mercy iliyoko mtaa wa Bronzeville, [[Chicago]], [[Illinois]], kwa Mildred Martínez, ambaye alikuwa [[Maktaba|mkutubi]], na Louis Marius Prevost, [[Askari|mwanajeshi]] mstaafu wa [[Jeshi la majini|Jeshi la Wanamaji]] la Marekani aliyeshiriki [[Vita Kuu ya Pili ya Dunia]] na msimamizi wa Wilaya ya Shule ya Brookwood 167 huko Glenwood, [[Illinois]]. [[Baba]] yake alikuwa na [[asili]] ya [[Italia]] na [[Ufaransa]]. [[Mama]] yake alikuwa na [[wazazi]] wa [[chotara|kichotara]] kutoka [[Louisiana]], Joseph Martínez kutoka [[Santo Domingo]], [[Jamhuri ya Dominika]]-[[Haiti]], na Louise Baquié kutoka [[New Orleans]], ambao walikuwa na asili ya [[Afrika]], Ufaransa, na [[Hispania]]. Martínez alikuwa na asili mchanganyiko ya Ki-afrika na Haiti, na Baquié alikuwa mchanganyiko wa Krioli mwenye asili ya Kiafrika. Prevost ana kaka wawili, Louis na John. Alilelewa huko Dolton, [[Illinois]], kitongoji kilichoko karibu na upande wa kusini wa jiji la Chicago, Prevost alikua katika [[parokia]] ya [[Mtakatifu]] [[Bikira Maria|Maria]] wa [[Maria kupalizwa mbinguni|Kupalizwa Mbinguni]] ambapo alisoma, akaimba kwenye [[kwaya]], na pia aliwahi kuwa [[Mministranti|mtumishi wa altare]]. Kaka yake Prevost, John, alieleza kuwa alitamani kuwa padri tangu akiwa mdogo. Alikamilisha [[elimu]] ya [[sekondari]] katika [[Seminari]] ya Upili ya [[Agostino wa Hippo|Mtakatifu Augustino]], seminari ya awali, iliyoko katika Jumba la Felt huko Holland, [[Michigan]], mwaka wa [[1973]], ambapo alipata Barua ya Pongezi kwa [[ubora]] wa kitaaluma, akiwa mara kwa mara kwenye orodha ya [[heshima]], na pia alihudumu kama [[mhariri]] mkuu wa [[kitabu]] cha mwaka, [[katibu]] wa Baraza la Wanafunzi, na mwanachama wa Jumuiya ya Kitaifa ya Heshima. Pia alishiriki kwenye [[hotuba]] na midahalo. Prevost alipata Shahada ya Sayansi katika [[Hisabati]] pamoja na diploma katika [[Falsafa]] kutoka [[Chuo Kikuu cha Villanova]] huko [[Philadelphia]], [[Pennsylvania]], kilichoanzishwa na watawa Waaugustino, mwaka [[1977]]. [[Mwaka]] wa kwanza wa Prevost kama mwana wa shirika la Mt. Agostino, kanda ya Mama wa Shauri Jema, ujulikanao kama mwaka wa [[unovisi]], ulifanyika katika [[Kanisa (jengo)|kanisa]] la [[Kukingiwa dhambi ya asili|Immaculate Conception]] huko [[St. Louis]], [[Missouri]], kuanzia tarehe 1 Septemba 1977. Aliweka [[nadhiri]] zake za kwanza mnamo Septemba [[1978]] na [[nadhiri za daima]] mnamo Agosti [[1981]]. Alipata Shahada ya [[Uzamili]] ya [[Teolojia|Divinity]] kutoka Catholic Theological Union huko Chicago ([[1982]]), na mnamo Juni 19 alifanywa na Askofu Mkuu Jean Jadot kuwa kasisi katika Kanisa la Mt. Monika huko Roma. == Kazi == === Upadre === Prevost alihudumu kama [[mwalimu]] wa [[fizikia]] na hisabati katika Shule ya Upili ya Mtakatifu [[Rita wa Cascia]] huko Chicago wakati akisoma katika Catholic Theological Union hadi kupata Shahada ya [[Uzamili]] katika Sheria za Kanisa ([[1984]]). Mnamo 1985 alitumwa katika [[misheni]] ya Waaugustino huko Peru alipohudumu kama Katibu mkuu wa jimbo la Chulucanas na [[paroko]] wa [[kanisa kuu]] la [[Familia takatifu|Familia Takatifu]] ya [[Nazareti]] huko Chulucanas hadi mwaka 1986. Mnamo 1987 alipata kwa maksi za juu (magna cum laude) Shahada ya [[Uzamivu]] katika Sheria za Kanisa kutoka Chuo Kikuu cha Kipapa "San Tommaso d'Aquino" huko Roma na [[tasnifu]] yenye kichwa: "Jukumu la priori wa kanda katika Shirika la Mtakatifu Augustino". Miaka 1987 - 1988 alikuwa mhamasishaji wa miito na mkurugenzi wa misheni ya kanda yake. Mnamo 1988 alikuwa tena Peru, ambapo alitumia miaka kumi akiongoza seminari ya Waaugustino huko Trujillo, akifundisha Sheria za Kanisa, Patrolojia na Maadili katika seminari ya [[dayosisi|jimbo]] "San Carlo na San Marcello". Katika kipindi hichohicho pia alikuwa mkuu wa masomo ya seminari ya jimbo, mkurugenzi wake kwa mwaka mmoja, jaji wa mahakama ya Kanisa ya mkoa, mwanachama wa baraza la washauri wa Jimbo Kuu la Trujillo, akitoa huduma za kichungaji katika maeneo ya pembezoni mwa [[jiji]] hilo kama mwanzilishi wa parokia ya Mama wa Kanisa, leo parokia ya Mt. Rita wa Cascia, kutoka 1988 hadi 1999 na msimamizi wa parokia ya Mama wa Mungu wa Montserrat kutoka mwaka 1992 hadi 1999. Pia alikuwa priori wa jamii kutoka 1988 hadi 1992. Mnamo [[1998]], Prevost alichaguliwa kuwa ''priori wa kanda'' wa Shirika la Mtakatifu Augustino kwa Jimbo la Mama Yetu wa Ushauri Mwema lililoko Chicago, na alianza rasmi kazi hiyo tarehe 8 Machi [[1999]]. Mnamo mwaka [[2000]], aliruhusu padri Mwaugustino James Ray, ambaye alisimamishwa kushiriki huduma ya hadharani tangu [[1991]] kwa tuhuma za kuaminika za [[unyanyasaji wa kijinsia]] dhidi ya [[Mtoto|watoto]], kuishi katika [[nyumba]] ya watawa ya St. John Stone huko Chicago chini ya uangalizi, baada ya makazi ya awali kukataliwa na bodi ya mapitio ya dayosisi kwa sababu ya ukaribu wake na shule ya parokia ya Mtakatifu Thomas Mtume. Ray alihamishwa mwaka [[2002]] kufuatia utekelezaji wa sheria kali zaidi zilizowekwa na maaskofu wa Marekani. Mnamo 14 Septemba 2001 alichaguliwa kuwa mkuu wa Shirika la Mt. Augustino duniani, jukumu ambalo alilichukua kwa miaka 12, hadi tarehe 4 Septemba 4. Katika jukumu hilo pia alikuwa msimamizi mkuu wa Taasisi ya Patrolojia Augustinianum ya Roma. Baadaye aliteuliwa kuwa mkurugenzi wa mafunzo katika nyumba ya watawa ya Mtakatifu Augustino huko Chicago, na pia mshauri wa kwanza na makamu wa mkuu wa kanda ya Mama wa Shauri Jema. Chuo Kikuu cha Villanova kilimtunuku Shahada ya Heshima ya Uzamivu wa Binadamu mwaka [[2014]]. === Askofu na Kardinali === Tarehe 3 Novemba 2014 Papa Fransisko alimteua kuwa msimamizi wa kitume wa jimbo la Chiclayo na Askofu wa jimbojina la Sufar. Tarehe 7 mwezi huohuo alichukua umiliki wa dayosisi hiyo mbele ya Balozi wa Papa nchini Peru, James Patrick Green, na chuo cha washauri. Alipokea daraja ya uaskofu tarehe 12 Desemba katika Kanisa Kuu la Santa Maria huko Chiclayo kutoka kwa Askofu Mkuu Green, akiwa na askofu mstaafu wa Chiclayo, Jesús Moliné Labarta, na askofu mkuu wa Ayacucho, Salvador Piñeiro García-Calderón, kama wawekaji wakfu wenza. Kama kauli mbiu yake ya kiaskofu alichagua maneno ya Kilatini yaliyotamkwa na Mtakatifu Augustino katika mahubiri ya Ufafanuzi wa Zaburi 127: In Illo Uno Unum ("Ndani Yake [Kristo, sisi] tu mmoja"). Mnamo Agosti 2015 alipata rasmi uraia wa Peru. Kuanzia Machi 2018 hadi Januari 2023 alikuwa makamu wa pili wa rais wa Baraza la Maaskofu la Peru. Ndani ya chombo hicho alikuwa pia rais wa tume ya utamaduni na elimu na mjumbe wa baraza la uchumi. Tarehe 15 Aprili 2020 Papa Fransisko pia alimteua kuwa msimamizi wa kitume wa jimbo la Callao, jukumu aliloshikilia hadi tarehe 26 Mei 2021. Huko Vatikani alikuwa mshiriki wa Idara ya Makasisi tangu 13 Julai 2019 na wa Idara ya Maaskofu tangu 20 Novemba 2021. Tarehe 30 Januari 2023, Papa Fransisko alimteua kuwa Mkuu wa Idara ya Maaskofu na Rais wa Tume ya Kipapa kwa Amerika ya Kilatini, wakati huohuo akimpa hadhi ya Askofu Mstaafu wa Chiclayo. Akaanza kushikilia nyadhifa zote mbili tarehe 12 Aprili 2023, akimrithi Kardinali Marc Ouellet, ambaye alijiuzulu baada ya kufikia kikomo cha umri. == Upapa == Prevost alichaguliwa kuwa [[Papa]] tarehe 8 Mei 2025 katika [[konklevu|mkutano wa uchaguzi wa Kipapa]] wa mwaka 2025, na hivyo kuwa Papa wa kwanza kutoka Marekani na Peru. Alizingatiwa kuwa mgombea wa kushangaza akilinganishwa na wagombea maarufu zaidi, na pia alikuwa mshirika wa Papa Fransisko na mtu ambaye angeweza kuwa chaguo la maridhiano. Wafuasi wake walidai kuwa alisimamia "''msimamo wa kati wenye heshima.''" Baada ya kukubali kuchaguliwa kwake, ambayo ilifanyika katika [[duru]] ya nne ya upigaji [[kura]], Prevost aliwakumbatia makardinali alipokuwa akitoka katika [[Kikanisa cha Sisto IV]]. [[Dominique Mamberti]], Kardinali shemasi mzee, alitangaza ''Habemus Papam'' kutoka kwenye [[roshani]] kuu ya [[Basilika la Mt. Petro]], akitangaza jina la Prevost na [[jina]] lake la Kipapa kuwa Leo wa Kumi na Nne (Leo XIV). Prevost alionekana akiwa amevaa [[Mavazi|vazi]] la Papa la jadi la [[stola]] nyekundu juu ya mozzetta, mavazi ambayo hayakuvaliwa na Papa Fransisko alipoteuliwa mwaka [[2013]]. Kisha alitoa hotuba yake ya kwanza kwa [[Kiitalia]] na [[Kihispania]], na kutoa [[baraka]] ''Urbi et Orbi'' kwa [[Kilatini]]. Vatikani ilimtambulisha kama Papa wa kwanza kutoka Shirika la Mtakatifu Augustino na Papa wa pili kutoka [[Amerika]] (baada ya Papa Fransisko). Prevost pia ni Papa wa kwanza kutoka Amerika ya Kaskazini, Papa wa kwanza aliyezaliwa Marekani, [[raia]] wa kwanza wa Peru na Marekani (kupitia uraia wa nchi mbili), Papa wa kwanza kutoka nchi inayozungumza [[Kiingereza]] tangu [[papa Adrian IV|Adrian IV]] katika [[karne ya 12]], Papa wa kwanza kuitwa Leo tangu [[Papa Leo XIII|Leo XIII]] ([[1878]]–[[1903]]), wa kwanza kuzaliwa baada ya [[Vita Kuu vya Pili vya Dunia|Vita Kuu ya Pili ya Dunia]], na Papa wa 267 kwa jumla. == Tazama pia == * [[Orodha ya mapapa]] == Marejeo == {{marejeo}} {{BD|1955}} [[Jamii:Mapapa]] [[Jamii:Waaugustino]] [[Jamii:Watu wa Marekani]] [[Jamii:watu wa Peru]] [[Jamii:watu kutoka Chicago]] [[Jamii:Mapapa wa Karne ya 21]] k8sx70f761ch077r9v87pqv8f7t8w2q Wilaya ya Nsama 0 207129 1573807 1428402 2026-06-16T21:54:17Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573807 wikitext text/x-wiki [[File:Nsama District, Zambia 2022.png|thumb|250px|{{PAGENAME}} nchini Zambia.]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[wilaya]] mojawapo kati ya 116 zinazounda [[Mikoa ya Zambia|mikoa]] 10 ya [[Zambia]]. Inapatikana katika [[Mkoa wa Kaskazini (Zambia)|Mkoa wa Kaskazini]] pamoja na nyingine 11. Kadiri ya [[sensa]] ya [[mwaka]] [[2022]] ina wakazi 77,651 katika eneo la [[Kilomita ya mraba|kilometa mraba]] 7,492.9 <ref>[https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/@africa/@ro-abidjan/@ilo-lusaka/documents/genericdocument/wcms_888660.pdf 2022 Census of Population and Housing - Preliminary Report] (PDF)</ref>. == Tazama pia == *[[Ugatuzi nchini Zambia]] *[[Orodha ya miji ya Zambia]] == Marejeo == <references/> {{Mikoa ya Zambia}} {{mbegu-jio-Zambia}} [[Jamii:Mkoa wa Kaskazini (Zambia)]] [[Jamii:Wilaya za Zambia]] r5b072es541x4ziifrwu4sgm1704hl3 Avilés 0 207600 1573709 1432248 2026-06-16T21:37:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573709 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[Hispania]], katika [[mkoa]] wa [[Asturias]]. [[Mwaka]] [[2019]] wakazi wake walikuwa 78,182 <ref>{{Cite web|url=https://www.ine.es/dynt3/inebase/es/index.htm?padre=517&capsel=522|publisher=[[Instituto Nacional de Estadística (Spain)|INE]]|title=Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero. Detalle municipal}}</ref> na kuufanya wa tisini na nne nchini kwa wingi wa watu. ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Hispania]] == Marejeo == {{Reflist}} {{mbegu-jio-Hispania}} [[Jamii:Miji ya Hispania]] [[Jamii:Asturias]] hplsbd9pszrpamp90jsd2jbgbsyk34w Kissidougou 0 207903 1573591 1432966 2026-06-16T21:18:35Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573591 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[jamhuri]] ya [[Guinea]]. Una wakazi 99,931 ([[2014]]). ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Guinea]] {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Guinea]] 7txih8iwlaazcdz8msw7g5q9osvhrvb Labé 0 207904 1573648 1432967 2026-06-16T21:27:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573648 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[jamhuri]] ya [[Guinea]]. Una wakazi 92,654 ([[2014]]). ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Guinea]] {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Guinea]] 0dlq9782d7gz56co9xcnk30eb06vpmc Kamsar 0 207905 1573706 1432968 2026-06-16T21:37:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573706 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa [[jamhuri]] ya [[Guinea]]. Una wakazi 83,428 ([[2014]]). ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Guinea]] {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Guinea]] h8zaaaih5rc1gmu9ilv77nm0jnc48nc Kayonza 0 208282 1573738 1434143 2026-06-16T21:42:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573738 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] ulioko [[Mkoa wa Mashariki (Rwanda)|mashariki]] mwa [[Rwanda]]. [[Mwaka]] [[2012]] ulikuwa na wakazi 21,482 <ref name="Brinkhoff">{{cite web|last=Brinkhoff|first=Thomas|date=14 January 2021|title=Rwanda Cities|url=https://www.citypopulation.de/en/rwanda/cities/|archive-url=|archive-date=|access-date=14 January 2021|work=citypopulation.de|publisher=Thomas Brinkhoff|location=Oldenburg, Germany}}</ref>. == Tazama pia == * [[Orodha ya miji ya Rwanda]] == Marejeo == <references /> ==Viungo vya nje== {{commonscat}} {{Mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Miji ya Rwanda]] [[Jamii:Mkoa wa Mashariki (Rwanda)]] fbwmxzv6cien5a9j8gsymrv776xq2x9 Kenema 0 208345 1573659 1434334 2026-06-16T21:29:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573659 wikitext text/x-wiki {{Kigezo:Vyanzo}} '''{{PAGENAME}}''' ni [[mji]] wa pili wa [[Sierra Leone]]. [[Idadi]] ya wakazi ni takriban watu 200,443 (kadirio la mwaka [[2015]]). ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya Sierra Leone]] {{mbegu-jio-Afrika}} [[Category:Miji ya Sierra Leone]] kzlqwh4i7paprpqah7r52zpcvh3cgu3 Wikipedia:Mradi wa Nchi 4 208508 1573533 1573244 2026-06-16T17:05:04Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1573533 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-16) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-16)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#228B22; color:white" | 703 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 724 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2787 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 212 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1316 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1536 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 549 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 344 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#228B22; color:white" | 964 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 441 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 810 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 489 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 139 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 276 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 387 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 189 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 718 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 252 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 722 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 455 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 448 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 129 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 376 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 376 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 300 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 435 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 330 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 429 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 232 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 132 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 273 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 375 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 273 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 384 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 477 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 11 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 193 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#228B22; color:white" | 906 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 162 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 134 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34927 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31731 || ↑ +0.4% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.1 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 184.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2787 || ↓ -12.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1316 || ↑ +18.6% |- | 3 || [[Irani]] || 964 || ↑ +29.0% |- | 4 || [[Cabo Verde]] || 906 || ↑ +619.0% |- | 5 || [[Urusi]] || 810 || ↑ +97.1% |- | 6 || [[Kenya]] || 724 || ↓ -1.0% |- | 7 || [[Uingereza]] || 722 || ↑ +15.7% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 703 || ↑ +16.0% |- | 9 || [[Ufaransa]] || 696 || ↑ +49.7% |- | 10 || [[Afrika Kusini]] || 549 || ↑ +5.4% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 657 || 45.0% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 129 || 8.8% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 115 || 7.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} 34dubwg4928uj1ywoj1ve1cndjfi857 1573534 1573533 2026-06-16T17:08:23Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1573534 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-16) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-16)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#228B22; color:white" | 703 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 724 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2787 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 212 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1316 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1536 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 549 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 344 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#228B22; color:white" | 964 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 441 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 810 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 489 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 139 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 276 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 387 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 189 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 718 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 252 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 722 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 455 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 448 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 129 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 376 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 376 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 300 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 435 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 330 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 429 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 232 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 132 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 273 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 375 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 273 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 384 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 477 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 11 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 193 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#228B22; color:white" | 906 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 162 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 134 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34929 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31731 || ↑ +0.4% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.1 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 184.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2787 || ↓ -12.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1316 || ↑ +18.6% |- | 3 || [[Irani]] || 964 || ↑ +29.0% |- | 4 || [[Cabo Verde]] || 906 || ↑ +619.0% |- | 5 || [[Urusi]] || 810 || ↑ +97.1% |- | 6 || [[Kenya]] || 724 || ↓ -1.0% |- | 7 || [[Uingereza]] || 722 || ↑ +15.7% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 703 || ↑ +16.0% |- | 9 || [[Ufaransa]] || 696 || ↑ +49.7% |- | 10 || [[Afrika Kusini]] || 549 || ↑ +5.4% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 656 || 44.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 130 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 115 || 7.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} pys2ksyv29vqsj4sxfogtekcnri7ua6 1573545 1573534 2026-06-16T20:59:02Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1573545 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-16) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-16)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#228B22; color:white" | 703 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 724 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2787 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 212 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1316 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1536 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 549 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 344 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#228B22; color:white" | 964 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 441 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 810 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 489 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 139 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 276 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 387 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 696 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 252 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 722 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 455 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 448 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 376 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 376 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 300 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 435 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 330 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 429 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 232 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 132 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 273 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 273 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 255 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 384 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 477 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 11 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 193 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#228B22; color:white" | 906 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 162 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 134 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34929 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31731 || ↑ +0.4% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.1 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 184.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2787 || ↓ -12.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1316 || ↑ +18.6% |- | 3 || [[Irani]] || 964 || ↑ +29.0% |- | 4 || [[Cabo Verde]] || 906 || ↑ +619.0% |- | 5 || [[Urusi]] || 810 || ↑ +97.1% |- | 6 || [[Kenya]] || 724 || ↓ -1.0% |- | 7 || [[Uingereza]] || 722 || ↑ +15.7% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 703 || ↑ +16.0% |- | 9 || [[Ufaransa]] || 696 || ↑ +49.7% |- | 10 || [[Afrika Kusini]] || 549 || ↑ +5.4% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 656 || 44.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 130 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 115 || 7.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} 24wq72phx9rkkguo854cimoo1r4w5nu 1573549 1573545 2026-06-16T21:11:32Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1573549 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-16) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-16)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#228B22; color:white" | 703 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 724 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2787 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 212 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1316 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1536 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 549 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 344 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#228B22; color:white" | 964 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 441 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 810 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 489 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 139 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 276 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 387 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 696 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 252 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 722 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 455 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 227 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 448 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 376 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 376 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 300 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 435 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 330 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 429 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 232 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 132 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 273 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 273 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 266 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 243 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 255 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 384 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 477 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 234 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 11 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 193 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#228B22; color:white" | 906 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 164 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 162 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 207 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 134 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 200 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34929 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31731 || ↑ +0.4% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.1 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 184.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2787 || ↓ -12.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1316 || ↑ +18.6% |- | 3 || [[Irani]] || 964 || ↑ +29.0% |- | 4 || [[Cabo Verde]] || 906 || ↑ +619.0% |- | 5 || [[Urusi]] || 810 || ↑ +97.1% |- | 6 || [[Kenya]] || 724 || ↓ -1.0% |- | 7 || [[Uingereza]] || 722 || ↑ +15.7% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 703 || ↑ +16.0% |- | 9 || [[Ufaransa]] || 696 || ↑ +49.7% |- | 10 || [[Afrika Kusini]] || 549 || ↑ +5.4% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 656 || 44.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 130 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 115 || 7.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} bgxj5o5dfg3av7enc92jca4jw98jm5z 1573950 1573549 2026-06-17T04:30:41Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1573950 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-17) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-17)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 694 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 700 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2817 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 209 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1335 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1440 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 560 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 329 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#228B22; color:white" | 736 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 447 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 777 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 485 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 274 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 374 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 189 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 712 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 251 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 564 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 229 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 196 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 448 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 326 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 380 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 314 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 389 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 334 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 241 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 223 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 281 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 215 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 252 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 385 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 480 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 194 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 196 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#006400; color:white" | 1252 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 206 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 124 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34929 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31731 || ↑ +0.4% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.1 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 184.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2787 || ↓ -12.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1316 || ↑ +18.6% |- | 3 || [[Irani]] || 964 || ↑ +29.0% |- | 4 || [[Cabo Verde]] || 906 || ↑ +619.0% |- | 5 || [[Urusi]] || 810 || ↑ +97.1% |- | 6 || [[Kenya]] || 724 || ↓ -1.0% |- | 7 || [[Uingereza]] || 722 || ↑ +15.7% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 703 || ↑ +16.0% |- | 9 || [[Ufaransa]] || 696 || ↑ +49.7% |- | 10 || [[Afrika Kusini]] || 549 || ↑ +5.4% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 656 || 44.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 130 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 115 || 7.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} 89e0qagy6j7v6s156fuly6j7abslqp5 1573952 1573950 2026-06-17T04:50:02Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1573952 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-17) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-17)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 694 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 700 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2817 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 209 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1335 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1440 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 560 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 329 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#228B22; color:white" | 736 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 447 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 777 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 485 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 274 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 374 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 189 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 712 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 251 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 564 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 229 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 196 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 448 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 326 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 380 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 314 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 389 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 334 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 241 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 223 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 281 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 215 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 252 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 385 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 480 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 194 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 196 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#006400; color:white" | 1252 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 206 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 124 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34929 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31244 || ↓ -1.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.1 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 181.7 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2817 || ↓ -10.4% |- | 2 || [[Marekani]] || 1335 || ↑ +21.1% |- | 3 || [[Cabo Verde]] || 1252 || ↑ +893.7% |- | 4 || [[Urusi]] || 777 || ↑ +75.0% |- | 5 || [[Irani]] || 736 || ↓ -21.1% |- | 6 || [[Ufaransa]] || 712 || ↑ +45.3% |- | 7 || [[Kenya]] || 700 || ↓ -4.2% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 694 || ↑ +14.9% |- | 9 || [[Uingereza]] || 564 || ↓ -26.2% |- | 10 || [[Afrika Kusini]] || 560 || ↑ +7.5% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 656 || 44.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 130 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 115 || 7.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} sbbkltfzelhf3bkx8nsqlhvovfjmud0 1574074 1573952 2026-06-17T11:08:03Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1574074 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-17) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-17)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 694 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 721 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2817 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 209 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1335 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1440 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 560 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 329 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#228B22; color:white" | 749 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 447 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 777 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 485 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 274 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 374 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 189 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 712 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 251 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 578 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 229 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 196 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 448 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 332 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 380 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 314 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 389 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 334 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 241 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 223 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 281 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 215 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 252 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 385 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 480 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 194 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 196 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#006400; color:white" | 1252 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 206 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 124 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34929 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31244 || ↓ -1.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.1 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 181.7 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2817 || ↓ -10.4% |- | 2 || [[Marekani]] || 1335 || ↑ +21.1% |- | 3 || [[Cabo Verde]] || 1252 || ↑ +893.7% |- | 4 || [[Urusi]] || 777 || ↑ +75.0% |- | 5 || [[Irani]] || 736 || ↓ -21.1% |- | 6 || [[Ufaransa]] || 712 || ↑ +45.3% |- | 7 || [[Kenya]] || 700 || ↓ -4.2% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 694 || ↑ +14.9% |- | 9 || [[Uingereza]] || 564 || ↓ -26.2% |- | 10 || [[Afrika Kusini]] || 560 || ↑ +7.5% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 656 || 44.9% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 130 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 115 || 7.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} m77moczuy5mmhswlq7zdg49u5aaaac8 1574076 1574074 2026-06-17T11:09:10Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1574076 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-17) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-17)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 694 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 721 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2817 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 209 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1335 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1440 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 560 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 329 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#228B22; color:white" | 749 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 447 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#228B22; color:white" | 777 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 485 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 274 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 374 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 189 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 210 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 712 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 251 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 578 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 229 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 182 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 196 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 448 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 332 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 380 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 314 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 389 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 334 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 241 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 223 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 281 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 383 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 215 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 272 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 111 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 252 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 385 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 480 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 194 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 196 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#006400; color:white" | 1252 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 142 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 180 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 50 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 206 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 124 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 188 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 141 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34929 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 31244 || ↓ -1.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.1 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 181.7 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2817 || ↓ -10.4% |- | 2 || [[Marekani]] || 1335 || ↑ +21.1% |- | 3 || [[Cabo Verde]] || 1252 || ↑ +893.7% |- | 4 || [[Urusi]] || 777 || ↑ +75.0% |- | 5 || [[Irani]] || 736 || ↓ -21.1% |- | 6 || [[Ufaransa]] || 712 || ↑ +45.3% |- | 7 || [[Kenya]] || 700 || ↓ -4.2% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 694 || ↑ +14.9% |- | 9 || [[Uingereza]] || 564 || ↓ -26.2% |- | 10 || [[Afrika Kusini]] || 560 || ↑ +7.5% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 652 || 44.7% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 358 || 24.6% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 130 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 115 || 7.9% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 7 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} rzpulhhyn704rpqz60ooxpghqso1l8r Samsung Galaxy Watch 8 0 211004 1573660 1441317 2026-06-16T21:29:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573660 wikitext text/x-wiki '''Samsung Galaxy Watch 8''' ni mfululizo wa [[saa]] janja zinazotumia mfumo wa uendeshaji wa [[Wear OS]], zilizotengenezwa na kampuni ya [[Samsung Electronics]].<ref>{{cite web |title=Here's how Google could copy the Now Bar from One UI 8 on its Pixel phones |website=TechRadar |year=2025 |url=https://www.techradar.com/phones/google-pixel-phones/heres-how-google-could-copy-the-now-bar-from-one-ui-8-on-its-pixel-phones |access-date=21 July 2025}}</ref> Saa hizi zilitangazwa rasmi tarehe [[9 Julai]] [[2025]], katika tukio la [[Samsung Galaxy Unpacked]] lililofanyika [[Brooklyn]], [[Jiji la New York|New York City]], [[Marekani]], pamoja na uzinduzi wa [[Samsung Galaxy Z Fold 7]] na mfululizo wa [[Samsung Galaxy Z Flip 7]].<ref>{{cite web |title=Samsung One UI 8 hits stable with launch of new Galaxy Z Fold 7, Flip 7, and Flip 7 FE |website=Android Authority |date=9 July 2025 |url=https://www.androidauthority.com/samsung-one-ui-8-stable-release-3574387/ |access-date=21 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Samsung Galaxy Watch 8: Everything you need to know |website=Android Central |date=10 July 2025 |url=https://www.androidcentral.com/wearables/samsung-galaxy-watch-8 |access-date=21 July 2025}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-teknolojia}} [[Jamii: Teknolojia]] lt0d0g3fggpgayce8nrnssp8p4j2zll Njabulo Ndlovu 0 215816 1573891 1462415 2026-06-16T22:08:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573891 wikitext text/x-wiki '''Njabulo Ndlovu''' (alizaliwa [[29 Desemba]] [[1994]]) ni [[mchezaji]] wa [[soka]] wa [[Eswatini]] anayekipiga kwa klabu ya Ligi Kuu ya Eswatini ya Green Mamba. ==Taarifa ya kimataifa== ===Mabao ya kimataifa=== :''Nambari za mabao na matokeo zinamuhesabu kwanza Ndlovu.''<ref name="NFT">{{cite web|url=http://www.national-football-teams.com/player/41910/Njabulo_Ndlovu.html|title=Ndlovu, Njabulo|publisher=National Football Teams|accessdate=4 April 2017}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! Nambari !! Tarehe !! Uwanja !! Mpinzani !! Score !! Matokeo !! Mashindano |- | 1. || 13 Juni 2016 || Sam Nujoma Stadium, [[Windhoek]], [[Namibia]] || {{fb|SEY}} || align=center | '''3'''–0 || align=center | 4–0 || 2016 COSAFA Cup |} ==Marejeleo== {{reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii: Waliozaliwa 1994]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Eswatini]] [[Jamii: Wachezaji mpira]] == Marejeo == {{Marejeo}} 0hnaon7o9v6l2edmb2fng6bm5pfudhw Takla Maryam 0 215926 1573678 1462785 2026-06-16T21:32:56Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573678 wikitext text/x-wiki '''Takla Maryam,''' ambaye jina lake la [[Ufalme|kifalme]] lilikuwa '''Hezbe Nañ''', alikuwa Mfalme wa [[Uhabeshi]] ([[Ethiopia]]) kuanzia mwaka [[1430]] hadi [[1433]]. Alitokana na Nasaba ya Solomoni na alikuwa mtoto wa tatu wa Mfalme Dawit I. Kulingana na mwandishi wa kihistoria Manoel de Almeida, kizazi cha Takla Maryam kiliondolewa katika eneo la Amba Geshen na Mfalme Zara Yaqob, kisha kuhamishwa hadi katika nchi za joto zenye magonjwa mengi. Wakati wa utawala wa mwanawe, Mfalme Baeda Maryam I, alijaribu kurekebisha kosa hilo kwa kuwarejesha jamaa hao kutoka uhamishoni. Hata hivyo, walimuua wajumbe aliowatuma. Kufuatia tukio hilo, Baeda Maryam I alichukua hatua kali za kulipiza kisasi, ikiwemo kuwaua wanachama 80 wa familia hiyo kwa kuwakatakata vichwa. Hata hivyo, katika kipindi cha Manoel de Almeida, familia ya Takla Maryam bado ilikuwa ikifuatiliwa kwa karibu na mamlaka za kifalme.<ref>C.F. Beckingham na G.W.B. Huntingford, ''Some Records of Ethiopia, 1593–1646'' (London: Hakluyt Society, 1954), uk. 101f.</ref><ref>[[wikidata:Q112548186|Marie-Laure Derat]] 2010. ''Täklä Maryam''. Imehaririwa na Siegbert Uhlig na Alessandro Bausi. ''Encyclopedia Aethiopica''. Wiesbaden: Harassowitz.</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[Jamii: Historia]] [[Jamii: Historia ya Ethiopia]] 5st2886qd1n6tonezt73vuj4njcnymj Ali Abdullahi Hussein 0 216028 1573784 1463196 2026-06-16T21:50:27Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573784 wikitext text/x-wiki '''Ali Abdullahi Hussein''' (anayejulikana pia kama '''Ali Guudlaawe'''; kwa [[Kisomali]]: ''Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlaawe'', alizaliwa mwaka [[1974]]) ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Somalia]]. Tangu tarehe [[12 Novemba]] [[2020]], amekuwa akihudumu kama Rais wa Hirshabelle, mojawapo ya majimbo ya shirikisho nchini Somalia.<ref name="bbc">{{Cite web|title=Siyaasadda|url=https://www.bbc.com/somali/topics/cwr9jry737xt|access-date=2020-11-15|website=BBC News Somali|language=so-SO}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1974]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanasiasa wa Somalia]] [[Jamii: Siasa]] [[Jamii: Somalia]] 33gpp84g1t9cio33dgeplx1clz20dk5 Aliza Ayaz 0 216785 1573272 1522776 2026-06-16T14:15:51Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573272 wikitext text/x-wiki [[File:Aliza Ayaz Award Winner Top Consultant in UK.jpg|thumb|Aliza Ayaz ,mnamo mwaka 2024]] '''Aliza Ayaz''' ni [[mwanaharakati]] wa kimataifa wa [[hali ya hewa]], mshauri wa biashara na uendelevu<ref>{{Cite web|title=ESG and Climate Summit 2023 - The Pensions Management Institute|url=https://www.pensions-pmi.org.uk/events/esg-and-climate-summit-2023/|work=The Pensions Management Institute|accessdate=2025-11-03|language=en-GB}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=Aliza Ayaz - Climate Change Advocate|url=https://www.thatmuslimlife.com/aliza-ayaz-climate-change-advocate/|work=That Muslim Life|date=2020-11-27|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=TML}}</ref> na [[balozi]] wa nia njema wa [[Umoja wa Mataifa]].<ref>{{Cite web|title=This International Women’s Day, Meet the 22-year-old Climate Activist Representing Pakistan|url=https://thestoryexchange.org/meet-aliza-ayaz-pakistani-climate-activist-un-youth-envoy/|work=The Story Exchange|date=2021-03-08|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=Zoya Hasan}}</ref> Alishinda kwa pamoja Tuzo ya vijana wa [[Uingereza]] kwa kujitolea kupita kiwango katika uendelevu katika [[Chuo Kikuu cha London]], na amewahi kuhutubia katika mkutano  wa Umoja wa Mataifa, mkutano wa Kimataifa wa Umoja wa Mataifa wa wanafunzi kutoka [[London]], na katika hafla za bunge la Uingereza.<ref name=":0" /> Yeye ni mwanachama wa Baraza la Kitaifa la Vijana wa [[Pakistani|Pakistan]].<ref>{{Cite web|title=Pakistan's First And Youngest Student, Aliza Ayaz Speaks At WUF By The UN Habitat|url=https://www.brandsynario.com/youngest-pakistani-speaker-participates-at-the-world-urban-forum/|work=Brandsynario|date=2020-02-12|accessdate=2025-11-03|language=en|author=Laiba Omer|archive-date=2020-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912165641/https://www.brandsynario.com/youngest-pakistani-speaker-participates-at-the-world-urban-forum/|url-status=dead}}</ref> Anajulikana kwa kuanzisha Jumuiya ya utekelezaji wa Hali ya Hewa katika UCL<ref name=":0" /> ambayo ilisaidia kuhamasisha harakati za vijana kote Uingereza dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa, na kusababisha tangazo la dharura ya hali ya hewa katika bunge la Uingereza.<ref>{{Cite web|title=Pakistani student campaigns for climate change in UK universities|url=https://www.geo.tv/latest/236165-pakistani-student-campaigns-for-climate-change-in-uk-universities|work=www.geo.tv|date=2019-05-04|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=Murtaza Ali Shah}}</ref><ref>{{Citation|title=Meet the Pakistani student increasing jobs in the UK - Migrant News|date=2020-11-09|url=https://migrantnews.co.uk/2020/11/09/meet-the-pakistani-student-creating-jobs-uk/|work=Migrant News|language=en-US|access-date=2025-11-03|archive-date=2020-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201118102513/https://migrantnews.co.uk/2020/11/09/meet-the-pakistani-student-creating-jobs-uk/|url-status=dead}}</ref> Mnamo Oktoba [[2020]] aliteuliwa kama balozi wa vijana wa Umoja wa Mataifa wa Lengo la Maendeleo Endelevu la 13, akiwa mwanafunzi wa kwanza kipakistani kupokea heshima hiyo.<ref>{{Cite web|title=Pakistani girl Aliza Ayaz Appointed As UN Youth Ambassador For SDGs|url=https://www.bolnews.com/trending/2021/02/pakistani-girl-aliza-ayaz-appointed-as-un-youth-ambassador-for-sdgs/|work=BOL News|date=2021-02-03|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=Muhammad Usman}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pakistani girl Aliza Ayaz selected as UN Youth Ambassador for SDGs|url=https://timesofislamabad.com/03-Feb-2021/pakistani-girl-aliza-ayaz-selected-as-un-youth-ambassador-for-sdgs|work=Times of Islamabad|date=2021-02-03|accessdate=2025-11-03|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pakistani student: Aliza Ayaz has been appointed as the United Nations Youth Envoy for Sustainable Development Goals|url=https://www.britishpakistanfoundation.com/pakistani-student-aliza-ayaz-has-been-appointed-as-the-united-nations-youth-envoy-for-sustainable-development-goals/|work=British Pakistan Foundation|date=2021-01-26|accessdate=2025-11-03|language=en-GB|author=Editorial Team}}</ref><ref>{{Cite web|title=Aliza Ayaz: Pakistan’s Youngest Girl Made UN Youth Ambassador and Climate Trailblazer - Fame Mondo|url=https://famemondo.com/2020/11/aliza-ayaz-pakistans-youngest-girl-made.html|accessdate=2025-11-03|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spotify – Web Player|url=https://open.spotify.com/episode/0C8DrRTq79BBL6mJDcMJBe|work=Spotify|accessdate=2025-11-03|language=sw}}</ref> == Maisha ya Awali na Elimu == Ayaz alizaliwa katika mji wa [[Dubai]] unaopatikana [[Falme za Kiarabu|Umoja wa Falme za Kiarabu,]] na ameishi kwa sehemu kubwa ya maisha yake katika eneo la [[Mashariki ya Kati|mashariki ya kati]].<ref name=":1">{{Cite web|title=Ezri Carlebach - Aliza Ayaz|url=https://bloomsburyfestival.org.uk/ezri-carlebac-aliza-ayaz/|work=Bloomsbury Festival|accessdate=2025-11-03|language=en-GB}}</ref> Kabla ya kuhamia London, alisoma katika Shule ya Sarufi ya Karachi<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Karachi Grammar School wins best small delegation award at Harvard MUN|url=https://www.dawn.com/news/1321942|work=Dawn|date=2017-03-21|accessdate=2025-11-03|language=en|author=Dawn.com}}</ref> na Shule ya Uingereza ya Dubai. Alisomea [[Shahada ya Awali|shahada ya kwanza]] katika Chuo Kikuu cha London ikifuatiwa na Shahada ya Uzamili katika epidemiolojia ya magonjwa ya kuambukiza.<ref>{{Cite web|title=Student Interview – Aliza Ayaz (Part 1) {{!}} UCL UCL Careers|url=https://blogs.ucl.ac.uk/ucl-careers/2020/12/01/student-interview-aliza-ayaz-part-1/|work=blogs.ucl.ac.uk|accessdate=2025-11-03|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208134936/https://blogs.ucl.ac.uk/ucl-careers/2020/12/01/student-interview-aliza-ayaz-part-1/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=UCL master’s student appointed as UN Youth Ambassador|url=https://www.ucl.ac.uk/news/2021/feb/ucl-masters-student-appointed-un-youth-ambassador|work=UCL News|date=2021-02-05|accessdate=2025-11-03|language=en|author=UCL}}</ref> == Kazi == Ayaz aliandaa warsha mbalimbali ili kuhamasisha mabadiliko chanya katika tabia zinazohusiana na hali ya hewa na wataalamu mbalimbali kutokana na shauku yake ya kukabiliana na athari za kiafya za mabadiliko ya hali ya hewa kama chanzo kinachoibuka cha maradhi ambayo yalionekana wazi wakati wa masomo yake ya shahada ya kwanza. Akiwa na timu yake katika Jumuiya ya Utekelezaji wa Hali ya Hewa,<ref>{{Cite web|title=The easiest way to stop worrying about the future? Start shaping it...|url=https://www.ucl.ac.uk/students/news/2020/dec/easiest-way-stop-worrying-about-future-start-shaping-it|work=Students|date=2020-12-02|accessdate=2025-11-03|language=en|author=UCL|archive-date=2024-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20240526192139/https://www.ucl.ac.uk/students/news/2020/dec/easiest-way-stop-worrying-about-future-start-shaping-it|url-status=dead}}</ref> anajulikana kwa kuhimiza uwiano wa utofauti na ujumuishaji katika mapambano dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa kupitia kuandaa chakula cha jioni na mikutano ya mitandao inayolenga jamii za watu wa asili tofauti.<ref>{{Cite web|title=26 Leaps|url=https://bloomsburyfestival.org.uk/26-leaps/|work=Bloomsbury Festival|accessdate=2025-11-03|language=en-GB}}</ref> Ayaz alialikwa na Lola Young, Baroness Young wa Hornsey kwenye mjadala wa meza ya duru ya kiserikali.<ref>{{Cite web|title=Pakistani student leads climate change campaign in UK varsities|url=https://www.thenews.com.pk/print/467480-pakistani-student-leads-climate-change-campaign-in-uk-varsities|work=www.thenews.com.pk|date=2019-05-06|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=Murtaza Ali Shah}}</ref> Kongamano la kwanza la "Uendelevu" nchini Uingereza ambalo lilishinda tuzo ya "Tukio la Mwaka" la Umoja wa Wanafunzi lilianzishwa na yeye. Dhana ya Kongamano hilo inaunganisha taaluma mbalimbali kama vile uhandisi na sanaa ili kushiriki katika kupunguza na kukabiliana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Wiki4HumanRights 2025]] [[Jamii:Wanaharakati wa Pakistan]] [[Jamii:Watu walio hai]] 83k6ywvd9rd5vfnmjuxqbmvompj77d5 Elfu moja mia tatu na mbili 0 221463 1573638 1484413 2026-06-16T21:26:16Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573638 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu na mbili''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1302''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu na moja|1301]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu na tatu|1303]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1302 KK]] na [[1302]] [[BK]]. == Marejeo == {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 6xz8f4cai045luz6xk69impok6jd5u0 Goabaone Taylor 0 231450 1573543 1533847 2026-06-16T20:21:42Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573543 wikitext text/x-wiki '''Goabaone Taylor''' (wakati mwingine hujulikana kama '''Goabaone G.Taylor''') ni mtendaji mkuu wa kibiashara na msimamizi wa michezo wa Botswana ambaye alihudumu kama afisa mkuu mtendaji wa Chama cha Soka cha Botswana kati ya Aprili na Desemba 2021. Alichukua nafasi hii kuanzia mnamo tarehe 1 Aprili mwaka wa 2021 na kumfanya kuwa mwanamke wa kwanza kuchukua nafasi hii tangu kuanzishwa kwa shirika hilo mwaka wa 1966.<ref>{{Rejea tovuti|author=Mnkandhla|first=Thando|date=8 April 2021|title=BFA appoints first female CEO|url=https://southerntimesafrica.com/bfa-appoints-first-female-ceo/|accessdate=14 March 2022|work=The Southern Times|archive-date=2021-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727080758/https://southerntimesafrica.com/bfa-appoints-first-female-ceo/|url-status=dead}}</ref> {{Infobox person|name=Goabaone Taylor|utaifa=Botswana|kazi yake=Mtendaji wa kibiashara na Msimamizi wa michezo|anajulikana kwa ajili ya=Usimamizi wa michezo|kazi maarufu=Mkurugenzi mtendaji wa Chama cha Soka cha Botswana|mwenza=Paul Treston Taylor (walikuwa wanandoa mpaka 2021 Paul alipofariki)|elimu=Shahada ya kwanza ya Utawala wa Biashara kutoka chuo kikuu cha Botswana}} ==Elimu== Mnamo 2002, Taylor alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Botswana (UB) akiwa na shahada ya kwanza ya utawala wa biashara akiwa na shahada ya juu katika masoko. Mnamo Mei 2015, alihitimu katika Programu ya Maendeleo ya Usimamizi wa Wazee kutoka Chuo Kikuu cha Stellenbosch. Pia ana leseni na vyeti kadhaa vya kitaaluma kama vile Usimamizi wa Hatari za Biashara kutoka Chuo cha Uhasibu cha Botswana (BAC) mnamo Mei 2016 na uuzaji wa kidijitali kutoka Chuo Kikuu cha Cape Town (UCT) mwezi Desemba mwaka huo huo.<ref name=":0">http://www.bfa.co.bw/2121/bfa-appoints-mrs-taylor-as-new-ceo/</ref> ==Kazi== Taylor alifanya kazi kama meneja mhasibu katika Kitengo cha Biashara cha Kimataifa cha Shirika la Mawasiliano la Botswana (BTC) na alishikilia nafasi chache kati ya hizo kabla ya kuteuliwa kuwa meneja wa nchi wa Econet Media Botswana akiongoza Kwese TV mwaka wa 2017.<ref name=":0" /> Mnamo Aprili 2021, Taylor aliteuliwa kuwa afisa mkuu mtendaji wa Chama cha Soka cha Botswana (BFA) kwa kipindi cha miaka mitatu. Alisimamishwa kazi katika nafasi hiyo hiyo mnamo Desemba 2021 kufuatia madai ya matumizi yasiyo ya kawaida ya fedha za BFA.<ref>{{Rejea tovuti|title=BFA hot seat strikes again|url=https://www.mmegi.bw/sports/bfa-hot-seat-strikes-again/news|work=Mmegi Online|date=2021-12-30|accessdate=2026-05-04|language=en|author=Calistus Kolantsho}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=BFA moves to fire Taylor|url=https://www.mmegi.bw/sports/bfa-moves-to-fire-taylor/news|work=Mmegi Online|date=2022-02-16|accessdate=2026-05-04|language=en|author=Chakalisa Dube}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Taylor to drag BFA before the courts {{!}} Sunday Standard|url=https://www.sundaystandard.info/taylor-to-drag-bfa-before-the-courts/|date=2022-03-04|accessdate=2026-05-04|language=en-GB|author=Duncan Kgangkenna|archive-date=2025-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20251212184256/https://www.sundaystandard.info/taylor-to-drag-bfa-before-the-courts/|url-status=dead}}</ref> ==Maisha binafsi== Taylor alikuwa ameolewa na Paul Treston Taylor, mkurugenzi mkuu wa zamani wa Shirika la Mawasiliano la Botswana Limited (BTCL), ambaye alifariki Desemba 2021. ==Marejeo== {{Marejeo}} [[Jamii:wanawake wa Botswana]] 5006rjc8q04ipp6mbq62n8vhycmuepr Loveness Gondwe 0 233317 1573992 1539642 2026-06-17T08:01:04Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573992 wikitext text/x-wiki '''Lovenes Gondwe''', anayejulikana pia kama Loveness Gondwe Chihana, ni [[mwanasiasa]] kutoka Malawi. Alihudumu kama Naibu Spika wa National Assembly of Malawi na alikuwa mwanachama wa Pan-African Parliament. == Kazi ya kisiasa == Gondwe aliwahi kuwa Naibu Spika wa Bunge la Malawi. Mwezi Mei 2004, alichaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la Mziba West Constituency, baada ya ushindi wake kuthibitishwa na Tume ya [[Uchaguzi]] ya Malawi (MEC). Mshindani wake, Catherine Nyahara, alilalamika kutokana na kasoro kadhaa za uchaguzi. Jaji wa awali alikubali kwamba uchaguzi unapaswa kuendeshwa upya, lakini mwaka 2005, Gondwe na MEC walipinga uamuzi huo katika Mahakama Kuu, ambayo hatimaye ilithibitisha ushindi wa awali wa Gondwe na kuagiza Nyahara kulipa gharama za kesi. Alihudumu kama mwanachama wa Pan-African Parliament kutoka Malawi. Mwaka [[2009]], alikabiliana na Bingu wa Mutharika katika uchaguzi mkuu wa Malawi. Mwaka 2018, kwa muda mfupi alijiunga na Malawi Congress Party kabla ya kujiunga na United Transformation Movement.<ref>{{Rejea tovuti|title=65 former MCP central region committee defects to UTM - Malawi Nyasa Times - News from Malawi about Malawi|url=https://www.nyasatimes.com/65-former-mcp-central-region-committee-defects-to-utm/|work=www.nyasatimes.com|date=2018-07-17|accessdate=2026-05-10|language=en-GB|author=Nyasa Times Reporter}}</ref> Mwaka 2025, alikua mgombea wa [[jimbo]] la Lilongwe City Ngwenya Constituency, ambalo lilishindaniwa na Nancy Tembo na Edward Mvoliwa; jimbo hilo liliwashinda Tembo kwa tofauti ndogo ya kura, wote wakiwa na zaidi ya kura 8,000.<ref>{{Rejea tovuti|title=Electionsdashboard|url=https://nplelectionsdashboard.com/parliamentary-map|work=nplelectionsdashboard.com|accessdate=2026-05-10|language=en|archive-date=2025-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20251222233712/https://nplelectionsdashboard.com/parliamentary-map|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Malawi]] pyzmdxks0w4ins24k5o41kn14x40ns5 Lia Olguța Vasilescu 0 234869 1573917 1549284 2026-06-16T22:41:19Z Ollin Masa 89330 File 1573917 wikitext text/x-wiki [[File:Lia_Olguta_Vasilescu_la_Liga_Alesilor_Locali_ai_PSD,_Palatul_Parlamentului_(10775964095)_(cropped).jpg|thumb|Lia Olguța Vasilescu (2013)]] '''Lia Olguța Vasilescu''' (alizaliwa 18 Novemba 1974) ni mwanasiasa wa [[Romania]] na mwanachama mwandamizi wa [[Social Democratic Party (Romania)|Social Democratic Party]] (PSD). Anajulikana sana kwa kuwa mwanamke wa kwanza kuhudumu kama Meya wa mji wa [[Craiova]], nafasi ambayo anaishika hadi sasa. == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya Nje == * [https://www.primariacraiova.ro/ro/primar Tovuti rasmi ya Manispaa ya Craiova] {{Wayback|url=https://www.primariacraiova.ro/ro/primar |date=20211228170047 }} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1974||Vasilescu, Lia Olguta}} [[Jamii:Wanasiasa wa Romania]] [[Jamii:Watu wa Romania]] [[Jamii:Watu walio hai]] cvcp5hy08ntsdq1x7640lje7bzcp8mo Hirayama Seisai 0 239112 1573876 1553728 2026-06-16T22:05:37Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573876 wikitext text/x-wiki '''Hirayama Seisai''' (1815–1890) alikuwa samurai wa [[Japani]] na kasisi wa [[Shinto]] katika kipindi cha mwisho cha Edo na mwanzo wa [[Meiji Restoration|Enzi ya Meiji]]. Alizaliwa Mitsu, Fukushima, na akiwa na umri wa miaka 20 alisafiri hadi Edo (sasa [[Tokyo]]) ili kusoma fasihi ya Kichina, fasihi ya Kijapani, na masomo mengine. Mwaka 1850, alikua mwana wa kuasili wa afisa wa serikali na kurithi wadhifa wake. Katika kipindi cha mwisho cha Edo, alihudumu kama mshauri wa karibu wa Shogunate ya Tokugawa akiwa mfuasi wa ngazi ya juu.<ref name=":2">{{Rejea tovuti |title=神道大成教 - SHINDEN |url=[http://shinden.boo.jp/wiki/%E7%A5%9E%E9%81%93%E5%A4%A7%E6%88%90%E6%95%99](http://shinden.boo.jp/wiki/%E7%A5%9E%E9%81%93%E5%A4%A7%E6%88%90%E6%95%99) |access-date=2022-04-30 |website=shinden.boo.jp }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1815|1890}} [[Jamii:Watu wa Japani]] jn9nvyv44ydkcb4eukvues1gxxj2aip Inaba Masakuni 0 239117 1573918 1551186 2026-06-16T23:09:53Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573918 wikitext text/x-wiki '''Inaba Masakuni'''|稲葉 正邦||26 Julai 1834 – 15 Julai 1898}} alikuwa daimyō wa [[Japani]] wa kipindi cha mwisho cha Edo .<ref name="gk1">Meyer, Eva-Maria. [[https://uni-tuebingen.de/geschichte-japans/manabu/shoshidai.htm](https://uni-tuebingen.de/geschichte-japans/manabu/shoshidai.htm){{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}"Gouverneurs von Kyôto in der Edo-Zeit".] Universität Tübingen (in German).</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1834|1898}} [[Jamii:Watu wa Japani]] juvw9qkp6xlvknb1o7dqx2c4emcqf8d Masako Owada 0 239166 1574075 1553778 2026-06-17T11:08:29Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574075 wikitext text/x-wiki '''Masako''' ({{lang|ja|雅子}}; alizaliwa kama {{nihongo|'''Masako Owada'''|小和田雅子|Owada Masako}} tarehe 9 Desemba 1963) ni Empress wa Japani kama mke wa Emperor Naruhito. Alizaliwa katika Minato, Tokyo, Masako alipata elimu katika Belmont High School huko [[Massachusetts]], Marekani, kabla ya kujiunga na [[Harvard College]].<ref>{{Rejea habari|date=2019-05-01|title=Empress Masako: The Japanese princess who struggles with royal life|language=en-GB|work=BBC News|url=[https://www.bbc.com/news/world-asia-48118128|access-date=2021-01-24}}](https://www.bbc.com/news/world-asia-48118128|access-date=2021-01-24}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> Pia alisomea sheria katika Chuo Kikuu cha Tokyo na mahusiano ya kimataifa katika Balliol College, Oxford. Baada ya kumaliza masomo yake, alifanya kazi kama mwanadiplomasia katika Wizara ya Mambo ya Nje ya Japani. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1963|}} [[Jamii:Watu wa Japani]] [[Jamii:Watu walio hai]] p1ff5e6qhp70p2g25ooquge9cceyt85 Jean Baseilhac 0 239306 1573932 1552767 2026-06-17T00:45:32Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573932 wikitext text/x-wiki '''Jean Baseilhac''' anayejulikana kama '''Brother Côme''' (au Cosme) (1703 – 8 Julai 1781) alikuwa mpasuaji wa [[Kifaransa]] na mtaalamu wa upasuaji wa kutoa mawe kwenye kibofu cha mkojo (lithotomy).<ref>{{cite web |title=Hautes-Pyrénées: un descendant de frère Côme, président du tribunal de commerce |url=[https://www.ladepeche.fr/article/2016/01/26/2295538-hautes-pyrenees-descendant-frere-come-president-tribunal-commerce.html](https://www.ladepeche.fr/article/2016/01/26/2295538-hautes-pyrenees-descendant-frere-come-president-tribunal-commerce.html) |access-date=27 Juni 2022 |website=La Dépêche |language=fr }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1703|1781}} [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] qztcvbqwh4ei62ke4pgj5vosfn0jyr8 Maureen Modiselle 0 239403 1574077 1554988 2026-06-17T11:31:42Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574077 wikitext text/x-wiki '''Maureen Modiselle''' alikuwa [[Waziri]] Mkuu wa Mkoa wa North West nchini [[Afrika Kusini]] kuanzia mwaka 2009 hadi alipoondolewa madarakani mapema mnamo mwaka 2010. Alizaliwa mjini Vryheid, tarehe 7 Februari 1941. Modiselle alirejea Mafikeng mwaka 1990 baada ya kuishi kwa miaka mingi huko Amerika Kaskazini na [[Kanada]]. Baadaye alihudumu kama Kamishna Mkuu wa Afrika Kusini katika Jamhuri ya Trinidad na Tobago.<ref>{{Rejea tovuti|title=Wayback Machine|url=http://www.nwpg.gov.za/premier%27s%20profile%5CModiselle%27s%20profile.pdf|work=www.nwpg.gov.za|accessdate=2026-05-27|archive-date=2009-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20090815134030/http://www.nwpg.gov.za/premier%27s%20profile%5CModiselle%27s%20profile.pdf|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1941]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini]] 75qpqz97lgkr1prwccqdl4g8714r7ol Koko Mokgalong-Mashigo 0 239415 1573963 1554975 2026-06-17T05:55:28Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573963 wikitext text/x-wiki '''Moshito Rosina Victoria "Koko" Mokgalong-Mashigo''' ni [[mwanasiasa]] na mtumishi wa umma wa [[Afrika Kusini]] aliyewakilisha chama cha ''African National Congress'' (ANC) katika Bunge la Kitaifa kuanzia mwaka 1995 hadi 1999. Aliondoka kwenye kiti chake mnamo Julai 1999 baada ya Rais Thabo Mbeki kumteua katika Tume ya kwanza ya Utumishi wa Umma (''Public Service Commission''). == Wasifu na Elimu == Mokgalong-Mashigo alihitimu digrii za ualimu katika Chuo Kikuu cha North (1988) na Chuo Kikuu cha Durban-Westville (1990), kisha akafanya kazi kama mwalimu wa shule ya upili kuanzia mwaka 1990 hadi 1995. Mnamo Agosti 1995, alijiunga na [[Bunge]] la Kitaifa (bunge la chini la Afrika Kusini) ili kujaza nafasi iliyokuwa wazi katika kundi la wabunge wa ANC. Wakati wa muhula wake bungeni, alihitimu masomo ya [[Shahada]] ya Uzamili ya Utawala wa Umma (MPA) katika Chuo Kikuu cha Western Cape mnamo mwaka 1998. == Kazi ya Baadaye == Alichaguliwa tena katika kiti chake kwenye uchaguzi mkuu wa mwaka 1999 akiwakilisha mkoa wa Limpopo. Hata hivyo, alijiuzulu nafasi hiyo muda mfupi baada ya uchaguzi, uamuzi ulioanza kufanya kazi tarehe 1 Julai 1999. Siku hiyo hiyo, alianza majukumu yake mapya kama Kamishna wa Utumishi wa [[Umma]] kwa mkoa wa Limpopo.<ref>{{Rejea tovuti|title=Irregularities could lead to textbook|url=https://mg.co.za/article/2000-06-23-irregularities-could-lead-to-textbook/|work=The Mail & Guardian|date=2000-06-23|accessdate=2026-05-27|language=en-ZA|author=Staff Reporter}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Press Statement|url=https://www.psc.gov.za/press_statements/1999/19991123.asp|work=www.psc.gov.za|accessdate=2026-05-27|language=en|archive-date=2025-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611001924/https://www.psc.gov.za/press_statements/1999/19991123.asp|url-status=dead}}</ref> Mnamo Aprili 2011, aliteuliwa kuwa Mwenyekiti wa Mamlaka ya Elimu na Mafunzo ya Sekta ya Utumishi wa Umma (''Public Service Sector Education and Training Authority'' - PSETA). == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanasiasa wa Afrika Kusini]] 95dqd1elvcp840ubkxz3srxtlljbmwz Mahmoud Awad 0 239524 1574034 1567056 2026-06-17T09:09:33Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574034 wikitext text/x-wiki '''Mahmoud Awad''' ni mwanasiasa na daktari wa watoto ([[pediatrician]]) wa [[Lebanoni]] wa dhehebu la [[Shia]].<ref name=z>[https://www.annahar.com/elections/candidate/363/%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%AF محمود عواد] {{Wayback|url=https://www.annahar.com/elections/candidate/363/%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%AF |date=20191016125652 }}. ''Annahar''</ref> Alichaguliwa kuwa mbunge katika Uchaguzi mkuu wa Lebanon wa 1992 na uchaguzi mkuu wa mwaka 1992 na Uchaguzi mkuu wa Lebanon wa 1996|1996.<ref name=z/> Awad pia ni mwanachama wa bodi ya Hospitali ya Al-Zahra.<ref name=z/> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|||Awad, Mahmoud}} [[Jamii:Watu wa Lebanoni]] t95xyb7ez8abeqau2dpyhrpx6cy3zol James Craik 0 239531 1573931 1555016 2026-06-17T00:12:18Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573931 wikitext text/x-wiki '''James Craik''' (takriban 1727 – 6 Februari 1814) alikuwa Daktari Mkuu wa Jeshi (Physician General), nafasi iliyotangulia ile ya Surgeon General of the United States Army, katika [[Jeshi la Marekani]]. Pia alikuwa daktari binafsi na rafiki wa karibu wa [[George Washington]].<ref name="auto">{{cite web |title=National Museum of the United States Army |url=[https://www.thenmusa.org/biographies/james-craik/](https://www.thenmusa.org/biographies/james-craik/) |access-date=16 Julai 2024 |website=thenmusa.org }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1727|1814}} [[Jamii:Watu wa Marekani]] me70sc8do5qfbpuwdn2wtsyu7uvd0d6 John Douglas (mtoa mawe mwilini) 0 239536 1573935 1555249 2026-06-17T01:48:47Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573935 wikitext text/x-wiki '''John Douglas''' (alifariki 25 Juni 1743) alikuwa mtaalamu wa upasuaji wa kutoa mawe kwenye kibofu cha mkojo. Alizaliwa akiwa mmoja wa wana saba wa William Douglas (aliyefariki 1705) wa Baads, [[Edinburgh]], na mke wake Joan, binti wa James Mason wa Park, Blantyre. Alikuwa ndugu wa Dr James Douglas, daktari wa Malkia. Kwa kipindi fulani, alihudumu kama mpasuaji katika Westminster Infirmary. Mwaka 1720 alichaguliwa kuwa mwanachama wa Royal Society.<ref>{{cite web |url=[http://www2.royalsociety.org/DServe/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=Show.tcl&dsqDb=Persons&dsqPos=13&dsqSearch=(Surname='douglas](http://www2.royalsociety.org/DServe/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=Show.tcl&dsqDb=Persons&dsqPos=13&dsqSearch=%28Surname='douglas)') |title=Library and Archive Catalogue |publisher=Royal Society |access-date=6 Machi 2012 }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|mwaka usiojulikana|1743}} [[Jamii:Watu wa Uingereza]] 40xm865eeq15qcmfharg89fgaqs9k2u John Fewster 0 239550 1573936 1555066 2026-06-17T01:51:04Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573936 wikitext text/x-wiki '''John Fewster''' (1738 – 3 Aprili 1824) alikuwa mpasuaji na mfamasia (apothecary) mjini Thornbury, Gloucestershire. Akiwa rafiki na mshirika wa kitaaluma wa Edward Jenner, Fewster alichukua nafasi muhimu katika ugunduzi wa chanjo ya chanjo ya ndui. Mwaka 1768 alitambua kwamba mtu aliyewahi kuambukizwa ugonjwa wa cowpox (ugonjwa wa ng’ombe) hakuwa tena hatarini kuambukizwa ndui (smallpox).<ref>{{cite web |last=Doig |first=Chris |title=John Fewster & family |url=[https://www.thornburyroots.co.uk/families/fewster/](https://www.thornburyroots.co.uk/families/fewster/) |access-date=7 Oktoba 2022 |website=Thornbury Roots |language=en-GB }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite book |last=Pearson |first=George |title=An Inquiry Concerning the History of the Cowpox, Principally with a View to Supersede and Extinguish the Smallpox |publisher=J. Johnson |year=1798 |location=London |pages=102–104 |url=[http://archive.org/details/b21514999](http://archive.org/details/b21514999) |via=Internet Archive}}</ref> Baadhi ya vyanzo vya baadaye vilidai kuwa Fewster aliwasilisha karatasi ya kisayansi kuhusu cowpox, lakini ushahidi wa kihistoria unaonyesha kuwa yeye mwenyewe alieleza tu jambo hilo kwa jumuiya ya kitaaluma aliyokuwa mwanachama wake, bila kudai kuandika karatasi rasmi juu ya mada hiyo. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1738|1824}} [[Jamii:Watu wa Uingereza]] p9kxqj8ydbbkl7oihm9rvrv66s0b05s Joseph James Tombura 0 239582 1573937 1555275 2026-06-17T02:13:20Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573937 wikitext text/x-wiki '''Joseph James Tombura''' (12 Septemba 1929 – 17 Septemba 1992) alikuwa [[mwanasiasa]] wa [[South Sudan]] na mwanachama wa chama cha Sudan African National Union. Alihudumu kama Rais wa Baraza Kuu la Utendaji la Eneo la Kujitawala la Sudan Kusini kuanzia 23 Juni 1982 hadi 5 Juni 1983, kabla ya serikali kuu ya Sudan kufuta uhuru wa eneo hilo. Uhuru huo ulirejeshwa mwaka 2005, na baadaye Sudan Kusini ikapata uhuru kamili mwaka 2011.<ref>{{Rejea tovuti|title=Azande Notable Person(s) – Azande|url=http://www.azandepeople.org/azande-notable-persons/|work=www.azandepeople.org|accessdate=2026-05-28|language=en|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003042545/http://www.azandepeople.org/azande-notable-persons/|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Sudan Kusini]] [[Jamii:Waliozaliwa 1929]] [[Jamii:Waliofariki 1992]] fjvmrw2kb0d3kp2cagcz8guuhgp57ux Louis Lépecq de La Clôture 0 239631 1573991 1555178 2026-06-17T07:56:48Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573991 wikitext text/x-wiki '''Louis Lépecq de La Clôture''' (12 Julai 1736 – 5 Novemba 1804) alikuwa mpasuaji na mtaalamu wa Epidemiolojia kutoka [[Ufaransa]]. Kazi yake kuu ilihusu uchunguzi wa miaka 15 kuhusu uhusiano kati ya hali ya hewa, jiografia na magonjwa katika eneo la [[Normandy]]. == Wasifu == Alikuwa mtoto wa Louis Lépecq de La Clôture (1706–1742), daktari na profesa wa upasuaji katika Kitivo cha Tiba cha Caen,<ref name="BNF">{{cite web |url=[https://data.bnf.fr/fr/17791340/louis_lepecq_de_la_cloture/](https://data.bnf.fr/fr/17791340/louis_lepecq_de_la_cloture/) |title=Louis Lépecq de La Clôture (1736–1804) |website=data.bnf.fr |publisher=BNF |access-date=21 Oktoba 2020}}</ref> na Madeleine Pyron. Alizaliwa mjini [[Caen]] katika mkoa wa Calvados. Alianza masomo yake ya tiba Caen, ambako mwaka 1755 alipata shahada ya udaktari. Baadaye alikwenda Paris na kufanya kazi katika Hôpital de la Charité, chini ya ushawishi wa Théophile de Bordeu, ambaye alimfundisha kanuni ya “kuchukua ukweli badala ya maneno”.<ref name="CHU">{{cite web |url=[https://www.chu-rouen.fr/wp-content/uploads/sites/2/2017/04/Louis-Lepecq-de-la-Cloture-et-la-societe-royale-de-medecine-Dr.-Karl-Feltgen-Seance-GHHR-9-octobre-1996.pdf](https://www.chu-rouen.fr/wp-content/uploads/sites/2/2017/04/Louis-Lepecq-de-la-Cloture-et-la-societe-royale-de-medecine-Dr.-Karl-Feltgen-Seance-GHHR-9-octobre-1996.pdf) |title=Lepecq de la Clôture et la Société Royale de Médecine |author=Dr Feltgen |website=CHU Rouen |publisher=CHU Rouen |access-date=21 Oktoba 2020 }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Mwaka 1763 alirudi Caen kama mhadhiri (agrégé) katika kitivo hicho na baadaye profesa wa upasuaji.<ref name="BNF"/><ref name="CHU"/> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1736|1804}} [[Jamii:Watu wa Ufaransa]] 1j7gbegiz0xm8tlu92kiqk4f6177i1g Joachim Johann Nepomuk Spalowsky 0 239728 1573934 1555463 2026-06-17T01:30:07Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573934 wikitext text/x-wiki '''Joachim Anton Johann Nepomuk Spalowsky''' (1752, [[Vienna]] – 1797, [[Vienna]]) alikuwa mtaalamu wa sayansi ya asili (naturalist) na msomi mwenye taaluma mbalimbali (polymath) aliyeishi [[Vienna]]. Alikuwa pia mpasuaji aliyehudumu katika vikosi vya kiraia vya kijeshi vya [[Vienna]].<ref name="wdl">{{Rejea tovuti | last = Spalowsky | first = Joachim Anton Johann Nepomuk | title = Introduction to a Systematic History of Shelled Animals | language = Latin, German | work = World Digital Library | accessdate = 2014-03-01 | url = http://www.wdl.org/en/item/4306/#languages=lat&page=8 | archive-date = 2014-02-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140216183909/http://www.wdl.org/en/item/4306/#languages=lat&page=8 | url-status = dead }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1752|1797}} [[Jamii:Watu wa Austria]] e1sn11f8q1uw2j5l554mpc9kekwmpkk Julius Cassirer 0 239784 1573939 1556003 2026-06-17T02:50:19Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573939 wikitext text/x-wiki '''Julius Cassirer''' (2 Februari 1841, Schwientochlowitz – 18 Juni 1924, Berlin) alikuwa mfanyabiashara wa viwanda [[Ujerumani|Mjerumani]] mwenye asili ya [[Kiyahudi]] na mtoza sanaa. Pia alikuwa mbia mkuu wa Kabelwerke Dr. Cassirer & Co. mjini Berlin. Kazi ya sanaa kutoka katika mkusanyiko wake imekuwa mada ya mojawapo ya kesi ndefu zaidi za marejesho ya sanaa zilizounganishwa na [[Holocaust]] katika historia.<ref>{{Rejea tovuti |last=Worcester |first=Sullivan & |title=Sullivan Blogs {{!}} Art Law Report {{!}} Julius Cassirer |url=[https://blog.sullivanlaw.com/artlawreport/topic/julius-cassirer](https://blog.sullivanlaw.com/artlawreport/topic/julius-cassirer) |access-date=2023-02-04 |website=blog.sullivanlaw.com |language=en-us |quote=One of the longest-running court cases in the United States about art looted by the Nazis has been decided in favor of the current possessor, the Thyssen-Bornemisza Museum in Madrid, an instrumentality of the Kingdom of Spain }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1841|1924}} [[Jamii:Watu wa Ujerumani]] mwkt8bta8hizh417azo93wvjjwqewte Luke Hogan 0 239890 1574003 1559117 2026-06-17T08:17:45Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574003 wikitext text/x-wiki '''Luke Hogan''' [[Order of the British Empire|MBE]], [[Justice of the Peace|JP]], alikuwa kiongozi wa chama cha Labour katika Baraza la Liverpool ambaye pia alihudumu kama Meya Mkuu wa [[Liverpool]]. == Wasifu == Hogan aliingia katika siasa za mitaa mnamo mwaka 1921 alipogombea kama mgombea wa chama cha [[Labour Party]] katika Wadi ya Brunswick. Alichaguliwa kujiunga na Baraza la Jiji la Liverpool ([[Liverpool City Council]]) mnamo tarehe 1 Novemba. Alichaguliwa kuwa [[Alderman]] wa St. Domingo mnamo tarehe 5 Oktoba 1927. Akawa kiongozi wa kundi la chama cha Labour katika baraza hilo mnamo mwaka 1930 na alidumu katika nafasi hiyo hadi mwaka 1947. Aliondolewa kwenye nafasi yake ya uongozi kwa sababu alipinga sera ya chama chake ya kutaifisha Soko la Pamba la Liverpool (Liverpool Cotton Exchange).<ref>https://Hartlepool{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Northern Daily Mail - 21 December 1954 p.2</ref> Alitunukiwa kuwa Mwanachama wa Nishani ya Milki ya Uingereza (MBE) katika Tuzo za Siku ya Kuzaliwa ya Mfalme za mwaka 1931.<ref>Liverpool Evening Express - 08 October 1941 p.2</ref> Alihudumu kama Meya Mkuu wa Liverpool kuanzia mwaka 1945 hadi 1946.<ref>{{Rejea tovuti |url= http://www.liverpoolcityhalls.co.uk/media/1093/former-mayors-and-lord-mayors.pdf |title= List of Lord Mayors of Liverpool |access-date= 13 August 2016 |archive-date= 2016-08-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160821081150/http://liverpoolcityhalls.co.uk/media/1093/former-mayors-and-lord-mayors.pdf |url-status= dead }}</ref> Alitunukiwa tuzo ya heshima ya Freedom of City of Liverpool mnamo tarehe 1 Mei 1946.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.liverpooltownhall.co.uk/recipients-honorary-freedom-city-liverpool/|title=Recipients of the Honorary Freedom of the City of Liverpool|accessdate=2026-05-29|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327224458/https://www.liverpooltownhall.co.uk/recipients-honorary-freedom-city-liverpool/|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1880s|1950s|Hogan, Luke}} [[Jamii:Wanasiasa wa Uingereza]] [[Jamii:Watu wa Uingereza]] e3he41eg1ds9dbu6wru87o3m0ajq3t4 Max Mandl-Maldenau 0 239933 1574078 1558678 2026-06-17T11:35:20Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574078 wikitext text/x-wiki '''Max Mandl-Maldenau''' (alizaliwa kama '''Mandl'''; 3 Agosti 1865 – 6 Agosti 1942) alikuwa mfanyabiashara wa viwanda kutoka [[Austria]], mwanachama wa Soko la Hisa la Vienna, na mkusanyaji wa sanaa. == Maisha == Mandl alizaliwa tarehe 3 Agosti 1865 katika Prostějov, ambalo wakati huo lilikuwa sehemu ya Margraviate of Moravia ndani ya Ufalme wa Austria .<ref name=":0">{{Rejea tovuti|title=Mandl-Maldenau, Max|url=[https://www.lexikon-provenienzforschung.org/en/mandl-maldenau-max](https://www.lexikon-provenienzforschung.org/en/mandl-maldenau-max)|access-date=2024-12-19|website=lexikon-provenienzforschung.org}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Alikuwa mtoto wa tatu na wa mwisho wa Mayr Mandl (1821–1888), fundi cherehani kutoka Prostějov ambaye alifanikiwa kuanzisha kampuni kubwa ya utengenezaji wa mavazi yenye makao yake [[Vienna]], iliyoitwa ''M. & I. Mandl und Schnek, Kohnberger & Mandl''.<ref name="novanobilitas">{{Rejea tovuti|url=[https://novanobilitas.eu/rod/mandl-von-maldenau|title=Mandl](https://novanobilitas.eu/rod/mandl-von-maldenau|title=Mandl) von Maldenau|website=Nová šlechta v českých zemích a podunajské monarchii|last=Županič|first=Jan|access-date=19 September 2025}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1865|1942}} [[Jamii:Watu wa Austria]] og0u2tcdweh5uswo3qe39404mtdw0et Kofi Amoakohene 0 239988 1573962 1558792 2026-06-17T05:52:06Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573962 wikitext text/x-wiki '''Kofi Amoakohene''' ni [[mwanasiasa]] wa [[Ghana]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Parliament of Ghana|url=https://parliament.gh/mps?mp=60|work=www.parliament.gh|accessdate=2026-05-29|author=ICT Dept. Office of Parliament, Ghana|archive-date=2024-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212232233/https://parliament.gh/mps?mp=60|url-status=dead}}</ref> Aliwahi kuwa Mbunge katika Bunge la Saba la Jamhuri ya Nne ya Ghana, akiwakilisha eneo bunge la Atebubu-Amantin katika Mkoa wa Bono East Region kupitia chama cha New Patriotic Party. Pia aliwahi kuhudumu kama Waziri wa Mkoa wa Bono East Region. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Wanasiasa wa Ghana]] 31zdp3g696kxbapz6j6p2m2llc6aot6 Lucía Pulido 0 240025 1574000 1558901 2026-06-17T08:07:34Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574000 wikitext text/x-wiki '''Lucía Pulido''' (amezaliwa 22 Machi 1962, Bogotá) ni mwimbaji kutoka [[Kolombia]] ambaye tangu mwaka 1986 amekuwa akiimba muziki wa jadi kama vile cumbia, bullerengue na joropo. Mwaka 1994 alihamia New York, Marekani, ambapo ameendelea kuimba muziki wa jadi na pia kushirikiana na wanamuziki wa jazz. Pia ameshiriki maonesho mjini Vienna akiwa na wanamuziki wa muziki wa majaribio wa elektroniki kama Christian Fennesz na Burkhard Stangl. Mwaka 2017 alitokea Mexico City pamoja na Sofía Rei na Verónica Valerio katika onyesho la Kilatini lililoitwa ''3 voces, 3 mujeres, 3 vanguardias''.<ref name=lfm>{{cite web|url=[https://www.last.fm/music/Lucia+Pulido/+wiki|title=Lucia](https://www.last.fm/music/Lucia+Pulido/+wiki|title=Lucia) Pulido|publisher=last.fm|accessdate=30 August 2021}}</ref><ref name=bm>{{cite web|url=[https://www.buenamusica.com/lucia-pulido/biografia|title=¿Quién](https://www.buenamusica.com/lucia-pulido/biografia|title=¿Quién) es Lucia Pulido?|publisher=Buena Musica|accessdate=30 August 2021|language=Spanish}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=[https://carteleradeteatro.mx/2017/tres-voces-vanguardistas-escenario/|title=Tres](https://carteleradeteatro.mx/2017/tres-voces-vanguardistas-escenario/|title=Tres) voces vanguardistas sobre un mismo escenario|publisher=Cartelera de Teatro|date=12 August 2017|accessdate=30 August 2021|language=Spanish}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{BD|1962|}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Kolombia]] [[Jamii:Watu walio hai]] iafw6iqh6wi1lws3nzi7e5a3swg6tog Margarita Vargas 0 240033 1574070 1567050 2026-06-17T10:10:13Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574070 wikitext text/x-wiki '''Margarita María de Santa Teresita Vargas Gaviria''' anayejulikana zaidi kwa jina la kisanii '''Margarita La Diosa de la Cumbia''', ni mwimbaji kutoka [[Kolombia]]-[[Meksiko]].<ref>[[http://www.lastfm.es/music/Margarita+La+Diosa+De+La+Cumbia/+wiki](http://www.lastfm.es/music/Margarita+La+Diosa+De+La+Cumbia/+wiki){{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Wasifu wa Margarita Vargas] {{in lang|es}}</ref><ref>[[http://www.tvnotas.com.mx/2012/10/23/C-40930-margarita-la-diosa-de-la-cumbia-he-sufrido-pero-no-me-arrepiento-de-nada.php](http://www.tvnotas.com.mx/2012/10/23/C-40930-margarita-la-diosa-de-la-cumbia-he-sufrido-pero-no-me-arrepiento-de-nada.php){{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Mahojiano na Margarita Vargas] {{in lang|es}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mwanamuziki}} [[Jamii:Waimbaji wa Kolombia]] [[Jamii:Waimbaji wa Meksiko]] bdefiinaacx9i7hj68jbt03oi39xw3g Marian Breland Bailey 0 240051 1574071 1558996 2026-06-17T10:23:03Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574071 wikitext text/x-wiki '''Marian Breland Bailey''' (alizaliwa kama '''Marian Ruth Kruse'''; 2 Desemba 1920 – 25 Septemba 2001)<ref name=Clark-C-2001>Clark, C. (2001). [[http://www.carolark.com/bailey.html](http://www.carolark.com/bailey.html){{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}Marian Breland (Mouse) Bailey, Ph.D. 1920 – 2001]. ''The Centre for Applied Canine Behaviour''. Ilirejeshwa tarehe 20 Februari 2007.</ref> alikuwa mwanasaikolojia kutoka [[Marekani]] na mtaalamu wa uchambuzi wa tabia (applied behavior analyst), ambaye alichangia kwa kiasi kikubwa katika maendeleo ya mbinu za mafunzo ya wanyama zilizo na ushahidi wa kisayansi na zinazozingatia maadili ya ustawi wa wanyama, pamoja na kuhamasisha matumizi yake kwa upana. Pamoja na mume wake wa kwanza Keller Breland (1915–1965), alisoma katika University of Minnesota chini ya mwongozo wa mtaalamu wa tabia B. F. Skinner na baadaye wakawa miongoni mwa “wanasaikolojia wa kwanza wa vitendo katika uwanja wa wanyama” (applied animal psychologists). Kwa pamoja waliandika kitabu ''Animal Behavior'', kilichochapishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1966 baada ya kifo cha Keller Breland. == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1920|2001}} [[Jamii:Watu wa Marekani]] 825qfhyvs6enikvymzswtrchh0e9wvf Martin Lacey 0 240076 1574072 1559052 2026-06-17T10:48:41Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574072 wikitext text/x-wiki '''Martin Lacey''' (alizaliwa 1947) ni ringmaster wa sarakasi, mkurugenzi wa kampuni, na mkufunzi wa wanyama wa porini. Amefahamika kwa kufundisha sehemu kubwa ya simbamarara waliotumika katika matangazo ya televisheni ya Esso katika miaka ya 1970.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.newshound.org.uk/April%202006.htm|title=Aprili 2006|accessdate=2026-05-30|archive-date=2024-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208182921/http://www.newshound.org.uk/April%202006.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="auto">{{cite news| url=https://www.theguardian.com/uk/2001/feb/07/martinwainwright | work=The Guardian | location=London | title=‘Nip’ from tiger puts trainer in hospital | first=Martin | last=Wainwright | date=2001-02-07 | accessdate=2010-05-12}}</ref> == Kazi ya kitaaluma == Amehusika katika kuzalisha na kufundisha wanyama kama simba, simbamarara (tigers) na tembo kwa zaidi ya miaka 40. Yeye ni mkufunzi wa wanyama pori aliyesajiliwa na serikali ya [[Uingereza]].<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.bbc.co.uk/kent/content/articles/2007/09/18/circus_feature.shtml|title=The show will go on|website=www.bbc.co.uk}}</ref> Kwa mujibu wa vyanzo vya kihistoria, pia amehusishwa na uongozi wa kampuni ya sarakasi na utoaji wa wanyama kwa filamu, televisheni na matangazo.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Great_British_Circus|title=Great British Circus}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1947|}} [[Jamii:Watu wa Uingereza]] b8s7xl5ov9dqbi1zef42btxkbbf8y2o Linda Lombardi 0 240078 1573983 1559032 2026-06-17T07:34:46Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573983 wikitext text/x-wiki '''Linda Lombardi''' ni mwandishi na mhariri wa [[Marekani]] anayebobea katika masuala ya wanyama. Lombardi awali alifanya kazi kama mtaalamu wa isimu ya kitaaluma katika Chuo Kikuu cha Maryland, College Park, ambapo alijulikana kwa utafiti wake katika [[fonolojia]] na Nadharia ya Uboreshaji.<ref>{{cite journal |last1=Kim-Renaud |first1=Young-Key |title=Review of Laryngeal Features and Laryngeal Neutralization |journal=Language |date=1997 |volume=73 |issue=2 |pages=411–416 |doi=10.2307/416037 |jstor=416037 |url=[https://www.jstor.org/stable/416037](https://www.jstor.org/stable/416037) |issn=0097-8507|url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Nevins |first1=Andrew |title=Segmental Phonology in Optimality Theory (review) |journal=Language |date=2003 |volume=79 |issue=4 |pages=811–812 |doi=10.1353/lan.2003.0259 |s2cid=210072861 |url=[https://muse.jhu.edu/article/50266/summary](https://muse.jhu.edu/article/50266/summary) |issn=1535-0665|url-access=subscription }}</ref> Baadaye aliacha kazi yake ya uprofesa aliyokuwa ameipata kwa kudumu (tenured job) ili kuingia katika kazi ya utunzaji wa wanyama kama mlezi wa wanyama.<ref>{{cite journal |title=linguistics, animals, and writing – Linda Lombardi |journal=Career Linguist |date=2015-12-29 |url=[https://careerlinguist.com/2015/12/29/linguistics-animals-and-writing-linda-lombardi/](https://careerlinguist.com/2015/12/29/linguistics-animals-and-writing-linda-lombardi/) |language=en }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=College Professor Turned Zookeeper: 10 Questions For Linda Lombardi |website=Women's Voices For Change |url=[https://womensvoicesforchange.org/college-professor-turned-zookeeper-10-questions-for-linda-lombardi.htm](https://womensvoicesforchange.org/college-professor-turned-zookeeper-10-questions-for-linda-lombardi.htm) |date=2011-10-08 }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Watu wa Marekani]] [[Jamii:Watu walio hai]] 5b5q7cm21dg9ukrcjhvd1wq5folgu4r Martini Maccomo 0 240108 1574073 1567017 2026-06-17T10:52:31Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574073 wikitext text/x-wiki '''Martini Maccomo''' (alifariki 11 Januari 1871) alikuwa mkufunzi wa simba katika Uingereza ya enzi ya [[Viktoria wa Uingereza|malkia Viktoria]]. Alitumbuiza na maonesho ya wanyama ya William Manders (mkusanyiko wa wanyama) kuanzia takribani mwaka 1854 na baadaye akawa kivutio kikuu cha kikundi hicho hadi kifo chake. == Kazi yake == Maccomo alikuwa akifanya maonesho ya kudhibiti wanyama wakali, hasa simba na chui, ndani ya kizimba. Maonesho yake yalihusisha kuwafuatia wanyama hao ndani ya zizi kwa kutumia: * mijeledi (whips) * bastola (pistols) * glavu za kupigania (knuckledusters)<ref>{{Rejea tovuti |title=The story of Martini Maccomo, a black lion tamer in Sunderland - Primary History |url=[https://www.nasbtt.org.uk/the-story-of-martini-maccomo-a-black-lion-tamer-in-sunderland-primary-history/](https://www.nasbtt.org.uk/the-story-of-martini-maccomo-a-black-lion-tamer-in-sunderland-primary-history/) |access-date=2025-02-15 |website=NASBTT |language=en-GB }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Maonesho yake yalijulikana kwa hatari kubwa, na mara nyingi mashambulizi ya wanyama dhidi yake yaliandikwa katika magazeti ya wakati huo. == Taswira na umaarufu == Maccomo alionyeshwa wakati mwingine kama “'''noble savage'''” akiwa amevaa mavazi ya “Kiafrika” ya kistarehe ya kimasimulizi ya Wazungu, ingawa baadaye aliacha taswira hiyo ya kimtazamo wa kibeberu. Alijulikana pia kwa: * utulivu wake mkubwa ndani ya uwanja wa maonesho * tabia yake ya upole nje ya kazi == Kifo == Maccomo alifariki mwaka 1871 mjini [[Sunderland]], Uingereza.<ref>{{Rejea tovuti |date=2021-01-16 |title=Looking Back: Death of Maccomo, the lion-tamer |url=[https://www.darlingtonandstocktontimes.co.uk/lookingback/19011981.looking-back-death-maccomo-lion-tamer/](https://www.darlingtonandstocktontimes.co.uk/lookingback/19011981.looking-back-death-maccomo-lion-tamer/) |access-date=2025-02-15 |website=Darlington and Stockton Times |language=en }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|mwaka usiojulikana|1871}} [[Jamii:Watu wa Uingereza]] 3mmtgm78qv7osd82lpb9cuvwdrvz2j3 Kisiwa cha Kimbubu 0 240343 1573782 1566649 2026-06-16T21:50:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573782 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Kigamboni]], [[mkoa wa Dar es Salaam]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-dar}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kigamboni]] knud5ztihokfbl0t1lk20ivjicnic73 Kisiwa cha Sinda 0 240344 1573833 1566650 2026-06-16T21:58:46Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573833 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Kigamboni]], [[mkoa wa Dar es Salaam]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-dar}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kigamboni]] knud5ztihokfbl0t1lk20ivjicnic73 Kisiwa cha Mwana wa Mwana 0 240402 1573627 1566912 2026-06-16T21:24:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573627 wikitext text/x-wiki '''Kisiwa cha Mwana wa Mwana''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Unguja Kaskazini 'A'|wilaya ya Kaskazini A]], [[mkoa wa Unguja Kaskazini]], [[Zanzibar]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. Ni sehemu ya [[kata]] ya [[Mtakuja (Unguja Kaskazini)|Mtakuja]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Funguvisiwa la Zanzibar]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-unguja}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Mkoa wa Kaskazini Unguja]] j8y8og2g67xbb6xu7krfhb6hh2i93bf Matongolo Primary School 0 240447 1573868 1567094 2026-06-16T22:04:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573868 wikitext text/x-wiki '''Matongolo Primary School''' ni [[shule]] ya msingi ya [[serikali]] iliyopo nchini [[Tanzania]] katika eneo la [[Matongolo]], wilaya ya [[Kilosa]] mkoani [[Morogoro]]. Shule hii hutoa elimu ya msingi kuanzia darasa la kwanza hadi darasa la saba chini ya mtaala wa taifa unaosimamiwa na Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia pamoja na Baraza la Mitihani la Taifa (NECTA). Ipo katika mazingira ya kijamii yenye makazi ya watu wa eneo hilo na vijiji vya jirani, jambo linalosaidia watoto wengi kupata nafasi ya elimu bila changamoto kubwa ya umbali. Kwa miaka mingi, shule hii imekuwa sehemu muhimu ya kuanzia safari ya elimu kwa watoto wa Matongolo, ikiweka msingi wa maarifa na maadili yanayowaandaa kuendelea na ngazi nyingine za masomo nchini Tanzania.<ref>https://shulezetu.com/primary-schools/matongolo-primary-school-p1102207/</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-elimu}} [[Jamii: Elimu]] [[Jamii: Morogoro]] 4h7bkmdvzh7q8fnyl1m5vtdfh40m5vj Mkwatani Primary School 0 240449 1573652 1567096 2026-06-16T21:28:36Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573652 wikitext text/x-wiki '''Mkwatani Primary School''' ni [[shule]] ya msingi ya [[serikali]] iliyopo nchini [[Tanzania]] katika eneo la [[Mkwatani]]. Shule hii hutoa elimu ya msingi kuanzia darasa la kwanza hadi darasa la saba chini ya mtaala wa taifa unaosimamiwa na Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia pamoja na Baraza la Mitihani la Taifa (NECTA). Iko katika mazingira ya kijamii yenye makazi ya watu wa eneo hilo na shughuli za kila siku, hali inayowezesha watoto wengi kupata nafasi ya elimu kwa urahisi bila changamoto kubwa ya umbali au usafiri. Kwa muda mrefu, shule hii imekuwa sehemu muhimu ya mwanzo wa safari ya elimu kwa watoto wa Mkwatani, ikiwasaidia kujenga msingi wa maarifa na maadili kabla ya kuendelea na ngazi nyingine za masomo nchini Tanzania.<ref>https://shulezetu.com/primary-schools/mkwatani-primary-school-p1102115/</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-elimu}} [[Jamii: Elimu]] [[Jamii: Morogoro]] 6ukvc98tj7cjf8hva5vekwvjky007tu Mamlaka za Majisafi na Usafi wa Mazingira Tanzania 0 240617 1574042 1570789 2026-06-17T09:35:33Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574042 wikitext text/x-wiki '''Mamlaka za Majisafi na Usafi wa Mazingira Tanzania''' (kwa kifupi: ''WSSAs'' kutoka [[Kiingereza]]: ''Water Supply and Sanitation Authorities'') ni mashirika na taasisi za kiserikali zilizoundwa kisheria nchini [[Tanzania]] kwa ajili ya kusimamia rasilimali, uendeshaji wa [[miundombinu ya maji]], na utoaji wa huduma za majisafi na mifumo ya uondoaji wa majitaka. Taasisi hizi hufanya kazi chini ya usimamizi mkuu wa Wizara ya Maji, zikiongozwa na sheria mbalimbali ikiwemo Sheria ya Ugawaji wa Maji na Usafi wa Mazingira ya mwaka 2019. Mamlaka hizi zinadhibitiwa na Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji ([[EWURA]]) ili kuhakikisha ubora, viwango salama vya afya, na haki katika utoaji huduma na upangaji wa bei.<ref>{{Rejea tovuti|title=EWURA {{!}} Energy and Water Utilities Regulatory Authority (EWURA) - Home|url=https://ewura.go.tz/|work=ewura.go.tz|accessdate=2026-06-10|language=en|archive-date=2026-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20260610062821/https://www.ewura.go.tz/|url-status=dead}}</ref> == Madaraja na orodha ya Mamlaka za maji == Mamlaka hizi zimegawanywa katika madaraja tofauti kulingana na ukubwa wa kijiografia, uwezo wa kifedha wa kujiendesha, na idadi ya watu wanaohudumiwa: === Mamlaka Kuu ya Jiji la Kibiashara === * [[DAWASA]] – Dar es Salaam Supply and Sanitation Authority (Inahudumia [[Mkoa wa Dar es Salaam]] na sehemu ya [[Mkoa wa Pwani]]).<ref>{{Rejea tovuti|title=DAWASA {{!}} Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira Dar es Salaam (DAWASA) - Mwanzo|url=https://www.dawasa.go.tz/|work=dawasa.go.tz|accessdate=2026-06-10|language=sw}}</ref> === Mamlaka za Miji Mikuu ya Mikoa === Mamlaka hizi zinasimamia huduma katika makao makuu ya mikoa ya kimkakati ya Tanzania Bara: * [[AUWSA]] – Arusha Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Arusha|Arusha]]) * [[BUWASA]] – Bukoba Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Kagera|Kagera]]) * [[DUWASA]] – Dodoma Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Dodoma|Dodoma]]) * [[GEUWASA]] – Geita Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Geita|Geita]]) * [[IRUWASA]] – Iringa Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Iringa|Iringa]]) * [[KASHWASA]] – Kahama Shinyanga Water Supply and Sanitation Authority (Inahudumia miji ya [[Kahama]] na [[Shinyanga]] kutoka chanzo cha [[Ziwa Victoria]]) * [[KUWASA (Kigoma)|KUWASA]] – Kigoma Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Kigoma|Kigoma]]) * [[MUWASA]] – Musoma Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Mara|Mara]]) * [[Mbeya UWSA]] – Mbeya Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Mbeya|Mbeya]]) * [[MORUWASA]] – Morogoro Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Morogoro|Morogoro]]) * [[MTUWASA]] – Mtwara Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Mtwara|Mtwara]]) * [[MUWSA]] – Moshi Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Kilimanjaro|Kilimanjaro]]) * [[MWAUWASA]] – Mwanza Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Mwanza|Mwanza]]) * [[NJUWASA]] – Njombe Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Njombe|Njombe]]) * [[SHUWASA]] – Shinyanga Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Shinyanga|Shinyanga]]) * [[SUWASA (Singida)|SUWASA]] – Singida Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Singida|Singida]]) * [[SOUWASA]] – Songea Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Ruvuma|Ruvuma]]) * [[SUWASA (Sumbawanga)|SUWASA]] – Sumbawanga Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Rukwa|Rukwa]]) * [[TUWASA]] – Tanga Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Tanga|Tanga]]) * [[TUWASA (Tabora)|TUWASA]] – Tabora Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Tabora|Tabora]]) === Mamlaka za miji ya kitaifa na miradi maalum === Hizi ni mamlaka katika miji mikubwa ambayo si makao makuu ya mikoa lakini ina mchango mkubwa wa kiuchumi: * [[KUWASA (Kahama)]] – Kahama Urban Water Supply and Sanitation Authority * [[TOUWASA]] – Tunduma Urban Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Songwe|Songwe]]) * [[IFUWASA]] – Ifakara Water Supply and Sanitation Authority ([[Mkoa wa Morogoro|Morogoro]]) === Mamlaka za Wilaya na miji midogo === Kuna zaidi ya mamlaka 80 za ngazi ya wilaya na miji midogo nchini kote zinazosaidia kusogeza huduma karibu na jamii, zikiwemo: * [[BABUWASA]] – Babati ([[Mkoa wa Manyara|Manyara]]) * [[KILUWASA]] – Kilosa ([[Mkoa wa Morogoro|Morogoro]]) * [[KORUWASA]] – Korogwe ([[Mkoa wa Tanga|Tanga]]) * [[MASUWASA]] – Masasi ([[Mkoa wa Mtwara|Mtwara]]) * [[MUWSA]] – Muheza ([[Mkoa wa Tanga|Tanga]]) * [[NZEWASA]] – Nzega ([[Mkoa wa Tabora|Tabora]]) Usimamizi wa maeneo yote ya vijijini ambayo hayapo chini ya mamlaka hizi za mijini unaratibiwa na Wakala wa Maji na Usafi wa Mazingira Vijijini ([[RUWASA]]) ikishirikiana na Jumuiya za Watumia Maji Ngazi ya Jamii (CBWSOs). == Tazama pia == * [[Miundombinu ya maji]] * [[Mtambo wa kusafisha maji]] * [[Mfumo wa majitaka]] * [[Uchafuzi wa maji]] == Marejeo == {{Marejeo}} [[Jamii:Maji]] [[Jamii:Mazingira]] [[Jamii:Tanzania]] [[Jamii:AWC 2026]] sna6x4pcpasihywn8oitg9ug0241len Elfu moja mia tatu ishirini na sita 0 240640 1573850 1569335 2026-06-16T22:01:26Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573850 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu ishirini na sita''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1326''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXVI kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu ishirini na tano|1325]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu ishirini na saba|1327]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1326 KK]] na [[1326]] [[BK]]. == Marejeo == {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] edhu3h5epouf4ybm9lbldsjisorz356 Uhalifu wa mwenzi 0 240736 1573879 1570727 2026-06-16T22:06:06Z Gayle-Bot 78697 Bot: fixed references and maintenance 1573879 wikitext text/x-wiki '''Uhalifu wa mwenzi''' ni aina ya uhalifu ambapo mhalifu hutumia mbinu za kujenga urafiki au uhusiano na mtu aliye katika mazingira magumu kwa lengo la kumdhibiti na kumdhulumu. Katika mchakato huu, mhalifu anaweza kuonekana kama rafiki au mtu wa kuaminika ili kupata imani ya mwathiriwa. Baada ya kupata uaminifu huo, hutumia nafasi hiyo kumdhalilisha au kumnyonya mtu huyo kifedha, kimwili au kingono. Kujitenga dhidi ya kutangamana na watu mara nyingi huchangia kufanya watu kuwa rahisi kuathirika, kwani watu waliotengwa kijamii au walio katika hali ya upweke huwa na uwezekano mkubwa wa kuamini mtu anayejitokeza kama rafiki.<ref>Trafford CCG, [http://www.traffordccg.nhs.uk/safeguarding/safeguarding-adults/harm-and-abuse/mate-crime/ Mate Crime] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208170402/http://www.traffordccg.nhs.uk/safeguarding/safeguarding-adults/harm-and-abuse/mate-crime/|date=2015-12-08}}, accessed 3 December 2015</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu}} [[Jamii: Jamii]] 8rnjszrwlxzxzzy01sb3vxuqmsblfjl MAUWASA 0 240737 1574021 1570772 2026-06-17T08:31:38Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574021 wikitext text/x-wiki '''Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira Musoma''' (kwa kifupi: '''MAUWASA''', kutoka [[Kiingereza]]: ''Musoma Urban Water Supply and Sanitation Authority'') ni [[taasisi]] ya kiserikali iliyoundwa kisheria nchini [[Tanzania]]. Taasisi hii ina jukumu la kutoa huduma ya majisafi na uondoaji wa majitaka katika maeneo ya mji wa [[Musoma]], ambao ndiyo makao makuu ya Mkoa wa [[Mara]], kaskazini mwa Tanzania. Kama ilivyo kwa mamlaka nyingine za maji za kikanda, MAUWASA inafanya kazi chini ya usimamizi wa Wizara ya Maji na inadhibitiwa na Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji ([[EWURA]]). Lengo lake kuu ni kuhakikisha wakazi wa Musoma na maeneo ya pembezoni wanapata maji salama yenye kukidhi viwango vya [[afya]], pamoja na kuimarisha mifumo ya usafi ili kulinda afya ya jamii na kukuza uchumi wa mkoa.<ref name="mauwasa_web">https://www.mauwasa.go.tz/ – Tovuti Rasmi ya Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira Musoma (MAUWASA).</ref> == Vyanzo vya maji na uzalishaji == Uzalishaji wa maji wa MAUWASA unategemea kwa kiasi kikubwa [[Ziwa Victoria]], ambalo ndilo chanzo kikuu cha asili cha maji ghafi kwa mji wa Musoma. Mamlaka inamiliki na kuendesha mitambo ya kusafisha na kutibu maji ukiwemo mtambo mkuu wa Bweri (Kituo cha Kutibu Maji Bweri), ambapo maji yanavutiwa kutoka ziwani na kupitishwa kwenye hatua mbalimbali za uchujaji, uondoaji wa tope, na uwekaji wa dawa ili kuhakikisha yanakuwa salama kwa matumizi ya kibinadamu. Baada ya kutibiwa, maji hayo husukumwa kwa kutumia pampu za kisasa hadi kwenye matanki makubwa ya kuhifadhia maji yaliyopo kwenye miinuko kama vile vilima vya Mwisenge, Kigera, na Bweri ili kuruhusu usambazaji wa maji kwa njia ya mvutano wa dunia (gravity flow) kwenda kwa walaji. Kutokana na kasi kubwa ya ongezeko la watu na upanuzi wa viwanda vya kuchakata samaki na pamba mjini Musoma, MAUWASA imekuwa ikitekeleza miradi ya upanuzi wa miundombinu ikijumuisha ulazaji wa mabomba mapya ya usambazaji ili kuongeza uzalishaji hadi kufikia lita milioni 36 kwa siku ili kufikisha huduma katika maeneo mapya ya makazi na taasisi za kijamii.<ref name="hotuba_maji">https://maji.go.tz – Hotuba ya Bajeti ya Wizara ya Maji inayofafanua upanuzi wa miundombinu ya MAUWASA na mradi wa lita milioni 36 kwa siku kutoka Ziwa Victoria.</ref> == Uhifadhi == Katika kuhakikisha uendelevu vya chanzo chake kikuu cha maji, MAUWASA inatilia mkazo mikakati thabiti ya kulinda ikolojia na fukwe za Ziwa Victoria dhidi ya [[uchafuzi wa maji]]. Mamlaka inasimamia kwa karibu mitandao yake ya majitaka na [[mfumo wa majitaka|mifumo ya mabwawa ya kusafishia majitaka]] (Wastewater Stabilization Ponds) yaliyopo eneo la Nyasho ili kuzuia maji machafu kutoka majumbani na viwandani yasiingie ziwani kabla ya kusafishwa kikamilifu. Vilevile, MAUWASA inashirikiana na Bodi ya Bonde la Ziwa Victoria pamoja na vikundi vya kijamii katika kampeni za kupanda miti na mimea ya kuzuia [[mmomonyoko]] wa [[udongo]] kando ya vyanzo vya maji. Juhudi hizi zinajumuisha pia udhibiti wa upotevu wa maji (Non-Revenue Water) kupitia matumizi ya mita za kisasa za malipo ya kabla na mifumo ya kidijitali ya kubaini uvujaji, hatua zinazosaidia kuhifadhi rasilimali maji kwa ajili ya maendeleo endelevu katika mkoa huo na nchi nzima kwa ujumla.<ref name="mkataba_mauwasa">https://ewura.go.tz {{Wayback|url=https://ewura.go.tz/ |date=20260610062821 }} – Mkataba wa Huduma kwa Mteja wa MAUWASA kupitia EWURA unaoainisha mifumo ya usambazaji maji, Mabwawa ya Nyasho, na viwango vya huduma.</ref> == Tazama pia == * [[Mamlaka za Majisafi na Usafi wa Mazingira Tanzania]] * [[EWURA]] * [[Ziwa Victoria]] == Marejeo == {{Marejeo}} [[Jamii:Mamlaka za Maji Tanzania]] [[Jamii:Mashirika ya Tanzania]] [[Jamii:Musoma]] [[Jamii:AWC 2026]] sp3vnlxrjp6qa1x0bww9d37fc0es3gu Mbeya UWSA 0 240739 1574079 1570788 2026-06-17T11:46:21Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574079 wikitext text/x-wiki '''Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira Mbeya''' (kwa [[kifupi]]: '''Mbeya UWSA''', kutoka [[Kiingereza]]: ''Mbeya Urban Water Supply and Sanitation Authority'') ni [[taasisi]] ya kiserikali iliyoundwa kisheria nchini [[Tanzania]].<ref name="tovuti">[https://www.mbeyauwsa.go.tz/ Tovuti Rasmi ya Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira Mbeya (Mbeya UWSA)].</ref> Taasisi hii ilianzishwa mwaka 1998 chini ya Sheria ya ya Utendaji wa Kazi za Maji (Water Works Act Cap 272) ya mwaka 1997 kabla ya kufanyiwa marekebisho ya kisheria baadaye.<ref name="tovuti" /> Ina jukumu la kutoa huduma ya majisafi na uondoaji wa majitaka katika maeneo ya Jiji la [[Mbeya]] na Mji wa Mbalizi uliopo Kusini Magharibi mwa Tanzania.<ref name="tovuti" /> Kama ilivyo kwa mamlaka nyingine za maji nchini, Mbeya UWSA inafanya kazi chini ya usimamizi wa Wizara ya Maji na inadhibitiwa kisheria na [[EWURA]].<ref name="mkataba">[https://maji.go.tz Mkataba wa Huduma kwa Mteja kutoka Wizara ya Maji unaoainisha usajili na anwani rasmi ya mamlaka].</ref> Lengo lake kuu ni kuhakikisha wakazi wanapata huduma bora na ya uhakika ya maji safi na salama, pamoja na kusimamia ipasavyo mifumo ya usafi wa mazingira ili kulinda afya za walaji na kuzuia magonjwa ya mlipuko. == Vyanzo vya maji na uzalishaji == Tofauti na miji mingi ya pembezoni mwa maziwa makuu, uzalishaji wa maji wa Mbeya UWSA unategemea kwa kiasi kikubwa vyanzo vya maji vya juu ya ardhi vinavyotokana na [[mito]] na [[chemchemi]] za asili zinazotiririka kutoka kwenye milima na nyanda za juu za mkoa wa Mbeya. Vyanzo vikuu vya maji vinavyotumiwa na mamlaka hii ni pamoja na mito kama vile [[Mto Sisimba|mto Sisimba]], [[mto Meta]], na [[Mto Nzovwe|mto Nzovwe]], ambapo maji hukusanywa na kupitishwa kwenye mitambo maalum ya kusafishia na kuyatibu ili kuondoa mchanga, tope, na vijidudu kabla ya kusambazwa. Baada ya mchakato wa usafishaji kukamilika, maji hayo husafirishwa kwenda kwenye matanki makubwa ya kuhifadhia yaliyopo kwenye miinuko mbalimbali ya jiji ili kuruhusu usambazaji kwa njia ya nguvu ya mvutano wa kijiografia kuelekea maeneo ya chini. Kutokana na kasi kubwa ya ukuaji wa mji na kuongezeka kwa shughuli za kiuchumi na viwanda, Mbeya UWSA imekuwa ikitekeleza miradi ya kimkakati ya kupanua mitandao ya mabomba na kuongeza uwezo wa uzalishaji ili kukidhi mahitaji ya kila siku ya jamii inayokua. == Uhifadhi == Katika kuhakikisha uendelevu wa vyanzo vyake vya maji ambavyo vinategemea mazingira ya milimani, Mbeya UWSA inatilia mkazo mkubwa mikakati ya utunzaji na uhifadhi wa mabonde ya mito na maeneo ya vyanzo vya maji (catchment areas). Mamlaka hii inafanya doria na kutoa elimu kwa jamii ili kuzuia shughuli zisizo endelevu za kibinadamu kama vile kilimo cha vinyungu kando ya mito, ukataji miti ovyo, na ujenzi usio rasmi karibu na maeneo ya chemchemi. Vilevile, Mbeya UWSA inasimamia mtandao wa uondoaji wa majitaka na uendeshaji wa mabwawa ya kusafishia maji machafu yanayotoka viwandani na makazi ya watu ili kuhakikisha hayachafui mazingira wala kuingia kwenye vyanzo vya maji safi.<ref name="ewura">[https://ewura.go.tz Ripoti ya EWURA ya Tathmini ya Utendaji wa Mamlaka za Maji nchini inayofafanua leseni na mikakati ya Mbeya UWSA] {{Wayback|url=https://ewura.go.tz/ |date=20260610062821 }}.</ref> Hatua hizi zinaenda sambamba na jitihada za kudhibiti upotevu wa maji yasiyofanya biashara kwa kutumia mifumo ya kisasa ya kidijitali, hatua ambazo ni muhimu katika kulinda rasilimali maji kwa ajili ya ustawi wa mazingira na maendeleo endelevu katika mkoa na nchi kwa ujumla.<ref name="ewura" /> == Tazama pia == * [[Mamlaka za Majisafi na Usafi wa Mazingira Tanzania]] * [[EWURA]] == Marejeo == <references /> [[Jamii:Mamlaka za Maji Tanzania]] [[Jamii:Mashirika ya Tanzania]] [[Jamii:Mbeya]] [[Jamii:AWC 2026]] r3ya9e1ctae2kzm3zxpaoiplpqg8z20 Judith Kerr 0 240955 1573938 1573095 2026-06-17T02:34:06Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1573938 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | jina = Judith Kerr | jina_halisi = Anna Judith Gertrud Helene Kerr | picha = Judith Kerr on September 15, 2016 at the International Literature Festival Berlin.jpg | ukubwawapicha = 200px | maelezo_ya_picha = Kerr katika Tamasha la Fasihi Berlin, 2016 | heshima_mwisho = OBE | tarehe_ya_kuzaliwa = {{Birth date|1923|6|14|df=y}} | mahala_pa_kuzaliwa = Berlin, Ujerumani | tarehe_ya_kifo = {{Death date and age|2019|5|22|1923|6|14|df=y}} | mahala_pa_kifo = Barnes, London, England | uraia = {{plainlist| * Ujerumani (1923–1941) * Hakuwa na uraia (1941–1947) * Uingereza (1947–2019) }} | kipindi = 1950–2019 | aina = Fasihi ya watoto | mada = | kazi_mahususi = {{plainlist| * ''The Tiger Who Came to Tea'' * Mfululizo wa ''Mog'' * ''When Hitler Stole Pink Rabbit'' }} | mwenzi = Nigel Kneale (ndoa 1954–2006) | watoto = 2 (akiwemo Matthew Kneale) | wazazi = {{plainlist| * Alfred Kerr (baba) * Julia Weismann (mama) }} | ndugu = Michael Kerr (kaka) }} '''Anna Judith Gertrud Helene Kerr'''<ref>{{cite book|title=As Far As I Remember|date=2002|publisher=Hart Publishing|isbn=1-84113-565-8|page=23|edition=paperback}}</ref> (14 Juni 1923 – 22 Mei 2019)<ref name=grauniad>{{cite news|title= Judith Kerr, beloved author of The Tiger Who Came to Tea, dies aged 95|url=https://www.theguardian.com/books/2019/may/23/judith-kerr-beloved-author-of-the-tiger-who-came-to-tea-dies-aged-95|first=Claire|last=Armitstead|author-link=Claire Armitstead|work=[[The Guardian]]|date=23 May 2019|access-date=23 May 2019|quote=Judith Kerr ... died at home yesterday at the age of 95 after a short illness, her publisher said on Thursday.}}</ref> alikuwa mwandishi na mchoraji wa vitabu, [[Mwingereza]] aliyezaliwa nchini [[Ujerumani]], ambaye vitabu vyake viliuza nakala zaidi ya milioni 10 kote ulimwenguni.<ref name="economist">[https://www.economist.com/obituary/2019/06/06/obituary-judith-kerr-died-on-may-23rd "Obituary: Judith Kerr died on May 23rd,"] ''[[The Economist]]'', 6 June 2019.</ref> Alitengeneza vitabu vya picha vilivyopendwa sana kama vile mfululizo wa vitabu vya "''Mog"'' na "''The Tiger Who Came to Tea"'', pamoja na riwaya maarufu kwa ajili ya watoto na wakubwa kama vile nusu-wasifu wa "''When Hitler Stole Pink Rabbit"''. Kitabu hicho kilionesha mtazamo wa mtoto jinsi ya kukimbia mateso ya Hitler wakati wa Vita Vikuu vya Pili vya Dunia. Alizaliwa katika [[Weimar Republic|Jamhuri ya Weimar]], na alihamia [[Uingereza]] na familia yake mnamo mwaka 1935 ili kukimbia mateso wakati wa kupaa kwa Chama cha Nazi.<ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/after-fleeing-nazi-germany-judith-kerr-became-britains-favorite-storyteller/|title=After fleeing Nazi Germany, Judith Kerr became Britain's favorite storyteller|first=Robert|last=Philpot|website=[[The Times of Israel]] |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.dw.com/en/artists-after-the-escape-judith-kerr-childrens-book-author-at-95/a-41657948|title=Artists After the Escape: Judith Kerr, children's book author at 95 &#124; DW &#124; 13.06.2018|website=DW.COM}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.tracesproject.org/judith-kerr-obe/|title=Judith Kerr OBE &#124; Traces Project|website=www.tracesproject.org|accessdate=2026-06-14|archive-date=2019-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190524065739/http://www.tracesproject.org/judith-kerr-obe/|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waliozaliwa 1923]] [[Jamii:Waliofariki 2019]] [[Jamii:Waandishi wa Uingereza]] [[Jamii:Wiki for Refugees 2026]] fsq0i0ffdnljikweul6xxnyjuf1f40q Matt Alexander (muungano wa raga) 0 241019 1573255 1573240 2026-06-16T13:05:28Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1573255 wikitext text/x-wiki '''Matt Alexander''' (alizaliwa [[Afrika Kusini]] 5 Desemba 1966) ni mchezaji wa zamani wa kulipwa wa muungano wa ragbi aliyekuwa akicheza katika nafasi ya fly-half kwa timu ya taifa ya [[Marekani]] na klabu ya [[Uingereza]] ya Sale Sharks. == Maisha ya awali na kazi == Alexander alianza maisha yake ya uchezaji wa kulipwa katika mchezo wa rugby akiwa na Sale Sharks, klabu ya kulipwa ya muungano wa ragbi kutoka Greater Manchester, [[Uingereza]].<ref>{{Rejea tovuti|date=30 Juni 2015|title=Gig Harbor QB Davis Alexander plays older than his age|url=[https://www.thenewstribune.com/sports/high-school/article25890688.html|access-date=10](https://www.thenewstribune.com/sports/high-school/article25890688.html|access-date=10) Aprili 2025|website=The News Tribune}}</ref> Alexander aliichezea kwa mara ya kwanza Timu ya taifa ya rugby union ya Marekani tarehe 5 Septemba 1995. Alifanya jumla ya mechi 24 rasmi akiwa na USA Eagles na anashika nafasi ya tatu katika orodha ya wafungaji bora wa muda wote wa timu hiyo akiwa na pointi 286.<ref>{{Rejea tovuti|title=Matt Alexander|url=[http://www.espnscrum.com/scrum/rugby/player/12076.html|access-date=28](http://www.espnscrum.com/scrum/rugby/player/12076.html|access-date=28) Agosti 2020|website=ESPN Scrum}}</ref> == Marejeo == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Alexander, Matt}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wachezaji wa Afrika Kusini]] 8jw40df03hr9hsabdlhuaxdd7ykfos8 Suwi 0 241022 1573256 1573245 2026-06-16T13:13:04Z Riccardo Riccioni 452 1573256 wikitext text/x-wiki '''Suwi''' ni filamu ya nchini [[Zambia]] ya mwaka 2010 iliyoandikwa na kuongozwa na Musola Cathrine Kaseketi, kwa kushirikianoa na Sandie Banda. == Kisa == Filamu hii inatupa taswira ya mwanamke mdogo aliyepata ajali iliyomwacha na ulemavu, ambapo baadaye alikuja kupendwa na mtu anayeishi na [[virusi vya UKIMWI]], jambo lililomletea furaha.<ref>{{Citation|last=International Film Festival Rotterdam – IFFR|title=Suwi - trailer - IFFR 2010|date=2017-11-03|url=https://www.youtube.com/watch?v=SysLZmfaZXE|access-date=2026-06-16}}</ref><ref>{{Citation|last=AfricanWomeninCinema|title=Suwi - Faith Beyond Limit (Zambia) Trailer|date=2010-09-06|url=https://www.youtube.com/watch?v=PIQugyu15rk|access-date=2026-06-16}}</ref><ref>{{Cite web|title=Suwi|url=https://www.leffatykki.com/elokuvat/suwi/|work=Leffatykki.com|date=2023-05-25|accessdate=2026-06-16|language=fi}}</ref> == Waigizaji == * Catherine Soko * Chantel Mwabi * Owas Ray Mwape * Jacob Chirwa * Charity Chanda Mwamba * Emmanuel Chishimba * Mrs. Chishimba * Kangwa Chileshe * Chenayi Moyo * Emma Mukwasa * Boyd Nyirenda * Masuthu Kalinda * Felix Kalima * Melisa Wakoli * Sharon-Rose Wakoli == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2010]] [[Jamii:Filamu za Zambia]] 9xviojx1v990etrtblutjtuitdi501x 1573275 1573256 2026-06-16T14:30:47Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573275 wikitext text/x-wiki '''Suwi''' ni filamu ya nchini [[Zambia]] ya mwaka 2010 iliyoandikwa na kuongozwa na Musola Cathrine Kaseketi, kwa kushirikianoa na Sandie Banda. == Kisa == Filamu hii inatupa taswira ya mwanamke mdogo aliyepata ajali iliyomwacha na ulemavu, ambapo baadaye alikuja kupendwa na mtu anayeishi na [[virusi vya UKIMWI]], jambo lililomletea furaha.<ref>{{Citation|last=International Film Festival Rotterdam – IFFR|title=Suwi - trailer - IFFR 2010|date=2017-11-03|url=https://www.youtube.com/watch?v=SysLZmfaZXE|access-date=2026-06-16}}</ref><ref>{{Citation|last=AfricanWomeninCinema|title=Suwi - Faith Beyond Limit (Zambia) Trailer|date=2010-09-06|url=https://www.youtube.com/watch?v=PIQugyu15rk|access-date=2026-06-16}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Suwi|url=https://www.leffatykki.com/elokuvat/suwi/|work=Leffatykki.com|date=2023-05-25|accessdate=2026-06-16|language=fi}}</ref> == Waigizaji == * Catherine Soko * Chantel Mwabi * Owas Ray Mwape * Jacob Chirwa * Charity Chanda Mwamba * Emmanuel Chishimba * Mrs. Chishimba * Kangwa Chileshe * Chenayi Moyo * Emma Mukwasa * Boyd Nyirenda * Masuthu Kalinda * Felix Kalima * Melisa Wakoli * Sharon-Rose Wakoli == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2010]] [[Jamii:Filamu za Zambia]] 7xxxm86z8fu9fzgkfl9e0nnd6n08u19 Foreign Body 0 241023 1573247 2026-06-16T12:05:55Z Family 001 70423 Nimeanzisha makala mpya 1573247 wikitext text/x-wiki '''Foreign Body''' ni filamu ya tamthilia ya nchini Tunisia ya mwaka 2016 iliyoandikwa na kuongozwa na Raja Amari. == Kisa == Mwanamke kijana mmoja alitoroka nyumbani kwao nchini Tunisia na kuingia Ufaransa kinyume cha sheria. Katika safari yake, anakabiliana na furaha na changamoto mbalimbali.<ref>{{Citation|last=My French Stories|title=Foreign Body / Corps étranger (2018) - Trailer (English Subs)|date=2018-02-14|url=https://www.youtube.com/watch?v=U64Bp4xnvgc|access-date=2026-06-16}}</ref><ref>{{Cite web|title=‘Foreign Body’ (Corps etranger’): Film Review {{!}} TIFF 2016|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/foreign-body-corps-etranger-926883/|work=The Hollywood Reporter|date=2016-09-08|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=Boyd van Hoeij}}</ref> == Waigizaji == * Hiam Abbass * Sarra Hannachi * Salim Kechiouche * Marc Brunet * Majd Mastoura == Marejeo == <references /> == Marejeo ya nje == [[imdbtitle:5539474|Foreign Body (2016) - IMDb]] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2016]] [[Jamii:Filamu]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] dj5bnp90qg50c4kc834q2t0c9lhypuu 1573263 1573247 2026-06-16T13:47:07Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Foreign Body (2016 film)]] hadi [[Foreign Body]]: urahisi wa kuupata 1573247 wikitext text/x-wiki '''Foreign Body''' ni filamu ya tamthilia ya nchini Tunisia ya mwaka 2016 iliyoandikwa na kuongozwa na Raja Amari. == Kisa == Mwanamke kijana mmoja alitoroka nyumbani kwao nchini Tunisia na kuingia Ufaransa kinyume cha sheria. Katika safari yake, anakabiliana na furaha na changamoto mbalimbali.<ref>{{Citation|last=My French Stories|title=Foreign Body / Corps étranger (2018) - Trailer (English Subs)|date=2018-02-14|url=https://www.youtube.com/watch?v=U64Bp4xnvgc|access-date=2026-06-16}}</ref><ref>{{Cite web|title=‘Foreign Body’ (Corps etranger’): Film Review {{!}} TIFF 2016|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/foreign-body-corps-etranger-926883/|work=The Hollywood Reporter|date=2016-09-08|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=Boyd van Hoeij}}</ref> == Waigizaji == * Hiam Abbass * Sarra Hannachi * Salim Kechiouche * Marc Brunet * Majd Mastoura == Marejeo == <references /> == Marejeo ya nje == [[imdbtitle:5539474|Foreign Body (2016) - IMDb]] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2016]] [[Jamii:Filamu]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] dj5bnp90qg50c4kc834q2t0c9lhypuu 1573265 1573263 2026-06-16T13:47:37Z Riccardo Riccioni 452 1573265 wikitext text/x-wiki '''Foreign Body''' ni filamu ya tamthilia ya nchini Tunisia ya mwaka 2016 iliyoandikwa na kuongozwa na Raja Amari. == Kisa == Mwanamke kijana mmoja alitoroka nyumbani kwao nchini Tunisia na kuingia Ufaransa kinyume cha sheria. Katika safari yake, anakabiliana na furaha na changamoto mbalimbali.<ref>{{Citation|last=My French Stories|title=Foreign Body / Corps étranger (2018) - Trailer (English Subs)|date=2018-02-14|url=https://www.youtube.com/watch?v=U64Bp4xnvgc|access-date=2026-06-16}}</ref><ref>{{Cite web|title=‘Foreign Body’ (Corps etranger’): Film Review {{!}} TIFF 2016|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/foreign-body-corps-etranger-926883/|work=The Hollywood Reporter|date=2016-09-08|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=Boyd van Hoeij}}</ref> == Waigizaji == * Hiam Abbass * Sarra Hannachi * Salim Kechiouche * Marc Brunet * Majd Mastoura == Marejeo == <references /> == Viungo vya nje == [[imdbtitle:5539474|Foreign Body (2016) - IMDb]] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2016]] [[Jamii:Filamu za Tunisia]] f2eoawv4fkonbtut6iou87u0aad6tpg 1573535 1573265 2026-06-16T17:31:00Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573535 wikitext text/x-wiki '''Foreign Body''' ni filamu ya tamthilia ya nchini Tunisia ya mwaka 2016 iliyoandikwa na kuongozwa na Raja Amari. == Kisa == Mwanamke kijana mmoja alitoroka nyumbani kwao nchini Tunisia na kuingia Ufaransa kinyume cha sheria. Katika safari yake, anakabiliana na furaha na changamoto mbalimbali.<ref>{{Citation|last=My French Stories|title=Foreign Body / Corps étranger (2018) - Trailer (English Subs)|date=2018-02-14|url=https://www.youtube.com/watch?v=U64Bp4xnvgc|access-date=2026-06-16}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=‘Foreign Body’ (Corps etranger’): Film Review {{!}} TIFF 2016|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/foreign-body-corps-etranger-926883/|work=The Hollywood Reporter|date=2016-09-08|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=Boyd van Hoeij}}</ref> == Waigizaji == * Hiam Abbass * Sarra Hannachi * Salim Kechiouche * Marc Brunet * Majd Mastoura == Marejeo == <references /> == Viungo vya nje == [[imdbtitle:5539474|Foreign Body (2016) - IMDb]] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2016]] [[Jamii:Filamu za Tunisia]] 5rntx8p4ehkbzlk0bbxph4k6avsnbgo Sidet: Forced Exile 0 241024 1573248 2026-06-16T12:15:52Z Family 001 70423 nimeanzisha Makala mpya 1573248 wikitext text/x-wiki '''Sidet: Forced Exile''' (Uhamishaji wa Kulazimishwa) ni filamu ya mwaka 1991 iliyoongozwa na kutayarishwa na Salem Mekuria.<ref>{{Cite web|title=Sidet: Forced Exile|url=https://www.wmm.com/catalog/film/sidet-forced-exile|work=www.wmm.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Salem Mekuria|url=https://www.wellesley.edu/people/salem-mekuria|work=Wellesley|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> == Kisa == Wanawake watatu ambao ni wakimbizi wanajaribu kupambana ili kuishi, licha ya changamoto ambazo kila mmoja wao anakabiliana nazo katika safari yake ya maisha.<ref>{{Cite web|title=SIDET: Forced Exile|url=https://www.salemmekuria.com/sidet-forced-exile|work=Salem Mekuria|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Sidet : forced exile {{!}} WorldCat.org|url=https://search.worldcat.org/title/27923301|work=search.worldcat.org|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 1991]] [[Jamii:Filamu]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] pbecfo1b05gczmx3euwj238k2j907eh 1573266 1573248 2026-06-16T13:48:44Z Riccardo Riccioni 452 1573266 wikitext text/x-wiki '''Sidet: Forced Exile''' (Uhamishaji wa Kulazimishwa) ni filamu ya mwaka 1991 iliyoongozwa na kutayarishwa na Salem Mekuria.<ref>{{Cite web|title=Sidet: Forced Exile|url=https://www.wmm.com/catalog/film/sidet-forced-exile|work=www.wmm.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Salem Mekuria|url=https://www.wellesley.edu/people/salem-mekuria|work=Wellesley|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> == Kisa == Wanawake watatu ambao ni wakimbizi wanajaribu kupambana ili kuishi, licha ya changamoto ambazo kila mmoja wao anakabiliana nazo katika safari yake ya maisha.<ref>{{Cite web|title=SIDET: Forced Exile|url=https://www.salemmekuria.com/sidet-forced-exile|work=Salem Mekuria|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Sidet : forced exile {{!}} WorldCat.org|url=https://search.worldcat.org/title/27923301|work=search.worldcat.org|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 1991]] [[Jamii:Filamu za Ethiopia]] k7kvb0e56j97syy67szqzhjwdlzhayz 1573273 1573266 2026-06-16T14:25:05Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 4 template(s) replaced. 1573273 wikitext text/x-wiki '''Sidet: Forced Exile''' (Uhamishaji wa Kulazimishwa) ni filamu ya mwaka 1991 iliyoongozwa na kutayarishwa na Salem Mekuria.<ref>{{Rejea tovuti|title=Sidet: Forced Exile|url=https://www.wmm.com/catalog/film/sidet-forced-exile|work=www.wmm.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Salem Mekuria|url=https://www.wellesley.edu/people/salem-mekuria|work=Wellesley|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> == Kisa == Wanawake watatu ambao ni wakimbizi wanajaribu kupambana ili kuishi, licha ya changamoto ambazo kila mmoja wao anakabiliana nazo katika safari yake ya maisha.<ref>{{Rejea tovuti|title=SIDET: Forced Exile|url=https://www.salemmekuria.com/sidet-forced-exile|work=Salem Mekuria|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Sidet : forced exile {{!}} WorldCat.org|url=https://search.worldcat.org/title/27923301|work=search.worldcat.org|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 1991]] [[Jamii:Filamu za Ethiopia]] egvzr3q6hccrwxwrfstzruwq1idwoin Mauaji ya kimbari ya Tigray 0 241025 1573251 2026-06-16T12:41:22Z BlueEarth2 90291 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349160060|Tigray genocide]]" 1573251 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>   Mauaji ya kimbari ya Tigray yanarejelea mauaji yaliyofanywa wakati wa [[Tigray war|vita vya Tigray]] nchini [[Ethiopia]], ambayo yalianza Novemba 2020 na kumalizika rasmi Novemba 2022, wakati [[Ethiopia-Tigray peace agreement|Mkataba wa Amani wa Pretoria]] ulipotiwa saini. Mgogoro huo ulianza wakati serikali ya kikanda ya [[Jimbo la Tigray|Tigray]] ilipodai uhuru zaidi, na kusababisha uingiliaji wa kijeshi na [[Ethiopian National Defense Force|Jeshi la Ulinzi la Kitaifa la Ethiopia]] (ENDF), ikiwa ni pamoja na [[Eritrean Defence Forces|Vikosi vya Ulinzi vya Eritrea]] (EDF) na wanamgambo wa kikanda. Grammatically this paragraph is clean. Two small improvements: ----Vita vya Tigray vilizuka mnamo Novemba 2020 kufuatia mzozo kati ya [[Government of Ethiopia|serikali ya shirikisho ya Ethiopia]] na [[Tigray People's Liberation Front|Chama cha Ukombozi wa Watu wa Tigray]] (TPLF), chama tawala cha Mkoa wa Tigray, kuhusu mamlaka ya eneo hilo. Mgogoro huo ulisababisha vifo vingi na janga la kibinadamu. == Ripoti ya Taasisi ya Mistari Mipya == Mnamo Juni 4, 2024, [[New Lines Institute|Taasisi ya New Lines]], yenye makao yake makuu Marekani, ilitoa ripoti ya kurasa 120 ikihitimisha kwamba kuna ushahidi thabiti wa vitendo vya mauaji ya kimbari vilivyofanywa na vikosi vya Ethiopia na washirika wao wakati wa vita vya Tigray. Ripoti hiyo inataka Ethiopia ishtakiwe mbele ya [[International Court of Justice|Mahakama ya Kimataifa ya Haki]] (ICJ). Kabla ya kutolewa kwa ripoti hiyo, serikali za Ethiopia na Eritrea zilishutumiwa mara kwa mara kwa kufanya mauaji ya kimbari huko Tigray. Ripoti ya Taasisi ya New Lines inatoa ushahidi kwamba vikosi vya Ethiopia na washirika vilitenda vitendo vinavyounda mauaji ya kimbari, ambavyo ni pamoja na: * '''Kusababisha madhara makubwa ya kimwili au kiakili:''' Matukio yaliyoenea ya mateso, ubakaji, na aina nyingine za unyanyasaji wa kimwili na kisaikolojia. * '''Kuweka kimakusudi masharti ya kuangamiza:''' Utekelezaji wa mbinu za njaa na hatua nyingine zinazolenga kuangamiza jamii za Tigray. * '''Kuzuia uzazi:''' Vitendo vilivyokusudiwa kuzuia uzazi ndani ya idadi ya watu wa Tigray. * '''Uharibifu na uporaji wa urithi wa kitamaduni'''. Ripoti hiyo pia inaangazia jukumu la mitandao ya kijamii katika kuchochea vurugu, huku baadhi ya watu wakidaiwa kutumia majukwaa ya mtandaoni kutangaza vitendo vya mauaji ya kimbari dhidi ya Watigraya. == Kuainisha Mauaji ya Kimbari == Corrections and refinements: ----Azimio la Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa la 1946 lilitangaza mkataba wa mauaji ya kimbari, likielezea ufafanuzi wa mauaji ya kimbari na kuorodhesha uhalifu unaohusika. Ingawa azimio hilo lilifafanua dhana ya mauaji ya kimbari, ni vyombo vingine vya Umoja wa Mataifa vilivyopewa mamlaka ya kutafsiri sheria, mwamuzi wa mwisho akiwa Mahakama ya Kimataifa ya Haki (ICJ). ICJ na mahakama zingine za kimataifa, kama vile Mahakama ya Kimataifa ya Jinai (ICC), zimeweka, kwa wakati, masharti ambayo lazima yatimizwe ili uhalifu utambuliwe kuwa mauaji ya kimbari. Masharti hayo yamegawanywa katika matatu: kulenga kundi linalolindwa, vitendo vinavyoelekezwa dhidi ya kundi zima au sehemu yake, na nia ya kuliangamiza. == Watigraya kama Kundi Lililolindwa == Corrections and refinements: ----Mkataba wa Mauaji ya Kimbari wa Umoja wa Mataifa unasema kwamba kundi linalolengwa linaweza kuainishwa kulingana na kabila, taifa, rangi, au dini. Kwa hivyo, [[Tigrayans|Watigraya]] wanaweza kuchukuliwa kuwa kundi la kikabila au la kitaifa. Watigraya wako katikati ya historia ndefu ya Ethiopia, kuanzia [[Ufalme wa Aksum|himaya ya Axum]] katika karne ya 1 hadi ya 7, iliyokuwa katika nyanda za juu za Tigray za sasa na jiji la Axum, [[Mapigano ya Adowa|vita vya Adwa]] vya 1896 vilivyorudisha nyuma uvamizi wa Italia, hadi uasi mwingi wa karne ya 20 dhidi ya serikali kuu za Ethiopia. Historia hii ndefu imeunda utambulisho tofauti wa kikabila wenye lugha yake ya kipekee, [[Kitigrinya]], na utamaduni wake. == Mauaji ya kimbari == === Ubakaji wa Mauaji ya Kimbari === Mkataba wa Mauaji ya Kimbari wa Umoja wa Mataifa unasema kwamba kundi linalolengwa linaweza kuainishwa kulingana na kabila, taifa, rangi, au dini. Kwa hivyo, [[Tigrayans|Watigraya]] wanaweza kuchukuliwa kuwa kundi la kikabila au la kitaifa. Watigraya wako katikati ya historia ndefu ya Ethiopia, kuanzia [[Ufalme wa Aksum|himaya ya Axum]] katika karne ya 1 hadi ya 7, iliyokuwa katika nyanda za juu za Tigray za sasa na jiji la Axum, [[Mapigano ya Adowa|vita vya Adwa]] vya 1896 vilivyorudisha nyuma uvamizi wa Italia, hadi uasi mwingi wa karne ya 20 dhidi ya serikali kuu za Ethiopia. Historia hii ndefu imeunda utambulisho tofauti wa kikabila wenye lugha yake ya kipekee, [[Kitigrinya]], na utamaduni wake. Utafiti wa 2023 uliofanywa na Mengistu Welday Gebremichael wa Chuo cha Sayansi ya Afya katika [[Chuo Kikuu cha Mekelle]], wenye kichwa cha habari "Uzoefu wa waathirika wa ubakaji huko Tigray: utafiti wa ubora," unachunguza athari mbaya za unyanyasaji wa kijinsia kwa wanawake na wasichana katika eneo la Tigray. Waandishi wanaangazia kiwewe cha muda mrefu, changamoto zinazokabiliwa katika kuepuka ubakaji na mauaji, na hitaji la haraka la juhudi zilizoratibiwa za kuwaponya, kuwasaidia, na kuwarekebisha waathirika. Makala ya mwaka wa 2024, "Tumbo Lako Ni Adui Yetu: Ubakaji wa Tigray kama Ubakaji wa Kimbari," iliyochapishwa katika *Jarida la Mafunzo ya BRICS*, inatoa uchambuzi kamili wa unyanyasaji wa kijinsia uliofanywa dhidi ya raia wa Tigray wakati wa mzozo. Waandishi wanaelezea kwa undani kiwango na asili ya unyanyasaji huo, wakitoa ushahidi unaopendekeza nia ya kuua vijidudu na kusababisha uharibifu mkubwa. Kwa kulinganisha unyanyasaji wa kijinsia huko Tigray na visa kama hivyo kutoka kwa migogoro mingine, waandishi wanahitimisha kwamba ni mauaji ya kimbari. === Uharibifu wa Mfumo wa Huduma ya Afya === Tafiti tofauti zinaonyesha kwamba vituo vya afya vya Tigray vililengwa kimfumo na kimakusudi, huku karibu 90% ya mfumo wa afya wa eneo hilo ukiharibiwa. Ripoti ya Médecins Sans Frontières (MSF) ilionyesha kuwa chini ya kituo 1 kati ya 10 kilikuwa kikifanya kazi, huku 73% kikiporwa na 87% kikishindwa kufanya kazi kikamilifu au kwa sehemu. Uharibifu huu ulikuwa na athari mbaya kwa kiwango cha vifo vya akina mama, ambacho kiliongezeka mara nne kutoka 186 kwa kila 100,000 katika kipindi cha kabla ya vita hadi 840 kwa kila 100,000 kufikia Mei 2022. === Mauaji ya Kimbari ya Kitamaduni === Sera katika eneo hilo zimetekeleza lugha ya [[Kiamhari|Kiamhariki]] kwa idadi ya watu wa asili wa Tigray, mchakato ambao wasomi Merih Welay Welesilassie na Berhane Gerencheal waliuita "mauaji ya kimbari ya lugha" katika karatasi ya 2025. === Mashambulizi ya Anga dhidi ya Raia === Utafiti wa mwaka 2025 uligundua kuwa kati ya majeruhi 1,143 wa mashambulizi ya anga yaliyoripotiwa huko Tigray katika kipindi cha miezi 17, karibu theluthi moja ya waathiriwa walikuwa watoto na nusu walikuwa wanawake. Migomo hiyo ilitokea zaidi katika maeneo ya raia, kama vile kambi za wakimbizi wa ndani (Watu Waliohamishwa Ndani), masoko, makanisa, usafiri wa umma, na viwanja vya michezo vya watoto. == Mwitikio wa Kimataifa == Ripoti ya Taasisi ya New Lines inahimiza jumuiya ya kimataifa kutoa shinikizo la kidiplomasia kwa Ethiopia na kufuata hatua za kisheria kupitia ICJ. Mnamo 2024, chama cha Australian Greens kilionyesha wasiwasi mkubwa kuhusu mgogoro wa kibinadamu huko Tigray, kikinukuu ripoti ya mauaji ya kimbari ya Taasisi ya New Lines. Wanaamini vitendo vya vikosi vya Ethiopia na Eritrea vinaweza kuwa mauaji ya kimbari na wanahimiza serikali ya Australia kuunga mkono uwajibikaji. == Kukataliwa kwa Waethiopia na Waeritrea == Serikali zote mbili za Ethiopia na Eritrea zimekuwa zikikanusha madai ya uhalifu wa kivita na mauaji ya kimbari. Ethiopia imeshutumiwa kwa kujaribu kuzuia uchunguzi wa kimataifa, huku Eritrea ikitaja madai hayo kama ya kashfa. == Kauli na Majibu Yanayoonekana == === Kamati ya Tuzo ya Amani ya Nobel ya Norway === Kamati ya [[Tuzo ya Nobel ya Amani|Tuzo ya Amani ya Nobel]] ilisema mnamo Januari 13, 2022, ikilaani kizuizi cha misaada kwa idadi ya watu wanaohitaji, na kuweka jukumu la kukomesha mgogoro huo kwa waziri mkuu wa Ethiopia [[Abiy Ahmed|Abiy Ahmed Ali]], ikisema, "Abiy Ahmed ana jukumu maalum la kukomesha mgogoro huo na kusaidia kuunda amani." === Mchungaji wa Kanisa la Kikristo la Orthodox la Ethiopia === Mzee wa Sita wa [[Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia|Kanisa la Orthodox la Ethiopia]], Abune Mathias, alilaani kinachoendelea Tigray kama Mauaji ya Kimbari, na kudai sauti yake ilikuwa ikizuiwa ili asizungumze kuhusu suala hilo. Mzee huyo wa kiume ni Mtigrayan wa kabila lake mwenyewe. === Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Afya Duniani (WHO) === Mkurugenzi Mkuu [[Shirika la Afya Duniani|wa WHO]], Dkt. [[Tedros Adhanom|Tedros Adhanom Ghebreyesus]], alisema katika hotuba yake mnamo Oktoba 19, 2022, "Kuna dirisha finyu la kuzuia Mauaji ya Kimbari huko Tigray." Mkurugenzi Mkuu aliikosoa serikali ya Ethiopia kwa jinsi inavyoshughulikia vita na matumizi ya mbinu za kuzingira ili kuzuia misaada ya kibinadamu. === Nafasi za Serikali ya Marekani === * Waziri wa Mambo ya Nje Antony Blinken alitumia neno "utakaso wa kikabila" kwa mara ya kwanza mnamo Machi 2021 kuelezea kile kilichokuwa kikiendelea magharibi mwa Tigray. * Mwenyekiti wa Kamati ya Mahusiano ya Kigeni ya Seneti, Seneta Bob Menedez, alidai katika barua kwa [[Joe Biden|Rais Biden]] kwamba maafisa wa Ethiopia wamefanya mauaji ya kimbari huko Tigray na akamwomba rais aiagize idara ya serikali kuendelea na kazi yake ya kubaini aina ya uhalifu uliofanywa. Jumba la Makumbusho la Kumbukumbu la Mauaji ya Kimbari la Marekani lilitoa taarifa mnamo Desemba 2021 na Oktoba 2022, likionya kuhusu hatari kubwa ya mauaji ya kimbari nchini Ethiopia. Jumba hilo la makumbusho lilinukuu maneno makali dhidi ya Watigraya na hatua zilizochukuliwa dhidi ya kundi hilo. == Marejeleo == [[Jamii:Pages with unreviewed translations]] 1bmjnr4ant7841htcq2y13g3fx0xewt 1573267 1573251 2026-06-16T13:50:46Z Riccardo Riccioni 452 1573267 wikitext text/x-wiki {{tafsiri kompyuta}} '''Mauaji ya kimbari ya Tigray''' yanarejelea mauaji yaliyofanywa wakati wa [[Tigray war|vita vya Tigray]] nchini [[Ethiopia]], ambayo yalianza Novemba 2020 na kumalizika rasmi Novemba 2022, wakati [[Ethiopia-Tigray peace agreement|Mkataba wa Amani wa Pretoria]] ulipotiwa saini. Mgogoro huo ulianza wakati serikali ya kikanda ya [[Jimbo la Tigray|Tigray]] ilipodai uhuru zaidi, na kusababisha uingiliaji wa kijeshi na [[Ethiopian National Defense Force|Jeshi la Ulinzi la Kitaifa la Ethiopia]] (ENDF), ikiwa ni pamoja na [[Eritrean Defence Forces|Vikosi vya Ulinzi vya Eritrea]] (EDF) na wanamgambo wa kikanda. Vita vya Tigray vilizuka mnamo Novemba 2020 kufuatia mzozo kati ya [[Government of Ethiopia|serikali ya shirikisho ya Ethiopia]] na [[Tigray People's Liberation Front|Chama cha Ukombozi wa Watu wa Tigray]] (TPLF), chama tawala cha Mkoa wa Tigray, kuhusu mamlaka ya eneo hilo. Mgogoro huo ulisababisha vifo vingi na janga la kibinadamu. == Ripoti ya Taasisi ya Mistari Mipya == Mnamo Juni 4, 2024, [[New Lines Institute|Taasisi ya New Lines]], yenye makao yake makuu Marekani, ilitoa ripoti ya kurasa 120 ikihitimisha kwamba kuna ushahidi thabiti wa vitendo vya mauaji ya kimbari vilivyofanywa na vikosi vya Ethiopia na washirika wao wakati wa vita vya Tigray. Ripoti hiyo inataka Ethiopia ishtakiwe mbele ya [[International Court of Justice|Mahakama ya Kimataifa ya Haki]] (ICJ). Kabla ya kutolewa kwa ripoti hiyo, serikali za Ethiopia na Eritrea zilishutumiwa mara kwa mara kwa kufanya mauaji ya kimbari huko Tigray. Ripoti ya Taasisi ya New Lines inatoa ushahidi kwamba vikosi vya Ethiopia na washirika vilitenda vitendo vinavyounda mauaji ya kimbari, ambavyo ni pamoja na: * '''Kusababisha madhara makubwa ya kimwili au kiakili:''' Matukio yaliyoenea ya mateso, ubakaji, na aina nyingine za unyanyasaji wa kimwili na kisaikolojia. * '''Kuweka kimakusudi masharti ya kuangamiza:''' Utekelezaji wa mbinu za njaa na hatua nyingine zinazolenga kuangamiza jamii za Tigray. * '''Kuzuia uzazi:''' Vitendo vilivyokusudiwa kuzuia uzazi ndani ya idadi ya watu wa Tigray. * '''Uharibifu na uporaji wa urithi wa kitamaduni'''. Ripoti hiyo pia inaangazia jukumu la mitandao ya kijamii katika kuchochea vurugu, huku baadhi ya watu wakidaiwa kutumia majukwaa ya mtandaoni kutangaza vitendo vya mauaji ya kimbari dhidi ya Watigraya. == Kuainisha Mauaji ya Kimbari == Azimio la Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa la 1946 lilitangaza mkataba wa mauaji ya kimbari, likielezea ufafanuzi wa mauaji ya kimbari na kuorodhesha uhalifu unaohusika. Ingawa azimio hilo lilifafanua dhana ya mauaji ya kimbari, ni vyombo vingine vya Umoja wa Mataifa vilivyopewa mamlaka ya kutafsiri sheria, mwamuzi wa mwisho akiwa Mahakama ya Kimataifa ya Haki (ICJ). ICJ na mahakama zingine za kimataifa, kama vile Mahakama ya Kimataifa ya Jinai (ICC), zimeweka, kwa wakati, masharti ambayo lazima yatimizwe ili uhalifu utambuliwe kuwa mauaji ya kimbari. Masharti hayo yamegawanywa katika matatu: kulenga kundi linalolindwa, vitendo vinavyoelekezwa dhidi ya kundi zima au sehemu yake, na nia ya kuliangamiza. == Watigraya kama Kundi Lililolindwa == Mkataba wa Mauaji ya Kimbari wa Umoja wa Mataifa unasema kwamba kundi linalolengwa linaweza kuainishwa kulingana na kabila, taifa, rangi, au dini. Kwa hivyo, [[Tigrayans|Watigraya]] wanaweza kuchukuliwa kuwa kundi la kikabila au la kitaifa. Watigraya wako katikati ya historia ndefu ya Ethiopia, kuanzia [[Ufalme wa Aksum|himaya ya Axum]] katika karne ya 1 hadi ya 7, iliyokuwa katika nyanda za juu za Tigray za sasa na jiji la Axum, [[Mapigano ya Adowa|vita vya Adwa]] vya 1896 vilivyorudisha nyuma uvamizi wa Italia, hadi uasi mwingi wa karne ya 20 dhidi ya serikali kuu za Ethiopia. Historia hii ndefu imeunda utambulisho tofauti wa kikabila wenye lugha yake ya kipekee, [[Kitigrinya]], na utamaduni wake. == Mauaji ya kimbari == === Ubakaji wa Mauaji ya Kimbari === Mkataba wa Mauaji ya Kimbari wa Umoja wa Mataifa unasema kwamba kundi linalolengwa linaweza kuainishwa kulingana na kabila, taifa, rangi, au dini. Kwa hivyo, [[Tigrayans|Watigraya]] wanaweza kuchukuliwa kuwa kundi la kikabila au la kitaifa. Watigraya wako katikati ya historia ndefu ya Ethiopia, kuanzia [[Ufalme wa Aksum|himaya ya Axum]] katika karne ya 1 hadi ya 7, iliyokuwa katika nyanda za juu za Tigray za sasa na jiji la Axum, [[Mapigano ya Adowa|vita vya Adwa]] vya 1896 vilivyorudisha nyuma uvamizi wa Italia, hadi uasi mwingi wa karne ya 20 dhidi ya serikali kuu za Ethiopia. Historia hii ndefu imeunda utambulisho tofauti wa kikabila wenye lugha yake ya kipekee, [[Kitigrinya]], na utamaduni wake. Utafiti wa 2023 uliofanywa na Mengistu Welday Gebremichael wa Chuo cha Sayansi ya Afya katika [[Chuo Kikuu cha Mekelle]], wenye kichwa cha habari "Uzoefu wa waathirika wa ubakaji huko Tigray: utafiti wa ubora," unachunguza athari mbaya za unyanyasaji wa kijinsia kwa wanawake na wasichana katika eneo la Tigray. Waandishi wanaangazia kiwewe cha muda mrefu, changamoto zinazokabiliwa katika kuepuka ubakaji na mauaji, na hitaji la haraka la juhudi zilizoratibiwa za kuwaponya, kuwasaidia, na kuwarekebisha waathirika. Makala ya mwaka wa 2024, "Tumbo Lako Ni Adui Yetu: Ubakaji wa Tigray kama Ubakaji wa Kimbari," iliyochapishwa katika *Jarida la Mafunzo ya BRICS*, inatoa uchambuzi kamili wa unyanyasaji wa kijinsia uliofanywa dhidi ya raia wa Tigray wakati wa mzozo. Waandishi wanaelezea kwa undani kiwango na asili ya unyanyasaji huo, wakitoa ushahidi unaopendekeza nia ya kuua vijidudu na kusababisha uharibifu mkubwa. Kwa kulinganisha unyanyasaji wa kijinsia huko Tigray na visa kama hivyo kutoka kwa migogoro mingine, waandishi wanahitimisha kwamba ni mauaji ya kimbari. === Uharibifu wa Mfumo wa Huduma ya Afya === Tafiti tofauti zinaonyesha kwamba vituo vya afya vya Tigray vililengwa kimfumo na kimakusudi, huku karibu 90% ya mfumo wa afya wa eneo hilo ukiharibiwa. Ripoti ya Médecins Sans Frontières (MSF) ilionyesha kuwa chini ya kituo 1 kati ya 10 kilikuwa kikifanya kazi, huku 73% kikiporwa na 87% kikishindwa kufanya kazi kikamilifu au kwa sehemu. Uharibifu huu ulikuwa na athari mbaya kwa kiwango cha vifo vya akina mama, ambacho kiliongezeka mara nne kutoka 186 kwa kila 100,000 katika kipindi cha kabla ya vita hadi 840 kwa kila 100,000 kufikia Mei 2022. === Mauaji ya Kimbari ya Kitamaduni === Sera katika eneo hilo zimetekeleza lugha ya [[Kiamhari|Kiamhariki]] kwa idadi ya watu wa asili wa Tigray, mchakato ambao wasomi Merih Welay Welesilassie na Berhane Gerencheal waliuita "mauaji ya kimbari ya lugha" katika karatasi ya 2025. === Mashambulizi ya Anga dhidi ya Raia === Utafiti wa mwaka 2025 uligundua kuwa kati ya majeruhi 1,143 wa mashambulizi ya anga yaliyoripotiwa huko Tigray katika kipindi cha miezi 17, karibu theluthi moja ya waathiriwa walikuwa watoto na nusu walikuwa wanawake. Migomo hiyo ilitokea zaidi katika maeneo ya raia, kama vile kambi za wakimbizi wa ndani (Watu Waliohamishwa Ndani), masoko, makanisa, usafiri wa umma, na viwanja vya michezo vya watoto. == Mwitikio wa Kimataifa == Ripoti ya Taasisi ya New Lines inahimiza jumuiya ya kimataifa kutoa shinikizo la kidiplomasia kwa Ethiopia na kufuata hatua za kisheria kupitia ICJ. Mnamo 2024, chama cha Australian Greens kilionyesha wasiwasi mkubwa kuhusu mgogoro wa kibinadamu huko Tigray, kikinukuu ripoti ya mauaji ya kimbari ya Taasisi ya New Lines. Wanaamini vitendo vya vikosi vya Ethiopia na Eritrea vinaweza kuwa mauaji ya kimbari na wanahimiza serikali ya Australia kuunga mkono uwajibikaji. == Kukataliwa kwa Waethiopia na Waeritrea == Serikali zote mbili za Ethiopia na Eritrea zimekuwa zikikanusha madai ya uhalifu wa kivita na mauaji ya kimbari. Ethiopia imeshutumiwa kwa kujaribu kuzuia uchunguzi wa kimataifa, huku Eritrea ikitaja madai hayo kama ya kashfa. == Kauli na Majibu Yanayoonekana == === Kamati ya Tuzo ya Amani ya Nobel ya Norway === Kamati ya [[Tuzo ya Nobel ya Amani|Tuzo ya Amani ya Nobel]] ilisema mnamo Januari 13, 2022, ikilaani kizuizi cha misaada kwa idadi ya watu wanaohitaji, na kuweka jukumu la kukomesha mgogoro huo kwa waziri mkuu wa Ethiopia [[Abiy Ahmed|Abiy Ahmed Ali]], ikisema, "Abiy Ahmed ana jukumu maalum la kukomesha mgogoro huo na kusaidia kuunda amani." === Mchungaji wa Kanisa la Kikristo la Orthodox la Ethiopia === Mzee wa Sita wa [[Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia|Kanisa la Orthodox la Ethiopia]], Abune Mathias, alilaani kinachoendelea Tigray kama Mauaji ya Kimbari, na kudai sauti yake ilikuwa ikizuiwa ili asizungumze kuhusu suala hilo. Mzee huyo wa kiume ni Mtigrayan wa kabila lake mwenyewe. === Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Afya Duniani (WHO) === Mkurugenzi Mkuu [[Shirika la Afya Duniani|wa WHO]], Dkt. [[Tedros Adhanom|Tedros Adhanom Ghebreyesus]], alisema katika hotuba yake mnamo Oktoba 19, 2022, "Kuna dirisha finyu la kuzuia Mauaji ya Kimbari huko Tigray." Mkurugenzi Mkuu aliikosoa serikali ya Ethiopia kwa jinsi inavyoshughulikia vita na matumizi ya mbinu za kuzingira ili kuzuia misaada ya kibinadamu. === Nafasi za Serikali ya Marekani === * Waziri wa Mambo ya Nje Antony Blinken alitumia neno "utakaso wa kikabila" kwa mara ya kwanza mnamo Machi 2021 kuelezea kile kilichokuwa kikiendelea magharibi mwa Tigray. * Mwenyekiti wa Kamati ya Mahusiano ya Kigeni ya Seneti, Seneta Bob Menedez, alidai katika barua kwa [[Joe Biden|Rais Biden]] kwamba maafisa wa Ethiopia wamefanya mauaji ya kimbari huko Tigray na akamwomba rais aiagize idara ya serikali kuendelea na kazi yake ya kubaini aina ya uhalifu uliofanywa. Jumba la Makumbusho la Kumbukumbu la Mauaji ya Kimbari la Marekani lilitoa taarifa mnamo Desemba 2021 na Oktoba 2022, likionya kuhusu hatari kubwa ya mauaji ya kimbari nchini Ethiopia. Jumba hilo la makumbusho lilinukuu maneno makali dhidi ya Watigraya na hatua zilizochukuliwa dhidi ya kundi hilo. == Marejeo == [[Jamii:Historia ya Ethiopia]] 3ssp9x96vltzyrjrlq4fxwmsibsfks8 Maher: Black Rain in Bomi 0 241026 1573252 2026-06-16T12:44:35Z Family 001 70423 nimeanzisha makala mpya 1573252 wikitext text/x-wiki '''Maher: Black Rain in Bomi''' (Mvua Nyeusi huko Bomi) ni filamu ya nchini [[Liberia]] ya mwaka 2016 iliyotokana na ushuhuda wa waathirika walionusurika kwenye mauaji ya kimbari ya mwaka 2002 katika Wilaya ya Bomi.<ref>{{Citation|title=Movie Review: Maher Brought to Life a Forgotten Story|date=2017-01-12|url=https://www.liberianobserver.com/lib-life/movie-review-maher-brought-to-life-a-forgotten-story/|work=Liberian Observer|language=en-US|access-date=2026-06-16}}</ref> Iliongozwa na mwandishi wa habari za video Derick Snyder, na ilionyeshwa katika tamasha la''Fighting Stigma Through Film''' mjini London mnamo mwaka 2018.<ref>{{Cite web|title=Home - FrontPage Africa Online|url=https://fpa.news/|date=2026-05-26|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> Mauaji ya halaiki ya ''Maher'', ambayo ni moja ya mauaji ya mwisho ya halaiki katika Vita vya Pili vya Kiraia vya Liberia, yalifanyika huko [[Tubmanburg]] mnamo mwezi Julai 18, 2002. Kulingana na uchunguzi wa mwaka 2004 uliofanywa na Tume ya Kikatoliki ya Haki na Amani (JPC), [[wanamgambo]] wanaoiunga mkono serikali chini ya uongozi wa Benjamin Yeaten na Roland Duo waliua takriban watu 150 kwenye daraja la mto Maher, umbali wa kilomita 60 hivi kutoka Monrovia.<ref>{{Cite web|title=Home - FrontPage Africa Online|url=https://fpa.news/|date=2026-05-26|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> Snyder, ambaye mnamo mwaka 2014 alikuwa mshindi wa Tuzo ya [[Vyombo vya habari|Vyombo vya Habari]] ya [[Afrika]] ya Mohamed Amin kwa filamu yake ya maandishi kuhusu ugonjwa wa Ebola, alisikia kuhusu mauaji ya halaiki ya ''Maher'' kwa mara ya kwanza mnamo mwaka 2007. Aliifadhili filamu hiyo ya ''Maher'' yeye mwenyewe kwa kutumia fedha kutoka kwenye tuzo hiyo ya Mohamed Amin. Filamu hiyo ilipokea Tuzo ya Utambuzi kutoka tamasha la Indie Fest mnamo mwaka 2017.<ref>{{Cite web|title=Award of Recognition April 2017|url=https://theindiefest.com/past-winners/award-of-recognition-april-2017/|work=theindiefest.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2016]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] 453i85s7jeymn5klcxav8w26eoe8sjl 1573253 1573252 2026-06-16T12:57:06Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1573253 wikitext text/x-wiki '''Maher: Black Rain in Bomi''' (Mvua Nyeusi huko Bomi) ni filamu ya nchini [[Liberia]] ya mwaka 2016 iliyotokana na ushuhuda wa waathirika walionusurika kwenye mauaji ya kimbari ya mwaka 2002 katika Wilaya ya Bomi.<ref>{{Citation|title=Movie Review: Maher Brought to Life a Forgotten Story|date=2017-01-12|url=https://www.liberianobserver.com/lib-life/movie-review-maher-brought-to-life-a-forgotten-story/|work=Liberian Observer|language=en-US|access-date=2026-06-16}}</ref> Iliongozwa na mwandishi wa habari za video Derick Snyder, na ilionyeshwa katika tamasha la''Fighting Stigma Through Film''' mjini London mnamo mwaka 2018.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home - FrontPage Africa Online|url=https://fpa.news/|date=2026-05-26|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> Mauaji ya halaiki ya ''Maher'', ambayo ni moja ya mauaji ya mwisho ya halaiki katika Vita vya Pili vya Kiraia vya Liberia, yalifanyika huko [[Tubmanburg]] mnamo mwezi Julai 18, 2002. Kulingana na uchunguzi wa mwaka 2004 uliofanywa na Tume ya Kikatoliki ya Haki na Amani (JPC), [[wanamgambo]] wanaoiunga mkono serikali chini ya uongozi wa Benjamin Yeaten na Roland Duo waliua takriban watu 150 kwenye daraja la mto Maher, umbali wa kilomita 60 hivi kutoka Monrovia.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home - FrontPage Africa Online|url=https://fpa.news/|date=2026-05-26|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> Snyder, ambaye mnamo mwaka 2014 alikuwa mshindi wa Tuzo ya [[Vyombo vya habari|Vyombo vya Habari]] ya [[Afrika]] ya Mohamed Amin kwa filamu yake ya maandishi kuhusu ugonjwa wa Ebola, alisikia kuhusu mauaji ya halaiki ya ''Maher'' kwa mara ya kwanza mnamo mwaka 2007. Aliifadhili filamu hiyo ya ''Maher'' yeye mwenyewe kwa kutumia fedha kutoka kwenye tuzo hiyo ya Mohamed Amin. Filamu hiyo ilipokea Tuzo ya Utambuzi kutoka tamasha la Indie Fest mnamo mwaka 2017.<ref>{{Rejea tovuti|title=Award of Recognition April 2017|url=https://theindiefest.com/past-winners/award-of-recognition-april-2017/|work=theindiefest.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2016]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] qaxjg9deioaifw22rr98r1qpb9x8ve1 1573268 1573253 2026-06-16T13:51:39Z Riccardo Riccioni 452 1573268 wikitext text/x-wiki '''Maher: Black Rain in Bomi''' (Mvua Nyeusi huko Bomi) ni filamu ya nchini [[Liberia]] ya mwaka 2016 iliyotokana na ushuhuda wa waathirika walionusurika kwenye mauaji ya kimbari ya mwaka 2002 katika Wilaya ya Bomi.<ref>{{Citation|title=Movie Review: Maher Brought to Life a Forgotten Story|date=2017-01-12|url=https://www.liberianobserver.com/lib-life/movie-review-maher-brought-to-life-a-forgotten-story/|work=Liberian Observer|language=en-US|access-date=2026-06-16}}</ref> Iliongozwa na mwandishi wa habari za video Derick Snyder, na ilionyeshwa katika tamasha la''Fighting Stigma Through Film mjini London mnamo mwaka 2018.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home - FrontPage Africa Online|url=https://fpa.news/|date=2026-05-26|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> Mauaji ya halaiki ya ''Maher'', ambayo ni moja ya mauaji ya mwisho ya halaiki katika Vita vya Pili vya Kiraia vya Liberia, yalifanyika huko [[Tubmanburg]] mnamo mwezi Julai 18, 2002. Kulingana na uchunguzi wa mwaka 2004 uliofanywa na Tume ya Kikatoliki ya Haki na Amani (JPC), [[wanamgambo]] wanaoiunga mkono serikali chini ya uongozi wa Benjamin Yeaten na Roland Duo waliua takriban watu 150 kwenye daraja la mto Maher, umbali wa kilomita 60 hivi kutoka Monrovia.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home - FrontPage Africa Online|url=https://fpa.news/|date=2026-05-26|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> Snyder, ambaye mnamo mwaka 2014 alikuwa mshindi wa Tuzo ya [[Vyombo vya habari|Vyombo vya Habari]] ya [[Afrika]] ya Mohamed Amin kwa filamu yake ya maandishi kuhusu ugonjwa wa Ebola, alisikia kuhusu mauaji ya halaiki ya ''Maher'' kwa mara ya kwanza mnamo mwaka 2007. Aliifadhili filamu hiyo ya ''Maher'' yeye mwenyewe kwa kutumia fedha kutoka kwenye tuzo hiyo ya Mohamed Amin. Filamu hiyo ilipokea Tuzo ya Utambuzi kutoka tamasha la Indie Fest mnamo mwaka 2017.<ref>{{Rejea tovuti|title=Award of Recognition April 2017|url=https://theindiefest.com/past-winners/award-of-recognition-april-2017/|work=theindiefest.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2016]] [[Jamii:Filamu za Liberia]] on5aydagwjqbladhpbsb0k2b0juiyjk 1574032 1573268 2026-06-17T09:05:59Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574032 wikitext text/x-wiki '''Maher: Black Rain in Bomi''' (Mvua Nyeusi huko Bomi) ni filamu ya nchini [[Liberia]] ya mwaka 2016 iliyotokana na ushuhuda wa waathirika walionusurika kwenye mauaji ya kimbari ya mwaka 2002 katika Wilaya ya Bomi.<ref>{{Citation|title=Movie Review: Maher Brought to Life a Forgotten Story|date=2017-01-12|url=https://www.liberianobserver.com/lib-life/movie-review-maher-brought-to-life-a-forgotten-story/|work=Liberian Observer|language=en-US|access-date=2026-06-16|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026101423/https://www.liberianobserver.com/lib-life/movie-review-maher-brought-to-life-a-forgotten-story/|url-status=dead}}</ref> Iliongozwa na mwandishi wa habari za video Derick Snyder, na ilionyeshwa katika tamasha la''Fighting Stigma Through Film mjini London mnamo mwaka 2018.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home - FrontPage Africa Online|url=https://fpa.news/|date=2026-05-26|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> Mauaji ya halaiki ya ''Maher'', ambayo ni moja ya mauaji ya mwisho ya halaiki katika Vita vya Pili vya Kiraia vya Liberia, yalifanyika huko [[Tubmanburg]] mnamo mwezi Julai 18, 2002. Kulingana na uchunguzi wa mwaka 2004 uliofanywa na Tume ya Kikatoliki ya Haki na Amani (JPC), [[wanamgambo]] wanaoiunga mkono serikali chini ya uongozi wa Benjamin Yeaten na Roland Duo waliua takriban watu 150 kwenye daraja la mto Maher, umbali wa kilomita 60 hivi kutoka Monrovia.<ref>{{Rejea tovuti|title=Home - FrontPage Africa Online|url=https://fpa.news/|date=2026-05-26|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> Snyder, ambaye mnamo mwaka 2014 alikuwa mshindi wa Tuzo ya [[Vyombo vya habari|Vyombo vya Habari]] ya [[Afrika]] ya Mohamed Amin kwa filamu yake ya maandishi kuhusu ugonjwa wa Ebola, alisikia kuhusu mauaji ya halaiki ya ''Maher'' kwa mara ya kwanza mnamo mwaka 2007. Aliifadhili filamu hiyo ya ''Maher'' yeye mwenyewe kwa kutumia fedha kutoka kwenye tuzo hiyo ya Mohamed Amin. Filamu hiyo ilipokea Tuzo ya Utambuzi kutoka tamasha la Indie Fest mnamo mwaka 2017.<ref>{{Rejea tovuti|title=Award of Recognition April 2017|url=https://theindiefest.com/past-winners/award-of-recognition-april-2017/|work=theindiefest.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2016]] [[Jamii:Filamu za Liberia]] pw0837sq4lsjmkij5hqbpdws5gkz93q Sinema ya Eritrea 0 241027 1573261 2026-06-16T13:28:29Z Family 001 70423 Nimeanzisha makala mpya 1573261 wikitext text/x-wiki Historia ya '''sinema nchini [[Eritrea]]''' inaanzia katika kipindi cha utawala wa kikoloni wa nchi hiyo chini ya Ufalme wa [[Italia]].<ref name=":0">{{Cite journal |last=Plastow |first=Jane |date=2017-09-02 |title=Teatro Asmara: understanding Eritrean drama through a study of the national theatre |url=https://doi.org/10.1080/13696815.2016.1201759 |journal=Journal of African Cultural Studies |volume=29 |issue=3 |pages=311–330 |doi=10.1080/13696815.2016.1201759 |issn=1369-6815}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=(PDF) Global Television and Eritrean Society|url=https://www.researchgate.net/publication/283045550_Global_Television_and_Eritrean_Society|work=ResearchGate|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> == Historia == Jumba dogo la sanaa,lililoitwa ''Cinema Dante'', lilianzishwa huko Asmara mnamo mwaka 1910, na kufanya kuwa moja ya "kumbi za kwanza za sinema" barani [[Afrika]].<ref>{{Citation|last=Fairclough|first=Paul|title=Africa's rich cinema heritage|date=2011-06-02|url=https://www.theguardian.com/world/2011/jun/02/africa-cinema-history|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Filamu za kimishonari za Kiitalia zilianzishwa kwa mara ya kwanza kupitia kazi ya mwaka 1922iliyotayarishwa nchini humo na [[Mtawa|watawa]] Wakapuchini wakishirikiana na serikali ya kikoloni. Sambamba na ukuaji wa sinema ya Kiitalia mnamo miaka ya 1930, ndivyo pia ongezeko la sinema lilivyotokea huko [[Asmara]], Eritrea. Mnamo mwaka 1937, jumba la sanaa la Opera la Asmara liligeuzwa kuwa ukumbi wa matumizi mawili—kama jumba la tamthilia na sinema. Kufikia mwaka uliofuata, Asmara ilikuwa na jumla ya kumbi tisa za sinema, zote zikiwa zimejengwa kwa mtindo wa usanifu wa Art Deco.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Citation|last=Smith|first=David|title=Eritrea's grand Italian cinemas shudder to the sound of English football|date=2015-12-24|url=https://www.theguardian.com/world/2015/dec/24/eritreas-grand-italian-cinemas-shudder-to-the-sound-of-english-football|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Cinema Roma ilikuwa kwa ajili ya wazungu pekee hadi mwaka 1941 wakati Waitaliano walipoondolewa madarakani. Baada ya mwaka 1941, ukumbi huo ulianza kuonyesha zaidi filamu za Kihindi.<ref name=":2" /> Waigizaji wengi wa Eritrea walihamia Italia, wakichangia katika kipindi cha baada ya vita kilichofahamika nchini Italia kama 'Ukuaji Mkubwa wa Filamu kwa Waigizaji Wafunzi'.<ref>{{Cite web|title=Blaxploitation, Italian style|url=https://africasacountry.com/2017/05/blaxploitation-italian-style|work=africasacountry.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=By}}</ref> Baada ya mifumo ya televisheni ya kebo na urushaji wa filamu mtandaoni kuanza kutumika, hamu ya kutazama filamu za kigeni ilipungua. Kumbi nyingi za sinema zilibadilishwa tena na kuanza kuonyesha kazi za ndani pekee, pamoja na mechi za mpira wa miguu za Ulaya.<ref name=":2" /> Licha ya nchi hiyo kupata uhuru, maonyesho ya filamu nchini Eritrea kwa kiasi kikubwa bado yanaishia kwenye filamu za lugha ya Kiingereza na Kiitalia pekee.<ref name=":1" /> Wakati wa migogoro ya silaha ya miaka ya 1990, kundi la watengeneza filamu wasio wa ubobezi lilianzishwa kutokana na matukio ya kijamii na kihistoria ya kipindi hicho. Filamu ya kwanza ya Eritrea kuwekewa tafsiri ya maandishi ya Kiingereza ilikuwa ni 'Minister' (iliyandikwa na Efrem Kahsay), lakini 'Barud 77' (ya mwaka 1996, iliyoongozwa na Bereket Yohannes) ndiyo inayochukuliwa kuwa filamu ya kwanza ndefu ya hadithi nchini Eritrea.<ref>{{Cite web|title=Eritrean Film Production: Its Challenges and Prospects Part I|url=http://www.shaebia.org/artman/publish/article_5877.shtml|work=www.shaebia.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> == Picha == [[Faili:Asmara - Cinema Odeon.jpg|thumb|Cinema Odeon miaka ya 1930]] [[Faili:Cinema Impero in Asmara.jpg|thumb|Cinema Impero, Asmara miaka ya 1930]] [[Faili:Asmara, cinema impero, interno 02 cinepresa.JPG|thumb|Kamera ya zamani iliyoundwa katika Cinema Impero.]] == Uzalishaji Filamu == Filamu kama vile ''Eva Nera'' zilitengenezwa nchini Eritrea na zilionyesha utamaduni pamoja na tofauti zilizopo kati ya watu wa Eritrea. Iliongozwa na Giuliano Tomei, na ilisimuliwa kupitia mtazamo wa Domenico Meccoli.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=RRbns05TjSYC&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA100&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Memories and Silences Haunted by Fascism: Italian Colonialism, MCMXXX-MCMLX|last=Baratieri|first=Daniela|date=2010|publisher=Peter Lang|isbn=978-3-03911-802-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=EXeCF5f-JB4C&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA146&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Dizionario del cinema italiano: Dal 1945 al 1959|last=Chiti|first=Roberto|last2=Poppi|first2=Roberto|last3=Lancia|first3=Enrico|date=1991|publisher=Gremese Editore|isbn=978-88-7605-548-5|language=it}}</ref> Ushawishi wa Ulaya unaendelea hadi leo hii, kama vile kupitia 'Wiki za Filamu za Ulaya', ambazo zimekuwa zikifanyika kila mwaka kwa miaka 15 iliyopita.<ref>{{Cite web|title=15th European Film Week 2019 in Eritrea {{!}} EEAS|url=https://www.eeas.europa.eu/delegations/eritrea/15th-european-film-week-2019-eritrea?s=97|work=www.eeas.europa.eu|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> Karibu asilimia 100 ya filamu zinazotengenezwa nchini Eritrea zinaangukia chini ya kundi la filamu za Hadithi za Kubuni.<ref>{{Cite web|title=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|url=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|work=www.uis.unesco.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> Umoja wa Kitaifa wa Vijana na Wanafunzi wa Eritrea unamiliki kumbi tatu za sinema, ikiwemo ukumbi wa '''The Impero''<nowiki/>', lakini hakuna shule rasmi ya mafunzo ya filamu nchini humo. Serikali hujihusisha katika kufadhili miradi ya filamu, lakini ni ile tu inayoonyesha msimamo mzuri wa kimaadili.<ref>{{Cite web|title="In Eritrea, Cinema Theaters are very crowded for local films"|url=https://africultures.com/in-eritrea-cinema-theaters-are-very-crowded-for-local-films-7693/?utm_medium=email&utm_source=newsletter|work=Africultures|date=2008-06-24|accessdate=2026-06-16|language=fr-FR|author=Africultures}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] [[Jamii:Historia]] e35yea26fuf50m6mdi1je7iag5bbhfl 1573269 1573261 2026-06-16T13:52:30Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Cinema of Eritrea]] hadi [[Sinema ya Eritrea]]: jina la Kiswahili 1573261 wikitext text/x-wiki Historia ya '''sinema nchini [[Eritrea]]''' inaanzia katika kipindi cha utawala wa kikoloni wa nchi hiyo chini ya Ufalme wa [[Italia]].<ref name=":0">{{Cite journal |last=Plastow |first=Jane |date=2017-09-02 |title=Teatro Asmara: understanding Eritrean drama through a study of the national theatre |url=https://doi.org/10.1080/13696815.2016.1201759 |journal=Journal of African Cultural Studies |volume=29 |issue=3 |pages=311–330 |doi=10.1080/13696815.2016.1201759 |issn=1369-6815}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=(PDF) Global Television and Eritrean Society|url=https://www.researchgate.net/publication/283045550_Global_Television_and_Eritrean_Society|work=ResearchGate|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> == Historia == Jumba dogo la sanaa,lililoitwa ''Cinema Dante'', lilianzishwa huko Asmara mnamo mwaka 1910, na kufanya kuwa moja ya "kumbi za kwanza za sinema" barani [[Afrika]].<ref>{{Citation|last=Fairclough|first=Paul|title=Africa's rich cinema heritage|date=2011-06-02|url=https://www.theguardian.com/world/2011/jun/02/africa-cinema-history|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Filamu za kimishonari za Kiitalia zilianzishwa kwa mara ya kwanza kupitia kazi ya mwaka 1922iliyotayarishwa nchini humo na [[Mtawa|watawa]] Wakapuchini wakishirikiana na serikali ya kikoloni. Sambamba na ukuaji wa sinema ya Kiitalia mnamo miaka ya 1930, ndivyo pia ongezeko la sinema lilivyotokea huko [[Asmara]], Eritrea. Mnamo mwaka 1937, jumba la sanaa la Opera la Asmara liligeuzwa kuwa ukumbi wa matumizi mawili—kama jumba la tamthilia na sinema. Kufikia mwaka uliofuata, Asmara ilikuwa na jumla ya kumbi tisa za sinema, zote zikiwa zimejengwa kwa mtindo wa usanifu wa Art Deco.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Citation|last=Smith|first=David|title=Eritrea's grand Italian cinemas shudder to the sound of English football|date=2015-12-24|url=https://www.theguardian.com/world/2015/dec/24/eritreas-grand-italian-cinemas-shudder-to-the-sound-of-english-football|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Cinema Roma ilikuwa kwa ajili ya wazungu pekee hadi mwaka 1941 wakati Waitaliano walipoondolewa madarakani. Baada ya mwaka 1941, ukumbi huo ulianza kuonyesha zaidi filamu za Kihindi.<ref name=":2" /> Waigizaji wengi wa Eritrea walihamia Italia, wakichangia katika kipindi cha baada ya vita kilichofahamika nchini Italia kama 'Ukuaji Mkubwa wa Filamu kwa Waigizaji Wafunzi'.<ref>{{Cite web|title=Blaxploitation, Italian style|url=https://africasacountry.com/2017/05/blaxploitation-italian-style|work=africasacountry.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=By}}</ref> Baada ya mifumo ya televisheni ya kebo na urushaji wa filamu mtandaoni kuanza kutumika, hamu ya kutazama filamu za kigeni ilipungua. Kumbi nyingi za sinema zilibadilishwa tena na kuanza kuonyesha kazi za ndani pekee, pamoja na mechi za mpira wa miguu za Ulaya.<ref name=":2" /> Licha ya nchi hiyo kupata uhuru, maonyesho ya filamu nchini Eritrea kwa kiasi kikubwa bado yanaishia kwenye filamu za lugha ya Kiingereza na Kiitalia pekee.<ref name=":1" /> Wakati wa migogoro ya silaha ya miaka ya 1990, kundi la watengeneza filamu wasio wa ubobezi lilianzishwa kutokana na matukio ya kijamii na kihistoria ya kipindi hicho. Filamu ya kwanza ya Eritrea kuwekewa tafsiri ya maandishi ya Kiingereza ilikuwa ni 'Minister' (iliyandikwa na Efrem Kahsay), lakini 'Barud 77' (ya mwaka 1996, iliyoongozwa na Bereket Yohannes) ndiyo inayochukuliwa kuwa filamu ya kwanza ndefu ya hadithi nchini Eritrea.<ref>{{Cite web|title=Eritrean Film Production: Its Challenges and Prospects Part I|url=http://www.shaebia.org/artman/publish/article_5877.shtml|work=www.shaebia.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> == Picha == [[Faili:Asmara - Cinema Odeon.jpg|thumb|Cinema Odeon miaka ya 1930]] [[Faili:Cinema Impero in Asmara.jpg|thumb|Cinema Impero, Asmara miaka ya 1930]] [[Faili:Asmara, cinema impero, interno 02 cinepresa.JPG|thumb|Kamera ya zamani iliyoundwa katika Cinema Impero.]] == Uzalishaji Filamu == Filamu kama vile ''Eva Nera'' zilitengenezwa nchini Eritrea na zilionyesha utamaduni pamoja na tofauti zilizopo kati ya watu wa Eritrea. Iliongozwa na Giuliano Tomei, na ilisimuliwa kupitia mtazamo wa Domenico Meccoli.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=RRbns05TjSYC&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA100&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Memories and Silences Haunted by Fascism: Italian Colonialism, MCMXXX-MCMLX|last=Baratieri|first=Daniela|date=2010|publisher=Peter Lang|isbn=978-3-03911-802-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.tz/books?id=EXeCF5f-JB4C&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA146&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Dizionario del cinema italiano: Dal 1945 al 1959|last=Chiti|first=Roberto|last2=Poppi|first2=Roberto|last3=Lancia|first3=Enrico|date=1991|publisher=Gremese Editore|isbn=978-88-7605-548-5|language=it}}</ref> Ushawishi wa Ulaya unaendelea hadi leo hii, kama vile kupitia 'Wiki za Filamu za Ulaya', ambazo zimekuwa zikifanyika kila mwaka kwa miaka 15 iliyopita.<ref>{{Cite web|title=15th European Film Week 2019 in Eritrea {{!}} EEAS|url=https://www.eeas.europa.eu/delegations/eritrea/15th-european-film-week-2019-eritrea?s=97|work=www.eeas.europa.eu|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> Karibu asilimia 100 ya filamu zinazotengenezwa nchini Eritrea zinaangukia chini ya kundi la filamu za Hadithi za Kubuni.<ref>{{Cite web|title=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|url=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|work=www.uis.unesco.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> Umoja wa Kitaifa wa Vijana na Wanafunzi wa Eritrea unamiliki kumbi tatu za sinema, ikiwemo ukumbi wa '''The Impero''<nowiki/>', lakini hakuna shule rasmi ya mafunzo ya filamu nchini humo. Serikali hujihusisha katika kufadhili miradi ya filamu, lakini ni ile tu inayoonyesha msimamo mzuri wa kimaadili.<ref>{{Cite web|title="In Eritrea, Cinema Theaters are very crowded for local films"|url=https://africultures.com/in-eritrea-cinema-theaters-are-very-crowded-for-local-films-7693/?utm_medium=email&utm_source=newsletter|work=Africultures|date=2008-06-24|accessdate=2026-06-16|language=fr-FR|author=Africultures}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] [[Jamii:Historia]] e35yea26fuf50m6mdi1je7iag5bbhfl 1573274 1573269 2026-06-16T14:26:15Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 9 template(s) replaced. 1573274 wikitext text/x-wiki Historia ya '''sinema nchini [[Eritrea]]''' inaanzia katika kipindi cha utawala wa kikoloni wa nchi hiyo chini ya Ufalme wa [[Italia]].<ref name=":0">{{Rejea jarida |last=Plastow |first=Jane |date=2017-09-02 |title=Teatro Asmara: understanding Eritrean drama through a study of the national theatre |url=https://doi.org/10.1080/13696815.2016.1201759 |journal=Journal of African Cultural Studies |volume=29 |issue=3 |pages=311–330 |doi=10.1080/13696815.2016.1201759 |issn=1369-6815}}</ref><ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=(PDF) Global Television and Eritrean Society|url=https://www.researchgate.net/publication/283045550_Global_Television_and_Eritrean_Society|work=ResearchGate|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> == Historia == Jumba dogo la sanaa,lililoitwa ''Cinema Dante'', lilianzishwa huko Asmara mnamo mwaka 1910, na kufanya kuwa moja ya "kumbi za kwanza za sinema" barani [[Afrika]].<ref>{{Citation|last=Fairclough|first=Paul|title=Africa's rich cinema heritage|date=2011-06-02|url=https://www.theguardian.com/world/2011/jun/02/africa-cinema-history|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Filamu za kimishonari za Kiitalia zilianzishwa kwa mara ya kwanza kupitia kazi ya mwaka 1922iliyotayarishwa nchini humo na [[Mtawa|watawa]] Wakapuchini wakishirikiana na serikali ya kikoloni. Sambamba na ukuaji wa sinema ya Kiitalia mnamo miaka ya 1930, ndivyo pia ongezeko la sinema lilivyotokea huko [[Asmara]], Eritrea. Mnamo mwaka 1937, jumba la sanaa la Opera la Asmara liligeuzwa kuwa ukumbi wa matumizi mawili—kama jumba la tamthilia na sinema. Kufikia mwaka uliofuata, Asmara ilikuwa na jumla ya kumbi tisa za sinema, zote zikiwa zimejengwa kwa mtindo wa usanifu wa Art Deco.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Citation|last=Smith|first=David|title=Eritrea's grand Italian cinemas shudder to the sound of English football|date=2015-12-24|url=https://www.theguardian.com/world/2015/dec/24/eritreas-grand-italian-cinemas-shudder-to-the-sound-of-english-football|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Cinema Roma ilikuwa kwa ajili ya wazungu pekee hadi mwaka 1941 wakati Waitaliano walipoondolewa madarakani. Baada ya mwaka 1941, ukumbi huo ulianza kuonyesha zaidi filamu za Kihindi.<ref name=":2" /> Waigizaji wengi wa Eritrea walihamia Italia, wakichangia katika kipindi cha baada ya vita kilichofahamika nchini Italia kama 'Ukuaji Mkubwa wa Filamu kwa Waigizaji Wafunzi'.<ref>{{Rejea tovuti|title=Blaxploitation, Italian style|url=https://africasacountry.com/2017/05/blaxploitation-italian-style|work=africasacountry.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=By}}</ref> Baada ya mifumo ya televisheni ya kebo na urushaji wa filamu mtandaoni kuanza kutumika, hamu ya kutazama filamu za kigeni ilipungua. Kumbi nyingi za sinema zilibadilishwa tena na kuanza kuonyesha kazi za ndani pekee, pamoja na mechi za mpira wa miguu za Ulaya.<ref name=":2" /> Licha ya nchi hiyo kupata uhuru, maonyesho ya filamu nchini Eritrea kwa kiasi kikubwa bado yanaishia kwenye filamu za lugha ya Kiingereza na Kiitalia pekee.<ref name=":1" /> Wakati wa migogoro ya silaha ya miaka ya 1990, kundi la watengeneza filamu wasio wa ubobezi lilianzishwa kutokana na matukio ya kijamii na kihistoria ya kipindi hicho. Filamu ya kwanza ya Eritrea kuwekewa tafsiri ya maandishi ya Kiingereza ilikuwa ni 'Minister' (iliyandikwa na Efrem Kahsay), lakini 'Barud 77' (ya mwaka 1996, iliyoongozwa na Bereket Yohannes) ndiyo inayochukuliwa kuwa filamu ya kwanza ndefu ya hadithi nchini Eritrea.<ref>{{Rejea tovuti|title=Eritrean Film Production: Its Challenges and Prospects Part I|url=http://www.shaebia.org/artman/publish/article_5877.shtml|work=www.shaebia.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> == Picha == [[Faili:Asmara - Cinema Odeon.jpg|thumb|Cinema Odeon miaka ya 1930]] [[Faili:Cinema Impero in Asmara.jpg|thumb|Cinema Impero, Asmara miaka ya 1930]] [[Faili:Asmara, cinema impero, interno 02 cinepresa.JPG|thumb|Kamera ya zamani iliyoundwa katika Cinema Impero.]] == Uzalishaji Filamu == Filamu kama vile ''Eva Nera'' zilitengenezwa nchini Eritrea na zilionyesha utamaduni pamoja na tofauti zilizopo kati ya watu wa Eritrea. Iliongozwa na Giuliano Tomei, na ilisimuliwa kupitia mtazamo wa Domenico Meccoli.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=RRbns05TjSYC&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA100&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Memories and Silences Haunted by Fascism: Italian Colonialism, MCMXXX-MCMLX|last=Baratieri|first=Daniela|date=2010|publisher=Peter Lang|isbn=978-3-03911-802-1|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=EXeCF5f-JB4C&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA146&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Dizionario del cinema italiano: Dal 1945 al 1959|last=Chiti|first=Roberto|last2=Poppi|first2=Roberto|last3=Lancia|first3=Enrico|date=1991|publisher=Gremese Editore|isbn=978-88-7605-548-5|language=it}}</ref> Ushawishi wa Ulaya unaendelea hadi leo hii, kama vile kupitia 'Wiki za Filamu za Ulaya', ambazo zimekuwa zikifanyika kila mwaka kwa miaka 15 iliyopita.<ref>{{Rejea tovuti|title=15th European Film Week 2019 in Eritrea {{!}} EEAS|url=https://www.eeas.europa.eu/delegations/eritrea/15th-european-film-week-2019-eritrea?s=97|work=www.eeas.europa.eu|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> Karibu asilimia 100 ya filamu zinazotengenezwa nchini Eritrea zinaangukia chini ya kundi la filamu za Hadithi za Kubuni.<ref>{{Rejea tovuti|title=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|url=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|work=www.uis.unesco.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> Umoja wa Kitaifa wa Vijana na Wanafunzi wa Eritrea unamiliki kumbi tatu za sinema, ikiwemo ukumbi wa '''The Impero''<nowiki/>', lakini hakuna shule rasmi ya mafunzo ya filamu nchini humo. Serikali hujihusisha katika kufadhili miradi ya filamu, lakini ni ile tu inayoonyesha msimamo mzuri wa kimaadili.<ref>{{Rejea tovuti|title="In Eritrea, Cinema Theaters are very crowded for local films"|url=https://africultures.com/in-eritrea-cinema-theaters-are-very-crowded-for-local-films-7693/?utm_medium=email&utm_source=newsletter|work=Africultures|date=2008-06-24|accessdate=2026-06-16|language=fr-FR|author=Africultures}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] [[Jamii:Historia]] iib2uwm0rp2un4hpxlz84y1h7ej6zi6 1573276 1573274 2026-06-16T14:31:22Z Riccardo Riccioni 452 1573276 wikitext text/x-wiki Historia ya '''sinema nchini [[Eritrea]]''' inaanzia katika kipindi cha utawala wa kikoloni wa nchi hiyo chini ya Ufalme wa [[Italia]].<ref name=":0">{{Rejea jarida |last=Plastow |first=Jane |date=2017-09-02 |title=Teatro Asmara: understanding Eritrean drama through a study of the national theatre |url=https://doi.org/10.1080/13696815.2016.1201759 |journal=Journal of African Cultural Studies |volume=29 |issue=3 |pages=311–330 |doi=10.1080/13696815.2016.1201759 |issn=1369-6815}}</ref><ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=(PDF) Global Television and Eritrean Society|url=https://www.researchgate.net/publication/283045550_Global_Television_and_Eritrean_Society|work=ResearchGate|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> == Historia == Jumba dogo la sanaa,lililoitwa ''Cinema Dante'', lilianzishwa huko Asmara mnamo mwaka 1910, na kufanya kuwa moja ya "kumbi za kwanza za sinema" barani [[Afrika]].<ref>{{Citation|last=Fairclough|first=Paul|title=Africa's rich cinema heritage|date=2011-06-02|url=https://www.theguardian.com/world/2011/jun/02/africa-cinema-history|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Filamu za kimishonari za Kiitalia zilianzishwa kwa mara ya kwanza kupitia kazi ya mwaka 1922iliyotayarishwa nchini humo na [[Mtawa|watawa]] Wakapuchini wakishirikiana na serikali ya kikoloni. Sambamba na ukuaji wa sinema ya Kiitalia mnamo miaka ya 1930, ndivyo pia ongezeko la sinema lilivyotokea huko [[Asmara]], Eritrea. Mnamo mwaka 1937, jumba la sanaa la Opera la Asmara liligeuzwa kuwa ukumbi wa matumizi mawili—kama jumba la tamthilia na sinema. Kufikia mwaka uliofuata, Asmara ilikuwa na jumla ya kumbi tisa za sinema, zote zikiwa zimejengwa kwa mtindo wa usanifu wa Art Deco.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Citation|last=Smith|first=David|title=Eritrea's grand Italian cinemas shudder to the sound of English football|date=2015-12-24|url=https://www.theguardian.com/world/2015/dec/24/eritreas-grand-italian-cinemas-shudder-to-the-sound-of-english-football|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Cinema Roma ilikuwa kwa ajili ya wazungu pekee hadi mwaka 1941 wakati Waitaliano walipoondolewa madarakani. Baada ya mwaka 1941, ukumbi huo ulianza kuonyesha zaidi filamu za Kihindi.<ref name=":2" /> Waigizaji wengi wa Eritrea walihamia Italia, wakichangia katika kipindi cha baada ya vita kilichofahamika nchini Italia kama 'Ukuaji Mkubwa wa Filamu kwa Waigizaji Wafunzi'.<ref>{{Rejea tovuti|title=Blaxploitation, Italian style|url=https://africasacountry.com/2017/05/blaxploitation-italian-style|work=africasacountry.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=By}}</ref> Baada ya mifumo ya televisheni ya kebo na urushaji wa filamu mtandaoni kuanza kutumika, hamu ya kutazama filamu za kigeni ilipungua. Kumbi nyingi za sinema zilibadilishwa tena na kuanza kuonyesha kazi za ndani pekee, pamoja na mechi za mpira wa miguu za Ulaya.<ref name=":2" /> Licha ya nchi hiyo kupata uhuru, maonyesho ya filamu nchini Eritrea kwa kiasi kikubwa bado yanaishia kwenye filamu za lugha ya Kiingereza na Kiitalia pekee.<ref name=":1" /> Wakati wa migogoro ya silaha ya miaka ya 1990, kundi la watengeneza filamu wasio wa ubobezi lilianzishwa kutokana na matukio ya kijamii na kihistoria ya kipindi hicho. Filamu ya kwanza ya Eritrea kuwekewa tafsiri ya maandishi ya Kiingereza ilikuwa ni 'Minister' (iliyandikwa na Efrem Kahsay), lakini 'Barud 77' (ya mwaka 1996, iliyoongozwa na Bereket Yohannes) ndiyo inayochukuliwa kuwa filamu ya kwanza ndefu ya hadithi nchini Eritrea.<ref>{{Rejea tovuti|title=Eritrean Film Production: Its Challenges and Prospects Part I|url=http://www.shaebia.org/artman/publish/article_5877.shtml|work=www.shaebia.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> == Picha == [[Faili:Asmara - Cinema Odeon.jpg|thumb|Cinema Odeon miaka ya 1930]] [[Faili:Cinema Impero in Asmara.jpg|thumb|Cinema Impero, Asmara miaka ya 1930]] [[Faili:Asmara, cinema impero, interno 02 cinepresa.JPG|thumb|Kamera ya zamani iliyoundwa katika Cinema Impero.]] == Uzalishaji Filamu == Filamu kama vile ''Eva Nera'' zilitengenezwa nchini Eritrea na zilionyesha utamaduni pamoja na tofauti zilizopo kati ya watu wa Eritrea. Iliongozwa na Giuliano Tomei, na ilisimuliwa kupitia mtazamo wa Domenico Meccoli.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=RRbns05TjSYC&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA100&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Memories and Silences Haunted by Fascism: Italian Colonialism, MCMXXX-MCMLX|last=Baratieri|first=Daniela|date=2010|publisher=Peter Lang|isbn=978-3-03911-802-1|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=EXeCF5f-JB4C&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA146&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Dizionario del cinema italiano: Dal 1945 al 1959|last=Chiti|first=Roberto|last2=Poppi|first2=Roberto|last3=Lancia|first3=Enrico|date=1991|publisher=Gremese Editore|isbn=978-88-7605-548-5|language=it}}</ref> Ushawishi wa Ulaya unaendelea hadi leo hii, kama vile kupitia 'Wiki za Filamu za Ulaya', ambazo zimekuwa zikifanyika kila mwaka kwa miaka 15 iliyopita.<ref>{{Rejea tovuti|title=15th European Film Week 2019 in Eritrea {{!}} EEAS|url=https://www.eeas.europa.eu/delegations/eritrea/15th-european-film-week-2019-eritrea?s=97|work=www.eeas.europa.eu|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> Karibu asilimia 100 ya filamu zinazotengenezwa nchini Eritrea zinaangukia chini ya kundi la filamu za Hadithi za Kubuni.<ref>{{Rejea tovuti|title=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|url=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|work=www.uis.unesco.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> Umoja wa Kitaifa wa Vijana na Wanafunzi wa Eritrea unamiliki kumbi tatu za sinema, ikiwemo ukumbi wa '''The Impero''<nowiki/>', lakini hakuna shule rasmi ya mafunzo ya filamu nchini humo. Serikali hujihusisha katika kufadhili miradi ya filamu, lakini ni ile tu inayoonyesha msimamo mzuri wa kimaadili.<ref>{{Rejea tovuti|title="In Eritrea, Cinema Theaters are very crowded for local films"|url=https://africultures.com/in-eritrea-cinema-theaters-are-very-crowded-for-local-films-7693/?utm_medium=email&utm_source=newsletter|work=Africultures|date=2008-06-24|accessdate=2026-06-16|language=fr-FR|author=Africultures}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Historia ya Eritrea]] pifrsk6m6o5r9s77huiutnxvg4kseko 1573277 1573276 2026-06-16T14:31:49Z Riccardo Riccioni 452 1573277 wikitext text/x-wiki '''Sinema ya [[Eritrea]]''' ilianzia katika kipindi cha utawala wa kikoloni wa nchi hiyo chini ya [[Ufalme wa Italia]].<ref name=":0">{{Rejea jarida |last=Plastow |first=Jane |date=2017-09-02 |title=Teatro Asmara: understanding Eritrean drama through a study of the national theatre |url=https://doi.org/10.1080/13696815.2016.1201759 |journal=Journal of African Cultural Studies |volume=29 |issue=3 |pages=311–330 |doi=10.1080/13696815.2016.1201759 |issn=1369-6815}}</ref><ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=(PDF) Global Television and Eritrean Society|url=https://www.researchgate.net/publication/283045550_Global_Television_and_Eritrean_Society|work=ResearchGate|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> == Historia == Jumba dogo la sanaa,lililoitwa ''Cinema Dante'', lilianzishwa huko Asmara mnamo mwaka 1910, na kufanya kuwa moja ya "kumbi za kwanza za sinema" barani [[Afrika]].<ref>{{Citation|last=Fairclough|first=Paul|title=Africa's rich cinema heritage|date=2011-06-02|url=https://www.theguardian.com/world/2011/jun/02/africa-cinema-history|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Filamu za kimishonari za Kiitalia zilianzishwa kwa mara ya kwanza kupitia kazi ya mwaka 1922iliyotayarishwa nchini humo na [[Mtawa|watawa]] Wakapuchini wakishirikiana na serikali ya kikoloni. Sambamba na ukuaji wa sinema ya Kiitalia mnamo miaka ya 1930, ndivyo pia ongezeko la sinema lilivyotokea huko [[Asmara]], Eritrea. Mnamo mwaka 1937, jumba la sanaa la Opera la Asmara liligeuzwa kuwa ukumbi wa matumizi mawili—kama jumba la tamthilia na sinema. Kufikia mwaka uliofuata, Asmara ilikuwa na jumla ya kumbi tisa za sinema, zote zikiwa zimejengwa kwa mtindo wa usanifu wa Art Deco.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Citation|last=Smith|first=David|title=Eritrea's grand Italian cinemas shudder to the sound of English football|date=2015-12-24|url=https://www.theguardian.com/world/2015/dec/24/eritreas-grand-italian-cinemas-shudder-to-the-sound-of-english-football|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-16}}</ref> Cinema Roma ilikuwa kwa ajili ya wazungu pekee hadi mwaka 1941 wakati Waitaliano walipoondolewa madarakani. Baada ya mwaka 1941, ukumbi huo ulianza kuonyesha zaidi filamu za Kihindi.<ref name=":2" /> Waigizaji wengi wa Eritrea walihamia Italia, wakichangia katika kipindi cha baada ya vita kilichofahamika nchini Italia kama 'Ukuaji Mkubwa wa Filamu kwa Waigizaji Wafunzi'.<ref>{{Rejea tovuti|title=Blaxploitation, Italian style|url=https://africasacountry.com/2017/05/blaxploitation-italian-style|work=africasacountry.com|accessdate=2026-06-16|language=en-US|author=By}}</ref> Baada ya mifumo ya televisheni ya kebo na urushaji wa filamu mtandaoni kuanza kutumika, hamu ya kutazama filamu za kigeni ilipungua. Kumbi nyingi za sinema zilibadilishwa tena na kuanza kuonyesha kazi za ndani pekee, pamoja na mechi za mpira wa miguu za Ulaya.<ref name=":2" /> Licha ya nchi hiyo kupata uhuru, maonyesho ya filamu nchini Eritrea kwa kiasi kikubwa bado yanaishia kwenye filamu za lugha ya Kiingereza na Kiitalia pekee.<ref name=":1" /> Wakati wa migogoro ya silaha ya miaka ya 1990, kundi la watengeneza filamu wasio wa ubobezi lilianzishwa kutokana na matukio ya kijamii na kihistoria ya kipindi hicho. Filamu ya kwanza ya Eritrea kuwekewa tafsiri ya maandishi ya Kiingereza ilikuwa ni 'Minister' (iliyandikwa na Efrem Kahsay), lakini 'Barud 77' (ya mwaka 1996, iliyoongozwa na Bereket Yohannes) ndiyo inayochukuliwa kuwa filamu ya kwanza ndefu ya hadithi nchini Eritrea.<ref>{{Rejea tovuti|title=Eritrean Film Production: Its Challenges and Prospects Part I|url=http://www.shaebia.org/artman/publish/article_5877.shtml|work=www.shaebia.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> == Picha == [[Faili:Asmara - Cinema Odeon.jpg|thumb|Cinema Odeon miaka ya 1930]] [[Faili:Cinema Impero in Asmara.jpg|thumb|Cinema Impero, Asmara miaka ya 1930]] [[Faili:Asmara, cinema impero, interno 02 cinepresa.JPG|thumb|Kamera ya zamani iliyoundwa katika Cinema Impero.]] == Uzalishaji Filamu == Filamu kama vile ''Eva Nera'' zilitengenezwa nchini Eritrea na zilionyesha utamaduni pamoja na tofauti zilizopo kati ya watu wa Eritrea. Iliongozwa na Giuliano Tomei, na ilisimuliwa kupitia mtazamo wa Domenico Meccoli.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=RRbns05TjSYC&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA100&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Memories and Silences Haunted by Fascism: Italian Colonialism, MCMXXX-MCMLX|last=Baratieri|first=Daniela|date=2010|publisher=Peter Lang|isbn=978-3-03911-802-1|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=EXeCF5f-JB4C&dq=EVA+NERA+Tomei&pg=PA146&redir_esc=y#v=onepage&q=EVA%20NERA%20Tomei&f=false|title=Dizionario del cinema italiano: Dal 1945 al 1959|last=Chiti|first=Roberto|last2=Poppi|first2=Roberto|last3=Lancia|first3=Enrico|date=1991|publisher=Gremese Editore|isbn=978-88-7605-548-5|language=it}}</ref> Ushawishi wa Ulaya unaendelea hadi leo hii, kama vile kupitia 'Wiki za Filamu za Ulaya', ambazo zimekuwa zikifanyika kila mwaka kwa miaka 15 iliyopita.<ref>{{Rejea tovuti|title=15th European Film Week 2019 in Eritrea {{!}} EEAS|url=https://www.eeas.europa.eu/delegations/eritrea/15th-european-film-week-2019-eritrea?s=97|work=www.eeas.europa.eu|accessdate=2026-06-16|language=en}}</ref> Karibu asilimia 100 ya filamu zinazotengenezwa nchini Eritrea zinaangukia chini ya kundi la filamu za Hadithi za Kubuni.<ref>{{Rejea tovuti|title=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|url=https://www.uis.unesco.org/en?theme=culture|work=www.uis.unesco.org|accessdate=2026-06-16}}</ref> Umoja wa Kitaifa wa Vijana na Wanafunzi wa Eritrea unamiliki kumbi tatu za sinema, ikiwemo ukumbi wa '''The Impero''<nowiki/>', lakini hakuna shule rasmi ya mafunzo ya filamu nchini humo. Serikali hujihusisha katika kufadhili miradi ya filamu, lakini ni ile tu inayoonyesha msimamo mzuri wa kimaadili.<ref>{{Rejea tovuti|title="In Eritrea, Cinema Theaters are very crowded for local films"|url=https://africultures.com/in-eritrea-cinema-theaters-are-very-crowded-for-local-films-7693/?utm_medium=email&utm_source=newsletter|work=Africultures|date=2008-06-24|accessdate=2026-06-16|language=fr-FR|author=Africultures}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Historia ya Eritrea]] tqky903i5sr6xshwsxzds4fcpyf91d8 Foreign Body (2016 film) 0 241028 1573264 2026-06-16T13:47:07Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Foreign Body (2016 film)]] hadi [[Foreign Body]]: urahisi wa kuupata 1573264 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Foreign Body]] 0ji1ygud7wf6sqqbcvaq3utg94na6bt Cinema of Eritrea 0 241029 1573270 2026-06-16T13:52:31Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Cinema of Eritrea]] hadi [[Sinema ya Eritrea]]: jina la Kiswahili 1573270 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sinema ya Eritrea]] 08lc1mimi8rmb48bymal017fb2e2zxj Jamii:Mapapa 14 241030 1573288 2026-06-16T15:37:59Z Gayle157 73366 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Commonscat|Popes}} [[Jamii:Kanisa Katoliki]] [[Jamii:Ukristo]] [[Jamii:Viongozi wa Kikristo]] [[Jamii:historia ya Ukristo]]' 1573288 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Popes}} [[Jamii:Kanisa Katoliki]] [[Jamii:Ukristo]] [[Jamii:Viongozi wa Kikristo]] [[Jamii:historia ya Ukristo]] gud0zjjkkzthq8dh226wqvjj76ak1a9 Uhaba wa maji barani Afrika 0 241031 1573532 2026-06-16T17:00:34Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:Mwamongu water source.jpg|thumb|Chanzo cha maji cha Kijiji cha Mwamanogu, Tanzania. Katika Wilaya ya Meatu, Mkoa wa Shinyanga, maji mara nyingi hutoka kwenye mashimo ya wazi yaliyochimbwa kwenye mchanga wa mito kavu, na huwa na uchafu kila mara.]] Sababu kuu za '''uhaba wa maji barani Afrika''' ni uhaba wa maji wa kiasili na kiuchumi, ongezeko la haraka la idadi ya watu, pamoja na athari za mabadiliko ya tabianchi katika mzunguko wa [[maji]]. Uhaba...' 1573532 wikitext text/x-wiki [[Faili:Mwamongu water source.jpg|thumb|Chanzo cha maji cha Kijiji cha Mwamanogu, Tanzania. Katika Wilaya ya Meatu, Mkoa wa Shinyanga, maji mara nyingi hutoka kwenye mashimo ya wazi yaliyochimbwa kwenye mchanga wa mito kavu, na huwa na uchafu kila mara.]] Sababu kuu za '''uhaba wa maji barani Afrika''' ni uhaba wa maji wa kiasili na kiuchumi, ongezeko la haraka la idadi ya watu, pamoja na athari za mabadiliko ya tabianchi katika mzunguko wa [[maji]]. Uhaba wa maji ni hali ya kutokuwa na [[rasilimali]] za kutosha za maji safi kukidhi mahitaji ya kawaida ya matumizi ya maji.<ref>{{Cite web|title=Water Scarcity|url=https://www.worldwildlife.org/our-work/freshwater/water-scarcity/|work=World Wildlife Fund|accessdate=2026-06-16|language=en-us}}</ref> Mvua katika eneo la Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara huwa za misimu na hazisambazwi kwa usawa, jambo linalosababisha mafuriko na ukame wa mara kwa mara. == Changamoto za Maji Barani Afrika == Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO) liliripoti mwaka 2012 kuwa kuongezeka kwa uhaba wa maji ni mojawapo ya changamoto kuu zinazokwamisha maendeleo endelevu. Hali hii inatokana na ukweli kwamba mabonde mengi ya mito yamefikia viwango vya uhaba wa maji kutokana na mahitaji yanayoongezeka ya sekta ya kilimo na sekta nyingine mbalimbali. Uhaba wa maji barani Afrika una athari nyingi. Athari hizo zinajumuisha matatizo ya afya, hasa kwa wanawake na watoto, changamoto katika elimu, kupungua kwa uzalishaji wa kilimo, na kudhoofika kwa maendeleo endelevu. Pia unaweza kusababisha migogoro zaidi kuhusu matumizi na upatikanaji wa maji. Ili kukabiliana ipasavyo na tatizo la uhaba wa maji barani Afrika, Tume ya Uchumi ya Umoja wa Mataifa kwa Afrika (UNECA) inasisitiza umuhimu wa kuwekeza katika maendeleo ya rasilimali za maji ambazo Afrika inazo. Hatua hii itasaidia kuboresha usalama wa chakula na [[usalama]] wa maji, pamoja na kulinda mafanikio ya kiuchumi kwa kusimamia kwa ufanisi ukame, [[mafuriko]] na kuenea kwa jangwa. == Marejeo == <references /> {{Mbegu}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maji]] m2rib65x29bz8769e8xpa4gdn217u13 1573544 1573532 2026-06-16T20:30:38Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573544 wikitext text/x-wiki [[Faili:Mwamongu water source.jpg|thumb|Chanzo cha maji cha Kijiji cha Mwamanogu, Tanzania. Katika Wilaya ya Meatu, Mkoa wa Shinyanga, maji mara nyingi hutoka kwenye mashimo ya wazi yaliyochimbwa kwenye mchanga wa mito kavu, na huwa na uchafu kila mara.]] Sababu kuu za '''uhaba wa maji barani Afrika''' ni uhaba wa maji wa kiasili na kiuchumi, ongezeko la haraka la idadi ya watu, pamoja na athari za mabadiliko ya tabianchi katika mzunguko wa [[maji]]. Uhaba wa maji ni hali ya kutokuwa na [[rasilimali]] za kutosha za maji safi kukidhi mahitaji ya kawaida ya matumizi ya maji.<ref>{{Rejea tovuti|title=Water Scarcity|url=https://www.worldwildlife.org/our-work/freshwater/water-scarcity/|work=World Wildlife Fund|accessdate=2026-06-16|language=en-us}}</ref> Mvua katika eneo la Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara huwa za misimu na hazisambazwi kwa usawa, jambo linalosababisha mafuriko na ukame wa mara kwa mara. == Changamoto za Maji Barani Afrika == Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO) liliripoti mwaka 2012 kuwa kuongezeka kwa uhaba wa maji ni mojawapo ya changamoto kuu zinazokwamisha maendeleo endelevu. Hali hii inatokana na ukweli kwamba mabonde mengi ya mito yamefikia viwango vya uhaba wa maji kutokana na mahitaji yanayoongezeka ya sekta ya kilimo na sekta nyingine mbalimbali. Uhaba wa maji barani Afrika una athari nyingi. Athari hizo zinajumuisha matatizo ya afya, hasa kwa wanawake na watoto, changamoto katika elimu, kupungua kwa uzalishaji wa kilimo, na kudhoofika kwa maendeleo endelevu. Pia unaweza kusababisha migogoro zaidi kuhusu matumizi na upatikanaji wa maji. Ili kukabiliana ipasavyo na tatizo la uhaba wa maji barani Afrika, Tume ya Uchumi ya Umoja wa Mataifa kwa Afrika (UNECA) inasisitiza umuhimu wa kuwekeza katika maendeleo ya rasilimali za maji ambazo Afrika inazo. Hatua hii itasaidia kuboresha usalama wa chakula na [[usalama]] wa maji, pamoja na kulinda mafanikio ya kiuchumi kwa kusimamia kwa ufanisi ukame, [[mafuriko]] na kuenea kwa jangwa. == Marejeo == <references /> {{Mbegu}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maji]] f9zj9ux1kv7gcx0lmnl8ykascq77ex6 1573993 1573544 2026-06-17T08:02:46Z Riccardo Riccioni 452 1573993 wikitext text/x-wiki [[Faili:Mwamongu water source.jpg|thumb|Chanzo cha maji cha Kijiji cha Mwamanogu, Tanzania. Katika Wilaya ya Meatu, Mkoa wa Shinyanga, maji mara nyingi hutoka kwenye mashimo ya wazi yaliyochimbwa kwenye mchanga wa mito kavu, na huwa na uchafu kila mara.]] '''Uhaba wa maji barani Afrika''' sababu zake kuu ni uhaba wa kiasili na wa kiuchumi, ongezeko la haraka la idadi ya watu, pamoja na athari za [[mabadiliko ya tabianchi]] katika [[Dura ya maji|mzunguko]] wa [[maji]]. Uhaba wa maji ni hali ya kutokuwa na [[rasilimali]] za kutosha za maji safi kukidhi mahitaji ya kawaida ya matumizi ya [[binadamu]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Water Scarcity|url=https://www.worldwildlife.org/our-work/freshwater/water-scarcity/|work=World Wildlife Fund|accessdate=2026-06-16|language=en-us}}</ref> Mvua katika eneo la [[Afrika]] [[Kusini kwa Sahara|Kusini mwa Jangwa la Sahara]] huwa za misimu na hazisambazwi kwa usawa, jambo linalosababisha mafuriko na ukame wa mara kwa mara. == Changamoto za Maji Barani Afrika == [[Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO)]] liliripoti mwaka 2012 kuwa kuongezeka kwa uhaba wa maji ni mojawapo ya changamoto kuu zinazokwamisha maendeleo endelevu. Hali hii inatokana na ukweli kwamba mabonde mengi ya mito yamefikia viwango vya uhaba wa maji kutokana na mahitaji yanayoongezeka ya sekta ya kilimo na sekta nyingine mbalimbali. Uhaba wa maji barani Afrika una athari nyingi. Athari hizo zinajumuisha matatizo ya afya, hasa kwa wanawake na watoto, changamoto katika elimu, kupungua kwa uzalishaji wa kilimo, na kudhoofika kwa maendeleo endelevu. Pia unaweza kusababisha migogoro zaidi kuhusu matumizi na upatikanaji wa maji. Ili kukabiliana ipasavyo na tatizo la uhaba wa maji barani Afrika, Tume ya Uchumi ya Umoja wa Mataifa kwa Afrika (UNECA) inasisitiza umuhimu wa kuwekeza katika maendeleo ya rasilimali za maji ambazo Afrika inazo. Hatua hii itasaidia kuboresha usalama wa chakula na [[usalama]] wa maji, pamoja na kulinda mafanikio ya kiuchumi kwa kusimamia kwa ufanisi ukame, [[mafuriko]] na kuenea kwa [[jangwa]]. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-uchumi}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maji]] [[Jamii:Afrika]] [[Jamii:ekolojia]] bdqy1qfb49h3uwc0sys4c5q08q9h9gh Kili-Wiki Digital Club 0 241032 1573536 2026-06-16T18:25:51Z Godsplan jr 83432 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ' [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda, na kushiriki maarifa kupitia dijitali majukwaa. Imehamasishwa na Mlima Kilimanjaro na kuendeshwa na open maarifa, klabu inaunganisha ndani uwezekano wa fursa za kimataifa.' 1573536 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda, na kushiriki maarifa kupitia dijitali majukwaa. Imehamasishwa na Mlima Kilimanjaro na kuendeshwa na open maarifa, klabu inaunganisha ndani uwezekano wa fursa za kimataifa. 5qrsmithdfqbmntx82oyo63qi9ggd4g 1573610 1573536 2026-06-16T21:21:39Z Godsplan jr 83432 1573610 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda, na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali, iliyoanzishwa mnamo mwaka 2025. Jina la Kili Wiki Digital Club limehamasishwa na Mlima Kilimanjaro, alama maarufu ya Tanzania na mojawapo ya vivutio vinavyotambulika zaidi barani Afrika. Jina hili linaakisi mahali club ilipoanzishwa pamoja na dhamira yake ya kuwa nguzo ya maarifa huria, ujuzi wa kidijitali, na ubunifu kwa vijana. Kama Mlima Kilimanjaro unavyosimama kama ishara ya ubora, uthabiti na utambulisho wa Afrika, Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. Dira ya Kili Wiki Digital Club ni kuwa jumuiya inayoongozwa na vijana na iliyo mstari wa mbele katika nyanja za kidijitali, inayoiunganisha Tanzania na ulimwengu kupitia maarifa huria, ujuzi wa kidijitali, na ubunifu. 2p73nswmfrbeqwwkjkajpzgn1ftq9gw 1573990 1573610 2026-06-17T07:55:59Z Godsplan jr 83432 1573990 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda maarifa huria, ubunifu na teknolojia za kidijitali, iliyoanzishwa mwaka 2025 kwa lengo la kuwawezesha vijana kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali. Klabu hii imejengwa juu ya misingi ya ushirikiano, ujifunzaji endelevu na matumizi ya teknolojia kama nyenzo ya maendeleo ya kijamii na kielimu. Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. eba9e2zdj3mury15tmtjo5bmoiu7kdw 1574026 1573990 2026-06-17T08:33:10Z Godsplan jr 83432 kichwa cha historia 1574026 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda maarifa huria, ubunifu na teknolojia za kidijitali, iliyoanzishwa mwaka 2025 kwa lengo la kuwawezesha vijana kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali. Klabu hii imejengwa juu ya misingi ya ushirikiano, ujifunzaji endelevu na matumizi ya teknolojia kama nyenzo ya maendeleo ya kijamii na kielimu. Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. == Historia == 303uvsz6sg5munr1p2dxhf2uxu5j3ub 1574028 1574026 2026-06-17T08:55:41Z Godsplan jr 83432 1574028 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda maarifa huria, ubunifu na teknolojia za kidijitali, iliyoanzishwa mwaka 2025 kwa lengo la kuwawezesha vijana kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali. Klabu hii imejengwa juu ya misingi ya ushirikiano, ujifunzaji endelevu na matumizi ya teknolojia kama nyenzo ya maendeleo ya kijamii na kielimu. Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. == Historia == Kili Wiki Digital Club ilianzishwa mwaka 2025 na kundi la vijana waliokuwa na shauku ya teknolojia, maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. Kupitia maono ya pamoja, vijana hao waliamua kuanzisha jukwaa ambalo lingewezesha kujifunza kwa vitendo, kubadilishana uzoefu na kushiriki katika shughuli zinazochangia ukuaji wa maarifa huria ndani na nje ya Tanzania. Katika hatua zake za mwanzo, klabu ilianza kushiriki katika programu mbalimbali za kujifunza zilizohusisha quests, challenges na shughuli za maendeleo ya ujuzi wa kidijitali. Programu hizo ziliendeshwa kwa ushirikiano na wawezeshaji wenye uzoefu kutoka Tanzania pamoja na viongozi na wataalamu mbalimbali kutoka nchi nyingine za Afrika waliokuwa wakiratibu shughuli za kujifunza na kujenga uwezo wa vijana. Kupitia programu hizo, wanachama wa klabu walipata nafasi ya kushirikiana na vijana kutoka nchi mbalimbali za Afrika, ikiwemo Nigeria, Rwanda na nchi nyingine zilizokuwa sehemu ya Ushirikiano. Ushiriki huo uliwawezesha kujifunza kutoka kwa tamaduni tofauti, kubadilishana uzoefu na kujenga mtandao mpana wa vijana wanaojihusisha na maarifa huria na teknolojia. Moja ya mafanikio ya kwanza ya klabu ilikuwa kuibuka mshindi wa kwanza katika quest iliyolenga kuandaa na kuwasilisha utambulisho wa jumuiya (Brand Identity Challenge). Ushindi huo ulitokana na ubunifu wa wanachama katika kuwasilisha maono, dhamira, maadili na hadithi ya klabu kwa namna iliyoonesha utambulisho wake wa kipekee na mwelekeo wake wa maendeleo. m47znm4fx9ycv4oftxlsin5lkliq2c0 1574029 1574028 2026-06-17T09:02:40Z Godsplan jr 83432 1574029 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda maarifa huria, ubunifu na teknolojia za kidijitali, iliyoanzishwa mwaka 2025 kwa lengo la kuwawezesha vijana kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali. Klabu hii imejengwa juu ya misingi ya ushirikiano, ujifunzaji endelevu na matumizi ya teknolojia kama nyenzo ya maendeleo ya kijamii na kielimu. Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. == Historia == Kili Wiki Digital Club ilianzishwa mwaka 2025 na kundi la vijana waliokuwa na shauku ya teknolojia, maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. Kupitia maono ya pamoja, vijana hao waliamua kuanzisha jukwaa ambalo lingewezesha kujifunza kwa vitendo, kubadilishana uzoefu na kushiriki katika shughuli zinazochangia ukuaji wa maarifa huria ndani na nje ya Tanzania. Katika hatua zake za mwanzo, klabu ilianza kushiriki katika programu mbalimbali za kujifunza zilizohusisha quests, challenges na shughuli za maendeleo ya ujuzi wa kidijitali. Programu hizo ziliendeshwa kwa ushirikiano na wawezeshaji wenye uzoefu kutoka Tanzania pamoja na viongozi na wataalamu mbalimbali kutoka nchi nyingine za Afrika waliokuwa wakiratibu shughuli za kujifunza na kujenga uwezo wa vijana. Kupitia programu hizo, wanachama wa klabu walipata nafasi ya kushirikiana na vijana kutoka nchi mbalimbali za Afrika, ikiwemo Nigeria, Rwanda na nchi nyingine zilizokuwa sehemu ya Ushirikiano. Ushiriki huo uliwawezesha kujifunza kutoka kwa tamaduni tofauti, kubadilishana uzoefu na kujenga mtandao mpana wa vijana wanaojihusisha na maarifa huria na teknolojia. Moja ya mafanikio ya kwanza ya klabu ilikuwa kuibuka mshindi wa kwanza katika quest iliyolenga kuandaa na kuwasilisha utambulisho wa jumuiya (Brand Identity Challenge). Ushindi huo ulitokana na ubunifu wa wanachama katika kuwasilisha maono, dhamira, maadili na hadithi ya klabu kwa namna iliyoonesha utambulisho wake wa kipekee na mwelekeo wake wa maendeleo. Msemo wa Klabu: "Tunainuka kwa Mawazo. Tunaongoza kwa Nguvu ya Kidijitali." == Asili ya Jina == Jina Kili Wiki limechochewa na Mlima Kilimanjaro, alama ya fahari ya Tanzania na mojawapo ya vivutio vinavyotambulika zaidi Afrika. Jina hili linaakisi mahali ambapo klabu ilianzishwa pamoja na maono yake ya kuwa kitovu cha maarifa, ubunifu na maendeleo ya kidijitali kwa vijana. Kama Mlima Kilimanjaro unavyosimama kama ishara ya uthabiti, mafanikio na utambulisho wa Afrika, Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa jukwaa linalowaunganisha vijana na fursa za kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa katika ngazi za kitaifa na kimataifa. cc1p5t33y2lo527ybptclq4wqwz2ip0 1574040 1574029 2026-06-17T09:14:58Z Godsplan jr 83432 nimeongeza ibara 1574040 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda maarifa huria, ubunifu na teknolojia za kidijitali, iliyoanzishwa mwaka 2025 kwa lengo la kuwawezesha vijana kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali. Klabu hii imejengwa juu ya misingi ya ushirikiano, ujifunzaji endelevu na matumizi ya teknolojia kama nyenzo ya maendeleo ya kijamii na kielimu. Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. == Historia == Kili Wiki Digital Club ilianzishwa mwaka 2025 na kundi la vijana waliokuwa na shauku ya teknolojia, maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. Kupitia maono ya pamoja, vijana hao waliamua kuanzisha jukwaa ambalo lingewezesha kujifunza kwa vitendo, kubadilishana uzoefu na kushiriki katika shughuli zinazochangia ukuaji wa maarifa huria ndani na nje ya Tanzania. Katika hatua zake za mwanzo, klabu ilianza kushiriki katika programu mbalimbali za kujifunza zilizohusisha quests, challenges na shughuli za maendeleo ya ujuzi wa kidijitali. Programu hizo ziliendeshwa kwa ushirikiano na wawezeshaji wenye uzoefu kutoka Tanzania pamoja na viongozi na wataalamu mbalimbali kutoka nchi nyingine za Afrika waliokuwa wakiratibu shughuli za kujifunza na kujenga uwezo wa vijana. Kupitia programu hizo, wanachama wa klabu walipata nafasi ya kushirikiana na vijana kutoka nchi mbalimbali za Afrika, ikiwemo Nigeria, Rwanda na nchi nyingine zilizokuwa sehemu ya Ushirikiano. Ushiriki huo uliwawezesha kujifunza kutoka kwa tamaduni tofauti, kubadilishana uzoefu na kujenga mtandao mpana wa vijana wanaojihusisha na maarifa huria na teknolojia. Moja ya mafanikio ya kwanza ya klabu ilikuwa kuibuka mshindi wa kwanza katika quest iliyolenga kuandaa na kuwasilisha utambulisho wa jumuiya (Brand Identity Challenge). Ushindi huo ulitokana na ubunifu wa wanachama katika kuwasilisha maono, dhamira, maadili na hadithi ya klabu kwa namna iliyoonesha utambulisho wake wa kipekee na mwelekeo wake wa maendeleo. Msemo wa Klabu: "Tunainuka kwa Mawazo. Tunaongoza kwa Nguvu ya Kidijitali." == Asili ya Jina == Jina Kili Wiki limechochewa na Mlima Kilimanjaro, alama ya fahari ya Tanzania na mojawapo ya vivutio vinavyotambulika zaidi Afrika. Jina hili linaakisi mahali ambapo klabu ilianzishwa pamoja na maono yake ya kuwa kitovu cha maarifa, ubunifu na maendeleo ya kidijitali kwa vijana. Kama Mlima Kilimanjaro unavyosimama kama ishara ya uthabiti, mafanikio na utambulisho wa Afrika, Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa jukwaa linalowaunganisha vijana na fursa za kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa katika ngazi za kitaifa na kimataifa. == Dhamira == Dhamira ya Kili Wiki Digital Club ni kufungua fursa za kidijitali kwa vijana kupitia kujenga ujuzi, kushirikisha maarifa na kuhamasisha ushirikiano unaotumia teknolojia kama chombo cha maendeleo. Klabu pia inalenga kukuza umahiri wa vijana katika uandishi, uhariri na uchangiaji wa maudhui ya maarifa huria, hususani kupitia majukwaa ya Wikimedia na Wikipedia. Klabu inalenga: * Kuhamasisha ubunifu na fikra za kimkakati kwa vijana. * Kupanua upatikanaji wa maarifa huria na elimu ya kidijitali. * Kujenga jamii inayoshirikiana katika kujifunza na kubadilishana uzoefu. * Kuwezesha vijana kutumia teknolojia katika kutatua changamoto za kijamii. * Kukuza ushiriki wa vijana katika miradi ya maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. * Kuimarisha uwezo wa vijana katika uandishi, uhariri na uboreshaji wa makala za Wikipedia pamoja na majukwaa mengine ya Wikimedia. 820n5ffqqjdzcyj6restwj241way2i6 1574041 1574040 2026-06-17T09:28:04Z Godsplan jr 83432 1574041 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]] * '''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda maarifa huria, ubunifu na teknolojia za kidijitali, iliyoanzishwa mwaka 2025 kwa lengo la kuwawezesha vijana kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali. Klabu hii imejengwa juu ya misingi ya ushirikiano, ujifunzaji endelevu na matumizi ya teknolojia kama nyenzo ya maendeleo ya kijamii na kielimu. Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. == Historia == Kili Wiki Digital Club ilianzishwa mwaka 2025 na kundi la vijana waliokuwa na shauku ya teknolojia, maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. Kupitia maono ya pamoja, vijana hao waliamua kuanzisha jukwaa ambalo lingewezesha kujifunza kwa vitendo, kubadilishana uzoefu na kushiriki katika shughuli zinazochangia ukuaji wa maarifa huria ndani na nje ya Tanzania. Katika hatua zake za mwanzo, klabu ilianza kushiriki katika programu mbalimbali za kujifunza zilizohusisha quests, challenges na shughuli za maendeleo ya ujuzi wa kidijitali. Programu hizo ziliendeshwa kwa ushirikiano na wawezeshaji wenye uzoefu kutoka Tanzania pamoja na viongozi na wataalamu mbalimbali kutoka nchi nyingine za Afrika waliokuwa wakiratibu shughuli za kujifunza na kujenga uwezo wa vijana. Kupitia programu hizo, wanachama wa klabu walipata nafasi ya kushirikiana na vijana kutoka nchi mbalimbali za Afrika, ikiwemo Nigeria, Rwanda na nchi nyingine zilizokuwa sehemu ya Ushirikiano. Ushiriki huo uliwawezesha kujifunza kutoka kwa tamaduni tofauti, kubadilishana uzoefu na kujenga mtandao mpana wa vijana wanaojihusisha na maarifa huria na teknolojia. Moja ya mafanikio ya kwanza ya klabu ilikuwa kuibuka mshindi wa kwanza katika quest iliyolenga kuandaa na kuwasilisha utambulisho wa jumuiya (Brand Identity Challenge). Ushindi huo ulitokana na ubunifu wa wanachama katika kuwasilisha maono, dhamira, maadili na hadithi ya klabu kwa namna iliyoonesha utambulisho wake wa kipekee na mwelekeo wake wa maendeleo. Msemo wa Klabu: "Tunainuka kwa Mawazo. Tunaongoza kwa Nguvu ya Kidijitali." == Asili ya Jina == Jina Kili Wiki limechochewa na Mlima Kilimanjaro, alama ya fahari ya Tanzania na mojawapo ya vivutio vinavyotambulika zaidi Afrika. Jina hili linaakisi mahali ambapo klabu ilianzishwa pamoja na maono yake ya kuwa kitovu cha maarifa, ubunifu na maendeleo ya kidijitali kwa vijana. Kama Mlima Kilimanjaro unavyosimama kama ishara ya uthabiti, mafanikio na utambulisho wa Afrika, Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa jukwaa linalowaunganisha vijana na fursa za kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa katika ngazi za kitaifa na kimataifa. == Dhamira == Dhamira ya Kili Wiki Digital Club ni kufungua fursa za kidijitali kwa vijana kupitia kujenga ujuzi, kushirikisha maarifa na kuhamasisha ushirikiano unaotumia teknolojia kama chombo cha maendeleo. Klabu pia inalenga kukuza umahiri wa vijana katika uandishi, uhariri na uchangiaji wa maudhui ya maarifa huria, hususani kupitia majukwaa ya Wikimedia na Wikipedia. Klabu inalenga: * Kuhamasisha ubunifu na fikra za kimkakati kwa vijana. * Kupanua upatikanaji wa maarifa huria na elimu ya kidijitali. * Kujenga jamii inayoshirikiana katika kujifunza na kubadilishana uzoefu. * Kuwezesha vijana kutumia teknolojia katika kutatua changamoto za kijamii. * Kukuza ushiriki wa vijana katika miradi ya maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. * Kuimarisha uwezo wa vijana katika uandishi, uhariri na uboreshaji wa makala za Wikipedia pamoja na majukwaa mengine ya Wikimedia. == Wanachama == Wanachama wa Kili Wiki Digital Club ni vijana wanaounganishwa na nia ya kujifunza, kushirikiana na kutumia teknolojia kwa manufaa ya jamii. Kundi la kwanza la wanachama lilijumuisha vijana waliohusika moja kwa moja katika kuanzisha klabu na kuweka msingi wa shughuli zake. Baadhi ya wanachama hao kama: * . cf4bpboix5vi847kg3jazeyh29tn6z7 1574068 1574041 2026-06-17T10:01:21Z Godsplan jr 83432 1574068 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda maarifa huria, ubunifu na teknolojia za kidijitali, iliyoanzishwa mwaka 2025 kwa lengo la kuwawezesha vijana kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali. Klabu hii imejengwa juu ya misingi ya ushirikiano, ujifunzaji endelevu na matumizi ya teknolojia kama nyenzo ya maendeleo ya kijamii na kielimu. Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. == Historia == Kili Wiki Digital Club ilianzishwa mwaka 2025 na kundi la vijana waliokuwa na shauku ya teknolojia, maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. Kupitia maono ya pamoja, vijana hao waliamua kuanzisha jukwaa ambalo lingewezesha kujifunza kwa vitendo, kubadilishana uzoefu na kushiriki katika shughuli zinazochangia ukuaji wa maarifa huria ndani na nje ya Tanzania. Katika hatua zake za mwanzo, klabu ilianza kushiriki katika programu mbalimbali za kujifunza zilizohusisha quests, challenges na shughuli za maendeleo ya ujuzi wa kidijitali. Programu hizo ziliendeshwa kwa ushirikiano na wawezeshaji wenye uzoefu kutoka Tanzania pamoja na viongozi na wataalamu mbalimbali kutoka nchi nyingine za Afrika waliokuwa wakiratibu shughuli za kujifunza na kujenga uwezo wa vijana. Kupitia programu hizo, wanachama wa klabu walipata nafasi ya kushirikiana na vijana kutoka nchi mbalimbali za Afrika, ikiwemo Nigeria, Rwanda na nchi nyingine zilizokuwa sehemu ya Ushirikiano. Ushiriki huo uliwawezesha kujifunza kutoka kwa tamaduni tofauti, kubadilishana uzoefu na kujenga mtandao mpana wa vijana wanaojihusisha na maarifa huria na teknolojia. Moja ya mafanikio ya kwanza ya klabu ilikuwa kuibuka mshindi wa kwanza katika quest iliyolenga kuandaa na kuwasilisha utambulisho wa jumuiya (Brand Identity Challenge). Ushindi huo ulitokana na ubunifu wa wanachama katika kuwasilisha maono, dhamira, maadili na hadithi ya klabu kwa namna iliyoonesha utambulisho wake wa kipekee na mwelekeo wake wa maendeleo. Msemo wa Klabu: "Tunainuka kwa Mawazo. Tunaongoza kwa Nguvu ya Kidijitali." == Asili ya Jina == Jina Kili Wiki limechochewa na Mlima Kilimanjaro, alama ya fahari ya Tanzania na mojawapo ya vivutio vinavyotambulika zaidi Afrika. Jina hili linaakisi mahali ambapo klabu ilianzishwa pamoja na maono yake ya kuwa kitovu cha maarifa, ubunifu na maendeleo ya kidijitali kwa vijana. Kama Mlima Kilimanjaro unavyosimama kama ishara ya uthabiti, mafanikio na utambulisho wa Afrika, Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa jukwaa linalowaunganisha vijana na fursa za kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa katika ngazi za kitaifa na kimataifa. == Dhamira == Dhamira ya Kili Wiki Digital Club ni kufungua fursa za kidijitali kwa vijana kupitia kujenga ujuzi, kushirikisha maarifa na kuhamasisha ushirikiano unaotumia teknolojia kama chombo cha maendeleo. Klabu pia inalenga kukuza umahiri wa vijana katika uandishi, uhariri na uchangiaji wa maudhui ya maarifa huria, hususani kupitia majukwaa ya Wikimedia na Wikipedia. Klabu inalenga: * Kuhamasisha ubunifu na fikra za kimkakati kwa vijana. * Kupanua upatikanaji wa maarifa huria na elimu ya kidijitali. * Kujenga jamii inayoshirikiana katika kujifunza na kubadilishana uzoefu. * Kuwezesha vijana kutumia teknolojia katika kutatua changamoto za kijamii. * Kukuza ushiriki wa vijana katika miradi ya maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. * Kuimarisha uwezo wa vijana katika uandishi, uhariri na uboreshaji wa makala za Wikipedia pamoja na majukwaa mengine ya Wikimedia. == Wanachama == Wanachama wa Kili Wiki Digital Club ni vijana wanaounganishwa na nia ya kujifunza, kushirikiana na kutumia teknolojia kwa manufaa ya jamii. Kundi la kwanza la wanachama lilijumuisha vijana waliohusika moja kwa moja katika kuanzisha klabu na kuweka msingi wa shughuli zake. Baadhi ya wanachama hao kama: * . == Shughuli == Kili Wiki Digital Club huendesha shughuli mbalimbali zinazolenga kujenga uwezo wa vijana katika maarifa huria na teknolojia za kidijitali. Shughuli hizo ni pamoja na: * Kuchangia maarifa katika miradi mbalimbali ya Wikimedia. * Mafunzo ya matumizi ya majukwaa ya kidijitali. * Warsha za kujenga ujuzi wa uandishi wa maudhui na usimamizi wa taarifa. * Miradi ya maarifa huria inayolenga kuongeza upatikanaji wa taarifa na maarifa. * Shughuli za upigaji picha na uhifadhi wa nyaraka za kidijitali. * Quest na challenge zinazokuza ushindani chanya, ubunifu na ushirikiano wa vijana katika ngazi ya Afrika. Mikutano ya kujifunza na kubadilishana uzoefu kati ya wanachama na wataalamu wa sekta mbalimbali. Shughuli nyingi za klabu zimekuwa zikifanyika kwa mfumo wa timu, zikihamasisha ushirikiano na kujifunza kwa vitendo huku zikizingatia misingi ya maarifa huria inayotumiwa katika harakati za Wikimedia. == Ushiriki katika Jamii == Kili Wiki Digital Club imekuwa ikishiriki na shughuli za kijamii zinazolenga kuleta mchango chanya katika jamii na pia katika quest na challenge mbalimbali zilizolenga kujenga uwezo wa vijana katika matumizi ya teknolojia, maarifa huria na ubunifu wa kidijitali. Shughuli hizi zimekuwa zikiratibiwa kwa ushirikiano na wawezeshaji wenye uzoefu kutoka Tanzania na nchi mbalimbali za Afrika. Kupitia programu hizo, wanachama wa klabu wamepata fursa ya kujifunza kutoka kwa wataalamu na viongozi wa jamii za Wikimedia waliobobea katika maeneo tofauti ya maarifa huria, uandishi wa maudhui ya kidijitali, mawasiliano na uongozi wa vijana. Quest na challenge hizo zimekuwa zikifanyika kwa lengo la kuhamasisha ushiriki wa vijana na kujenga mazingira ya ushindani chanya miongoni mwa jamii za vijana barani Afrika. Katika shughuli hizo, wanachama wa Kili Wiki Digital Club wameweza kushirikiana na vijana kutoka nchi mbalimbali ikiwemo Nigeria, Rwanda na nchi nyingine za Afrika, jambo lililochangia kuimarisha mtandao wa ushirikiano wa kikanda na kubadilishana uzoefu. == Mafanikio == Tangu kuanzishwa kwake mwaka 2025, Kili Wiki Digital Club imefanikiwa: * Kushiriki katika quest na challenge mbalimbali za maendeleo ya ujuzi wa kidijitali. * Kujenga ushirikiano na vijana kutoka nchi mbalimbali za Afrika. * Kuibuka mshindi wa kwanza katika quest ya kuandaa na kuwasilisha utambulisho wa klabu. * Kukuza ushiriki wa vijana katika shughuli za maarifa huria na teknolojia. * Kuimarisha uhusiano na jamii ya Wikimedia kupitia Kilimanjaro Wikimedia Community. tsfk25ck2comgfbts5gq6bz1i1qyu2h 1574069 1574068 2026-06-17T10:03:50Z Godsplan jr 83432 1574069 wikitext text/x-wiki [[picha:KILI-WIKI Digital Club.jpg|thumb|Kili Wiki Digital Club]]'''Kili Wiki Digital Club''' ni jumuiya ya wavumbuzi vijana waliojitolea kujifunza, kuunda maarifa huria, ubunifu na teknolojia za kidijitali, iliyoanzishwa mwaka 2025 kwa lengo la kuwawezesha vijana kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa kupitia majukwaa ya kidijitali. Klabu hii imejengwa juu ya misingi ya ushirikiano, ujifunzaji endelevu na matumizi ya teknolojia kama nyenzo ya maendeleo ya kijamii na kielimu. Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa kitovu kinachowaunganisha vijana na fursa za maarifa na teknolojia katika ngazi za ndani na kimataifa. == Historia == Kili Wiki Digital Club ilianzishwa mwaka 2025 na kundi la vijana waliokuwa na shauku ya teknolojia, maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. Kupitia maono ya pamoja, vijana hao waliamua kuanzisha jukwaa ambalo lingewezesha kujifunza kwa vitendo, kubadilishana uzoefu na kushiriki katika shughuli zinazochangia ukuaji wa maarifa huria ndani na nje ya Tanzania. Katika hatua zake za mwanzo, klabu ilianza kushiriki katika programu mbalimbali za kujifunza zilizohusisha quests, challenges na shughuli za maendeleo ya ujuzi wa kidijitali. Programu hizo ziliendeshwa kwa ushirikiano na wawezeshaji wenye uzoefu kutoka Tanzania pamoja na viongozi na wataalamu mbalimbali kutoka nchi nyingine za Afrika waliokuwa wakiratibu shughuli za kujifunza na kujenga uwezo wa vijana. Kupitia programu hizo, wanachama wa klabu walipata nafasi ya kushirikiana na vijana kutoka nchi mbalimbali za Afrika, ikiwemo Nigeria, Rwanda na nchi nyingine zilizokuwa sehemu ya Ushirikiano. Ushiriki huo uliwawezesha kujifunza kutoka kwa tamaduni tofauti, kubadilishana uzoefu na kujenga mtandao mpana wa vijana wanaojihusisha na maarifa huria na teknolojia. Moja ya mafanikio ya kwanza ya klabu ilikuwa kuibuka mshindi wa kwanza katika quest iliyolenga kuandaa na kuwasilisha utambulisho wa jumuiya (Brand Identity Challenge). Ushindi huo ulitokana na ubunifu wa wanachama katika kuwasilisha maono, dhamira, maadili na hadithi ya klabu kwa namna iliyoonesha utambulisho wake wa kipekee na mwelekeo wake wa maendeleo. Msemo wa Klabu: "Tunainuka kwa Mawazo. Tunaongoza kwa Nguvu ya Kidijitali." == Asili ya Jina == Jina Kili Wiki limechochewa na Mlima Kilimanjaro, alama ya fahari ya Tanzania na mojawapo ya vivutio vinavyotambulika zaidi Afrika. Jina hili linaakisi mahali ambapo klabu ilianzishwa pamoja na maono yake ya kuwa kitovu cha maarifa, ubunifu na maendeleo ya kidijitali kwa vijana. Kama Mlima Kilimanjaro unavyosimama kama ishara ya uthabiti, mafanikio na utambulisho wa Afrika, Kili Wiki Digital Club inalenga kuwa jukwaa linalowaunganisha vijana na fursa za kujifunza, kushirikiana na kushiriki maarifa katika ngazi za kitaifa na kimataifa. == Dhamira == Dhamira ya Kili Wiki Digital Club ni kufungua fursa za kidijitali kwa vijana kupitia kujenga ujuzi, kushirikisha maarifa na kuhamasisha ushirikiano unaotumia teknolojia kama chombo cha maendeleo. Klabu pia inalenga kukuza umahiri wa vijana katika uandishi, uhariri na uchangiaji wa maudhui ya maarifa huria, hususani kupitia majukwaa ya Wikimedia na Wikipedia. Klabu inalenga: * Kuhamasisha ubunifu na fikra za kimkakati kwa vijana. * Kupanua upatikanaji wa maarifa huria na elimu ya kidijitali. * Kujenga jamii inayoshirikiana katika kujifunza na kubadilishana uzoefu. * Kuwezesha vijana kutumia teknolojia katika kutatua changamoto za kijamii. * Kukuza ushiriki wa vijana katika miradi ya maarifa huria na maendeleo ya kidijitali. * Kuimarisha uwezo wa vijana katika uandishi, uhariri na uboreshaji wa makala za Wikipedia pamoja na majukwaa mengine ya Wikimedia. == Wanachama == Wanachama wa Kili Wiki Digital Club ni vijana wanaounganishwa na nia ya kujifunza, kushirikiana na kutumia teknolojia kwa manufaa ya jamii. Kundi la kwanza la wanachama lilijumuisha vijana waliohusika moja kwa moja katika kuanzisha klabu na kuweka msingi wa shughuli zake. Baadhi ya wanachama hao kama: * . == Shughuli == Kili Wiki Digital Club huendesha shughuli mbalimbali zinazolenga kujenga uwezo wa vijana katika maarifa huria na teknolojia za kidijitali. Shughuli hizo ni pamoja na: * Kuchangia maarifa katika miradi mbalimbali ya Wikimedia. * Mafunzo ya matumizi ya majukwaa ya kidijitali. * Warsha za kujenga ujuzi wa uandishi wa maudhui na usimamizi wa taarifa. * Miradi ya maarifa huria inayolenga kuongeza upatikanaji wa taarifa na maarifa. * Shughuli za upigaji picha na uhifadhi wa nyaraka za kidijitali. * Quest na challenge zinazokuza ushindani chanya, ubunifu na ushirikiano wa vijana katika ngazi ya Afrika. Mikutano ya kujifunza na kubadilishana uzoefu kati ya wanachama na wataalamu wa sekta mbalimbali. Shughuli nyingi za klabu zimekuwa zikifanyika kwa mfumo wa timu, zikihamasisha ushirikiano na kujifunza kwa vitendo huku zikizingatia misingi ya maarifa huria inayotumiwa katika harakati za Wikimedia. == Ushiriki katika Jamii == Kili Wiki Digital Club imekuwa ikishiriki na shughuli za kijamii zinazolenga kuleta mchango chanya katika jamii na pia katika quest na challenge mbalimbali zilizolenga kujenga uwezo wa vijana katika matumizi ya teknolojia, maarifa huria na ubunifu wa kidijitali. Shughuli hizi zimekuwa zikiratibiwa kwa ushirikiano na wawezeshaji wenye uzoefu kutoka Tanzania na nchi mbalimbali za Afrika. Kupitia programu hizo, wanachama wa klabu wamepata fursa ya kujifunza kutoka kwa wataalamu na viongozi wa jamii za Wikimedia waliobobea katika maeneo tofauti ya maarifa huria, uandishi wa maudhui ya kidijitali, mawasiliano na uongozi wa vijana. Quest na challenge hizo zimekuwa zikifanyika kwa lengo la kuhamasisha ushiriki wa vijana na kujenga mazingira ya ushindani chanya miongoni mwa jamii za vijana barani Afrika. Katika shughuli hizo, wanachama wa Kili Wiki Digital Club wameweza kushirikiana na vijana kutoka nchi mbalimbali ikiwemo Nigeria, Rwanda na nchi nyingine za Afrika, jambo lililochangia kuimarisha mtandao wa ushirikiano wa kikanda na kubadilishana uzoefu. == Mafanikio == Tangu kuanzishwa kwake mwaka 2025, Kili Wiki Digital Club imefanikiwa: * Kushiriki katika quest na challenge mbalimbali za maendeleo ya ujuzi wa kidijitali. * Kujenga ushirikiano na vijana kutoka nchi mbalimbali za Afrika. * Kuibuka mshindi wa kwanza katika quest ya kuandaa na kuwasilisha utambulisho wa klabu. * Kukuza ushiriki wa vijana katika shughuli za maarifa huria na teknolojia. * Kuimarisha uhusiano na jamii ya Wikimedia kupitia Kilimanjaro Wikimedia Community. == Uhusiano na Wikimedia == Kili Wiki Digital Club ni sehemu ya jamii pana ya vijana inayoshirikiana na Kilimanjaro Wikimedia Community. Kupitia uhusiano huu, klabu imekuwa ikishiriki katika shughuli mbalimbali zinazohusiana na maarifa huria, ujenzi wa jamii za Wikimedia, mafunzo ya uhariri wa maudhui na uhifadhi wa maarifa ya ndani kwa matumizi ya kizazi cha sasa na kijacho. Ushirikiano huu umeiwezesha klabu kuwafikia Vijana, washirika na wanajamii wengine wa Wikimedia ndani na nje ya Tanzania. Pia umechangia kukuza utamaduni wa kujitolea, ushirikiano na matumizi ya maarifa huria kama nyenzo ya maendeleo ya jamii. Kupitia Kilimanjaro Wikimedia Community, wanachama wa Kili Wiki Digital Club wameendelea kupata fursa za kujifunza, kushiriki katika kampeni za kikanda na kimataifa, pamoja na kuwakilisha sauti za vijana wa Tanzania katika harakati za maarifa huria duniani. khherzmiwxfh8vucqsyqc5daitko67o Elfu moja mia tatu thelathini na mbili 0 241033 1573546 2026-06-16T20:59:32Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu thelathini na mbili''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1332''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na moja|1331]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini tatu|1333]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1332 KK]] na [[1332]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573546 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na mbili''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1332''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na moja|1331]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini tatu|1333]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1332 KK]] na [[1332]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] oc01u0gm6uu9vj4gonqe2bftd2w06fz Elfu moja mia tatu thelathini na tatu 0 241034 1573547 2026-06-16T21:02:10Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu thelathini na tatu''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1333''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na mbili|1332]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na nne|1334]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1333 KK]] na [[1333]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573547 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na tatu''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1333''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na mbili|1332]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na nne|1334]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1333 KK]] na [[1333]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] eds5f17awwmhavnf739f79zwmoks9y5 1574001 1573547 2026-06-17T08:11:29Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Elfu moja mia tatu thelathini tatu]] hadi [[Elfu moja mia tatu thelathini na tatu]]: usahihi wa jina 1573547 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na tatu''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1333''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na mbili|1332]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na nne|1334]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1333 KK]] na [[1333]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] eds5f17awwmhavnf739f79zwmoks9y5 Elfu moja mia tatu thelathini na nne 0 241035 1573845 2026-06-16T22:00:39Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu thelathini na nne''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1334''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIV kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tatu|1333]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na tano|1335]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1334 KK]] na [[1334]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573845 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na nne''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1334''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIV kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tatu|1333]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na tano|1335]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1334 KK]] na [[1334]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 6nzbgfwsihauaqotvkuzwwjrmxk6w12 1573919 1573845 2026-06-16T23:27:26Z "futemcdonald" 78453 1573919 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na nne''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1334''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIV kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tatu|1333]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na tano|1332]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1334 KK]] na [[1334]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] pdlbefk6625e5fow13r52asfi02m5zr 1573920 1573919 2026-06-16T23:27:39Z "futemcdonald" 78453 1573920 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na nne''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1334''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIV kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tatu|1333]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na tano|1335]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1334 KK]] na [[1334]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 6nzbgfwsihauaqotvkuzwwjrmxk6w12 Elfu moja mia tatu thelathini na tano 0 241036 1573921 2026-06-16T23:28:34Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu thelathini na tano''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1335''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXV kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na nne|1334]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na sita|1336]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1335 KK]] na [[1335]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573921 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na tano''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1335''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXV kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na nne|1334]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na sita|1336]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1335 KK]] na [[1335]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] oq6lx2ocypzl5q1qe3rk70pp25sj0eo Elfu moja mia tatu thelathini na sita 0 241037 1573922 2026-06-16T23:29:31Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu thelathini na sita''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1331''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXVI kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tano|1335]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na saba|1337]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1336 KK]] na [[1336]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573922 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na sita''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1331''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXVI kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tano|1335]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na saba|1337]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1336 KK]] na [[1336]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 73w4fgcr85n8c6elkubumwx1y3n3dns 1573994 1573922 2026-06-17T08:05:54Z Riccardo Riccioni 452 1573994 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na sita''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1336''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXVI kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tano|1335]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na saba|1337]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1336 KK]] na [[1336]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] cwj1ntn3wuocm7ihh3wy0nrxh26n6r0 Elfu moja mia tatu thelathini na saba 0 241038 1573923 2026-06-16T23:34:06Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu thelathini na saba''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1337''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXVII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na sita|1336]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na nane|1338]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1337 KK]] na [[1337]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573923 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na saba''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1337''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXVII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na sita|1336]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na nane|1338]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1337 KK]] na [[1337]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] awt47n6tmxmnyf7u1x17a9jbpx4a5p5 Elfu moja mia tatu thelathini na nane 0 241039 1573924 2026-06-16T23:35:06Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu thelathini na nane''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1338''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXVIII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na saba|1337]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na tisa|1339]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1338 KK]] na [[1338]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573924 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na nane''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1338''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXVIII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na saba|1337]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu thelathini na tisa|1339]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1338 KK]] na [[1338]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 4xwc7wbr9o7k77c8iv4mxf7xoi8xihc Elfu moja mia tatu thelathini na tisa 0 241040 1573925 2026-06-16T23:35:56Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu thelathini na tisa''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1339''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIX kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na nane|1338]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini|1340]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1331 KK]] na [[1331]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573925 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na tisa''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1339''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIX kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na nane|1338]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini|1340]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1331 KK]] na [[1331]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] hxbm2ry62awssyrkhhw970csghiy0zm 1573995 1573925 2026-06-17T08:06:29Z Riccardo Riccioni 452 1573995 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na tisa''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1339''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIX kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na nane|1338]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini|1340]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1339 KK]] na [[1339]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] pptfxgi5x44u8ljjpfcjm8ccn6p4hno 1573999 1573995 2026-06-17T08:07:29Z Riccardo Riccioni 452 1573999 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu thelathini na tisa''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1339''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXXXIX kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na nane|1338]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu na arobaini|1340]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1339 KK]] na [[1339]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 6eojw9ptql4g7hrhfjtao6vnffuk05e Elfu moja mia tatu na arobaini 0 241041 1573926 2026-06-16T23:37:17Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu arobaini''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1340''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXL kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tisa|1339]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na moja|1341]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1340 KK]] na [[1340]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573926 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu arobaini''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1340''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXL kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tisa|1339]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na moja|1341]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1340 KK]] na [[1340]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 7dxqrjiy4a8fayvz26x6ba9tzdtx20u 1573996 1573926 2026-06-17T08:06:55Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Elfu moja mia tatu arobaini]] hadi [[Elfu moja mia tatu na arobaini]]: usahihi wa jina 1573926 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu arobaini''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1340''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXL kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tisa|1339]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na moja|1341]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1340 KK]] na [[1340]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 7dxqrjiy4a8fayvz26x6ba9tzdtx20u 1573998 1573996 2026-06-17T08:07:13Z Riccardo Riccioni 452 1573998 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu na arobaini''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1340''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXL kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu thelathini na tisa|1339]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na moja|1341]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1340 KK]] na [[1340]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] dktfpfsjzuvzqq6pm06rnytf7b2kmqr Elfu moja mia tatu arobaini na moja 0 241042 1573927 2026-06-16T23:38:36Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu arobaini na moja''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1341''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXLI kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu arobaini|1340]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na mbili|1342]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1341 KK]] na [[1341]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573927 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu arobaini na moja''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1341''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXLI kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu arobaini|1340]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na mbili|1342]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1341 KK]] na [[1341]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] liqy7frne8q0wct5710dd944h2gte42 Elfu moja mia tatu arobaini na mbili 0 241043 1573928 2026-06-16T23:39:52Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu arobaini na mbili''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1342''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXLII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu arobaini na moja|1341]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na tatu|1343]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1342 KK]] na [[1342]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573928 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu arobaini na mbili''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1342''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXLII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu arobaini na moja|1341]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na tatu|1343]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1342 KK]] na [[1342]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 78crycqetn1wodv4768rtskhang53yd Elfu moja mia tatu arobaini na tatu 0 241044 1573929 2026-06-16T23:40:59Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu arobaini na tatu''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1343''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXLIII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu arobaini na mbili|1342]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na nne|1344]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1343 KK]] na [[1343]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573929 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu arobaini na tatu''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1343''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXLIII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu arobaini na mbili|1342]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na nne|1344]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1343 KK]] na [[1343]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] kugrbgxmncjio33yksgfdmkylcdqc0f Elfu moja mia tatu arobaini na nne 0 241045 1573930 2026-06-16T23:42:01Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu arobaini na nne''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1344''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXLIV kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu arobaini na tatu|1343]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na tano|1345]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1344 KK]] na [[1344]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1573930 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu arobaini na nne''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1344''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCXLIV kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu arobaini na tatu|1343]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu arobaini na tano|1345]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1344 KK]] na [[1344]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] pmn2ruk6j684ojamgd4d0tav326v7ff Maporomoko ya maji ya El-Ourit 0 241046 1573941 2026-06-17T03:43:46Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '{{Mto|jina=Cascades d'El Ourit|picha=Cascades d'El Ourit.jpg}} '''Maporomoko ya El-Ourit''' (Kiarabu: شلال لوريط) yapo kilomita saba kutoka mji wa Tlemcen, karibu na Barabara ya Kitaifa ya Algeria, katika eneo la milimani lililofunikwa na miti ya misonobari. Maporomoko haya yanaundwa na ngazi saba za maji zinazounda mandhari ya asili ya Bonde la Mto Oued El-Ourit. Mto huo ulikuwa mkavu kwa takribani miaka 40 kabla ya maji kurejea tena mwaka 2009....' 1573941 wikitext text/x-wiki {{Mto|jina=Cascades d'El Ourit|picha=Cascades d'El Ourit.jpg}} '''Maporomoko ya El-Ourit''' (Kiarabu: شلال لوريط) yapo kilomita saba kutoka mji wa Tlemcen, karibu na Barabara ya Kitaifa ya Algeria, katika eneo la milimani lililofunikwa na miti ya misonobari. Maporomoko haya yanaundwa na ngazi saba za maji zinazounda mandhari ya asili ya Bonde la Mto Oued El-Ourit. Mto huo ulikuwa mkavu kwa takribani miaka 40 kabla ya maji kurejea tena mwaka 2009.<ref>{{Cite web|title=El-Ourit Waterfalls Tickets [2026] - Promos, Prices, Reviews & Opening Hours|url=https://www.trip.com/travel-guide/attraction/terni-ben-hadiel/el-ourit-waterfalls-55987530/?locale=en-XX&curr=USD|work=TRIP.COM|accessdate=2026-06-17|language=en-XX}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Algeria}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] tmbkx3h3o3uxe66pgl83be1hbdtpi9e 1573979 1573941 2026-06-17T06:33:45Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573979 wikitext text/x-wiki {{Mto|jina=Cascades d'El Ourit|picha=Cascades d'El Ourit.jpg}} '''Maporomoko ya El-Ourit''' (Kiarabu: شلال لوريط) yapo kilomita saba kutoka mji wa Tlemcen, karibu na Barabara ya Kitaifa ya Algeria, katika eneo la milimani lililofunikwa na miti ya misonobari. Maporomoko haya yanaundwa na ngazi saba za maji zinazounda mandhari ya asili ya Bonde la Mto Oued El-Ourit. Mto huo ulikuwa mkavu kwa takribani miaka 40 kabla ya maji kurejea tena mwaka 2009.<ref>{{Rejea tovuti|title=El-Ourit Waterfalls Tickets [2026] - Promos, Prices, Reviews & Opening Hours|url=https://www.trip.com/travel-guide/attraction/terni-ben-hadiel/el-ourit-waterfalls-55987530/?locale=en-XX&curr=USD|work=TRIP.COM|accessdate=2026-06-17|language=en-XX}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Algeria}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 3gzfq1idt4oo0awq2mjxhbyjkvboq13 Maporomoko ya Epupa 0 241047 1573942 2026-06-17T03:49:32Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Maporomoko ya Epupa''' (yanayojulikana pia kama '''Maporomoko ya Monte Negro''' nchini [[Angola]]) ni mfululizo wa maporomoko makubwa ya [[maji]] yanayoundwa na Cunene River kwenye mpaka wa Angola na Namibia, katika eneo la Kaokoland ndani ya Mkoa wa Kunene. Mto huo una upana wa takribani mita 500 katika eneo hili na hushuka kupitia mfululizo wa [[maporomoko]] kwa urefu wa kilomita 1.5, huku mporomoko mmoja mkubwa zaidi ukiwa na kimo cha mita 37. Makaz...' 1573942 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Epupa''' (yanayojulikana pia kama '''Maporomoko ya Monte Negro''' nchini [[Angola]]) ni mfululizo wa maporomoko makubwa ya [[maji]] yanayoundwa na Cunene River kwenye mpaka wa Angola na Namibia, katika eneo la Kaokoland ndani ya Mkoa wa Kunene. Mto huo una upana wa takribani mita 500 katika eneo hili na hushuka kupitia mfululizo wa [[maporomoko]] kwa urefu wa kilomita 1.5, huku mporomoko mmoja mkubwa zaidi ukiwa na kimo cha mita 37. Makazi yaliyo karibu na maporomoko hayo pia yanaitwa '''Epupa'''. == Asili ya Jina == Jina '''“Epupa”''' linatokana na neno la Kiherero linalomaanisha ''“povu”'', likirejelea [[povu]] linalozalishwa na maji yanapoanguka kutoka kwenye maporomoko hayo. Jimbo la Epupa Constituency pia limepewa jina kutokana na maporomoko haya.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/standardencyclop0004unse|title=Standard encyclopaedia of Southern Africa / 4 Dev - For|date=1971|publisher=Cape Town : Nasou|others=Internet Archive|isbn=978-0-625-00320-4}}</ref> == Ikolojia == Kutokana na mazingira yake maalumu ya kingo zenye mteremko mkali wa mto, Maporomoko ya Epupa ni makazi ya kipekee ya aina mbalimbali za [[samaki]] na viumbe wengine wa majini ambao hupatikana katika eneo hilo pekee. == Ufikiaji == Ingawa ni vigumu kufikika (gari la magurudumu manne linapendekezwa kwa safari kutoka Opuwo), Maporomoko ya Epupa ni mojawapo ya vivutio vikuu vya utalii nchini Namibia kutokana na mazingira yake ambayo hayajaharibiwa kwa kiasi kikubwa. Mandhari yake yamezungukwa na miti ya mikuyu, mibuyu, mitende ya makalani na miamba yenye rangi mbalimbali. Maporomoko ya '''Ruacana''' yaliyopo kaskazini mwa Namibia yapo kilomita 135 juu ya mkondo wa Mto Cunene. Wageni wanaweza kupata malazi katika nyumba mbalimbali za wageni na kambi zilizopo karibu na eneo hilo. Shughuli zinazofanyika ni pamoja na: * Ziara za kuongozwa kwenye maporomoko na vijiji vya Wahimba. * Uangalizi wa [[ndege]]. * Safari za kuona mamba. * Kutembelea uoto wa asili unaojumuisha mibuyu na miti ya Mopane. * Michezo ya rafting katika maji yenye kasi. == Watu == Maporomoko ya Epupa yanajulikana kwa kuwa makazi ya watu wa '''Ovahimba''', ambao huishi maisha ya kuhamahama kiasi. Makundi mengine yanayoishi katika eneo hilo ni Ovatjimba, Ovazemba na Ovatwa. Ukuaji wa sekta ya utalii umechangia kuongezeka kwa uhamiaji wa watu wanaozungumza lugha za Herero na Ovambo kuelekea eneo hili. == Katika Vyombo vya Habari == Maporomoko ya Epupa yalionyeshwa katika filamu ya makala isiyo na simulizi ya [[Mwaka kogwa|mwaka]] 2011 iitwayo Samsara. Pia yalionekana katika sehemu ya nane ya msimu wa kwanza wa kipindi cha [[televisheni]] cha The Grand Tour, ambapo yalikuwa mwisho wa safari ya magari ya ufukweni kupitia Namibia.<ref>{{Cite web|title=Reddit - Please wait for verification|url=https://www.reddit.com/r/thegrandtour/comments/5l6ez9/the_grand_tour_s01e08_the_beach_buggy_boys_part_2/|work=www.reddit.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] esn9is5krvzfztn0b6xpcc0g0zhowf8 1573943 1573942 2026-06-17T03:50:18Z Don Malya 61486 1573943 wikitext text/x-wiki [[Faili:Epupa Falls (detail).jpg|thumb|Maporomoko ya Epupa]] '''Maporomoko ya Epupa''' (yanayojulikana pia kama '''Maporomoko ya Monte Negro''' nchini [[Angola]]) ni mfululizo wa maporomoko makubwa ya [[maji]] yanayoundwa na Cunene River kwenye mpaka wa Angola na Namibia, katika eneo la Kaokoland ndani ya Mkoa wa Kunene. Mto huo una upana wa takribani mita 500 katika eneo hili na hushuka kupitia mfululizo wa [[maporomoko]] kwa urefu wa kilomita 1.5, huku mporomoko mmoja mkubwa zaidi ukiwa na kimo cha mita 37. Makazi yaliyo karibu na maporomoko hayo pia yanaitwa '''Epupa'''. == Asili ya Jina == Jina '''“Epupa”''' linatokana na neno la Kiherero linalomaanisha ''“povu”'', likirejelea [[povu]] linalozalishwa na maji yanapoanguka kutoka kwenye maporomoko hayo. Jimbo la Epupa Constituency pia limepewa jina kutokana na maporomoko haya.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/standardencyclop0004unse|title=Standard encyclopaedia of Southern Africa / 4 Dev - For|date=1971|publisher=Cape Town : Nasou|others=Internet Archive|isbn=978-0-625-00320-4}}</ref> == Ikolojia == Kutokana na mazingira yake maalumu ya kingo zenye mteremko mkali wa mto, Maporomoko ya Epupa ni makazi ya kipekee ya aina mbalimbali za [[samaki]] na viumbe wengine wa majini ambao hupatikana katika eneo hilo pekee. == Ufikiaji == Ingawa ni vigumu kufikika (gari la magurudumu manne linapendekezwa kwa safari kutoka Opuwo), Maporomoko ya Epupa ni mojawapo ya vivutio vikuu vya utalii nchini Namibia kutokana na mazingira yake ambayo hayajaharibiwa kwa kiasi kikubwa. Mandhari yake yamezungukwa na miti ya mikuyu, mibuyu, mitende ya makalani na miamba yenye rangi mbalimbali. Maporomoko ya '''Ruacana''' yaliyopo kaskazini mwa Namibia yapo kilomita 135 juu ya mkondo wa Mto Cunene. Wageni wanaweza kupata malazi katika nyumba mbalimbali za wageni na kambi zilizopo karibu na eneo hilo. Shughuli zinazofanyika ni pamoja na: * Ziara za kuongozwa kwenye maporomoko na vijiji vya Wahimba. * Uangalizi wa [[ndege]]. * Safari za kuona mamba. * Kutembelea uoto wa asili unaojumuisha mibuyu na miti ya Mopane. * Michezo ya rafting katika maji yenye kasi. == Watu == Maporomoko ya Epupa yanajulikana kwa kuwa makazi ya watu wa '''Ovahimba''', ambao huishi maisha ya kuhamahama kiasi. Makundi mengine yanayoishi katika eneo hilo ni Ovatjimba, Ovazemba na Ovatwa. Ukuaji wa sekta ya utalii umechangia kuongezeka kwa uhamiaji wa watu wanaozungumza lugha za Herero na Ovambo kuelekea eneo hili. == Katika Vyombo vya Habari == Maporomoko ya Epupa yalionyeshwa katika filamu ya makala isiyo na simulizi ya [[Mwaka kogwa|mwaka]] 2011 iitwayo Samsara. Pia yalionekana katika sehemu ya nane ya msimu wa kwanza wa kipindi cha [[televisheni]] cha The Grand Tour, ambapo yalikuwa mwisho wa safari ya magari ya ufukweni kupitia Namibia.<ref>{{Cite web|title=Reddit - Please wait for verification|url=https://www.reddit.com/r/thegrandtour/comments/5l6ez9/the_grand_tour_s01e08_the_beach_buggy_boys_part_2/|work=www.reddit.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 9x5bua0ni5hnjdkpxbo2gnbu48rx51q 1573975 1573943 2026-06-17T06:33:05Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1573975 wikitext text/x-wiki [[Faili:Epupa Falls (detail).jpg|thumb|Maporomoko ya Epupa]] '''Maporomoko ya Epupa''' (yanayojulikana pia kama '''Maporomoko ya Monte Negro''' nchini [[Angola]]) ni mfululizo wa maporomoko makubwa ya [[maji]] yanayoundwa na Cunene River kwenye mpaka wa Angola na Namibia, katika eneo la Kaokoland ndani ya Mkoa wa Kunene. Mto huo una upana wa takribani mita 500 katika eneo hili na hushuka kupitia mfululizo wa [[maporomoko]] kwa urefu wa kilomita 1.5, huku mporomoko mmoja mkubwa zaidi ukiwa na kimo cha mita 37. Makazi yaliyo karibu na maporomoko hayo pia yanaitwa '''Epupa'''. == Asili ya Jina == Jina '''“Epupa”''' linatokana na neno la Kiherero linalomaanisha ''“povu”'', likirejelea [[povu]] linalozalishwa na maji yanapoanguka kutoka kwenye maporomoko hayo. Jimbo la Epupa Constituency pia limepewa jina kutokana na maporomoko haya.<ref>{{Rejea kitabu|url=http://archive.org/details/standardencyclop0004unse|title=Standard encyclopaedia of Southern Africa / 4 Dev - For|date=1971|publisher=Cape Town : Nasou|others=Internet Archive|isbn=978-0-625-00320-4}}</ref> == Ikolojia == Kutokana na mazingira yake maalumu ya kingo zenye mteremko mkali wa mto, Maporomoko ya Epupa ni makazi ya kipekee ya aina mbalimbali za [[samaki]] na viumbe wengine wa majini ambao hupatikana katika eneo hilo pekee. == Ufikiaji == Ingawa ni vigumu kufikika (gari la magurudumu manne linapendekezwa kwa safari kutoka Opuwo), Maporomoko ya Epupa ni mojawapo ya vivutio vikuu vya utalii nchini Namibia kutokana na mazingira yake ambayo hayajaharibiwa kwa kiasi kikubwa. Mandhari yake yamezungukwa na miti ya mikuyu, mibuyu, mitende ya makalani na miamba yenye rangi mbalimbali. Maporomoko ya '''Ruacana''' yaliyopo kaskazini mwa Namibia yapo kilomita 135 juu ya mkondo wa Mto Cunene. Wageni wanaweza kupata malazi katika nyumba mbalimbali za wageni na kambi zilizopo karibu na eneo hilo. Shughuli zinazofanyika ni pamoja na: * Ziara za kuongozwa kwenye maporomoko na vijiji vya Wahimba. * Uangalizi wa [[ndege]]. * Safari za kuona mamba. * Kutembelea uoto wa asili unaojumuisha mibuyu na miti ya Mopane. * Michezo ya rafting katika maji yenye kasi. == Watu == Maporomoko ya Epupa yanajulikana kwa kuwa makazi ya watu wa '''Ovahimba''', ambao huishi maisha ya kuhamahama kiasi. Makundi mengine yanayoishi katika eneo hilo ni Ovatjimba, Ovazemba na Ovatwa. Ukuaji wa sekta ya utalii umechangia kuongezeka kwa uhamiaji wa watu wanaozungumza lugha za Herero na Ovambo kuelekea eneo hili. == Katika Vyombo vya Habari == Maporomoko ya Epupa yalionyeshwa katika filamu ya makala isiyo na simulizi ya [[Mwaka kogwa|mwaka]] 2011 iitwayo Samsara. Pia yalionekana katika sehemu ya nane ya msimu wa kwanza wa kipindi cha [[televisheni]] cha The Grand Tour, ambapo yalikuwa mwisho wa safari ya magari ya ufukweni kupitia Namibia.<ref>{{Rejea tovuti|title=Reddit - Please wait for verification|url=https://www.reddit.com/r/thegrandtour/comments/5l6ez9/the_grand_tour_s01e08_the_beach_buggy_boys_part_2/|work=www.reddit.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] fx4g7w5xkxk5mrr3hi5bxb3s1wv4zdg Maporomoko ya Kalandula 0 241048 1573944 2026-06-17T03:54:35Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:Kalandula waterfalls of the Lucala-River in Malange, Angola.JPG|thumb|'''Maporomoko ya maji ya Kalandula ya mto Lucala, Malanje, Angola''']] '''Maporomoko ya Kalandula''' au '''Calandula''' (kwa Kireno: ''Quedas de Kalandula''; zamani yakijulikana kama ''Maporomoko ya Duque de Bragança'') ni [[maporomoko]] ya [[maji]] yaliyopo katika manispaa ya Calandula, Mkoa wa Malanje nchini [[Angola]]. Yapataikana kwenye Lucala River, na yana urefu wa [[mita]...' 1573944 wikitext text/x-wiki [[Faili:Kalandula waterfalls of the Lucala-River in Malange, Angola.JPG|thumb|'''Maporomoko ya maji ya Kalandula ya mto Lucala, Malanje, Angola''']] '''Maporomoko ya Kalandula''' au '''Calandula''' (kwa Kireno: ''Quedas de Kalandula''; zamani yakijulikana kama ''Maporomoko ya Duque de Bragança'') ni [[maporomoko]] ya [[maji]] yaliyopo katika manispaa ya Calandula, Mkoa wa Malanje nchini [[Angola]]. Yapataikana kwenye Lucala River, na yana urefu wa [[mita]] 105 na upana wa mita 400. Maporomoko haya ni miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi barani [[Afrika]] kwa kiasi cha maji yanayopita ndani yake. <ref>{{Cite web|title=malanje-angola.com|url=http://www.malanje-angola.com/potencialidades_t.htm|work=www.malanje-angola.com|accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{Cite web|title=world-waterfalls.com Is For Sale|url=http://world-waterfalls.com/waterfall.php?num=518|work=www.world-waterfalls.com|accessdate=2026-06-17}}</ref>Umbali kutoka Luanda hadi Maporomoko ya Kalandula ni takribani kilomita 360. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] hnqnyjbeiyk8x5ntxsb6rul6ym120tr 1573977 1573944 2026-06-17T06:33:25Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1573977 wikitext text/x-wiki [[Faili:Kalandula waterfalls of the Lucala-River in Malange, Angola.JPG|thumb|'''Maporomoko ya maji ya Kalandula ya mto Lucala, Malanje, Angola''']] '''Maporomoko ya Kalandula''' au '''Calandula''' (kwa Kireno: ''Quedas de Kalandula''; zamani yakijulikana kama ''Maporomoko ya Duque de Bragança'') ni [[maporomoko]] ya [[maji]] yaliyopo katika manispaa ya Calandula, Mkoa wa Malanje nchini [[Angola]]. Yapataikana kwenye Lucala River, na yana urefu wa [[mita]] 105 na upana wa mita 400. Maporomoko haya ni miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi barani [[Afrika]] kwa kiasi cha maji yanayopita ndani yake. <ref>{{Rejea tovuti|title=malanje-angola.com|url=http://www.malanje-angola.com/potencialidades_t.htm|work=www.malanje-angola.com|accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=world-waterfalls.com Is For Sale|url=http://world-waterfalls.com/waterfall.php?num=518|work=www.world-waterfalls.com|accessdate=2026-06-17}}</ref>Umbali kutoka Luanda hadi Maporomoko ya Kalandula ni takribani kilomita 360. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 0kg4ef42r7hha8qtsivwlekks348nr4 1574064 1573977 2026-06-17T09:51:41Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574064 wikitext text/x-wiki [[Faili:Kalandula waterfalls of the Lucala-River in Malange, Angola.JPG|thumb|'''Maporomoko ya maji ya Kalandula ya mto Lucala, Malanje, Angola''']] '''Maporomoko ya Kalandula''' au '''Calandula''' (kwa Kireno: ''Quedas de Kalandula''; zamani yakijulikana kama ''Maporomoko ya Duque de Bragança'') ni [[maporomoko]] ya [[maji]] yaliyopo katika manispaa ya Calandula, Mkoa wa Malanje nchini [[Angola]]. Yapataikana kwenye Lucala River, na yana urefu wa [[mita]] 105 na upana wa mita 400. Maporomoko haya ni miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi barani [[Afrika]] kwa kiasi cha maji yanayopita ndani yake. <ref>{{Rejea tovuti|title=malanje-angola.com|url=http://www.malanje-angola.com/potencialidades_t.htm|work=www.malanje-angola.com|accessdate=2026-06-17|archive-date=2008-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080914201647/http://www.malanje-angola.com/potencialidades_t.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=world-waterfalls.com Is For Sale|url=http://world-waterfalls.com/waterfall.php?num=518|work=www.world-waterfalls.com|accessdate=2026-06-17|archive-date=2010-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201133341/http://world-waterfalls.com/waterfall.php?num=518|url-status=dead}}</ref>Umbali kutoka Luanda hadi Maporomoko ya Kalandula ni takribani kilomita 360. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 8w3wkydugtv1s5ndr299x6s966tbkjo Maporomoko ya Ruacana 0 241049 1573945 2026-06-17T03:58:32Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Maporomoko ya Ruacana''' ni [[maporomoko]] ya maji yaliyopo Ruacana, Mkoa wa Omusati, kaskazini mwa [[Namibia]], kwenye Kunene River. Maporomoko haya yana urefu wa mita 120 na upana wa mita 700 wakati wa mafuriko makubwa. Ni miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi barani [[Afrika]] kwa kiasi cha maji na upana wake.<ref>{{Cite web|title=Stairs at Ruacana waterfalls in state of disrepair|url=https://neweralive.na/stairs-at-ruacana-waterfalls-in-state-of-dis...' 1573945 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Ruacana''' ni [[maporomoko]] ya maji yaliyopo Ruacana, Mkoa wa Omusati, kaskazini mwa [[Namibia]], kwenye Kunene River. Maporomoko haya yana urefu wa mita 120 na upana wa mita 700 wakati wa mafuriko makubwa. Ni miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi barani [[Afrika]] kwa kiasi cha maji na upana wake.<ref>{{Cite web|title=Stairs at Ruacana waterfalls in state of disrepair|url=https://neweralive.na/stairs-at-ruacana-waterfalls-in-state-of-disrepair/|work=New Era|date=2019-01-30|accessdate=2026-06-17|language=en-US|author=Staff Reporter}}</ref> == Maelezo == Maporomoko ya Ruacana yanaundwa na Mto Kunene wenye urefu wa [[kilomita]] 1,050, ambao huunda sehemu ya mpaka kati ya Namibia na [[Angola]]. Katika eneo la Ruacana, mto huo huanguka ndani ya korongo lenye kina cha mita 120 na upana wa mita 700, na hivyo kuunda maporomoko haya makubwa na ya kuvutia.<ref>{{Cite web|title=Ruacana Falls - Water falls and hydro-electric power plant|url=https://www.info-namibia.com/activities-and-places-of-interest/kaokoveld/ruacana-falls|work=www.info-namibia.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] hiw4ii2svkdr2qe6le6bwjdzf8ioaoe 1573946 1573945 2026-06-17T04:00:46Z Don Malya 61486 1573946 wikitext text/x-wiki {{Mto|jina=Maporomoko ya Ruacana|picha=Ruacana Falls at High Water from distance in 03-2011 by Tom Jakobi.JPG}} '''Maporomoko ya Ruacana''' ni [[maporomoko]] ya maji yaliyopo Ruacana, Mkoa wa Omusati, kaskazini mwa [[Namibia]], kwenye Kunene River. Maporomoko haya yana urefu wa mita 120 na upana wa mita 700 wakati wa mafuriko makubwa. Ni miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi barani [[Afrika]] kwa kiasi cha maji na upana wake.<ref>{{Cite web|title=Stairs at Ruacana waterfalls in state of disrepair|url=https://neweralive.na/stairs-at-ruacana-waterfalls-in-state-of-disrepair/|work=New Era|date=2019-01-30|accessdate=2026-06-17|language=en-US|author=Staff Reporter}}</ref> == Maelezo == Maporomoko ya Ruacana yanaundwa na Mto Kunene wenye urefu wa [[kilomita]] 1,050, ambao huunda sehemu ya mpaka kati ya Namibia na [[Angola]]. Katika eneo la Ruacana, mto huo huanguka ndani ya korongo lenye kina cha mita 120 na upana wa mita 700, na hivyo kuunda maporomoko haya makubwa na ya kuvutia.<ref>{{Cite web|title=Ruacana Falls - Water falls and hydro-electric power plant|url=https://www.info-namibia.com/activities-and-places-of-interest/kaokoveld/ruacana-falls|work=www.info-namibia.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] a0vsd7pa303aymqmwnldj6dtp5kgfc9 1573978 1573946 2026-06-17T06:33:35Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1573978 wikitext text/x-wiki {{Mto|jina=Maporomoko ya Ruacana|picha=Ruacana Falls at High Water from distance in 03-2011 by Tom Jakobi.JPG}} '''Maporomoko ya Ruacana''' ni [[maporomoko]] ya maji yaliyopo Ruacana, Mkoa wa Omusati, kaskazini mwa [[Namibia]], kwenye Kunene River. Maporomoko haya yana urefu wa mita 120 na upana wa mita 700 wakati wa mafuriko makubwa. Ni miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi barani [[Afrika]] kwa kiasi cha maji na upana wake.<ref>{{Rejea tovuti|title=Stairs at Ruacana waterfalls in state of disrepair|url=https://neweralive.na/stairs-at-ruacana-waterfalls-in-state-of-disrepair/|work=New Era|date=2019-01-30|accessdate=2026-06-17|language=en-US|author=Staff Reporter}}</ref> == Maelezo == Maporomoko ya Ruacana yanaundwa na Mto Kunene wenye urefu wa [[kilomita]] 1,050, ambao huunda sehemu ya mpaka kati ya Namibia na [[Angola]]. Katika eneo la Ruacana, mto huo huanguka ndani ya korongo lenye kina cha mita 120 na upana wa mita 700, na hivyo kuunda maporomoko haya makubwa na ya kuvutia.<ref>{{Rejea tovuti|title=Ruacana Falls - Water falls and hydro-electric power plant|url=https://www.info-namibia.com/activities-and-places-of-interest/kaokoveld/ruacana-falls|work=www.info-namibia.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Angola}} [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Angola]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] jx7t75cb2v72p9yg4ulw8clmabu8e2s Cascades de Karfiguéla 0 241050 1573947 2026-06-17T04:04:45Z Don Malya 61486 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Maporomoko ya Karfiguéla''' (kwa Kifaransa: ''Cascades de Karfiguéla''), yanayojulikana pia kama '''Maporomoko ya Banfora''', '''Karfiguela Falls''', '''Tagbaladougou Falls''', au '''Banfora Falls''', ni mfululizo wa [[maporomoko]] ya maji yaliyo kando ya Komoé River kusini-magharibi mwa Burkina Faso.<ref>{{Cite web|title=Beautiful Burkina Faso: Cascades de Karfiguéla, Banfora {{!}} Adventures of Tin|url=http://adventuresoftin.com/beautiful-burkina-...' 1573947 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Karfiguéla''' (kwa Kifaransa: ''Cascades de Karfiguéla''), yanayojulikana pia kama '''Maporomoko ya Banfora''', '''Karfiguela Falls''', '''Tagbaladougou Falls''', au '''Banfora Falls''', ni mfululizo wa [[maporomoko]] ya maji yaliyo kando ya Komoé River kusini-magharibi mwa Burkina Faso.<ref>{{Cite web|title=Beautiful Burkina Faso: Cascades de Karfiguéla, Banfora {{!}} Adventures of Tin|url=http://adventuresoftin.com/beautiful-burkina-faso-cascades-de-karfiguela-banfora/#|work=adventuresoftin.com|accessdate=2026-06-17|language=en-US}}</ref> Maporomoko hayo yapo takribani kilomita 12 kaskazini-magharibi mwa Banfora na ni mojawapo ya vivutio muhimu zaidi vya utalii nchini Burkina Faso.<ref>{{Citation|title=Waterfalls, Homemade Rum and Landscapes from Another Planet in Banfora, Burkina Faso|date=2018-01-27|url=https://westafricatravelguide.com/banfora-burkina-faso/|work=West Africa Travel Guide|language=en-US|access-date=2026-06-17}}</ref><ref>{{Cite web|title=Banfora Cascades de Karfiguéla (Burkina Faso) - fall Banfora - falls Banfora - waterfall Banfora - waterfalls Banfora|url=http://www.globeholidays.net/Africa/Burkina_Faso/Banfora/Banfora_Chutes_de_Karfiguela1.htm|work=www.globeholidays.net|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Travel Photos of Burkina Faso|url=https://brendansadventures.com/burkina-faso-in-pictures/|work=Brendan van Son Photography|date=2013-01-06|accessdate=2026-06-17|language=en-US|author=Brendan Van Son}}</ref> Mkoa wa '''Cascades''' umepewa jina lake kutokana na uwepo wa maporomoko haya. Mtiririko wa [[maji]] katika maporomoko hayo huwa mkubwa zaidi wakati wa msimu wa [[mvua]], ambao huanza mwezi Juni hadi Septemba. Katika kipindi hicho, maporomoko hayo huonyesha mandhari ya kuvutia zaidi na kuvutia watalii wengi. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio}} [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Afrika]] [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] sof0yvoum9gortoi7bda5n0qoqx6gm5 1573949 1573947 2026-06-17T04:05:39Z Don Malya 61486 1573949 wikitext text/x-wiki [[Faili:Cascades de Banfora Burkina Faso.JPG|thumb|Cascades de Banfora, pia inaitwa Cascades de Karfiguela, karibu na Banfora huko Burkina Faso.]] '''Maporomoko ya Karfiguéla''' (kwa Kifaransa: ''Cascades de Karfiguéla''), yanayojulikana pia kama '''Maporomoko ya Banfora''', '''Karfiguela Falls''', '''Tagbaladougou Falls''', au '''Banfora Falls''', ni mfululizo wa [[maporomoko]] ya maji yaliyo kando ya Komoé River kusini-magharibi mwa Burkina Faso.<ref>{{Cite web|title=Beautiful Burkina Faso: Cascades de Karfiguéla, Banfora {{!}} Adventures of Tin|url=http://adventuresoftin.com/beautiful-burkina-faso-cascades-de-karfiguela-banfora/#|work=adventuresoftin.com|accessdate=2026-06-17|language=en-US}}</ref> Maporomoko hayo yapo takribani kilomita 12 kaskazini-magharibi mwa Banfora na ni mojawapo ya vivutio muhimu zaidi vya utalii nchini Burkina Faso.<ref>{{Citation|title=Waterfalls, Homemade Rum and Landscapes from Another Planet in Banfora, Burkina Faso|date=2018-01-27|url=https://westafricatravelguide.com/banfora-burkina-faso/|work=West Africa Travel Guide|language=en-US|access-date=2026-06-17}}</ref><ref>{{Cite web|title=Banfora Cascades de Karfiguéla (Burkina Faso) - fall Banfora - falls Banfora - waterfall Banfora - waterfalls Banfora|url=http://www.globeholidays.net/Africa/Burkina_Faso/Banfora/Banfora_Chutes_de_Karfiguela1.htm|work=www.globeholidays.net|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Travel Photos of Burkina Faso|url=https://brendansadventures.com/burkina-faso-in-pictures/|work=Brendan van Son Photography|date=2013-01-06|accessdate=2026-06-17|language=en-US|author=Brendan Van Son}}</ref> Mkoa wa '''Cascades''' umepewa jina lake kutokana na uwepo wa maporomoko haya. Mtiririko wa [[maji]] katika maporomoko hayo huwa mkubwa zaidi wakati wa msimu wa [[mvua]], ambao huanza mwezi Juni hadi Septemba. Katika kipindi hicho, maporomoko hayo huonyesha mandhari ya kuvutia zaidi na kuvutia watalii wengi. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio}} [[Jamii:Mbegu za jiografia ya Afrika]] [[Jamii:AWC 2026]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] fjg5twew74mzll9h8pj5i6nmgs5ab20 Maporomoko ya Inga 0 241051 1573951 2026-06-17T04:45:24Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573951 wikitext text/x-wiki [[Faili:Inga03.jpg|thumb|Vue du barrage d'Inga]] '''Maporomoko ya Inga''' ni mfululizo wa maporomoko na mikondo yenye kasi (rapids) yaliyopo takribani kilomita 40 kutoka mji wa Matadi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] Katika eneo hili, [[Kongo (mto)|mto Kongo]] hushuka kwa mita 96 ndani ya umbali wa kilomita 15.<ref>{{Cite web|title=Inga Falls, Congo, Democratic Republic of the - World Waterfall Database|url=https://www.worldwaterfalldatabase.com/waterfall/Inga-Falls-660|work=www.worldwaterfalldatabase.com|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> Maporomoko ya Inga ni sehemu ya kundi kubwa la mikondo yenye kasi katika sehemu ya chini ya Mto Congo. Juu ya mkondo wake, karibu na Pool Malebo, kunapatikana Maporomoko ya Livingstone. Maporomoko haya yaliundwa katika sehemu ambayo Mto Congo hupinda kwa kona kali. Katika eneo hilo, upana wa mto hubadilika kutoka zaidi ya kilomita 4 hadi kufikia mita 260 pekee, hali inayosababisha mtiririko wa maji kuwa na nguvu kubwa na kuunda mikondo na maporomoko makubwa. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] i2gxcim1inx4fni8jvatkjhn61fz1mw 1573958 1573951 2026-06-17T05:37:28Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573958 wikitext text/x-wiki [[Faili:Inga03.jpg|thumb|Vue du barrage d'Inga]] '''Maporomoko ya Inga''' ni mfululizo wa maporomoko na mikondo yenye kasi (rapids) yaliyopo takribani kilomita 40 kutoka mji wa Matadi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] Katika eneo hili, [[Kongo (mto)|mto Kongo]] hushuka kwa mita 96 ndani ya umbali wa kilomita 15.<ref>{{Rejea tovuti|title=Inga Falls, Congo, Democratic Republic of the - World Waterfall Database|url=https://www.worldwaterfalldatabase.com/waterfall/Inga-Falls-660|work=www.worldwaterfalldatabase.com|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> Maporomoko ya Inga ni sehemu ya kundi kubwa la mikondo yenye kasi katika sehemu ya chini ya Mto Congo. Juu ya mkondo wake, karibu na Pool Malebo, kunapatikana Maporomoko ya Livingstone. Maporomoko haya yaliundwa katika sehemu ambayo Mto Congo hupinda kwa kona kali. Katika eneo hilo, upana wa mto hubadilika kutoka zaidi ya kilomita 4 hadi kufikia mita 260 pekee, hali inayosababisha mtiririko wa maji kuwa na nguvu kubwa na kuunda mikondo na maporomoko makubwa. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] 45b9n7zuo7yfb43ya1jaoy9yblynzmd 1574004 1573958 2026-06-17T08:21:48Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Inga Falls]] hadi [[Maporomoko ya Inga]] 1573958 wikitext text/x-wiki [[Faili:Inga03.jpg|thumb|Vue du barrage d'Inga]] '''Maporomoko ya Inga''' ni mfululizo wa maporomoko na mikondo yenye kasi (rapids) yaliyopo takribani kilomita 40 kutoka mji wa Matadi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] Katika eneo hili, [[Kongo (mto)|mto Kongo]] hushuka kwa mita 96 ndani ya umbali wa kilomita 15.<ref>{{Rejea tovuti|title=Inga Falls, Congo, Democratic Republic of the - World Waterfall Database|url=https://www.worldwaterfalldatabase.com/waterfall/Inga-Falls-660|work=www.worldwaterfalldatabase.com|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> Maporomoko ya Inga ni sehemu ya kundi kubwa la mikondo yenye kasi katika sehemu ya chini ya Mto Congo. Juu ya mkondo wake, karibu na Pool Malebo, kunapatikana Maporomoko ya Livingstone. Maporomoko haya yaliundwa katika sehemu ambayo Mto Congo hupinda kwa kona kali. Katika eneo hilo, upana wa mto hubadilika kutoka zaidi ya kilomita 4 hadi kufikia mita 260 pekee, hali inayosababisha mtiririko wa maji kuwa na nguvu kubwa na kuunda mikondo na maporomoko makubwa. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] 45b9n7zuo7yfb43ya1jaoy9yblynzmd 1574008 1574004 2026-06-17T08:23:41Z Don Malya 61486 1574008 wikitext text/x-wiki [[Faili:Inga03.jpg|thumb|Vue du barrage d'Inga]] '''Maporomoko ya Inga''' ni mfululizo wa maporomoko na mikondo yenye kasi (rapids) yaliyopo takribani kilomita 40 kutoka mji wa Matadi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] Katika eneo hili, [[Kongo (mto)|mto Kongo]] hushuka kwa mita 96 ndani ya umbali wa kilomita 15.<ref>{{Rejea tovuti|title=Inga Falls, Congo, Democratic Republic of the - World Waterfall Database|url=https://www.worldwaterfalldatabase.com/waterfall/Inga-Falls-660|work=www.worldwaterfalldatabase.com|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> Maporomoko ya Inga ni sehemu ya kundi kubwa la mikondo yenye kasi katika sehemu ya chini ya Mto Congo. Juu ya mkondo wake, karibu na Pool Malebo, kunapatikana Maporomoko ya Livingstone. Maporomoko haya yaliundwa katika sehemu ambayo Mto Congo hupinda kwa kona kali. Katika eneo hilo, upana wa mto hubadilika kutoka zaidi ya kilomita 4 hadi kufikia mita 260 pekee, hali inayosababisha mtiririko wa maji kuwa na nguvu kubwa na kuunda mikondo na maporomoko makubwa. == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] a4ujcdt8hx2q4wv0v9cpqnmghyovzt8 1574010 1574008 2026-06-17T08:24:55Z Don Malya 61486 1574010 wikitext text/x-wiki [[Faili:Inga03.jpg|thumb|Vue du barrage d'Inga]] '''Maporomoko ya Inga''' ni mfululizo wa maporomoko na mikondo yenye kasi (rapids) yaliyopo takribani kilomita 40 kutoka mji wa Matadi katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] Katika eneo hili, [[Kongo (mto)|mto Kongo]] hushuka kwa mita 96 ndani ya umbali wa kilomita 15.<ref>{{Rejea tovuti|title=Inga Falls, Congo, Democratic Republic of the - World Waterfall Database|url=https://www.worldwaterfalldatabase.com/waterfall/Inga-Falls-660|work=www.worldwaterfalldatabase.com|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> Maporomoko ya Inga ni sehemu ya kundi kubwa la mikondo yenye kasi katika sehemu ya chini ya Mto Congo. Juu ya mkondo wake, karibu na Pool Malebo, kunapatikana Maporomoko ya Livingstone. Maporomoko haya yaliundwa katika sehemu ambayo Mto Congo hupinda kwa kona kali. Katika eneo hilo, upana wa mto hubadilika kutoka zaidi ya kilomita 4 hadi kufikia mita 260 pekee, hali inayosababisha mtiririko wa maji kuwa na nguvu kubwa na kuunda mikondo na maporomoko makubwa. == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] c9ach5qtlr1n9edzc7cckh9ft50jgxo Maporomoko ya Livingstone 0 241052 1573953 2026-06-17T04:54:13Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573953 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Livingstone''' ni mfululizo wa mikondo mikubwa yenye kasi na maporomoko ya maji yaliyo katika sehemu ya chini ya [[Kongo (mto)|mto Kongo]] magharibi mwa Afrika ya Ikweta. Maporomoko haya yamepewa jina la mpelelezi wa Uingereza [[David Livingstone]].<ref>{{Cite web|title=Dying Fish Revealed Congo Is World's Deepest River|url=https://www.livescience.com/congo-river-fish-with-bends.html|work=Live Science|date=2020-01-12|accessdate=2026-06-17|language=en|author=Mindy Weisberger published in News}}</ref> Maporomoko ya Livingstone yapo chini ya mkondo wa Malebo Pool katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yanajumuisha mfululizo wa mikondo yenye kasi kubwa ya maji na maporomoko yanayofanya sehemu hii ya Mto Congo kuwa mojawapo ya maeneo yenye nguvu kubwa zaidi za maji duniani. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] f7zonpyk6gajiay5xzk2524vhsh20og 1573968 1573953 2026-06-17T06:23:46Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573968 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Livingstone''' ni mfululizo wa mikondo mikubwa yenye kasi na maporomoko ya maji yaliyo katika sehemu ya chini ya [[Kongo (mto)|mto Kongo]] magharibi mwa Afrika ya Ikweta. Maporomoko haya yamepewa jina la mpelelezi wa Uingereza [[David Livingstone]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Dying Fish Revealed Congo Is World's Deepest River|url=https://www.livescience.com/congo-river-fish-with-bends.html|work=Live Science|date=2020-01-12|accessdate=2026-06-17|language=en|author=Mindy Weisberger published in News}}</ref> Maporomoko ya Livingstone yapo chini ya mkondo wa Malebo Pool katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yanajumuisha mfululizo wa mikondo yenye kasi kubwa ya maji na maporomoko yanayofanya sehemu hii ya Mto Congo kuwa mojawapo ya maeneo yenye nguvu kubwa zaidi za maji duniani. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] b8qpj8g6x7celwdsjej5cc77bpch3u5 1574006 1573968 2026-06-17T08:22:45Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Livingstone Falls]] hadi [[Maporomoko ya Livingstone]] 1573968 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Livingstone''' ni mfululizo wa mikondo mikubwa yenye kasi na maporomoko ya maji yaliyo katika sehemu ya chini ya [[Kongo (mto)|mto Kongo]] magharibi mwa Afrika ya Ikweta. Maporomoko haya yamepewa jina la mpelelezi wa Uingereza [[David Livingstone]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Dying Fish Revealed Congo Is World's Deepest River|url=https://www.livescience.com/congo-river-fish-with-bends.html|work=Live Science|date=2020-01-12|accessdate=2026-06-17|language=en|author=Mindy Weisberger published in News}}</ref> Maporomoko ya Livingstone yapo chini ya mkondo wa Malebo Pool katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yanajumuisha mfululizo wa mikondo yenye kasi kubwa ya maji na maporomoko yanayofanya sehemu hii ya Mto Congo kuwa mojawapo ya maeneo yenye nguvu kubwa zaidi za maji duniani. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] b8qpj8g6x7celwdsjej5cc77bpch3u5 1574009 1574006 2026-06-17T08:24:28Z Don Malya 61486 1574009 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Livingstone''' ni mfululizo wa mikondo mikubwa yenye kasi na maporomoko ya maji yaliyo katika sehemu ya chini ya [[Kongo (mto)|mto Kongo]] magharibi mwa Afrika ya Ikweta. Maporomoko haya yamepewa jina la mpelelezi wa Uingereza [[David Livingstone]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Dying Fish Revealed Congo Is World's Deepest River|url=https://www.livescience.com/congo-river-fish-with-bends.html|work=Live Science|date=2020-01-12|accessdate=2026-06-17|language=en|author=Mindy Weisberger published in News}}</ref> Maporomoko ya Livingstone yapo chini ya mkondo wa Malebo Pool katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yanajumuisha mfululizo wa mikondo yenye kasi kubwa ya maji na maporomoko yanayofanya sehemu hii ya Mto Congo kuwa mojawapo ya maeneo yenye nguvu kubwa zaidi za maji duniani. == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] 2948yskigni8i79ha4a0jmg7a2zw0gi 1574039 1574009 2026-06-17T09:14:50Z Riccardo Riccioni 452 1574039 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Livingstone''' ni mfululizo wa mikondo mikubwa yenye kasi na maporomoko ya maji yaliyo katika sehemu ya chini ya [[Kongo (mto)|mto Kongo]] magharibi mwa Afrika ya Ikweta. Maporomoko hayo yamepewa jina la mpelelezi kutoka [[Uskoti]] [[David Livingstone]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Dying Fish Revealed Congo Is World's Deepest River|url=https://www.livescience.com/congo-river-fish-with-bends.html|work=Live Science|date=2020-01-12|accessdate=2026-06-17|language=en|author=Mindy Weisberger published in News}}</ref> Maporomoko ya Livingstone yapo chini ya mkondo wa Malebo Pool katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yanajumuisha mfululizo wa mikondo yenye kasi kubwa ya maji na maporomoko yanayofanya sehemu hii ya Mto Congo kuwa mojawapo ya maeneo yenye nguvu kubwa zaidi za maji duniani. == Marejeo == <references /> {{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] t52f3t0xegb43wtl6xdft962rlzvhyg Maporomoko ya Lofoi 0 241053 1573954 2026-06-17T05:01:03Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573954 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Maporomoko ya Lofoi }} [[Faili:Chutes de la Lofoï.jpg|thumb|Plus haute chute de l'Afrique]] '''Maporomoko ya Lofoi''' ni maporomoko ya maji yaliyopo katika Kundelungu National Park, Mkoa wa Katanga, nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Maji ya maporomoko haya huanguka moja kwa moja kutoka urefu wa mita 340 bila kukatizwa, jambo linaloyafanya kuwa miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi ya maji katika Afrika ya Kati. Maji ya Mto Lofoi ni tawimto la mto Lufira . Katika msimu wa ukame unaoanzia Juni hadi Oktoba, kiwango cha maji katika maporomoko haya hupungua kwa kiasi kikubwa. Hata hivyo, katika kipindi kilichobaki cha mwaka, hasa wakati wa msimu wa mvua, maporomoko hayo huwa na mtiririko mkubwa wa maji na kutoa mandhari ya kuvutia sana.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sj9mDQAAQBAJ&dq=lofoi+falls&pg=PA386|title=Historical Dictionary of the Democratic Republic of the Congo|last=Kisangani|first=Emizet Francois|date=2016-11-18|publisher=Bloomsbury Publishing PLC|isbn=978-1-4422-7316-0|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] aotbdvv76t36s2t2z3ycuf8sy3x18hc 1573955 1573954 2026-06-17T05:04:21Z Don Malya 61486 1573955 wikitext text/x-wiki [[Faili:Chutes de la Lofoï.jpg|thumb|Plus haute chute de l'Afrique]] '''Maporomoko ya Lofoi''' ni maporomoko ya maji yaliyopo katika Kundelungu National Park, Mkoa wa Katanga, nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Maji ya maporomoko haya huanguka moja kwa moja kutoka urefu wa mita 340 bila kukatizwa, jambo linaloyafanya kuwa miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi ya maji katika Afrika ya Kati. Maji ya Mto Lofoi ni tawimto la mto Lufira . Katika msimu wa ukame unaoanzia Juni hadi Oktoba, kiwango cha maji katika maporomoko haya hupungua kwa kiasi kikubwa. Hata hivyo, katika kipindi kilichobaki cha mwaka, hasa wakati wa msimu wa mvua, maporomoko hayo huwa na mtiririko mkubwa wa maji na kutoa mandhari ya kuvutia sana.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sj9mDQAAQBAJ&dq=lofoi+falls&pg=PA386|title=Historical Dictionary of the Democratic Republic of the Congo|last=Kisangani|first=Emizet Francois|date=2016-11-18|publisher=Bloomsbury Publishing PLC|isbn=978-1-4422-7316-0|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] qm0enbz599ej828ba7u1lvk6q8pux6p 1573969 1573955 2026-06-17T06:23:59Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573969 wikitext text/x-wiki [[Faili:Chutes de la Lofoï.jpg|thumb|Plus haute chute de l'Afrique]] '''Maporomoko ya Lofoi''' ni maporomoko ya maji yaliyopo katika Kundelungu National Park, Mkoa wa Katanga, nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Maji ya maporomoko haya huanguka moja kwa moja kutoka urefu wa mita 340 bila kukatizwa, jambo linaloyafanya kuwa miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi ya maji katika Afrika ya Kati. Maji ya Mto Lofoi ni tawimto la mto Lufira . Katika msimu wa ukame unaoanzia Juni hadi Oktoba, kiwango cha maji katika maporomoko haya hupungua kwa kiasi kikubwa. Hata hivyo, katika kipindi kilichobaki cha mwaka, hasa wakati wa msimu wa mvua, maporomoko hayo huwa na mtiririko mkubwa wa maji na kutoa mandhari ya kuvutia sana.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=sj9mDQAAQBAJ&dq=lofoi+falls&pg=PA386|title=Historical Dictionary of the Democratic Republic of the Congo|last=Kisangani|first=Emizet Francois|date=2016-11-18|publisher=Bloomsbury Publishing PLC|isbn=978-1-4422-7316-0|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] dk3zehnki00ghyhsh2h4s0h0co5x7k1 1574011 1573969 2026-06-17T08:26:03Z Don Malya 61486 1574011 wikitext text/x-wiki [[Faili:Chutes de la Lofoï.jpg|thumb|Plus haute chute de l'Afrique]] '''Maporomoko ya Lofoi''' ni maporomoko ya maji yaliyopo katika Kundelungu National Park, Mkoa wa Katanga, nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Maji ya maporomoko haya huanguka moja kwa moja kutoka urefu wa mita 340 bila kukatizwa, jambo linaloyafanya kuwa miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi ya maji katika Afrika ya Kati. Maji ya Mto Lofoi ni tawimto la mto Lufira . Katika msimu wa ukame unaoanzia Juni hadi Oktoba, kiwango cha [[maji]] katika maporomoko haya hupungua kwa kiasi kikubwa. Hata hivyo, katika kipindi kilichobaki cha mwaka, hasa wakati wa msimu wa mvua, maporomoko hayo huwa na mtiririko mkubwa wa maji na kutoa mandhari ya kuvutia sana.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=sj9mDQAAQBAJ&dq=lofoi+falls&pg=PA386|title=Historical Dictionary of the Democratic Republic of the Congo|last=Kisangani|first=Emizet Francois|date=2016-11-18|publisher=Bloomsbury Publishing PLC|isbn=978-1-4422-7316-0|language=en}}</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] mfq13qkgbi1m6ltzw3idfptu2m1qcom 1574012 1574011 2026-06-17T08:26:45Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Lofoi Falls]] hadi [[Maporomoko ya Lofoi]] 1574011 wikitext text/x-wiki [[Faili:Chutes de la Lofoï.jpg|thumb|Plus haute chute de l'Afrique]] '''Maporomoko ya Lofoi''' ni maporomoko ya maji yaliyopo katika Kundelungu National Park, Mkoa wa Katanga, nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Maji ya maporomoko haya huanguka moja kwa moja kutoka urefu wa mita 340 bila kukatizwa, jambo linaloyafanya kuwa miongoni mwa maporomoko makubwa zaidi ya maji katika Afrika ya Kati. Maji ya Mto Lofoi ni tawimto la mto Lufira . Katika msimu wa ukame unaoanzia Juni hadi Oktoba, kiwango cha [[maji]] katika maporomoko haya hupungua kwa kiasi kikubwa. Hata hivyo, katika kipindi kilichobaki cha mwaka, hasa wakati wa msimu wa mvua, maporomoko hayo huwa na mtiririko mkubwa wa maji na kutoa mandhari ya kuvutia sana.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=sj9mDQAAQBAJ&dq=lofoi+falls&pg=PA386|title=Historical Dictionary of the Democratic Republic of the Congo|last=Kisangani|first=Emizet Francois|date=2016-11-18|publisher=Bloomsbury Publishing PLC|isbn=978-1-4422-7316-0|language=en}}</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] mfq13qkgbi1m6ltzw3idfptu2m1qcom Maporomoko ya Mambatuta 0 241054 1573956 2026-06-17T05:18:41Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573956 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Mambatuta''' ni maporomoko ya maji yenye mteremko mkali yaliyopo kwenye Mto Luapula . Mto huu unatokea katika Mto Bangweulu na hupita nchini [[Zambia]] pamoja na mpakani mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] kabla ya kumwaga maji yake katika Mto Mweru.<ref>{{Cite web|title=Management, co-management or no management? Major dilemmas in southern African freshwater fisheries. Part 2: Case studies.|url=https://www.fao.org/4/y5056e/y5056e05.htm|work=www.fao.org|accessdate=2026-06-17}}</ref> Maporomoko ya Mambatuta ni maarufu kwa mteremko wake mkali na mandhari ya asili ya kuvutia, ambapo maji ya mto Luapula hushuka kwa nguvu kabla ya kuendelea na safari yake kuelekea Ziwa Mweru. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Zambia]] 87h0547hx4al0ibhn2kmamzodocvxkg 1573971 1573956 2026-06-17T06:31:17Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573971 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Mambatuta''' ni maporomoko ya maji yenye mteremko mkali yaliyopo kwenye Mto Luapula . Mto huu unatokea katika Mto Bangweulu na hupita nchini [[Zambia]] pamoja na mpakani mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] kabla ya kumwaga maji yake katika Mto Mweru.<ref>{{Rejea tovuti|title=Management, co-management or no management? Major dilemmas in southern African freshwater fisheries. Part 2: Case studies.|url=https://www.fao.org/4/y5056e/y5056e05.htm|work=www.fao.org|accessdate=2026-06-17}}</ref> Maporomoko ya Mambatuta ni maarufu kwa mteremko wake mkali na mandhari ya asili ya kuvutia, ambapo maji ya mto Luapula hushuka kwa nguvu kabla ya kuendelea na safari yake kuelekea Ziwa Mweru. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Zambia]] 2vsb3c75w250y57ffcsotgduvtd2lti 1574014 1573971 2026-06-17T08:27:49Z Don Malya 61486 1574014 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Mambatuta''' ni maporomoko ya maji yenye mteremko mkali yaliyopo kwenye Mto Luapula . Mto huu unatokea katika Mto Bangweulu na hupita nchini [[Zambia]] pamoja na mpakani mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] kabla ya kumwaga maji yake katika Mto Mweru.<ref>{{Rejea tovuti|title=Management, co-management or no management? Major dilemmas in southern African freshwater fisheries. Part 2: Case studies.|url=https://www.fao.org/4/y5056e/y5056e05.htm|work=www.fao.org|accessdate=2026-06-17}}</ref> Maporomoko ya Mambatuta ni maarufu kwa mteremko wake mkali na mandhari ya asili ya kuvutia, ambapo maji ya mto Luapula hushuka kwa nguvu kabla ya kuendelea na safari yake kuelekea Ziwa Mweru. == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Zambia]] [[Jamii:AWC 2026]] c8ge5wattf931f9mosbfvglrc3pkm06 1574015 1574014 2026-06-17T08:28:08Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Mambatuta Falls]] hadi [[Maporomoko ya Mambatuta]] 1574014 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Mambatuta''' ni maporomoko ya maji yenye mteremko mkali yaliyopo kwenye Mto Luapula . Mto huu unatokea katika Mto Bangweulu na hupita nchini [[Zambia]] pamoja na mpakani mwa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] kabla ya kumwaga maji yake katika Mto Mweru.<ref>{{Rejea tovuti|title=Management, co-management or no management? Major dilemmas in southern African freshwater fisheries. Part 2: Case studies.|url=https://www.fao.org/4/y5056e/y5056e05.htm|work=www.fao.org|accessdate=2026-06-17}}</ref> Maporomoko ya Mambatuta ni maarufu kwa mteremko wake mkali na mandhari ya asili ya kuvutia, ambapo maji ya mto Luapula hushuka kwa nguvu kabla ya kuendelea na safari yake kuelekea Ziwa Mweru. == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Maporomoko ya Zambia]] [[Jamii:AWC 2026]] c8ge5wattf931f9mosbfvglrc3pkm06 Maporomoko ya Mambilima 0 241055 1573957 2026-06-17T05:27:41Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573957 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Mambilima''' ni mfululizo wa mikondo yenye kasi ya maji iliyopo kwenye Mto Luapula kwenye mpaka kati ya [[Zambia]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.]] Maporomoko haya yalikuwa yakijulikana hapo awali kama Maporomoko ya Johnstone. Yanapanuka kwa urefu wa takribani kilomita 5 kando ya mto, yakitengeneza eneo refu la mikondo yenye kasi badala ya mporomoko mmoja mkubwa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lMMGAvTxmzAC&pg=PA3|title=Management, Co-Management Or No Management?: Major Dilemmas in Southern African Freshwater Fisheries|last=Nations|first=Food and Agriculture Organization of the United|date=2003-01-01|publisher=Food & Agriculture Org.|isbn=978-92-5-105032-3|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Zambia]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] qg5w77k36qh4mi8bclj193a9esuq4gx 1573972 1573957 2026-06-17T06:31:27Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573972 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Mambilima''' ni mfululizo wa mikondo yenye kasi ya maji iliyopo kwenye Mto Luapula kwenye mpaka kati ya [[Zambia]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.]] Maporomoko haya yalikuwa yakijulikana hapo awali kama Maporomoko ya Johnstone. Yanapanuka kwa urefu wa takribani kilomita 5 kando ya mto, yakitengeneza eneo refu la mikondo yenye kasi badala ya mporomoko mmoja mkubwa.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=lMMGAvTxmzAC&pg=PA3|title=Management, Co-Management Or No Management?: Major Dilemmas in Southern African Freshwater Fisheries|last=Nations|first=Food and Agriculture Organization of the United|date=2003-01-01|publisher=Food & Agriculture Org.|isbn=978-92-5-105032-3|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Zambia]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] gwiva326ppyo1jguvrl27le86bm2hhr 1574017 1573972 2026-06-17T08:29:24Z Don Malya 61486 1574017 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Mambilima''' ni mfululizo wa mikondo yenye kasi ya maji iliyopo kwenye Mto Luapula kwenye mpaka kati ya [[Zambia]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.]] Maporomoko haya yalikuwa yakijulikana hapo awali kama Maporomoko ya Johnstone. Yanapanuka kwa urefu wa takribani [[kilomita]] 5 kando ya mto, yakitengeneza eneo refu la mikondo yenye kasi badala ya mporomoko mmoja mkubwa.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=lMMGAvTxmzAC&pg=PA3|title=Management, Co-Management Or No Management?: Major Dilemmas in Southern African Freshwater Fisheries|last=Nations|first=Food and Agriculture Organization of the United|date=2003-01-01|publisher=Food & Agriculture Org.|isbn=978-92-5-105032-3|language=en}}</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Zambia]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] 55upp77aw3l9ljto12jkmmrb2e50jy7 1574018 1574017 2026-06-17T08:29:41Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Mambilima Falls]] hadi [[Maporomoko ya Mambilima]] 1574017 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Mambilima''' ni mfululizo wa mikondo yenye kasi ya maji iliyopo kwenye Mto Luapula kwenye mpaka kati ya [[Zambia]] na [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.]] Maporomoko haya yalikuwa yakijulikana hapo awali kama Maporomoko ya Johnstone. Yanapanuka kwa urefu wa takribani [[kilomita]] 5 kando ya mto, yakitengeneza eneo refu la mikondo yenye kasi badala ya mporomoko mmoja mkubwa.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=lMMGAvTxmzAC&pg=PA3|title=Management, Co-Management Or No Management?: Major Dilemmas in Southern African Freshwater Fisheries|last=Nations|first=Food and Agriculture Organization of the United|date=2003-01-01|publisher=Food & Agriculture Org.|isbn=978-92-5-105032-3|language=en}}</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Zambia]] [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] 55upp77aw3l9ljto12jkmmrb2e50jy7 Petites Chutes de la Lukaya 0 241056 1573959 2026-06-17T05:42:10Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573959 wikitext text/x-wiki [[Faili:Petites chutes de la Lukaya.jpg|thumb|Petites chutes de la Lukaya.]] '''Maporomoko ya Petites Chutes de la Lukaya''' ni mfululizo wa maporomoko madogo ya maji yaliyopo kwenye Mto Lukaya .<ref>{{Cite web|title=Zeus138 ✈️ Tempat Hiburan Slot Gacor dengan Sistem Aman Terpercaya|url=https://www.casiraghistyle.com/menu/|work=ZEUS138|accessdate=2026-06-17|language=en|author=ZEUS138}}</ref> Maporomoko haya yapo kusini kidogo mwa Kinshasa, mji mkuu wa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.]] Ni maporomoko madogo sana, yenye urefu wa takribani mita 1 tu (futi 3.3), lakini ni maarufu kama sehemu ya mandhari ya asili na kivutio cha karibu na mji wa Kinshasa. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] f0tyogq9m7wy29or2bryhpdcper20p4 1573985 1573959 2026-06-17T07:37:28Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573985 wikitext text/x-wiki [[Faili:Petites chutes de la Lukaya.jpg|thumb|Petites chutes de la Lukaya.]] '''Maporomoko ya Petites Chutes de la Lukaya''' ni mfululizo wa maporomoko madogo ya maji yaliyopo kwenye Mto Lukaya .<ref>{{Rejea tovuti|title=Zeus138 ✈️ Tempat Hiburan Slot Gacor dengan Sistem Aman Terpercaya|url=https://www.casiraghistyle.com/menu/|work=ZEUS138|accessdate=2026-06-17|language=en|author=ZEUS138}}</ref> Maporomoko haya yapo kusini kidogo mwa Kinshasa, mji mkuu wa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.]] Ni maporomoko madogo sana, yenye urefu wa takribani mita 1 tu (futi 3.3), lakini ni maarufu kama sehemu ya mandhari ya asili na kivutio cha karibu na mji wa Kinshasa. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] nl3646zrlop12f2zmbzswicvxdx8h0o 1574020 1573985 2026-06-17T08:30:48Z Don Malya 61486 1574020 wikitext text/x-wiki [[Faili:Petites chutes de la Lukaya.jpg|thumb|Petites chutes de la Lukaya.]] '''Maporomoko ya Petites Chutes de la Lukaya''' ni mfululizo wa maporomoko madogo ya maji yaliyopo kwenye Mto Lukaya .<ref>{{Rejea tovuti|title=Zeus138 ✈️ Tempat Hiburan Slot Gacor dengan Sistem Aman Terpercaya|url=https://www.casiraghistyle.com/menu/|work=ZEUS138|accessdate=2026-06-17|language=en|author=ZEUS138}}</ref> Maporomoko haya yapo kusini kidogo mwa Kinshasa, mji mkuu wa [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.]] Ni maporomoko madogo sana, yenye urefu wa takribani mita 1 tu (futi 3.3), lakini ni maarufu kama sehemu ya mandhari ya asili na kivutio cha karibu na mji wa Kinshasa. == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] l5iywi4dp3kxf4un3mjm27flugbe120 Maporomoko ya Yellala 0 241057 1573960 2026-06-17T05:47:44Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573960 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Yellala''' (kwa Kifaransa: ''Rapides de Yelala'' au ''Chutes Yelala''; pia huandikwa ''Ielala'') ni mfululizo wa maporomoko na mikondo ya kasi ya maji kwenye [[Kongo (mto)|Mto Kongo]], karibu na juu kidogo ya mji wa Matadi nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Maporomoko haya ni ya mwisho katika mfululizo mrefu wa mikondo yenye kasi ambayo hufanya Mto Kongo usiweze kusafiri kwa urahisi kwa meli, hivyo kulazimisha wavumbuzi wa kikoloni kusafiri kwa miguu hadi eneo la Stanley Pool lililoko takribani kilomita 350 juu ya mkondo wa mto. Mto Kongo ni miongoni mwa mito mikubwa zaidi duniani kwa ujazo wa maji yanayotiririka na pia ni mto wenye kina kirefu zaidi duniani. Sehemu ya mto inayoishia kwenye Maporomoko ya Yellala ina zaidi ya spishi 300 za samaki, ambapo nyingi kati ya hizo hazipatikani mahali pengine duniani.<ref>{{Cite web|title=Hydroacoustics {{!}} U.S. Geological Survey|url=https://www.usgs.gov/hydroacoustics|work=www.usgs.gov|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Mto Kongo]] cphpupabj7fxe728c3v0x8r7lbw5te0 1574022 1573960 2026-06-17T08:31:48Z Don Malya 61486 1574022 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Yellala''' (kwa Kifaransa: ''Rapides de Yelala'' au ''Chutes Yelala''; pia huandikwa ''Ielala'') ni mfululizo wa maporomoko na mikondo ya kasi ya maji kwenye [[Kongo (mto)|Mto Kongo]], karibu na juu kidogo ya mji wa Matadi nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Maporomoko haya ni ya mwisho katika mfululizo mrefu wa mikondo yenye kasi ambayo hufanya Mto Kongo usiweze kusafiri kwa urahisi kwa meli, hivyo kulazimisha wavumbuzi wa kikoloni kusafiri kwa miguu hadi eneo la Stanley Pool lililoko takribani kilomita 350 juu ya mkondo wa mto. Mto Kongo ni miongoni mwa mito mikubwa zaidi duniani kwa ujazo wa maji yanayotiririka na pia ni mto wenye kina kirefu zaidi duniani. Sehemu ya mto inayoishia kwenye Maporomoko ya Yellala ina zaidi ya spishi 300 za [[samaki]], ambapo nyingi kati ya hizo hazipatikani mahali pengine duniani.<ref>{{Cite web|title=Hydroacoustics {{!}} U.S. Geological Survey|url=https://www.usgs.gov/hydroacoustics|work=www.usgs.gov|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] c4oeexuitn24is4op6e51k7g53butry 1574023 1574022 2026-06-17T08:32:03Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Yellala Falls]] hadi [[Maporomoko ya Yellala]] 1574022 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Yellala''' (kwa Kifaransa: ''Rapides de Yelala'' au ''Chutes Yelala''; pia huandikwa ''Ielala'') ni mfululizo wa maporomoko na mikondo ya kasi ya maji kwenye [[Kongo (mto)|Mto Kongo]], karibu na juu kidogo ya mji wa Matadi nchini [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Maporomoko haya ni ya mwisho katika mfululizo mrefu wa mikondo yenye kasi ambayo hufanya Mto Kongo usiweze kusafiri kwa urahisi kwa meli, hivyo kulazimisha wavumbuzi wa kikoloni kusafiri kwa miguu hadi eneo la Stanley Pool lililoko takribani kilomita 350 juu ya mkondo wa mto. Mto Kongo ni miongoni mwa mito mikubwa zaidi duniani kwa ujazo wa maji yanayotiririka na pia ni mto wenye kina kirefu zaidi duniani. Sehemu ya mto inayoishia kwenye Maporomoko ya Yellala ina zaidi ya spishi 300 za [[samaki]], ambapo nyingi kati ya hizo hazipatikani mahali pengine duniani.<ref>{{Cite web|title=Hydroacoustics {{!}} U.S. Geological Survey|url=https://www.usgs.gov/hydroacoustics|work=www.usgs.gov|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:Mto Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] c4oeexuitn24is4op6e51k7g53butry Maporomoko ya Loufoulakari 0 241058 1573964 2026-06-17T06:00:16Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573964 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Loufoulakari''' yapo takribani kilomita 80 kusini-magharibi mwa Brazzaville katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]].<ref>{{Cite web|title=The Lion King Magazine {{!}} January - March 2015|url=https://lionkingmagazine.ubagroup.com/2015a/files/assets/basic-html/page28.html|work=lionkingmagazine.ubagroup.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> Maporomoko haya yapo kwenye mkutano wa Mto Loufoulakari na [[Kongo (mto)|Mto Kongo]]. Yana urefu wa zaidi ya mita 40, na yanajulikana kwa mandhari yake ya kuvutia ambapo mito miwili hukutana na kuunda maporomoko yenye nguvu. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] 1lzis3vatw2fhv0yk3bsccq5mtew1ss 1573970 1573964 2026-06-17T06:24:37Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573970 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Loufoulakari''' yapo takribani kilomita 80 kusini-magharibi mwa Brazzaville katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=The Lion King Magazine {{!}} January - March 2015|url=https://lionkingmagazine.ubagroup.com/2015a/files/assets/basic-html/page28.html|work=lionkingmagazine.ubagroup.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> Maporomoko haya yapo kwenye mkutano wa Mto Loufoulakari na [[Kongo (mto)|Mto Kongo]]. Yana urefu wa zaidi ya mita 40, na yanajulikana kwa mandhari yake ya kuvutia ambapo mito miwili hukutana na kuunda maporomoko yenye nguvu. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] 5i02mq36ls1mk8wqwa0fn0583s201ji 1574025 1573970 2026-06-17T08:32:44Z Don Malya 61486 1574025 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Loufoulakari''' yapo takribani kilomita 80 kusini-magharibi mwa Brazzaville katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]].<ref>{{Rejea tovuti|title=The Lion King Magazine {{!}} January - March 2015|url=https://lionkingmagazine.ubagroup.com/2015a/files/assets/basic-html/page28.html|work=lionkingmagazine.ubagroup.com|accessdate=2026-06-17}}</ref> Maporomoko haya yapo kwenye mkutano wa Mto Loufoulakari na [[Kongo (mto)|Mto Kongo]]. Yana urefu wa zaidi ya mita 40, na yanajulikana kwa mandhari yake ya kuvutia ambapo mito miwili hukutana na kuunda maporomoko yenye nguvu. == Marejeo == <references />{{Mbegu-jio-Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} [[Jamii:Maporomoko ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] [[Jamii:AWC 2026]] 4usqgf3ohx5eex6s7aylvh3qrurevc6 Maporomoko ya Acomat 0 241059 1573965 2026-06-17T06:06:34Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573965 wikitext text/x-wiki [[Faili:Guadeloupe (4).JPG|thumb|Cascade Acomat (Guadeloupe) près de Mahaut. France]] '''Maporomoko ya Acomat''' ni maporomoko ya maji yaliyopo katika [[Guadeloupe]], eneo la visiwa linalomilikiwa na [[Ufaransa]]. Yapo kwenye Mto Grande Plaine, takribani kilomita mbili kutoka barabara ya RN2 katika kisiwa cha Basse-Terre. Maporomoko haya ni maarufu sana kutokana na rangi yake ya kijani-kibichi inayofanana na zumaridi , ambayo hutokana na maji yake safi na mazingira ya mimea mingi ya kijani kibichi na miamba ya asili inayoyazunguka. Kimo chake ni takribani mita 9, na chini yake kuna bwawa la asili ambapo watu huogelea. Eneo lote ni la miamba, mimea mingi, na mazingira ya msitu wa tropiki, jambo linalolifanya kuwa kivutio maarufu cha utalii katika kisiwa cha Basse-Terre.<ref>{{Cite web|title=Chute d'Acomat - Pointe-Noire|url=https://fr.guadeloupe-tourisme.com/685/chute-dacomat-pointenoire/|work=fr.guadeloupe-tourisme.com|accessdate=2026-06-17|language=fr}}</ref> = Marejeo = <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 5wn95s2unegnciqw51kbao0vhwvyrzp 1573974 1573965 2026-06-17T06:32:55Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573974 wikitext text/x-wiki [[Faili:Guadeloupe (4).JPG|thumb|Cascade Acomat (Guadeloupe) près de Mahaut. France]] '''Maporomoko ya Acomat''' ni maporomoko ya maji yaliyopo katika [[Guadeloupe]], eneo la visiwa linalomilikiwa na [[Ufaransa]]. Yapo kwenye Mto Grande Plaine, takribani kilomita mbili kutoka barabara ya RN2 katika kisiwa cha Basse-Terre. Maporomoko haya ni maarufu sana kutokana na rangi yake ya kijani-kibichi inayofanana na zumaridi , ambayo hutokana na maji yake safi na mazingira ya mimea mingi ya kijani kibichi na miamba ya asili inayoyazunguka. Kimo chake ni takribani mita 9, na chini yake kuna bwawa la asili ambapo watu huogelea. Eneo lote ni la miamba, mimea mingi, na mazingira ya msitu wa tropiki, jambo linalolifanya kuwa kivutio maarufu cha utalii katika kisiwa cha Basse-Terre.<ref>{{Rejea tovuti|title=Chute d'Acomat - Pointe-Noire|url=https://fr.guadeloupe-tourisme.com/685/chute-dacomat-pointenoire/|work=fr.guadeloupe-tourisme.com|accessdate=2026-06-17|language=fr}}</ref> = Marejeo = <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 5n42owbq2xgkmjfneacjokdjvm3tn2c 1574027 1573974 2026-06-17T08:33:48Z Don Malya 61486 1574027 wikitext text/x-wiki [[Faili:Guadeloupe (4).JPG|thumb|Cascade Acomat (Guadeloupe) près de Mahaut. France]] '''Maporomoko ya Acomat''' ni maporomoko ya maji yaliyopo katika [[Guadeloupe]], eneo la visiwa linalomilikiwa na [[Ufaransa]]. Yapo kwenye Mto Grande Plaine, takribani kilomita mbili kutoka barabara ya RN2 katika kisiwa cha Basse-Terre. Maporomoko haya ni maarufu sana kutokana na rangi yake ya kijani-kibichi inayofanana na zumaridi , ambayo hutokana na maji yake safi na mazingira ya mimea mingi ya kijani kibichi na miamba ya asili inayoyazunguka. Kimo chake ni takribani mita 9, na chini yake kuna bwawa la asili ambapo watu huogelea. Eneo lote ni la miamba, mimea mingi, na mazingira ya msitu wa tropiki, jambo linalolifanya kuwa kivutio maarufu cha utalii katika kisiwa cha Basse-Terre.<ref>{{Rejea tovuti|title=Chute d'Acomat - Pointe-Noire|url=https://fr.guadeloupe-tourisme.com/685/chute-dacomat-pointenoire/|work=fr.guadeloupe-tourisme.com|accessdate=2026-06-17|language=fr}}</ref> = Marejeo = <references />{{Mbegu-jio-Ufaransa}} [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] ew9hurhab7b10577x5up0izlof86t9a 1574033 1574027 2026-06-17T09:06:45Z Riccardo Riccioni 452 1574033 wikitext text/x-wiki [[Faili:Guadeloupe (4).JPG|thumb|Cascade Acomat (Guadeloupe), Ufaransa.]] '''Maporomoko ya Acomat''' ni [[maporomoko ya maji]] yaliyopo katika [[Guadeloupe]], [[Eneo la ng'ambo la Ufaransa|eneo la visiwa linalomilikiwa]] na [[Ufaransa]]. Yapo kwenye Mto Grande Plaine, takribani kilomita mbili kutoka barabara ya RN2 katika kisiwa cha Basse-Terre. Maporomoko haya ni maarufu sana kutokana na rangi yake ya kijani-kibichi inayofanana na zumaridi , ambayo hutokana na maji yake safi na mazingira ya mimea mingi ya kijani kibichi na miamba ya asili inayoyazunguka. Kimo chake ni takribani mita 9, na chini yake kuna bwawa la asili ambapo watu huogelea. Eneo lote ni la miamba, mimea mingi, na mazingira ya msitu wa tropiki, jambo linalolifanya kuwa kivutio maarufu cha utalii katika kisiwa cha Basse-Terre.<ref>{{Rejea tovuti|title=Chute d'Acomat - Pointe-Noire|url=https://fr.guadeloupe-tourisme.com/685/chute-dacomat-pointenoire/|work=fr.guadeloupe-tourisme.com|accessdate=2026-06-17|language=fr}}</ref> = Marejeo = <references /> {{Mbegu-jio-Ufaransa}} [[Jamii:Maporomoko ya Amerika]] [[Jamii:Guadeloupe]] so0aacb301j9faj6tptamr587skn0vy Maporomoko ya Gauthiot 0 241060 1573966 2026-06-17T06:12:36Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573966 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Gauthiot''' ni mfululizo wa maporomoko ya maji ya hatua yanayochukuliwa kama mojawapo ya maajabu ya asili nchini [[Chad]]. Maporomoko haya yapo takribani katikati ya mkondo wa Mayo Mto Kébbi katika kusini mwa Chad. Chini ya maporomoko haya, maji ya Mayo Kébbi huendelea na safari yake na hatimaye kuungana na Mto Benue , ambayo ni tawimto la Mto Niger , na mwisho humwaga maji yake katika Bahari ya Atlantiki.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C_ABrmnsKY4C&q=Gauthiot+Falls&pg=PA103|title=Biodiversity Dynamics and Conservation: The Freshwater Fish of Tropical Africa|last=Lévêque|first=C.|date=1997-05-13|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-57033-6|language=en}}</ref> Ingawa maporomoko haya si marefu sana—yakiwa na mteremko wa jumla wa takribani mita 17 tu—yanavutia kwa sababu ya nafasi yake ya kipekee kati ya mifumo miwili ya mabonde ya maji: Mayo Kébbi na Logone River. Hii inafanya eneo hilo kuwa muhimu kijiografia na kihaidrolojia. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 34cma1zedb3qu1hafkob0s8td0dmayk 1573976 1573966 2026-06-17T06:33:15Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573976 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Gauthiot''' ni mfululizo wa maporomoko ya maji ya hatua yanayochukuliwa kama mojawapo ya maajabu ya asili nchini [[Chad]]. Maporomoko haya yapo takribani katikati ya mkondo wa Mayo Mto Kébbi katika kusini mwa Chad. Chini ya maporomoko haya, maji ya Mayo Kébbi huendelea na safari yake na hatimaye kuungana na Mto Benue , ambayo ni tawimto la Mto Niger , na mwisho humwaga maji yake katika Bahari ya Atlantiki.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=C_ABrmnsKY4C&q=Gauthiot+Falls&pg=PA103|title=Biodiversity Dynamics and Conservation: The Freshwater Fish of Tropical Africa|last=Lévêque|first=C.|date=1997-05-13|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-57033-6|language=en}}</ref> Ingawa maporomoko haya si marefu sana—yakiwa na mteremko wa jumla wa takribani mita 17 tu—yanavutia kwa sababu ya nafasi yake ya kipekee kati ya mifumo miwili ya mabonde ya maji: Mayo Kébbi na Logone River. Hii inafanya eneo hilo kuwa muhimu kijiografia na kihaidrolojia. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 19l042m558sg12jvs2eh6ujbgfqr50o 1574031 1573976 2026-06-17T09:04:09Z Riccardo Riccioni 452 1574031 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Gauthiot''' ni mfululizo wa maporomoko ya maji ya hatua yanayochukuliwa kama mojawapo ya maajabu ya asili nchini [[Chad]]. Maporomoko haya yapo takribani katikati ya mkondo wa Mayo Mto Kébbi katika kusini mwa Chad. Chini ya maporomoko haya, maji ya Mayo Kébbi huendelea na safari yake na hatimaye kuungana na Mto Benue, ambayo ni tawimto la Mto Niger, na mwisho humwaga maji yake katika Bahari ya Atlantiki.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=C_ABrmnsKY4C&q=Gauthiot+Falls&pg=PA103|title=Biodiversity Dynamics and Conservation: The Freshwater Fish of Tropical Africa|last=Lévêque|first=C.|date=1997-05-13|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-57033-6|language=en}}</ref> Ingawa maporomoko haya si marefu sana—yakiwa na mteremko wa jumla wa takribani mita 17 tu—yanavutia kwa sababu ya nafasi yake ya kipekee kati ya mifumo miwili ya mabonde ya maji: Mayo Kébbi na Logone River. Hii inafanya eneo hilo kuwa muhimu kijiografia na kihaidrolojia. == Marejeo == <references /> [[Jamii:jiografia ya Chad]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] me569y31qra9mezuu6u9nk567eopvvv Maporoko ya Kamalo 0 241061 1573967 2026-06-17T06:18:03Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573967 wikitext text/x-wiki [[Faili:Cascade Kamalo Kpalime.jpg|thumb|Cascade située dans la préfecture de Kloto à Kpalimé]] '''Maporomoko ya Kamalo''' ni maporomoko ya asili ya maji yaliyo karibu na mji wa Missahoé, kusini-magharibi mwa Togo, katika Wilaya ya Kloto na Mkoa wa Plateaux. Maporomoko haya yapo katikati ya msitu hifadhiwa wa Missahoé . Yanajulikana kuwa maporomoko yanayotembelewa zaidi nchini Togo kutokana na mandhari yake ya kuvutia na mazingira ya asili yaliyojaa miti na uoto wa kijani. Kamalo Falls ni kivutio muhimu cha utalii, hasa kwa wageni wanaopenda [[mazingira]] ya asili na maeneo tulivu ya maporomoko ya [[Maji|maji.]]<ref>{{Cite web|title=Kamalo, la cascade la plus visitée du Togo - Le Nouveau Reporter|url=https://lenouveaureporter.com/kamalo-la-cascade-la-plus-visitee-du-togo/|date=2020-06-30|accessdate=2026-06-17|language=fr-FR}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] le93lpv62moojw5u4fu1m46wh7tv5h1 1573973 1573967 2026-06-17T06:32:45Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1573973 wikitext text/x-wiki [[Faili:Cascade Kamalo Kpalime.jpg|thumb|Cascade située dans la préfecture de Kloto à Kpalimé]] '''Maporomoko ya Kamalo''' ni maporomoko ya asili ya maji yaliyo karibu na mji wa Missahoé, kusini-magharibi mwa Togo, katika Wilaya ya Kloto na Mkoa wa Plateaux. Maporomoko haya yapo katikati ya msitu hifadhiwa wa Missahoé . Yanajulikana kuwa maporomoko yanayotembelewa zaidi nchini Togo kutokana na mandhari yake ya kuvutia na mazingira ya asili yaliyojaa miti na uoto wa kijani. Kamalo Falls ni kivutio muhimu cha utalii, hasa kwa wageni wanaopenda [[mazingira]] ya asili na maeneo tulivu ya maporomoko ya [[Maji|maji.]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Kamalo, la cascade la plus visitée du Togo - Le Nouveau Reporter|url=https://lenouveaureporter.com/kamalo-la-cascade-la-plus-visitee-du-togo/|date=2020-06-30|accessdate=2026-06-17|language=fr-FR}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] kchyolp78k0dfysaxzvo4yn3ifvfpz0 1574030 1573973 2026-06-17T09:03:21Z Riccardo Riccioni 452 1574030 wikitext text/x-wiki [[Faili:Cascade Kamalo Kpalime.jpg|thumb|Maporomoko ya Kamalo Kpalimé]] '''Maporomoko ya Kamalo''' ni [[Maporomoko ya maji|maporomoko]] ya asili ya maji yaliyo karibu na mji wa [[Missahoé]], kusini-magharibi mwa [[Togo]], katika Wilaya ya Kloto na [[Mkoa wa Plateaux, Togo|Mkoa wa Plateaux]]. Maporomoko haya yapo katikati ya msitu hifadhiwa wa Missahoé. Yanajulikana kuwa maporomoko yanayotembelewa zaidi nchini Togo kutokana na mandhari yake ya kuvutia na mazingira ya asili yaliyojaa miti na uoto wa kijani. Kamalo Falls ni kivutio muhimu cha utalii, hasa kwa wageni wanaopenda [[mazingira]] ya asili na maeneo tulivu ya maporomoko ya [[Maji|maji.]]<ref>{{Rejea tovuti|title=Kamalo, la cascade la plus visitée du Togo - Le Nouveau Reporter|url=https://lenouveaureporter.com/kamalo-la-cascade-la-plus-visitee-du-togo/|date=2020-06-30|accessdate=2026-06-17|language=fr-FR}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:jiografia ya Togo]] [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] t1g28foqrcefe8oxrw9h0x30pdp7l1l Maporomoko ya Matakil 0 241062 1573984 2026-06-17T07:36:39Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573984 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Matikil''' ni maporomoko ya [[maji]] yaliyopo kwenye Mto Koumbala nchini Jamuhuri ya Afrika ya kati. Maporomoko haya ni sehemu ya mandhari ya asili ya eneo hilo na yanapatikana kwenye mto wa Koumbala. Hata hivyo, taarifa zake zimeandikwa kidogo na bado zinahitaji vyanzo vya ziada kuthibitisha undani wake.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/annalsofcarnegi511982carn|title=Annals of the Carnegie Museum|last=Carnegie Museum|last2=Carnegie Museum of Natural History|date=1901|publisher=[Pittsburgh] : Published by authority of the Board of Trustees of the Carnegie Institute|others=Smithsonian Libraries}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] pu9rjoao5apfxw4r91n8v3934nrpka4 1574036 1573984 2026-06-17T09:10:54Z Riccardo Riccioni 452 1574036 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Matikil''' ni [[maporomoko ya maji]] yaliyopo kwenye Mto Koumbala nchini [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]]. Maporomoko haya ni sehemu ya mandhari ya asili ya eneo hilo na yanapatikana kwenye mto Koumbala. Hata hivyo, taarifa zake zimeandikwa kidogo na bado zinahitaji vyanzo vya ziada kuthibitisha undani wake.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/annalsofcarnegi511982carn|title=Annals of the Carnegie Museum|last=Carnegie Museum|last2=Carnegie Museum of Natural History|date=1901|publisher=[Pittsburgh] : Published by authority of the Board of Trustees of the Carnegie Institute|others=Smithsonian Libraries}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] [[Jamii:jiografia ya Jamhuri ya Afrika ya Kati]] lnarrmi8g3dez6nlpxeqvxgphza8tk1 Maporomoko ya Kembé 0 241063 1573986 2026-06-17T07:44:56Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573986 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Kembé''' yako kwenye Mto Kotto , karibu na mji wa Kembé katika Jamuhuri ya [[Afrika]] ya kati. Maporomoko haya yapo kando ya barabara inayounganisha [[Bangui]] na Bangassou, na yapo takribani kilomita 80 kutoka Bangassou. Pia yako karibu kilomita 3 kutoka mji wa Kembé.<ref>{{Cite web|title=Discovery site - KOTTO FALLS - Kembé|url=https://www.petitfute.co.uk/v66204-kembe/c1173-visites-points-d-interet/c976-archeologie-artisanat-science-et-technique/c981-nature/361962-chutes-de-la-kotto.html|work=www.petitfute.co.uk|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> Ni maporomoko ambayo bado hayajaendelezwa sana, na mara nyingi hutumika kama sehemu ya kusimama na kupumzika kwa wasafiri wanaopita eneo hilo kwa barabara. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] neut7quajabt5qhmkv2ux8g5bbie75d 1574037 1573986 2026-06-17T09:11:51Z Riccardo Riccioni 452 1574037 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Kembé''' yako kwenye Mto Kotto, karibu na mji wa Kembé katika [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]]. Maporomoko haya yapo kando ya barabara inayounganisha [[Bangui]] na Bangassou, na yapo takribani kilomita 80 kutoka Bangassou. Pia yako karibu kilomita 3 kutoka mji wa Kembé.<ref>{{Cite web|title=Discovery site - KOTTO FALLS - Kembé|url=https://www.petitfute.co.uk/v66204-kembe/c1173-visites-points-d-interet/c976-archeologie-artisanat-science-et-technique/c981-nature/361962-chutes-de-la-kotto.html|work=www.petitfute.co.uk|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> Ni maporomoko ambayo bado hayajaendelezwa sana, na mara nyingi hutumika kama sehemu ya kusimama na kupumzika kwa wasafiri wanaopita eneo hilo kwa barabara. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] [[Jamii:jiografia ya Jamhuri ya Afrika ya Kati]] jwf687yq44fnxsyycftorjzk7qlngvd Maporomoko ya Tanougou 0 241064 1573987 2026-06-17T07:48:34Z Don Malya 61486 kuanzisha makala 1573987 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Tanougou''' ni maporomoko ya maji yaliyo katika Milima ya Atakora Mountains, pembezoni mwa Hifadhi ya Wanyamapori ya Pendjari National Park kaskazini mwa Benin. Maporomoko haya yapo takribani kilomita 20 kaskazini-mashariki mwa mji wa Tanguiéta. Yanajulikana kwa mazingira yake ya asili yenye milima na uoto wa kijani, na ni moja ya vivutio maarufu vya utalii katika eneo hilo.<ref>{{Cite web|title=Les chutes de Kota et de Tanougou : la nature pleure ! - Tourismebenin.bj : Site officiel du tourisme au Bénin|url=http://www.tourismebenin.bj/Les-chutes-de-Kota-et-de-Tanougou-la-nature-pleure|work=www.tourismebenin.bj|accessdate=2026-06-17|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] jovdggqil0rbkqedy75e8g6yktl9caj 1574066 1573987 2026-06-17T09:51:45Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1574066 wikitext text/x-wiki '''Maporomoko ya Tanougou''' ni maporomoko ya maji yaliyo katika Milima ya Atakora Mountains, pembezoni mwa Hifadhi ya Wanyamapori ya Pendjari National Park kaskazini mwa Benin. Maporomoko haya yapo takribani kilomita 20 kaskazini-mashariki mwa mji wa Tanguiéta. Yanajulikana kwa mazingira yake ya asili yenye milima na uoto wa kijani, na ni moja ya vivutio maarufu vya utalii katika eneo hilo.<ref>{{Cite web|title=Les chutes de Kota et de Tanougou : la nature pleure ! - Tourismebenin.bj : Site officiel du tourisme au Bénin|url=http://www.tourismebenin.bj/Les-chutes-de-Kota-et-de-Tanougou-la-nature-pleure|work=www.tourismebenin.bj|accessdate=2026-06-17|language=en|archive-date=2017-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170924151918/http://www.tourismebenin.bj/Les-chutes-de-Kota-et-de-Tanougou-la-nature-pleure|url-status=dead}}</ref> == Marejeo == <references /> [[Jamii:Maporomoko ya Afrika]] 8cki2qnvzhf7twblcspdel9x29prur9 Elfu moja mia tatu arobaini 0 241065 1573997 2026-06-17T08:06:55Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Elfu moja mia tatu arobaini]] hadi [[Elfu moja mia tatu na arobaini]]: usahihi wa jina 1573997 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Elfu moja mia tatu na arobaini]] 1ll0rn29xf3kk1i50x27ydc8fj1dv6g Elfu moja mia tatu thelathini tatu 0 241066 1574002 2026-06-17T08:11:29Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Elfu moja mia tatu thelathini tatu]] hadi [[Elfu moja mia tatu thelathini na tatu]]: usahihi wa jina 1574002 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Elfu moja mia tatu thelathini na tatu]] 1ci4n5579717mwyxm6r8a2ywsf5n0g8 Inga Falls 0 241067 1574005 2026-06-17T08:21:48Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Inga Falls]] hadi [[Maporomoko ya Inga]] 1574005 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maporomoko ya Inga]] dbwr640vdtq3b0o3gwi24opfqcnwt9g Livingstone Falls 0 241068 1574007 2026-06-17T08:22:45Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Livingstone Falls]] hadi [[Maporomoko ya Livingstone]] 1574007 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maporomoko ya Livingstone]] 37spvnfydr12cnrd2do11f1lfmmsgqi Lofoi Falls 0 241069 1574013 2026-06-17T08:26:45Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Lofoi Falls]] hadi [[Maporomoko ya Lofoi]] 1574013 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maporomoko ya Lofoi]] l5rvlf96c8hn8pzxmru276h6xv8ffbo Mambatuta Falls 0 241070 1574016 2026-06-17T08:28:08Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Mambatuta Falls]] hadi [[Maporomoko ya Mambatuta]] 1574016 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maporomoko ya Mambatuta]] 47u75gn9tcv65ji4bismwsd49df0db0 Mambilima Falls 0 241071 1574019 2026-06-17T08:29:41Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Mambilima Falls]] hadi [[Maporomoko ya Mambilima]] 1574019 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maporomoko ya Mambilima]] l3ixxi5g8dbglna1bj2tgsx2ovxmdyy Yellala Falls 0 241072 1574024 2026-06-17T08:32:03Z Don Malya 61486 Don Malya alihamisha ukurasa wa [[Yellala Falls]] hadi [[Maporomoko ya Yellala]] 1574024 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maporomoko ya Yellala]] a8xaqjzfp911tz63jdcfnuquswf0zvn Majadiliano ya mtumiaji:飞车过大关 3 241073 1574043 2026-06-17T09:48:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1574043 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 17 Juni 2026 (UTC) 48mhx9b6bt4wvbp8umrk3la99o38zwi Majadiliano ya mtumiaji:Մոնիկա11 3 241074 1574044 2026-06-17T09:48:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1574044 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 17 Juni 2026 (UTC) 48mhx9b6bt4wvbp8umrk3la99o38zwi Majadiliano ya mtumiaji:Malyacko-Testing 3 241075 1574045 2026-06-17T09:48:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1574045 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 17 Juni 2026 (UTC) 48mhx9b6bt4wvbp8umrk3la99o38zwi Majadiliano ya mtumiaji:Foobar4004 3 241076 1574046 2026-06-17T09:48:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1574046 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 17 Juni 2026 (UTC) 48mhx9b6bt4wvbp8umrk3la99o38zwi Majadiliano ya mtumiaji:Titus Maridhia 3 241077 1574047 2026-06-17T09:48:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1574047 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 17 Juni 2026 (UTC) 48mhx9b6bt4wvbp8umrk3la99o38zwi Majadiliano ya mtumiaji:Jmabel 3 241078 1574048 2026-06-17T09:49:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1574048 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 17 Juni 2026 (UTC) 0qp0p2ath7hcjlz6g6d59blagvdzvw3 Majadiliano ya mtumiaji:NduguSengo 3 241079 1574049 2026-06-17T09:49:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1574049 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 17 Juni 2026 (UTC) 0qp0p2ath7hcjlz6g6d59blagvdzvw3 Majadiliano ya mtumiaji:GDKO99 3 241080 1574050 2026-06-17T09:49:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1574050 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 17 Juni 2026 (UTC) 0qp0p2ath7hcjlz6g6d59blagvdzvw3 Majadiliano ya mtumiaji:YUMMi4z 3 241081 1574051 2026-06-17T09:49:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1574051 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 17 Juni 2026 (UTC) 0qp0p2ath7hcjlz6g6d59blagvdzvw3 Majadiliano ya mtumiaji:Asgray84 3 241082 1574052 2026-06-17T09:49:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1574052 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 17 Juni 2026 (UTC) 0qp0p2ath7hcjlz6g6d59blagvdzvw3 Majadiliano ya mtumiaji:Zion Fahari Serebwa 3 241083 1574053 2026-06-17T09:49:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1574053 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 17 Juni 2026 (UTC) 0qp0p2ath7hcjlz6g6d59blagvdzvw3 Majadiliano ya mtumiaji:Izengomwalu 3 241084 1574054 2026-06-17T09:50:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1574054 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 17 Juni 2026 (UTC) jefdq66u6ux1f6cd8q2g8vycubemac1 Majadiliano ya mtumiaji:CommanderKefir 3 241085 1574055 2026-06-17T09:50:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1574055 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 17 Juni 2026 (UTC) jefdq66u6ux1f6cd8q2g8vycubemac1 Majadiliano ya mtumiaji:Octoba Geniuz 3 241086 1574056 2026-06-17T09:50:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1574056 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 17 Juni 2026 (UTC) jefdq66u6ux1f6cd8q2g8vycubemac1 Majadiliano ya mtumiaji:Blutgretchen 3 241087 1574057 2026-06-17T09:50:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1574057 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 17 Juni 2026 (UTC) jefdq66u6ux1f6cd8q2g8vycubemac1 Majadiliano ya mtumiaji:Tounsi94 3 241088 1574058 2026-06-17T09:50:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1574058 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 17 Juni 2026 (UTC) jefdq66u6ux1f6cd8q2g8vycubemac1 Majadiliano ya mtumiaji:Jeremiah Jerome 3 241089 1574059 2026-06-17T09:50:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1574059 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 17 Juni 2026 (UTC) jefdq66u6ux1f6cd8q2g8vycubemac1 Majadiliano ya mtumiaji:Wycliffe.obiero 3 241090 1574060 2026-06-17T09:51:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1574060 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 17 Juni 2026 (UTC) ebm474mm5g3fwwz7azdy05cfkk0bkwk Majadiliano ya mtumiaji:CatherinIbraKISUMU 3 241091 1574061 2026-06-17T09:51:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1574061 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 17 Juni 2026 (UTC) ebm474mm5g3fwwz7azdy05cfkk0bkwk Majadiliano ya mtumiaji:BlueEarth2 3 241092 1574062 2026-06-17T09:51:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1574062 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 17 Juni 2026 (UTC) ebm474mm5g3fwwz7azdy05cfkk0bkwk Majadiliano ya mtumiaji:Fulgence Massawe 3 241093 1574063 2026-06-17T09:51:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1574063 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 17 Juni 2026 (UTC) ebm474mm5g3fwwz7azdy05cfkk0bkwk Majadiliano ya mtumiaji:Oswold1 3 241094 1574065 2026-06-17T09:51:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1574065 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 17 Juni 2026 (UTC) ebm474mm5g3fwwz7azdy05cfkk0bkwk