New Zealand

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="szy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipitiya</sitename>
    <dbname>szywiki</dbname>
    <base>https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">myiti</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">sazumaay</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">sasukamu</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">misaungayay</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikipitiya</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Wikipitiya sasukamu</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">tangan</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">matatengil tu MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">taazihan mitudung</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">matatengil tu buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">kakuniza</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">bacu-saupu</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>New Zealand</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4255</id>
    <revision>
      <id>140726</id>
      <parentid>131695</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T01:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakiningan nu kanatal a demiad (國家紀念日) */</comment>
      <origin>140726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6978" sha1="92rgawxv6pvjc4jwcdq19zr8jyle93w" xml:space="preserve">
New Zealand, u kamu nu Sakizaya: Niw-Si-Lan (紐西蘭）

[[tangan:Flag of New Zealand.svg|thumb|u hata nu New Zealand (紐西蘭）|alt=Flag of New Zealand.svg]]

u [[New zealand]] sa i labu nu usingyu (大洋洲), [[itiza]] i 41 00 S, 174 00 E.

'''New Zealand''' (紐西蘭) i waliyu (太平洋) nu [[timulan]] nu [[subal]] a kanatal, tapang tusu u Uy-Lin-Dun ([[:zh:惠灵顿|威靈頓]], Wellington), satabakiya a tukay u Au-Ke-Lan (奧克蘭, Auckland) a tukay. '''New Zealand''' (紐西蘭) tusa ku angangan nu subal, timulan atu amisan a subal, inatusaay a subal u Ku-Ke' (庫克) a [[bayu]] ku laad, tapang tusu Uy-Lin-Dun (威靈頓) i amis nu sadikuday a subal, mahini [[yadah]] hen ku adidi’ay nu [[subal]].

u [[ahebal]] nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 268,838 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;. ku ahebal nu lala' sa izaw ku  264,537 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanum sa izaw ku  4,301 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;. 

kakalukan a [[umah]] sa 43.20%, kilakilangan umah sa 31.40%, zuma henay a umah sa 25.40%.

tabaki ku lala' nu '''New Zealand''' (紐西蘭) u pituay nu Taywan a kitidaan nu lala nuheni, pulung han sa tusa a bataan idaw ku 8 km&lt;sup&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;, nika celcel nu tademaw han hatida u Taywan nu 1/7.
[[tangan:NZL orthographic.svg|縮圖|u [[New zealand]] sa i labu nu usingyu (大洋洲), itiza i 41 00 S, 174 00 E.]]
hamin nu [[tademaw]] sa 4,474,549. 
== '''demiad (氣候)''' ==

kapah ku demiad nu  '''New Zealand''' (紐西蘭), takelal madimae ku liklik, kapah bangcal ku liklik, tanu aidangan sa. sapi' ku lalud caay ka hida u [[Taywan]] makaala tu 36℃ ku caledes atu halemhem, kasienawan sa caay kahida u Taywan ku senget .  

紐西蘭氣候宜人, 環璄清新, 風景優美, 旅遊勝地遍布. 夏天氣溫舒適不如台灣36度的悶熱, 冬天也不像台灣濕冷. 

== '''lala’ (地理)''' ==
'''itida i New Zealand''' (紐西蘭) taneng misinsin tu sakaudip atu pakunida sananay a maudip, taneng mikilim tu sakacaay kalecad nu sapitahawan a kawawan. bangcal sa ku '''New Zealand''' (紐西蘭) mahida uicudaday anikulitan, [[idaw]] ku silamalay nu buyu', yada i tungduh nu buyu' ku suleda, tabakiay nu banaw atu bangcalay nu bayubayuan a likenlikenana nu dadipasan.

在紐西蘭可以享受安全和平的生活之餘, 亦可找到不同類型的歷險活動. 紐西蘭風景如畫, 擁有火山, 積雪高山, 壯麗湖泊和優美沙灘.

'''idaw ku pakunida sananay i hekal nu sapitahaway a aaidangan nu New Zealand''' (紐西蘭), mitahaway nu singanganay a tademaw ci ci Ay-De-Mom Si-La-Li (艾德蒙．西拉蕊, Edmund Percival Hillary) malecad mikayakay tu talakaway a buyuan, milabu tu nipihalebut nu pabuyan, migalasang atu taydan i talakaway nu pabawan makayda i tungduh tasasan kunipihalebut, hekal nu  '''New Zealand''' (紐西蘭) tada u sakanamuhan nu tataydaan nu sakapahay a aaidangan.

紐西蘭天然的地勢為不同刺激的戶外活動提供場所. 冒險家可以跟紐西蘭最著名的冒險家艾德蒙. 希拉蕊一樣攀爬高山, 又或者參與笨豬跳, 跳傘及高空彈跳活動, 紐西蘭絕對是戶外活動愛好者的天堂.

itini i tusa a malebut sabaw tu sepat a  mihecaan pulung nu kanatal idaw ku nipihapu tu sapalekal tu nisausian a sasakamuen, saka pitu nu kitakid ku '''New Zealand''' (紐西蘭). 

在2014年聯合國開發計劃署公佈的人類發展指數報告中, 紐西蘭排名全球第7 位.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
[[tangan:Wellington at dawn.jpg|縮圖|Wellington]]

amisan nu '''New Zealand''' (紐西蘭) suotu u Wiy-lin-dun (威靈頓), itida i '''New Zealand''' (紐西蘭)saka amisan nu subalan a timulan.

紐西蘭北島首都威靈頓 (Wellington)是紐西蘭的首都, 位於紐西蘭北島南端.

u sakatusa nu '''New Zealand''' (紐西蘭) a tukayan, Sie-Li (雪梨, Sydney) atu Mue-E-Pen (墨爾本, Melbourne) sakalecad u Da-Yang-Cuo (大洋洲) a sakay teban nu lalangawan.

它是紐西蘭的第二大城市, 與雪梨和墨爾本一起成為大洋洲的文化中心

katuud ku matinengay tu nalimaan a tademaw itini mueneng atu misakawaw, yadah henay ku nalimaan a kafa atu  atu salabi sananay a midangay nu tademaw. 

許多藝術家在此定居或活動, 它還有許多藝術咖啡館和生動的夜生活.

== '''kakiningan nu kanatal a demiad (國家紀念日)''' ==
kakiningan nu kanatal a demiad u enem a  bulad tusa a demiad.

國家紀念日的日期為六月二日

== '''satabakiay nu kanatal a tapang(元首)''' ==
sakakaay nu tapang  (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Elizabeth II]], mikayad tu demiad sa i cacay a malebut siwa a lasubu lima a bataan idaw ku tusa a mihca tusa a bulad enem a demiad.

== '''cunli (總理)''' ==  

u cunli nu New Zealand (紐西蘭) ayza ci [[Jacinda Ardern]] (潔辛達·阿爾登), mikayat a demiad i tusa a malebut  cacay a bataan idaw ku pitu a mihcaan cacay a bataan a bulad tusa a bataan idaw ku enem a demiad.  

紐西蘭的總理是[[Jacinda Ardern]] (潔辛達·阿爾登), 登基日期是2017年10月26日  

== '''satabakiyay a tusu (最大城市)''' ==
satabakiyay nu tukay u  Au-Ke-Lan (奧克蘭, Auckland) nu kitidaan itida i nutimulan a nan- tay-pin-yeng (南太平洋) timul nu sasulitan 37 tu' (37 00 S, 南緯37度). 

最大城市奧克蘭都會區 (Auckland) 位於南太平洋南緯37度.   

u New Zealand (紐西蘭) itini i amisan u satabakiay nu tukayan,   pangangan han &quot;sipayapaya nu balunga a tukay&quot; (帆船之都), tayaw u '''New Zealand''' (紐西蘭) nu kungan atu tatelungan nu patiyamay.   

是紐西蘭在北島最大的城市, 被稱為 [帆船之都], 同時也是紐西蘭工業和商業中心.   

sayaway nu nipatideng tu suotu i '''New Zealand''' (紐西蘭) u  Au-Ke-Lan (奧克蘭), nika i cacay a malebut walu a lasubu enem a bataan idaw ku lima (1865) a mihecaan malimad taydan i amisan nu subal sakatimul tu a Uy-Lin-Dun (威靈頓). 

紐西蘭的首都早先設在奧克蘭, 但於1865 年遷至北島南端的威靈頓. 

aydaay a '''New Zealand''' (紐西蘭) u '''New Zealand''' (紐西蘭) saka limulakay a kakitidaan, u nantaypinyang (南太平洋) a angangan nu kakididaan,  u cacumudan nu tataydaan nu midang a kitidaan 

.現今的奧克蘭仍然為紐西蘭最發達的地區之一, 同時也是南太平洋的樞紐, 旅客出人境的主要地點. 

在2006 年的世界最佳居住城市評選中, 奧克蘭高居全球第五位.

itini i  tusa a malebut idaw ku enem (2006) a mihcaan u sakapahay nu kitakid nu kitidaan ani pipilian, Au-Ke-Lan (奧克蘭) u sakaliman nu sakapahay nu kitakitan. 

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
* 認識紐西蘭&lt;nowiki/&gt;：https://www.idp.com/taiwan/study-in-new-zealand/to-know-nz/
[[kakuniza:Iing Habay]]
[[kakuniza:Habayiing]]</text>
      <sha1>92rgawxv6pvjc4jwcdq19zr8jyle93w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pakistan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4293</id>
    <revision>
      <id>140719</id>
      <parentid>138462</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T00:51:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* tapang tusu nu kanatal (首都) */</comment>
      <origin>140719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10113" sha1="mbq8vdp4qkrrfjezftyqvoibbtfa8mi" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Pakistan.svg|thumb|u hata nu Pakistan（巴基斯坦）|alt=Flag of Pakistan.svg]]'''Pakistan（巴基斯坦）'''

u [[Pakistan]] sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 30 00 N, 70 00 E.

u ahebal nu [[lala']] ma[[pulung]] sa izaw ku 796,095 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu [[lala'|lala’]]ay sa izaw ku 770,875 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu [[nanum]]ay sa izaw ku 25,220 km&lt;sup&gt;2.&lt;/sup&gt;

hamin nu [[tademaw]]an sa 201,995,540.

kakalukan [[umah]] sa 35.20%, kila[[kilang]]an [[umah]] sa 2.10%, zumaay henay [[umah]] sa 62.70%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u [[tapang]] tusu nu [[kanatal]] sa u Islamabad ([[:zh:伊斯兰堡|伊斯蘭瑪巴德]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu [[kanatal]] [[demiad]] sa 14 [[bulad]] 8 [[demiad]].

== '''tadatapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Arif Alvi]] (Alibu．Aywye [[:zh:阿里夫·艾維|阿里夫·艾維]]), 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Pacisetan (巴基斯坦) ayza sa ci [[Imran Khan]] (伊姆蘭·可汗), micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 18 demiad. 

== '''likisi (歷史)''' ==

=== '''mukasi (古代)''' ===
kun-yen nuayawan tu tulu nu malebut, Ha-la-pa lalangawan mapatidneg tu nu aydaay nu Pa-ci-se-tan, patideng tu Ha-la-pa atu Muo-heng-cuo-Ta-luo.

公元前三千年左右，哈拉帕文化產生於今巴基斯坦境內，興建了哈拉帕和摩亨佐-達羅。

katukuh tu tusa malebut mihcaan, maudip i Cung-ya a Ya-li-an tademaw tayning i In-tu sauwacan, madebung nu heni kuitidaay muenengay a tademaw Ta-lu-pi-tu, In-tu sauwac haymaw satu malawpes.

直至前2000年，生活在中亞的雅利安人來到印度河流域，征服了當地的達羅毗荼人，印度河文明逐漸衰亡。

nikudanay a Fei-tuo zitay, Ya-li-an tademaw nu tatelungan nu cen-ce malingatu pasayda i amis ku nikalimad.

此後的吠陀時代，雅利安人的政治中心開始向北轉移。

siyen nu ayawan tu lim cay siw mihcaan, ina Puo-se mikuwan tu Pa-ci-se-tan nutipanay nu niyadu'an, siyen nu ayawan lu tu pic mihcaan, Ya-li-san-tan ta-ti namililid tu tuhitay tayni tina niyadu'an a midebung.  

西元前519年起，波斯統治巴基斯坦西部地區，西元前327年，亞歷山大大帝曾率軍攻占過此地。

hakiya tu kunyen nu ayawan tu lu tu cay mihcaan, hiyaen nu Kung-cei wancaw a Dan-tuo-luo-ci yadah ku nipialawan midebung. 

大約公元前321年，被孔雀王朝的旃陀羅笈多所佔領。

kainai'an nu lahecu nu Kung-cie-wan kuwanen nu In-tu- Si-la a tademaw, nikudan satu kuwanen nu Se-ci-tay tademaw atu Pa-ti-ya tademaw, kungyen lu seci u acawa tu nu tapang ku mikuwanay tina kanatalan, ina acawa nu tapang ci Cei-ni-se-cie mikuwan sa &quot; cay tu siw--cay lim tu mihcaan&quot;, ahebal tu ku lala' nu wan-caw katukuh i Ke-se-mi-e atu Si-ma-la-ya-san amisan a Sa-ce atu He-ten.

孔雀王朝衰落後被印度-希臘人統治，後被斯基泰人和帕提亞人統治，公元二世紀之後被貴霜帝國統治，貴霜帝國國王迦膩色迦當政時期（129－152年），王朝疆域擴至克什米爾和喜馬拉雅山以北的莎車和和田。

tulu a secian katukuh tu sepat nu secian aydaay nu Pa-ci-se-tan timulan kuwanen nu Sa-san-wan-caw, sepat nu secian, itini katuud ku wan-caw mamikuwan, lima nu seci tu hedek namaka Cung-ya a salengacay nu tademaw hamaw sa misaahebal tu kakitidaan. 

三世紀到四世紀今巴基斯坦南部被薩珊王朝控制，四世紀時起，這里受到笈多王朝統治，五世紀末期來自於中亞的白匈奴逐步把疆域擴張到該地區。

walu nu secian, A-la-puo misaahebal tu sauwac katukuh i In-tu, pacumud hantu nu heni ku Yi-se-lan-caw, sa tidaay nu binacadan mala Mu-se-lin namin.

8世紀初，阿拉伯擴張到印度河流域，並將伊斯蘭教傳入，使大批當地居民成為穆斯林。

miales ku A-la-puo tina niyadu'an, uyni hantu nipalekalan tu Heng-he-san-ciaw-cuo kitidaan u Puo-luo-wan-caw ku mikuwanay. 

阿拉伯帝國退出該地區後，這里被興起於恆河三角洲一帶的波羅王朝統治。

cay cay seci tu lingatu, Pa-ci-se-tan tumul amisan u A-hu-han-cia-ce-ni wancaw kina mikuwanay.

11世紀初，巴基斯坦西北部處於阿富汗加茲尼王朝統治之下。

cay tu seci tu lingatu, ina ku-e-wancaw midayli tu Cia-ce-ni wancaw. 

12世紀初，古爾王朝又取代了加茲尼王朝。

cay tu sep nem mihcaan ci Ku-te'-pu. Ay-pa'-ke patideng tu kalung nu wancaw, Pa-ci-se-tan atu In-tu malingatu palecad tu sapikuwanay nu kawawan.

1206年，庫特布·艾伯克建立奴隸王朝，巴基斯坦和印度開始處於同一政權統治之下。

tina lu sep sep mihcaan aenem tu ku nikaydaan tu wancawan &quot;De-li-su-dan wancaw&quot;, katukuh tu cay lim lu nem mihcaan mala ci Mung-u-e kanatal ku mikutayay. 

此後300年間歷經了6個王朝（德里蘇丹王朝），直至1526年被蒙兀兒帝國取代。

== '''ayda a zitay (近代)''' ==

[[File:SepoyMutiny.jpg|thumb|Ing-Kuo (英國) masasupacaw tu ku itidaay a [[tademaw]] (英國殖民壓制戰爭)]]

cay pic lim pic tu nikudan nu mihcaan, Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu mala In-kuo nu kitidaan, nika Mu-se-lin atu In-tu sinza pihaceng ku nikasasuadaan.

1757年後，巴基斯坦隨印度成為英國殖民地，但穆斯林與印度教徒之間衝突依然嚴重。

Say-yi-de. A-he-muo-de. Han tapang mililid tu A-li-cia-e kawawan, miduducay itida i cay siw sep nem mihcaan patidneg tu &quot; cun-in-mu-se-lin-len-mung&quot;, ku makakadum atu In-tu, mapulung miala tu In-tu a binacadan misiteked, nika itini i cay siw lu wal mihcaan malapes ku nikakaduman.

賽義德·阿赫默德·汗領導阿利加爾運動，其繼承者於1906年成立了「全印穆斯林聯盟」，曾一度與印度國大黨合作，共同爭取印度的民族獨立，但1928年合作破裂。

cay siw sip sep mihcaan lu bulad tu lu demiad, mililiday nu Mu-se-lin len-mung ci Mu-han-muo-de. A-li. Cen-na itida i La-ha-e mikaygi tu hamin nu kanatal a kakaygian, sisa mapatideng kina Pa-ci-se-tan a nipiduian.

1940年3月23日，穆罕默德·阿里·真納領導下的穆斯林聯盟在拉合爾召開全國會議，通過了建立巴基斯坦的決議。

cay siw sip pic mihcaan nem bulad, Ing-kuo mihatu tu Pa-tun kawawan, misulul tu In-pa a nikakenisan. 

1947年6月，英國公布蒙巴頓方案，同意印巴分治。

wal bulad cay sip demiad, mihapu ku Pa-ci-se-tan misiteked sa, mala Ta-in-kuo syehuy a kakitidaan.

8月14日，巴基斯坦宣布獨立，成為大英國協的自治領。

cay siw lim nem mihcaan lu bulad tu lu demiad, Pa-ci-se-tan sumaden ku kakitidaan mala kung-he-kuo, pangangan han kinakanatal u Pa-ci-se-tan Yi-se-lan kun-he-kuo.

1956年3月23日，巴基斯坦改自治領為共和國，定國名為巴基斯坦伊斯蘭共和國。

misiteked satu kina Pa-ci-se-tan, sicinglaw tu In-tu tu lalaan &quot; Ci-ke-se-mi kawawan&quot; itida i cay siw sip wal mihcaan , cay siw nem lim mihcaan, cay siw pic cay mihcaan itida i Ke-se-mi-e kitidaan kinatulu atu In-pa malepacaw.

巴基斯坦獨立後，與印度因領土糾紛（即克什米爾問題）於1948年、1965年、1971年在克什米爾地區發生了三次印巴戰爭。

kina tulu malepacaw kasenun sa mala Tung-pa-ci-se-tan tu misiteked mala Mung-cia-la-kanatal. cay siw pic lu mihcaan pic bulad, makakiyaku tu &quot; Si-mu-la-sye-tin&quot; , setupen ku nikalepacaw sa. 

第三次印巴戰爭直接造成東巴基斯坦獨立成為孟加拉國。1972年7月，雙方簽署了《西姆拉協定》，實現停火。

nikudan satu kinapina tu amasasakamu ku nuheni, nika caay tu kasasudang, namaka cay siw wal siw mihcaan , malingatu aca ku nuheni a malpacaw, cay siw siw wal mihcaan lim bulad Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu kina enem tu itini nu sakacaayan katinengi amikinkiw tu He hananay, macunus ku lawilaw nu tademaw.

此後雙方多次會談，但未達成任何協議，1989年起，雙方不斷交火，1998年5月巴基斯坦繼印度之後進行了6次地下核試驗，使緊張局勢加劇。

tu sep sep lu mihcaan sepat bulad, In pa tusaay nu kanatal misabaluhayaca masasakamu ku nuheni, itida i cay cay bulad lu nem demiadan tatengan caay tu kalepacaw ku nuheni. 

2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。

== '''[[demiad]] (氣候)''' ==
Pa-ci-se-tan u caayay kaw caledesay numaacak atu caay kaw maacakay nu demiadan, tatengan nu demiadan kalacalecaledesan nika maacak, tunika udadan caay pakaala tu tu lim sep haw mian, 1/4 a niyadu'an tu nikaudadan itida i sasa nu cay lu sep haw mian.

巴基斯坦屬亞熱帶乾燥和半乾燥氣候，氣候總的來說比較炎熱乾燥，每年平均降雨量不到250毫米，1/4的地區降雨量在120毫米以下。

sacaledesay nu demiadan han itida i nem ,pic buladan,  teban nu kalahukan kanca u wen-tu itida makaala tu sei sep tuan, itida i Sin-de atu Pei-lu niyaduan tu teban nu kalahukan u wen-tu nu itidaay makaala tu lim sep tu ku caledes.

最炎熱的時節是6、7月份，大部分地區中午的氣溫超過40℃，而在信德和俾路支省的部分地區中午氣溫則可能高達50℃以上。

talakaw nu buyu makaala tu lu malebutan a amisan nu buyuan kalabanibanihiwan, masasuala sa, labii han makaala tu cay sip tuan, sasabaay nu demiadan sa itida i cay lu bulad katukuh tu lu bulad.

海拔高度超過２千米以上的北部山區比較涼爽，且溫差大，晝夜平均溫差14℃左右。氣溫最低時節是12月至2月。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [https://www.cia.gov/ CIA]
* [https://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*巴基斯坦：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E5%9F%BA%E6%96%AF%E5%9D%A6 

[[kakuniza:kanatal nu Ya-cuo]]
[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:ling Habay]]</text>
      <sha1>mbq8vdp4qkrrfjezftyqvoibbtfa8mi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140720</id>
      <parentid>140719</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T00:54:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan */</comment>
      <origin>140720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10192" sha1="j5etjwoq7hgdc1omxydfa9yscmhf0ca" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Pakistan.svg|thumb|u hata nu Pakistan（巴基斯坦）|alt=Flag of Pakistan.svg]]'''Pakistan（巴基斯坦）'''

u [[Pakistan]] sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 30 00 N, 70 00 E.

u ahebal nu [[lala']] ma[[pulung]] sa izaw ku 796,095 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu [[lala'|lala’]]ay sa izaw ku 770,875 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu [[nanum]]ay sa izaw ku 25,220 km&lt;sup&gt;2.&lt;/sup&gt;

hamin nu [[tademaw]]an sa 201,995,540.

kakalukan [[umah]] sa 35.20%, kila[[kilang]]an [[umah]] sa 2.10%, zumaay henay [[umah]] sa 62.70%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u [[tapang]] tusu nu [[kanatal]] sa u Islamabad ([[:zh:伊斯兰堡|伊斯蘭瑪巴德]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu [[kanatal]] [[demiad]] sa 14 [[bulad]] 8 [[demiad]].

== '''tadatapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Arif Alvi]] (Alibu．Aywye [[:zh:阿里夫·艾維|阿里夫·艾維]]), 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Pacisetan (巴基斯坦) ayza sa ci [[Imran Khan]] (伊姆蘭·可汗), micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 18 demiad. 

== '''likisi (歷史)''' ==

=== '''mukasi (古代)''' ===
kun-yen nuayawan tu tulu nu malebut, Ha-la-pa lalangawan mapatidneg tu nu aydaay nu Pa-ci-se-tan, patideng tu Ha-la-pa atu Muo-heng-cuo-Ta-luo.

公元前三千年左右，哈拉帕文化產生於今巴基斯坦境內，興建了哈拉帕和摩亨佐-達羅。

katukuh tu tusa malebut mihcaan, maudip i Cung-ya a Ya-li-an tademaw tayning i In-tu sauwacan, madebung nu heni kuitidaay muenengay a tademaw Ta-lu-pi-tu, In-tu sauwac haymaw satu malawpes.

直至前2000年，生活在中亞的雅利安人來到印度河流域，征服了當地的達羅毗荼人，印度河文明逐漸衰亡。

nikudanay a Fei-tuo zitay, Ya-li-an tademaw nu tatelungan nu cen-ce malingatu pasayda i amis ku nikalimad.

此後的吠陀時代，雅利安人的政治中心開始向北轉移。

siyen nu ayawan tu lim cay siw mihcaan, ina Puo-se mikuwan tu Pa-ci-se-tan nutipanay nu niyadu'an, siyen nu ayawan lu tu pic mihcaan, Ya-li-san-tan ta-ti namililid tu tuhitay tayni tina niyadu'an a midebung.  

西元前519年起，波斯統治巴基斯坦西部地區，西元前327年，亞歷山大大帝曾率軍攻占過此地。

hakiya tu kunyen nu ayawan tu lu tu cay mihcaan, hiyaen nu Kung-cei wancaw a Dan-tuo-luo-ci yadah ku nipialawan midebung. 

大約公元前321年，被孔雀王朝的旃陀羅笈多所佔領。

kainai'an nu lahecu nu Kung-cie-wan kuwanen nu In-tu- Si-la a tademaw, nikudan satu kuwanen nu Se-ci-tay tademaw atu Pa-ti-ya tademaw, kungyen lu seci u acawa tu nu tapang ku mikuwanay tina kanatalan, ina acawa nu tapang ci Cei-ni-se-cie mikuwan sa &quot; cay tu siw--cay lim tu mihcaan&quot;, ahebal tu ku lala' nu wan-caw katukuh i Ke-se-mi-e atu Si-ma-la-ya-san amisan a Sa-ce atu He-ten.

孔雀王朝衰落後被印度-希臘人統治，後被斯基泰人和帕提亞人統治，公元二世紀之後被貴霜帝國統治，貴霜帝國國王迦膩色迦當政時期（129－152年），王朝疆域擴至克什米爾和喜馬拉雅山以北的莎車和和田。

tulu a secian katukuh tu sepat nu secian aydaay nu Pa-ci-se-tan timulan kuwanen nu Sa-san-wan-caw, sepat nu secian, itini katuud ku wan-caw mamikuwan, lima nu seci tu hedek namaka Cung-ya a salengacay nu tademaw hamaw sa misaahebal tu kakitidaan. 

三世紀到四世紀今巴基斯坦南部被薩珊王朝控制，四世紀時起，這里受到笈多王朝統治，五世紀末期來自於中亞的白匈奴逐步把疆域擴張到該地區。

walu nu secian, A-la-puo misaahebal tu sauwac katukuh i In-tu, pacumud hantu nu heni ku Yi-se-lan-caw, sa tidaay nu binacadan mala Mu-se-lin namin.

8世紀初，阿拉伯擴張到印度河流域，並將伊斯蘭教傳入，使大批當地居民成為穆斯林。

miales ku A-la-puo tina niyadu'an, uyni hantu nipalekalan tu Heng-he-san-ciaw-cuo kitidaan u Puo-luo-wan-caw ku mikuwanay. 

阿拉伯帝國退出該地區後，這里被興起於恆河三角洲一帶的波羅王朝統治。

cay cay seci tu lingatu, Pa-ci-se-tan tumul amisan u A-hu-han-cia-ce-ni wancaw kina mikuwanay.

11世紀初，巴基斯坦西北部處於阿富汗加茲尼王朝統治之下。

cay tu seci tu lingatu, ina ku-e-wancaw midayli tu Cia-ce-ni wancaw. 

12世紀初，古爾王朝又取代了加茲尼王朝。

cay tu sep nem mihcaan ci Ku-te'-pu. Ay-pa'-ke patideng tu kalung nu wancaw, Pa-ci-se-tan atu In-tu malingatu palecad tu sapikuwanay nu kawawan.

1206年，庫特布·艾伯克建立奴隸王朝，巴基斯坦和印度開始處於同一政權統治之下。

tina lu sep sep mihcaan aenem tu ku nikaydaan tu wancawan &quot;De-li-su-dan wancaw&quot;, katukuh tu cay lim lu nem mihcaan mala ci Mung-u-e kanatal ku mikutayay. 

此後300年間歷經了6個王朝（德里蘇丹王朝），直至1526年被蒙兀兒帝國取代。

== '''ayda a zitay (近代)''' ==

[[File:SepoyMutiny.jpg|thumb|Ing-Kuo (英國) masasupacaw tu ku itidaay a [[tademaw]] (英國殖民壓制戰爭)]]

cay pic lim pic tu nikudan nu mihcaan, Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu mala In-kuo nu kitidaan, nika Mu-se-lin atu In-tu sinza pihaceng ku nikasasuadaan.

1757年後，巴基斯坦隨印度成為英國殖民地，但穆斯林與印度教徒之間衝突依然嚴重。

Say-yi-de. A-he-muo-de. Han tapang mililid tu A-li-cia-e kawawan, miduducay itida i cay siw sep nem mihcaan patidneg tu &quot; cun-in-mu-se-lin-len-mung&quot;, ku makakadum atu In-tu, mapulung miala tu In-tu a binacadan misiteked, nika itini i cay siw lu wal mihcaan malapes ku nikakaduman.

賽義德·阿赫默德·汗領導阿利加爾運動，其繼承者於1906年成立了「全印穆斯林聯盟」，曾一度與印度國大黨合作，共同爭取印度的民族獨立，但1928年合作破裂。

cay siw sip sep mihcaan lu bulad tu lu demiad, mililiday nu Mu-se-lin len-mung ci Mu-han-muo-de. A-li. Cen-na itida i La-ha-e mikaygi tu hamin nu kanatal a kakaygian, sisa mapatideng kina Pa-ci-se-tan a nipiduian.

1940年3月23日，穆罕默德·阿里·真納領導下的穆斯林聯盟在拉合爾召開全國會議，通過了建立巴基斯坦的決議。

cay siw sip pic mihcaan nem bulad, Ing-kuo mihatu tu Pa-tun kawawan, misulul tu In-pa a nikakenisan. 

1947年6月，英國公布蒙巴頓方案，同意印巴分治。

wal bulad cay sip demiad, mihapu ku Pa-ci-se-tan misiteked sa, mala Ta-in-kuo syehuy a kakitidaan.

8月14日，巴基斯坦宣布獨立，成為大英國協的自治領。

cay siw lim nem mihcaan lu bulad tu lu demiad, Pa-ci-se-tan sumaden ku kakitidaan mala kung-he-kuo, pangangan han kinakanatal u Pa-ci-se-tan Yi-se-lan kun-he-kuo.

1956年3月23日，巴基斯坦改自治領為共和國，定國名為巴基斯坦伊斯蘭共和國。

misiteked satu kina Pa-ci-se-tan, sicinglaw tu In-tu tu lalaan &quot; Ci-ke-se-mi kawawan&quot; itida i cay siw sip wal mihcaan , cay siw nem lim mihcaan, cay siw pic cay mihcaan itida i Ke-se-mi-e kitidaan kinatulu atu In-pa malepacaw.

巴基斯坦獨立後，與印度因領土糾紛（即克什米爾問題）於1948年、1965年、1971年在克什米爾地區發生了三次印巴戰爭。

kina tulu malepacaw kasenun sa mala Tung-pa-ci-se-tan tu misiteked mala Mung-cia-la-kanatal. cay siw pic lu mihcaan pic bulad, makakiyaku tu &quot; Si-mu-la-sye-tin&quot; , setupen ku nikalepacaw sa. 

第三次印巴戰爭直接造成東巴基斯坦獨立成為孟加拉國。1972年7月，雙方簽署了《西姆拉協定》，實現停火。

nikudan satu kinapina tu amasasakamu ku nuheni, nika caay tu kasasudang, namaka cay siw wal siw mihcaan , malingatu aca ku nuheni a malpacaw, cay siw siw wal mihcaan lim bulad Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu kina enem tu itini nu sakacaayan katinengi amikinkiw tu He hananay, macunus ku lawilaw nu tademaw.

此後雙方多次會談，但未達成任何協議，1989年起，雙方不斷交火，1998年5月巴基斯坦繼印度之後進行了6次地下核試驗，使緊張局勢加劇。

tu sep sep lu mihcaan sepat bulad, In pa tusaay nu kanatal misabaluhayaca masasakamu ku nuheni, itida i cay cay bulad lu nem demiadan tatengan caay tu kalepacaw ku nuheni. 

2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。

== '''[[demiad]] (氣候)''' ==
Pa-ci-se-tan u caayay kaw caledesay numaacak atu caay kaw maacakay nu demiadan, tatengan nu demiadan kalacalecaledesan nika maacak, tunika udadan caay pakaala tu tu lim sep haw mian, 1/4 a niyadu'an tu nikaudadan itida i sasa nu cay lu sep haw mian.

巴基斯坦屬亞熱帶乾燥和半乾燥氣候，氣候總的來說比較炎熱乾燥，每年平均降雨量不到250毫米，1/4的地區降雨量在120毫米以下。

sacaledesay nu demiadan han itida i nem ,pic buladan,  teban nu kalahukan kanca u wen-tu itida makaala tu sei sep tuan, itida i Sin-de atu Pei-lu niyaduan tu teban nu kalahukan u wen-tu nu itidaay makaala tu lim sep tu ku caledes.

最炎熱的時節是6、7月份，大部分地區中午的氣溫超過40℃，而在信德和俾路支省的部分地區中午氣溫則可能高達50℃以上。

talakaw nu buyu makaala tu lu malebutan a amisan nu buyuan kalabanibanihiwan, masasuala sa, labii han makaala tu cay sip tuan, sasabaay nu demiadan sa itida i cay lu bulad katukuh tu lu bulad.

海拔高度超過２千米以上的北部山區比較涼爽，且溫差大，晝夜平均溫差14℃左右。氣溫最低時節是12月至2月。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu Pa-ci-se-tan  巴基斯坦國旗]][https://www.cia.gov/ CIA]
* [https://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*巴基斯坦：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E5%9F%BA%E6%96%AF%E5%9D%A6 

[[kakuniza:kanatal nu Ya-cuo]]
[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:ling Habay]]</text>
      <sha1>j5etjwoq7hgdc1omxydfa9yscmhf0ca</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140721</id>
      <parentid>140720</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T00:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* mukasi (古代) */</comment>
      <origin>140721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10252" sha1="iyqyv0qgbw14b4ptbxg3xhwgi2ie97z" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Pakistan.svg|thumb|u hata nu Pakistan（巴基斯坦）|alt=Flag of Pakistan.svg]]'''Pakistan（巴基斯坦）'''

u [[Pakistan]] sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 30 00 N, 70 00 E.

u ahebal nu [[lala']] ma[[pulung]] sa izaw ku 796,095 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu [[lala'|lala’]]ay sa izaw ku 770,875 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu [[nanum]]ay sa izaw ku 25,220 km&lt;sup&gt;2.&lt;/sup&gt;

hamin nu [[tademaw]]an sa 201,995,540.

kakalukan [[umah]] sa 35.20%, kila[[kilang]]an [[umah]] sa 2.10%, zumaay henay [[umah]] sa 62.70%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u [[tapang]] tusu nu [[kanatal]] sa u Islamabad ([[:zh:伊斯兰堡|伊斯蘭瑪巴德]]).
[[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu pa-ci-se-tan]]

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu [[kanatal]] [[demiad]] sa 14 [[bulad]] 8 [[demiad]].

== '''tadatapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Arif Alvi]] (Alibu．Aywye [[:zh:阿里夫·艾維|阿里夫·艾維]]), 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Pacisetan (巴基斯坦) ayza sa ci [[Imran Khan]] (伊姆蘭·可汗), micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 18 demiad. 

== '''likisi (歷史)''' ==

=== '''mukasi (古代)''' ===
kun-yen nuayawan tu tulu nu malebut, Ha-la-pa lalangawan mapatidneg tu nu aydaay nu Pa-ci-se-tan, patideng tu Ha-la-pa atu Muo-heng-cuo-Ta-luo.

公元前三千年左右，哈拉帕文化產生於今巴基斯坦境內，興建了哈拉帕和摩亨佐-達羅。

katukuh tu tusa malebut mihcaan, maudip i Cung-ya a Ya-li-an tademaw tayning i In-tu sauwacan, madebung nu heni kuitidaay muenengay a tademaw Ta-lu-pi-tu, In-tu sauwac haymaw satu malawpes.

直至前2000年，生活在中亞的雅利安人來到印度河流域，征服了當地的達羅毗荼人，印度河文明逐漸衰亡。

nikudanay a Fei-tuo zitay, Ya-li-an tademaw nu tatelungan nu cen-ce malingatu pasayda i amis ku nikalimad.

此後的吠陀時代，雅利安人的政治中心開始向北轉移。

siyen nu ayawan tu lim cay siw mihcaan, ina Puo-se mikuwan tu Pa-ci-se-tan nutipanay nu niyadu'an, siyen nu ayawan lu tu pic mihcaan, Ya-li-san-tan ta-ti namililid tu tuhitay tayni tina niyadu'an a midebung.  

西元前519年起，波斯統治巴基斯坦西部地區，西元前327年，亞歷山大大帝曾率軍攻占過此地。

hakiya tu kunyen nu ayawan tu lu tu cay mihcaan, hiyaen nu Kung-cei wancaw a Dan-tuo-luo-ci yadah ku nipialawan midebung. 

大約公元前321年，被孔雀王朝的旃陀羅笈多所佔領。

kainai'an nu lahecu nu Kung-cie-wan kuwanen nu In-tu- Si-la a tademaw, nikudan satu kuwanen nu Se-ci-tay tademaw atu Pa-ti-ya tademaw, kungyen lu seci u acawa tu nu tapang ku mikuwanay tina kanatalan, ina acawa nu tapang ci Cei-ni-se-cie mikuwan sa &quot; cay tu siw--cay lim tu mihcaan&quot;, ahebal tu ku lala' nu wan-caw katukuh i Ke-se-mi-e atu Si-ma-la-ya-san amisan a Sa-ce atu He-ten.

孔雀王朝衰落後被印度-希臘人統治，後被斯基泰人和帕提亞人統治，公元二世紀之後被貴霜帝國統治，貴霜帝國國王迦膩色迦當政時期（129－152年），王朝疆域擴至克什米爾和喜馬拉雅山以北的莎車和和田。

tulu a secian katukuh tu sepat nu secian aydaay nu Pa-ci-se-tan timulan kuwanen nu Sa-san-wan-caw, sepat nu secian, itini katuud ku wan-caw mamikuwan, lima nu seci tu hedek namaka Cung-ya a salengacay nu tademaw hamaw sa misaahebal tu kakitidaan. 

三世紀到四世紀今巴基斯坦南部被薩珊王朝控制，四世紀時起，這里受到笈多王朝統治，五世紀末期來自於中亞的白匈奴逐步把疆域擴張到該地區。

walu nu secian, A-la-puo misaahebal tu sauwac katukuh i In-tu, pacumud hantu nu heni ku Yi-se-lan-caw, sa tidaay nu binacadan mala Mu-se-lin namin.

8世紀初，阿拉伯擴張到印度河流域，並將伊斯蘭教傳入，使大批當地居民成為穆斯林。

miales ku A-la-puo tina niyadu'an, uyni hantu nipalekalan tu Heng-he-san-ciaw-cuo kitidaan u Puo-luo-wan-caw ku mikuwanay. 

阿拉伯帝國退出該地區後，這里被興起於恆河三角洲一帶的波羅王朝統治。

cay cay seci tu lingatu, Pa-ci-se-tan tumul amisan u A-hu-han-cia-ce-ni wancaw kina mikuwanay.

11世紀初，巴基斯坦西北部處於阿富汗加茲尼王朝統治之下。

cay tu seci tu lingatu, ina ku-e-wancaw midayli tu Cia-ce-ni wancaw. 

12世紀初，古爾王朝又取代了加茲尼王朝。

cay tu sep nem mihcaan ci Ku-te'-pu. Ay-pa'-ke patideng tu kalung nu wancaw, Pa-ci-se-tan atu In-tu malingatu palecad tu sapikuwanay nu kawawan.

1206年，庫特布·艾伯克建立奴隸王朝，巴基斯坦和印度開始處於同一政權統治之下。

tina lu sep sep mihcaan aenem tu ku nikaydaan tu wancawan &quot;De-li-su-dan wancaw&quot;, katukuh tu cay lim lu nem mihcaan mala ci Mung-u-e kanatal ku mikutayay. 

此後300年間歷經了6個王朝（德里蘇丹王朝），直至1526年被蒙兀兒帝國取代。

== '''ayda a zitay (近代)''' ==

[[File:SepoyMutiny.jpg|thumb|Ing-Kuo (英國) masasupacaw tu ku itidaay a [[tademaw]] (英國殖民壓制戰爭)]]

cay pic lim pic tu nikudan nu mihcaan, Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu mala In-kuo nu kitidaan, nika Mu-se-lin atu In-tu sinza pihaceng ku nikasasuadaan.

1757年後，巴基斯坦隨印度成為英國殖民地，但穆斯林與印度教徒之間衝突依然嚴重。

Say-yi-de. A-he-muo-de. Han tapang mililid tu A-li-cia-e kawawan, miduducay itida i cay siw sep nem mihcaan patidneg tu &quot; cun-in-mu-se-lin-len-mung&quot;, ku makakadum atu In-tu, mapulung miala tu In-tu a binacadan misiteked, nika itini i cay siw lu wal mihcaan malapes ku nikakaduman.

賽義德·阿赫默德·汗領導阿利加爾運動，其繼承者於1906年成立了「全印穆斯林聯盟」，曾一度與印度國大黨合作，共同爭取印度的民族獨立，但1928年合作破裂。

cay siw sip sep mihcaan lu bulad tu lu demiad, mililiday nu Mu-se-lin len-mung ci Mu-han-muo-de. A-li. Cen-na itida i La-ha-e mikaygi tu hamin nu kanatal a kakaygian, sisa mapatideng kina Pa-ci-se-tan a nipiduian.

1940年3月23日，穆罕默德·阿里·真納領導下的穆斯林聯盟在拉合爾召開全國會議，通過了建立巴基斯坦的決議。

cay siw sip pic mihcaan nem bulad, Ing-kuo mihatu tu Pa-tun kawawan, misulul tu In-pa a nikakenisan. 

1947年6月，英國公布蒙巴頓方案，同意印巴分治。

wal bulad cay sip demiad, mihapu ku Pa-ci-se-tan misiteked sa, mala Ta-in-kuo syehuy a kakitidaan.

8月14日，巴基斯坦宣布獨立，成為大英國協的自治領。

cay siw lim nem mihcaan lu bulad tu lu demiad, Pa-ci-se-tan sumaden ku kakitidaan mala kung-he-kuo, pangangan han kinakanatal u Pa-ci-se-tan Yi-se-lan kun-he-kuo.

1956年3月23日，巴基斯坦改自治領為共和國，定國名為巴基斯坦伊斯蘭共和國。

misiteked satu kina Pa-ci-se-tan, sicinglaw tu In-tu tu lalaan &quot; Ci-ke-se-mi kawawan&quot; itida i cay siw sip wal mihcaan , cay siw nem lim mihcaan, cay siw pic cay mihcaan itida i Ke-se-mi-e kitidaan kinatulu atu In-pa malepacaw.

巴基斯坦獨立後，與印度因領土糾紛（即克什米爾問題）於1948年、1965年、1971年在克什米爾地區發生了三次印巴戰爭。

kina tulu malepacaw kasenun sa mala Tung-pa-ci-se-tan tu misiteked mala Mung-cia-la-kanatal. cay siw pic lu mihcaan pic bulad, makakiyaku tu &quot; Si-mu-la-sye-tin&quot; , setupen ku nikalepacaw sa. 

第三次印巴戰爭直接造成東巴基斯坦獨立成為孟加拉國。1972年7月，雙方簽署了《西姆拉協定》，實現停火。

nikudan satu kinapina tu amasasakamu ku nuheni, nika caay tu kasasudang, namaka cay siw wal siw mihcaan , malingatu aca ku nuheni a malpacaw, cay siw siw wal mihcaan lim bulad Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu kina enem tu itini nu sakacaayan katinengi amikinkiw tu He hananay, macunus ku lawilaw nu tademaw.

此後雙方多次會談，但未達成任何協議，1989年起，雙方不斷交火，1998年5月巴基斯坦繼印度之後進行了6次地下核試驗，使緊張局勢加劇。

tu sep sep lu mihcaan sepat bulad, In pa tusaay nu kanatal misabaluhayaca masasakamu ku nuheni, itida i cay cay bulad lu nem demiadan tatengan caay tu kalepacaw ku nuheni. 

2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。

== '''[[demiad]] (氣候)''' ==
Pa-ci-se-tan u caayay kaw caledesay numaacak atu caay kaw maacakay nu demiadan, tatengan nu demiadan kalacalecaledesan nika maacak, tunika udadan caay pakaala tu tu lim sep haw mian, 1/4 a niyadu'an tu nikaudadan itida i sasa nu cay lu sep haw mian.

巴基斯坦屬亞熱帶乾燥和半乾燥氣候，氣候總的來說比較炎熱乾燥，每年平均降雨量不到250毫米，1/4的地區降雨量在120毫米以下。

sacaledesay nu demiadan han itida i nem ,pic buladan,  teban nu kalahukan kanca u wen-tu itida makaala tu sei sep tuan, itida i Sin-de atu Pei-lu niyaduan tu teban nu kalahukan u wen-tu nu itidaay makaala tu lim sep tu ku caledes.

最炎熱的時節是6、7月份，大部分地區中午的氣溫超過40℃，而在信德和俾路支省的部分地區中午氣溫則可能高達50℃以上。

talakaw nu buyu makaala tu lu malebutan a amisan nu buyuan kalabanibanihiwan, masasuala sa, labii han makaala tu cay sip tuan, sasabaay nu demiadan sa itida i cay lu bulad katukuh tu lu bulad.

海拔高度超過２千米以上的北部山區比較涼爽，且溫差大，晝夜平均溫差14℃左右。氣溫最低時節是12月至2月。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu Pa-ci-se-tan  巴基斯坦國旗]][https://www.cia.gov/ CIA]
* [https://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*巴基斯坦：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E5%9F%BA%E6%96%AF%E5%9D%A6 

[[kakuniza:kanatal nu Ya-cuo]]
[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:ling Habay]]</text>
      <sha1>iyqyv0qgbw14b4ptbxg3xhwgi2ie97z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140722</id>
      <parentid>140721</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T00:57:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* mukasi (古代) */</comment>
      <origin>140722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10322" sha1="kwsueieb0srdj6fyt371r97dej6k4hx" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Pakistan.svg|thumb|u hata nu Pakistan（巴基斯坦）|alt=Flag of Pakistan.svg]]'''Pakistan（巴基斯坦）'''

u [[Pakistan]] sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 30 00 N, 70 00 E.

u ahebal nu [[lala']] ma[[pulung]] sa izaw ku 796,095 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu [[lala'|lala’]]ay sa izaw ku 770,875 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu [[nanum]]ay sa izaw ku 25,220 km&lt;sup&gt;2.&lt;/sup&gt;

hamin nu [[tademaw]]an sa 201,995,540.

kakalukan [[umah]] sa 35.20%, kila[[kilang]]an [[umah]] sa 2.10%, zumaay henay [[umah]] sa 62.70%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u [[tapang]] tusu nu [[kanatal]] sa u Islamabad ([[:zh:伊斯兰堡|伊斯蘭瑪巴德]]).
[[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu pa-ci-se-tan]]

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu [[kanatal]] [[demiad]] sa 14 [[bulad]] 8 [[demiad]].

== '''tadatapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Arif Alvi]] (Alibu．Aywye [[:zh:阿里夫·艾維|阿里夫·艾維]]), 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Pacisetan (巴基斯坦) ayza sa ci [[Imran Khan]] (伊姆蘭·可汗), micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 18 demiad. 

== '''likisi (歷史)''' ==

=== '''mukasi (古代)''' ===
kun-yen nuayawan tu tulu nu malebut, Ha-la-pa lalangawan mapatidneg tu nu aydaay nu Pa-ci-se-tan, patideng tu Ha-la-pa atu Muo-heng-cuo-Ta-luo.

公元前三千年左右，哈拉帕文化產生於今巴基斯坦境內，興建了哈拉帕和摩亨佐-達羅。
[[tangan:State emblem of Pakistan.svg|縮圖|payapay nu Pa-ci-se-tan]]
katukuh tu tusa malebut mihcaan, maudip i Cung-ya a Ya-li-an tademaw tayning i In-tu sauwacan, madebung nu heni kuitidaay muenengay a tademaw Ta-lu-pi-tu, In-tu sauwac haymaw satu malawpes.

直至前2000年，生活在中亞的雅利安人來到印度河流域，征服了當地的達羅毗荼人，印度河文明逐漸衰亡。

nikudanay a Fei-tuo zitay, Ya-li-an tademaw nu tatelungan nu cen-ce malingatu pasayda i amis ku nikalimad.

此後的吠陀時代，雅利安人的政治中心開始向北轉移。

siyen nu ayawan tu lim cay siw mihcaan, ina Puo-se mikuwan tu Pa-ci-se-tan nutipanay nu niyadu'an, siyen nu ayawan lu tu pic mihcaan, Ya-li-san-tan ta-ti namililid tu tuhitay tayni tina niyadu'an a midebung.  

西元前519年起，波斯統治巴基斯坦西部地區，西元前327年，亞歷山大大帝曾率軍攻占過此地。

hakiya tu kunyen nu ayawan tu lu tu cay mihcaan, hiyaen nu Kung-cei wancaw a Dan-tuo-luo-ci yadah ku nipialawan midebung. 

大約公元前321年，被孔雀王朝的旃陀羅笈多所佔領。

kainai'an nu lahecu nu Kung-cie-wan kuwanen nu In-tu- Si-la a tademaw, nikudan satu kuwanen nu Se-ci-tay tademaw atu Pa-ti-ya tademaw, kungyen lu seci u acawa tu nu tapang ku mikuwanay tina kanatalan, ina acawa nu tapang ci Cei-ni-se-cie mikuwan sa &quot; cay tu siw--cay lim tu mihcaan&quot;, ahebal tu ku lala' nu wan-caw katukuh i Ke-se-mi-e atu Si-ma-la-ya-san amisan a Sa-ce atu He-ten.

孔雀王朝衰落後被印度-希臘人統治，後被斯基泰人和帕提亞人統治，公元二世紀之後被貴霜帝國統治，貴霜帝國國王迦膩色迦當政時期（129－152年），王朝疆域擴至克什米爾和喜馬拉雅山以北的莎車和和田。

tulu a secian katukuh tu sepat nu secian aydaay nu Pa-ci-se-tan timulan kuwanen nu Sa-san-wan-caw, sepat nu secian, itini katuud ku wan-caw mamikuwan, lima nu seci tu hedek namaka Cung-ya a salengacay nu tademaw hamaw sa misaahebal tu kakitidaan. 

三世紀到四世紀今巴基斯坦南部被薩珊王朝控制，四世紀時起，這里受到笈多王朝統治，五世紀末期來自於中亞的白匈奴逐步把疆域擴張到該地區。

walu nu secian, A-la-puo misaahebal tu sauwac katukuh i In-tu, pacumud hantu nu heni ku Yi-se-lan-caw, sa tidaay nu binacadan mala Mu-se-lin namin.

8世紀初，阿拉伯擴張到印度河流域，並將伊斯蘭教傳入，使大批當地居民成為穆斯林。

miales ku A-la-puo tina niyadu'an, uyni hantu nipalekalan tu Heng-he-san-ciaw-cuo kitidaan u Puo-luo-wan-caw ku mikuwanay. 

阿拉伯帝國退出該地區後，這里被興起於恆河三角洲一帶的波羅王朝統治。

cay cay seci tu lingatu, Pa-ci-se-tan tumul amisan u A-hu-han-cia-ce-ni wancaw kina mikuwanay.

11世紀初，巴基斯坦西北部處於阿富汗加茲尼王朝統治之下。

cay tu seci tu lingatu, ina ku-e-wancaw midayli tu Cia-ce-ni wancaw. 

12世紀初，古爾王朝又取代了加茲尼王朝。

cay tu sep nem mihcaan ci Ku-te'-pu. Ay-pa'-ke patideng tu kalung nu wancaw, Pa-ci-se-tan atu In-tu malingatu palecad tu sapikuwanay nu kawawan.

1206年，庫特布·艾伯克建立奴隸王朝，巴基斯坦和印度開始處於同一政權統治之下。

tina lu sep sep mihcaan aenem tu ku nikaydaan tu wancawan &quot;De-li-su-dan wancaw&quot;, katukuh tu cay lim lu nem mihcaan mala ci Mung-u-e kanatal ku mikutayay. 

此後300年間歷經了6個王朝（德里蘇丹王朝），直至1526年被蒙兀兒帝國取代。

== '''ayda a zitay (近代)''' ==

[[File:SepoyMutiny.jpg|thumb|Ing-Kuo (英國) masasupacaw tu ku itidaay a [[tademaw]] (英國殖民壓制戰爭)]]

cay pic lim pic tu nikudan nu mihcaan, Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu mala In-kuo nu kitidaan, nika Mu-se-lin atu In-tu sinza pihaceng ku nikasasuadaan.

1757年後，巴基斯坦隨印度成為英國殖民地，但穆斯林與印度教徒之間衝突依然嚴重。

Say-yi-de. A-he-muo-de. Han tapang mililid tu A-li-cia-e kawawan, miduducay itida i cay siw sep nem mihcaan patidneg tu &quot; cun-in-mu-se-lin-len-mung&quot;, ku makakadum atu In-tu, mapulung miala tu In-tu a binacadan misiteked, nika itini i cay siw lu wal mihcaan malapes ku nikakaduman.

賽義德·阿赫默德·汗領導阿利加爾運動，其繼承者於1906年成立了「全印穆斯林聯盟」，曾一度與印度國大黨合作，共同爭取印度的民族獨立，但1928年合作破裂。

cay siw sip sep mihcaan lu bulad tu lu demiad, mililiday nu Mu-se-lin len-mung ci Mu-han-muo-de. A-li. Cen-na itida i La-ha-e mikaygi tu hamin nu kanatal a kakaygian, sisa mapatideng kina Pa-ci-se-tan a nipiduian.

1940年3月23日，穆罕默德·阿里·真納領導下的穆斯林聯盟在拉合爾召開全國會議，通過了建立巴基斯坦的決議。

cay siw sip pic mihcaan nem bulad, Ing-kuo mihatu tu Pa-tun kawawan, misulul tu In-pa a nikakenisan. 

1947年6月，英國公布蒙巴頓方案，同意印巴分治。

wal bulad cay sip demiad, mihapu ku Pa-ci-se-tan misiteked sa, mala Ta-in-kuo syehuy a kakitidaan.

8月14日，巴基斯坦宣布獨立，成為大英國協的自治領。

cay siw lim nem mihcaan lu bulad tu lu demiad, Pa-ci-se-tan sumaden ku kakitidaan mala kung-he-kuo, pangangan han kinakanatal u Pa-ci-se-tan Yi-se-lan kun-he-kuo.

1956年3月23日，巴基斯坦改自治領為共和國，定國名為巴基斯坦伊斯蘭共和國。

misiteked satu kina Pa-ci-se-tan, sicinglaw tu In-tu tu lalaan &quot; Ci-ke-se-mi kawawan&quot; itida i cay siw sip wal mihcaan , cay siw nem lim mihcaan, cay siw pic cay mihcaan itida i Ke-se-mi-e kitidaan kinatulu atu In-pa malepacaw.

巴基斯坦獨立後，與印度因領土糾紛（即克什米爾問題）於1948年、1965年、1971年在克什米爾地區發生了三次印巴戰爭。

kina tulu malepacaw kasenun sa mala Tung-pa-ci-se-tan tu misiteked mala Mung-cia-la-kanatal. cay siw pic lu mihcaan pic bulad, makakiyaku tu &quot; Si-mu-la-sye-tin&quot; , setupen ku nikalepacaw sa. 

第三次印巴戰爭直接造成東巴基斯坦獨立成為孟加拉國。1972年7月，雙方簽署了《西姆拉協定》，實現停火。

nikudan satu kinapina tu amasasakamu ku nuheni, nika caay tu kasasudang, namaka cay siw wal siw mihcaan , malingatu aca ku nuheni a malpacaw, cay siw siw wal mihcaan lim bulad Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu kina enem tu itini nu sakacaayan katinengi amikinkiw tu He hananay, macunus ku lawilaw nu tademaw.

此後雙方多次會談，但未達成任何協議，1989年起，雙方不斷交火，1998年5月巴基斯坦繼印度之後進行了6次地下核試驗，使緊張局勢加劇。

tu sep sep lu mihcaan sepat bulad, In pa tusaay nu kanatal misabaluhayaca masasakamu ku nuheni, itida i cay cay bulad lu nem demiadan tatengan caay tu kalepacaw ku nuheni. 

2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。

== '''[[demiad]] (氣候)''' ==
Pa-ci-se-tan u caayay kaw caledesay numaacak atu caay kaw maacakay nu demiadan, tatengan nu demiadan kalacalecaledesan nika maacak, tunika udadan caay pakaala tu tu lim sep haw mian, 1/4 a niyadu'an tu nikaudadan itida i sasa nu cay lu sep haw mian.

巴基斯坦屬亞熱帶乾燥和半乾燥氣候，氣候總的來說比較炎熱乾燥，每年平均降雨量不到250毫米，1/4的地區降雨量在120毫米以下。

sacaledesay nu demiadan han itida i nem ,pic buladan,  teban nu kalahukan kanca u wen-tu itida makaala tu sei sep tuan, itida i Sin-de atu Pei-lu niyaduan tu teban nu kalahukan u wen-tu nu itidaay makaala tu lim sep tu ku caledes.

最炎熱的時節是6、7月份，大部分地區中午的氣溫超過40℃，而在信德和俾路支省的部分地區中午氣溫則可能高達50℃以上。

talakaw nu buyu makaala tu lu malebutan a amisan nu buyuan kalabanibanihiwan, masasuala sa, labii han makaala tu cay sip tuan, sasabaay nu demiadan sa itida i cay lu bulad katukuh tu lu bulad.

海拔高度超過２千米以上的北部山區比較涼爽，且溫差大，晝夜平均溫差14℃左右。氣溫最低時節是12月至2月。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu Pa-ci-se-tan  巴基斯坦國旗]][https://www.cia.gov/ CIA]
* [https://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*巴基斯坦：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E5%9F%BA%E6%96%AF%E5%9D%A6 

[[kakuniza:kanatal nu Ya-cuo]]
[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:ling Habay]]</text>
      <sha1>kwsueieb0srdj6fyt371r97dej6k4hx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140723</id>
      <parentid>140722</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T01:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* mukasi (古代) */</comment>
      <origin>140723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10687" sha1="p0l29c6xus9jkpscagc7y9nfona7fqx" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Pakistan.svg|thumb|u hata nu Pakistan（巴基斯坦）|alt=Flag of Pakistan.svg]]'''Pakistan（巴基斯坦）'''

u [[Pakistan]] sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 30 00 N, 70 00 E.

u ahebal nu [[lala']] ma[[pulung]] sa izaw ku 796,095 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu [[lala'|lala’]]ay sa izaw ku 770,875 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu [[nanum]]ay sa izaw ku 25,220 km&lt;sup&gt;2.&lt;/sup&gt;

hamin nu [[tademaw]]an sa 201,995,540.

kakalukan [[umah]] sa 35.20%, kila[[kilang]]an [[umah]] sa 2.10%, zumaay henay [[umah]] sa 62.70%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u [[tapang]] tusu nu [[kanatal]] sa u Islamabad ([[:zh:伊斯兰堡|伊斯蘭瑪巴德]]).
[[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu pa-ci-se-tan]]

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu [[kanatal]] [[demiad]] sa 14 [[bulad]] 8 [[demiad]].

== '''tadatapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Arif Alvi]] (Alibu．Aywye [[:zh:阿里夫·艾維|阿里夫·艾維]]), 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Pacisetan (巴基斯坦) ayza sa ci [[Imran Khan]] (伊姆蘭·可汗), micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 18 demiad. 

== '''likisi (歷史)''' ==

=== '''mukasi (古代)''' ===
kun-yen nuayawan tu tulu nu malebut, Ha-la-pa lalangawan mapatidneg tu nu aydaay nu Pa-ci-se-tan, patideng tu Ha-la-pa atu Muo-heng-cuo-Ta-luo.

公元前三千年左右，哈拉帕文化產生於今巴基斯坦境內，興建了哈拉帕和摩亨佐-達羅。
[[tangan:State emblem of Pakistan.svg|縮圖|payapay nu Pa-ci-se-tan]]
katukuh tu tusa malebut mihcaan, maudip i Cung-ya a Ya-li-an tademaw tayning i In-tu sauwacan, madebung nu heni kuitidaay muenengay a tademaw Ta-lu-pi-tu, In-tu sauwac haymaw satu malawpes.

直至前2000年，生活在中亞的雅利安人來到印度河流域，征服了當地的達羅毗荼人，印度河文明逐漸衰亡。

nikudanay a Fei-tuo zitay, Ya-li-an tademaw nu tatelungan nu cen-ce malingatu pasayda i amis ku nikalimad.

此後的吠陀時代，雅利安人的政治中心開始向北轉移。

siyen nu ayawan tu lim cay siw mihcaan, ina Puo-se mikuwan tu Pa-ci-se-tan nutipanay nu niyadu'an, siyen nu ayawan lu tu pic mihcaan, Ya-li-san-tan ta-ti namililid tu tuhitay tayni tina niyadu'an a midebung.  

西元前519年起，波斯統治巴基斯坦西部地區，西元前327年，亞歷山大大帝曾率軍攻占過此地。

hakiya tu kunyen nu ayawan tu lu tu cay mihcaan, hiyaen nu Kung-cei wancaw a Dan-tuo-luo-ci yadah ku nipialawan midebung. 

大約公元前321年，被孔雀王朝的旃陀羅笈多所佔領。

kainai'an nu lahecu nu Kung-cie-wan kuwanen nu In-tu- Si-la a tademaw, nikudan satu kuwanen nu Se-ci-tay tademaw atu Pa-ti-ya tademaw, kungyen lu seci u acawa tu nu tapang ku mikuwanay tina kanatalan, ina acawa nu tapang ci Cei-ni-se-cie mikuwan sa &quot; cay tu siw--cay lim tu mihcaan&quot;, ahebal tu ku lala' nu wan-caw katukuh i Ke-se-mi-e atu Si-ma-la-ya-san amisan a Sa-ce atu He-ten.

孔雀王朝衰落後被印度-希臘人統治，後被斯基泰人和帕提亞人統治，公元二世紀之後被貴霜帝國統治，貴霜帝國國王迦膩色迦當政時期（129－152年），王朝疆域擴至克什米爾和喜馬拉雅山以北的莎車和和田。

tulu a secian katukuh tu sepat nu secian aydaay nu Pa-ci-se-tan timulan kuwanen nu Sa-san-wan-caw, sepat nu secian, itini katuud ku wan-caw mamikuwan, lima nu seci tu hedek namaka Cung-ya a salengacay nu tademaw hamaw sa misaahebal tu kakitidaan. 
[[tangan:Mohenjo-daro Priesterkönig cropped.jpg|縮圖|Muo-hen-cuo--Ta-luo namaka lala' a tahekal makaala tu sip sep sep sep mihcaan inuayawan nu mapalaway wan nitukihulan, itida ayda i Pa-ci-se-tan puo-w'-kun                                                                   摩亨佐-達羅出土的4500年前祭司王雕刻，現存巴基斯坦國立博物館]]
三世紀到四世紀今巴基斯坦南部被薩珊王朝控制，四世紀時起，這里受到笈多王朝統治，五世紀末期來自於中亞的白匈奴逐步把疆域擴張到該地區。

walu nu secian, A-la-puo misaahebal tu sauwac katukuh i In-tu, pacumud hantu nu heni ku Yi-se-lan-caw, sa tidaay nu binacadan mala Mu-se-lin namin.

8世紀初，阿拉伯擴張到印度河流域，並將伊斯蘭教傳入，使大批當地居民成為穆斯林。

miales ku A-la-puo tina niyadu'an, uyni hantu nipalekalan tu Heng-he-san-ciaw-cuo kitidaan u Puo-luo-wan-caw ku mikuwanay. 

阿拉伯帝國退出該地區後，這里被興起於恆河三角洲一帶的波羅王朝統治。

cay cay seci tu lingatu, Pa-ci-se-tan tumul amisan u A-hu-han-cia-ce-ni wancaw kina mikuwanay.

11世紀初，巴基斯坦西北部處於阿富汗加茲尼王朝統治之下。

cay tu seci tu lingatu, ina ku-e-wancaw midayli tu Cia-ce-ni wancaw. 

12世紀初，古爾王朝又取代了加茲尼王朝。

cay tu sep nem mihcaan ci Ku-te'-pu. Ay-pa'-ke patideng tu kalung nu wancaw, Pa-ci-se-tan atu In-tu malingatu palecad tu sapikuwanay nu kawawan.

1206年，庫特布·艾伯克建立奴隸王朝，巴基斯坦和印度開始處於同一政權統治之下。

tina lu sep sep mihcaan aenem tu ku nikaydaan tu wancawan &quot;De-li-su-dan wancaw&quot;, katukuh tu cay lim lu nem mihcaan mala ci Mung-u-e kanatal ku mikutayay. 

此後300年間歷經了6個王朝（德里蘇丹王朝），直至1526年被蒙兀兒帝國取代。

== '''ayda a zitay (近代)''' ==

[[File:SepoyMutiny.jpg|thumb|Ing-Kuo (英國) masasupacaw tu ku itidaay a [[tademaw]] (英國殖民壓制戰爭)]]

cay pic lim pic tu nikudan nu mihcaan, Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu mala In-kuo nu kitidaan, nika Mu-se-lin atu In-tu sinza pihaceng ku nikasasuadaan.

1757年後，巴基斯坦隨印度成為英國殖民地，但穆斯林與印度教徒之間衝突依然嚴重。

Say-yi-de. A-he-muo-de. Han tapang mililid tu A-li-cia-e kawawan, miduducay itida i cay siw sep nem mihcaan patidneg tu &quot; cun-in-mu-se-lin-len-mung&quot;, ku makakadum atu In-tu, mapulung miala tu In-tu a binacadan misiteked, nika itini i cay siw lu wal mihcaan malapes ku nikakaduman.

賽義德·阿赫默德·汗領導阿利加爾運動，其繼承者於1906年成立了「全印穆斯林聯盟」，曾一度與印度國大黨合作，共同爭取印度的民族獨立，但1928年合作破裂。

cay siw sip sep mihcaan lu bulad tu lu demiad, mililiday nu Mu-se-lin len-mung ci Mu-han-muo-de. A-li. Cen-na itida i La-ha-e mikaygi tu hamin nu kanatal a kakaygian, sisa mapatideng kina Pa-ci-se-tan a nipiduian.

1940年3月23日，穆罕默德·阿里·真納領導下的穆斯林聯盟在拉合爾召開全國會議，通過了建立巴基斯坦的決議。

cay siw sip pic mihcaan nem bulad, Ing-kuo mihatu tu Pa-tun kawawan, misulul tu In-pa a nikakenisan. 

1947年6月，英國公布蒙巴頓方案，同意印巴分治。

wal bulad cay sip demiad, mihapu ku Pa-ci-se-tan misiteked sa, mala Ta-in-kuo syehuy a kakitidaan.

8月14日，巴基斯坦宣布獨立，成為大英國協的自治領。

cay siw lim nem mihcaan lu bulad tu lu demiad, Pa-ci-se-tan sumaden ku kakitidaan mala kung-he-kuo, pangangan han kinakanatal u Pa-ci-se-tan Yi-se-lan kun-he-kuo.

1956年3月23日，巴基斯坦改自治領為共和國，定國名為巴基斯坦伊斯蘭共和國。

misiteked satu kina Pa-ci-se-tan, sicinglaw tu In-tu tu lalaan &quot; Ci-ke-se-mi kawawan&quot; itida i cay siw sip wal mihcaan , cay siw nem lim mihcaan, cay siw pic cay mihcaan itida i Ke-se-mi-e kitidaan kinatulu atu In-pa malepacaw.

巴基斯坦獨立後，與印度因領土糾紛（即克什米爾問題）於1948年、1965年、1971年在克什米爾地區發生了三次印巴戰爭。

kina tulu malepacaw kasenun sa mala Tung-pa-ci-se-tan tu misiteked mala Mung-cia-la-kanatal. cay siw pic lu mihcaan pic bulad, makakiyaku tu &quot; Si-mu-la-sye-tin&quot; , setupen ku nikalepacaw sa. 

第三次印巴戰爭直接造成東巴基斯坦獨立成為孟加拉國。1972年7月，雙方簽署了《西姆拉協定》，實現停火。

nikudan satu kinapina tu amasasakamu ku nuheni, nika caay tu kasasudang, namaka cay siw wal siw mihcaan , malingatu aca ku nuheni a malpacaw, cay siw siw wal mihcaan lim bulad Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu kina enem tu itini nu sakacaayan katinengi amikinkiw tu He hananay, macunus ku lawilaw nu tademaw.

此後雙方多次會談，但未達成任何協議，1989年起，雙方不斷交火，1998年5月巴基斯坦繼印度之後進行了6次地下核試驗，使緊張局勢加劇。

tu sep sep lu mihcaan sepat bulad, In pa tusaay nu kanatal misabaluhayaca masasakamu ku nuheni, itida i cay cay bulad lu nem demiadan tatengan caay tu kalepacaw ku nuheni. 

2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。

== '''[[demiad]] (氣候)''' ==
Pa-ci-se-tan u caayay kaw caledesay numaacak atu caay kaw maacakay nu demiadan, tatengan nu demiadan kalacalecaledesan nika maacak, tunika udadan caay pakaala tu tu lim sep haw mian, 1/4 a niyadu'an tu nikaudadan itida i sasa nu cay lu sep haw mian.

巴基斯坦屬亞熱帶乾燥和半乾燥氣候，氣候總的來說比較炎熱乾燥，每年平均降雨量不到250毫米，1/4的地區降雨量在120毫米以下。

sacaledesay nu demiadan han itida i nem ,pic buladan,  teban nu kalahukan kanca u wen-tu itida makaala tu sei sep tuan, itida i Sin-de atu Pei-lu niyaduan tu teban nu kalahukan u wen-tu nu itidaay makaala tu lim sep tu ku caledes.

最炎熱的時節是6、7月份，大部分地區中午的氣溫超過40℃，而在信德和俾路支省的部分地區中午氣溫則可能高達50℃以上。

talakaw nu buyu makaala tu lu malebutan a amisan nu buyuan kalabanibanihiwan, masasuala sa, labii han makaala tu cay sip tuan, sasabaay nu demiadan sa itida i cay lu bulad katukuh tu lu bulad.

海拔高度超過２千米以上的北部山區比較涼爽，且溫差大，晝夜平均溫差14℃左右。氣溫最低時節是12月至2月。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu Pa-ci-se-tan  巴基斯坦國旗]][https://www.cia.gov/ CIA]
* [https://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*巴基斯坦：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E5%9F%BA%E6%96%AF%E5%9D%A6 

[[kakuniza:kanatal nu Ya-cuo]]
[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:ling Habay]]</text>
      <sha1>p0l29c6xus9jkpscagc7y9nfona7fqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140724</id>
      <parentid>140723</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T01:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* ayda a zitay (近代) */</comment>
      <origin>140724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10819" sha1="c1g8zk833wrp2nbx5wa0gvkdu3vdyse" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Pakistan.svg|thumb|u hata nu Pakistan（巴基斯坦）|alt=Flag of Pakistan.svg]]'''Pakistan（巴基斯坦）'''

u [[Pakistan]] sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 30 00 N, 70 00 E.

u ahebal nu [[lala']] ma[[pulung]] sa izaw ku 796,095 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu [[lala'|lala’]]ay sa izaw ku 770,875 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu [[nanum]]ay sa izaw ku 25,220 km&lt;sup&gt;2.&lt;/sup&gt;

hamin nu [[tademaw]]an sa 201,995,540.

kakalukan [[umah]] sa 35.20%, kila[[kilang]]an [[umah]] sa 2.10%, zumaay henay [[umah]] sa 62.70%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u [[tapang]] tusu nu [[kanatal]] sa u Islamabad ([[:zh:伊斯兰堡|伊斯蘭瑪巴德]]).
[[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu pa-ci-se-tan]]

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu [[kanatal]] [[demiad]] sa 14 [[bulad]] 8 [[demiad]].

== '''tadatapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Arif Alvi]] (Alibu．Aywye [[:zh:阿里夫·艾維|阿里夫·艾維]]), 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Pacisetan (巴基斯坦) ayza sa ci [[Imran Khan]] (伊姆蘭·可汗), micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 18 demiad. 

== '''likisi (歷史)''' ==

=== '''mukasi (古代)''' ===
kun-yen nuayawan tu tulu nu malebut, Ha-la-pa lalangawan mapatidneg tu nu aydaay nu Pa-ci-se-tan, patideng tu Ha-la-pa atu Muo-heng-cuo-Ta-luo.

公元前三千年左右，哈拉帕文化產生於今巴基斯坦境內，興建了哈拉帕和摩亨佐-達羅。
[[tangan:State emblem of Pakistan.svg|縮圖|payapay nu Pa-ci-se-tan]]
katukuh tu tusa malebut mihcaan, maudip i Cung-ya a Ya-li-an tademaw tayning i In-tu sauwacan, madebung nu heni kuitidaay muenengay a tademaw Ta-lu-pi-tu, In-tu sauwac haymaw satu malawpes.

直至前2000年，生活在中亞的雅利安人來到印度河流域，征服了當地的達羅毗荼人，印度河文明逐漸衰亡。

nikudanay a Fei-tuo zitay, Ya-li-an tademaw nu tatelungan nu cen-ce malingatu pasayda i amis ku nikalimad.

此後的吠陀時代，雅利安人的政治中心開始向北轉移。

siyen nu ayawan tu lim cay siw mihcaan, ina Puo-se mikuwan tu Pa-ci-se-tan nutipanay nu niyadu'an, siyen nu ayawan lu tu pic mihcaan, Ya-li-san-tan ta-ti namililid tu tuhitay tayni tina niyadu'an a midebung.  

西元前519年起，波斯統治巴基斯坦西部地區，西元前327年，亞歷山大大帝曾率軍攻占過此地。

hakiya tu kunyen nu ayawan tu lu tu cay mihcaan, hiyaen nu Kung-cei wancaw a Dan-tuo-luo-ci yadah ku nipialawan midebung. 

大約公元前321年，被孔雀王朝的旃陀羅笈多所佔領。

kainai'an nu lahecu nu Kung-cie-wan kuwanen nu In-tu- Si-la a tademaw, nikudan satu kuwanen nu Se-ci-tay tademaw atu Pa-ti-ya tademaw, kungyen lu seci u acawa tu nu tapang ku mikuwanay tina kanatalan, ina acawa nu tapang ci Cei-ni-se-cie mikuwan sa &quot; cay tu siw--cay lim tu mihcaan&quot;, ahebal tu ku lala' nu wan-caw katukuh i Ke-se-mi-e atu Si-ma-la-ya-san amisan a Sa-ce atu He-ten.

孔雀王朝衰落後被印度-希臘人統治，後被斯基泰人和帕提亞人統治，公元二世紀之後被貴霜帝國統治，貴霜帝國國王迦膩色迦當政時期（129－152年），王朝疆域擴至克什米爾和喜馬拉雅山以北的莎車和和田。

tulu a secian katukuh tu sepat nu secian aydaay nu Pa-ci-se-tan timulan kuwanen nu Sa-san-wan-caw, sepat nu secian, itini katuud ku wan-caw mamikuwan, lima nu seci tu hedek namaka Cung-ya a salengacay nu tademaw hamaw sa misaahebal tu kakitidaan. 
[[tangan:Mohenjo-daro Priesterkönig cropped.jpg|縮圖|Muo-hen-cuo--Ta-luo namaka lala' a tahekal makaala tu sip sep sep sep mihcaan inuayawan nu mapalaway wan nitukihulan, itida ayda i Pa-ci-se-tan puo-w'-kun                                                                   摩亨佐-達羅出土的4500年前祭司王雕刻，現存巴基斯坦國立博物館]]
三世紀到四世紀今巴基斯坦南部被薩珊王朝控制，四世紀時起，這里受到笈多王朝統治，五世紀末期來自於中亞的白匈奴逐步把疆域擴張到該地區。

walu nu secian, A-la-puo misaahebal tu sauwac katukuh i In-tu, pacumud hantu nu heni ku Yi-se-lan-caw, sa tidaay nu binacadan mala Mu-se-lin namin.

8世紀初，阿拉伯擴張到印度河流域，並將伊斯蘭教傳入，使大批當地居民成為穆斯林。

miales ku A-la-puo tina niyadu'an, uyni hantu nipalekalan tu Heng-he-san-ciaw-cuo kitidaan u Puo-luo-wan-caw ku mikuwanay. 

阿拉伯帝國退出該地區後，這里被興起於恆河三角洲一帶的波羅王朝統治。

cay cay seci tu lingatu, Pa-ci-se-tan tumul amisan u A-hu-han-cia-ce-ni wancaw kina mikuwanay.

11世紀初，巴基斯坦西北部處於阿富汗加茲尼王朝統治之下。

cay tu seci tu lingatu, ina ku-e-wancaw midayli tu Cia-ce-ni wancaw. 

12世紀初，古爾王朝又取代了加茲尼王朝。

cay tu sep nem mihcaan ci Ku-te'-pu. Ay-pa'-ke patideng tu kalung nu wancaw, Pa-ci-se-tan atu In-tu malingatu palecad tu sapikuwanay nu kawawan.

1206年，庫特布·艾伯克建立奴隸王朝，巴基斯坦和印度開始處於同一政權統治之下。

tina lu sep sep mihcaan aenem tu ku nikaydaan tu wancawan &quot;De-li-su-dan wancaw&quot;, katukuh tu cay lim lu nem mihcaan mala ci Mung-u-e kanatal ku mikutayay. 

此後300年間歷經了6個王朝（德里蘇丹王朝），直至1526年被蒙兀兒帝國取代。

== '''ayda a zitay (近代)''' ==

[[File:SepoyMutiny.jpg|thumb|Ing-Kuo (英國) masasupacaw tu ku itidaay a [[tademaw]] (英國殖民壓制戰爭)]]

cay pic lim pic tu nikudan nu mihcaan, Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu mala In-kuo nu kitidaan, nika Mu-se-lin atu In-tu sinza pihaceng ku nikasasuadaan.

1757年後，巴基斯坦隨印度成為英國殖民地，但穆斯林與印度教徒之間衝突依然嚴重。

Say-yi-de. A-he-muo-de. Han tapang mililid tu A-li-cia-e kawawan, miduducay itida i cay siw sep nem mihcaan patidneg tu &quot; cun-in-mu-se-lin-len-mung&quot;, ku makakadum atu In-tu, mapulung miala tu In-tu a binacadan misiteked, nika itini i cay siw lu wal mihcaan malapes ku nikakaduman.

賽義德·阿赫默德·汗領導阿利加爾運動，其繼承者於1906年成立了「全印穆斯林聯盟」，曾一度與印度國大黨合作，共同爭取印度的民族獨立，但1928年合作破裂。

cay siw sip sep mihcaan lu bulad tu lu demiad, mililiday nu Mu-se-lin len-mung ci Mu-han-muo-de. A-li. Cen-na itida i La-ha-e mikaygi tu hamin nu kanatal a kakaygian, sisa mapatideng kina Pa-ci-se-tan a nipiduian.

1940年3月23日，穆罕默德·阿里·真納領導下的穆斯林聯盟在拉合爾召開全國會議，通過了建立巴基斯坦的決議。

cay siw sip pic mihcaan nem bulad, Ing-kuo mihatu tu Pa-tun kawawan, misulul tu In-pa a nikakenisan. 
[[tangan:House of the Prime Minister of Pakistan in Islamabad.jpg|縮圖|Pa-ci-se-tan labinan nu sakakaay 巴基斯坦總理官邸]]
1947年6月，英國公布蒙巴頓方案，同意印巴分治。

wal bulad cay sip demiad, mihapu ku Pa-ci-se-tan misiteked sa, mala Ta-in-kuo syehuy a kakitidaan.

8月14日，巴基斯坦宣布獨立，成為大英國協的自治領。

cay siw lim nem mihcaan lu bulad tu lu demiad, Pa-ci-se-tan sumaden ku kakitidaan mala kung-he-kuo, pangangan han kinakanatal u Pa-ci-se-tan Yi-se-lan kun-he-kuo.

1956年3月23日，巴基斯坦改自治領為共和國，定國名為巴基斯坦伊斯蘭共和國。

misiteked satu kina Pa-ci-se-tan, sicinglaw tu In-tu tu lalaan &quot; Ci-ke-se-mi kawawan&quot; itida i cay siw sip wal mihcaan , cay siw nem lim mihcaan, cay siw pic cay mihcaan itida i Ke-se-mi-e kitidaan kinatulu atu In-pa malepacaw.

巴基斯坦獨立後，與印度因領土糾紛（即克什米爾問題）於1948年、1965年、1971年在克什米爾地區發生了三次印巴戰爭。

kina tulu malepacaw kasenun sa mala Tung-pa-ci-se-tan tu misiteked mala Mung-cia-la-kanatal. cay siw pic lu mihcaan pic bulad, makakiyaku tu &quot; Si-mu-la-sye-tin&quot; , setupen ku nikalepacaw sa. 

第三次印巴戰爭直接造成東巴基斯坦獨立成為孟加拉國。1972年7月，雙方簽署了《西姆拉協定》，實現停火。

nikudan satu kinapina tu amasasakamu ku nuheni, nika caay tu kasasudang, namaka cay siw wal siw mihcaan , malingatu aca ku nuheni a malpacaw, cay siw siw wal mihcaan lim bulad Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu kina enem tu itini nu sakacaayan katinengi amikinkiw tu He hananay, macunus ku lawilaw nu tademaw.

此後雙方多次會談，但未達成任何協議，1989年起，雙方不斷交火，1998年5月巴基斯坦繼印度之後進行了6次地下核試驗，使緊張局勢加劇。

tu sep sep lu mihcaan sepat bulad, In pa tusaay nu kanatal misabaluhayaca masasakamu ku nuheni, itida i cay cay bulad lu nem demiadan tatengan caay tu kalepacaw ku nuheni. 

2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。

== '''[[demiad]] (氣候)''' ==
Pa-ci-se-tan u caayay kaw caledesay numaacak atu caay kaw maacakay nu demiadan, tatengan nu demiadan kalacalecaledesan nika maacak, tunika udadan caay pakaala tu tu lim sep haw mian, 1/4 a niyadu'an tu nikaudadan itida i sasa nu cay lu sep haw mian.

巴基斯坦屬亞熱帶乾燥和半乾燥氣候，氣候總的來說比較炎熱乾燥，每年平均降雨量不到250毫米，1/4的地區降雨量在120毫米以下。

sacaledesay nu demiadan han itida i nem ,pic buladan,  teban nu kalahukan kanca u wen-tu itida makaala tu sei sep tuan, itida i Sin-de atu Pei-lu niyaduan tu teban nu kalahukan u wen-tu nu itidaay makaala tu lim sep tu ku caledes.

最炎熱的時節是6、7月份，大部分地區中午的氣溫超過40℃，而在信德和俾路支省的部分地區中午氣溫則可能高達50℃以上。

talakaw nu buyu makaala tu lu malebutan a amisan nu buyuan kalabanibanihiwan, masasuala sa, labii han makaala tu cay sip tuan, sasabaay nu demiadan sa itida i cay lu bulad katukuh tu lu bulad.

海拔高度超過２千米以上的北部山區比較涼爽，且溫差大，晝夜平均溫差14℃左右。氣溫最低時節是12月至2月。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu Pa-ci-se-tan  巴基斯坦國旗]][https://www.cia.gov/ CIA]
* [https://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*巴基斯坦：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E5%9F%BA%E6%96%AF%E5%9D%A6 

[[kakuniza:kanatal nu Ya-cuo]]
[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:ling Habay]]</text>
      <sha1>c1g8zk833wrp2nbx5wa0gvkdu3vdyse</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140725</id>
      <parentid>140724</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T01:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* demiad (氣候) */</comment>
      <origin>140725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10944" sha1="o2o5pxa7exan6bmw0drnjd6zib5n8qh" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Pakistan.svg|thumb|u hata nu Pakistan（巴基斯坦）|alt=Flag of Pakistan.svg]]'''Pakistan（巴基斯坦）'''

u [[Pakistan]] sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 30 00 N, 70 00 E.

u ahebal nu [[lala']] ma[[pulung]] sa izaw ku 796,095 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu [[lala'|lala’]]ay sa izaw ku 770,875 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu [[nanum]]ay sa izaw ku 25,220 km&lt;sup&gt;2.&lt;/sup&gt;

hamin nu [[tademaw]]an sa 201,995,540.

kakalukan [[umah]] sa 35.20%, kila[[kilang]]an [[umah]] sa 2.10%, zumaay henay [[umah]] sa 62.70%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u [[tapang]] tusu nu [[kanatal]] sa u Islamabad ([[:zh:伊斯兰堡|伊斯蘭瑪巴德]]).
[[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu pa-ci-se-tan]]

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu [[kanatal]] [[demiad]] sa 14 [[bulad]] 8 [[demiad]].

== '''tadatapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Arif Alvi]] (Alibu．Aywye [[:zh:阿里夫·艾維|阿里夫·艾維]]), 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Pacisetan (巴基斯坦) ayza sa ci [[Imran Khan]] (伊姆蘭·可汗), micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 18 demiad. 

== '''likisi (歷史)''' ==

=== '''mukasi (古代)''' ===
kun-yen nuayawan tu tulu nu malebut, Ha-la-pa lalangawan mapatidneg tu nu aydaay nu Pa-ci-se-tan, patideng tu Ha-la-pa atu Muo-heng-cuo-Ta-luo.

公元前三千年左右，哈拉帕文化產生於今巴基斯坦境內，興建了哈拉帕和摩亨佐-達羅。
[[tangan:State emblem of Pakistan.svg|縮圖|payapay nu Pa-ci-se-tan]]
katukuh tu tusa malebut mihcaan, maudip i Cung-ya a Ya-li-an tademaw tayning i In-tu sauwacan, madebung nu heni kuitidaay muenengay a tademaw Ta-lu-pi-tu, In-tu sauwac haymaw satu malawpes.

直至前2000年，生活在中亞的雅利安人來到印度河流域，征服了當地的達羅毗荼人，印度河文明逐漸衰亡。

nikudanay a Fei-tuo zitay, Ya-li-an tademaw nu tatelungan nu cen-ce malingatu pasayda i amis ku nikalimad.

此後的吠陀時代，雅利安人的政治中心開始向北轉移。

siyen nu ayawan tu lim cay siw mihcaan, ina Puo-se mikuwan tu Pa-ci-se-tan nutipanay nu niyadu'an, siyen nu ayawan lu tu pic mihcaan, Ya-li-san-tan ta-ti namililid tu tuhitay tayni tina niyadu'an a midebung.  

西元前519年起，波斯統治巴基斯坦西部地區，西元前327年，亞歷山大大帝曾率軍攻占過此地。

hakiya tu kunyen nu ayawan tu lu tu cay mihcaan, hiyaen nu Kung-cei wancaw a Dan-tuo-luo-ci yadah ku nipialawan midebung. 

大約公元前321年，被孔雀王朝的旃陀羅笈多所佔領。

kainai'an nu lahecu nu Kung-cie-wan kuwanen nu In-tu- Si-la a tademaw, nikudan satu kuwanen nu Se-ci-tay tademaw atu Pa-ti-ya tademaw, kungyen lu seci u acawa tu nu tapang ku mikuwanay tina kanatalan, ina acawa nu tapang ci Cei-ni-se-cie mikuwan sa &quot; cay tu siw--cay lim tu mihcaan&quot;, ahebal tu ku lala' nu wan-caw katukuh i Ke-se-mi-e atu Si-ma-la-ya-san amisan a Sa-ce atu He-ten.

孔雀王朝衰落後被印度-希臘人統治，後被斯基泰人和帕提亞人統治，公元二世紀之後被貴霜帝國統治，貴霜帝國國王迦膩色迦當政時期（129－152年），王朝疆域擴至克什米爾和喜馬拉雅山以北的莎車和和田。

tulu a secian katukuh tu sepat nu secian aydaay nu Pa-ci-se-tan timulan kuwanen nu Sa-san-wan-caw, sepat nu secian, itini katuud ku wan-caw mamikuwan, lima nu seci tu hedek namaka Cung-ya a salengacay nu tademaw hamaw sa misaahebal tu kakitidaan. 
[[tangan:Mohenjo-daro Priesterkönig cropped.jpg|縮圖|Muo-hen-cuo--Ta-luo namaka lala' a tahekal makaala tu sip sep sep sep mihcaan inuayawan nu mapalaway wan nitukihulan, itida ayda i Pa-ci-se-tan puo-w'-kun                                                                   摩亨佐-達羅出土的4500年前祭司王雕刻，現存巴基斯坦國立博物館]]
三世紀到四世紀今巴基斯坦南部被薩珊王朝控制，四世紀時起，這里受到笈多王朝統治，五世紀末期來自於中亞的白匈奴逐步把疆域擴張到該地區。

walu nu secian, A-la-puo misaahebal tu sauwac katukuh i In-tu, pacumud hantu nu heni ku Yi-se-lan-caw, sa tidaay nu binacadan mala Mu-se-lin namin.

8世紀初，阿拉伯擴張到印度河流域，並將伊斯蘭教傳入，使大批當地居民成為穆斯林。

miales ku A-la-puo tina niyadu'an, uyni hantu nipalekalan tu Heng-he-san-ciaw-cuo kitidaan u Puo-luo-wan-caw ku mikuwanay. 

阿拉伯帝國退出該地區後，這里被興起於恆河三角洲一帶的波羅王朝統治。

cay cay seci tu lingatu, Pa-ci-se-tan tumul amisan u A-hu-han-cia-ce-ni wancaw kina mikuwanay.

11世紀初，巴基斯坦西北部處於阿富汗加茲尼王朝統治之下。

cay tu seci tu lingatu, ina ku-e-wancaw midayli tu Cia-ce-ni wancaw. 

12世紀初，古爾王朝又取代了加茲尼王朝。

cay tu sep nem mihcaan ci Ku-te'-pu. Ay-pa'-ke patideng tu kalung nu wancaw, Pa-ci-se-tan atu In-tu malingatu palecad tu sapikuwanay nu kawawan.

1206年，庫特布·艾伯克建立奴隸王朝，巴基斯坦和印度開始處於同一政權統治之下。

tina lu sep sep mihcaan aenem tu ku nikaydaan tu wancawan &quot;De-li-su-dan wancaw&quot;, katukuh tu cay lim lu nem mihcaan mala ci Mung-u-e kanatal ku mikutayay. 

此後300年間歷經了6個王朝（德里蘇丹王朝），直至1526年被蒙兀兒帝國取代。

== '''ayda a zitay (近代)''' ==

[[File:SepoyMutiny.jpg|thumb|Ing-Kuo (英國) masasupacaw tu ku itidaay a [[tademaw]] (英國殖民壓制戰爭)]]

cay pic lim pic tu nikudan nu mihcaan, Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu mala In-kuo nu kitidaan, nika Mu-se-lin atu In-tu sinza pihaceng ku nikasasuadaan.

1757年後，巴基斯坦隨印度成為英國殖民地，但穆斯林與印度教徒之間衝突依然嚴重。

Say-yi-de. A-he-muo-de. Han tapang mililid tu A-li-cia-e kawawan, miduducay itida i cay siw sep nem mihcaan patidneg tu &quot; cun-in-mu-se-lin-len-mung&quot;, ku makakadum atu In-tu, mapulung miala tu In-tu a binacadan misiteked, nika itini i cay siw lu wal mihcaan malapes ku nikakaduman.

賽義德·阿赫默德·汗領導阿利加爾運動，其繼承者於1906年成立了「全印穆斯林聯盟」，曾一度與印度國大黨合作，共同爭取印度的民族獨立，但1928年合作破裂。

cay siw sip sep mihcaan lu bulad tu lu demiad, mililiday nu Mu-se-lin len-mung ci Mu-han-muo-de. A-li. Cen-na itida i La-ha-e mikaygi tu hamin nu kanatal a kakaygian, sisa mapatideng kina Pa-ci-se-tan a nipiduian.

1940年3月23日，穆罕默德·阿里·真納領導下的穆斯林聯盟在拉合爾召開全國會議，通過了建立巴基斯坦的決議。

cay siw sip pic mihcaan nem bulad, Ing-kuo mihatu tu Pa-tun kawawan, misulul tu In-pa a nikakenisan. 
[[tangan:House of the Prime Minister of Pakistan in Islamabad.jpg|縮圖|Pa-ci-se-tan labinan nu sakakaay 巴基斯坦總理官邸]]
1947年6月，英國公布蒙巴頓方案，同意印巴分治。

wal bulad cay sip demiad, mihapu ku Pa-ci-se-tan misiteked sa, mala Ta-in-kuo syehuy a kakitidaan.

8月14日，巴基斯坦宣布獨立，成為大英國協的自治領。

cay siw lim nem mihcaan lu bulad tu lu demiad, Pa-ci-se-tan sumaden ku kakitidaan mala kung-he-kuo, pangangan han kinakanatal u Pa-ci-se-tan Yi-se-lan kun-he-kuo.

1956年3月23日，巴基斯坦改自治領為共和國，定國名為巴基斯坦伊斯蘭共和國。

misiteked satu kina Pa-ci-se-tan, sicinglaw tu In-tu tu lalaan &quot; Ci-ke-se-mi kawawan&quot; itida i cay siw sip wal mihcaan , cay siw nem lim mihcaan, cay siw pic cay mihcaan itida i Ke-se-mi-e kitidaan kinatulu atu In-pa malepacaw.

巴基斯坦獨立後，與印度因領土糾紛（即克什米爾問題）於1948年、1965年、1971年在克什米爾地區發生了三次印巴戰爭。

kina tulu malepacaw kasenun sa mala Tung-pa-ci-se-tan tu misiteked mala Mung-cia-la-kanatal. cay siw pic lu mihcaan pic bulad, makakiyaku tu &quot; Si-mu-la-sye-tin&quot; , setupen ku nikalepacaw sa. 

第三次印巴戰爭直接造成東巴基斯坦獨立成為孟加拉國。1972年7月，雙方簽署了《西姆拉協定》，實現停火。

nikudan satu kinapina tu amasasakamu ku nuheni, nika caay tu kasasudang, namaka cay siw wal siw mihcaan , malingatu aca ku nuheni a malpacaw, cay siw siw wal mihcaan lim bulad Pa-ci-se-tan mikilul tu In-tu kina enem tu itini nu sakacaayan katinengi amikinkiw tu He hananay, macunus ku lawilaw nu tademaw.

此後雙方多次會談，但未達成任何協議，1989年起，雙方不斷交火，1998年5月巴基斯坦繼印度之後進行了6次地下核試驗，使緊張局勢加劇。

tu sep sep lu mihcaan sepat bulad, In pa tusaay nu kanatal misabaluhayaca masasakamu ku nuheni, itida i cay cay bulad lu nem demiadan tatengan caay tu kalepacaw ku nuheni. 

2003年4月，印巴兩國先後表達了重新進行對話的意願，11月25日在實際控制線停火。

== '''[[demiad]] (氣候)''' ==
Pa-ci-se-tan u caayay kaw caledesay numaacak atu caay kaw maacakay nu demiadan, tatengan nu demiadan kalacalecaledesan nika maacak, tunika udadan caay pakaala tu tu lim sep haw mian, 1/4 a niyadu'an tu nikaudadan itida i sasa nu cay lu sep haw mian.

巴基斯坦屬亞熱帶乾燥和半乾燥氣候，氣候總的來說比較炎熱乾燥，每年平均降雨量不到250毫米，1/4的地區降雨量在120毫米以下。
[[tangan:Pakistan Navy Ship (PNS) Shahjahan &amp; Tippi Sultan.jpeg|縮圖|miyukuinsiw ku Pa-ku nu kungungan 巴國海軍演習]]
sacaledesay nu demiadan han itida i nem ,pic buladan,  teban nu kalahukan kanca u wen-tu itida makaala tu sei sep tuan, itida i Sin-de atu Pei-lu niyaduan tu teban nu kalahukan u wen-tu nu itidaay makaala tu lim sep tu ku caledes.

最炎熱的時節是6、7月份，大部分地區中午的氣溫超過40℃，而在信德和俾路支省的部分地區中午氣溫則可能高達50℃以上。

talakaw nu buyu makaala tu lu malebutan a amisan nu buyuan kalabanibanihiwan, masasuala sa, labii han makaala tu cay sip tuan, sasabaay nu demiadan sa itida i cay lu bulad katukuh tu lu bulad.

海拔高度超過２千米以上的北部山區比較涼爽，且溫差大，晝夜平均溫差14℃左右。氣溫最低時節是12月至2月。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [[tangan:Flag of Pakistan.svg|縮圖|hata nu Pa-ci-se-tan  巴基斯坦國旗]][https://www.cia.gov/ CIA]
* [https://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*巴基斯坦：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E5%9F%BA%E6%96%AF%E5%9D%A6 

[[kakuniza:kanatal nu Ya-cuo]]
[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:ling Habay]]</text>
      <sha1>o2o5pxa7exan6bmw0drnjd6zib5n8qh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Peru</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4342</id>
    <revision>
      <id>140711</id>
      <parentid>140710</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* lalangawan  文化 */</comment>
      <origin>140711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8328" sha1="c5g2zhpw2h965urixkddutjgu3bw8ut" xml:space="preserve">Peru（祕魯）

[[tangan:Flag of Peru.svg|thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg]]

u '''Peru''' sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 76 00 W.  u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 1,285,216 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu lala'ay sa 1,279,996 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 5,220 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. hamin nu tademaw sa 30,741,062. kakalukan umah sa 18.80%, kilakilangan umah sa 53%, zumaay henay umah sa 28.20%.    

[[tapang]] tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u [[Lima]].

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 28 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Pedro Pablo Kuczynski]], micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 bulad 28 demia . malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan.


https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81.

== '''lalangawan  文化''' ==

=== Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 ===
Mi-lu u sakasingangan tu kitakidan a Ku-in-cia nu palekalan tu lalangawan, u lalangawan nu kawawan u Mi-lu kanatal ku sisikiningay tu lalangawan.

秘魯是聞名世界的古印加文化發祥地，文化事務原由秘魯國家文化局負責，

tu sep cay sep mihcaan pic bulad cay sip demiad, Kuo-huy nu Mi-lu mihang patideng tu lalangawan nu kakitidaan, mikawaw tu kanatal nu Pu-w'-kun, laziw tilibi nu kakawawan atu lalangawan nu kanatal tu sapikinkiwan nu kakulian. 

2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構。

sayaway nu Mi-lu sakakaay, u sakasinganganay tu zen-lei-sye-cia atu li-se-sye-cia ci Hu-an. Ma-tin. Aw-si-aw itida i siw bulad sip demiad mihapu malingatu patideng. 

秘魯首位文化部長，著名的人類學家和歷史學家胡安·馬丁·奧西奧在9月4日宣誓就職。

lalangawan nu Mi-lu namaka In-ti-an atu Si-pan-ya nu laylayen, nika hiyaen nu Huy-cuo, Ye-cuo atu O-cuo mapalalid nu binacadan.

秘魯文化主要來源於印第安和西班牙傳統，但也被非洲、亞洲和歐洲族群影響。

u nalimaan nu Mi-lu taneng talaayawen ku nipikilim nu ayawan a nalimaan, kabing, keliwkeliwan nu dikuc, kalin atu nikihulan tu sulit. 

秘魯早期的藝術可追溯至前印加文明的陶器、紡織品、首飾和雕塑。

mahida tu ku nipikawaw nu In-cia a tademaw, sakay pisalumaan maseneng ku nuheni, pasu Ma-cin-pi-ciw sumamaday a nipisangaan tu luma'.

印加人維持了這些工藝的製作，並在建築等領域取得較大的成就，其中包括馬丘比丘古城的興建。

Pa-luo-ke nalimaan han u mabulaway nu zitayan ku angangan tu nalimaan, nika idaw ku mapalaiday nu itidaay a laylayan.

巴洛克藝術是殖民時期的主要藝術，但在一定程度受到當地傳統的影響。

tawya u kiwkay nu kawaw ku angangan nu sapikulitaw, tawya yadah ku nipatideng tu kiwkay atu Ku-se-ke mikulitay nu tawyaay a dayhiwan.  

這時宗教事物是藝術作品的主要描繪對象，當時大量興建的教堂和庫斯科畫派就是當中的代表。 

misiteked satu ku Mi-lu hida satu caay ka lahat, katukuh tu tu sep nu secian tu lingatu In-ti-an cu-yi yun-tung a mapalekal. 

獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起。

namaka cay siw lim sep mihcaan, u nalimaan nu Mi-lu caay tu kayadah, mapahiya nu nutaw a kanatal atu tidaay nu lalalidan a nikasabalubaluhayan.  

自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊。 

u wen-sye nu Mi-lu tu angangangan namaka Ke-lun-pu zitay nu nakamuan a laylayan. 

秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統。

Si-pan-ya namaka cay nem secian pacumud tu sulit, tu malimaday nu zitayan ina wen-sye ti idaw ku likisi atu kiwkay nu cudadan. 

西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學。

misiteked satu, pisalisinan atu lang-man-cu-yi malaangangngan a wen-sye liw-pay, misulitay tina cudadan ci Li-ka-tuo. Pa'-e-ma. 

獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬。

tu sep seci tu lingatu In-ti-an cuyi yentun mapalekal kina Si-luo. A-lay-ke-li-ya, He-say. Ma-li-ya. A-ke-ta-se, atu Say-sa-e. Pa-lei-hu sitangahay nu matinengay misulit a  tademaw.

20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家。

teban nu tu sep seci itida i La-tin-mei-cuo mabakuhac nu maladayhiway nu tademaw ci Ma-li-aw. Pa-e-cia-se. Le-sa malaliday nu tademawan, u wen-sye nu Mi-lu yadah tu ku matinengay.

20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知。

lami' nu Mi-lu malalamel tu In-ti-an atu Si-pan-ya, kanamuhan nu Huy-cu, A-la-puo, Yi-ta-li, Cung-kuo atu Dipun nu nipisalamian nu kangadahan.

秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響。

picidekan sa aru Cung-kuo Kaun-tun liwlian atu niyaduay nu liwlian malalamel tu tidaay nu sakasenengan a Chifa, itida i Suo-tu Li-ma-se, nu cacayay nu maci a dadanan kanca idaw ku &quot; Chifa&quot; a kangpangan.尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌. 

sakasinganganan a Chifa han namaka Cung-kuo nakamuan kan sananay a yimian, aminca inalami malaliwli nu Cung-kuo, nika ina Cung-kuo kakanan mamin i niyaniyaduan i Mi-lu, ina liwli hantu itawya tu malaMi-lu u picidekan nu kan, caay tu kaw tawyaay a Cung-kuo lamian, duma nu Mi-lu nu lamian pasu&quot; anticuchos&quot;、&quot;ceviche&quot;、&quot;humita&quot; atu&quot;pachamanca&quot;。

chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」。    

kapah nu demiad nu Mi-lu picidekan nu itidaay nu caayay kalecal nu kilakilangan atu aadupan u kakanen namin.

秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途。

ayda hantu, u lalamian nu Mi-lu tu sapalamel yadah ku sapalamelan tu zayliwan tadakapah tu sisa yadah ku masahicahicaay nu nisalamian. 

最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽。

=== In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. ===
yu makatukuh ku Si-pan-ya tademaw, caayay kalecad nu sasinzaan caay kalecad ku dadadiwan, yu mipiyu tu lapa nu dadatukan &quot; quena&quot; atu tatuktukan nu dadatukan &quot; tinya&quot; hinaadih kita. 

西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見。

Si-pan-ya tademaw idaw ku nisabaluhay tu dadatukan atu gita atu su-cin anipataynian, nikuda idaw aca ku nipalekalan tu laylay nu dadatukan atu baluhay nu dadatukan a malamelay nu &quot; charango&quot;.

西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」。

laylay nu Fei-cuo misuayaw tu Mi-lu nu dadatukan a nipainian pasuwenpu atu tatuktukan nu dadatukan &quot;cajón&quot; a nipacumudan.

非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入。

laylay nu Mi-lu nu palawan idaw &quot;marinera&quot;、&quot;tondero&quot;、&quot;danza de tijeras&quot; atu &quot;huayno&quot;. 

Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」。 

sangaw ya Cwo-in-sangaw mapasilac i Lein-he-kuo cudadan nu masakaputay nu tademaw caay kaw tuud nu lalangawan nu dayday  tu sakasinganganan.

秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|List of current heads of state and government]]
*中文維基百科:秘魯:https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81
*[http://www.cia.gov/ CIA]
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>c5g2zhpw2h965urixkddutjgu3bw8ut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140712</id>
      <parentid>140711</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 */</comment>
      <origin>140712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8387" sha1="l9c5p538z8adoflpyivlyy3bwath5sw" xml:space="preserve">Peru（祕魯）

[[tangan:Flag of Peru.svg|thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg]]

u '''Peru''' sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 76 00 W.  u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 1,285,216 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu lala'ay sa 1,279,996 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 5,220 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. hamin nu tademaw sa 30,741,062. kakalukan umah sa 18.80%, kilakilangan umah sa 53%, zumaay henay umah sa 28.20%.    

[[tapang]] tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u [[Lima]].

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 28 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Pedro Pablo Kuczynski]], micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 bulad 28 demia . malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan.


https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81.

== '''lalangawan  文化''' ==
[[tangan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|縮圖]]

=== Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 ===
Mi-lu u sakasingangan tu kitakidan a Ku-in-cia nu palekalan tu lalangawan, u lalangawan nu kawawan u Mi-lu kanatal ku sisikiningay tu lalangawan.

秘魯是聞名世界的古印加文化發祥地，文化事務原由秘魯國家文化局負責，

tu sep cay sep mihcaan pic bulad cay sip demiad, Kuo-huy nu Mi-lu mihang patideng tu lalangawan nu kakitidaan, mikawaw tu kanatal nu Pu-w'-kun, laziw tilibi nu kakawawan atu lalangawan nu kanatal tu sapikinkiwan nu kakulian. 

2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構。

sayaway nu Mi-lu sakakaay, u sakasinganganay tu zen-lei-sye-cia atu li-se-sye-cia ci Hu-an. Ma-tin. Aw-si-aw itida i siw bulad sip demiad mihapu malingatu patideng. 

秘魯首位文化部長，著名的人類學家和歷史學家胡安·馬丁·奧西奧在9月4日宣誓就職。

lalangawan nu Mi-lu namaka In-ti-an atu Si-pan-ya nu laylayen, nika hiyaen nu Huy-cuo, Ye-cuo atu O-cuo mapalalid nu binacadan.

秘魯文化主要來源於印第安和西班牙傳統，但也被非洲、亞洲和歐洲族群影響。

u nalimaan nu Mi-lu taneng talaayawen ku nipikilim nu ayawan a nalimaan, kabing, keliwkeliwan nu dikuc, kalin atu nikihulan tu sulit. 

秘魯早期的藝術可追溯至前印加文明的陶器、紡織品、首飾和雕塑。

mahida tu ku nipikawaw nu In-cia a tademaw, sakay pisalumaan maseneng ku nuheni, pasu Ma-cin-pi-ciw sumamaday a nipisangaan tu luma'.

印加人維持了這些工藝的製作，並在建築等領域取得較大的成就，其中包括馬丘比丘古城的興建。

Pa-luo-ke nalimaan han u mabulaway nu zitayan ku angangan tu nalimaan, nika idaw ku mapalaiday nu itidaay a laylayan.

巴洛克藝術是殖民時期的主要藝術，但在一定程度受到當地傳統的影響。

tawya u kiwkay nu kawaw ku angangan nu sapikulitaw, tawya yadah ku nipatideng tu kiwkay atu Ku-se-ke mikulitay nu tawyaay a dayhiwan.  

這時宗教事物是藝術作品的主要描繪對象，當時大量興建的教堂和庫斯科畫派就是當中的代表。 

misiteked satu ku Mi-lu hida satu caay ka lahat, katukuh tu tu sep nu secian tu lingatu In-ti-an cu-yi yun-tung a mapalekal. 

獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起。

namaka cay siw lim sep mihcaan, u nalimaan nu Mi-lu caay tu kayadah, mapahiya nu nutaw a kanatal atu tidaay nu lalalidan a nikasabalubaluhayan.  

自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊。 

u wen-sye nu Mi-lu tu angangangan namaka Ke-lun-pu zitay nu nakamuan a laylayan. 

秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統。

Si-pan-ya namaka cay nem secian pacumud tu sulit, tu malimaday nu zitayan ina wen-sye ti idaw ku likisi atu kiwkay nu cudadan. 

西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學。

misiteked satu, pisalisinan atu lang-man-cu-yi malaangangngan a wen-sye liw-pay, misulitay tina cudadan ci Li-ka-tuo. Pa'-e-ma. 

獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬。

tu sep seci tu lingatu In-ti-an cuyi yentun mapalekal kina Si-luo. A-lay-ke-li-ya, He-say. Ma-li-ya. A-ke-ta-se, atu Say-sa-e. Pa-lei-hu sitangahay nu matinengay misulit a  tademaw.

20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家。

teban nu tu sep seci itida i La-tin-mei-cuo mabakuhac nu maladayhiway nu tademaw ci Ma-li-aw. Pa-e-cia-se. Le-sa malaliday nu tademawan, u wen-sye nu Mi-lu yadah tu ku matinengay.

20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知。

lami' nu Mi-lu malalamel tu In-ti-an atu Si-pan-ya, kanamuhan nu Huy-cu, A-la-puo, Yi-ta-li, Cung-kuo atu Dipun nu nipisalamian nu kangadahan.

秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響。

picidekan sa aru Cung-kuo Kaun-tun liwlian atu niyaduay nu liwlian malalamel tu tidaay nu sakasenengan a Chifa, itida i Suo-tu Li-ma-se, nu cacayay nu maci a dadanan kanca idaw ku &quot; Chifa&quot; a kangpangan.尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌. 

sakasinganganan a Chifa han namaka Cung-kuo nakamuan kan sananay a yimian, aminca inalami malaliwli nu Cung-kuo, nika ina Cung-kuo kakanan mamin i niyaniyaduan i Mi-lu, ina liwli hantu itawya tu malaMi-lu u picidekan nu kan, caay tu kaw tawyaay a Cung-kuo lamian, duma nu Mi-lu nu lamian pasu&quot; anticuchos&quot;、&quot;ceviche&quot;、&quot;humita&quot; atu&quot;pachamanca&quot;。

chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」。    

kapah nu demiad nu Mi-lu picidekan nu itidaay nu caayay kalecal nu kilakilangan atu aadupan u kakanen namin.

秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途。

ayda hantu, u lalamian nu Mi-lu tu sapalamel yadah ku sapalamelan tu zayliwan tadakapah tu sisa yadah ku masahicahicaay nu nisalamian. 

最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽。

=== In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. ===
yu makatukuh ku Si-pan-ya tademaw, caayay kalecad nu sasinzaan caay kalecad ku dadadiwan, yu mipiyu tu lapa nu dadatukan &quot; quena&quot; atu tatuktukan nu dadatukan &quot; tinya&quot; hinaadih kita. 

西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見。

Si-pan-ya tademaw idaw ku nisabaluhay tu dadatukan atu gita atu su-cin anipataynian, nikuda idaw aca ku nipalekalan tu laylay nu dadatukan atu baluhay nu dadatukan a malamelay nu &quot; charango&quot;.

西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」。

laylay nu Fei-cuo misuayaw tu Mi-lu nu dadatukan a nipainian pasuwenpu atu tatuktukan nu dadatukan &quot;cajón&quot; a nipacumudan.

非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入。

laylay nu Mi-lu nu palawan idaw &quot;marinera&quot;、&quot;tondero&quot;、&quot;danza de tijeras&quot; atu &quot;huayno&quot;. 

Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」。 

sangaw ya Cwo-in-sangaw mapasilac i Lein-he-kuo cudadan nu masakaputay nu tademaw caay kaw tuud nu lalangawan nu dayday  tu sakasinganganan.

秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|List of current heads of state and government]]
*中文維基百科:秘魯:https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81
*[http://www.cia.gov/ CIA]
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>l9c5p538z8adoflpyivlyy3bwath5sw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140713</id>
      <parentid>140712</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 */</comment>
      <origin>140713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8473" sha1="rswghcogh6x7qb8cb6aj3istgqmtrfv" xml:space="preserve">Peru（祕魯）

[[tangan:Flag of Peru.svg|thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg]]

u '''Peru''' sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 76 00 W.  u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 1,285,216 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu lala'ay sa 1,279,996 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 5,220 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. hamin nu tademaw sa 30,741,062. kakalukan umah sa 18.80%, kilakilangan umah sa 53%, zumaay henay umah sa 28.20%.    

[[tapang]] tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u [[Lima]].

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 28 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Pedro Pablo Kuczynski]], micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 bulad 28 demia . malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan.


https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81.

== '''lalangawan  文化''' ==
[[tangan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|縮圖|Ma-ciw-pi-ciw, &quot; In-cia-se-luo a tukay     馬丘比丘，「印加失落的城市」]]

=== Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 ===
Mi-lu u sakasingangan tu kitakidan a Ku-in-cia nu palekalan tu lalangawan, u lalangawan nu kawawan u Mi-lu kanatal ku sisikiningay tu lalangawan.

秘魯是聞名世界的古印加文化發祥地，文化事務原由秘魯國家文化局負責，

tu sep cay sep mihcaan pic bulad cay sip demiad, Kuo-huy nu Mi-lu mihang patideng tu lalangawan nu kakitidaan, mikawaw tu kanatal nu Pu-w'-kun, laziw tilibi nu kakawawan atu lalangawan nu kanatal tu sapikinkiwan nu kakulian. 

2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構。

sayaway nu Mi-lu sakakaay, u sakasinganganay tu zen-lei-sye-cia atu li-se-sye-cia ci Hu-an. Ma-tin. Aw-si-aw itida i siw bulad sip demiad mihapu malingatu patideng. 

秘魯首位文化部長，著名的人類學家和歷史學家胡安·馬丁·奧西奧在9月4日宣誓就職。

lalangawan nu Mi-lu namaka In-ti-an atu Si-pan-ya nu laylayen, nika hiyaen nu Huy-cuo, Ye-cuo atu O-cuo mapalalid nu binacadan.

秘魯文化主要來源於印第安和西班牙傳統，但也被非洲、亞洲和歐洲族群影響。

u nalimaan nu Mi-lu taneng talaayawen ku nipikilim nu ayawan a nalimaan, kabing, keliwkeliwan nu dikuc, kalin atu nikihulan tu sulit. 

秘魯早期的藝術可追溯至前印加文明的陶器、紡織品、首飾和雕塑。

mahida tu ku nipikawaw nu In-cia a tademaw, sakay pisalumaan maseneng ku nuheni, pasu Ma-cin-pi-ciw sumamaday a nipisangaan tu luma'.

印加人維持了這些工藝的製作，並在建築等領域取得較大的成就，其中包括馬丘比丘古城的興建。

Pa-luo-ke nalimaan han u mabulaway nu zitayan ku angangan tu nalimaan, nika idaw ku mapalaiday nu itidaay a laylayan.

巴洛克藝術是殖民時期的主要藝術，但在一定程度受到當地傳統的影響。

tawya u kiwkay nu kawaw ku angangan nu sapikulitaw, tawya yadah ku nipatideng tu kiwkay atu Ku-se-ke mikulitay nu tawyaay a dayhiwan.  

這時宗教事物是藝術作品的主要描繪對象，當時大量興建的教堂和庫斯科畫派就是當中的代表。 

misiteked satu ku Mi-lu hida satu caay ka lahat, katukuh tu tu sep nu secian tu lingatu In-ti-an cu-yi yun-tung a mapalekal. 

獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起。

namaka cay siw lim sep mihcaan, u nalimaan nu Mi-lu caay tu kayadah, mapahiya nu nutaw a kanatal atu tidaay nu lalalidan a nikasabalubaluhayan.  

自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊。 

u wen-sye nu Mi-lu tu angangangan namaka Ke-lun-pu zitay nu nakamuan a laylayan. 

秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統。

Si-pan-ya namaka cay nem secian pacumud tu sulit, tu malimaday nu zitayan ina wen-sye ti idaw ku likisi atu kiwkay nu cudadan. 

西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學。

misiteked satu, pisalisinan atu lang-man-cu-yi malaangangngan a wen-sye liw-pay, misulitay tina cudadan ci Li-ka-tuo. Pa'-e-ma. 

獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬。

tu sep seci tu lingatu In-ti-an cuyi yentun mapalekal kina Si-luo. A-lay-ke-li-ya, He-say. Ma-li-ya. A-ke-ta-se, atu Say-sa-e. Pa-lei-hu sitangahay nu matinengay misulit a  tademaw.

20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家。

teban nu tu sep seci itida i La-tin-mei-cuo mabakuhac nu maladayhiway nu tademaw ci Ma-li-aw. Pa-e-cia-se. Le-sa malaliday nu tademawan, u wen-sye nu Mi-lu yadah tu ku matinengay.

20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知。

lami' nu Mi-lu malalamel tu In-ti-an atu Si-pan-ya, kanamuhan nu Huy-cu, A-la-puo, Yi-ta-li, Cung-kuo atu Dipun nu nipisalamian nu kangadahan.

秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響。

picidekan sa aru Cung-kuo Kaun-tun liwlian atu niyaduay nu liwlian malalamel tu tidaay nu sakasenengan a Chifa, itida i Suo-tu Li-ma-se, nu cacayay nu maci a dadanan kanca idaw ku &quot; Chifa&quot; a kangpangan.尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌. 

sakasinganganan a Chifa han namaka Cung-kuo nakamuan kan sananay a yimian, aminca inalami malaliwli nu Cung-kuo, nika ina Cung-kuo kakanan mamin i niyaniyaduan i Mi-lu, ina liwli hantu itawya tu malaMi-lu u picidekan nu kan, caay tu kaw tawyaay a Cung-kuo lamian, duma nu Mi-lu nu lamian pasu&quot; anticuchos&quot;、&quot;ceviche&quot;、&quot;humita&quot; atu&quot;pachamanca&quot;。

chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」。    

kapah nu demiad nu Mi-lu picidekan nu itidaay nu caayay kalecal nu kilakilangan atu aadupan u kakanen namin.

秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途。

ayda hantu, u lalamian nu Mi-lu tu sapalamel yadah ku sapalamelan tu zayliwan tadakapah tu sisa yadah ku masahicahicaay nu nisalamian. 

最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽。

=== In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. ===
yu makatukuh ku Si-pan-ya tademaw, caayay kalecad nu sasinzaan caay kalecad ku dadadiwan, yu mipiyu tu lapa nu dadatukan &quot; quena&quot; atu tatuktukan nu dadatukan &quot; tinya&quot; hinaadih kita. 

西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見。

Si-pan-ya tademaw idaw ku nisabaluhay tu dadatukan atu gita atu su-cin anipataynian, nikuda idaw aca ku nipalekalan tu laylay nu dadatukan atu baluhay nu dadatukan a malamelay nu &quot; charango&quot;.

西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」。

laylay nu Fei-cuo misuayaw tu Mi-lu nu dadatukan a nipainian pasuwenpu atu tatuktukan nu dadatukan &quot;cajón&quot; a nipacumudan.

非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入。

laylay nu Mi-lu nu palawan idaw &quot;marinera&quot;、&quot;tondero&quot;、&quot;danza de tijeras&quot; atu &quot;huayno&quot;. 

Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」。 

sangaw ya Cwo-in-sangaw mapasilac i Lein-he-kuo cudadan nu masakaputay nu tademaw caay kaw tuud nu lalangawan nu dayday  tu sakasinganganan.

秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|List of current heads of state and government]]
*中文維基百科:秘魯:https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81
*[http://www.cia.gov/ CIA]
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>rswghcogh6x7qb8cb6aj3istgqmtrfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140714</id>
      <parentid>140713</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* lalangawan  文化 */</comment>
      <origin>140714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8548" sha1="af42qm3gdhpv5oba1zcz6vk9tco748x" xml:space="preserve">Peru（祕魯）

[[tangan:Flag of Peru.svg|thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg]]

u '''Peru''' sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 76 00 W.  u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 1,285,216 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu lala'ay sa 1,279,996 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 5,220 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. hamin nu tademaw sa 30,741,062. kakalukan umah sa 18.80%, kilakilangan umah sa 53%, zumaay henay umah sa 28.20%.    

[[tapang]] tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u [[Lima]].

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 28 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Pedro Pablo Kuczynski]], micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 bulad 28 demia . malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan.


https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81.

== '''lalangawan  文化''' ==
[[tangan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|縮圖|Ma-ciw-pi-ciw, &quot; In-cia-se-luo a tukay     馬丘比丘，「印加失落的城市」]]

=== Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 ===
Mi-lu u sakasingangan tu kitakidan a Ku-in-cia nu palekalan tu lalangawan, u lalangawan nu kawawan u Mi-lu kanatal ku sisikiningay tu lalangawan.

秘魯是聞名世界的古印加文化發祥地，文化事務原由秘魯國家文化局負責，

tu sep cay sep mihcaan pic bulad cay sip demiad, Kuo-huy nu Mi-lu mihang patideng tu lalangawan nu kakitidaan, mikawaw tu kanatal nu Pu-w'-kun, laziw tilibi nu kakawawan atu lalangawan nu kanatal tu sapikinkiwan nu kakulian. 

2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構。

sayaway nu Mi-lu sakakaay, u sakasinganganay tu zen-lei-sye-cia atu li-se-sye-cia ci Hu-an. Ma-tin. Aw-si-aw itida i siw bulad sip demiad mihapu malingatu patideng. 

秘魯首位文化部長，著名的人類學家和歷史學家胡安·馬丁·奧西奧在9月4日宣誓就職。

lalangawan nu Mi-lu namaka In-ti-an atu Si-pan-ya nu laylayen, nika hiyaen nu Huy-cuo, Ye-cuo atu O-cuo mapalalid nu binacadan.

秘魯文化主要來源於印第安和西班牙傳統，但也被非洲、亞洲和歐洲族群影響。

u nalimaan nu Mi-lu taneng talaayawen ku nipikilim nu ayawan a nalimaan, kabing, keliwkeliwan nu dikuc, kalin atu nikihulan tu sulit. 
[[tangan:Casadepizarrolima.jpg|縮圖|Cung-tun-fu nu Mi-lu秘魯總統府]]
秘魯早期的藝術可追溯至前印加文明的陶器、紡織品、首飾和雕塑。

mahida tu ku nipikawaw nu In-cia a tademaw, sakay pisalumaan maseneng ku nuheni, pasu Ma-cin-pi-ciw sumamaday a nipisangaan tu luma'.

印加人維持了這些工藝的製作，並在建築等領域取得較大的成就，其中包括馬丘比丘古城的興建。

Pa-luo-ke nalimaan han u mabulaway nu zitayan ku angangan tu nalimaan, nika idaw ku mapalaiday nu itidaay a laylayan.

巴洛克藝術是殖民時期的主要藝術，但在一定程度受到當地傳統的影響。

tawya u kiwkay nu kawaw ku angangan nu sapikulitaw, tawya yadah ku nipatideng tu kiwkay atu Ku-se-ke mikulitay nu tawyaay a dayhiwan.  

這時宗教事物是藝術作品的主要描繪對象，當時大量興建的教堂和庫斯科畫派就是當中的代表。 

misiteked satu ku Mi-lu hida satu caay ka lahat, katukuh tu tu sep nu secian tu lingatu In-ti-an cu-yi yun-tung a mapalekal. 

獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起。

namaka cay siw lim sep mihcaan, u nalimaan nu Mi-lu caay tu kayadah, mapahiya nu nutaw a kanatal atu tidaay nu lalalidan a nikasabalubaluhayan.  

自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊。 

u wen-sye nu Mi-lu tu angangangan namaka Ke-lun-pu zitay nu nakamuan a laylayan. 

秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統。

Si-pan-ya namaka cay nem secian pacumud tu sulit, tu malimaday nu zitayan ina wen-sye ti idaw ku likisi atu kiwkay nu cudadan. 

西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學。

misiteked satu, pisalisinan atu lang-man-cu-yi malaangangngan a wen-sye liw-pay, misulitay tina cudadan ci Li-ka-tuo. Pa'-e-ma. 

獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬。

tu sep seci tu lingatu In-ti-an cuyi yentun mapalekal kina Si-luo. A-lay-ke-li-ya, He-say. Ma-li-ya. A-ke-ta-se, atu Say-sa-e. Pa-lei-hu sitangahay nu matinengay misulit a  tademaw.

20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家。

teban nu tu sep seci itida i La-tin-mei-cuo mabakuhac nu maladayhiway nu tademaw ci Ma-li-aw. Pa-e-cia-se. Le-sa malaliday nu tademawan, u wen-sye nu Mi-lu yadah tu ku matinengay.

20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知。

lami' nu Mi-lu malalamel tu In-ti-an atu Si-pan-ya, kanamuhan nu Huy-cu, A-la-puo, Yi-ta-li, Cung-kuo atu Dipun nu nipisalamian nu kangadahan.

秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響。

picidekan sa aru Cung-kuo Kaun-tun liwlian atu niyaduay nu liwlian malalamel tu tidaay nu sakasenengan a Chifa, itida i Suo-tu Li-ma-se, nu cacayay nu maci a dadanan kanca idaw ku &quot; Chifa&quot; a kangpangan.尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌. 

sakasinganganan a Chifa han namaka Cung-kuo nakamuan kan sananay a yimian, aminca inalami malaliwli nu Cung-kuo, nika ina Cung-kuo kakanan mamin i niyaniyaduan i Mi-lu, ina liwli hantu itawya tu malaMi-lu u picidekan nu kan, caay tu kaw tawyaay a Cung-kuo lamian, duma nu Mi-lu nu lamian pasu&quot; anticuchos&quot;、&quot;ceviche&quot;、&quot;humita&quot; atu&quot;pachamanca&quot;。

chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」。    

kapah nu demiad nu Mi-lu picidekan nu itidaay nu caayay kalecal nu kilakilangan atu aadupan u kakanen namin.

秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途。

ayda hantu, u lalamian nu Mi-lu tu sapalamel yadah ku sapalamelan tu zayliwan tadakapah tu sisa yadah ku masahicahicaay nu nisalamian. 

最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽。

=== In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. ===
yu makatukuh ku Si-pan-ya tademaw, caayay kalecad nu sasinzaan caay kalecad ku dadadiwan, yu mipiyu tu lapa nu dadatukan &quot; quena&quot; atu tatuktukan nu dadatukan &quot; tinya&quot; hinaadih kita. 

西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見。

Si-pan-ya tademaw idaw ku nisabaluhay tu dadatukan atu gita atu su-cin anipataynian, nikuda idaw aca ku nipalekalan tu laylay nu dadatukan atu baluhay nu dadatukan a malamelay nu &quot; charango&quot;.

西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」。

laylay nu Fei-cuo misuayaw tu Mi-lu nu dadatukan a nipainian pasuwenpu atu tatuktukan nu dadatukan &quot;cajón&quot; a nipacumudan.

非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入。

laylay nu Mi-lu nu palawan idaw &quot;marinera&quot;、&quot;tondero&quot;、&quot;danza de tijeras&quot; atu &quot;huayno&quot;. 

Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」。 

sangaw ya Cwo-in-sangaw mapasilac i Lein-he-kuo cudadan nu masakaputay nu tademaw caay kaw tuud nu lalangawan nu dayday  tu sakasinganganan.

秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|List of current heads of state and government]]
*中文維基百科:秘魯:https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81
*[http://www.cia.gov/ CIA]
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>af42qm3gdhpv5oba1zcz6vk9tco748x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140715</id>
      <parentid>140714</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>Mi-lu kungung mi-ke tu siw 秘魯空軍米格29</comment>
      <origin>140715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8581" sha1="ldl0550hb1xpv5550b5ri8zfd8rgvni" xml:space="preserve">Peru（祕魯）

[[tangan:Flag of Peru.svg|thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg]]

u '''Peru''' sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 76 00 W.  u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 1,285,216 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu lala'ay sa 1,279,996 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 5,220 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. hamin nu tademaw sa 30,741,062. kakalukan umah sa 18.80%, kilakilangan umah sa 53%, zumaay henay umah sa 28.20%.    

[[tapang]] tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u [[Lima]].

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 28 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Pedro Pablo Kuczynski]], micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 bulad 28 demia . malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan.


https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81.

== '''lalangawan  文化''' ==
[[tangan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|縮圖|Ma-ciw-pi-ciw, &quot; In-cia-se-luo a tukay     馬丘比丘，「印加失落的城市」]]

=== Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 ===
Mi-lu u sakasingangan tu kitakidan a Ku-in-cia nu palekalan tu lalangawan, u lalangawan nu kawawan u Mi-lu kanatal ku sisikiningay tu lalangawan.

秘魯是聞名世界的古印加文化發祥地，文化事務原由秘魯國家文化局負責，

tu sep cay sep mihcaan pic bulad cay sip demiad, Kuo-huy nu Mi-lu mihang patideng tu lalangawan nu kakitidaan, mikawaw tu kanatal nu Pu-w'-kun, laziw tilibi nu kakawawan atu lalangawan nu kanatal tu sapikinkiwan nu kakulian. 

2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構。

sayaway nu Mi-lu sakakaay, u sakasinganganay tu zen-lei-sye-cia atu li-se-sye-cia ci Hu-an. Ma-tin. Aw-si-aw itida i siw bulad sip demiad mihapu malingatu patideng. 

秘魯首位文化部長，著名的人類學家和歷史學家胡安·馬丁·奧西奧在9月4日宣誓就職。

lalangawan nu Mi-lu namaka In-ti-an atu Si-pan-ya nu laylayen, nika hiyaen nu Huy-cuo, Ye-cuo atu O-cuo mapalalid nu binacadan.

秘魯文化主要來源於印第安和西班牙傳統，但也被非洲、亞洲和歐洲族群影響。

u nalimaan nu Mi-lu taneng talaayawen ku nipikilim nu ayawan a nalimaan, kabing, keliwkeliwan nu dikuc, kalin atu nikihulan tu sulit. 
[[tangan:Casadepizarrolima.jpg|縮圖|Cung-tun-fu nu Mi-lu秘魯總統府]]
秘魯早期的藝術可追溯至前印加文明的陶器、紡織品、首飾和雕塑。

mahida tu ku nipikawaw nu In-cia a tademaw, sakay pisalumaan maseneng ku nuheni, pasu Ma-cin-pi-ciw sumamaday a nipisangaan tu luma'.

印加人維持了這些工藝的製作，並在建築等領域取得較大的成就，其中包括馬丘比丘古城的興建。

Pa-luo-ke nalimaan han u mabulaway nu zitayan ku angangan tu nalimaan, nika idaw ku mapalaiday nu itidaay a laylayan.

巴洛克藝術是殖民時期的主要藝術，但在一定程度受到當地傳統的影響。

tawya u kiwkay nu kawaw ku angangan nu sapikulitaw, tawya yadah ku nipatideng tu kiwkay atu Ku-se-ke mikulitay nu tawyaay a dayhiwan.  

這時宗教事物是藝術作品的主要描繪對象，當時大量興建的教堂和庫斯科畫派就是當中的代表。 

misiteked satu ku Mi-lu hida satu caay ka lahat, katukuh tu tu sep nu secian tu lingatu In-ti-an cu-yi yun-tung a mapalekal. 

獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起。

namaka cay siw lim sep mihcaan, u nalimaan nu Mi-lu caay tu kayadah, mapahiya nu nutaw a kanatal atu tidaay nu lalalidan a nikasabalubaluhayan.  

自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊。 

u wen-sye nu Mi-lu tu angangangan namaka Ke-lun-pu zitay nu nakamuan a laylayan. 
[[tangan:MiG-29SEFAP.jpg|縮圖]]
秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統。

Si-pan-ya namaka cay nem secian pacumud tu sulit, tu malimaday nu zitayan ina wen-sye ti idaw ku likisi atu kiwkay nu cudadan. 

西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學。

misiteked satu, pisalisinan atu lang-man-cu-yi malaangangngan a wen-sye liw-pay, misulitay tina cudadan ci Li-ka-tuo. Pa'-e-ma. 

獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬。

tu sep seci tu lingatu In-ti-an cuyi yentun mapalekal kina Si-luo. A-lay-ke-li-ya, He-say. Ma-li-ya. A-ke-ta-se, atu Say-sa-e. Pa-lei-hu sitangahay nu matinengay misulit a  tademaw.

20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家。

teban nu tu sep seci itida i La-tin-mei-cuo mabakuhac nu maladayhiway nu tademaw ci Ma-li-aw. Pa-e-cia-se. Le-sa malaliday nu tademawan, u wen-sye nu Mi-lu yadah tu ku matinengay.

20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知。

lami' nu Mi-lu malalamel tu In-ti-an atu Si-pan-ya, kanamuhan nu Huy-cu, A-la-puo, Yi-ta-li, Cung-kuo atu Dipun nu nipisalamian nu kangadahan.

秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響。

picidekan sa aru Cung-kuo Kaun-tun liwlian atu niyaduay nu liwlian malalamel tu tidaay nu sakasenengan a Chifa, itida i Suo-tu Li-ma-se, nu cacayay nu maci a dadanan kanca idaw ku &quot; Chifa&quot; a kangpangan.尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌. 

sakasinganganan a Chifa han namaka Cung-kuo nakamuan kan sananay a yimian, aminca inalami malaliwli nu Cung-kuo, nika ina Cung-kuo kakanan mamin i niyaniyaduan i Mi-lu, ina liwli hantu itawya tu malaMi-lu u picidekan nu kan, caay tu kaw tawyaay a Cung-kuo lamian, duma nu Mi-lu nu lamian pasu&quot; anticuchos&quot;、&quot;ceviche&quot;、&quot;humita&quot; atu&quot;pachamanca&quot;。

chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」。    

kapah nu demiad nu Mi-lu picidekan nu itidaay nu caayay kalecal nu kilakilangan atu aadupan u kakanen namin.

秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途。

ayda hantu, u lalamian nu Mi-lu tu sapalamel yadah ku sapalamelan tu zayliwan tadakapah tu sisa yadah ku masahicahicaay nu nisalamian. 

最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽。

=== In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. ===
yu makatukuh ku Si-pan-ya tademaw, caayay kalecad nu sasinzaan caay kalecad ku dadadiwan, yu mipiyu tu lapa nu dadatukan &quot; quena&quot; atu tatuktukan nu dadatukan &quot; tinya&quot; hinaadih kita. 

西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見。

Si-pan-ya tademaw idaw ku nisabaluhay tu dadatukan atu gita atu su-cin anipataynian, nikuda idaw aca ku nipalekalan tu laylay nu dadatukan atu baluhay nu dadatukan a malamelay nu &quot; charango&quot;.

西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」。

laylay nu Fei-cuo misuayaw tu Mi-lu nu dadatukan a nipainian pasuwenpu atu tatuktukan nu dadatukan &quot;cajón&quot; a nipacumudan.

非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入。

laylay nu Mi-lu nu palawan idaw &quot;marinera&quot;、&quot;tondero&quot;、&quot;danza de tijeras&quot; atu &quot;huayno&quot;. 

Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」。 

sangaw ya Cwo-in-sangaw mapasilac i Lein-he-kuo cudadan nu masakaputay nu tademaw caay kaw tuud nu lalangawan nu dayday  tu sakasinganganan.

秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|List of current heads of state and government]]
*中文維基百科:秘魯:https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81
*[http://www.cia.gov/ CIA]
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>ldl0550hb1xpv5550b5ri8zfd8rgvni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140716</id>
      <parentid>140715</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 */</comment>
      <origin>140716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8649" sha1="luq06gwj5d5flhxz5vh0ggl5osws7vz" xml:space="preserve">Peru（祕魯）

[[tangan:Flag of Peru.svg|thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg]]

u '''Peru''' sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 76 00 W.  u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 1,285,216 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu lala'ay sa 1,279,996 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 5,220 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. hamin nu tademaw sa 30,741,062. kakalukan umah sa 18.80%, kilakilangan umah sa 53%, zumaay henay umah sa 28.20%.    

[[tapang]] tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u [[Lima]].

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 28 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Pedro Pablo Kuczynski]], micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 bulad 28 demia . malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan.


https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81.

== '''lalangawan  文化''' ==
[[tangan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|縮圖|Ma-ciw-pi-ciw, &quot; In-cia-se-luo a tukay     馬丘比丘，「印加失落的城市」]]

=== Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 ===
Mi-lu u sakasingangan tu kitakidan a Ku-in-cia nu palekalan tu lalangawan, u lalangawan nu kawawan u Mi-lu kanatal ku sisikiningay tu lalangawan.

秘魯是聞名世界的古印加文化發祥地，文化事務原由秘魯國家文化局負責，

tu sep cay sep mihcaan pic bulad cay sip demiad, Kuo-huy nu Mi-lu mihang patideng tu lalangawan nu kakitidaan, mikawaw tu kanatal nu Pu-w'-kun, laziw tilibi nu kakawawan atu lalangawan nu kanatal tu sapikinkiwan nu kakulian. 

2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構。

sayaway nu Mi-lu sakakaay, u sakasinganganay tu zen-lei-sye-cia atu li-se-sye-cia ci Hu-an. Ma-tin. Aw-si-aw itida i siw bulad sip demiad mihapu malingatu patideng. 

秘魯首位文化部長，著名的人類學家和歷史學家胡安·馬丁·奧西奧在9月4日宣誓就職。

lalangawan nu Mi-lu namaka In-ti-an atu Si-pan-ya nu laylayen, nika hiyaen nu Huy-cuo, Ye-cuo atu O-cuo mapalalid nu binacadan.

秘魯文化主要來源於印第安和西班牙傳統，但也被非洲、亞洲和歐洲族群影響。

u nalimaan nu Mi-lu taneng talaayawen ku nipikilim nu ayawan a nalimaan, kabing, keliwkeliwan nu dikuc, kalin atu nikihulan tu sulit. 
[[tangan:Casadepizarrolima.jpg|縮圖|Cung-tun-fu nu Mi-lu秘魯總統府]]
秘魯早期的藝術可追溯至前印加文明的陶器、紡織品、首飾和雕塑。

mahida tu ku nipikawaw nu In-cia a tademaw, sakay pisalumaan maseneng ku nuheni, pasu Ma-cin-pi-ciw sumamaday a nipisangaan tu luma'.

印加人維持了這些工藝的製作，並在建築等領域取得較大的成就，其中包括馬丘比丘古城的興建。

Pa-luo-ke nalimaan han u mabulaway nu zitayan ku angangan tu nalimaan, nika idaw ku mapalaiday nu itidaay a laylayan.

巴洛克藝術是殖民時期的主要藝術，但在一定程度受到當地傳統的影響。

tawya u kiwkay nu kawaw ku angangan nu sapikulitaw, tawya yadah ku nipatideng tu kiwkay atu Ku-se-ke mikulitay nu tawyaay a dayhiwan.  

這時宗教事物是藝術作品的主要描繪對象，當時大量興建的教堂和庫斯科畫派就是當中的代表。 

misiteked satu ku Mi-lu hida satu caay ka lahat, katukuh tu tu sep nu secian tu lingatu In-ti-an cu-yi yun-tung a mapalekal. 

獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起。

namaka cay siw lim sep mihcaan, u nalimaan nu Mi-lu caay tu kayadah, mapahiya nu nutaw a kanatal atu tidaay nu lalalidan a nikasabalubaluhayan.  

自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊。 

u wen-sye nu Mi-lu tu angangangan namaka Ke-lun-pu zitay nu nakamuan a laylayan. 
[[tangan:MiG-29SEFAP.jpg|縮圖|Mi-lu kungung mi-ke tu siw                     秘魯空軍米格29]]
秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統。

Si-pan-ya namaka cay nem secian pacumud tu sulit, tu malimaday nu zitayan ina wen-sye ti idaw ku likisi atu kiwkay nu cudadan. 

西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學。

misiteked satu, pisalisinan atu lang-man-cu-yi malaangangngan a wen-sye liw-pay, misulitay tina cudadan ci Li-ka-tuo. Pa'-e-ma. 

獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬。

tu sep seci tu lingatu In-ti-an cuyi yentun mapalekal kina Si-luo. A-lay-ke-li-ya, He-say. Ma-li-ya. A-ke-ta-se, atu Say-sa-e. Pa-lei-hu sitangahay nu matinengay misulit a  tademaw.

20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家。

teban nu tu sep seci itida i La-tin-mei-cuo mabakuhac nu maladayhiway nu tademaw ci Ma-li-aw. Pa-e-cia-se. Le-sa malaliday nu tademawan, u wen-sye nu Mi-lu yadah tu ku matinengay.

20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知。

lami' nu Mi-lu malalamel tu In-ti-an atu Si-pan-ya, kanamuhan nu Huy-cu, A-la-puo, Yi-ta-li, Cung-kuo atu Dipun nu nipisalamian nu kangadahan.

秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響。

picidekan sa aru Cung-kuo Kaun-tun liwlian atu niyaduay nu liwlian malalamel tu tidaay nu sakasenengan a Chifa, itida i Suo-tu Li-ma-se, nu cacayay nu maci a dadanan kanca idaw ku &quot; Chifa&quot; a kangpangan.尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌. 

sakasinganganan a Chifa han namaka Cung-kuo nakamuan kan sananay a yimian, aminca inalami malaliwli nu Cung-kuo, nika ina Cung-kuo kakanan mamin i niyaniyaduan i Mi-lu, ina liwli hantu itawya tu malaMi-lu u picidekan nu kan, caay tu kaw tawyaay a Cung-kuo lamian, duma nu Mi-lu nu lamian pasu&quot; anticuchos&quot;、&quot;ceviche&quot;、&quot;humita&quot; atu&quot;pachamanca&quot;。

chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」。    

kapah nu demiad nu Mi-lu picidekan nu itidaay nu caayay kalecal nu kilakilangan atu aadupan u kakanen namin.

秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途。

ayda hantu, u lalamian nu Mi-lu tu sapalamel yadah ku sapalamelan tu zayliwan tadakapah tu sisa yadah ku masahicahicaay nu nisalamian. 

最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽。

=== In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. ===
yu makatukuh ku Si-pan-ya tademaw, caayay kalecad nu sasinzaan caay kalecad ku dadadiwan, yu mipiyu tu lapa nu dadatukan &quot; quena&quot; atu tatuktukan nu dadatukan &quot; tinya&quot; hinaadih kita. 

西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見。

Si-pan-ya tademaw idaw ku nisabaluhay tu dadatukan atu gita atu su-cin anipataynian, nikuda idaw aca ku nipalekalan tu laylay nu dadatukan atu baluhay nu dadatukan a malamelay nu &quot; charango&quot;.

西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」。

laylay nu Fei-cuo misuayaw tu Mi-lu nu dadatukan a nipainian pasuwenpu atu tatuktukan nu dadatukan &quot;cajón&quot; a nipacumudan.

非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入。

laylay nu Mi-lu nu palawan idaw &quot;marinera&quot;、&quot;tondero&quot;、&quot;danza de tijeras&quot; atu &quot;huayno&quot;. 

Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」。 

sangaw ya Cwo-in-sangaw mapasilac i Lein-he-kuo cudadan nu masakaputay nu tademaw caay kaw tuud nu lalangawan nu dayday  tu sakasinganganan.

秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|List of current heads of state and government]]
*中文維基百科:秘魯:https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81
*[http://www.cia.gov/ CIA]
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>luq06gwj5d5flhxz5vh0ggl5osws7vz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140717</id>
      <parentid>140716</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan */</comment>
      <origin>140717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8719" sha1="rapo0imgchaq81890qnhoqprpsf4y06" xml:space="preserve">Peru（祕魯）

[[tangan:Flag of Peru.svg|thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg]]

u '''Peru''' sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 76 00 W.  u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 1,285,216 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu lala'ay sa 1,279,996 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 5,220 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. hamin nu tademaw sa 30,741,062. kakalukan umah sa 18.80%, kilakilangan umah sa 53%, zumaay henay umah sa 28.20%.    

[[tapang]] tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u [[Lima]].

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 28 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Pedro Pablo Kuczynski]], micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 bulad 28 demia . malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan.


https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81.

== '''lalangawan  文化''' ==
[[tangan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|縮圖|Ma-ciw-pi-ciw, &quot; In-cia-se-luo a tukay     馬丘比丘，「印加失落的城市」]]

=== Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 ===
Mi-lu u sakasingangan tu kitakidan a Ku-in-cia nu palekalan tu lalangawan, u lalangawan nu kawawan u Mi-lu kanatal ku sisikiningay tu lalangawan.

秘魯是聞名世界的古印加文化發祥地，文化事務原由秘魯國家文化局負責，

tu sep cay sep mihcaan pic bulad cay sip demiad, Kuo-huy nu Mi-lu mihang patideng tu lalangawan nu kakitidaan, mikawaw tu kanatal nu Pu-w'-kun, laziw tilibi nu kakawawan atu lalangawan nu kanatal tu sapikinkiwan nu kakulian. 

2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構。

sayaway nu Mi-lu sakakaay, u sakasinganganay tu zen-lei-sye-cia atu li-se-sye-cia ci Hu-an. Ma-tin. Aw-si-aw itida i siw bulad sip demiad mihapu malingatu patideng. 

秘魯首位文化部長，著名的人類學家和歷史學家胡安·馬丁·奧西奧在9月4日宣誓就職。

lalangawan nu Mi-lu namaka In-ti-an atu Si-pan-ya nu laylayen, nika hiyaen nu Huy-cuo, Ye-cuo atu O-cuo mapalalid nu binacadan.

秘魯文化主要來源於印第安和西班牙傳統，但也被非洲、亞洲和歐洲族群影響。

u nalimaan nu Mi-lu taneng talaayawen ku nipikilim nu ayawan a nalimaan, kabing, keliwkeliwan nu dikuc, kalin atu nikihulan tu sulit. 
[[tangan:Casadepizarrolima.jpg|縮圖|Cung-tun-fu nu Mi-lu秘魯總統府]]
秘魯早期的藝術可追溯至前印加文明的陶器、紡織品、首飾和雕塑。

mahida tu ku nipikawaw nu In-cia a tademaw, sakay pisalumaan maseneng ku nuheni, pasu Ma-cin-pi-ciw sumamaday a nipisangaan tu luma'.

印加人維持了這些工藝的製作，並在建築等領域取得較大的成就，其中包括馬丘比丘古城的興建。

Pa-luo-ke nalimaan han u mabulaway nu zitayan ku angangan tu nalimaan, nika idaw ku mapalaiday nu itidaay a laylayan.

巴洛克藝術是殖民時期的主要藝術，但在一定程度受到當地傳統的影響。

tawya u kiwkay nu kawaw ku angangan nu sapikulitaw, tawya yadah ku nipatideng tu kiwkay atu Ku-se-ke mikulitay nu tawyaay a dayhiwan.  

這時宗教事物是藝術作品的主要描繪對象，當時大量興建的教堂和庫斯科畫派就是當中的代表。 

misiteked satu ku Mi-lu hida satu caay ka lahat, katukuh tu tu sep nu secian tu lingatu In-ti-an cu-yi yun-tung a mapalekal. 

獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起。

namaka cay siw lim sep mihcaan, u nalimaan nu Mi-lu caay tu kayadah, mapahiya nu nutaw a kanatal atu tidaay nu lalalidan a nikasabalubaluhayan.  

自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊。 

u wen-sye nu Mi-lu tu angangangan namaka Ke-lun-pu zitay nu nakamuan a laylayan. 
[[tangan:MiG-29SEFAP.jpg|縮圖|Mi-lu kungung mi-ke tu siw                     秘魯空軍米格29]]
秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統。

Si-pan-ya namaka cay nem secian pacumud tu sulit, tu malimaday nu zitayan ina wen-sye ti idaw ku likisi atu kiwkay nu cudadan. 

西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學。

misiteked satu, pisalisinan atu lang-man-cu-yi malaangangngan a wen-sye liw-pay, misulitay tina cudadan ci Li-ka-tuo. Pa'-e-ma. 

獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬。

tu sep seci tu lingatu In-ti-an cuyi yentun mapalekal kina Si-luo. A-lay-ke-li-ya, He-say. Ma-li-ya. A-ke-ta-se, atu Say-sa-e. Pa-lei-hu sitangahay nu matinengay misulit a  tademaw.

20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家。

teban nu tu sep seci itida i La-tin-mei-cuo mabakuhac nu maladayhiway nu tademaw ci Ma-li-aw. Pa-e-cia-se. Le-sa malaliday nu tademawan, u wen-sye nu Mi-lu yadah tu ku matinengay.

20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知。

lami' nu Mi-lu malalamel tu In-ti-an atu Si-pan-ya, kanamuhan nu Huy-cu, A-la-puo, Yi-ta-li, Cung-kuo atu Dipun nu nipisalamian nu kangadahan.

秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響。
[[tangan:Map of Peru Demis.png|縮圖|lala' nu Mi-lu 秘魯地形圖]]
picidekan sa aru Cung-kuo Kaun-tun liwlian atu niyaduay nu liwlian malalamel tu tidaay nu sakasenengan a Chifa, itida i Suo-tu Li-ma-se, nu cacayay nu maci a dadanan kanca idaw ku &quot; Chifa&quot; a kangpangan.尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌. 

sakasinganganan a Chifa han namaka Cung-kuo nakamuan kan sananay a yimian, aminca inalami malaliwli nu Cung-kuo, nika ina Cung-kuo kakanan mamin i niyaniyaduan i Mi-lu, ina liwli hantu itawya tu malaMi-lu u picidekan nu kan, caay tu kaw tawyaay a Cung-kuo lamian, duma nu Mi-lu nu lamian pasu&quot; anticuchos&quot;、&quot;ceviche&quot;、&quot;humita&quot; atu&quot;pachamanca&quot;。

chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」。    

kapah nu demiad nu Mi-lu picidekan nu itidaay nu caayay kalecal nu kilakilangan atu aadupan u kakanen namin.

秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途。

ayda hantu, u lalamian nu Mi-lu tu sapalamel yadah ku sapalamelan tu zayliwan tadakapah tu sisa yadah ku masahicahicaay nu nisalamian. 

最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽。

=== In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. ===
yu makatukuh ku Si-pan-ya tademaw, caayay kalecad nu sasinzaan caay kalecad ku dadadiwan, yu mipiyu tu lapa nu dadatukan &quot; quena&quot; atu tatuktukan nu dadatukan &quot; tinya&quot; hinaadih kita. 

西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見。

Si-pan-ya tademaw idaw ku nisabaluhay tu dadatukan atu gita atu su-cin anipataynian, nikuda idaw aca ku nipalekalan tu laylay nu dadatukan atu baluhay nu dadatukan a malamelay nu &quot; charango&quot;.

西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」。

laylay nu Fei-cuo misuayaw tu Mi-lu nu dadatukan a nipainian pasuwenpu atu tatuktukan nu dadatukan &quot;cajón&quot; a nipacumudan.

非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入。

laylay nu Mi-lu nu palawan idaw &quot;marinera&quot;、&quot;tondero&quot;、&quot;danza de tijeras&quot; atu &quot;huayno&quot;. 

Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」。 

sangaw ya Cwo-in-sangaw mapasilac i Lein-he-kuo cudadan nu masakaputay nu tademaw caay kaw tuud nu lalangawan nu dayday  tu sakasinganganan.

秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|List of current heads of state and government]]
*中文維基百科:秘魯:https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81
*[http://www.cia.gov/ CIA]
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>rapo0imgchaq81890qnhoqprpsf4y06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140718</id>
      <parentid>140717</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T13:23:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. */</comment>
      <origin>140718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8873" sha1="8cyjiycoyhvg9drx2j7lwdvsyikm0l4" xml:space="preserve">Peru（祕魯）

[[tangan:Flag of Peru.svg|thumb|Flag of Peru（祕魯）|alt=Flag of Peru.svg]]

u '''Peru''' sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 10 00 S, 76 00 W.  u ahebal nu [[lala'|lala’]] mapulung sa 1,285,216 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu lala'ay sa 1,279,996 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 5,220 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. hamin nu tademaw sa 30,741,062. kakalukan umah sa 18.80%, kilakilangan umah sa 53%, zumaay henay umah sa 28.20%.    

[[tapang]] tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u [[Lima]].

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 28 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci [[Pedro Pablo Kuczynski]], micakat a demiad sa i 2016 a mihca 7 bulad 28 demia . malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan.


https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81.

== '''lalangawan  文化''' ==
[[tangan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|縮圖|Ma-ciw-pi-ciw, &quot; In-cia-se-luo a tukay     馬丘比丘，「印加失落的城市」]]

=== Mi-lu 秘魯 lalangawan 秘魯文化 ===
Mi-lu u sakasingangan tu kitakidan a Ku-in-cia nu palekalan tu lalangawan, u lalangawan nu kawawan u Mi-lu kanatal ku sisikiningay tu lalangawan.

秘魯是聞名世界的古印加文化發祥地，文化事務原由秘魯國家文化局負責，

tu sep cay sep mihcaan pic bulad cay sip demiad, Kuo-huy nu Mi-lu mihang patideng tu lalangawan nu kakitidaan, mikawaw tu kanatal nu Pu-w'-kun, laziw tilibi nu kakawawan atu lalangawan nu kanatal tu sapikinkiwan nu kakulian. 

2010年7月14日，秘魯國會通過法案設立文化部，負責管理國家博物館、廣播電視局以及國家文化研究所等機構。

sayaway nu Mi-lu sakakaay, u sakasinganganay tu zen-lei-sye-cia atu li-se-sye-cia ci Hu-an. Ma-tin. Aw-si-aw itida i siw bulad sip demiad mihapu malingatu patideng. 

秘魯首位文化部長，著名的人類學家和歷史學家胡安·馬丁·奧西奧在9月4日宣誓就職。

lalangawan nu Mi-lu namaka In-ti-an atu Si-pan-ya nu laylayen, nika hiyaen nu Huy-cuo, Ye-cuo atu O-cuo mapalalid nu binacadan.

秘魯文化主要來源於印第安和西班牙傳統，但也被非洲、亞洲和歐洲族群影響。

u nalimaan nu Mi-lu taneng talaayawen ku nipikilim nu ayawan a nalimaan, kabing, keliwkeliwan nu dikuc, kalin atu nikihulan tu sulit. 
[[tangan:Casadepizarrolima.jpg|縮圖|Cung-tun-fu nu Mi-lu秘魯總統府]]
秘魯早期的藝術可追溯至前印加文明的陶器、紡織品、首飾和雕塑。

mahida tu ku nipikawaw nu In-cia a tademaw, sakay pisalumaan maseneng ku nuheni, pasu Ma-cin-pi-ciw sumamaday a nipisangaan tu luma'.

印加人維持了這些工藝的製作，並在建築等領域取得較大的成就，其中包括馬丘比丘古城的興建。

Pa-luo-ke nalimaan han u mabulaway nu zitayan ku angangan tu nalimaan, nika idaw ku mapalaiday nu itidaay a laylayan.

巴洛克藝術是殖民時期的主要藝術，但在一定程度受到當地傳統的影響。

tawya u kiwkay nu kawaw ku angangan nu sapikulitaw, tawya yadah ku nipatideng tu kiwkay atu Ku-se-ke mikulitay nu tawyaay a dayhiwan.  

這時宗教事物是藝術作品的主要描繪對象，當時大量興建的教堂和庫斯科畫派就是當中的代表。 

misiteked satu ku Mi-lu hida satu caay ka lahat, katukuh tu tu sep nu secian tu lingatu In-ti-an cu-yi yun-tung a mapalekal. 

獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起。

namaka cay siw lim sep mihcaan, u nalimaan nu Mi-lu caay tu kayadah, mapahiya nu nutaw a kanatal atu tidaay nu lalalidan a nikasabalubaluhayan.  

自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊。 

u wen-sye nu Mi-lu tu angangangan namaka Ke-lun-pu zitay nu nakamuan a laylayan. 
[[tangan:MiG-29SEFAP.jpg|縮圖|Mi-lu kungung mi-ke tu siw                     秘魯空軍米格29]]
秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統。

Si-pan-ya namaka cay nem secian pacumud tu sulit, tu malimaday nu zitayan ina wen-sye ti idaw ku likisi atu kiwkay nu cudadan. 

西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學。

misiteked satu, pisalisinan atu lang-man-cu-yi malaangangngan a wen-sye liw-pay, misulitay tina cudadan ci Li-ka-tuo. Pa'-e-ma. 

獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬。

tu sep seci tu lingatu In-ti-an cuyi yentun mapalekal kina Si-luo. A-lay-ke-li-ya, He-say. Ma-li-ya. A-ke-ta-se, atu Say-sa-e. Pa-lei-hu sitangahay nu matinengay misulit a  tademaw.

20世紀初期印第安主義運動造就了西羅·阿萊格里亞、何塞·馬里亞·阿格達斯、和塞薩爾·巴列霍等作家。

teban nu tu sep seci itida i La-tin-mei-cuo mabakuhac nu maladayhiway nu tademaw ci Ma-li-aw. Pa-e-cia-se. Le-sa malaliday nu tademawan, u wen-sye nu Mi-lu yadah tu ku matinengay.

20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知。

lami' nu Mi-lu malalamel tu In-ti-an atu Si-pan-ya, kanamuhan nu Huy-cu, A-la-puo, Yi-ta-li, Cung-kuo atu Dipun nu nipisalamian nu kangadahan.

秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響。
[[tangan:Map of Peru Demis.png|縮圖|lala' nu Mi-lu 秘魯地形圖]]
picidekan sa aru Cung-kuo Kaun-tun liwlian atu niyaduay nu liwlian malalamel tu tidaay nu sakasenengan a Chifa, itida i Suo-tu Li-ma-se, nu cacayay nu maci a dadanan kanca idaw ku &quot; Chifa&quot; a kangpangan.尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌. 

sakasinganganan a Chifa han namaka Cung-kuo nakamuan kan sananay a yimian, aminca inalami malaliwli nu Cung-kuo, nika ina Cung-kuo kakanan mamin i niyaniyaduan i Mi-lu, ina liwli hantu itawya tu malaMi-lu u picidekan nu kan, caay tu kaw tawyaay a Cung-kuo lamian, duma nu Mi-lu nu lamian pasu&quot; anticuchos&quot;、&quot;ceviche&quot;、&quot;humita&quot; atu&quot;pachamanca&quot;。

chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」。    

kapah nu demiad nu Mi-lu picidekan nu itidaay nu caayay kalecal nu kilakilangan atu aadupan u kakanen namin.

秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途。

ayda hantu, u lalamian nu Mi-lu tu sapalamel yadah ku sapalamelan tu zayliwan tadakapah tu sisa yadah ku masahicahicaay nu nisalamian. 

最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽。
[[tangan:Alpamayo.jpg|縮圖|An-ti-se buyu a tungduh u Mi-lu nu yadahay nu sawacan a anganganan  安地斯山脈的山峰是秘魯很多河流的源頭]]

=== In-ti-an (印第安), Si-pan-ya (西班牙), Fei-cuo (非洲) a laylay. ===
yu makatukuh ku Si-pan-ya tademaw, caayay kalecad nu sasinzaan caay kalecad ku dadadiwan, yu mipiyu tu lapa nu dadatukan &quot; quena&quot; atu tatuktukan nu dadatukan &quot; tinya&quot; hinaadih kita. 

西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見。

Si-pan-ya tademaw idaw ku nisabaluhay tu dadatukan atu gita atu su-cin anipataynian, nikuda idaw aca ku nipalekalan tu laylay nu dadatukan atu baluhay nu dadatukan a malamelay nu &quot; charango&quot;.

西班牙人引入了新型樂器如吉他和豎琴，之後又發展出傳統樂器與新型樂器的混合體如 「charango」。

laylay nu Fei-cuo misuayaw tu Mi-lu nu dadatukan a nipainian pasuwenpu atu tatuktukan nu dadatukan &quot;cajón&quot; a nipacumudan.

非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入。

laylay nu Mi-lu nu palawan idaw &quot;marinera&quot;、&quot;tondero&quot;、&quot;danza de tijeras&quot; atu &quot;huayno&quot;. 

Peru (Mi-Lu 秘魯) a laylay nu palaw han idaw ku 「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」atu「huayno」。 

sangaw ya Cwo-in-sangaw mapasilac i Lein-he-kuo cudadan nu masakaputay nu tademaw caay kaw tuud nu lalangawan nu dayday  tu sakasinganganan.

秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|List of current heads of state and government]]
*中文維基百科:秘魯:https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%98%E9%B2%81
*[http://www.cia.gov/ CIA]
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>8cyjiycoyhvg9drx2j7lwdvsyikm0l4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>