Sakizaya

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="szy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipitiya</sitename>
    <dbname>szywiki</dbname>
    <base>https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">myiti</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">sazumaay</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">sasukamu</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">misaungayay</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikipitiya</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Wikipitiya sasukamu</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">tangan</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">matatengil tu MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">taazihan mitudung</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">matatengil tu buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">kakuniza</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">bacu-saupu</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Sakizaya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4498</id>
    <revision>
      <id>140969</id>
      <parentid>138224</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:39:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1658</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>140969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14474" sha1="aatkwvbvllcwwp8kx11l7r6abo59xxv" xml:space="preserve">{{Merge from|sakidaya|time=2019-11-29T12:10:35+00:00}}
Sakizaya 是台灣原住民的一個族群，世居於花蓮奇萊平原。台灣清治時期，因巡撫沈葆禎開山撫蕃政策，與清朝軍隊發生衝突，在加禮宛事件中，撒奇萊雅族遭大舉屠殺，倖存者擔心遭致追殺便隱姓埋名躲藏於阿美族部落。當時因故身藏阿美族部落，日治時代日本政府因此無從辨識其族群，將其列為阿美族的一支。1990年起經過17年正名運動，終於在2007年1月17日由中華民國政府官方合法承認其為台灣原住民族&lt;ref&gt;新聞：王貝林、羅添斌、花孟璟，《[http://www.libertytimes.com.tw/2007/new/jan/17/today-p7.htm 原民第13族 撒奇萊雅族今正名]》，自由時報，政治版，2007.1.17&lt;/ref&gt;。

==u siwkay niza (簡介)==
[[tangan:Formosan Distribution 01.png|300px|thumb|撒奇萊雅族原居地為圖右側紫色地區北部約五分之一的區域，即標示有Sakizaya撒奇萊雅的地區。]]

撒奇萊雅族世居於花蓮奇萊平原（即花蓮平原），勢力範圍約在立霧溪以南，木瓜溪以北，曾為花蓮平原上最大的原住民族群。目前有五個主要部落分佈在花蓮，分別是位在花蓮市國福里及德安里、新城鄉北埔部落、瑞穗鄉馬力雲社以及豐濱鄉磯崎部落。主要根據地在今日四維高中附近，稱作「達固湖灣」（Takubuwan），清代時稱為「竹窩宛」&lt;ref&gt;網頁：潘繼道，《[http://blog.yam.com/sakizayia/article/4986069 被遺忘的「奇萊」──「沙奇萊亞」歷史溯源]》，[http://blog.yam.com/sakizayia/ 沙奇萊亞族Blog]，2005.4.22&lt;/ref&gt;。

一般外族開始接觸撒奇萊雅族，會將族名「Sakiraya」誤以為地名，通常以諧音「奇萊」稱呼。因此，所在地的平原稱作「奇萊平原」，而位於附近中央山脈的高山也稱作「奇萊山」。包括西班牙、荷蘭、清朝、日本、中華民國的地圖與文獻均予沿用。

==laylay (歷史)==
===Sipanya (西班牙統治時期)===
1636年，在西班牙統治的文獻紀錄上已有撒奇萊雅族。當時，西班牙統治臺灣北部及東北部，在此區域劃分三省，其中即包含了撒奇萊雅族居住地。

===Helan (荷蘭統治時期)===
1638年荷蘭東印度公司探險隊於東部探金，東印度公司派兵進逼，並教訓懲治不配合之部落，撒奇萊雅族包含其中。

===Hungti Kuapin (清朝統治時期)===
撒奇萊雅族在這段時期取得奇萊平原領導地位。但為了保衛既有領域，與清軍發生多次大規模武裝衝突。

====Takubuwan ngangayawan (達固部灣戰役、加禮宛事件)====

1878年，清帝國對台灣開山撫番，在台灣東部遭遇撒奇萊雅族強烈抵抗，為剿滅撒奇萊雅族，清軍火攻部落，稱為「加禮宛事件」（達固湖灣事件）。激戰後，撒奇萊雅族大頭目古穆‧巴力克（Komod Pazik）及其妻伊婕‧卡娜蕭（Icep Kanasaw）慘遭清軍凌遲處死以殺雞儆猴。倖存的族人為了躲避追殺，隱藏自己的文化和語言融入阿美族的生活中&lt;ref&gt;新聞：楊宜中，《[http://www.libertytimes.com.tw/2008/new/jul/21/today-north13.htm 撒奇萊雅族火祭 憶先族慰祖靈]》，自由時報，2008.7.21&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;新聞：潘建任，《[https://web.archive.org/web/20150610225440/http://www.peopo.org/portal.php?op=finePrint&amp;articleId=61186 火神祭-撒奇萊雅族的文化傳承]》，公視PeoPo公民新聞平台，2010.7.28&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.libertytimes.com.tw/2013/new/oct/6/today-north12.htm?Slots=TPhoto 撒奇萊雅族火神祭 燒屋喻重生], 自由時報, 2013-10-6&lt;/ref&gt;。

===Lipun (日本統治時期)===
因撒奇萊雅族人鑑於對昔日衝突事件受創的記憶刻骨銘心，選擇隱姓埋名，日本對臺灣原住民進行民族分類，而被歸為阿美族，依地理歸類而稱為奇萊阿美。

===Hulam Kuapin (中華民國在台灣時期)===
1990年7月，撒奇萊雅族長老帝瓦伊·撒耘校長（漢名：李來旺，1931年10月13日-2003年9月24日&lt;ref&gt;首頁：劉立軍、林婉貞、林佳鋒及學生15位，《[https://web.archive.org/web/20160305143335/http://library.taiwanschoolnet.org/cyberfair2002/C0221970005/index.htm 阿美族之父──李來旺]》，花崗國中[https://web.archive.org/web/20201129195942/http://www.hgjh.hlc.edu.tw/]，2002.2.9&lt;/ref&gt;，生平曾以40多年時間蒐集撒奇萊雅語及撒奇萊雅史料&lt;ref&gt;首頁：李秀蘭、賴珮瑄及學生16位，《[https://web.archive.org/web/20070927031919/http://210.240.52.2/cf2005/sakizaya/index.htm 消失的奇萊族]》，北昌國小[https://web.archive.org/web/20201129200253/http://www.bcps.hlc.edu.tw/]，2005.2.24&lt;/ref&gt;），於花蓮恢復舉辦祭祖大典。帝瓦伊·撒耘於2003年於慈濟醫院過世，刺激族人決心重建自己的文化。

2004年7月10日開始民族正名運動。並於2005年10月13日向行政院原住民族委員會正式申請。根據原住民族委員會委由國立政治大學民族學系進行研究調查認為撒奇萊雅族為單一民族，其語言與阿美語無法溝通，文化和生命哲學都與阿美族不同，同時族群區別明確，未被阿美化或漢化&lt;ref&gt;論文：陳俊男，《[http://www4.nccu.edu.tw/ezkm11/ezcatfiles/cust/download/attach/4/94report6.doc サキザヤ族（奇莱族）の民族認定]》(日文)，國立政治大學，2005.5.30&lt;/ref&gt;。

2007年1月17日獲得中華民國政府的官方承認，成為第13個臺灣原住民族。

==lalangawan (文化)==
[[tangan:20170117-mibetik_tu_nababalaki-1.jpg|thumb|440x440px|mibetik tu nababalaki (2007/01/17)]]

===kamu (語言)===

撒奇萊雅語為台灣撒奇萊雅族人所使用的語言，為台灣南島語言之一種，屬於南島語系的次語群。亦歸類為台灣南島語第6群，與阿美語、以及噶瑪蘭語並列。&lt;ref&gt;張永利，&quot;噶瑪蘭語參考語法&quot;，臺北，遠流出版事業，台北，2000年。 ISBN 957-32-3898-5&lt;/ref&gt; 目前台灣原住民撒奇萊雅語認證考試只有一類語群「撒奇萊雅語」。&lt;ref&gt;國立台灣師範大學進修推廣學院,&quot;98年度原住民族語言能力認證考試&quot;[https://web.archive.org/web/20091217013326/http://140.122.109.96/ipt/viewpage.php?page_id=11],臺北市,2009.&lt;/ref&gt;

2017年1月2日撒奇萊雅語成為維基孵育場中的活耀語言。

=== lisin (祭典、習俗)===
====mitway (播粟祭)====
播粟祭共舉辦7天：
*第一天（palili）：不工作，不吃蔬菜及魚，衹以食鹽拌飯。淨身不洗澡的祭主（Cilisinay）殺豬奉神，召集全部祭司（malapaway）舉行帕塞里儀式（pasayli）向瑪拉濤神（Malataw）祭祀祈求神明保佑部落安全幸福。
*第二天（mitway）：開始進入播種期，每一戶都要請一位祭司至家中祭拜祖靈（odit no mama ato ina）祈求祖先保佑豐收。
*第三天（molikuhpa’）：不吃蔬菜、魚和雞肉，但不限制豬肉、鹿肉等獸肉。同時準備播種。
*第四、五天（misalasikuhpa’）：這兩天播完種子，不論男女均須盛裝播種，可以喝水。但是不能洗澡，甚至吃飯前也不能洗手，且直接以手抓飯吃，因為撒奇萊雅人認為將土洗掉種子就不會發芽。
*第六天（palunges）：解除禁忌。全部落男子一起下溪捕魚。回來後進行親族團圓晚宴（malusulusu）。
*第七天（mizuk）：出去獵鹿，將捕到的鹿連同小米送給祭主。

====misaselal (成年祭)====
頭目、長老及青年幹部開會決定每一個新年齡階級的組成，然後用雞、迪瓦斯器（diwas，一種祭祀用陶器）和酒向瑪拉濤神（Malataw）祭祀，最後正式成立新的階級。

====malalikid (豐年祭)====
*慶豐收（padungy）：在收割小米前，全家人聚在一起到戶外喝酒、吃糯米飯，然後去砍先砍下臺灣山棕（balidas，嫩莖可以食用的野菜）的葉子用來綁在小米穗上，準備慶祝豐收。完畢後，每一戶準備糯米糕（tunuc）、酒、檳榔迎接祭司，祭司會將這些食品分享給有親友剛去世的人家。
*豐年祭（malalikit）：用木鼓敲擊並在瞭望台上喊叫集合，要參加豐年祭的年齡階級者要馬上到集會所集合。由頭目會交代舉行時間。預備階級者則在集會所練習跳舞。所有人都盛裝參與。第二天舉行盛宴（pakelang，關於好事情的聚餐請客），全部落的人到河中捕魚，然後在家中吃糯米團，配著抓來的魚吃。

====misinga' (收藏祭)====
*將收成的小米或旱稻（tipus）收藏，但是禁止讓小孩子看到也禁止沒有下過田耕作的人碰觸。完成之後做糯米糕，此時，只能吃樹豆和豬肉，做好的糯米糕則用來祭拜稻神。
*年終時，每戶人家須將當年狩獵物全部拿出來烹煮，並和部落的人共同分享，迎接新年開始。

====mangayaw (馘首祭)====
早年撒奇萊雅族有馘首（mangayaw）習俗，但主要意義在於復仇。因為太魯閣族領域就在撒奇萊雅族居住地北邊，撒奇萊雅人時常被太魯閣人殺害並取下頭顱。所以，為了報復，撒奇萊雅族會組成獵首隊北上太魯閣族勢力範圍內獵人，並取回人頭獻給頭目。頭目會舉行獵首祭典，向瑪拉濤神（Malataw）祭祀。在祭祀完後，將獵得的人頭拿到部落外埋藏。

====Palamal (巴拉瑪火神祭)====
2006年7月1日，撒奇萊雅族在停辦火神祭（Palamal）128年後，在花蓮市國福部落恢復舉辦&lt;ref&gt;網頁：Sakizaya，《[http://blog.yam.com/sakizayia/category/771598 沙奇萊亞族-火神祭(新聞稿)]》，[http://blog.yam.com/sakizayia/ 沙奇萊亞族Blog]，2006.6.21 &lt;/ref&gt;。火神祭之前祭「歲時祭儀」訂於每年十月的第一個週五為慶祝日，當日會進行部落年齡階級訓練以及繞境儀式。

巴拉瑪火神祭與傳統豐年祭不同，為撒奇來雅族後人對祖先的追思祭典。
祭典中共有七道法禮，並以紅、綠、藍、白、黑五色使者祈福。
紅色使者以紅花在額頭開啟靈魂之眼，迎接火神，傳承智慧；
綠色使者以刺竹除穢，藉由刺竹拍打，去除厄運及晦氣；
藍色使者以酒解除族人心靈與智慧的鳩渴；
白色使者代表火神光照，透過點燃火把，表示祖先交付的薪傳，並為族人點燃光明的未來；
黑色使者則以炭塗黑表示隱身，讓惡靈、厄運無法靠近。
儀式中祝禱司為族人以酒沫蕉葉表示護身，而族人持火把巡禮繞圈，體驗及追緬先民落難情境。
在祈福儀式後，舉行火葬儀式燃燒火神太花棺，祈求火神的靈魂能與族人一起浴火重生。

===zikuc (服裝)===
撒奇萊雅族穿土金色為主色的服裝，以刺竹及眼淚珠為墜飾，在服飾中呈現族群辛酸及不忘故土的決心。

==社會組織==
撒奇萊雅族與阿美族有相似的年齡階級（selal），每五年進階一次。男子從嬰兒到15歲為幼年級（wawa）；15歲到23歲為預備階級（masateluc），開始離家住宿在青年集會所（dabek），服從上一個年齡階級指揮並接受訓練；最後成為成年級（telut），授予年齡階級。此時，親友都會來祝賀。依傳統慣例，新加入年齡階級者須服勞役鋪修部落道路。同時為訓練人格意志，新加入者必須到山中學習獨立生活，自行在野外取得食物，至固定才召回部落。而且須以賽跑方式返回部落，落後者，長老們會使用雞爪、薑葉、咬人鳥或咬人雞處罰他。

== tademaw (名人)==
*李秀蘭：族名是「李信‧書達」。小學教師、作家。
*[[Tiway Sayiun]] (u ngangan nu Hulam sa ci 李來旺)：已故前太巴塱國小校長，任內使太巴塱國小成為第一個以當地部落名稱命名的國小。
*[[Yiyang Sayiun]] (伊央撒耘)：台灣大學農業化學博士，財團法人帝瓦伊撒耘基金會第1-4任董事。
*楊仁煌：前行政院蒙藏委員會主任秘書，前省政府委員，現任考試院公務人員保障暨培訓委員會專任委員。
*撒韵．武荖：國立東華大學碩士，族群正名運動重要推手，財團法人帝瓦伊撒耘基金會第1-4任董事、祝禱司8年資歷、正名後首位升任祭師之祝禱司。

==malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan (外部連結)==
*[https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%92%92%E5%A5%87%E8%90%8A%E9%9B%85%E6%97%8F 撒奇萊雅族] - 中文維基百科
*[https://web.archive.org/web/20070927031919/http://210.240.52.2/cf2005/sakizaya/index.htm 奇萊 Sakizaya - 消失的奇萊族] - 撒奇萊雅族介紹
*[https://web.archive.org/web/20160305143335/http://library.taiwanschoolnet.org/cyberfair2002/C0221970005/index.htm 阿美族之父-李來旺 帝瓦依·撒耘] - 關於帝瓦依·撒耘的介紹
*[https://web.archive.org/web/20070312044911/http://myweb.hinet.net/home10/manjusibe/n011.htm 奇萊阿美語] - 撒奇萊雅語簡介
*[http://sixstar.cca.gov.tw/community/pages/01_about.php?CommID=3060 花蓮縣撒基拉雅族重建發展協會]
*[http://blog.yam.com/sakizayia/ 沙奇萊亞族Blog] - 撒奇萊雅族部落格
** [http://blog.yam.com/sakizayia/article/4986069 被遺忘的「奇萊」--「沙奇萊亞」歷史溯源]
* [https://web.archive.org/web/20070114213052/http://www.apc.gov.tw/chinese/ 行政院原住民族委員會]
** [https://web.archive.org/web/20070927011607/http://www.apc.gov.tw/life/docDetail/detail_ethnic.jsp?cateID=A000435&amp;linkSelf=233&amp;linkRoot=8&amp;parentCateID=A000434 原住民簡介──撒奇萊雅族]
** [https://web.archive.org/web/20070214002101/http://www.apc.gov.tw/chinese/docDetail/detail_TCA.jsp?docid=PA000000000818&amp;linkRoot=1&amp;linkParent=0&amp;url= 撒奇萊雅族（Sakizaya）--花蓮奇萊平原的原住民]
*[https://web.archive.org/web/20060510203041/http://www.sinica.edu.tw/~tibe/ 中央研究院文化資訊站]
*[https://web.archive.org/web/20070115071850/http://formosan.sinica.edu.tw/ 中央研究院南島語數位典藏]
*[https://web.archive.org/web/20070205024307/http://www.ling.sinica.edu.tw/index-2.html 中央研究院語言學研究所]
*[http://www.libertytimes.com.tw/2007/new/jan/17/today-p7.htm 自由時報新聞] - 原民第13族 撒奇萊雅族今正名

==namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan  (參考資料)==

[[Category:Sakizaya]]</text>
      <sha1>aatkwvbvllcwwp8kx11l7r6abo59xxv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tiway Sayiun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4715</id>
    <revision>
      <id>140970</id>
      <parentid>139780</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:45:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1658</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>140970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23133" sha1="7fdixbs82wl1r2armeskv6xdtl4wsiu" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float: right;&quot;
|-
! 帝瓦伊·撒耘(李來旺)
''Tiway Sayuen (Li Laywang)''
|-
|
nalecuhan   1931.10.13
                      
mabelec   2003. 9.24（72 a mihcaan）                        
 
cacudadan   Kilayking Saydang mistesekay a cacudadan 

kawaw   sasaydan 

wawama   Tuku Sayuen, Yiyang Sayuen 

|}

== u siwkay niza (簡介) ==
[[tangan:002_ama_&amp;_koli.jpg|002 ama &amp; koli|frameless|474x474px|right|alt=kulitan ni Yiyang Sayiun]]
Tiway Sayuen (1931.10.1-2003.9.24), u ngangan nu Hulam sa ci 李來旺, na i 1996.8.24 misumad tatiku ku Sakizaya a ngangan ci Tiway Sayiun ([[:zh:帝瓦伊·撒耘|帝瓦伊撒耘]]). wawa niza sa pulung pasumad tuway. nay i ka Lipunay a demad, si Lipun a ngangan ciniza 木原武一, napangangan ku saydang niza. nalecuhan i Kilayking(花蓮縣) Sou-feng-siang(壽豐鄉) Ciwidiyan niyazu'. u Sakizaya a cidekay. siwa ku mihca, tayza micudad nu ka Lipunan a cacudadan. 25 ku mihcaan mala tu saydan. 27 ku mihca macakat tu mala sasaydan(校長) tu. u sasaayaway a sasaydan nu yincumin. namisasaydan i Ciwidiyan(水璉),Lisan(立山), Ruysi(瑞西), Sywlin(秀林), Yuemei(月眉), Tapalung(太巴塱)(Peifu北富) a cacudadan. matenes ku kawaw niza, mamikuwan tu saydan 39 a mihcaan. 1994 a mihcaan, pasumad ku ngangan nu Peifu cacudadan ta Tapalung, u saayaway pangangan nu yincuminay a cacudadan. 1996 a mihcaan, pasumad ku ngangan niza tu nu Sakizayaay.   

1990 a mihcaan 7 a bulad 30 a demiad, misaupu ku Sakizaya a tademaw misalisin i Takubuwan, pakan tu Sakizaya a tuas, namingayaw mapatay i 1878 a mihcaan Takubuwan Lais sananay. midebung ku Cingping, sisa sakalawpes tu ku Sakizaya, inayi’nayi’ tu ku nasulitan atu nazipaan(歷史) nu Sakizaya. nazikuzan patizeng ciniza ku kamu nu Sakizaya, misulit tu Sakizaya a cudad atu lalangawan. saicel ciniza apatizeng ku ngangan nu Sakizaya. namabelec ciniza sepat a mihcaan, patizeng tu ku Sakizaya a cidekay(binacadan).    

matineng ciniza cima ciniza, sisa misumad ciniza ku ngangan nu Peifu cacudadn, misumad ku ngangan cinizaan, pasumad tu Sakizaya cidekay a ngangan. 1999 a mihcaan, pulung han ci Sun Cong-san(孫中山), Cyang Cong-cen(蔣中正), Lien Heng(連橫), Ceng-yan mapalaway(證嚴法師)... 200 a tademaw patinengen ku Taywan 400 a mihcaan salawilaw(最有影響) a tademaw. patinengen nu Kuang-hwa cudad(光華雜誌) ku Taywan satangahay a tademaw. BBC mizizaw atu palita cinizaan, patineng tu satabakiaya a tademaw . mapapili’ nu Satalakawaway sakasepat yincumin palekal painiay a tademaw. 2003 a mihcaan, 72 ku mihcaan, 7.22 napapelu “lusa’ ni ina” sa, satezep ku balucu’ niza, mabayu’(昏迷) 65 a demiad. 9.24 23:40 i Ce-ci padekuwan(慈濟醫院) mabelec, palitemuh midiput ci Tumuk Kumud Pazik  tatiku(返回) kakawsanay(祖先的) a minaluan(故鄉).     

=== lalumaan (家人) ===

acawana: Uul Taywawn (Kenuy niyazu’), wawama: Tuku Tiway o Sayiun atu Yiyang Tiway o Sayiun, ina: Sela Aniw, ama: Tuku Tiway, midiputay a wina: Lengus Tiway, bakima: Kalang Tuku o Sayiuni, Kulihuysin Tuku o Sayiun, Bakah Tuku o Sayiun、Taywan Yiyang o Sayiun, Kilang Yiyang o Sayiun, kadabu: Lisin Cudad (acawa ni Tuku), Hong Mansan(acawa ni Yiyang), sipitu ku calekakaan.


=== u sapuyuay a nasulitan (基本資料) ===

* etul：tatama
* nalecuhan a demiad：1931.10.13
* mabelecay a demiad：2003.09.24
* uzip：72 a mihcaan
* cidekay：Sakizaya (Pangcah, caay pasumad cidekay tu Amis)
* ngangasawan：Pazik, Katangka(Kasiwsiwan)
* niyazu'：Ciwidiyan
* nalecuhanan: Ciwidiyan
* selal nu niyazu’：Alamay
* matinengay a kamu：Sakizaya, Hulam, Lipun, Pangcah
* kawaw：sasaydan(kakelitan nu cacudadan) 39 mihcaan
* midiputay a wina：Lengus Tiway
* cacudadan：Ciwidiyan ku kuwanay a cacudadan, Kilayking Minci u kuwanay a cacudadan, Kalingku kang(花蓮港) u kuwanay a cacudadan, Kalingku Maluk cacudadan, Kalingku Saydan cacudadan sepat mihcan Sapuyuay a Ke, Hucu(普通) Saydan a Ke, Kalingku Saydan mistesekay(專門、專業) a cacudadan Laluday(暑期) a Pu
* makatinengan：mikulit、misulit、yakiw、piano、dadiw
* mala sasaydan a cacudadan：Ciwidiyan, Lisan, Ruysi, Siwlin, Yuwmei, Tapalung, 39 a mihcan ku kawaw.

== nazipa’an nu nikauzip (生平大事紀) ==
* 1931 a mihcan, 1 ku mihca: 10.13 nalecuhan i Kalingku a kuwan Shoufeng siang Ciwidiyan a niyazu’. pangangan ci Lais Tuku.
* 1933 a mihcan, 3 ku mihca: baki ci Tiway Kalag mabelec.
* 1934 a mihcan, 4 ku mihca: ci Lengus Tiway midiput, yu imelang mangaleb,sisa sumaden ku ngangan, miliyaw pangangan ci Balah Tuku(Bakah Tuku).
* 1939 a mihcan, 9 ku mihca: micudad tu i Ciwidiyan ku kuwanay a cacudadan.
* 1940 a mihcan, 10 ku mihca: nikasumad ku cacudadan tayza i Kalingku Minci u kuwanay a cacudadan. panganganen ku Lipun saydang niza ci Muyuenwuyi(木原武一).
* 1943 a mihcan, 13 ku mihca: nikasumad aca ku cacudadan tayza i Kalingku kang(花蓮港) u kuwanay a cacudadan.
* 1944 a mihcan, 14 ku mihca: nikasumad ku cacudadan tatiku Ciwidiyan u kuwanay a cacudadan.
* 1945 a mihcan, 15 ku mihca: pahezekay nay Ciwidiyan u kuwanay a cacudadan.
* 1946 a mihcan, 16 ku mihca: mikilul ci Lin Cingsiu sadang minanam cacay a mihca.
* 1947 a mihcan, 17 ku mihca: maala ku seking nu Kalingku Maluk cacudadan.
* 1948 a mihcan, 18 ku mihca: maala ku seking nu Kalingku Saydang cacudadan sepat mihcan Sapuyuay a Ke. pangangan ku Hulam a ngangan nu kuwanay ci Li Laiwang(李來旺)
* 1952 a mihcan, 22 ku mihca: pahezek nay Kalingku Saydang cacudadan. padungus tayza i Hucu Saydang a Ke sakatusa kasaselal micudad. 
* 1954 a mihcan, 24 ku mihca: pahezek nay Hucu Saydang a Ke. patizengen i Kalingku Buyuen cacudadan mala saydang. tayza mihitay i Chenkongling mala Sekuwan.
* 1955 a mihcan, 25 ku mihca: patizengen tayza i Ciwidiyan cacudadan mala saydang.
* 1956 a mihcan, 26 ku mihca: pacakat Ciwidiyan cacudadan Subaba’ay-Patuzuay a Culen
* 1957 a mihcan, 27 ku mihca: patizengen Ciwidiyan cacudadan mitayli Sasaydang.
* 1958 a mihcan, 28 ku mihca: maala ku uzumaay saydang a kawlah nay Subana’ay a Ting. 9.7 mabelec ciama Tuku Tiway. 10 a bulad patizengen tatengaay nu Ciwidiyan cacudadan Sasaydang. 11 a bulad mabelec cibayi Lutuk Sayiun.
* 1964 a mihcan, 34 ku mihca: 12.15 palaacawa atu ci Uul Taywan namakay Pukpuk niyazu’.
* 1965 a mihcan, 35 ku mihca: nalecuhan sakakaay a wawama ci Tuku.
* 1967 a mihcan, 37 ku mihca: nalecuhan sasabaay a wawama ci Sayan(Yiyang).
* 1968 a mihcan, 38 ku mihca: micudad i Kalingku Saydang mistesekay a cacudadan Laluday a Pu.
* 1970 a mihcan, 40 ku mihca: 9 a bulad, pabalic tayza i Lisan cacudadan mala sasaydang. 
* 1972 a mihcan, 42 ku mihca: pahezek nay Kalingku Saydang mistesekay a cacudadan Laluday a Pu. mabelec cina Sela Aniw.
* 1973 a mihcan, 43 ku mihca: 9 a bulad, pabalic tayza i Ruysi cacudadan mala sasaydang. 
* 1974 a mihcan, 44 ku mihca: mamikuwan tu Kalingku sanpaw kauzipay atu subana’ay a sapililiday.
* 1975 a mihcan, 45 ku mihca: mamikuwan tu Kalingku Pangcah mapatizeng putiput Congkanse. nipatizeng ku Kalingku Pangcah saydang musaungay putiput.
* 1980 a mihcan, 50 ku mihca: 5 a bulad, pabalic tayza i Yuemei cacudadan mala sasaydang.
* 1984 a mihcan, 54 ku mihca: insac Yuemei cacudadan patizeng cacudadan 70 a mihcan a cudad. mabelec cina Lengus Tiway (midiputay a wina).
* 1988 a mihcan, 58 ku mihca: pizawis Subana’ay a Pu Sanpaw subana’ wiyuenhuy sakacacayaya a wiyuen.
* 1990 a mihcan, 60 ku mihca: 2 a bulad, pabalic tayza i Yuemei cacudadan mala sasaydang.
* 1991 a mihcan, 61 ku mihca: insac ”Tayan naayaway a nikauzip kingkiw”(pulung misanga’ ci Lin Fangrong). Subana’ay a Pu Sanpaw subana’ wiyuenhuy palabang i Yinni, Niwzilen, Awco, Amilika, Kanata... u kapapinaay a cidekay.
* 1992 a mihcan, 62 ku mihca: insac “Kalalitin Saangangan “(pulung misanga’ ci Wu Minyi atu ci Huang Tungciw)
* 1993 a mihcan, 63 ku mihca: 8 a bulad, pabalic tayza i Peifu cacudadan mala sasaydang. tayza China palabang, mitapal kapapina cidekay a lalangawan atu subana’ay.
* 1994 a mihcan, 64 ku mihca: 9 a bulad, pasumad ku ngangan nu Peifu cacudadan ta Tapalung. maala kanatal tuetu' a kawlah sakacacay katukuh sakatulu a kawlah. Tapalung cacudadan tatayna kuku’-mali a putiput maala kitakitay sakacacay a kawlah. sakakaay a wawama ci Tuku maala Taywan Tabakiay a cacudadan kingkiwsu Sose. insca “u kungku atu sakamuwan nu Pangcah”.
* 1995 a mihcan, 65 ku mihca: Tapalung cacudadan tatayna kuku’-mali a putiput maala kitakitay sakacacay a kawlah. mipalaw ku tilibiay a palaway” Labang”. sasabaay a wawama ci Sayan(Yiyang) (Yiyang)maala Taywan Tabakiay cacudadan maluk kingkiwsa Sose.
* 1996 a mihcan, 66 ku mihca: 8 a bulad, patatiku ku Sakizaya a ngangan ci Tiway Sayiun. Tapalung cacudadan tatayna kuku’-mali a putiput maala kitakitay sakacacay a kawlah. sakakaaya a wawama ci Tuku palaacawa, siacawa ci Lisin Cudad, namakay Kenuy niyazu’.
* 1997 a mihcan, 67 ku mihca: 2.1 pahanhanan tu kawaw, tatiku Ciwidiyan niyazu’ mueneng. mamikuwan Ceci padekuwan cacudadan Yincumin sakakumced kingkiw se a kingkiw wiyuen. mamikuwan Yincumin lalangawan kingkiw putiput sakacacayay a Lisecang. mamikuwan Ceci padekuay cacudadan pasubana’ ku Pangcah lalangawan a sapicudad. mikileh pauzipay a saungay apaculi tu Ciwidiyan padingkiay a kakawawan. 4.30 nalecuhan sakakaay a sunama ci Kalang.
* 1998 a mihcan, 68 ku mihca: misulit tu Pangcah laylay a kamu.
* 1999 a mihcan, 69 ku mihca: pulung ci Sun Congsan, Ciang Congcen,Lien Heng、Cengyan mapalaway…200 a tademaw patinengen ku Taywan 400 a mihcan salawilaw a tademaw. 3.12 nalecuhan sakatusa a sunama ci Kulihuysin
* 2000 a mihcan, 70 ku mihca: patinengen nu Kuanghwa cudad ku Taywan satangahay a tademaw. patinengen nu BBC satabakiaya a tademaw mizizaw. mapapili’ nu Satalakawaway sakasepat Yincumin palekal painiay a tademaw. mikileh Kangko niyazu’ mukuwanan a kingkiw. mamikuwan Cinmintang Yincumin tuancang.
* 2001 a mihcan, 71 ku mihca: mamikuwan satalakawaway Yincumincu wiyuenhuy wiyuen. mamikuwan cidekay kamu sapangangan a wiyuen. sasabaay a wawama ci Sayan(Yiyang) maala Taywan Tabakiay cacudadan Sasaydang.acawa ci Uul pahanhanan tu kawaw namakay Yican cacudadan.
* 2002 a mihcan, 72 ku mihca: mikelih niyzau’ tabakiay cacudadan pasubana’ cidekay a kamu atu lalangawan. mamipatizeng ku Sakizaya a kamu. mamikuwan Sakizaya kamu a mikawaway-kalumyitiay.
* 2003 a mihcan, 73 ku mihca: 7.22 napapelu “lusa’ ni ina” sa, satezep ku balucu’ niza, mabayu' 65 a demiad. 9.24 23:40 i Ceci padekuwan mabelec, palitemuh midiput citumuk Kumud Pazik  tatiku kakawsanay a minaluan.

==  insac nasulitan atu misabaluhay sanga'an (出版著作與創作) ==

* 1950, misanga' baluhay a dadiw &quot;mibuting&quot;, pulung ku kaput niza misanga'
* 1971, misanga' baluhay a dadiw &quot; Pangcah wawa, sakilemelen&quot;
* 1980, misanga' baluhay a dadiw &quot; u Pangcah hanay a tademaw&quot;
* 1991, ”Tayan naayaway a nikauzip kingkiw”, pulung misanga’ ci Lin Fangrong, insac nay Taluku Kanatal  Aidangan mikuwanan a Chu
* 1992, “Kalalitin Saangangan “, pulung misanga’ ci Wu Minyi atu ci Huang Tungciw, insac nay Padadanay a Pu Papidangay a Ci Sawaliyan makaazihay kakitizaan mikuwanan a Chu
*1994, “u kungku atu sakamuwan nu Pangcah”, insac nay Padadanay a Pu Papidangay a Ci Sawaliyan makaazihay kakitizaan mikuwanan a Chu
* 1995, &quot;kamu nu Pangcah- sapinanamay a cudad&quot;, pulung zuma a saydang misulit, insac nay Kalingku kensefu 
* 2004, &quot;cidekay a kamu sapinanamay a cudad- Sakizaya - sakacacay a cakat&quot;, pulung zuma a saydang misulit, insac nay Subana'ay a Pu
* 2004, &quot;Pangcah laylay a kamu&quot;, insac nay Teying Kanatal Kongse
* 2005, &quot;cidekay a kamu sapinanamay a cudad- Sakizaya - sakatusa a cakat&quot;, pulung zuma a saydan misulit, insac nay Subana'ay a Pu

== u sapikiningay a ulic (紀念文) ==

=== ngatu cacayː pitekaan nu kawaw ===

nasulitan ni Lisin Cudad, namibelih ni Chen Yulan

nikauzip nu maku a makalitemuh ci nizaan tada u kazahkezan, mapawpaway tahkal i balucu’, tini i kasaluimeng nina cah nayay ku pahezekan.

i lilies nu sauwac nu Sintian a niyazu’ , salangdaw sa ku lutuk, tanu balu sa tu takuliyaway a balu. i lalud sabahebahel sa ku ayam. pinapinaay a badakuwang mibalakas i sauwac, tatusaay a wawa aku mueneng i sakapitu a tundud nu luma’ i sasingalan matatawa, pacekcek sa i sasa miazih, mituzu’ a pasakamu i takuwan, caay ka hamin ku sasakamuen nu maku tu limulak nu balucu’. i tawya a mihca, sakakaay a wawa nu maku ci Kayang enemay ku mihcaan niza, sakatusa a wawa ci Kuli sepatay ku mihcaan niza, i balucu’ nu maku kuhni ,u kasaetiman u kanamuhan naku a kilay.  

sandeb satu, salabi sa nayi’ ku tekiteki’, sakalawlawan ku piazih tu canacanan, miazih dada’ tu asu’ nubi’ nuheni, itawya a manengi l masamata kaku. micekul tu bihid nuhni mabi’, tada salungan azihen. 2002﹙91﹚a mihcaan, sakakaay a wawa nu maku kalaimelang, atu canan a kawaw, pacena’ miliyas tuyza i Sintian a luma’, atu miliyas tu kawaw i Taybak taluma’ sa tayni i niyazu’ misakakawaw. 

mananamay takuwan a maninaay atu cabay, mabiyalaw tu piliyas nu maku, mizateng kaku, anu naynayi’ tu ku canan nu maku, anu izaw tu ku luma’, anu tanektek tu a kapah ku uzip nu wawa.., cay katinengan, cacay henay a mihca milihiza tu ama niyam, misaydang ci Tiway Sayiun pahezek napapelu mapatay tu, wini sa u kabiyalawan naku atu pulung nu binacadan, u nikataluma’ nu maku itawya sa, malecad u pataliayaway pazazan nu nayay mazih. nanu tawya katukuh ayza pitu tu a mihcaan, caay kapahay limulakay a luma’ dada’, izaw henay ku namalawpesay tu  mihcaan a binacadan- sakizaya, nayi’ tu ku mikikakaay tu mahiniay. 

makulahay tu a micudadan tatipelok i takal, wiza sa u nacudadan ni sasaydang﹙Tiway Sayiun﹚. inacadad naming mapazeng i takal, malecad u makabaatay a nipatayni, malecad u sadingsing sakalaluman. kapah ku nalimaan a cadad, malecad u miinsacan kakapah macudad i makulahay tu a tatipeluk, yu miasip kaku sa mahiza u makaazihay tu kanuneng niza micudad, malecad u nazikuzan muculil a nasazipa’an. ayza kaku atu ci Tuku﹙sakakaay a wawa ni Tiway Sayiun﹚haymaw han niyam milusimet ku nacudadan niza, u ngelu’ milusimet caay ka hamin ku kamu, saliyaliyaw han a miazih ku nacudadan niza, makek  talalusa’ ku balucu’ aku, unika sikaz, unika bulah, unika kek hakiza kaliyuhan tu. patatenga’ kaku, i nikauzip nu maku masasukazih ci nizaan sa u tadakalimulakan, sakapahan naku ku balucu caay pasikul pabesuc han ku culil .

i naayaw, piazih nu maku tu binacadan atu niyazu’ay a tademaw, caay ka ba’ket ku nipizateng, i tuseay a yancumin kaku,kapah lihalay ku nikauzip nu maku. kataluma’an nu maku a mihca i niyazu’, madimukus ku pililid ni misaydang takuwan, naumaliyuhay tu kawaw katukuh i katineng misaicelang tu kawaw, sadakadakay ku binacadan i tuse atu baeket nu uzip i siyakay , macuzuh kaku a masazuma mabalic ku nikauzip. sazikuzay a mihca niza a mauzip, caay ka hacica ku demiad milihiza cinizaan, mapawacay nu maku ku namuh niza tu binacadan atu dihi niza tu katuuday, hakay maliyuh、ciniza tu pibuhat niza tu panan nu laylay nu binacadan, mapauzip niza ku malecaday i takuwan u cudetay tu a adingu. yu talaayaw kaku atu ci tuku pangangan tu sakizaya sa, yu mangelu’ nayay tu ku icelang sa, mazateng nu maku u sakakaay niza a kadabu kaku atu mazateng aku ku pidiput niza. u namuh atu wayway niza, i uzip nu maku tada u kasatiman a kawaw. 

ayzaay u kawaw nu binacadan, pacici han niyam pademiad misakawaw tu binacadan akawaw, namiazih tu cudad ni misaydang, mazateng ku ibalucu’ay a nizatengan. micudadan niza mahiza u buyu’ ka tanektek azihen , masazuma ku piazih nu maku tu, mapenecay a adingu, caay henay pakaazih kita tu mahiniay a misaydang. i labu nu uzip niza sakanamuhan sa,u tabakiay a pihima atu sapadaesu kitaan. malecad tu katanektek nu tabakiay a kilang, mitena’ tu sienaway a bali, midihung tu binacadan.

u picudad nu maku tuyni sa, u mikilimay, masawantan tu pasayca ku culil niyam, atu mingaay tu cayay kaazih a duka, pacakat henay i kitaan a miazih micekul tu kitakit. cayay ka pahezek ku kakangelu’an, kaliyuhan, mitena’ay tu kawaw, u mahiniay sa u sakaicelang niyam, adasay u ngelu’ nu kawaw tu sakibinacadan, makadungdung tu pabekbek nu tau, maleku ku nabalucu’an nu misaydang, malalid a mulekal ku binacadan ita, mapaedil ku ngangan nu nababalaki.

ayza a mihca , cecay bataan izaw ku tulu a mihcaan nu wawa aku kilay, tanuhtuh ku uip niza ayza, u kataluma niyam miteka a patizeng tu laylay nu sakizaya, namakayni i nipabalucu’ nu wawa, mapabalucu’ kaku, tatenga’ u kapahay tu ku kataluma’ aku. i nizateng aku uyza henay ililisay nu sauwac a wawa kuheni, kanamuhan naku a wawa , u pabalucu’ay kamu i takuwan tu sakaicelang nu maku a taayaw ku culil.

===  ngatu cacayː micumud tayza i kilay a enal ===
nasulitan ni Lisin Cudad, namibelih ni Chen Yulan

caay kau lecuh balaki imelang patay a dada’ haw, namizateng tu kisu, izaw henay ku mitesekay a sakauzip？

i umaumahan nu kalinku, zazan sakatabuyu’ u pinanaman nu tatuluay a wawa aku ci kilay, ci Balah  muculil itiza, kakatekuhan nu zazan sa u enal nu kilay, inakilay usinganganay i tawya a niyazu’ takubuwan hananay, ayaw nu pinapina malebut a mihca itiza mauzip ku sakizaya a tademaw. itizaay a lala’ tusa bataan mihca mitutuy a pauzip i takuwan, imahiza masakapah heney kaku, laliw han naku milalaba’ ku nizateng, mahini misamula’ henay ku masakapahay a nizateng , caay pizateng tu babalaki, nayi’ tu ku wantan a mauzip, itawya a mazateng ku babalaki, zikuz tunu cacay bataan izaw ku lima mihca muliyaw a taluma’ ku nieneng, micapi tu niyazu’ sikaz sa ku nizateng, caay katinengan ku kabalic nu maku, maliyas tu nu maku ku nu Taypak a sakauzip,mitamuzung tu nu binacadan ita a kawaw, misuayaw henay tu mata nu tau, laluma’an, cabay mikuli a piazih, mahiza sa u mungangaway tu ku nizateng aku, zayhan cima kaku, malatalaw kaku, mapacekil kaku nu katalawan a sinpi, mangelu’ ku wawa kabi’ satu, zateng sa kaku a pabaliw u mahiniay ku kakaydihan niyam？  

ayaw nuyni, milecad tu katuuday kaku, uzuma itiza sa i kalimucumucu’an , suayaw tu kacaay kasasikul nu tademaw angic sa talalusa’ , wiza u sakakapah nu uzip kuhan a dada’, caay katineng tu u mahicaay ku buyu’ mahicaay ku bayu nu niyazu’. niay ku hicanan a kawaw linges sa lihalaw sa, uzuma beluh sa ku balucu’ mibulibul sa, lupay sa ku balucu’.

kita uyza lucuh balaki imelang patay adada’ haw, namizateng kisu ucanan ku mitesekay a sakauzip？izaw ku cecay a demiad, sakamu sa ku wawa nu maku. cecay a lekad ku uzip nu mita, ucanan ku mazakepay, caay kazakep ku itawyaay, lubang sa tu, zikuz tu sa inayinayi’ ku hahul.

「katuuday matinengay sitangahay a tademaw matabihkud ku canan a kawaw sakanayay tu ku wantan tu nikauip, uzuma sa anu kapah tu ku nikauip aku『anu kakitaan tu kaku』yu mauzip henay nayay ku nazikuzan tu kasenengan.」

tengil tu kamuniza mahiza nayay ku angil, maydih kaku misakamu nika caay katahal ku sasakamuen naku. u lalum tu kainayay nu wama pasayzaen niza i katineng manamuh madihi tu tademademaw, mahiniay a kawaw caay ku mamadayum, wini u lalid hananay a midapu madihi tu binacadan, nanu itawyatawyaay a taneng, u mitebingay mibuhat tu nu zikuz a kawaw, wini sa u nipacekil pabalucu’ ni ama niza ci misaydang. caay kapapina ku mauzipay i balucu’ nu wawa a babalaki, ci ama niza mauzip i balucu’ niza, halukaku mahiza.

bahal mazateng nu maku, nabalucu’an naku sikul han mipaengaw, micekul tu namikitinan itawya a mihca a wawa, nayay ku talaw misadubaduba’ matatawa itini i enal nu kilay, u luma’ niyam kuyni. enal nu kilay sepat bataan izaw ku tusa a naniyazuan nu pangcah, itini a milihiza caay pangiha’ caay pangangan ku sakizaya, cecay lasubu izaw ku piapina a mihca madadapu maaedap a siluma’ i tini, payniyazu’ katinengan ku pilakalak nu sakizaya a tademaw, pilihiza nu maku tu misaydang mitengil tu laylay nu payniyazu’, matapal nu maku ku hatizaay a tenes labades a mangelu’ku uzip a milihiza tu zuma a binacadan, malecad sa u kacacubelis nu itawyaay a tademaw ayza a mauzip, matineng tu kaku tu imataay nu misaydang a binacadan ita, ibalucu’ niza sasaetim sa a madihi tu kakawaw nu takubuan itawya, midungdung tu adada makelap ku heci nu uzip misamsam tu tumuk ci kumud pazikan, yu mahiza mulaliw tu ku binacadan ita malupisak mikilim tu sakauip, sademiamiad sa tu mizateng tu kilay…sakalecalecadan sa u matengilay nu maku ku ngiha’ nu nababalaki. 

== u kamu niza (名言) ==

1991: itiniay a bali, mulitemuh ku sakacacay a hanhan nu baki aku, zumasatu padungus sazikuzay a hanhan niza. itiniay a saewac u suni nu likit caykatabaki,

2000: sakamu sa ku kakawsan &quot;u canan ku kawaw nu misu?&quot;, patubeli kaku sa &quot;

== namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考來源)ː ==

[http://award.nmtl.gov.tw/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=291:2011-05-31-03-01-40&amp;catid=48:2010&amp;Itemid=37 台灣文學獎-親親小奇萊]

[https://web.archive.org/web/20181112071854/http://www.air.ttct.edu.tw/Home/locala/16 原住民族語教材-第1階、第2階]

[http://www.cw.com.tw/article/article.action?id=5035558 天下雜誌-找回故鄉的名字]

[https://web.archive.org/web/20160304100832/http://www.taiwan-panorama.com/tw/show_issue.php?id=200018901114c.txt&amp;table=0&amp;h1=5peP576k5paH5YyW&amp;h2=5Y6f5L2P5rCR 光華雜誌-第一位原住民校長]

[http://news.ltn.com.tw/news/life/paper/35726 阿美族群諺語]

[http://www.dmtip.gov.tw/Aborigines/Article.aspx?CategoryID=2&amp;RaceID=13 原住民名人堂 - 歷史人物 - 撒奇萊雅族-阿美族之父-李來旺]

[https://www.apc.gov.tw/portal/getfile?source=DBE50CC4AED2CB00FAFB9859EF31AC3BF7F73AB93585A98D11C41C37ACAE3814D564158F56DC2BF44F0F8853C485C0F631122A5412AA56A866180E97FA37F7A1&amp;filename=2B5916D0158FA74F22C6A2AD70EDA947A852238F00A7C162 縱谷傳奇撒奇萊雅族重建之歌]

== malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)ː ==

[[:zh:帝瓦伊·撒耘|帝瓦伊撒耘]] 

[[:zh:撒奇萊雅族|撒奇萊雅族]] 

[[:zh:撒奇萊雅語|撒奇萊雅語]] 

[[:zh:撒奇萊雅語音系|撒奇萊雅語音系]]

[https://tw.news.yahoo.com/%E5%BA%AB%E5%B7%B4%E4%B9%8B%E7%81%AB-%E5%9B%9E%E6%86%B6%E5%B8%9D%E7%93%A6%E4%BC%8A-%E6%92%92%E8%80%98%E6%A0%A1%E9%95%B7%E7%9A%84%E5%93%B2%E8%A8%80-161027430.html 庫巴之火：回憶帝瓦伊．撒耘校長的哲言]

[http://www.books.com.tw/products/0010638427 撒奇萊雅族語學習手冊第1階]

[https://web.archive.org/web/20241222033413/http://roodo.iguang.tw/sakizayia/archives/331243.html 第二屆阿美族歷史文化暨故帝瓦伊．撒耘(李來旺)校長紀念學術研討會]

[https://www.facebook.com/AustronesiaFormosa/photos/a.277771792400073.1073741828.277545379089381/373789002798351/ 南島福爾摩沙報導-帝瓦伊撒耘]

[https://web.archive.org/web/20211204132716/http://library.taiwanschoolnet.org/cyberfair2005/sakizayabbb/index.htm 消失 的奇萊族-花蓮縣北昌國小]

masumadtu ku Wikipayke a ngangan nu Sakizaya i 2019.1.26 4:56

[[kakuniza:tademaw]]
[[kakuniza:TW aboriginal export]]
[[kakuniza:kapahay sapacelilan]]</text>
      <sha1>7fdixbs82wl1r2armeskv6xdtl4wsiu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>WhatsApp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12911</id>
    <revision>
      <id>140965</id>
      <parentid>140964</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* WhatsApp */</comment>
      <origin>140965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5644" sha1="5tmo573clydy3nyk6d8c54wfpa77n8e" xml:space="preserve">== WhatsApp ==
Whats App Messenger, siduma aniawaw Whats App, nu Meta kusi acacayay sapihiyai
cehuysin limaki a kuwapintay ciyami cisetongsin inyungchense。ina duwanti pakaydai
wangci wanglu paculil tu kamuwy akamu atu sisasingay amusakamu, pasu hiyaen tunu
wanglu adingwa ku bangku sapihiya tutawu’ pabeli tu ciyensin、tangantang、PDFtang、tupiyen、inpiyen、dadiw、lalinnakuwan atamdaw、ueneng nu mihiyay a tademaw atu sapilingiha namin。

Whats App kusi utadaeneng anipatideng itidai Amilika ciyali huniyaco a sancincen,
2014 mihcan 2 bulad Face book mulawpes tu kalisiw akay 193ik meyyen micakay mala
nuudip a kusi. makatukuh i 2016mihcan 2bulad, Whats App amidikecay atademaw
maklakuyt tu 10ik, uynuyan ayda mala u saliyusinay a tongsin duwanti.

WhatsApp Messenger，簡稱WhatsApp，是Meta 公司旗下一款用於智慧型手機的跨平台加密即時通訊應用程式。該軟體通過網際網路進行語音通話及影像通話,並使用標準行動網路電話號碼向其他使用者傳送簡訊、檔案檔、PDF檔案、圖片、影片、音樂、聯絡人資訊、使用者位置及錄音檔
等。WhatsApp公司總部設在美國加利福尼亞州的山景城,2014年2月Facebook耗資約193億美元收購為旗下事業體。截至2016年2月,WhatsApp的使用者人數超過10億人,使其成為時下最流行的即時通訊軟體。

=== Facebook sewko likisi Facebook收購歷史 ===
2014mihcan 2bulad 10demiad, Meat pangiha au 190ik kalisiw micakay tu Whats App, inalabu 40ik u nidikecan akalisiw ku sapaaca, u 120ik atungus auydau Face book kupiyaw ku sapaaca, uduma u Face book apakilac tu kuli nu Whats App tu 30ikay amicidekay akufon sapi fonhong。Whsts App congpu ueneng itida henayi ciyaco sancincen, matulin
tuyda u tuli’yeu’,pasu dikecen kunu udip a pinpay, uyda u patidengay mikumud tu seosi cesincang Ci kumu micumudi Face booktongse huy。

2014年2月19日,Meta宣佈以美金190億元全面收購WhatsApp,其中40億美元為現金支付,而大約120億美元的部分以Facebook股票形式交易,另外Facebook將向WhatsApp員工發放價值30億美元特別股份作為分紅。

WhatsApp總部仍將留在加州山景城,繼續作為獨立業務,並保留自己的品牌,而創辦人兼首席執行長庫姆 則加入Facebook董事會。

== tetiyen 特點 ==
「已讀」功能「macudad tu」 a kungneng

Whats App kapah patahkal tu namihiday a sadikuday nipihya a tatukiyan mahida u sinsiy malahci tu pataydai chhuciy, aitidai tepal nu sinsiy mutahkal ku takohuhaw。 mahida u malahci tu madakep sa ku nutawu a sinsiy,aitepal nu sinsiy situsay a takohuhaw, nika uyniyan akay caay henay picudad tina sinsiy, anu tusa ku sumilasay a takohuhaw a sa
nacudaden tuway nutaw。sabaluhayay apanpen a Whats App u mudikecay kapah pahcek tu dimutten。

WhatsApp能顯示使用者最後使用的時間,如訊息已成功傳送到伺服器,會在訊息旁邊顯示一個打勾符號。如對方的裝置已成功接收到使用者的訊息,會在訊息旁邊顯示兩個打勾符號,但這並不代表對方已經閱讀這個訊息。顯示兩個藍打勾符號a代表對方已閱讀,最新版本的WhatsApp可以讓使用者設定為隱藏。

=== 訊息sinsiy ===

==== 一次性相片kinacacayay a sasing ====
u mudikecay anu patahkal tu mahicahicay a sasing sa, kapah uydau Whats App ay a kanacacayay a sinsiy ku sapihida, kapah ku miadihay kinacacay dada’ miadih,acaay kasi kiluk。utau anu mikelic amusuped sa, apuluen nunipahcek nu Whats App,haw madiput ku mihiday atademaw tu kakaiyan a katinengan。

當使用者要傳送比較敏感的相片時，就可以使用WhatsApp中的一次性訊息功能，只允許每位被傳送訊息的使用者瀏覽一次，不會留有紀錄。當對方嘗試截圖儲存時，將會被WhatsApp設定的畫面阻擋，以保障使用者隱私。

==== 語音通話iin tonghuwa ====
Whats App i 2015 mihcan 4 bulad patahkal tu iin tonghuwa kungneng,pakaydai App mahahiya tu icuwacuway nu kitakiy a mihiyaay atademaw pabesut sa masasakam,mudikecay anu mihiya tu 3G、4G wanglu ancaay pakayda Wi-Fi mutules masasakamu, mudikecay kapah uydau 3G-4G wanglu suci yungliyang ,caay paacai tu kalisiw nu dingwa。

WhatsApp於2015年4月推出語音通話功能，透過 App 跟世界各地的使用者直接通話，使用者使用3G、4G網路或透過Wi-Fi連接進行通話，使用者只需使用3G、4G網路數據用量，而無須繳付電話費用。

==== 視訊通話sesin tong huwa ====
2016mihcad patahkal tu sesin tang huwa, mudikecay mihiya tu 3G、4Gwanglu ancaaysa mitules tu Wi-Fi masasakamu, umihiyay sa uyda sa  nu 3G、4G a wanglu suci liyliyang, nika caay paaca tu kalisiw nu dingwa。pasu i 2018 mihcan patahkal tu mapulungay a maahihay ku tademaw masasakamu, 2020miedap miedap tu waluway a tatamdawan a maadihay ku tademaw masasakamu mikaygi。

2016年推出視訊通話，使用者使用3G、4G網路或透過Wi-Fi連接進行通話，使用者只需使用3G、4G網路數據用量，而無須繳付電話費用。並於2018年推出群組視訊通話，2020支援8人群組視訊通話會議。

==== 貼圖padepitay tu nikulitan ====
Whats App i 2018 mihcan patahkal tu padepitay tu nikulitan, mataneng i kuwan fang muwala , umihiyay akapah pakayda i nutawan a limaki ainyung cense misanga atu u udip ku micunusay tu sapadepit a kulit。2020 mihcan 7 bulad Whats Apppatahkal tu tong tay tutiye kongneng。

Whatsapp於2018年推出貼圖功能，除了可以在官方下載外，使用者亦可以透過其他手機應用程式製作及自行新增貼圖。2020年7月Whatsapp推出動態貼圖功能。
[[kakuniza:kumudshie]]</text>
      <sha1>5tmo573clydy3nyk6d8c54wfpa77n8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140966</id>
      <parentid>140965</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* 訊息sinsiy */</comment>
      <origin>140966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5653" sha1="88ot2ri67f6uuss4ukybst4dasx1wh2" xml:space="preserve">== WhatsApp ==
Whats App Messenger, siduma aniawaw Whats App, nu Meta kusi acacayay sapihiyai
cehuysin limaki a kuwapintay ciyami cisetongsin inyungchense。ina duwanti pakaydai
wangci wanglu paculil tu kamuwy akamu atu sisasingay amusakamu, pasu hiyaen tunu
wanglu adingwa ku bangku sapihiya tutawu’ pabeli tu ciyensin、tangantang、PDFtang、tupiyen、inpiyen、dadiw、lalinnakuwan atamdaw、ueneng nu mihiyay a tademaw atu sapilingiha namin。

Whats App kusi utadaeneng anipatideng itidai Amilika ciyali huniyaco a sancincen,
2014 mihcan 2 bulad Face book mulawpes tu kalisiw akay 193ik meyyen micakay mala
nuudip a kusi. makatukuh i 2016mihcan 2bulad, Whats App amidikecay atademaw
maklakuyt tu 10ik, uynuyan ayda mala u saliyusinay a tongsin duwanti.

WhatsApp Messenger，簡稱WhatsApp，是Meta 公司旗下一款用於智慧型手機的跨平台加密即時通訊應用程式。該軟體通過網際網路進行語音通話及影像通話,並使用標準行動網路電話號碼向其他使用者傳送簡訊、檔案檔、PDF檔案、圖片、影片、音樂、聯絡人資訊、使用者位置及錄音檔
等。WhatsApp公司總部設在美國加利福尼亞州的山景城,2014年2月Facebook耗資約193億美元收購為旗下事業體。截至2016年2月,WhatsApp的使用者人數超過10億人,使其成為時下最流行的即時通訊軟體。

=== Facebook sewko likisi Facebook收購歷史 ===
2014mihcan 2bulad 10demiad, Meat pangiha au 190ik kalisiw micakay tu Whats App, inalabu 40ik u nidikecan akalisiw ku sapaaca, u 120ik atungus auydau Face book kupiyaw ku sapaaca, uduma u Face book apakilac tu kuli nu Whats App tu 30ikay amicidekay akufon sapi fonhong。Whsts App congpu ueneng itida henayi ciyaco sancincen, matulin
tuyda u tuli’yeu’,pasu dikecen kunu udip a pinpay, uyda u patidengay mikumud tu seosi cesincang Ci kumu micumudi Face booktongse huy。

2014年2月19日,Meta宣佈以美金190億元全面收購WhatsApp,其中40億美元為現金支付,而大約120億美元的部分以Facebook股票形式交易,另外Facebook將向WhatsApp員工發放價值30億美元特別股份作為分紅。

WhatsApp總部仍將留在加州山景城,繼續作為獨立業務,並保留自己的品牌,而創辦人兼首席執行長庫姆 則加入Facebook董事會。

== tetiyen 特點 ==
「已讀」功能「macudad tu」 a kungneng

Whats App kapah patahkal tu namihiday a sadikuday nipihya a tatukiyan mahida u sinsiy malahci tu pataydai chhuciy, aitidai tepal nu sinsiy mutahkal ku takohuhaw。 mahida u malahci tu madakep sa ku nutawu a sinsiy,aitepal nu sinsiy situsay a takohuhaw, nika uyniyan akay caay henay picudad tina sinsiy, anu tusa ku sumilasay a takohuhaw a sa
nacudaden tuway nutaw。sabaluhayay apanpen a Whats App u mudikecay kapah pahcek tu dimutten。

WhatsApp能顯示使用者最後使用的時間，如訊息已成功傳送到伺服器，會在訊息旁邊顯示一個打勾符號。如對方的裝置已成功接收到使用者的訊息，會在訊息旁邊顯示兩個打勾符號，但這並不代表對方已經閱讀這個訊息。顯示兩個藍打勾符號a代表對方已閱讀，最新版本的WhatsApp可以讓使用者設定為隱藏。

=== 訊息sinsiy ===

==== 一次性相片kinacacayay a sasing ====
u mudikecay anu patahkal tu mahicahicay a sasing sa, kapah uydau Whats App ay a kanacacayay a sinsiy ku sapihida, kapah ku miadihay kinacacay dada’ miadih,acaay kasi kiluk。utau anu mikelic amusuped sa, apuluen nunipahcek nu Whats App,haw madiput ku mihiday atademaw tu kakaiyan a katinengan。

當使用者要傳送比較敏感的相片時，就可以使用WhatsApp中的一次性訊息功能，只允許每位被傳送訊息的使用者瀏覽一次，不會留有紀錄。當對方嘗試截圖儲存時，將會被WhatsApp設定的畫面阻擋，以保障使用者隱私。

==== 語音通話iin tonghuwa ====
Whats App i 2015 mihcan 4 bulad patahkal tu iin tonghuwa kungneng,pakaydai App mahahiya tu icuwacuway nu kitakiy a mihiyaay atademaw pabesut sa masasakam,mudikecay anu mihiya tu 3G、4G wanglu ancaay pakayda Wi-Fi mutules masasakamu, mudikecay kapah uydau 3G-4G wanglu suci yungliyang ,caay paacai tu kalisiw nu dingwa。

WhatsApp於2015年4月推出語音通話功能，透過 App 跟世界各地的使用者直接通話，使用者使用3G、4G網路或透過Wi-Fi連接進行通話，使用者只需使用3G、4G網路數據用量，而無須繳付電話費用。

==== 視訊通話sesin tong huwa ====
2016 a mihcad patahkal tu sesin tang huwa, mudikecay mihiya tu 3G、4G wanglu ancaaysa mitules tu Wi-Fi masasakamu, umihiyay sa uyda sa  nu 3G、4G a wanglu suci liyliyang, nika caay paaca tu kalisiw nu dingwa. pasu i 2018 mihcan patahkal tu mapulungay a maahihay ku tademaw masasakamu, 2020 miedap miedap tu waluway a tatamdawan a maadihay ku tademaw masasakamu mikaygi.

2016年推出視訊通話，使用者使用3G、4G網路或透過Wi-Fi連接進行通話，使用者只需使用3G、4G網路數據用量，而無須繳付電話費用。並於2018年推出群組視訊通話，2020支援8人群組視訊通話會議。

==== 貼圖padepitay tu nikulitan ====
Whats App i 2018 mihcan patahkal tu padepitay tu nikulitan, mataneng i kuwan fang muwala, umihiyay akapah pakayda i nutawan a limaki ainyung cense misanga atu u udip ku micunusay tu sapadepit a kulit. 2020 mihcan 7 bulad Whats App patahkal tu tong-tay tutiye kongneng.

Whatsapp於2018年推出貼圖功能，除了可以在官方下載外，使用者亦可以透過其他手機應用程式製作及自行新增貼圖。2020年7月Whatsapp推出動態貼圖功能。
[[kakuniza:kumudshie]]</text>
      <sha1>88ot2ri67f6uuss4ukybst4dasx1wh2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cung-hua-min-kuw hitay madukaay a kawaw ni Lay-cin-de a tatukiyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12913</id>
    <revision>
      <id>140967</id>
      <timestamp>2026-06-17T12:33:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>napatizeng tu kasabelih, lacul ku &quot;Cung-hua-min-kuw hitay madukaay a kawaw 中華民國國軍意外事件列表  == ni Lay-cin-de a tatukiyan ==  == 賴清德時期 ==  === 2024 a mihcan === 9 bulad 10 demiad ilabi waluway ku tuki, makayday i sincu kongcin citi mubahelay a hunsiyang 2000 hikuki  minanam  mubahel tu ilabiyay mahetik i bayu,paculilay Ci siye pey sin mabetil sa maudip,nisausi sa inayi  ku sacuduhaw.  '''2024年'''  * 9月10日晚間8時許，自新竹空軍基地起飛的…&quot;</comment>
      <origin>140967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2440" sha1="oaoi88lmga39zdpq4qkizq2pirldz0r" xml:space="preserve">Cung-hua-min-kuw hitay madukaay a kawaw 中華民國國軍意外事件列表

== ni Lay-cin-de a tatukiyan ==

== 賴清德時期 ==

=== 2024 a mihcan ===
9 bulad 10 demiad ilabi waluway ku tuki, makayday i sincu kongcin citi mubahelay a hunsiyang 2000 hikuki  minanam  mubahel tu ilabiyay mahetik i bayu,paculilay Ci siye pey sin mabetil sa maudip,nisausi sa inayi  ku sacuduhaw.

'''2024年'''

* 9月10日晚間8時許，自新竹空軍基地起飛的幻象2000戰機在進行夜航訓練時墜海，飛官謝沛勳彈射後獲救，推測主因為發動機喪失推力。

'''2025 a mihcan'''

1 bulad 21 demiad, kongcin cinciyen kang citi cacay situngusay tu ilala’ay a sekuwan cang musakakawaw tu tasasay nu hikuki akinsa sa , mahelup micumud i TFE-1042-79A akikay nu IDF ahikuki, pataisingen sa nadikudan mapatay, namahica ku kawaw sa kakisaen henay.

2 bulad 15 demiad, maydai kongcin cehang citi mubahel bangku 1130 a T-BE5A kawci ciyaw liyenci akusiw sa mahetik, papinanamy Ci linuye tanse maudip. nakamuwan nu kongcin selinpu usakahini nu kawaw sa mapaty kya tusaay akikay.

'''2025年'''

* 1月21日，空軍清泉崗基地一名負責地面勤務的士官長在執行戰機落地檢查時，遭IDF戰鬥機TFE-1042-70A發動機吸入，送醫後死亡，事故原因調查中。
* 2月15日，自空軍志航基地起飛，機號1130的T-BE5A高級教練機發生故障，最終墜海，訓練官林瑋彈射獲救。空軍司令部稱失事原因為雙發動機失效。

2026 a mihcan

1 bulad 16 demiad 18 tuki 17 lawat, sanguy Ci sipoi paculil tu hikuki bangku 6700 a F-16v cacayay ku aenengan ahikuki pakaydai kalingku kongcin citi mubahel minanam tu ilabiyay anibahel makongciyen misiyang sa mahetik。

'''2026年'''

* 1月6日18時17分，上尉辛柏毅駕駛機號6700的F-16V單座戰機從花蓮空軍基地起飛，執行夜間飛行訓練期間發生空間迷向失事。
* 6月2日8時8分高雄岡山基地一架 T-34C 教練機（機號 3414）在事發時正在執行模擬發動機失效航線訓練任務發生事故墜毀，於跑道北頭墜落，事故造成兩位飛行員死亡。。

palatuh

sakacacay, sausien 1950 katukuh 1999 mihcan a laed hitay nu Cung-hua-min-kuw mahamin idaw ku 622 a hikuki ku mahetikay, daduyen cacay a mihcan 15.5 ku hikuki.

== 注釋 ==

#  據統計，1950年至1999年間中華民國國軍共有622架戰機失事，平均每年15.5架。

[[kakuniza:kumudshie]]</text>
      <sha1>oaoi88lmga39zdpq4qkizq2pirldz0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140968</id>
      <parentid>140967</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T12:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kumudshie</username>
        <id>3409</id>
      </contributor>
      <comment>/* ni Lay-cin-de a tatukiyan */</comment>
      <origin>140968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="6l2crccm049wrllswx6eayftp2hwzk4" xml:space="preserve">Cung-hua-min-kuw hitay madukaay a kawaw 中華民國國軍意外事件列表

== ni Lay-cin-de a tatukiyan 賴清德時期 ==

=== 2024 a mihcan ===
9 bulad 10 demiad ilabi waluway ku tuki, makayday i sincu kongcin citi mubahelay a hunsiyang 2000 hikuki  minanam  mubahel tu ilabiyay mahetik i bayu,paculilay Ci siye pey sin mabetil sa maudip,nisausi sa inayi  ku sacuduhaw.

'''2024年'''

* 9月10日晚間8時許，自新竹空軍基地起飛的幻象2000戰機在進行夜航訓練時墜海，飛官謝沛勳彈射後獲救，推測主因為發動機喪失推力。

'''2025 a mihcan'''

1 bulad 21 demiad, kongcin cinciyen kang citi cacay situngusay tu ilala’ay a sekuwan cang musakakawaw tu tasasay nu hikuki akinsa sa , mahelup micumud i TFE-1042-79A akikay nu IDF ahikuki, pataisingen sa nadikudan mapatay, namahica ku kawaw sa kakisaen henay.

2 bulad 15 demiad, maydai kongcin cehang citi mubahel bangku 1130 a T-BE5A kawci ciyaw liyenci akusiw sa mahetik, papinanamy Ci linuye tanse maudip. nakamuwan nu kongcin selinpu usakahini nu kawaw sa mapaty kya tusaay akikay.

'''2025年'''

* 1月21日，空軍清泉崗基地一名負責地面勤務的士官長在執行戰機落地檢查時，遭IDF戰鬥機TFE-1042-70A發動機吸入，送醫後死亡，事故原因調查中。
* 2月15日，自空軍志航基地起飛，機號1130的T-BE5A高級教練機發生故障，最終墜海，訓練官林瑋彈射獲救。空軍司令部稱失事原因為雙發動機失效。

2026 a mihcan

1 bulad 16 demiad 18 tuki 17 lawat, sanguy Ci sipoi paculil tu hikuki bangku 6700 a F-16v cacayay ku aenengan ahikuki pakaydai kalingku kongcin citi mubahel minanam tu ilabiyay anibahel makongciyen misiyang sa mahetik.

'''2026年'''

* 1月6日18時17分，上尉辛柏毅駕駛機號6700的F-16V單座戰機從花蓮空軍基地起飛，執行夜間飛行訓練期間發生空間迷向失事。
* 6月2日8時8分高雄岡山基地一架 T-34C 教練機（機號 3414）在事發時正在執行模擬發動機失效航線訓練任務發生事故墜毀，於跑道北頭墜落，事故造成兩位飛行員死亡。。

palatuh

sakacacay, sausien 1950 katukuh 1999 mihcan a laed hitay nu Cung-hua-min-kuw mahamin idaw ku 622 a hikuki ku mahetikay, daduyen cacay a mihcan 15.5 ku hikuki.

== 注釋 ==

#  據統計，1950年至1999年間中華民國國軍共有622架戰機失事，平均每年15.5架。

[[kakuniza:kumudshie]]</text>
      <sha1>6l2crccm049wrllswx6eayftp2hwzk4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>