Wikipitiya szywiki https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih MediaWiki 1.47.0-wmf.15 case-sensitive myiti sazumaay sasukamu misaungayay pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil Wikipitiya Wikipitiya sasukamu tangan pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil MyitiWyici matatengil tu MyitiWyici taazihan mitudung pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil buhci tu kamu matatengil tu buhci tu kamu kakuniza sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil TimedText TimedText talk bacu-saupu pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil Event Event talk 0 12964 141300 141274 2026-08-16T02:02:20Z Sabak5388 17 /* namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan */ 141300 wikitext text/x-wiki == '''kakiliman''' == === Cung-hwa-min-kuw'''中華民國''' === [[tangan:Flag of the Republic of China.svg|縮圖|hata nu Cung-hwa-min-kuw ]] Cung-hwa-min-kuw tini i Tung-nan-ya min-cu-kung-he-kuw, na i [[kanatalay]] u [[situngus]]ay nu Cung-kuw, [[ayza]] “[[Taywan]]” han a pangangan.1912 a [[mihcaan]] [[patizeng]] sa, iayaw kahulaman Cung-kung [[izaw]] ku [[lala'|lala’]] …1949 a mihcaan u cin-bu [[malimad]] tayza i Taywan, ayza a kakuwanan pasu Taywan a [[subal]], Butud a subal aty tunggusay a subal, atu Cung-kuw Talu Bu-cyen dadipasan Cin-men a subal, Ma-cu a kasasubal a subal, hekal a lala’pulung 36,197 pin-bwang-kung-li, zuma u Taywan atu zuma a subal katukuh 99% pesen u “Taywan kakitizaan” han amin a pangangan “Tay Pung cin ma” anucaay “payayan kitizaan”. [[tangan:National Emblem of the Republic of China.svg|縮圖|tang-huy nu Cung-hwa-min-kuw]] == '''nilaculan''' == '''中華民國'''是位於東亞的民主共和國，曾在國際上廣泛代表中國，現今多通稱「臺灣」。1912年建國時，以前清之中國既有領土為疆域；經歷1949年政府遷臺，現有效管轄範圍包括臺灣本島、澎湖群島及其附屬島嶼，以及中國大陸福建沿岸金門群島、馬祖列島等島嶼，土地面積共36,197平方公里，其中臺灣及其附屬島嶼占99%以上，多合稱為「臺灣地區」、「臺澎金馬」或「自由地區」。 likisi nu Taywan 臺灣歷史 1912 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw i Cung-kuw-Talu musakamu patizeng, nikawawan tu nu pe-nang a cenbu, atu Kuw-min-cen-buan. Namahiza, Taywan, Pung-bu a subal mizawis tu mikuwan nu midebungy nu Lipun “1898 a mihcaan katukuh 1945 a mihcaan” mangaleb tu saayaway kalikeluhan tu He-lan “1624 a mihcaan katukuh 1662 a mihcaan”, Min-cin “1661 a mihcaan katukuh 1683 a mihcaan” atu Man-cin “1683 a mihcaan katuku 1895 a mihcaan a mikuwan. 1912年，中華民國在中國大陸宣告成立，並經歷北洋政府、國民政府等時期。同時期，臺灣、澎湖群島接受日本殖民統治（1895年至1945年），更早以前則歷經荷西（1624年至1662年）、明鄭（1661年至1683年）和滿清（1683年至1895年）的統治。 1945 a micaan, u Cung-hwa-min-kuw ku mikuwanay tu Taywan, Taywanay a Lipun cin-bu a likec atu matatules ku likec nu Cuw-kung. 1949 a mihcaan, Cung-kuw-kung-can-tang i Cuwng -kuw-Talu patizeng tu Cung-hwa-zen-min-kung-he-kuw, Cung-hwa-min-kuw cenbu malimad tayza i Pung-bu-Macu, u pisakinih nu cenbu palimad han mala u Cung-yang kitizaan. 1945年，中華民國政府接管臺灣，臺灣的日本政經體制與中國大陸體制接軌。1949年，中國共產黨在中國大陸建立中華人民共和國，中華民國政府遷往臺澎金馬，臺灣由政治邊陲轉為中央所在。 zikuz nu 1970 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw caay tu ku i kanatalan a lalid a situngu tu “Cung-kuw” atu kasazuma a syakay nu tademaw, nizateng nu Taywan, piazih tu lalangawan uzip, Yincumin atu Nayngay milunguc tu ngangan nu binacadan, tahkal ku baluhay a binacadan atu katineng nu lalangawan. 1970年代後，中華民國無法在國際上繼續代表「中國」、及民主多元社會成形，臺灣地方意識、本土文化備受重視，原住民與客家族群亦爭取族群地位，出現新的國族觀念與文化認同。 1988 a mihcaan namapatay ci Cyangcin-kuw, kilul sa ci Li-ten-huy tu ku mala Cung-tung-ngay, i 1991 a mihcaan masatezep tu ku kalawlawan a zidayan, patatenga’ Cung-hwa-min-kuw cen-bu u Taywan adada’ ku kuwanen. 1991 a mihca katukuh 200 a mihcaan, kinapina tu ku picunus a misumad tu hulic, Cung-hwa-min-kuw makay nasakaku sa ku nipikuwan pasaayza tu nizatengan nu tademaw amin, angangan kawaw nu Taywan tu a nizabalucu’an. 1988年蔣經國逝世以後，李登輝繼任總統，並在1991年終止動員戡亂時期，承認中華民國政府僅統治臺灣地區的現實。1991年至2000年，在歷經多次憲法增修後，中華民國從威權主義轉向民主主義政體，並出現臺灣主體意識等議題。 2008 a mihcaan atu 2012 a mihcaan, Cung-kuw-kuw-min-tang mala cung-tung ci Ma-ing-cyu, i kala Cung-tu-ngan niza masumad tu ku kacacayat nu tusahay a kanatal, matatelek mipangangan tu keyzay. 2015 a mihcaan, ci Ma-ing-cyuaci Si-ci-pin i Sin-cya-puw palekal masasukazih ku mikeliday nu tusaay a kanatal. 2008年及2012年，中國國民黨籍馬英九當選總統，在其任內改善海峽兩岸關係，簽訂經濟協議。2015年，馬英九和習近平在新加坡舉行兩岸領導人會面。 2016 a mihcaan, min-cin-tangay Cay-ing-wen saayaway nu tatayna malacung-tung, i 2020 malalid malacung-tung, min-cu-cin-pu-tang i 2016 a mihcaan u saayaway pakala tu kayadahay nu tademaw i paulicay. 2024 a mihcaan, min-cin-tang ci Lay-cin-te malacung-tung, min-cu-cin-pu-tang u sakatulul lalid sa mikuwan, nika i paulicay caay kakatuud ku midamaay a tademaw u cayay kakatuud ku nu cin-buan. 2016年，民主進步黨籍蔡英文當選首位女性總統，並在2020年連任總統，民主進步黨在2016年首次取得立法院多數席次， 2024年，民主進步黨籍賴清德當選總統，使得民主進步黨首次取得第三個連續執政任期，但未獲得立法院多數席次而成為少數派政府。 == '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan''' == 中文維基百科 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E4%B8%AD%E8%8F%AF%E6%B0%91%E5%9C%8B 英文維基百科 https://en.wikipedia.org/wiki/Taiwan [[kakuniza:Sabak Nubu]] 4ux9k0cbi2iefuczznmwfva9rkixcki 141301 141300 2026-08-16T02:10:04Z Sabak5388 17 /* namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan */ 141301 wikitext text/x-wiki == '''kakiliman''' == === Cung-hwa-min-kuw'''中華民國''' === [[tangan:Flag of the Republic of China.svg|縮圖|hata nu Cung-hwa-min-kuw ]] Cung-hwa-min-kuw tini i Tung-nan-ya min-cu-kung-he-kuw, na i [[kanatalay]] u [[situngus]]ay nu Cung-kuw, [[ayza]] “[[Taywan]]” han a pangangan.1912 a [[mihcaan]] [[patizeng]] sa, iayaw kahulaman Cung-kung [[izaw]] ku [[lala'|lala’]] …1949 a mihcaan u cin-bu [[malimad]] tayza i Taywan, ayza a kakuwanan pasu Taywan a [[subal]], Butud a subal aty tunggusay a subal, atu Cung-kuw Talu Bu-cyen dadipasan Cin-men a subal, Ma-cu a kasasubal a subal, hekal a lala’pulung 36,197 pin-bwang-kung-li, zuma u Taywan atu zuma a subal katukuh 99% pesen u “Taywan kakitizaan” han amin a pangangan “Tay Pung cin ma” anucaay “payayan kitizaan”. [[tangan:National Emblem of the Republic of China.svg|縮圖|tang-huy nu Cung-hwa-min-kuw]] == '''nilaculan''' == '''中華民國'''是位於東亞的民主共和國，曾在國際上廣泛代表中國，現今多通稱「臺灣」。1912年建國時，以前清之中國既有領土為疆域；經歷1949年政府遷臺，現有效管轄範圍包括臺灣本島、澎湖群島及其附屬島嶼，以及中國大陸福建沿岸金門群島、馬祖列島等島嶼，土地面積共36,197平方公里，其中臺灣及其附屬島嶼占99%以上，多合稱為「臺灣地區」、「臺澎金馬」或「自由地區」。 likisi nu Taywan 臺灣歷史 1912 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw i Cung-kuw-Talu musakamu patizeng, nikawawan tu nu pe-nang a cenbu, atu Kuw-min-cen-buan. Namahiza, Taywan, Pung-bu a subal mizawis tu mikuwan nu midebungy nu Lipun “1898 a mihcaan katukuh 1945 a mihcaan” mangaleb tu saayaway kalikeluhan tu He-lan “1624 a mihcaan katukuh 1662 a mihcaan”, Min-cin “1661 a mihcaan katukuh 1683 a mihcaan” atu Man-cin “1683 a mihcaan katuku 1895 a mihcaan a mikuwan. 1912年，中華民國在中國大陸宣告成立，並經歷北洋政府、國民政府等時期。同時期，臺灣、澎湖群島接受日本殖民統治（1895年至1945年），更早以前則歷經荷西（1624年至1662年）、明鄭（1661年至1683年）和滿清（1683年至1895年）的統治。 1945 a micaan, u Cung-hwa-min-kuw ku mikuwanay tu Taywan, Taywanay a Lipun cin-bu a likec atu matatules ku likec nu Cuw-kung. 1949 a mihcaan, Cung-kuw-kung-can-tang i Cuwng -kuw-Talu patizeng tu Cung-hwa-zen-min-kung-he-kuw, Cung-hwa-min-kuw cenbu malimad tayza i Pung-bu-Macu, u pisakinih nu cenbu palimad han mala u Cung-yang kitizaan. 1945年，中華民國政府接管臺灣，臺灣的日本政經體制與中國大陸體制接軌。1949年，中國共產黨在中國大陸建立中華人民共和國，中華民國政府遷往臺澎金馬，臺灣由政治邊陲轉為中央所在。 zikuz nu 1970 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw caay tu ku i kanatalan a lalid a situngu tu “Cung-kuw” atu kasazuma a syakay nu tademaw, nizateng nu Taywan, piazih tu lalangawan uzip, Yincumin atu Nayngay milunguc tu ngangan nu binacadan, tahkal ku baluhay a binacadan atu katineng nu lalangawan. 1970年代後，中華民國無法在國際上繼續代表「中國」、及民主多元社會成形，臺灣地方意識、本土文化備受重視，原住民與客家族群亦爭取族群地位，出現新的國族觀念與文化認同。 1988 a mihcaan namapatay ci Cyangcin-kuw, kilul sa ci Li-ten-huy tu ku mala Cung-tung-ngay, i 1991 a mihcaan masatezep tu ku kalawlawan a zidayan, patatenga’ Cung-hwa-min-kuw cen-bu u Taywan adada’ ku kuwanen. 1991 a mihca katukuh 200 a mihcaan, kinapina tu ku picunus a misumad tu hulic, Cung-hwa-min-kuw makay nasakaku sa ku nipikuwan pasaayza tu nizatengan nu tademaw amin, angangan kawaw nu Taywan tu a nizabalucu’an. 1988年蔣經國逝世以後，李登輝繼任總統，並在1991年終止動員戡亂時期，承認中華民國政府僅統治臺灣地區的現實。1991年至2000年，在歷經多次憲法增修後，中華民國從威權主義轉向民主主義政體，並出現臺灣主體意識等議題。 2008 a mihcaan atu 2012 a mihcaan, Cung-kuw-kuw-min-tang mala cung-tung ci Ma-ing-cyu, i kala Cung-tu-ngan niza masumad tu ku kacacayat nu tusahay a kanatal, matatelek mipangangan tu keyzay. 2015 a mihcaan, ci Ma-ing-cyuaci Si-ci-pin i Sin-cya-puw palekal masasukazih ku mikeliday nu tusaay a kanatal. 2008年及2012年，中國國民黨籍馬英九當選總統，在其任內改善海峽兩岸關係，簽訂經濟協議。2015年，馬英九和習近平在新加坡舉行兩岸領導人會面。 2016 a mihcaan, min-cin-tangay Cay-ing-wen saayaway nu tatayna malacung-tung, i 2020 malalid malacung-tung, min-cu-cin-pu-tang i 2016 a mihcaan u saayaway pakala tu kayadahay nu tademaw i paulicay. 2024 a mihcaan, min-cin-tang ci Lay-cin-te malacung-tung, min-cu-cin-pu-tang u sakatulul lalid sa mikuwan, nika i paulicay caay kakatuud ku midamaay a tademaw u cayay kakatuud ku nu cin-buan. 2016年，民主進步黨籍蔡英文當選首位女性總統，並在2020年連任總統，民主進步黨在2016年首次取得立法院多數席次， 2024年，民主進步黨籍賴清德當選總統，使得民主進步黨首次取得第三個連續執政任期，但未獲得立法院多數席次而成為少數派政府。 2024 a mihca 5 a bulad, Taywan a min-cin-tang mapulung tu Cng-kuw-kuw-min-tang mcuzuh tu “kuw-huy misumad tu hulic a kawaw” macaculi tu, mangalat tu syakay atu katuud tu ku paculiay. 2025 a mihcaan, uyni a kacaculi a kawaw macaliway tu sumilaway landaway mahtatusaay masasuayaw ku cen-ce, mipaales mabakuhac i Cng-hwa-min-kuw, sazikuzay a nipaales mahamin caay kalaheci. 2024年5月，臺灣民眾黨聯手中國國民黨推動的「國會改革法案」引發爭議，導致社會運動以及大規模抗議。2025年，由於爭議法案的通過與藍綠雙方的政治對立，大罷免在中華民國全面爆發，最終大罷免全面落敗。 == '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan''' == 中文維基百科 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E4%B8%AD%E8%8F%AF%E6%B0%91%E5%9C%8B 英文維基百科 https://en.wikipedia.org/wiki/Taiwan [[kakuniza:Sabak Nubu]] 9xj58nszf268ldta5h8npluehlmtw2a 0 12974 141303 141298 2026-08-16T02:16:01Z Sabak5388 17 141303 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] nu [[cilal]] a sapadingki太陽能 nu cilal a sapadingki [[namakayni]] i nikatahekal nu cila idaw ku kalatcila tahekal kulikat akuti’ caay pisengal a pacakat ayda u gigicu micukaymas tu mahidaay u tungus hananay , u , nu cilal a sapading musuped tu icelang , nu cilal a likat tu akuti’ masaupu ku akuti’ , nu cilal a takelal sapadingki sa , nu cilal a akuti’ sapadinggi , atu nu tademaw atu likat makakabu micukaymas .'''太陽能'''，是指來自太陽輻射出的光和熱被不斷發展的一系列技術所利用的一種能量，如，太陽熱能集熱器，太陽能光電發電，太陽熱能發電，和人工光合作用。namakayni i cikiw mala maudipay sakahenulan sa nakamayni i cilal patahekal tuakuti atu likat a musuped , nikatinengan nu tademaw sa matineng tu takelal pawali tu canan , sapisinga tu kakanen tu ahican , misanga tu cikah atu pawali tu aheciday a buting .自地球形成生物就主要以太陽提供的熱和光生存，而自古人類也懂得以陽光曬乾物件，並作為保存食物的方法，如製鹽和曬鹹魚等。 nika sipakayni nu tapud nu baetu a zanliyaw maselep , sisa idaw ku sapa nu cilal a sapadingki mikiayaw a pacakat .但在化石燃料減少下，才有意把太陽能進一步發展。u tademaw miyung tu nu cilal a sapadingki idaw ku tuliay a dadaduducan wiyda sa: u likat akuti’ , u likat linengen  masumad tu likat kyu masumad . 人類利用太陽能有三個途徑，分別是：光熱轉換、光電轉換和光化學轉換。nu cilal a sapadingki u gigicu palatusan “ u kasenun sananay atu inayay ku canan “saungayan inatusaay .太陽能利用技術分為有源（主動式）及無源（被動式）兩種。Idaay ku sapasimal idaw ku nu cilal a sapadingki alikat atu likat atu akiti’ malaliyun , anu miyung tu nu dingki a kikay sa u nu cilal a sapadingki sapisuped ,nika inasapihica a kikay mipacangday tuhekalay a sapilacul tu malinenng , kyu u sapilacul han .有源的例子有太陽能光電及光熱轉換，使用電力機械設備作太陽能收集，而這些設備是依靠外部能源運作的，因此稱為有源。 u nayay ku sapilacul sa i tida i lumalumaan amusuped tu nikalikat nu cilal . nika sipakauni i luma a nisikian , anu micukaymas sa cayay sipakayda i hekal a nipatadu tu sapilacul , kyu inayay ku sapiliacul han .無源的例子有在建築物引入太陽光作照明等，當中是利用建築物的設計、選擇所使用物料等達至利用太陽能的目的，由於當中的運作無需由外部提供能源，因此稱為無源。 nu cilal a nipikalat I cikiw nuhekal sa matahab tu 71% nu bayu’ atu mahelup nu balihab .太陽輻射被地球的陸地表面、覆蓋了約71%的海洋以及大氣層吸收。pasu bayu malawpes nu wacah u alihaw macakat ku bali tapabaw , kyu u tabakiay a nikasabali atu masasuala ku bali .含有海洋蒸發水的溫暖空氣上升，引起大氣環流或對流。u hekal nu hanhan anu talakaw , u alihaw nida anu I wahelul sa maselep , u nika lawpes nu wacah sa masaupu malaladem , maudad katukuh I lala’ nu hekal kyu mamin muliya misaliyut ku nanum . 當空氣達到高海拔，溫度較低的地方時，水蒸氣凝結成雲，降雨到地球表面，完成水循環。masaatilad ku akuti misatabaki ku nikasasuala , kyu sibali , maniyul atu macacubelis ku bali sisa mahida .水凝結的潛熱放大了對流，產生風、氣旋和反氣旋等大氣現象。mahelup nu bayu atu lala’ u takelal nu hekal masadep ku alihaw haky 14 C .被海洋和陸地吸收的陽光使地表保持平均溫度為14 °C。micaliway i cilal masasuala , u sumilaway a lutuk mala u sapadamek tu cilal , kyu idaw ku kakanen , kilakilanganatu mucelakay , hida sa yada ku tahekalay nu cancan a zanliw .通過光合作用，綠色植物將太陽能轉化為化學儲能，從而產生食物、木材和生物質，從而衍生出化石燃料。Balihab nu cikiw , bayu atu enal muhelup tu nu cilal a sapadingki u nikatahekal makaala tu 122 PW·mihca = 3,850,000 iku aykeciyawl tu mimihca.地球大氣層、海洋和陸地吸收的總太陽能能量約為122 PW·年 = 3,850,000 億艾可焦耳（EJ）每年。I 2002 a mihcaan “2019 a mihcaan” ina sapacunus cacay a tatukian dawku tulim a hunan nu labu sa mahida tu nu maminay a cikiw a kayadah nu .在2002年（2019年），這個能量在一個小時（一個小時零25分鐘）內就比全球一年的能量使用量還要多。Kyu nikasasulamel tu mihmihcaan nu canan makaala tu 3,000 EJ ku sapilacul .光合作用每年在生物質中捕獲約3,000 EJ的能量。 m0nm10xof4hsp3u98hxb9bn6z42ehy6 0 12975 141302 2026-08-16T02:14:23Z Sabak5388 17 napatizeng tu kasabelih, lacul ku "namakayni 從這裡、對此 [[kakuniza:Sabak Nubu]]" 141302 wikitext text/x-wiki namakayni 從這裡、對此 [[kakuniza:Sabak Nubu]] bvyo7gik4yuqw54ee47zbvs4x760eff