ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 1 359047 354988 2026-04-17T06:08:45Z Vishwanatha Badikana 38 359047 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Main Page/styles.css" /> <div id="mp-topbanner" class="mp-box"> <div id="mp-welcomecount"> <div id="mp-welcome"><h1>[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗ್]] ಸ್ವಾಗತ</h1>,</div> <div id="mp-free">ಈ ಸೊತಂತ್ರ [[ವಿಶ್ವಕೋಶ|ವಿಶ್ವಕೋಸೊನು]] ಏರ್ಲಾ [[ಸಕಾಯೊ:ಸಂಪಾದಕೆ|ಸಂಪೊಲಿಪೊಲಿ]].</div> <div id="articlecount"><ul><li>[[Special:Statistics|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]] ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಪಾದಕೆರ್</li> <li>[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] ಲೇಕನೊಲು [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳುಟು]] ಉಂಡು</li></ul></div> </div> </div> <div id="tulu-mp-content">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊತ ವಿಸಯೊಲು}}</div> <div id="tulu-mp-content">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಮಾತ ಪುಟೊಕುಲು}}</div> <div id="mp-bottom" class="mp-box"> <h2 id="mp-other" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಅದೆಕುಲು</h2> <div id="mp-other-content">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಅದೆಕುಲು}}</div> <h2 id="mp-sister" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬೇತೆ ಯೋಜನೆಲು</h2> <div id="mp-sister-content">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬೇತೆ ಯೋಜನೆಲು}}</div> <h2 id="mp-lang" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್</h2> <div>{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್}}</div> </div><noinclude>{{Main Page interwikis}}</noinclude>__NOTOC____NOEDITSECTION__ j571f5epfiz3fy11j1ulnmq1zxppts6 359048 359047 2026-04-17T06:09:19Z Vishwanatha Badikana 38 359048 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Main Page/styles.css" /> <div id="mp-topbanner" class="mp-box"> <div id="mp-welcomecount"> <div id="mp-welcome"><h1>[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗ್]] ಸ್ವಾಗತ</h1>,</div> <div id="mp-free">ಈ ಸೊತಂತ್ರ [[ವಿಶ್ವಕೋಶ|ವಿಶ್ವಕೋಸೊನು]] ಏರ್ಲಾ [[ಸಕಾಯೊ:ಸಂಪಾದಕೆ|ಸಂಪೊಲಿಪೊಲಿ]].</div> <div id="articlecount"><ul><li>[[Special:Statistics|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]] ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಪಾದಕೆರ್</li> <li>[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] ಲೇಕನೊಲು [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳುಟು]] ಉಂಡು</li></ul></div> </div> </div> <div id="tulu-mp-content">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊತ ವಿಸಯೊಲು}}</div> <div id="tulu-mp-content">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಮಾತ ಪುಟೊಕುಲು}}</div> <div id="mp-bottom" class="mp-box"> <h2 id="mp-other" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಅದೆಕುಲು</h2> <div id="mp-other-content">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಅದೆಕುಲು}}</div> <h2 id="mp-sister" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಅಂಗ ಯೋಜನೆಲು</h2> <div id="mp-sister-content">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಅಂಗ ಯೋಜನೆಲು}}</div> <h2 id="mp-lang" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್</h2> <div>{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್}}</div> </div><noinclude>{{Main Page interwikis}}</noinclude>__NOTOC____NOEDITSECTION__ tngtg100ovo7rfwwm7gk2v6go1r11pw 0 3584 359001 280535 2026-04-17T04:41:36Z ChiK 1136 Added {{[[Template:Unreferenced|Unreferenced]]}} tag 359001 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ಫೈಲ್:Antarctica (orthographic projection).svg|thumb|upright=1.1|ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ]] [[ಫೈಲ್:LocationAntarctica.png|thumb|upright=1.1|ವಿಶ್ವೊದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ ಖಂಡೊದ ಜಾಗೆ]] '''ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ''' [[ಭೂಮಿ|ಭೂಮಿದ]] ತೆನ್‍ಕಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಖಂಡ. ಮೂಲು ತಾಪಮಾನ ಏಪಲಾ ೦ ಡಿಗ್ರಿರ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಭೂಮಿದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ಕಮ್ಮಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಖಂಡ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತೊದ ಬಹುತೇಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಗರೊಡು (ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಸಾಗರ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಲಾ ಮುಲ್ಪನೇ ಇಪ್ಪುನು. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ಇಡೀ ವಿಶ್ವೊಡು ೫ನೇ ಮಲ್ಲ ಖಂಡ ಆದುಂಡು. ಉಂದು ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊಡ್ದು ಸುಮಾರ್ ೪೦% ಮಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು. ಅಂಟಾರ್ಕ್‌ಟಿಕದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 14,200,000 km2 (5,500,000 ಚದರ ಮೈಲಿ). ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊ ಐಸ್‌ಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಬರಿಟ್ ಈ ಐಸ್‌ದ ಸರಾಸರಿ ದಪ್ಪ ೧.೯ ಕಿ.ಮೀ ಮುಟ್ಟಲಾ ಇಪ್ಪುಂಡು. <gallery> 061212-nordkapp.jpg GletscherMM.jpg Fryxellsee Opt.jpg Mount Erebus Aerial 2.jpg Aurore australe - Aurora australis.jpg </gallery> {{Commons|Antarctica|ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] pnlvmmtrbxup5cmo6bye2ccecchjiol 0 3631 359032 280563 2026-04-17T05:26:50Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359032 wikitext text/x-wiki '''ಆಟಿ''' ತುಲುವೆರೆನ ೧೨ ತಿಂಗೊಲುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ತುಲುಟು ಉಂದು ನಾಲನೆ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ]], ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, [[ಸೋಣೊ|ಸೋನೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]], [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು|ಬೊಂತೆಲ್]], [[ಜಾರ್ತೆ]], ಪೆರಾರ್ತೆ, [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]]. ಇಂಚ ತುಳುಟು ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಳುಲು ಉಂಡು.<ref>http://www.suddi9.com/?p=36729</ref> ತುಳುವೆರೆಗ್ ಬಿಸುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ಒರ್ಸ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುದ ದೊಂಬು, ಬೇಸ್ಯದ ಬೆಪ್ಪು, ಕಾರ್ತ್ಯೊಲುದ ಬರ್ಸನ್ ಮುಗಿತ್‌ದ್ ಕಾರ್ ದೀಪುನ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಸ ದೊಂಬುದ ಬೆರಕೆಡ್ ಬತ್ತಿ, ಸೀಕ್ ಸಂಕಟೊಲೆಗ್ ಜನೊಕುಲು ತನ್ಕುಲೆ ಸರ‍್ರೊನು ಒಡ್ಡೊನುನ ತಿಂಗೊಲು. ಅವ್ವೇ ಆಟಿ. [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]]ವ ಕಾಲಕೊಂದೆಡ್ ತೂಂಡ ತೆರಿಯು ಆಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ಜಾಸ್ತಿಯೇ ಉಪ್ಪುಂಡು. == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ |- | ೦೪ || ಆಟಿ || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]] |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಶಿವರಾತ್ರಿ]] |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]],[[ಕೆಡ್ಡೆಸ]] |} == ನಂಬುಗೆ == == ಆಚರಣೆ == # [[ಆಟಿಕಳೆಂಜ]] # ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನಿ # ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನಿ # ಆಟಿ ಅಡ್ಪುನಿ( ಆಟಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನಿ) # ಆಟಿದ ಮರ್ದ್ # ಆಟಿಡ್ ದಾನ ಬುಡ್ಪು ಕಿರಮ # ಆಟಿದ ಗೊಬ್ಬು == ಆಟಿದ ಮರ್ದ್ == [[File:Hale Tree Medicin preparation.JPG|thumb|ಪಾಲೆದ ಕೆತ್ತೆನ್ ಕಡೆದ್ ದೆತ್ತ್‌ನ ರಸೊ]] ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದ ದುಂಬುನಾನಿ ಪೊರ್ತು ಕಂತ್‌ನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲೆದ ಮರತಡಿಕ್ಕ್ ಪೋದು ‘ಎಲ್ಲೆ ಮರ್ದ್ ಕೊನೊಯೆರೆ ಬರ್ಪೆ. ನಿನ್ನ ಪೇರ್‌ಡ್ ಮರ್ದಾಯಿ ಮರ್ದ್ ದಿಂಜಾದ್ ದೀಲ’ ಪಂದ್ ಮರತ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಬೊಲ್ಲು ಕಲ್ಲ್ ದೀದ್ ಬತ್ತ್, ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಲಕ್ಕೆರೆ ದುಂಬು [[ಕಲ್ಲ್]] ದೀದ್ ಬತ್ತಿ ಆಂಜೊವು ಬತ್ತಲೆ ಪೋದು ದುಂಬುನಾನಿ ಗುರ್ತಗಾದ್ ದೀನ ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಗುದ್ದ್‌ದ್ ಮರತ ಕೆತ್ತೆ ಕನಪೆರ್. [[ಮರ]]ಕ್ಕ್ ಕರ್ಬ ತಾಗಾಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ನಂಬುಗೆಗಾತ್ರ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಗುದ್ದುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕೋಡಿಡ್ ಕೂಲಿಡ್ ತುಚ್ಚಿದ್ ಪೇರ್ ಕೆತ್ತೆ ಕನಪುನವುಲ ಉಂಡು. ಮರ್ದ್ ಕನಯೆರೆ ಪೋನಗ ಮೈಟ್ ಕುಂಟು ಇತ್ತ್ಂಡ ಮರ್ದ್ ಆಜುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ಮರಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕುಲೆ, ಪಿಸಾಸಿಲು ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪ ಪನ್ಪಿನವು ನಂಬಿಕೆಲಾ ಅಂದ್, ಪೋಡಿಗೆಲಾ ಅಂದ್. ಪೇರ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಮರಕ್ಕ್‌ಲ್ ಪಕ್ಕಿದ ಸೊರ ಲಕ್ಕುನ, ನೇಸರ್ ಉದಿಪುಗು ದುಂಬುದ ಪೊರ್ತು ಜಾಸ್ತಿ ಪೇರ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ್ತ ಪೇರ್ ಆಜುಂಡು ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಇತ್ತಿ ಹಿರಿಯಕುಲು ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ನೇಸರುದಿಪೆರೆ ದುಂಬು ಪಾಲೆದ ಪೇರ್ ಕನಯೆರೆ ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಜೋವು ಕನತಿ ಪಾಲೆದ ಕೆತ್ತೆಗ್ ಇಲ್ಲದ ಪೊಂಜೊವು ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ, ಓಮ, ಶುಂಟಿ, ಬೊಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಜೀರಿಗೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆದ್ ರಸ ಗೆತ್ತ್, ಅಯಿಕ್ಕ್ ತೊಡ್ಡೆದ ನೈ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆರೆಪುವೆರ್. ಅಯಿಟಿತ್ತಿ ನಂಜಿನ್ ಗೆಪ್ಪೆರೆ ಬೊಲ್ಲು ಕಲ್ಲ್ ಅತಂಡ ಕರ್ಬದ ತುಂಡು ಕಾಯಿತ್‌ದ್ ಪಾಡ್ದ್ ನೇಸರ್ ಮೂಡಿಯೆರೆ ದುಂಬೆ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಬಜಿ ಬಂಜಿಗ್ ಪರ್ಯರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಪಾಲೆದ ಪೇರ್‌ದ ಕೈಪೆಗ್ ಓಲೆ ಬೆಲ್ಲದ ಚೀಪೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರ್ದ್ ಪರ್ದಾಯಿನ್ನೇ ಮೆತ್ತೆದ ಅತ್ತಂಡ ತಾರಾಯಿದ ಗಂಜಿ ಮಲ್ತ್ ಉನ್ಯರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಈ ಮರ್ದ್ ಪರ್‌ಂಡ ಒರ್ಸೊ ಇಡೀ ಸೀಕ್ ಬರ್ಪುಜಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪೆರಿಯಕುಲೆನ ನಂಬುಗೆ. == ಆಟಿಡ್ ದಾನ ಬುಡ್ಪುನ ಕಿರಮ == ಆಟಿಡ್ ಬಾಕಿ ದಿನೊರದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಇಸೇಸ ಇತ್ತಿನ ದಿನ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆ. ಆನಿ [[ಕಾಂಡೆ]] ತೋಡು ಅತಂಡ ಸುಧೆಟ್ ಮೀದ್ [[ಬಾರೆ]]ದ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ನವದಾನ್ಯ, ಪಂಚ ಪುಷ್ಪಲಾಯಿನ ತೇರ್ ಪುರ್ಪ, ನಂಜಿ [[ಬಟ್ಟಲ್]], ಸಂಕಪುಷ್ಪ, [[ತಾಮರೆ|ತಾವರೆ]] ಪೂ, [[ಬೇಲಿ]] ದಾಸನ್, ತರೆಯಿನ ಪಣವು, [[ಬಚ್ಚಿರೆ]] [[ಬಜ್ಜೆಯಿ]] ದೀದ್, ಇರೆತ್ತ ಕೊಡಿಟ್ ನಿನೆ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀದ್ [[ನೀರ್|ನೀರ್‌]]ಡ್ ದಾನ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಅವೆನ್ ಪಕ್ಕಿ ಪಾರಣೆಲ್ ತಿಂದ್ ಬಂಜಿ ದಿಂಜದ್ ಪೋವಡ್ ಪಂದ್ ಪೆರಿಯಕುಲೆನ ನಂಬುಗೆ. ಆನಿ ಪಾಲೆದ ಮರಟ್ಟ್ ಬೂಮಿದೇವಿ ತನ್ನುಡಲ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿ ಸರ್ವ ಮರ್ದ್‌ದ ಸತ್ವೊನುಲಾ ಅಯಿಟ್ಟ್ ದಿಂಜದುಪ್ಪುವಲ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ತುಳುವ ಹಿರಿಯೆರೆನವು. == ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನ == ಪುಣಿದಾಂತಿ ಕಂಡತ್ತ್, ತಮೆರಿಜ್ಜಂದಿ ಪೊಣ್ಣತ್ತ್, ಮನಸ್‌ದಾಂತಿ ಒನಸತ್ತ್ ಪನ್ಪಿ ಗಾದೆದಂಚ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಪೊಣ್ಣು ಜೀವೊಗು ತಮೆರಿ ಏತ್ ತಲ್ಮೆನ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ತೆರಿಯೊಡಾಂಡ ಆಟಿ ಬರೊಡು. ಆಟಿಡ್ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಒಂತೆ ಪುರ್ಸೊತುಪ್ಪುನೆಡ್ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ಬತ್ತಿ ಪೊಣ್ಣನ್ [[ಅಪ್ಪೆ]] ಇಲ್ಲಗ್ ಕಡಪುಡುನು ವಾಡಿಕೆ. [[ಮಾಮಿ]] ಇಲ್ಲದ ಬೆಪ್ಪು ಮಗಲೆಗ್ ಮುಟ್ಟೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಅಂಚನೆ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತು ಇಪ್ಪುನಗ ಇಲ್ಲಡ್ ಮಗಲಿತ್ತ್ಂಡ ಕುಸಿ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಆಲೆನ ಬೇನೆ ಬೇಸರ್, ಕುಸಿ, ಕೊಂಡಾಟ ತೆರಿಯೊನೊಲಿ ಪನ್ಪಿ ಉದ್ದೇಸೊಡು ಅತ್ತಂದೆ ಆಟಿಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆಂಡ ಗರ್ಬೊಗು ಕುಲೆತ್ತ ಚಾಯೆ ಬೂರುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ನಟ್ಟ ಅರೆಗಾಲೊಡು ಪೆದುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಬಙ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪೊಸತಾದ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣನ್ ತಮೆರಿಗ್ ಲೆತೊ ಬರ್ಪುನ ಕೆರಮ್ಮೊ ತುಳುವೆರೆಡ ಉಂಡು. ಈ ಕ್ರಮೊಕ್ಕು ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು ಪಂದೇ ಪನ್ಪೆರ್. == ಆಟಿಡ್ ನೇಜಿ ಕಂಡೊದ ದೃಷ್ಟಿ ದೆಪ್ಪುನ ಕಿರಮ == ಕಂಡಡುಪ್ಪುನ ನೇಜಿಗ್ ದೃಷ್ಟಿ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಕಂಡೊದ ನಂಜಿ ಪೋವೊಡು ಪಂದ್ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದಾನಿ [[ಕಾಯೆರ್‌]]ದ ಕನೆ ಅತಂಡ ಗೆಲ್ಲ್ ಕುತ್ವೆರ್. ಮೂಜಿ ಕಬರ್‌ದ [[ಕೋಲು]]ಗು ಕಾಪು ಪಂತಿ, [[ಬೈ]] ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಮಿತ್ತ್ [[ಬೆದ್‍ರ್|ಬೆದ್‌ರ್‌]]ದ ಅಂಡೆಡ್ [[ಕಳ್ಳಿ]] ನಡ್ಪೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕಳ್ಳಿ ಕಾಪು ಮಲ್ಪುನು ಪನ್ಪೆರ್. == ಆಟಿ ಕಳೆಂಜ == [[File:Aati kalenja 01.jpg|thumb|ಆಟಿ ಕಳೆಂಜ]] [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿ ಕಳೆಂಜೆ]] ತುಳುನಾಡ ಆಟಿದ ಇಸೇಸ ಆರಾಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಕಳೆಂಜೆ ಆಟಿದ ಮಾರಿನ್ ಗಿಡರೆರೆ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್ ನಲಿತ್ ಅರಿ ತಾರಾಯಿ ಕಾಣಿಗೆ ಪಡೆದ್ ಪೋಂಡ ಇಲ್ಲಡ್ ಪೊಲಿ ಉರ್ಕರುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮವು. ಆಟಿಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ಮದಿಮಾಲಾಂಡ ಅನಿಷ್ಠ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಟಿತ್ತ್‌ದ್, ಆಟಿಡ್ ಮದಿಮಲಾಯಿನ ಪೊಣ್ಣಗ್, ಸೀಕ್‌ದ ಜೋಕುಲೆಗ್, ಗೊಡ್ಡು ಪೆತ್ತಗ್, ಫಲಕೊರಂದಿ ತಾರೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂತತಿ ಆವಂದಿ ಪೊಂಜೋವುಲೆಗ್ ಆಟಿ ಕಳೆಂಜಡ ತರೆಕ್ಕ್ ನೀರ್ ಮೈಪದ್ ಕಳೆಂಜಗ್ ದಾನೊ ಕೊರ್‌ಂಡ ಆ ಅನಿಷ್ಠ ಕಳೆಯುಂಡು, ಜೋಕುಲಾಪುಂಡು ಫಲ ದಿಂಜಿದ್ ಉರ್ಕರುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಲ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಉಂಡು.<br> ತಿರಿ ಕಟ್ಟೊಂದು, ಅರದಲ ಪೂಜಿದ್, ಪನೊಲಿದ ತತ್ರ ಪತೊಂದು ಸಂಧಿ ಪನ್ಪಿ ಪೊಂಜೋವುನೊಟ್ಟುಗು ಬರ್ಪಿ ಕಳೆಂಜೆ ನಮ್ಮ ಇಲ್ಲದ ಮಾರಿ ಗಿಡರುವೆ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಡ್ದ್‌ಲ ಮೂಲು ನೆಗಪುನು ಮರಿಯಲಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಲಿದ ಪುರ್ಸೊತುಡು ಉನೆರೆ ಇಜ್ಜಂದೆ ಇಪ್ಪುನಗ ಇತ್ತಿನಕ್ಲ್ ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್‌ಂಡ [[ಇಲ್ಲ್]] ಕರಿಯು ಪಂದ್ ತಿರಿ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಕಲೆಕ್ಕಾದೆ ಜೀವನ ದೀತಿ ಜನಾಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆನೇ ನಂಬಿ ಬೂಮಿಪುತ್ರೆರ್. ಮಾರಿ ಪೋವಡ್ ಪಂದ್ ಪಂಡಲ ಕಾರಣ ಅವ್ವತ್ತ್ ಆಯನ ಇಲ್ಲಗ್ ಇಪ್ಪುನ ತೊಂದರೆಲ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಯೊಂದು ಅರಿ ಬಾರ್ ದಾನೊ ಮಲ್ತ್ ಪಾಪದಾಯಗ್‌ಲ ಆಟಿದ ಬಙ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ತುಳುವೆರೆನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನೆಗತ್ ತೋಜುಂಡು. == ಆಟಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನಿ == ಈ ತಿಂಗೊಲುಡು ಇಲ್ಲ್, ಅಟ್ಟೊ ಅಟ್ಟ ಅಡಿತ್ದ್ ಕಜವು ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನೆ ಕ್ರಮೊ. ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನು ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇಸೇಸ ಆಚರಣೆ. ಅಟ್ಟೊಡಿತ್ತಿ ಅರಿತ ಮುಡಿ ಕಾಲಿ ಆದ್ ಅಟ್ಟೊ ಅಡಿಪುನ ತಿಂಗೊಲು ಆಟಿ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಬಾಕಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನ ಅಟ್ಟ, ಕದಿಕೆಲ್ ಕಾಲಿ ಆದಿಪ್ಪುನೆಡ್, ಅಟ್ಟಡಿತ್ತಿ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಮುಡಿಲಾ ಬಿತ್ತ್‌ದ್ ಆದಿಪ್ಪುನೆಡ್ದಾದ್ ಮಾಯಿಪು ಪಾಡ್ದ್ ಕಜವು ದೆಪ್ಪೆರೆ ಸುಲಬ ಆಪುಂಡು. ಅಯಿನ್ ಮಾತ ಅಡಿತ್ತ್ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಸೊಚ್ಚ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆ ಪೊಂಜೋವುಲೆಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಜವು ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊಕ್ಕು ಆಟಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇತ್ತೆ ಅಟ್ಟದಾಂತಿ ಇಲ್ಲ್, ಪುಗೆದಾಂತಿ ಅಟಿಲ್ ಆಯಿನೆರ್ದಾರ ಆಟಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನ ಕಿರಮ ತೋಜೊಂದು ಇಜ್ಜಿ. == ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನಿ == ಆಟಿಡ್ ಊರುಡು ಬಡಪತ್ತ್ ಪಂದ್ [[ಬರ್ಸೊ|ಬರ್ಸ]] ದೊಂಬುರ್ದಾವರ ದೈವೊಲೆಗ್ [[ಪೂ]] ನೀರ್ ದೀಯರಾವಂದೆ, ನೇಮ ಕೋಲ ಕೊರ್ರೆ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಆಟಿ ಕಳೆಂಜೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಗ್ ಜಪ್ಪುನಗ ಸಾರತ್ತೊಂಜೆಡ್ [[ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ]] ಅಪ್ಪೆ [[ಗುಳಿಗ]] ದೈವೊನ್ ಬುಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕಮ್ಮಿ ಸಾರ ದೈವೊಲು ಮಲೆ ಏರುವೆರ್ ಪಂದ್ ಸಾನ ಮಾಡೊಲೆಗ್ ಬಾಕಿಲ್ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮಲಾ [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್‌]]ಡ್ ಉಂಡು. ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಗುಳಿಗಗ್, ಕರಿದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ [[ಅಗೆಲ್]] ತಮ್ಮನ ಬಲಸುವೆರ್. ತೀರ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆನ್ ೧೬ ಗ್ ಸೇರಾವುನ(೧೬ ಅಗೆಲ್) ಪರಿಪಾಡ್‌ಲ ಆಟಿಡ್ ಉಂಡು. ಆಟಿಡ್ ಕುಲೆಕ್ಕ್‌ಲೆಗ್ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ಪುನ ಇಸೇಸ ಆಚರಣೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಮದಿಮೆ ಆವಂದೆ ಕರಿದ್ ಪೋಯಿನ ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣು ಕುಲೆಕ್ಕ್ ಸಂಬಂದ ತೂದು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಗೆಲ್ ತಮ್ಮನ ಬಲಸುವೆರ್. == ಆಟಿದ ಗೊಬ್ಬು == {{Main|ಚೆನ್ನೆಮಣೆ}} [[File:Chennemane.jpg|thumb|ಚೆನ್ನೆಮಣೆ]] ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡ್ ಆಟಿದ ಸಮಯೊಡ್ ಪೊರ್ತು ಕಳೆಯೆರೆ ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬುಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಯಿಟ್ಟ್ [[ಕಂಡನಿ]] [[ಬೊಡೆದಿ]], ತಗೆ [[ತಂಗಡಿ]], ಅಮರು ಜೋಕುಲು ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಇಂಬು ಕೊರ್ಪುನ ಕೆಲವು ಕತೆಕ್ಕ್‌ಲಾ ಉಂಡು. ಆಟಿದ ಬೇಸರ್ಪು ಕರಿಪೆರೆ ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಕುಲ್ಲಿನ ಕತೆ ದುಂಬರಿದ್ ಲಡಾಯಿಗ್ ತಿರ್ಗುಂಡು. ಕಡೆಕ್ಕ್ ಮಣೆಟ್ಟೇ ಹಾಕೊಂದು ಒರಿ ಸೈಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟ ಎತ್ತುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆಕ್ [[ಅಬ್ಬಯ ದಾರಯ|ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗ]]ನ ಕತೆ ಉಂಡು. ಬಾಲೆಜೇವು ಮಾಣಿಗೊ ಪಾಡ್ದನಡ್, ಚೆನ್ನೆಗೊಬ್ಬುಡು ಸೋಲು ನಿಘಂಟ್ ಆನಗ ಬೊಡೆದಿನ್ ಪೇರ್ ಕನಯೆರೆ ಕಡಪುಡ್ದ್ ಮಣೆ ತಿರ್ಗದ್ ದೀನೆನ್ ಅಯಿನ್ನ್ ತೆರಿನ ಮಾನಿಗೊ ದತ್ತ ಕಾರ್‌ಡ್ ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ದೊಂಕ್‌ದ್ ಬಲ್ಲಾಲ್ರೆ ಮೋಸೊಗು ಸಡಿಪುವಲ್. ಅಯಿನ್ನ್ ತಡೆವಂದಿ ಬಲ್ಲಾಲ್ರ್ “[[ಚೆನ್ನೆಮಣೆ|ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ]] ದೊಂಕಿನ ಪೊಣ್ಣು ಈ ಎನ್ನ ಬೂಡು ಒರಿಪವನಾ?” ಪಂದ್ ಹಾಕುವೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆಕ್ಕ್ ಆತ್ ಮರ್ಯಾದಿ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಬೂಡುದ ಘನತೆ ಗೌರವೊಗ್ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಘನತೆ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಕ್ಕ್ ಅಂಚನೆ ಮಾನಾದಿಗೆ ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬುಗು ಇತ್ತ್ಂಡ್. == ಆಟಿದ ಗಾದೆಲು == # ಅಟಿಡ್ ತೆಡಿಲ್‍ ಬತ್ತ್ಂಡ ಆಟ್ಟ ಪೊಲಿಪೋವು, ಸೋಣೊಡು ತೆಡಿಲ್‍ ಬತ್ತ್ಂಡ ಸೊಂಟ ಪೊಲಿಪೋವು. # ಆಟಿಡ್‍ ಕಣೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಆಟ್ಟ ಪೊಲಿಪೋವು, ಸೋಣೊಡು ಕಣೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಸೊಂಟ ಪೊಲಿಪೋವು. # ಆಟಿದ [[ಪೆಲಕಾಯಿ]] ನಂಜಿ ಮಗಾ- ಅಮ್ಮೆ ಬರ್ಪೆನಾ ತೂಲ ಮಗಾ. # ಅಟಿಡ್‍ ಪೊಣ್ಣು ಪುಟ್ಟುನು ಎಚ್ಚಗೆ. # ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು. # ಆಟಿಡ್ ಆನೆದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಬೂರುಂಡಲಾ ಕೆಯಿಕ್ಕ್ ಕೇಡ್ ಇಜ್ಜಿಗೆ. == ಆಟಿದ ತೆನಸುಲು == ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡ್ ಬೇಲೆ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ ಬೆಂದ್ ತಿಂದ್ ಜೀರ್ಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಜೀವೊಲೆಗ್ ಅಜೀರ್ಣ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಅರಿ, ರಾಗಿ, ಗೋಧಿತ ತೆನಸ್ ಒಂತೆ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ಬೇಗ ಜೀರ್ಣ ಆಪುನ ತೆನಸ್‌ಲೆನ್ ಅಟ್ಟಿಲ್ ಮಲ್ತ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಅವು ಪಂಡ ನರೆ, [[ಕೇನೆ]], [[ಕಣಿಲೆ]], [[ಚೇವು]], [[ನೀರ್ ಕುಕ್ಕು]], [[ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗೂಂಜಿ]], [[ಪೆಲತರಿ]], [[ಕೆರೆಂಗ್]], [[ತಜಂಕ್ ತಪ್ಪು|ತಜಂಕ್]], [[ನುರ್ಗೆ ತೊಪ್ಪು]], [[ಈಯೆರ್‌ದ ಕಾಯಿ]], [[ಲಾಂಬು]], [[ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿಲ್|ಉಪ್ಪಡ್‌ಪಚ್ಚಿಲ್]], [[ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ]], ಮರಚೇವು ಪಂದ್ ಕನತ್‌ದ್ ಕಜಿಪು, ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನು, ಉದುರಿ ಬೂರುದ ಕಂಡೆ, [[ಅರ್ತಿದ ಕೆತ್ತೆ]], [[ಬೇಂಗದ ಕೆತ್ತೆ]], [[ಇರ್ಪೆದ ಕೆತ್ತೆ]], [[ತಾರಾಯಿ]]ದ, [[ಕೊತ್ತಂಬರಿ]], [[ಮೆತ್ತೆ]], [[ದಾಸಿಮಿ]]ದ [[ಗಂಜಿ]] ಮಲ್ತ್ ತಿನ್ಪುನು ತುಳುವೆರೆಗ್ ಈ ತಿಂಗೊಲುಡು ಅನಿವಾರ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಅಬ್ಯಾಸಲಾ ಆದ್ ಪೋಪುಂಡು.<br> ಆಟಿ ಅರಂಟ್ ತಿನ್ಪಿ ತಿಂಗೊಳು ಪನ್ಪಿನಂಚ ಬಾಕಿದ ೧೧ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡು ಕೈಟ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ತೆನಸ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ಪೊಂಜೋವುಲು ಕಾಡ್ ಬಲ್ಲೆ, ತೋಡು ಕಂಡ ನಾಡೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಸಾರ ಬಗೆತ ಸೀಕ್‌ಗೆ, ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರ್ದ್ಗೆ ಪನ್ಪಿನಂಚ ಅರಿ ಕಮ್ಮಿ ಗಲಸುನ ತೆನಸ್ ಒನಸ್‌ಲ ಆದ್, ಮರ್ದ್ಲ ಆಪುನ ಸಪ್ಪು, ಕಂಡೆ, ಬೇರ್, ನಾರ್ ಕನತ್ [[ಪತ್ರೊಡೆ]], [[ತೇಟ್ಲ]], ಗಂಜಿ, [[ಕಷಾಯ|ಕಸಾಯ]], ಅಡ್ಯೆ, ಅಂಬೆಲಿ ಅಡ್‌ದ್ ಬಂಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆರೋಗ್ಯ ದಿಂಜಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ತಿಮರೆ ಆಟಿಡ್ ಕೈಪೆ ಪಂದ್ ಅಡೊಂದಿಜ್ಜಾಂಡ್. == ಆಟಿ, ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಆಚರಣೆಲೆದ ಬಗೆಟ್ ಓದೊಡಾಯಿ ಬೂಕುಲು== # ತುಳುನಾಡಿನ ಆಚರಣೆಗಳು- ವಾರ್ಷಿಕ ಆವರ್ತನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಧ್ಯಯನ, ದಿವಾಕರ್ ಕೆ. (ದಿವ ಕೊಕ್ಕಡ, ೨೦೧೩) # [[ಬೊಳ್ಳಿ]] ಸಂಭ್ರಮೊ-ಸರಣಿ ಉಪನ್ಯಾಸೀ ಮಾಲೆದ ಎಗ್ಗೆಲು-೧-೨೫, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ತುಳು ಪೀಠ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ೨೦೨೧ # ಸೇರಿಗೆ, ಕೆ. ಜಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ (ಸಂ.), ಮದಿಪು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳ ಗಂಗ್ರೋತ್ರಿ, ೨೦೦೦ # ಕರಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗಳು, ವಾಮನ ನಂದಾವರ(ಸಂ) ಭಾಗ-೧ & ೨, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪ == ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿ == *http://ravirajkateel.blogspot.in/2014/07/blog-post.html == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು]] q4bgkuuekypk1mjxcq0pmb8c5umibc3 359058 359032 2026-04-17T06:27:55Z Vishwanatha Badikana 38 359058 wikitext text/x-wiki '''ಆಟಿ''' ತುಲುವೆರೆನ ೧೨ ತಿಂಗೊಲುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ತುಲುಟು ಉಂದು ನಾಲನೆ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ]], ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, [[ಸೋಣೊ|ಸೋನೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]], [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು|ಬೊಂತೆಲ್]], [[ಜಾರ್ತೆ]], ಪೆರಾರ್ತೆ, [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]]. ಇಂಚ ತುಳುಟು ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಳುಲು ಉಂಡು.<ref>http://www.suddi9.com/?p=36729</ref> ತುಳುವೆರೆಗ್ ಬಿಸುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ಒರ್ಸ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುದ ದೊಂಬು, ಬೇಸ್ಯದ ಬೆಪ್ಪು, ಕಾರ್ತ್ಯೊಲುದ ಬರ್ಸನ್ ಮುಗಿತ್‌ದ್ ಕಾರ್ ದೀಪುನ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಸ ದೊಂಬುದ ಬೆರಕೆಡ್ ಬತ್ತಿ, ಸೀಕ್ ಸಂಕಟೊಲೆಗ್ ಜನೊಕುಲು ತನ್ಕುಲೆ ಸರ‍್ರೊನು ಒಡ್ಡೊನುನ ತಿಂಗೊಲು. ಅವ್ವೇ ಆಟಿ. [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]]ವ ಕಾಲಕೊಂದೆಡ್ ತೂಂಡ ತೆರಿಯು ಆಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ಜಾಸ್ತಿಯೇ ಉಪ್ಪುಂಡು. == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ |- | ೦೪ || ಆಟಿ || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]] |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಶಿವರಾತ್ರಿ]] |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]],[[ಕೆಡ್ಡೆಸ]] |} == ನಂಬುಗೆ == == ಆಚರಣೆ == # [[ಆಟಿಕಳೆಂಜ]] # ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನಿ # ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನಿ # ಆಟಿ ಅಡ್ಪುನಿ( ಆಟಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನಿ) # ಆಟಿದ ಮರ್ದ್ # ಆಟಿಡ್ ದಾನ ಬುಡ್ಪು ಕಿರಮ # ಆಟಿದ ಗೊಬ್ಬು == ಆಟಿದ ಮರ್ದ್ == [[File:Hale Tree Medicin preparation.JPG|thumb|ಪಾಲೆದ ಕೆತ್ತೆನ್ ಕಡೆದ್ ದೆತ್ತ್‌ನ ರಸೊ]] ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದ ದುಂಬುನಾನಿ ಪೊರ್ತು ಕಂತ್‌ನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲೆದ ಮರತಡಿಕ್ಕ್ ಪೋದು ‘ಎಲ್ಲೆ ಮರ್ದ್ ಕೊನೊಯೆರೆ ಬರ್ಪೆ. ನಿನ್ನ ಪೇರ್‌ಡ್ ಮರ್ದಾಯಿ ಮರ್ದ್ ದಿಂಜಾದ್ ದೀಲ’ ಪಂದ್ ಮರತ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಬೊಲ್ಲು ಕಲ್ಲ್ ದೀದ್ ಬತ್ತ್, ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಲಕ್ಕೆರೆ ದುಂಬು [[ಕಲ್ಲ್]] ದೀದ್ ಬತ್ತಿ ಆಂಜೊವು ಬತ್ತಲೆ ಪೋದು ದುಂಬುನಾನಿ ಗುರ್ತಗಾದ್ ದೀನ ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಗುದ್ದ್‌ದ್ ಮರತ ಕೆತ್ತೆ ಕನಪೆರ್. [[ಮರ]]ಕ್ಕ್ ಕರ್ಬ ತಾಗಾಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ನಂಬುಗೆಗಾತ್ರ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಗುದ್ದುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕೋಡಿಡ್ ಕೂಲಿಡ್ ತುಚ್ಚಿದ್ ಪೇರ್ ಕೆತ್ತೆ ಕನಪುನವುಲ ಉಂಡು. ಮರ್ದ್ ಕನಯೆರೆ ಪೋನಗ ಮೈಟ್ ಕುಂಟು ಇತ್ತ್ಂಡ ಮರ್ದ್ ಆಜುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ಮರಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕುಲೆ, ಪಿಸಾಸಿಲು ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪ ಪನ್ಪಿನವು ನಂಬಿಕೆಲಾ ಅಂದ್, ಪೋಡಿಗೆಲಾ ಅಂದ್. ಪೇರ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಮರಕ್ಕ್‌ಲ್ ಪಕ್ಕಿದ ಸೊರ ಲಕ್ಕುನ, ನೇಸರ್ ಉದಿಪುಗು ದುಂಬುದ ಪೊರ್ತು ಜಾಸ್ತಿ ಪೇರ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ್ತ ಪೇರ್ ಆಜುಂಡು ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಇತ್ತಿ ಹಿರಿಯಕುಲು ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ನೇಸರುದಿಪೆರೆ ದುಂಬು ಪಾಲೆದ ಪೇರ್ ಕನಯೆರೆ ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಜೋವು ಕನತಿ ಪಾಲೆದ ಕೆತ್ತೆಗ್ ಇಲ್ಲದ ಪೊಂಜೊವು ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ, ಓಮ, ಶುಂಟಿ, ಬೊಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಜೀರಿಗೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆದ್ ರಸ ಗೆತ್ತ್, ಅಯಿಕ್ಕ್ ತೊಡ್ಡೆದ ನೈ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆರೆಪುವೆರ್. ಅಯಿಟಿತ್ತಿ ನಂಜಿನ್ ಗೆಪ್ಪೆರೆ ಬೊಲ್ಲು ಕಲ್ಲ್ ಅತಂಡ ಕರ್ಬದ ತುಂಡು ಕಾಯಿತ್‌ದ್ ಪಾಡ್ದ್ ನೇಸರ್ ಮೂಡಿಯೆರೆ ದುಂಬೆ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಬಜಿ ಬಂಜಿಗ್ ಪರ್ಯರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಪಾಲೆದ ಪೇರ್‌ದ ಕೈಪೆಗ್ ಓಲೆ ಬೆಲ್ಲದ ಚೀಪೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರ್ದ್ ಪರ್ದಾಯಿನ್ನೇ ಮೆತ್ತೆದ ಅತ್ತಂಡ ತಾರಾಯಿದ ಗಂಜಿ ಮಲ್ತ್ ಉನ್ಯರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಈ ಮರ್ದ್ ಪರ್‌ಂಡ ಒರ್ಸೊ ಇಡೀ ಸೀಕ್ ಬರ್ಪುಜಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪೆರಿಯಕುಲೆನ ನಂಬುಗೆ. == ಆಟಿಡ್ ದಾನ ಬುಡ್ಪುನ ಕಿರಮ == ಆಟಿಡ್ ಬಾಕಿ ದಿನೊರದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಇಸೇಸ ಇತ್ತಿನ ದಿನ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆ. ಆನಿ [[ಕಾಂಡೆ]] ತೋಡು ಅತಂಡ ಸುಧೆಟ್ ಮೀದ್ [[ಬಾರೆ]]ದ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ನವದಾನ್ಯ, ಪಂಚ ಪುಷ್ಪಲಾಯಿನ ತೇರ್ ಪುರ್ಪ, ನಂಜಿ [[ಬಟ್ಟಲ್]], ಸಂಕಪುಷ್ಪ, [[ತಾಮರೆ|ತಾವರೆ]] ಪೂ, [[ಬೇಲಿ]] ದಾಸನ್, ತರೆಯಿನ ಪಣವು, [[ಬಚ್ಚಿರೆ]] [[ಬಜ್ಜೆಯಿ]] ದೀದ್, ಇರೆತ್ತ ಕೊಡಿಟ್ ನಿನೆ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀದ್ [[ನೀರ್|ನೀರ್‌]]ಡ್ ದಾನ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಅವೆನ್ ಪಕ್ಕಿ ಪಾರಣೆಲ್ ತಿಂದ್ ಬಂಜಿ ದಿಂಜದ್ ಪೋವಡ್ ಪಂದ್ ಪೆರಿಯಕುಲೆನ ನಂಬುಗೆ. ಆನಿ ಪಾಲೆದ ಮರಟ್ಟ್ ಬೂಮಿದೇವಿ ತನ್ನುಡಲ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿ ಸರ್ವ ಮರ್ದ್‌ದ ಸತ್ವೊನುಲಾ ಅಯಿಟ್ಟ್ ದಿಂಜದುಪ್ಪುವಲ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ತುಳುವ ಹಿರಿಯೆರೆನವು. == ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನ == ಪುಣಿದಾಂತಿ ಕಂಡತ್ತ್, ತಮೆರಿಜ್ಜಂದಿ ಪೊಣ್ಣತ್ತ್, ಮನಸ್‌ದಾಂತಿ ಒನಸತ್ತ್ ಪನ್ಪಿ ಗಾದೆದಂಚ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಪೊಣ್ಣು ಜೀವೊಗು ತಮೆರಿ ಏತ್ ತಲ್ಮೆನ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ತೆರಿಯೊಡಾಂಡ ಆಟಿ ಬರೊಡು. ಆಟಿಡ್ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಒಂತೆ ಪುರ್ಸೊತುಪ್ಪುನೆಡ್ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ಬತ್ತಿ ಪೊಣ್ಣನ್ [[ಅಪ್ಪೆ]] ಇಲ್ಲಗ್ ಕಡಪುಡುನು ವಾಡಿಕೆ. [[ಮಾಮಿ]] ಇಲ್ಲದ ಬೆಪ್ಪು ಮಗಲೆಗ್ ಮುಟ್ಟೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಅಂಚನೆ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತು ಇಪ್ಪುನಗ ಇಲ್ಲಡ್ ಮಗಲಿತ್ತ್ಂಡ ಕುಸಿ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಆಲೆನ ಬೇನೆ ಬೇಸರ್, ಕುಸಿ, ಕೊಂಡಾಟ ತೆರಿಯೊನೊಲಿ ಪನ್ಪಿ ಉದ್ದೇಸೊಡು ಅತ್ತಂದೆ ಆಟಿಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆಂಡ ಗರ್ಬೊಗು ಕುಲೆತ್ತ ಚಾಯೆ ಬೂರುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ನಟ್ಟ ಅರೆಗಾಲೊಡು ಪೆದುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಬಙ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪೊಸತಾದ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣನ್ ತಮೆರಿಗ್ ಲೆತೊ ಬರ್ಪುನ ಕೆರಮ್ಮೊ ತುಳುವೆರೆಡ ಉಂಡು. ಈ ಕ್ರಮೊಕ್ಕು ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು ಪಂದೇ ಪನ್ಪೆರ್. == ಆಟಿಡ್ ನೇಜಿ ಕಂಡೊದ ದೃಷ್ಟಿ ದೆಪ್ಪುನ ಕಿರಮ == ಕಂಡಡುಪ್ಪುನ ನೇಜಿಗ್ ದೃಷ್ಟಿ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಕಂಡೊದ ನಂಜಿ ಪೋವೊಡು ಪಂದ್ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದಾನಿ [[ಕಾಯೆರ್‌]]ದ ಕನೆ ಅತಂಡ ಗೆಲ್ಲ್ ಕುತ್ವೆರ್. ಮೂಜಿ ಕಬರ್‌ದ [[ಕೋಲು]]ಗು ಕಾಪು ಪಂತಿ, [[ಬೈ]] ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಮಿತ್ತ್ [[ಬೆದ್‍ರ್|ಬೆದ್‌ರ್‌]]ದ ಅಂಡೆಡ್ [[ಕಳ್ಳಿ]] ನಡ್ಪೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕಳ್ಳಿ ಕಾಪು ಮಲ್ಪುನು ಪನ್ಪೆರ್. == ಆಟಿ ಕಳೆಂಜ == [[File:Aati kalenja 01.jpg|thumb|ಆಟಿ ಕಳೆಂಜ]] [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿ ಕಳೆಂಜೆ]] ತುಳುನಾಡ ಆಟಿದ ಇಸೇಸ ಆರಾಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಕಳೆಂಜೆ ಆಟಿದ ಮಾರಿನ್ ಗಿಡರೆರೆ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್ ನಲಿತ್ ಅರಿ ತಾರಾಯಿ ಕಾಣಿಗೆ ಪಡೆದ್ ಪೋಂಡ ಇಲ್ಲಡ್ ಪೊಲಿ ಉರ್ಕರುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮವು. ಆಟಿಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ಮದಿಮಾಲಾಂಡ ಅನಿಷ್ಠ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಟಿತ್ತ್‌ದ್, ಆಟಿಡ್ ಮದಿಮಲಾಯಿನ ಪೊಣ್ಣಗ್, ಸೀಕ್‌ದ ಜೋಕುಲೆಗ್, ಗೊಡ್ಡು ಪೆತ್ತಗ್, ಫಲಕೊರಂದಿ ತಾರೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂತತಿ ಆವಂದಿ ಪೊಂಜೋವುಲೆಗ್ ಆಟಿ ಕಳೆಂಜಡ ತರೆಕ್ಕ್ ನೀರ್ ಮೈಪದ್ ಕಳೆಂಜಗ್ ದಾನೊ ಕೊರ್‌ಂಡ ಆ ಅನಿಷ್ಠ ಕಳೆಯುಂಡು, ಜೋಕುಲಾಪುಂಡು ಫಲ ದಿಂಜಿದ್ ಉರ್ಕರುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಲ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಉಂಡು.<br> ತಿರಿ ಕಟ್ಟೊಂದು, ಅರದಲ ಪೂಜಿದ್, ಪನೊಲಿದ ತತ್ರ ಪತೊಂದು ಸಂಧಿ ಪನ್ಪಿ ಪೊಂಜೋವುನೊಟ್ಟುಗು ಬರ್ಪಿ ಕಳೆಂಜೆ ನಮ್ಮ ಇಲ್ಲದ ಮಾರಿ ಗಿಡರುವೆ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಡ್ದ್‌ಲ ಮೂಲು ನೆಗಪುನು ಮರಿಯಲಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಲಿದ ಪುರ್ಸೊತುಡು ಉನೆರೆ ಇಜ್ಜಂದೆ ಇಪ್ಪುನಗ ಇತ್ತಿನಕ್ಲ್ ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್‌ಂಡ [[ಇಲ್ಲ್]] ಕರಿಯು ಪಂದ್ ತಿರಿ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಕಲೆಕ್ಕಾದೆ ಜೀವನ ದೀತಿ ಜನಾಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆನೇ ನಂಬಿ ಬೂಮಿಪುತ್ರೆರ್. ಮಾರಿ ಪೋವಡ್ ಪಂದ್ ಪಂಡಲ ಕಾರಣ ಅವ್ವತ್ತ್ ಆಯನ ಇಲ್ಲಗ್ ಇಪ್ಪುನ ತೊಂದರೆಲ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಯೊಂದು ಅರಿ ಬಾರ್ ದಾನೊ ಮಲ್ತ್ ಪಾಪದಾಯಗ್‌ಲ ಆಟಿದ ಬಙ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ತುಳುವೆರೆನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನೆಗತ್ ತೋಜುಂಡು. == ಆಟಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನಿ == ಈ ತಿಂಗೊಲುಡು ಇಲ್ಲ್, ಅಟ್ಟೊ ಅಟ್ಟ ಅಡಿತ್ದ್ ಕಜವು ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನೆ ಕ್ರಮೊ. ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನು ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇಸೇಸ ಆಚರಣೆ. ಅಟ್ಟೊಡಿತ್ತಿ ಅರಿತ ಮುಡಿ ಕಾಲಿ ಆದ್ ಅಟ್ಟೊ ಅಡಿಪುನ ತಿಂಗೊಲು ಆಟಿ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಬಾಕಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನ ಅಟ್ಟ, ಕದಿಕೆಲ್ ಕಾಲಿ ಆದಿಪ್ಪುನೆಡ್, ಅಟ್ಟಡಿತ್ತಿ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಮುಡಿಲಾ ಬಿತ್ತ್‌ದ್ ಆದಿಪ್ಪುನೆಡ್ದಾದ್ ಮಾಯಿಪು ಪಾಡ್ದ್ ಕಜವು ದೆಪ್ಪೆರೆ ಸುಲಬ ಆಪುಂಡು. ಅಯಿನ್ ಮಾತ ಅಡಿತ್ತ್ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಸೊಚ್ಚ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆ ಪೊಂಜೋವುಲೆಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಜವು ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊಕ್ಕು ಆಟಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇತ್ತೆ ಅಟ್ಟದಾಂತಿ ಇಲ್ಲ್, ಪುಗೆದಾಂತಿ ಅಟಿಲ್ ಆಯಿನೆರ್ದಾರ ಆಟಿ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನ ಕಿರಮ ತೋಜೊಂದು ಇಜ್ಜಿ. == ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನಿ == ಆಟಿಡ್ ಊರುಡು ಬಡಪತ್ತ್ ಪಂದ್ [[ಬರ್ಸೊ|ಬರ್ಸ]] ದೊಂಬುರ್ದಾವರ ದೈವೊಲೆಗ್ [[ಪೂ]] ನೀರ್ ದೀಯರಾವಂದೆ, ನೇಮ ಕೋಲ ಕೊರ್ರೆ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಆಟಿ ಕಳೆಂಜೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಗ್ ಜಪ್ಪುನಗ ಸಾರತ್ತೊಂಜೆಡ್ [[ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ]] ಅಪ್ಪೆ [[ಗುಳಿಗ]] ದೈವೊನ್ ಬುಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕಮ್ಮಿ ಸಾರ ದೈವೊಲು ಮಲೆ ಏರುವೆರ್ ಪಂದ್ ಸಾನ ಮಾಡೊಲೆಗ್ ಬಾಕಿಲ್ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮಲಾ [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್‌]]ಡ್ ಉಂಡು. ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಗುಳಿಗಗ್, ಕರಿದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ [[ಅಗೆಲ್]] ತಮ್ಮನ ಬಲಸುವೆರ್. ತೀರ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆನ್ ೧೬ ಗ್ ಸೇರಾವುನ(೧೬ ಅಗೆಲ್) ಪರಿಪಾಡ್‌ಲ ಆಟಿಡ್ ಉಂಡು. ಆಟಿಡ್ ಕುಲೆಕ್ಕ್‌ಲೆಗ್ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ಪುನ ಇಸೇಸ ಆಚರಣೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಮದಿಮೆ ಆವಂದೆ ಕರಿದ್ ಪೋಯಿನ ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣು ಕುಲೆಕ್ಕ್ ಸಂಬಂದ ತೂದು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಗೆಲ್ ತಮ್ಮನ ಬಲಸುವೆರ್. == ಆಟಿದ ಗೊಬ್ಬು == {{Main|ಚೆನ್ನೆಮಣೆ}} [[File:Chennemane.jpg|thumb|ಚೆನ್ನೆಮಣೆ]] ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡ್ ಆಟಿದ ಸಮಯೊಡ್ ಪೊರ್ತು ಕಳೆಯೆರೆ ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬುಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಯಿಟ್ಟ್ [[ಕಂಡನಿ]] [[ಬೊಡೆದಿ]], ತಗೆ [[ತಂಗಡಿ]], ಅಮರು ಜೋಕುಲು ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಇಂಬು ಕೊರ್ಪುನ ಕೆಲವು ಕತೆಕ್ಕ್‌ಲಾ ಉಂಡು. ಆಟಿದ ಬೇಸರ್ಪು ಕರಿಪೆರೆ ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಕುಲ್ಲಿನ ಕತೆ ದುಂಬರಿದ್ ಲಡಾಯಿಗ್ ತಿರ್ಗುಂಡು. ಕಡೆಕ್ಕ್ ಮಣೆಟ್ಟೇ ಹಾಕೊಂದು ಒರಿ ಸೈಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟ ಎತ್ತುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆಕ್ [[ಅಬ್ಬಯ ದಾರಯ|ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗ]]ನ ಕತೆ ಉಂಡು. ಬಾಲೆಜೇವು ಮಾಣಿಗೊ ಪಾಡ್ದನಡ್, ಚೆನ್ನೆಗೊಬ್ಬುಡು ಸೋಲು ನಿಘಂಟ್ ಆನಗ ಬೊಡೆದಿನ್ ಪೇರ್ ಕನಯೆರೆ ಕಡಪುಡ್ದ್ ಮಣೆ ತಿರ್ಗದ್ ದೀನೆನ್ ಅಯಿನ್ನ್ ತೆರಿನ ಮಾನಿಗೊ ದತ್ತ ಕಾರ್‌ಡ್ ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ದೊಂಕ್‌ದ್ ಬಲ್ಲಾಲ್ರೆ ಮೋಸೊಗು ಸಡಿಪುವಲ್. ಅಯಿನ್ನ್ ತಡೆವಂದಿ ಬಲ್ಲಾಲ್ರ್ “[[ಚೆನ್ನೆಮಣೆ|ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ]] ದೊಂಕಿನ ಪೊಣ್ಣು ಈ ಎನ್ನ ಬೂಡು ಒರಿಪವನಾ?” ಪಂದ್ ಹಾಕುವೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆಕ್ಕ್ ಆತ್ ಮರ್ಯಾದಿ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಬೂಡುದ ಘನತೆ ಗೌರವೊಗ್ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಘನತೆ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಕ್ಕ್ ಅಂಚನೆ ಮಾನಾದಿಗೆ ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬುಗು ಇತ್ತ್ಂಡ್. == ಆಟಿದ ಗಾದೆಲು == # ಅಟಿಡ್ ತೆಡಿಲ್‍ ಬತ್ತ್ಂಡ ಆಟ್ಟ ಪೊಲಿಪೋವು, ಸೋಣೊಡು ತೆಡಿಲ್‍ ಬತ್ತ್ಂಡ ಸೊಂಟ ಪೊಲಿಪೋವು. # ಆಟಿಡ್‍ ಕಣೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಆಟ್ಟ ಪೊಲಿಪೋವು, ಸೋಣೊಡು ಕಣೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಸೊಂಟ ಪೊಲಿಪೋವು. # ಆಟಿದ [[ಪೆಲಕಾಯಿ]] ನಂಜಿ ಮಗಾ- ಅಮ್ಮೆ ಬರ್ಪೆನಾ ತೂಲ ಮಗಾ. # ಅಟಿಡ್‍ ಪೊಣ್ಣು ಪುಟ್ಟುನು ಎಚ್ಚಗೆ. # ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು. # ಆಟಿಡ್ ಆನೆದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಬೂರುಂಡಲಾ ಕೆಯಿಕ್ಕ್ ಕೇಡ್ ಇಜ್ಜಿಗೆ. == ಆಟಿದ ತೆನಸುಲು == ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡ್ ಬೇಲೆ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ ಬೆಂದ್ ತಿಂದ್ ಜೀರ್ಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಜೀವೊಲೆಗ್ ಅಜೀರ್ಣ ಆಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಅರಿ, ರಾಗಿ, ಗೋಧಿತ ತೆನಸ್ ಒಂತೆ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ಬೇಗ ಜೀರ್ಣ ಆಪುನ ತೆನಸ್‌ಲೆನ್ ಅಟ್ಟಿಲ್ ಮಲ್ತ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಅವು ಪಂಡ ನರೆ, [[ಕೇನೆ]], [[ಕಣಿಲೆ]], [[ಚೇವು]], [[ನೀರ್ ಕುಕ್ಕು]], [[ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗೂಂಜಿ]], [[ಪೆಲತರಿ]], [[ಕೆರೆಂಗ್]], [[ತಜಂಕ್ ತಪ್ಪು|ತಜಂಕ್]], [[ನುರ್ಗೆ ತೊಪ್ಪು]], [[ಈಯೆರ್‌ದ ಕಾಯಿ]], [[ಲಾಂಬು]], [[ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿಲ್|ಉಪ್ಪಡ್‌ಪಚ್ಚಿಲ್]], [[ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ]], ಮರಚೇವು ಪಂದ್ ಕನತ್‌ದ್ ಕಜಿಪು, ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನು, ಉದುರಿ ಬೂರುದ ಕಂಡೆ, [[ಅರ್ತಿದ ಕೆತ್ತೆ]], [[ಬೇಂಗದ ಕೆತ್ತೆ]], [[ಇರ್ಪೆದ ಕೆತ್ತೆ]], [[ತಾರಾಯಿ]]ದ, [[ಕೊತ್ತಂಬರಿ]], [[ಮೆತ್ತೆ]], [[ದಾಸಿಮಿ]]ದ [[ಗಂಜಿ]] ಮಲ್ತ್ ತಿನ್ಪುನು ತುಳುವೆರೆಗ್ ಈ ತಿಂಗೊಲುಡು ಅನಿವಾರ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಅಬ್ಯಾಸಲಾ ಆದ್ ಪೋಪುಂಡು.<br> ಆಟಿ ಅರಂಟ್ ತಿನ್ಪಿ ತಿಂಗೊಳು ಪನ್ಪಿನಂಚ ಬಾಕಿದ ೧೧ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡು ಕೈಟ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ತೆನಸ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ಪೊಂಜೋವುಲು ಕಾಡ್ ಬಲ್ಲೆ, ತೋಡು ಕಂಡ ನಾಡೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಸಾರ ಬಗೆತ ಸೀಕ್‌ಗೆ, ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರ್ದ್ಗೆ ಪನ್ಪಿನಂಚ ಅರಿ ಕಮ್ಮಿ ಗಲಸುನ ತೆನಸ್ ಒನಸ್‌ಲ ಆದ್, ಮರ್ದ್ಲ ಆಪುನ ಸಪ್ಪು, ಕಂಡೆ, ಬೇರ್, ನಾರ್ ಕನತ್ [[ಪತ್ರೊಡೆ]], [[ತೇಟ್ಲ]], ಗಂಜಿ, [[ಕಷಾಯ|ಕಸಾಯ]], ಅಡ್ಯೆ, ಅಂಬೆಲಿ ಅಡ್‌ದ್ ಬಂಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆರೋಗ್ಯ ದಿಂಜಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ತಿಮರೆ ಆಟಿಡ್ ಕೈಪೆ ಪಂದ್ ಅಡೊಂದಿಜ್ಜಾಂಡ್. == ಆಟಿ, ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಆಚರಣೆಲೆದ ಬಗೆಟ್ ಓದೊಡಾಯಿ ಬೂಕುಲು== # ತುಳುನಾಡಿನ ಆಚರಣೆಗಳು- ವಾರ್ಷಿಕ ಆವರ್ತನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಧ್ಯಯನ, ದಿವಾಕರ್ ಕೆ. (ದಿವ ಕೊಕ್ಕಡ, ೨೦೧೩) # [[ಬೊಳ್ಳಿ]] ಸಂಭ್ರಮೊ-ಸರಣಿ ಉಪನ್ಯಾಸೀ ಮಾಲೆದ ಎಗ್ಗೆಲು-೧-೨೫, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ತುಳು ಪೀಠ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ೨೦೨೧ # ಸೇರಿಗೆ, ಕೆ. ಜಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ (ಸಂ.), ಮದಿಪು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳ ಗಂಗ್ರೋತ್ರಿ, ೨೦೦೦ # ಕರಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗಳು, ವಾಮನ ನಂದಾವರ(ಸಂ) ಭಾಗ-೧ & ೨, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪ == ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿ == *http://ravirajkateel.blogspot.in/2014/07/blog-post.html == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು]] 1ret8jtubx63l0ytgk9xkpf6zl133zu 0 3795 359030 148944 2026-04-17T05:25:24Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲು */ 359030 wikitext text/x-wiki [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳು]]ತ ನಾಲನೆ ತಿಂಗೊಲು ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು. ಇಂದೆನ್ ಕಾರ್ತ್ಯೊಲುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕಾರ್ತ್ಯೊಲುಲಾ ರಡ್ಡಲಾ ಒಂಜೇ. ಕಾರ್ತೆಲ್, ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು, ಕಾರ್ತ್ಯೊಲು ಇಂಚ ಈ ತಿಂಗೊಲುನು ಪನ್ಪೆರ್. == ಕಾರ್ತಿ/ಕಾರ್ == ಸೌರಮಾನೊದ ಮೂಜನೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್. ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪಿನೆಕ್ ದುಂಬುದ ತಿಂಗೊಲು. ಕಾರ್ ಪನ್ಪುನ ಪದೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಇಂದೆತ ಅರ್ತೊ cloud, rain season * ತಮಿಳು : ಕಾರ್ * ಮಲಯಾಳಿ : ಕಾರ್ * ಕೊಂಕಣಿ : ಕರ್ * ಕನ್ನಡ : ಕಾರ್/ಕಾರ್ತಿ * ತೆಲುಗು : ಕಾರು == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್ || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ಕಾರ್ತಿ ಪದೊ ತುಳುಟ್ ಗಳಸ್‌ನ ಬಗೆ == * ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ : ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲುಡು ನಡ್‍ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಬುಲೆ. * ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕ : ಕಾರ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಬಿರುಗಾಳಿ; ಮುಂಗಾರ್ ಬರ್ಸೊದೊಟ್ಟುಗು ಬರ್ಪುನ ಬಿರ್ಗಾಳಿ. * ಕಾರ್ತಿಕೊ : ಚಾಂದ್ರಮಾನದ ಎನ್ಮನೆ ತಿಂಗೊಲು.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಎರಡು'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, ಉಡುಪಿ, ಕರ್ನಾಟ''ಕ</ref> == ನಂಬಿಕೆ == * ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸೊದ ಚತುರ್ದಶಿಡ್ ಮೀಂಡ ಸೊರ್ಗೊ ತಿಕುಂಡುಗೆ. * ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂಜೆ : ದೇವೆರ್‍ನ ಎದುರುಡು ಸಾಲ್ ದೀಪೊ ದೀಡ್ದ್, ನೆವೇದ್ಯೊ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಲ್ತ್ ನಡಪಾವುನ ಒಂಜಿ ಇದೊತ ಪೂಜೆ. * ಕಾರ್ನವೆ/ಕಾರ್ನೆರ್ : ಕುಟುಂಬೊದ ಹಿರಿಮಾನ್ಯೆ, ಯಜಮಾನೆ. ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನ ಹಿರಿಮಾನ್ಯೆ. ಗುರುಕಾರ್ನವೆ. * ಕಾರ್ನವೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ : ಸೈತಿನ ಹಿರಿಮಾನ್ಯೆರೆಗ್ ಕಾಲಾದಿಗ್ ಬಲಸುನ ಕೋರಿ ತಮ್ಮನೊ ಒನಸ್. ಕಾರ್ನೆರೆ ಅಗೆಲ್ಂದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[Category:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] 98ok9dxcfn8l25kdltmp80mdz99re8b 359057 359030 2026-04-17T06:27:44Z Vishwanatha Badikana 38 359057 wikitext text/x-wiki [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳು]]ತ ನಾಲನೆ ತಿಂಗೊಲು ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು. ಇಂದೆನ್ ಕಾರ್ತ್ಯೊಲುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕಾರ್ತ್ಯೊಲುಲಾ ರಡ್ಡಲಾ ಒಂಜೇ. ಕಾರ್ತೆಲ್, ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು, ಕಾರ್ತ್ಯೊಲು ಇಂಚ ಈ ತಿಂಗೊಲುನು ಪನ್ಪೆರ್. == ಕಾರ್ತಿ/ಕಾರ್ == ಸೌರಮಾನೊದ ಮೂಜನೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್. ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪಿನೆಕ್ ದುಂಬುದ ತಿಂಗೊಲು. ಕಾರ್ ಪನ್ಪುನ ಪದೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಇಂದೆತ ಅರ್ತೊ cloud, rain season * ತಮಿಳು : ಕಾರ್ * ಮಲಯಾಳಿ : ಕಾರ್ * ಕೊಂಕಣಿ : ಕರ್ * ಕನ್ನಡ : ಕಾರ್/ಕಾರ್ತಿ * ತೆಲುಗು : ಕಾರು == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್ || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ಕಾರ್ತಿ ಪದೊ ತುಳುಟ್ ಗಳಸ್‌ನ ಬಗೆ == * ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ : ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲುಡು ನಡ್‍ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಬುಲೆ. * ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕ : ಕಾರ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಬಿರುಗಾಳಿ; ಮುಂಗಾರ್ ಬರ್ಸೊದೊಟ್ಟುಗು ಬರ್ಪುನ ಬಿರ್ಗಾಳಿ. * ಕಾರ್ತಿಕೊ : ಚಾಂದ್ರಮಾನದ ಎನ್ಮನೆ ತಿಂಗೊಲು.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಎರಡು'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, ಉಡುಪಿ, ಕರ್ನಾಟ''ಕ</ref> == ನಂಬಿಕೆ == * ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸೊದ ಚತುರ್ದಶಿಡ್ ಮೀಂಡ ಸೊರ್ಗೊ ತಿಕುಂಡುಗೆ. * ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂಜೆ : ದೇವೆರ್‍ನ ಎದುರುಡು ಸಾಲ್ ದೀಪೊ ದೀಡ್ದ್, ನೆವೇದ್ಯೊ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಲ್ತ್ ನಡಪಾವುನ ಒಂಜಿ ಇದೊತ ಪೂಜೆ. * ಕಾರ್ನವೆ/ಕಾರ್ನೆರ್ : ಕುಟುಂಬೊದ ಹಿರಿಮಾನ್ಯೆ, ಯಜಮಾನೆ. ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನ ಹಿರಿಮಾನ್ಯೆ. ಗುರುಕಾರ್ನವೆ. * ಕಾರ್ನವೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ : ಸೈತಿನ ಹಿರಿಮಾನ್ಯೆರೆಗ್ ಕಾಲಾದಿಗ್ ಬಲಸುನ ಕೋರಿ ತಮ್ಮನೊ ಒನಸ್. ಕಾರ್ನೆರೆ ಅಗೆಲ್ಂದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[Category:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] mbats4q6y7rgklutugocsiek17jzjft 0 4224 359062 280140 2026-04-17T06:28:54Z Vishwanatha Badikana 38 359062 wikitext text/x-wiki [[ತುಳು]]ತ ಎನ್ಮೊನೆ ತಿಂಗೊಲು '''ಜಾರ್ತೆ'''. ಜಾರ್ದೆಂದ್ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು == {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || ಜಾರ್ದೆ || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] 2mdrllegt3z40rm6e4k1gvz6e6z9h4n 0 4237 358999 281239 2026-04-17T04:30:42Z ChiK 1136 358999 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಸಮ್ಮಾನೊ | image = Jnanpith Award.jpg | image_size = | alt = | caption = ಸಮ್ಮನೊದ ಫಲಕ, ನಡುಟು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿನ ಬಿಂಬೊ | subheader = | awarded_for = ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ | sponsor = ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್ | firstawarded = ೧೯೬೫ | lastawarded = ೨೦೨೨ | reward = ೧೧ ಲಕ್ಷ (ಇತ್ತೆ ೧೭ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು) | former name = | holder_label = ಇಂಚಪ ಪಡೆತಿನಾರ್ | holder = ದಾಮೋದರ್ ಮೌಝ್ಹೊ | award1_type = ಇಡೆ ಮುಟ್ಟ ಪಡೆತಿನಕ್ಲು | award1_winner = ೬೨ | award2_type = ಸುರುಟು ಪಡೆತಿನಾರ್ | award2_winner = ಜಿ. ಶಂಕರ್ ಕುರುಪ್ | website = {{URL|jnanpith.net}} }} '''ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತೊ]]ದ ಸಾಹಿತಿಯೆರೆಗ್ ಸಂದುನ ಮಲ್ಲ ಪೆರ್ಮೆದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇನಾಮು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ [[ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ|ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ]]ದ ಎನ್ಮನೆ ಅನುಚ್ಛೇದೊಡ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆಯಿನ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಬರೆತಿನ ಉತ್ತಮೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಬೂಕುಗು ಅತ್ತಂಡ ಸಮಗ್ರೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಕೊಡುಗೆನ್ ಕೊರ್‍ನ ಭಾರತೊದ ನಾಗರಿಕೆರೆಗ್ ತಿಕುನವು. [[:en:Sahu Jain Familyಸಾಹು ಜೈನ್|ಸಾಹು ಜೈನ್]] ಪರಿವಾರೊದಕುಲು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಮೇ ೨೨ ೧೯೬೧ ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರೂತ ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಮಲೆಯಾಳಂ ಬಾಸೆದ ಲೇಖಕೆರಾಯಿನ ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪೆರೆಗ್ ಪ್ರದಾನೊ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಫಲಕೊ, ೧೧ ಲಕ್ಷೊ ರುಪಾಯಿ ಚೆಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಗ್ದೇವಿ(ಸರಸ್ವತಿ)ನ ಕಂಚಿದ ಬಿಂಬೊನ್ ಕೊರ್‌ದ್ ಸಮ್ಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>[[:en:Jnanpith Award]]</ref> == ಜ್ಞಾನಪೀಠೊದ ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಭಾರತೊ ಸರಕಾರೊ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ಪುನಕುಲು [[:en:Bharatiya Jnanpithಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್|ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್]]. ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಯಜಮಾನೆರಾಯಿನ ಜೈನ್ ಕುಟುಂಬೊದಕುಲು ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ ಅಯಿತ ಸದಸ್ಯೆರೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನಕುಲು ಈ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್‌ದೆರ್. ೧೯೮೨ಡ್ದ್ ಇಂಚಿಗ್ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಭಾರತೊದ ಸಾಹಿತ್ಯೊಗು ಸಮಗ್ರೊ ಕೊಡುಗೆನ್ ಕೊರ್ಪುನ ಲೇಖಕೆರೆಗ್ ಸಂದಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈತನೇಟ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊಗು ಒರುಂಬೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಎನ್ಮೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jnanpith_Award&action=edit</ref> ೧೯೮೨ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಬೂಕುದ ಬದಲ್‌ಗ್ ಸಮಗ್ರೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಕೊಡುಗೆನ್ ಗಮನಿಸದ್ ಕೊರೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. == ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತೆರೆನ ಪಟ್ಟಿ == ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಭಾರತೀಯರ್.<ref>[[:kn:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]</ref> {| class="wikitable" ! style="width:40px; text-align:left;" | ವರ್ಷೊ ! style="width:70px; text-align:left;" | ಬಾಸೆ ! style="width:275px; text-align:left;" | ಲೇಖಕೆರ್ ! style="width:140px; text-align:left;" | ಬೂಕುಲು |- | [[:kn:೧೯೬೫|೧೯೬೫]] | [[:kn:ಮಲೆಯಾಳಂ|ಮಲೆಯಾಳಂ]] | [[:en:G. Sankara Kurup|ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪ್]] | [[:kn:ಓಡಕ್ಕುಳಲ್|ಓಡಕ್ಕುಳಲ್]] |- | [[:kn:೧೯೬೬|೧೯೬೬]] | [[:kn:ಬಂಗಾಳಿ|ಬಂಗಾಳಿ]] | [[:en:Tarasankar Bandyopadhyay|ತಾರಾಶಂಕರ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[:kn:ಗಣದೇವತಾ|ಗಣದೇವತಾ]] |- | [[:kn:೧೯೬೭|೧೯೬೭]] | [[:kn:ಗುಜರಾತಿ|ಗುಜರಾತಿ]] | [[:kn:ಉಮಾಶಂಕರ ಜೋಷಿ|ಉಮಾಶಂಕರ ಜೋಷಿ]] | [[:kn:ನಿಶಿತಾ|ನಿಶಿತಾ]] |- | [[:kn:೧೯೬೭|೧೯೬೭]] | [[ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರೊ|ಕನ್ನಡ]] | [[:kn:ಕುವೆಂಪು|ಕುವೆಂಪು]] | [[:kn:ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ|ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ]] |- | [[:kn:೧೯೬೮|೧೯೬೮]] | [[:kn:ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿ]] | [[:kn:ಸುಮಿತ್ರನಂದನ ಪಂತ್|ಸುಮಿತ್ರನಂದನ ಪಂತ್]] | [[:kn:ಚಿದಂಬರ|ಚಿದಂಬರ]] |- | [[:kn:೧೯೬೯|೧೯೬೯]] | [[:kn:ಉರ್ದು|ಉರ್ದು]] | [[:kn:ಫಿರಾಕ್ ಗೋರಕ್ ಪುರಿ|ಫಿರಾಕ್ ಗೋರಕ್ ಪುರಿ]] | [[:kn:ಗುಲ್-ಎ-ನಗ್ಮಾ|ಗುಲ್-ಎ-ನಗ್ಮಾ]] |- | [[:kn:೧೯೭೦|೧೯೭೦]] | [[:kn:ತೆಲುಗು|ತೆಲುಗು]] | [[:kn:ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ|ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ]] | [[:kn:ರಾಮಾಯಣ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಮು|ರಾಮಾಯಣ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಮು]] |- | [[:kn:೧೯೭೧|೧೯೭೧]] | [[:kn:ಬಂಗಾಳಿ|ಬಂಗಾಳಿ]] | [[:kn:ಭಿಷ್ಣು ಡೇ|ಭಿಷ್ಣು ಡೇ]] | [[:kn:ಸ್ಮೃತಿ ಸತ್ತ ಭವಿಷ್ಯತ್|ಸ್ಮೃತಿ ಸತ್ತ ಭವಿಷ್ಯತ್]] |- | [[:kn:೧೯೭೨|೧೯೭೨]] | [[:kn:ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿ]] | [[:kn:ರಾಮಧಾರಿಸಿಂಗ್ ದಿನಕರ|ರಾಮಧಾರಿಸಿಂಗ್ ದಿನಕರ]] | [[:kn:ಊರ್ವಶಿ|ಊರ್ವಶಿ]] |- | [[:kn:೧೯೭೩|೧೯೭೩]] | [[:kn:ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ]] | [[:kn:ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ|ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ]] | [[:kn:ನಾಕುತಂತಿ|ನಾಕುತಂತಿ]] |- | [[:kn:೧೯೭೩|೧೯೭೩]] | [[:kn:ಓರಿಯ|ಓರಿಯ]] | [[:kn:ಗೋಪಿನಾಥ ಮೊಹಂತಿ|ಗೋಪಿನಾಥ ಮೊಹಂತಿ]] | [[:kn:ಮತ್ತಿಮತಾಲ್|ಮತ್ತಿಮತಾಲ್]] |- | ೧೯೭೪ | ಮರಾಠಿ | ವಿಷ್ಣು ಸಖಾರಾಮ್ ಖಾಂಡೇಕರ್ | ಯಯಾತಿ |- | ೧೯೭೫ | [[ತಮಿಳ್ ಪಾತೆರೊ|ತಮಿಳು]] | ಪಿ.ವಿ.ಅಕಿಲಂದಂ | ಚಿತ್ತ್ರಪ್ಪಾವೈ |- ==== ಶಿರೋಲೇಖ ==== | ೧೯೭೬ | ಬಂಗಾಳಿ | ಆಶಾಪೂರ್ಣದೇವಿ | ಪ್ರಥಮ್ ಪ್ರತಿಸೃತಿ |- | ೧೯೭೭ | ಕನ್ನಡ | [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ|ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]] | ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು |- | ೧೯೭೮ | [[ಹಿಂದಿ ಪಾತೆರೊ|ಹಿಂದಿ]] | ಎಸ್.ಎಚ್.ವಿ ಆಜ್ಞೇಯ | ಕಿತ್ನಿ ನಾವೊಃ ಮೆಃ ಕಿತ್ನಿ ಬಾರ್ |- | ೧೯೭೯ | ಅಸ್ಸಾಮಿ | ಬಿರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | ಮೃತ್ಯುಂಜಯ್ |- | ೧೯೮೦ | [[ಮಲಯಾಳಂ ಪಾತೆರೊ|ಮಲೆಯಾಳಂ]] | ಎಸ್.ಕೆ.ಪೊಟ್ಟೆಕಾಟ್ಟ್ | ಒರು ದೇಶತ್ತಿಂಡೆ ಕಥಾ |- | ೧೯೮೧ | ಪಂಜಾಬಿ | ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮ್ | ಕಾಗಜ್ ಕೆ ಕನ್ವಾಸ್ |- | ೧೯೮೨ | ಹಿಂದಿ | [[:en:Mahadevi Varma|ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮ]] | ಯಾಮ (ಕವಿತೆ ಸಂಕಲನೊ) |- | ೧೯೮೩ | ಕನ್ನಡ | [[ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] | ಚಿಕವೀರರಾಜೇಂದ್ರ |- | ೧೯೮೪ | ಮಲೆಯಾಳಂ | ತಕಳಿ ಶಿವಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ | |- | ೧೯೮೫ | ಗುಜರಾತಿ | ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಪಟೇಲ್ | |- | ೧೯೮೬ | ಓರಿಯ | ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ರಾವುತ ರಾಯ್ | |- | ೧೯೮೭ | ಮರಾಠಿ | ವಿಷ್ಣು ವಾಮನ ಶಿರ್ವಾಡ್ಕರ್ ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ | |- | ೧೯೮೮ | ತೆಲುಗು | ಡಾ.ಸಿ.ನಾರಾಯಣನ್ ರೆಡ್ಡಿ | |- | ೧೯೮೯ | ಉರ್ದು | ಖುರ್ರತುಲೈನ್ ಹೈದರ್ | |- | ೧೯೯೦ | ಕನ್ನಡ | [[ವಿ.ಕೃ.ಗೋಕಾಕ|ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ]] | ಭಾರತದ ಸಿಂಧುರಶ್ಮಿ |- | ೧೯೯೧ | ಬಂಗಾಳಿ | ಸುಭಾಷ್ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ | |- | ೧೯೯೨ | ಹಿಂದಿ | ನರೇಶ್ ಮೆಹತಾ | |- | ೧೯೯೩ | ಓರಿಯ | ಸೀತಾಕಾಂತ ಮಹಾಪಾತ್ರ | |- | ೧೯೯೪ | ಕನ್ನಡ | [[ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ]] | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ |- | ೧೯೯೫ | ಮಲೆಯಾಳಂ | ಎಮ್. ಟಿ ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ | |- | ೧೯೯೬ | ಬಂಗಾಳಿ | ಮಹಾಶ್ವೇತಾದೇವಿ | |- | ೧೯೯೭ | ಊರ್ದು | ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಜಾಫ್ರಿ | |- | ೧೯೯೮ | ಕನ್ನಡ | ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ |- | ೧೯೯೯ | ಹಿಂದಿ | ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮ | |- | ೧೯೯೯ | ಪಂಜಾಬಿ | ಗುರುದಯಾಳ್ ಸಿಂಗ್ | |- | ೨೦೦೦ | ಅಸ್ಸಾಮಿ | ಇಂದಿರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | |- | ೨೦೦೧ | ಗುಜರಾತಿ | ರಾಜೇಂದ್ರ ಕೇಶವಲಾಲ್ ಷಾ | |- | ೨೦೦೨ | ತಮಿಳು | ಡಿ.ಜಯಕಾಂತನ್ | |- | ೨೦೦೩ | ಮರಾಠಿ | ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್ | |- | ೨೦೦೪ | ಕಾಶ್ಮೀರಿ | ರಹಮಾನ್ ರಾಹಿ | |- | ೨೦೦೫ | ಹಿಂದಿ | ಕುಂವರ್ ನಾರಾಯಣ್ | |- | ೨೦೦೬ | ಕೊಂಕಣಿ | ರವೀಂದ್ರ ಕೇಳೆಕರ್ | |- | ೨೦೦೭ | ಮಲಯಾಳಂ | ಓ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ | |- | ೨೦೦೮ | ಉರ್ದು | ಅಖಲಾಖ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ | |- | ೨೦೦೯ | ಹಿಂದೀ | ಅಮರ್ ಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಾಲ್ ಶುಕ್ಲ | |- | ೨೦೧೦ | ಕನ್ನಡ | ಚಂದ್ರಶೇಖರ_ಕಂಬಾರ | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ |- | ೨೦೧೧ | ಒಡಿಯಾ | ಪ್ರತಿಭಾ ರೇ | |- | ೨೦೧೨ | ತೆಲುಗು | ರಾವೂರಿ ಭರದ್ವಾಜ | |- | ೨೦೧೩ | ಹಿಂದೀ | [[ಕೇದಾರನಾಥ್ ಸಿಂಗ್]] | |} == [[:kn:ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡೊ ಬಾಸೆ]] == # [[ಕುವೆಂಪು|ಕುವೆಂಪು ಕುವೆಂಪು]]<ref>[[:kn:ಕುವೆಂಪು]]</ref> # [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ]]<ref>[[:kn:ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ]]</ref> # [[ವಿ.ಕೃ.ಗೋಕಾಕ]]<ref>[[:kn:ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ]]</ref> # [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]]<ref>[[:kn:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]]</ref> # [[ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]]<ref>[[:kn:ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]]</ref> # [[ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್ತಿ]]<ref>[[:kn:ಡಾ. ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್]]</ref> #[[ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್]]<ref>[[:kn:ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್]]</ref> #[[ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ]]<ref>[[:kn:ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ]]</ref> == [[:kn:ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿ]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ಸುಮಿತ್ರಾ ನಂದನ್ ಪಂತ್|ಸುಮಿತ್ರಾ ನಂದನ್ ಪಂತ್]] # [[:kn:ರಾಮ್‍ಧಾರಿ ಸಿಂಘ್ ದಿನಕರ್|ರಾಮ್‍ಧಾರಿ ಸಿಂಘ್ ದಿನಕರ್]] # [[:kn:ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ವಾತ್ಸಾಯನ|ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ವಾತ್ಸಾಯನ]] # [[:kn:ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮ|ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮ]] # [[:kn:ನರೇಶ್ ಮೆಹ್ತಾ|ನರೇಶ್ ಮೆಹ್ತಾ]] # [[:kn:ನಿರ್ಮಲಾ ವರ್ಮ|ನಿರ್ಮಲಾ ವರ್ಮ]] # [[:kn:ಕುವಂರ ನಾರಾಯಣ|ಕುವಂರ ನಾರಾಯಣ]] # [[:kn:ಅಮರ ಕಾಂತ|ಅಮರ ಕಾಂತ]] # [[:kn:ಶ್ರೀ ಲಾಲ್ ಶುಕ್ಲ|ಶ್ರೀ ಲಾಲ್ ಶುಕ್ಲ]] == [[:kn:ಬೆಂಗಾಲಿ ಬಾಸೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ ಬಾಸೆ]] == # [[:kn:ತಾರಾಶಂಕರ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ|ತಾರಾಶಂಕರ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] # [[:kn:ಬಿಷ್ಣು ಡೆ|ಬಿಷ್ಣು ಡೆ]] # [[:kn:ಆಶಾಪೂರ್ಣ ದೇವಿ|ಆಶಾಪೂರ್ಣ ದೇವಿ]] # [[:kn:ಸುಭಾಷ್ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ|ಸುಭಾಷ್ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] # [[:kn:ಮಹಾಶ್ವೇತಾದೇವಿ|ಮಹಾಶ್ವೇತಾದೇವಿ]] == [[:kn:ಮಲಯಾಳಂ|ಮಲಯಾಳಂ]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ಎಂ.ಟಿ.ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್|ಎಂ.ಟಿ.ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] # [[:kn:ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪ್|ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪ್]] # [[:kn:ಎಸ್.ಕೆ.ಪೊಟ್ಟೆಕ್ಕಾಟ್|ಎಸ್.ಕೆ.ಪೊಟ್ಟೆಕ್ಕಾಟ್]] # [[:kn:ಟಿ. ಶಿವಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ|ಟಿ. ಶಿವಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ]] == [[:kn:ಗುಜರಾತಿ|ಗುಜರಾತಿ]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ಉಮಾಶಂಕರ್ ಜೋಶಿ|ಉಮಾಶಂಕರ್ ಜೋಶಿ]] # [[:kn:ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಪಟೇಲ್|ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಪಟೇಲ್]] # [[:kn:ರಾಜೇಂದ್ರ ಕೇಶವ್‌ಲಾಲ್ ಷಾ|ರಾಜೇಂದ್ರ ಕೇಶವ್‌ಲಾಲ್ ಷಾ]] == [[:kn:ಒರಿಯಾ|ಒರಿಯಾ]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮೊಹಾಂತಿ|ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮೊಹಾಂತಿ]] # [[:kn:ಎಸ್. ರೌತ್ ರಾಯ್|ಎಸ್. ರೌತ್ ರಾಯ್]] # [[:kn:ಸೀತಾಕಾಂತ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ|ಸೀತಾಕಾಂತ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ]] #[[:kn:ಪ್ರತಿಭಾ ರೇ|ಪ್ರತಿಭಾ ರೇ]] == [[:kn:ಉರ್ದು|ಉರ್ದು]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ಫಿರಾಕ್ ಗೋರಕ್ ಪುರಿ|ಫಿರಾಕ್ ಗೋರಕ್ ಪುರಿ]] # [[:kn:ಕುರ್ರಾತುಲೈನ್ ಹೈದರ್|ಕುರ್ರಾತುಲೈನ್ ಹೈದರ್]] # [[:kn:ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಜಾಫ್ರಿ|ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಜಾಫ್ರಿ]] == [[:kn:ತೆಲುಗು|ತೆಲುಗು]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ|ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ]] # [[:kn:ಸಿ. ನಾರಾಯಣ ರೆಡ್ಡಿ|ಸಿ. ನಾರಾಯಣ ರೆಡ್ಡಿ]] # [[:kn:ರಾವುರಿ ಭಾರದ್ವಾಜ|ರಾವುರಿ ಭಾರದ್ವಾಜ]] == [[:kn:ತಮಿಳು|ತಮಿಳು]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ಪಿ.ವಿ. ಅಕಿಲಾಂಡಮ್|ಪಿ.ವಿ. ಅಕಿಲಾಂಡಮ್]] # [[:kn:ಡಿ. ಜಯಕಾಂತನ್|ಡಿ. ಜಯಕಾಂತನ್]] == [[:kn:ಪಂಜಾಬಿ|ಪಂಜಾಬಿ]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ಅಮೃತ ಪ್ರೀತಮ್|ಅಮೃತ ಪ್ರೀತಮ್]] # [[:kn:ಗುರ್ದಿಯಲ್ ಸಿಂಘ್|ಗುರ್ದಿಯಲ್ ಸಿಂಘ್]] == [[:kn:ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್|ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ಬಿ.ಕೆ. ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ|ಬಿ.ಕೆ. ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] # [[:kn:ಇಂದಿರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ|ಇಂದಿರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] == [[:kn:ಮರಾಠಿ|ಮರಾಠಿ]] ಬಾಸೆ == # [[:kn:ವಿಷ್ಣು ಸಖಾರಾಮ್ ಖಾಂಡೇಕರ್|ವಿಷ್ಣು ಸಖಾರಾಮ್ ಖಾಂಡೇಕರ್]] # [[:kn:ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್|ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್]] # [[:kn:ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್|ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್]] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆಲು]] t78sva6ut1jejb3btjcf7ii35136ia2 0 4293 359022 358946 2026-04-17T05:05:52Z Vishwanatha Badikana 38 359022 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ. # [[ಪಗ್ಗು]] # [[ಬೇಸ]] # [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] # [[ಆಟಿ]] # [[ಸೋಣೊ]] # [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] # ಬೊಂತಿಂಗೊಲು/ಪುಯಿಂತೆಲ್ # [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] # [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] # [[ಪೊನ್ನಿ]] # [[ಮಾಯಿ]] # [[ಸುಗ್ಗಿ]] == Months == ತುಳುತ ೧೨ ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Brown" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ ! style="background:Brown" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |ಸಂಸ್ಕೃತ ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗೊ ! style="background:Brown" |[[:en:Saka era|ಸಾಕ ಯುಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[Meṣa]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[Vṛṣabha]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[Mithuna (month)|Mithuna]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[Karkaṭa|Karkaṭaka]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋನೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[Siṃha]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September |- ! style="background:White" |6 ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[Kanyā]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October |- ! style="background:White" |'''7.''' ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[Tulā]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November |- ! style="background:White" |'''8.''' ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[Vṛścika|Vṛścikam]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December |- ! style="background:White" |'''9.''' ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[Dhanu (month)|Dhanu]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January |- ! style="background:White" |'''10.''' ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[Makara (month)|Makara]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February |- ! style="background:White" |'''11.''' ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[Kumbha (month)|Kumbha]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March |- ! style="background:White" |'''12.''' ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[Mīna]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 6cyh5cn0nw8sq6voc6p2lae7exlt7aj 359023 359022 2026-04-17T05:08:05Z Vishwanatha Badikana 38 359023 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Brown" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ ! style="background:Brown" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |ಸಂಸ್ಕೃತ ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗೊ ! style="background:Brown" |[[:en:Saka era|ಸಾಕ ಯುಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[Meṣa]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[Vṛṣabha]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[Mithuna (month)|Mithuna]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[Karkaṭa|Karkaṭaka]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋನೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[Siṃha]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September |- ! style="background:White" |6 ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[Kanyā]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October |- ! style="background:White" |'''7.''' ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[Tulā]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November |- ! style="background:White" |'''8.''' ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[Vṛścika|Vṛścikam]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December |- ! style="background:White" |'''9.''' ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[Dhanu (month)|Dhanu]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January |- ! style="background:White" |'''10.''' ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[Makara (month)|Makara]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February |- ! style="background:White" |'''11.''' ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[Kumbha (month)|Kumbha]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March |- ! style="background:White" |'''12.''' ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[Mīna]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] j068vsanh3n4h4b50l3ffmp9yzehfuj 359024 359023 2026-04-17T05:11:20Z Vishwanatha Badikana 38 359024 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Brown" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ ! style="background:Brown" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |ಸಂಸ್ಕೃತ ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗೊ ! style="background:Brown" |[[:en:Saka era|ಸಾಕ ಯುಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[Meṣa]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[Vṛṣabha]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[Mithuna (month)|Mithuna]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[Karkaṭa|Karkaṭaka]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[Siṃha]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September |- ! style="background:White" |6 ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[Kanyā]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October |- ! style="background:White" |'''7.''' ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[Tulā]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November |- ! style="background:White" |'''8.''' ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[Vṛścika|Vṛścikam]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December |- ! style="background:White" |'''9.''' ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[Dhanu (month)|Dhanu]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January |- ! style="background:White" |'''10.''' ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[Makara (month)|Makara]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February |- ! style="background:White" |'''11.''' ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[Kumbha (month)|Kumbha]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March |- ! style="background:White" |'''12.''' ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[Mīna]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] ra8fxb8yrwsgby97md3qj78y4u8i8kj 359025 359024 2026-04-17T05:15:19Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359025 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Brown" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ ! style="background:Brown" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |ಸಂಸ್ಕೃತ ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗೊ ! style="background:Brown" |[[:en:Saka era|ಸಾಕ ಯುಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September |- ! style="background:White" |6 ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October |- ! style="background:White" |'''7.''' ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November |- ! style="background:White" |'''8.''' ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December |- ! style="background:White" |'''9.''' ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January |- ! style="background:White" |'''10.''' ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February |- ! style="background:White" |'''11.''' ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March |- ! style="background:White" |'''12.''' ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] lbbzpxz1iuj8qxyuditfh73kmul9dke 359026 359025 2026-04-17T05:16:11Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359026 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Brown" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ ! style="background:Brown" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |ಸಂಸ್ಕೃತ ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗೊ ! style="background:Brown" |[[:en:Saka era|ಸಾಕ ಯುಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] jkygk7qm4el3seq9hpg2iw8fsjypepu 359027 359026 2026-04-17T05:16:33Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359027 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Brown" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ ! style="background:Brown" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |ಸಂಸ್ಕೃತ ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗೊ ! style="background:Brown" |[[:en:Saka era|ಸಾಕ ಯುಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] ihcyjep3f6gdg53bu6ie7ibw92k97md 359045 359027 2026-04-17T06:03:33Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359045 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Blue" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 02prgazfxlj32kfn1w9wqk8l1ww30c7 359046 359045 2026-04-17T06:04:31Z Vishwanatha Badikana 38 /* ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು */ 359046 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Blue" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 8btnetxpr3lqpn2vrv8yc5jem55foad 359049 359046 2026-04-17T06:11:13Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359049 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 0swcbdwbjlqwip8e7l228uutcix8yan 359050 359049 2026-04-17T06:12:08Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359050 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] jvuftc8gty891d9quogqmzd4qfysmrq 359051 359050 2026-04-17T06:15:18Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359051 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |ಮೇ-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |ಜೂನ್-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |ಅಕ್ಟೋಬರ-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |ನವಂಬರ-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |ಜನವರಿ-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |ಪೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 5wezf9yv45wjwxk90gvv4ypguyxc9ou 359052 359051 2026-04-17T06:21:40Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359052 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಎಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] m41kcmf1awfmrgr3zpb4q83s9x5irta 359053 359052 2026-04-17T06:22:56Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359053 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] al1989tnn9yactbk1rxnksa42ulpz35 359054 359053 2026-04-17T06:25:28Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359054 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. ==ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] t8pz3wl9r3rcnb1qdwl9tusgpwhcgrb 359070 359054 2026-04-17T06:54:29Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು */ 359070 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು ==ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] rfkwblcflsjlfow3g5qh2x1e6c6nyt9 359071 359070 2026-04-17T06:54:40Z Vishwanatha Badikana 38 /* ಪಿದಾಯಿd ಕೊಂಡಿಲು */ 359071 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] cmi8sbyf6p4ke67yqqg55q7qt7hhdfx 359072 359071 2026-04-17T07:02:54Z Vishwanatha Badikana 38 359072 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |+ ರುತುಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | ೦೧|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | ೦೨|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | ೦೩|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | ೦೪|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | ೦೫|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | ೦೬|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 6xe6ueh9jlqcdum8tj9pt7pd97fh847 359073 359072 2026-04-17T07:08:20Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359073 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |+ ರುತುಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | ೦೧|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | ೦೨|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | ೦೩|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | ೦೪|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | ೦೫|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | ೦೬|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] jno6v69wmgkk4tj0ek1h2eev3c210m4 359074 359073 2026-04-17T07:11:02Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು */ 359074 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |+ ರುತುಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] sagat3k36lwvouxbm924h4np6okxfhj 359075 359074 2026-04-17T07:15:18Z Vishwanatha Badikana 38 /* ಬುಲೆಲು */ 359075 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |+ ರುತುಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ {| class="wikitable" |+ ವರ್ಸೊದ ಬುಲೆಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || ಏನೆಲ್|| ಪಗ್ಗು, ಬೇಷ, ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲೊ || ಮರಿಯಾಲೊ |- | 02|| ಸುಗ್ಗಿ||ಬೊಂತ್ಯೊಲು, ಜಾರ್ತೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ || ಚಳಿಗಾಲೊ |- | 03|| ಕೊಳಕೆ|| ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ || ಅರೆಗಾಲೊ |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] qb0mntvlctnywkhmtp2i78l1i80scuq 359076 359075 2026-04-17T07:15:57Z Vishwanatha Badikana 38 /* ಕಾಲೊಲು */ 359076 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |+ ರುತುಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == {| class="wikitable" |+ ವರ್ಸೊದ ಬುಲೆಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || ಏನೆಲ್|| ಪಗ್ಗು, ಬೇಷ, ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲೊ || ಮರಿಯಾಲೊ |- | 02|| ಸುಗ್ಗಿ||ಬೊಂತ್ಯೊಲು, ಜಾರ್ತೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ || ಚಳಿಗಾಲೊ |- | 03|| ಕೊಳಕೆ|| ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ || ಅರೆಗಾಲೊ |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] pp6crwso4l8frgbn1cco30iaanzac3i 359077 359076 2026-04-17T07:18:46Z Vishwanatha Badikana 38 /* ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ */ 359077 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |+ ರುತುಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು ಮೂಜಿ ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ ಬಿದೆಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್, ನೀರಂಬಟೆ, ಕಯಮ್ಮೆ. {| class="wikitable" |+ ವರ್ಸೊದ ಬುಲೆಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || ಏನೆಲ್|| ಪಗ್ಗು, ಬೇಷ, ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲೊ || ಮರಿಯಾಲೊ |- | 02|| ಸುಗ್ಗಿ||ಬೊಂತ್ಯೊಲು, ಜಾರ್ತೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ || ಚಳಿಗಾಲೊ |- | 03|| ಕೊಳಕೆ|| ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ || ಅರೆಗಾಲೊ |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] mt749qkkisl0bmm9f3qh83vgdggq5ck 359078 359077 2026-04-17T07:19:15Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359078 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |+ ರುತುಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು ಮೂಜಿ ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ ಬಿದೆಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್, ನೀರಂಬಟೆ, ಕಯಮ್ಮೆ. {| class="wikitable" |+ ವರ್ಸೊದ ಬುಲೆಕುಲು |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || ಏನೆಲ್|| ಪಗ್ಗು, ಬೇಷ, ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲೊ || ಮರಿಯಾಲೊ |- | 02|| ಸುಗ್ಗಿ||ಬೊಂತ್ಯೊಲು, ಜಾರ್ತೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ || ಚಳಿಗಾಲೊ |- | 03|| ಕೊಳಕೆ|| ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ || ಅರೆಗಾಲೊ |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] cx8kkf81g2kbv68yedr4vf8sszvllny 0 4357 358989 173100 2026-04-17T04:03:58Z ChiK 1136 358989 wikitext text/x-wiki [[File:Vishnu Avatars.jpg|thumb|[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ದೇವೆರ್ [[ವಿಷ್ಣು]] (ನಡುಟು) ತನ್ನ ಪತ್ತ್ ಪ್ರಧಾನ ಅವತಾರೊಲೆನ (ಕೃಷ್ಣ-ಬುದ್ಧ ಆವೃತ್ತಿ) ಒಟ್ಟುಗು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮಿತ್ತ್‌ದ ಎಡಡ್ದ್ ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರೊಡು (Anticlockwise): [[ಮತ್ಸ್ಯ]]; [[ಕೂರ್ಮ]]; [[ವರಾಹ]]; [[ನರಸಿಂಹ]]; [[ವಾಮನ]]; [[ಪರಶುರಾಮ]]; [[ರಾಮ]]; [[ಕೃಷ್ಣ]]; [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಡು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಕಲ್ಕಿ]]]] {{ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ}} [[ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ|ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ]] ದೇವೆರ್ [[ವಿಷ್ಣು|ಹರಿ]]-[[ಹರ]]-[[ಬ್ರಹ್ಮ]]. ಮುಕುಲು ಮೂವೆರ್‍ಲಾ [[ಅವತಾರೊ]] ಪುರುಸೆರ್. ಈ ಮೂವೆರೆಡ್ ಹರಿ ಪಂಡ ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರ್ ದುಷ್ಟೆರೆನ್ ಮುಗಿಪೆರಾದ್ ಪತ್ತ್ ಅವತಾರೊ ತಾಳ್‌ನೆಂದ್ [[ಪುರಾಣ]] ಬೂಕುಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ದಶಾವತಾರೊ ಪನ್ಪೆರ್.<ref>{{cite web|title=Know About "The Dashavatara"~ 10 Avatars of Lord Vishnu in Hinduism|date=5 June 2020|website=NewsGram|url=https://www.newsgram.com/know-dashavatara-10-avatars-lord-vishnu-hinduism/|access-date=23 September 2021|archive-date=27 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727052057/https://www.newsgram.com/know-dashavatara-10-avatars-lord-vishnu-hinduism|dead-url=yes}}</ref> #[[ಮತ್ಸ್ಯಾವರಾರ|ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ]] #[[ಕೂರ್ಮಾವತಾರ]] #[[ವರಾಹಾವತಾರ]] #[[ನರಸಿಂಹ]] #[[ವಾಮನಾವತಾರ]] #[[ಪರಶುರಾಮ]] #[[ರಾಮ]] – [[ದಶರಥ]]ನ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ [[ಶ್ರೀರಾಮ]] #[[ಕೃಷ್ಣ]] – [[ವಸುದೇವ]]ನ ಮಗೆ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] #[[ಬುದ್ಧ]] – #[[ಕಲ್ಕಿ]] – [[ಕಲಿಯುಗ]]ದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಅವತಾರೊ ಆಪುನೆ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರೊಲು}} [[Category:ಪೌರಾಣಿಕ]] 91gjcyxlpj0xeyobh2cfjo9fs4q5cm5 0 4403 359034 351389 2026-04-17T05:27:45Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359034 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} {{Unreferenced}} '''ನಿರ್ನಾಲೊ''' ತುಳುತ ಆಜನೆ ತಿಂಗೊಲು ತಿಂಗೊಲು. == ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು == == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || ನಿರ್ನಾಲ || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} s72kl0o7fjuy9aheuz1lbrl3sbj8ur9 359036 359034 2026-04-17T05:28:12Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359036 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} {{Unreferenced}} '''ನಿರ್ನಾಲೊ''' ತುಳುತ ಆಜನೆ ತಿಂಗೊಲು ತಿಂಗೊಲು. == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || ನಿರ್ನಾಲ || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} 29mp1m7zldxixk7qwx65x370mxif0yg 359060 359036 2026-04-17T06:28:24Z Vishwanatha Badikana 38 359060 wikitext text/x-wiki '''ನಿರ್ನಾಲೊ''' ತುಳುತ ಆಜನೆ ತಿಂಗೊಲು ತಿಂಗೊಲು. == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || ನಿರ್ನಾಲ || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} 4hm7r4f39tr7dyvsqv3u7fpnhf4rsja 0 4425 359029 281598 2026-04-17T05:24:29Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುಲು */ 359029 wikitext text/x-wiki '''ಪಗ್ಗು''' ತುಲುವೆರೆನ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಯಿಲ್ ಮುಗಿತ್ತ್ ಪಗ್ಗುಡು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಆರಂಭೊ ಮಲ್ಪುನ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳು ತುಳುನಾಡದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್-[[ಮೇ]], ಬೇಶ (ಮೇ - [[ಜೂನ್]]), ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್ - [[ಜುಲಾಯಿ]]), ಆಟಿ(ಜುಲೈ - [[ಆಗೋಸ್ಟು]]), ಸೋಣ(ಆಗಸ್ಟ್ - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ]]), ನಿರ್ನಾಲೊ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - [[ಅಕ್ಟೋಬರ]]), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್[ಬೊಂತೆಲ್](ಅಕ್ಟೋಬರ್ - [[ನವೆಂಬರ್]]), ಜಾರ್ದೆ<nowiki>[</nowiki>[[ನವೆಂಬರ]] – [[ದಸಂಬರ]]], ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್ - [[ಜನವರಿ]]), ಪೊಣ್ಣಿ,ಪುಯಿಂತೆಲ್<nowiki>[</nowiki>[[ಜನವರಿ]] [ವರ್ಷಾರಂಭ]-[[ಫೆಬ್ರವರಿ]]], ಮಾಯಿ[ಫೆಬ್ರವರಿ - [[ಮಾರ್ಚ್]]], ಸುಗ್ಗಿ[ಮಾರ್ಚ್ - [[ಎಪ್ರಿಲ್]]]. ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು.'''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. [[ತುಳು ತಿಂಗೊಲುಲು|ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]]ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತೊ ತಿಂಗೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ == # ಮೇಷಃ # ವೃಷಭಃ # ಮಿಥುನಂ # ಕರ್ಕಟಃ[ವರ್ಷಾರಂಭ] # ಸಿಂಹಃ # ಕನ್ಯಾ # ತುಲಾ # ವೃಶ್ಚಿಕಃ # ಧನುಃ # ಮಕರಃ # ಕುಂಭಃ # ಮೀನಃ == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಿಂಗೊಲು == # ವೈಶಾಖ # ಜ್ಯೇಷ್ಠ # ಆಷಾಢ # ಶ್ರಾವಣ # ಭಾದ್ರ # ಅಶ್ವಿನಿ # ಕಾರ್ತಿಕ # ಅಗ್ರಹಾಯಣ # ಪೌಷ # ಮಾಘ # ಫಾಲ್ಗುಣ == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || ಬೇಸ || ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] rd8zvwdd4tx26fnuj1fppvuacxzj1nf 359043 359029 2026-04-17T05:52:52Z Vishwanatha Badikana 38 359043 wikitext text/x-wiki '''ಪಗ್ಗು''' ತುಲುವೆರೆನ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಯಿಲ್ ಮುಗಿತ್ತ್ ಪಗ್ಗುಡು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಆರಂಭೊ ಮಲ್ಪುನ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳು ತುಳುನಾಡದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್-[[ಮೇ]], ಬೇಶ (ಮೇ - [[ಜೂನ್]]), ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್ - [[ಜುಲಾಯಿ]]), ಆಟಿ(ಜುಲೈ - [[ಆಗೋಸ್ಟು]]), ಸೋಣ(ಆಗಸ್ಟ್ - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ]]), ನಿರ್ನಾಲೊ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - [[ಅಕ್ಟೋಬರ]]), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್[ಬೊಂತೆಲ್](ಅಕ್ಟೋಬರ್ - [[ನವೆಂಬರ್]]), ಜಾರ್ದೆ<nowiki>[</nowiki>[[ನವೆಂಬರ]] – [[ದಸಂಬರ]]], ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್ - [[ಜನವರಿ]]), ಪೊಣ್ಣಿ,ಪುಯಿಂತೆಲ್<nowiki>[</nowiki>[[ಜನವರಿ]] [ವರ್ಷಾರಂಭ]-[[ಫೆಬ್ರವರಿ]]], ಮಾಯಿ[ಫೆಬ್ರವರಿ - [[ಮಾರ್ಚ್]]], ಸುಗ್ಗಿ[ಮಾರ್ಚ್ - [[ಎಪ್ರಿಲ್]]]. ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು.'''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. [[ತುಳು ತಿಂಗೊಲುಲು|ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]]ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Brown" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ ! style="background:Brown" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Brown" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] ! style="background:Brown" | [[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || ಬೇಸ || ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] pzk8mk407z106qwdyjq87s40gjxju1r 359044 359043 2026-04-17T05:53:31Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359044 wikitext text/x-wiki '''ಪಗ್ಗು''' ತುಲುವೆರೆನ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಯಿಲ್ ಮುಗಿತ್ತ್ ಪಗ್ಗುಡು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಆರಂಭೊ ಮಲ್ಪುನ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳು ತುಳುನಾಡದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್-[[ಮೇ]], ಬೇಶ (ಮೇ - [[ಜೂನ್]]), ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್ - [[ಜುಲಾಯಿ]]), ಆಟಿ(ಜುಲೈ - [[ಆಗೋಸ್ಟು]]), ಸೋಣ(ಆಗಸ್ಟ್ - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ]]), ನಿರ್ನಾಲೊ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - [[ಅಕ್ಟೋಬರ]]), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್[ಬೊಂತೆಲ್](ಅಕ್ಟೋಬರ್ - [[ನವೆಂಬರ್]]), ಜಾರ್ದೆ<nowiki>[</nowiki>[[ನವೆಂಬರ]] – [[ದಸಂಬರ]]], ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್ - [[ಜನವರಿ]]), ಪೊಣ್ಣಿ,ಪುಯಿಂತೆಲ್<nowiki>[</nowiki>[[ಜನವರಿ]] [ವರ್ಷಾರಂಭ]-[[ಫೆಬ್ರವರಿ]]], ಮಾಯಿ[ಫೆಬ್ರವರಿ - [[ಮಾರ್ಚ್]]], ಸುಗ್ಗಿ[ಮಾರ್ಚ್ - [[ಎಪ್ರಿಲ್]]]. ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು.'''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. [[ತುಳು ತಿಂಗೊಲುಲು|ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]]ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Brown" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ ! style="background:Brown" |[[ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Brown" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Brown" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Brown" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] ! style="background:Brown" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |April–May ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |May–June ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |June–July ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |July–August ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |August–September ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |September–October ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |October–November ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |November–December ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |December–January ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |January–February ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |February–March ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |March–April ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || ಬೇಸ || ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] iloxpxnyu1ehqvo8sj8qu9ml5k9b6o0 359055 359044 2026-04-17T06:26:38Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359055 wikitext text/x-wiki '''ಪಗ್ಗು''' ತುಲುವೆರೆನ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಯಿಲ್ ಮುಗಿತ್ತ್ ಪಗ್ಗುಡು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಆರಂಭೊ ಮಲ್ಪುನ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳು ತುಳುನಾಡದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್-[[ಮೇ]], ಬೇಶ (ಮೇ - [[ಜೂನ್]]), ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್ - [[ಜುಲಾಯಿ]]), ಆಟಿ(ಜುಲೈ - [[ಆಗೋಸ್ಟು]]), ಸೋಣ(ಆಗಸ್ಟ್ - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ]]), ನಿರ್ನಾಲೊ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - [[ಅಕ್ಟೋಬರ]]), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್[ಬೊಂತೆಲ್](ಅಕ್ಟೋಬರ್ - [[ನವೆಂಬರ್]]), ಜಾರ್ದೆ<nowiki>[</nowiki>[[ನವೆಂಬರ]] – [[ದಸಂಬರ]]], ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್ - [[ಜನವರಿ]]), ಪೊಣ್ಣಿ,ಪುಯಿಂತೆಲ್<nowiki>[</nowiki>[[ಜನವರಿ]] [ವರ್ಷಾರಂಭ]-[[ಫೆಬ್ರವರಿ]]], ಮಾಯಿ[ಫೆಬ್ರವರಿ - [[ಮಾರ್ಚ್]]], ಸುಗ್ಗಿ[ಮಾರ್ಚ್ - [[ಎಪ್ರಿಲ್]]]. ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು.'''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. [[ತುಳು ತಿಂಗೊಲುಲು|ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]]ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || ಬೇಸ || ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] e5scia3ll0yxby1d6goh2wubngvyaeh 359067 359055 2026-04-17T06:49:22Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುಲು */ 359067 wikitext text/x-wiki '''ಪಗ್ಗು''' ತುಲುವೆರೆನ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಯಿಲ್ ಮುಗಿತ್ತ್ ಪಗ್ಗುಡು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಆರಂಭೊ ಮಲ್ಪುನ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳು ತುಳುನಾಡದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್-[[ಮೇ]], ಬೇಶ (ಮೇ - [[ಜೂನ್]]), ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್ - [[ಜುಲಾಯಿ]]), ಆಟಿ(ಜುಲೈ - [[ಆಗೋಸ್ಟು]]), ಸೋಣ(ಆಗಸ್ಟ್ - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ]]), ನಿರ್ನಾಲೊ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - [[ಅಕ್ಟೋಬರ]]), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್[ಬೊಂತೆಲ್](ಅಕ್ಟೋಬರ್ - [[ನವೆಂಬರ್]]), ಜಾರ್ದೆ<nowiki>[</nowiki>[[ನವೆಂಬರ]] – [[ದಸಂಬರ]]], ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್ - [[ಜನವರಿ]]), ಪೊಣ್ಣಿ,ಪುಯಿಂತೆಲ್<nowiki>[</nowiki>[[ಜನವರಿ]] [ವರ್ಷಾರಂಭ]-[[ಫೆಬ್ರವರಿ]]], ಮಾಯಿ[ಫೆಬ್ರವರಿ - [[ಮಾರ್ಚ್]]], ಸುಗ್ಗಿ[ಮಾರ್ಚ್ - [[ಎಪ್ರಿಲ್]]]. ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು.'''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. [[ತುಳು ತಿಂಗೊಲುಲು|ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]]ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ || |- | ೦೨ || ಬೇಸ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] iow66jy3bbrunfcikgvy6d8drvido32 359068 359067 2026-04-17T06:50:34Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359068 wikitext text/x-wiki '''ಪಗ್ಗು''' ತುಲುವೆರೆನ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಯಿಲ್ ಮುಗಿತ್ತ್ ಪಗ್ಗುಡು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಆರಂಭೊ ಮಲ್ಪುನ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳು ತುಳುನಾಡದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್-[[ಮೇ]], ಬೇಶ (ಮೇ - [[ಜೂನ್]]), ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್ - [[ಜುಲಾಯಿ]]), ಆಟಿ(ಜುಲೈ - [[ಆಗೋಸ್ಟು]]), ಸೋಣ(ಆಗಸ್ಟ್ - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ]]), ನಿರ್ನಾಲೊ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - [[ಅಕ್ಟೋಬರ]]), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್[ಬೊಂತೆಲ್](ಅಕ್ಟೋಬರ್ - [[ನವೆಂಬರ್]]), ಜಾರ್ದೆ<nowiki>[</nowiki>[[ನವೆಂಬರ]] – [[ದಸಂಬರ]]], ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್ - [[ಜನವರಿ]]), ಪೊಣ್ಣಿ,ಪುಯಿಂತೆಲ್<nowiki>[</nowiki>[[ಜನವರಿ]] [ವರ್ಷಾರಂಭ]-[[ಫೆಬ್ರವರಿ]]], ಮಾಯಿ[ಫೆಬ್ರವರಿ - [[ಮಾರ್ಚ್]]], ಸುಗ್ಗಿ[ಮಾರ್ಚ್ - [[ಎಪ್ರಿಲ್]]]. ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು.'''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. [[ತುಳು ತಿಂಗೊಲುಲು|ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]]ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || ಬೇಸ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು || |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- || | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || || |} == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] es0vms19tugcbhakzlr47rer5rxqfyr 359069 359068 2026-04-17T06:53:06Z Vishwanatha Badikana 38 359069 wikitext text/x-wiki '''ಪಗ್ಗು''' ತುಲುವೆರೆನ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಯಿಲ್ ಮುಗಿತ್ತ್ ಪಗ್ಗುಡು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಆರಂಭೊ ಮಲ್ಪುನ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳು ತುಳುನಾಡದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಎಪ್ರಿಲ್-[[ಮೇ]], ಬೇಶ (ಮೇ - [[ಜೂನ್]]), ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್ - [[ಜುಲಾಯಿ]]), ಆಟಿ(ಜುಲೈ - [[ಆಗೋಸ್ಟು]]), ಸೋಣ(ಆಗಸ್ಟ್ - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ]]), ನಿರ್ನಾಲೊ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - [[ಅಕ್ಟೋಬರ]]), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್[ಬೊಂತೆಲ್](ಅಕ್ಟೋಬರ್ - [[ನವೆಂಬರ್]]), ಜಾರ್ದೆ<nowiki>[</nowiki>[[ನವೆಂಬರ]] – [[ದಸಂಬರ]]], ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್ - [[ಜನವರಿ]]), ಪೊಣ್ಣಿ,ಪುಯಿಂತೆಲ್<nowiki>[</nowiki>[[ಜನವರಿ]] [ವರ್ಷಾರಂಭ]-[[ಫೆಬ್ರವರಿ]]], ಮಾಯಿ[ಫೆಬ್ರವರಿ - [[ಮಾರ್ಚ್]]], ಸುಗ್ಗಿ[ಮಾರ್ಚ್ - [[ಎಪ್ರಿಲ್]]]. ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು.'''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. [[ತುಳು ತಿಂಗೊಲುಲು|ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]]ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || ಬೇಸ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು || |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- || | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || || |} == ರುತುಕುಲು == # ವಸಂತ # ಗ್ರೀಷ್ಮ # ವರ್ಷ # ಶರತ್ # ಹೇಮಂತ # ಶಿಶಿರ == ಕಾಲೊಲು == # ಮರಿಯಾಲ # ಚವುಳಿಕಾಲ # ಅರೆಗಾಲ == ಬುಲೆಲು == # ಏನೆಲ್ 6 ತಿಂಗಳು # ಸುಗ್ಗಿ 3 ತಿಂಗಳು # ಕೊಲಕೆ 3 ತಿಂಗಳು == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲು == *ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] gkvfouj6cyfbvyhebfxpehzj3x6k1qe 0 4490 359038 195764 2026-04-17T05:28:49Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359038 wikitext text/x-wiki ತುಳುತ ಒರ್ಂಬನೆ ತಿಂಗೊಲು '''ಪೆರಾರ್ದೆ''' ತಿಂಗೊಲು. ಪೆರಾರ್ತೆ ತಿಂಗೊಲುಂದುಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || ಪೆರಾರ್ದೆ || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} 6jt1ehb0xx6moaj9b4zsj7cuinfshpe 359063 359038 2026-04-17T06:29:05Z Vishwanatha Badikana 38 359063 wikitext text/x-wiki ತುಳುತ ಒರ್ಂಬನೆ ತಿಂಗೊಲು '''ಪೆರಾರ್ದೆ''' ತಿಂಗೊಲು. ಪೆರಾರ್ತೆ ತಿಂಗೊಲುಂದುಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || ಪೆರಾರ್ದೆ || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} nhjmxuj82d4rd2wly5uxtahre6fybpq 0 4500 359039 356826 2026-04-17T05:28:59Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359039 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues| {{Unreferenced|date=ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬}} {{Expand|date=ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬}} }} ತುಳುತ ಪತ್ತೆನೆ ತಿಂಗೊಲು ಪೊಣ್ಣಿ ತಿಂಗೊಲು. == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] ನಲಿಕೆ, ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ,ಹಿರಿಯಕುಲೆಗ್(ಕುಲೆಕ್ಕ್ ಬಲಸುನೆ) || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋಣದ ಜೋಗಿ, ಸೋಣದ ಮದಿಮಲ್ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || ಪೊನ್ನಿ || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || ಮಾದಿರ || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು,ಚೆನ್ನು,ಬಾಲೆಸಾಂತು]] [[ನಲಿಕೆ]] ಕನ್ಯಾಪು (ಮದಿಮಯೆ ಮದಿಮಲ್) || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} a2gff7jc60s8ck70vii3954dg8oqdid 359064 359039 2026-04-17T06:29:33Z Vishwanatha Badikana 38 359064 wikitext text/x-wiki ತುಳುತ ಪತ್ತೆನೆ ತಿಂಗೊಲು ಪೊಣ್ಣಿ ತಿಂಗೊಲು. == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] ನಲಿಕೆ, ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ,ಹಿರಿಯಕುಲೆಗ್(ಕುಲೆಕ್ಕ್ ಬಲಸುನೆ) || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋಣದ ಜೋಗಿ, ಸೋಣದ ಮದಿಮಲ್ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || ಪೊನ್ನಿ || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || ಮಾದಿರ || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು,ಚೆನ್ನು,ಬಾಲೆಸಾಂತು]] [[ನಲಿಕೆ]] ಕನ್ಯಾಪು (ಮದಿಮಯೆ ಮದಿಮಲ್) || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} tn2gg0u4dfhlw6fh2basq57l3vgiyqz 0 4532 359021 215738 2026-04-17T04:52:07Z ChiK 1136 Added {{[[Template:Unreferenced|Unreferenced]]}} tag 359021 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬}} [[:kn:ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ]]ದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದವಿ ಸಂಸ್ತೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ತೆ ಬಾಲಕಿಯರ ಸರಕಾರಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು. ಮುಲ್ಪ ೭೫೦ ಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲ್ ಕಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕಲಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ ಉಂಡು. ಜೋಕುಲೆಗ್ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಉಂಡು. [[:kn:ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯ]]ದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಡ್ ಜೋಕುಲ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಎಡ್ಡೆ ಶಿಸ್ತ್ ಉಂಡು. ಜೋಕುಲೆಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘ, ತುಳು ಸಂಘ, ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘ, ಎಕೊ ಕ್ಲಬ್ ಅವಕಾಶ ಮಲ್ತು ಕೊರ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಂಸ್ತೆದ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಡ್ಡೇ ಉಂಡು. ಉಂದು ಉಡುಪಿದ ಪ್ರೀತಿದ ಕಾಲೇಜ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು]] 2ul57q93yqnwg1ya7edcko4et39mxby 0 4576 359031 233906 2026-04-17T05:25:27Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಳ್‌ಲು */ 359031 wikitext text/x-wiki '''ಬೇಸ''' ತುಲುತ ರಡ್ಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಬೇಸ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಭೂತೊಲೆನ ಪರ್ವ ದಿನೊ. == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || ಬೇಸ || ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] 5p1a3h47c5ptg4tgik5ejs6z76t1kbz 359042 359031 2026-04-17T05:33:12Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು */ 359042 wikitext text/x-wiki '''ಬೇಸ''' ತುಲುತ ರಡ್ಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಬೇಸ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಭೂತೊಲೆನ ಪರ್ವ ದಿನೊ. == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || ಬೇಸ || ಮೇ-ಜೂನ್ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] r1zzjue7dz5bwr36vqrst0xy136tdwa 359056 359042 2026-04-17T06:27:33Z Vishwanatha Badikana 38 359056 wikitext text/x-wiki '''ಬೇಸ''' ತುಲುತ ರಡ್ಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಬೇಸ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಭೂತೊಲೆನ ಪರ್ವ ದಿನೊ. == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || ಬೇಸ || ಮೇ-ಜೂನ್ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] 5uplf8ot7svz6y5jlc3rko8i2xft7nn 0 4580 359035 196196 2026-04-17T05:28:02Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359035 wikitext text/x-wiki ತುಳುತ ಏಳನೆ ತಿಂಗೊಲು '''ಬೊಂತ್ಯೊಲು'''. ಇಂದೆನ್ ಪುಯಿಂತೆಲ್ಂದಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || ಬೊಂತ್ಯೊಲು || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} tsdedu7iaqi4rljk4cdk0dhnhv1aazu 359061 359035 2026-04-17T06:28:35Z Vishwanatha Badikana 38 359061 wikitext text/x-wiki ತುಳುತ ಏಳನೆ ತಿಂಗೊಲು '''ಬೊಂತ್ಯೊಲು'''. ಇಂದೆನ್ ಪುಯಿಂತೆಲ್ಂದಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || ಬೊಂತ್ಯೊಲು || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} okghhi9ve1ev2zgs0oxbdmphfg1i2i6 0 4666 359040 310643 2026-04-17T05:29:12Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359040 wikitext text/x-wiki '''ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲು''' ಸೌರಮಾನೊದ ಪತ್ತೊಂಜನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲು ಕುಂಭಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ಪಡ್ಡೋಯಿ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಮಾಯಿ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಹವಾಮಾನೊನು ತೆರಿಪಾವುನ ಪದೊ.<ref>{{Cite web|url=https://meteodb.com/kn/usa/maui|title=ಮಾಯಿ — ತಿಂಗಳ ಹವಾಮಾನ, ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನ|website=meteodb.com}}</ref> == ಮಾಯಿ ಪದ ಪ್ರಯೋಗದ ಬಳಕೆ == * ಮಾಯಿ : ಮಾಮಿ ಅರ್ತೊ ಉಂಡು. * ಮಾಯಿಂದ ದೊರೆ : ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಆನ್ಜೋವು ಪನ್ಪುನ ಅಂಕಿತನಾವೊ * ಮಾಯಿಲ : ಅನ್ಜೋಲೆ ಪುದರ್. * ಮಾಯಿಲು : ಪನ್ಜೋಲೆ ಪುದರ್. * ಮಾಯಿಲೆರ್ : ಮಾಯಿಲ ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ ಸೂಚಕ ಪದ. ಮೆಕ್ಲ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ನರಮಾನ್ಯೆರ್. * ಮಾಯಿಲೊ : ಕಂಗಿಲೋ ಮಾಯಿಲೋ ಮಾಯಿದಾ ಪುಣ್ಣಮೆ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ [[ಗೋವಿಂದ ಪೈ]] ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ. ಜಿ. ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> ಕಂಗಿಲು ನಲಿಕೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಪದೊತ ಒಂಜಿ ಸಾಲ್. * ಮಾಯಿದ ಪುಣ್ಣಮೆ : # [[ಕಂಗಿಲು]] ಪನ್ಪುನ ನಲಿಕೆಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬರ್ಪುನ ಮಾರಿಬೆರ್ತುನ ಕ್ರಮೊ. # ಚೆನ್ನು ನಲಿಕೆ ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಜನಪದ ನಲಿಕೆ ಮಾಯಿತ ಪುಣ್ಣಮೆಡ್ದ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪುಣ್ಣಮೆ ಮುಟ್ಟ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] ||*ಬೇಸಡ್ ದತ್ತ್ದ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಬೇಸ್ದ ಕಜಿಪುನು ದಿಂಜವುಲ *ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || ಮಾಯಿ || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಚೆನ್ನು ನಲಿಕೆ]] || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲ |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲ ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗಾದೆ ಉಂಡು. ಕುಂಭಮಾಸೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ, ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸೊಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲ ಇಂಚ ವಾಡಿಕೆಡ್ ಉಂಡು. ಮಾಯಿಗ್ ಚಳಿ ಮರಕ್ಕ್ ಬಡ್ತುನೆಗೆ ಪನ್ಪುನ ಬಾಸೆಲಾ ಉಂಡು. ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸೊ ಬತ್ತ್‌ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವುಗೆ * ಮಾಯಿದ ನಡಾವಳಿ : ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ದೈವಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಧರ್ಮೊ ನೇಮೊ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] jlin7vvj56jlaasdb76erncrmf0dap4 359065 359040 2026-04-17T06:29:45Z Vishwanatha Badikana 38 359065 wikitext text/x-wiki '''ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲು''' ಸೌರಮಾನೊದ ಪತ್ತೊಂಜನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲು ಕುಂಭಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ಪಡ್ಡೋಯಿ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಮಾಯಿ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಹವಾಮಾನೊನು ತೆರಿಪಾವುನ ಪದೊ.<ref>{{Cite web|url=https://meteodb.com/kn/usa/maui|title=ಮಾಯಿ — ತಿಂಗಳ ಹವಾಮಾನ, ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನ|website=meteodb.com}}</ref> == ಮಾಯಿ ಪದ ಪ್ರಯೋಗದ ಬಳಕೆ == * ಮಾಯಿ : ಮಾಮಿ ಅರ್ತೊ ಉಂಡು. * ಮಾಯಿಂದ ದೊರೆ : ಪಾಡ್ದನೊಡು ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಆನ್ಜೋವು ಪನ್ಪುನ ಅಂಕಿತನಾವೊ * ಮಾಯಿಲ : ಅನ್ಜೋಲೆ ಪುದರ್. * ಮಾಯಿಲು : ಪನ್ಜೋಲೆ ಪುದರ್. * ಮಾಯಿಲೆರ್ : ಮಾಯಿಲ ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ ಸೂಚಕ ಪದ. ಮೆಕ್ಲ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ನರಮಾನ್ಯೆರ್. * ಮಾಯಿಲೊ : ಕಂಗಿಲೋ ಮಾಯಿಲೋ ಮಾಯಿದಾ ಪುಣ್ಣಮೆ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ [[ಗೋವಿಂದ ಪೈ]] ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ. ಜಿ. ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> ಕಂಗಿಲು ನಲಿಕೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಪದೊತ ಒಂಜಿ ಸಾಲ್. * ಮಾಯಿದ ಪುಣ್ಣಮೆ : # [[ಕಂಗಿಲು]] ಪನ್ಪುನ ನಲಿಕೆಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬರ್ಪುನ ಮಾರಿಬೆರ್ತುನ ಕ್ರಮೊ. # ಚೆನ್ನು ನಲಿಕೆ ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಜನಪದ ನಲಿಕೆ ಮಾಯಿತ ಪುಣ್ಣಮೆಡ್ದ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪುಣ್ಣಮೆ ಮುಟ್ಟ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] ||*ಬೇಸಡ್ ದತ್ತ್ದ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಬೇಸ್ದ ಕಜಿಪುನು ದಿಂಜವುಲ *ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || ಮಾಯಿ || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಚೆನ್ನು ನಲಿಕೆ]] || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲ |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲ ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗಾದೆ ಉಂಡು. ಕುಂಭಮಾಸೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ, ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸೊಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲ ಇಂಚ ವಾಡಿಕೆಡ್ ಉಂಡು. ಮಾಯಿಗ್ ಚಳಿ ಮರಕ್ಕ್ ಬಡ್ತುನೆಗೆ ಪನ್ಪುನ ಬಾಸೆಲಾ ಉಂಡು. ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸೊ ಬತ್ತ್‌ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವುಗೆ * ಮಾಯಿದ ನಡಾವಳಿ : ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ದೈವಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಧರ್ಮೊ ನೇಮೊ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] os32d7ofzgwqgkp0n58nuxo9tmmtq6s 0 4726 359003 282192 2026-04-17T04:47:52Z ChiK 1136 Added {{[[Template:Unreliable sources|Unreliable sources]]}} tag 359003 wikitext text/x-wiki {{Unreliable sources|date=ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬}} {{under construction}} [[File:Lab bench.jpg|thumb|ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆ]] '''ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ''' ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ವಿಷಯ(Subject) ಈ ವಿಷಯೊನು ಸಾಲೆ, ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ಕಲ್ಪವೆರ್. ಒಂಜಿ ವಸ್ತು(ದ್ರವ್ಯ)ದ ಗುಣ, ರಚನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯೊನುನ ಒಂಜಿ [[ವಿಜ್ಞಾನ]]. ಉಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲು ಆನಗ ಒಂಜಿ ವಸ್ತು ಎಂಚ ಬದಲಾಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್‍ಲಾ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. == ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ == ಶಾಲೆರ್ದ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮುಟ್ಟ ಜೋಕುಲೆಗ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಷಯವಾದ್ ಪಾಠ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಡಿಗ್ರಿ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಎಂಎಸ್ಸಿನ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯೊಡೇ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯೊನು ದೆತೊಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಪುಂಡು. == ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ - ಚಿತ್ರದರ್ಶಿನಿ == <gallery> ಫೈಲ್:Chemistry Lab 4.jpg|thumb|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry Lab Kp.jpg|thumb|Chemistry Lab Kp ಫೈಲ್:Chemistry Lab.jpg|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry Laboratory - Bench.jpg|Chemistry Laboratory - Bench ಫೈಲ್:Chemistry lab 2.jpg|Chemistry lab ಫೈಲ್:Chemistry Lab Silver Oaks Intl School Hyderabad.jpg|Chemistry Lab Silver Oaks Intl School Hyderabad ಫೈಲ್:Chemistry Lab 1.jpg|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry (34092362576).jpg|Chemistry </gallery> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ]] 8hlvrysrte4gvrqpsn4xi1i04xh2y83 359004 359003 2026-04-17T04:48:40Z ChiK 1136 Reverted edits by [[Special:Contributions/ChiK|ChiK]] ([[User talk:ChiK|talk]]) to last revision by [[User:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] 217408 wikitext text/x-wiki {{under construction}} [[File:Lab bench.jpg|thumb|ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆ]] '''ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ''' ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ವಿಷಯ(Subject) ಈ ವಿಷಯೊನು ಸಾಲೆ, ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ಕಲ್ಪವೆರ್. ಒಂಜಿ ವಸ್ತು(ದ್ರವ್ಯ)ದ ಗುಣ, ರಚನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯೊನುನ ಒಂಜಿ [[ವಿಜ್ಞಾನ]]. ಉಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲು ಆನಗ ಒಂಜಿ ವಸ್ತು ಎಂಚ ಬದಲಾಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್‍ಲಾ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. == ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ == ಶಾಲೆರ್ದ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮುಟ್ಟ ಜೋಕುಲೆಗ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಷಯವಾದ್ ಪಾಠ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಡಿಗ್ರಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಎಸ್ಸಿನ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯೊಡೇ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯೊನು ದೆತೊಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಪುಂಡು. == ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ - ಚಿತ್ರದರ್ಶಿನಿ == <gallery> ಫೈಲ್:Chemistry Lab 4.jpg|thumb|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry Lab Kp.jpg|thumb|Chemistry Lab Kp ಫೈಲ್:Chemistry Lab.jpg|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry Laboratory - Bench.jpg|Chemistry Laboratory - Bench ಫೈಲ್:Chemistry lab 2.jpg|Chemistry lab ಫೈಲ್:Chemistry Lab Silver Oaks Intl School Hyderabad.jpg|Chemistry Lab Silver Oaks Intl School Hyderabad ಫೈಲ್:Chemistry Lab 1.jpg|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry (34092362576).jpg|Chemistry </gallery> == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ]] 3o251q2ots9qb2fvpseioz5fl7nivck 359005 359004 2026-04-17T04:49:24Z ChiK 1136 359005 wikitext text/x-wiki [[File:Lab bench.jpg|thumb|ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆ]] '''ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ''' ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ವಿಷಯ(Subject) ಈ ವಿಷಯೊನು ಸಾಲೆ, ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ಕಲ್ಪವೆರ್. ಒಂಜಿ ವಸ್ತು(ದ್ರವ್ಯ)ದ ಗುಣ, ರಚನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯೊನುನ ಒಂಜಿ [[ವಿಜ್ಞಾನ]]. ಉಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲು ಆನಗ ಒಂಜಿ ವಸ್ತು ಎಂಚ ಬದಲಾಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್‍ಲಾ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. == ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ == ಶಾಲೆರ್ದ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮುಟ್ಟ ಜೋಕುಲೆಗ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಷಯವಾದ್ ಪಾಠ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಡಿಗ್ರಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಎಸ್ಸಿನ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯೊಡೇ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯೊನು ದೆತೊಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಪುಂಡು. == ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ - ಚಿತ್ರದರ್ಶಿನಿ == <gallery> ಫೈಲ್:Chemistry Lab 4.jpg|thumb|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry Lab Kp.jpg|thumb|Chemistry Lab Kp ಫೈಲ್:Chemistry Lab.jpg|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry Laboratory - Bench.jpg|Chemistry Laboratory - Bench ಫೈಲ್:Chemistry lab 2.jpg|Chemistry lab ಫೈಲ್:Chemistry Lab Silver Oaks Intl School Hyderabad.jpg|Chemistry Lab Silver Oaks Intl School Hyderabad ಫೈಲ್:Chemistry Lab 1.jpg|Chemistry Lab ಫೈಲ್:Chemistry (34092362576).jpg|Chemistry </gallery> == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ]] je087waup24wwuzy6f91gq14zb0w995 0 4739 358988 349345 2026-04-17T03:58:54Z ChiK 1136 358988 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Rupee_Usage.png|thumb|{{Legend|#238b45|ಇತ್ತೆ ರೂಪಾಯಿ ಅಧಿಕೃತ ಚಲಾವಣೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದೇಶೊಲು}}{{Legend|#73af48|ದುಂಬು ರೂಪಾಯಿ ಅಧಿಕೃತ ಚಲಾವಣೆಡ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ದೇಶೊಲು}}{{Legend|#ff8105|ರೂಪಾಯಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಚಲಾವಣೆ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ದೇಶೊಲು<ref>{{Cite web |title=Indian Rupee on International lands! |url=https://www.mintageworld.com/media/detail/143-indian-rupee-on-international-lands/ |access-date=2025-12-29 |website=Mintage World |language=en}}</ref>}}]] '''ರೂಪಾಯಿ''' (ಕೋಡ್: INR) ಭಾರತೊದ ಅಧಿಕೃತ ದುಡ್ಡುದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ದುಡ್ಡುದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಿತರಣೆನ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಜರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸವುಂಡು.<ref>{{Cite web|url=https://www.rbi.org.in/Commonman/English/History/Scripts/anecdote3.aspx|title=Reserve Bank of India|website=www.rbi.org.in}}</ref> ರೂಪಾಯಿಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಳಕುನ ಚಿನ್ಹೆ ಭಾರತೊದ ರೂಪಾಯಿ₹, Rs(ಆಂಗ್ಲೊ), ₨, रू(ಹಿಂದಿ) ಬುಕ್ಕೊ ರೂ(ಕನ್ನಡೊ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rbi.org.in/|title=Home - Reserve Bank of India|website=www.rbi.org.in}}</ref> ಒಂಜಿ ರೂಪಾಯಿ ಪಂಡ ೧೦೦ ಪೈಸೆ ಆಪುಂಡು. ನಾನ್ಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಅಧ್ಯಯನೊ ಮನ್ಪುನೆಕ್ ನಾನ್ಯೊಸಾತ್ರೊಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನಾನ್ಯೊ ಕಾಲೊ ರಾಜವಂಸೊ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಧರ್ಮೊ, ಲಿಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಸೆನ್ ತೆರಿಯೆರಗ್ ಸಹಾಯ ಆವುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊದ ಜನಕುಲೆನ ಲೋಹ ವ್ಯವಹಾರೊ, ಕಲಾ ಕೌಶಲ್ಯೊ ನಾನ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಆಪುಂಡು. [[File:Rupee.png|thumb|upright=.5|ರುಪಾಯಿ]] [[File:Mauritius - Half Rupee - coin.jpg|thumb|upright=1.2|ಅರ್ದೊ ರುಪಾಯಿ]] [[File:One Rupee East India Company.JPG|thumb|upright|ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಲೊದ ಒಂಜಿ ರುಪಾಯಿ]] == ರುಪಾಯಿದ ಪಿರವುದ ಕಥೆ== # ಒಂಜಿ ಪೈ = ರಡ್ಡ್ ಕಾಸ್ # ರಡ್ಡ್ ಪೈ = ಒಂಜಿ ತಾರ # ಮೂಜಿ ಪೈ = ೧ ಪಾವಣೆ (ಮುಕ್ಕಾಲ್) # ನಾಲ್ ಪೈ = ೧ ದುಡ್ಡು # ಆಜಿ ಪೈ = ಅರ್ದ ಆಣೆ # ಪದ್ರಾಡ್ ಪೈ= ಒಂಜಿ ಆಣೆ # ರಡ್ಡ್ ಆಣೆ = ಅರ್ಧ ಚಕ್ರ # ನಾಲ್ ಆಣೆ = ಒಂಜಿ ಚಕ್ರ # ಎನ್ಮ ಆಣೆ = ಮುಕ್ಕಾಲ್ ರುಪಾಯಿ (ಚವಲ) # ಪದ್ನಾಜಿ ಆಣೆ = ೧ ರುಪಾಯಿ # ನಾಲ್ ರುಪಾಯಿ = ಒಂಜಿ ವರನ್ == ಇತ್ತೆ ಪೈಸೆ, ಆಣೆ, ರುಪಾಯಿದ ಲೆಕ್ಕ== # ಒಂಜಿ ಆಣೆ = ಆಜಿ ಪೈಸೆ # ಇರ್ವತೈನ್ ಪೈಸೆ = ನಾಲ್ ಆಣೆ # ಐವ ಪೈಸೆ = ಎನ್ಮ ಆಣೆ # ನೂದು ಪೈಸೆ = ಒಂಜಿ ರುಪಾಯಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಕಾಸ್]] dkfytvkyck86bsfe8m6bapq0gfocxbd 4 4774 359028 358709 2026-04-17T05:21:41Z Vishwanatha Badikana 38 /* ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊಟು ಸೇರಾಯರೆ */ 359028 wikitext text/x-wiki {{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ಪಾತೆರಕತೆ|alpha=yes|'''ಚಾವಡಿ''' [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ ಬಗೆಟ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಸೊಲೆನ ಬಗೆಟ್, ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಪಾಡುನ ಮೀಚಿಲ್ ಪುಟೊ. *ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಲೇಕನೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸಯಿನ ಪಟ್ಟಾಂಗೊಲೆನ್ ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಸೇರಾಲೆ. *ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಲೇಕನೊಗು ಸೇರಾಯರ ಬೋಡಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿದ ಬಗೆಟ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಆವೊಡಾಪುನ ಬೇಲೆದ ಬಗೆಟ್ ಬರೆದ್ ದೀಡ್‍ಲೆ. *ಇತ್ತೇ ಇಪ್ಪುನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಪೊಸ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆನ್ ಸೇರಾಪುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಒರೊ ನಾಡ್‍ದ್ ತೂಲೆ. *ಇಸೇಸೊ ಪುಟೊಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾಲಿಸಿಲೆನ್ (ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ್)‌ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾತೆ. *ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡ್ದ್ ಚಿತ್ರೊಗಾತ್ರೊ ಇಪ್ಪುನ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ಲೆನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ನಕಲ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲು ದುಂಬುಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಲೆ. |ವಿಪಿ:ಚಾ|WP:VPPOL}} {{Archive box| {{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}} *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ಪಿರಾಕ್‌ತ ಚಾವಡಿದ ಪಾತೆರಕತೆತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]] }} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__<div id="below_toc"></div> [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]] [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]] {{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config |archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)d |algo = old(30d) |counter = 1 |archiveheader = |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 2 |key = c8ef14985778fd1d5adc8ebcf551ddce }}</noinclude> <!-- Please do not change the key value above --> <!--- don't write above/ಈ ಮಿತ್ತುಡ್ ಒವ್ವೆ ಬರವು ಬರೆವೊಡ್ಚಿ ---> {{clear}} == [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಟ್ವಿಂಕಲ್]] == '''ಟ್ವಿಂಕಲ್''' ಪಂಡ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ . [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಬಳಕೆದಾರೆರೆನ ಗುಂಪುಲು|ಸ್ವಯಂ-ದೃಢಪಡಿಸಾಯಿನ]] ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಂಡಾಲಿಸಂ ಅತ್ತಂದೆ ಅರಚನಾತ್ಮಕ ಸಂಪಾದನೆಲೆನ್ ಎದುರಿಸೆರೆ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯ್ಕೆಲೆನ್ ಉಂದು ಅನುಮತಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಮೂಜಿ ಬಗೆತ ರೋಲ್ಬ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ತ್ವರಿತ ಮಜಾವುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಪೂರ್ತಿ ಲೈಬ್ರರಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು, ಬಳಕೆದಾರನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಾಗತೊಲು, ನಿರ್ವಹಣೆ ಟ್ಯಾಗ್‍ಲು, ವಂಡಲ್ಸ್‌ನ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವರದಿ, ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿನವು. ಅತ್ತಂದೆ, ಉಂದು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್|ನಿರ್ವಾಹಕೆರೆಗ್]] ಅಕ್ಲೆನ ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಸ್ತಿ ಸಾದನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ನೆಲೆಟ್ ಅವೆತ ಚಾಲನೆಗು ಸಮುದಾಯದ ಒಮ್ಮತೊ ಬೊಡು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೦೮, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) === ಒಪ್ಪಿಗೆ === *[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೨೧, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) *[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೪೫, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) : {{done}} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೨:೩೩, ೫ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) == ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಅರ್ಜಿಲೆನ್ ಪಾಡಿಯರ ಲೆತ್ತ್‌ತೆರ್ == ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಗ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ (ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ) ಅರ್ಜಿಲೆನ್ ಇತ್ತೆ ಪಾಡೊಲಿ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ಉಂದುವೆ ಬರ್ಪಿ 2026 ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4-ಡ್‍ದ್ 6 ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ನಡಪರೆ ಉಂಡು. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕಡೆತ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್‍ಲೆನ್, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ಕಿಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪುನಕುಲೆನ್  ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಉಂದು ಒರಿಯನೊರಿ ಪರ್ಚಯ ಆಯೆರೆ, ಕಲ್ಪೆರೆ, ಅನುಬವೊಲೆನ್ ಪಟ್ಟೊಣಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‌ಗ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಅಂಚನೆ ಮಲ್ಲ ವೇದಿಕೆ. ಈರ್ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತರ್ಂಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊಂತಿತ್ತರ್‌ಂಡ, ಈ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್‌ಗ್ ಅರ್ಜಿ ಪಾಡೊಲಿ. ನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚಿಗೆತಾ ವಿವರೊಲು ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. 🙂 ಅರ್ಜಿ ಪಾಡ್ಯೆರೆ ಕಡೆತ ದಿನ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರೆ 11:59 ಗಂಟೆಗ್ (IST)] ಅರ್ಜಿ ಪಾಡುನ ಕೊಂಡಿ: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ಎಚ್ಚ್‌ದ ಮಾಹಿತಿಗ್: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|Meta page link]] ದಯಮಲ್ತ್‌ದ್ ಈ ವಿಚಾರೊನು ಇರೆನ ಸಮುದಾಯದ ಬೇತೆಕ್ಲೆಗ್‌ಲಾ ಪಟ್ಟೊನ್‌ಲೆ. ಸೊಲ್ಮೆಲು. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Gnoeee|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೪೪, ೨೯ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೧೧, ೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊಟು ಸೇರಾಯರೆ == ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊಟ್ ಸುದ್ದಿಲೆನ ಇಬಾಗೊ ಸೇರ್ಪದೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಬದಲಾವನೆದ ಸ್ವರೂಪೊಲೆನು ಪಟ್ಟೊಂದುಲ್ಲೆ. ಇಂದೆಕ್ ನಿಕ್ಲೆನ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ತೆರಿಪಲೆ. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಮುಖ್ಯ ಪುಟ/ಕಲ್ಪುನಕಳ]]. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೩೬, ೧೪ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) * ಬೇತೆ ವಿಕಿ ಪುಟತಂಚನೆ ತುಳುತ ಮುಕ್ಯೊಪುಟೊಲಾ ಎಡ್ಡೆ ತೋಜೊಡುಂದು ಈ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆಗ್ ಎನ್ನ {{support}} ಉಂಡು. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೫೧, ೧೭ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) gqqp0qb1llkj689up7sdme0e8musvks 0 4854 359041 274180 2026-04-17T05:29:20Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359041 wikitext text/x-wiki '''ಸುಗ್ಗಿ ತಿಂಗೊಲು''' ತುಲುತ ಪದಿರಾಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೌರಮಾನೊದ ಪದ್‍ರಾಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಮೀನ ಮಾಸ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || ಸುಗ್ಗಿ || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * ಮಾರುನ ಮುಂಬುನ ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಮಾರ್ಂಡ್. * ಮಾರುನ ಪೆತ್ತೆರುಲೆನ್ ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡೆ ಮಾರ್‍ದಾಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] ne7axghonrp0fdayw7mx3q5kz6veyb8 359066 359041 2026-04-17T06:29:56Z Vishwanatha Badikana 38 359066 wikitext text/x-wiki '''ಸುಗ್ಗಿ ತಿಂಗೊಲು''' ತುಲುತ ಪದಿರಾಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೌರಮಾನೊದ ಪದ್‍ರಾಡನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಮೀನ ಮಾಸ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ|ಸೋಣ]] || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || ಸೋನಂತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || ಸುಗ್ಗಿ || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * ಮಾರುನ ಮುಂಬುನ ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಮಾರ್ಂಡ್. * ಮಾರುನ ಪೆತ್ತೆರುಲೆನ್ ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡೆ ಮಾರ್‍ದಾಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲು ತಿಂಗೊಲು]] e1gcil4hwejlxv8ur78v7zpd62vb355 0 4870 359033 195818 2026-04-17T05:27:34Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359033 wikitext text/x-wiki '''ಸೋಣೊ''' ತಿಂಗೊಲು ಸೌರಮಾನೊ ಒರ್ಸೊದ ಐನೆನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೋಣೊ ಸಿಂಹ ಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ದಿಂಜ ಪರ್ಬೊಲು ಬರ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ತಿಂಗೊಲು. ಆಟಿ ಕರಿಂಡ್ ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಪುನೆ. ರಾಷ್ರ್ಟೀಯ ತಿಂಗೊಲು ಶ್ರಾವಣ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಸೋಣ ಆಪುಂಡು. ಸೋಣೊಡು ಬೆನ್ನಿಬೇಸಾಯೊ ಮುಗಿದ್ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುನ ಕಾಲೊ. ಊರುದಕುಲು ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕಾಲೊ. ಏನೆಲ್ದ ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ನಿರ್ನಾಲೊಗು ಕೊಯಿಲ್ ಸುರು ಆನಗ ಗಟ್ಟದ ತೋಟೊದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ್ ಬರಿಯರಾಪುಂಡು. ಸುಳ್ಯ ಪುತ್ತೂರುದಂಚಿದಕುಲು ಮಡಿಕೇರಿಗ್ ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟೊ, ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪೆರ್. == ಸೋಣ ಪದೊ ವಿಚಾರೊ == * ಸೋಣ/ಸೋನ, ಶೋಣ/ಸೋಣೊ, ಚೋನೊ * ಸೋಣದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ : ಸಿಂಹಮಾಸ ಮುಗಿದ್ ಕನ್ಯಾಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ರಾತ್ರಿ ಒರಿ ಆನಗ್ ಅಜ್ಜಿನಂಚನೆ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾದ್ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ಕೈಟ್ ಕೊರ್ದ್, ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್‌ ದಾಂಟ್‍ದ್ ಪಿದಯಿ ಕಡಪುಡುನ ಆಚರಣೆ. ಆನ್ ತೋಟೊಡು ಕೈಟಿತ್ತಿನ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ತಿಂದ್‍ದ್ ಅಜ್ಜಿನ ಯೇಸೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಾಗ್ ಬರ್ಪೆ. * ಸೋನೋದ ಆರೆತಿ : ಸಿಂಹಮಾಸೊಡು ದೇವಸ್ತಾನೊಲೆಡ್ ನಡಪುನ ರಾತ್ರೆಕಾಲುದ ಕುಸುಮೊದಾರತಿ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> == ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು == == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು]] || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊಗ್ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || ಸೋಣ || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] || ಆಟಿ ಆಡೊಂದು ಪೋಪುಂಡು ಸೋಣ ಓಡೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || [[ಸುಗ್ಗಿ|ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಗಿಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * '''ಸೋಣದ ಜೋಗಿ''' : ನಲಿಕೆದಕುಲು ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] ಯೇಸೊಡು ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಾರಿ ಗಿಡತೊಂದು ಪೋಪುನ ಆಚರಣೆ * '''ಸೋನ ಸನಿಯಾರೊ''' : ಸೋಣೊಡು ಸೋಣೊ ಸನಿಯಾರ ಉನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣದೀಪ''' : ಸೋನ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆ ಚಾವಡಿಡ್ ದೀಪೊ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣ ನಡಾವಳಿ''' : ಸೋನೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಆರಾಧನಾ ನಡಾವಳಿ. ಧರ್ಮನಡಾವಳಿ. * '''ಸೋಣದ ಪುಣ್ಣಮೆ''' : ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ [[ಪುಣ್ಣಮೆ]] ಇಸೇಸೊ ಆಯಿನವು. ಬಲೀಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಒಂಜಿ ಸೋಣ ಪುಣ್ಣಮೆ. * '''ಸೋಣದ ಪೂ''' : ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಅರಳುನ ಒಂಜಿ ಪೂವುಗು '''ಸೋಣಪ್ಪೂ''' ಪನ್ಪೆರ್ *'''ಸೋಣತ ಮದಿಮಾಲ್''' : ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ. ಅಟಿ ಬಂಞತ ತಿಂಗೊಲು ಅಯಿತ್ ಬುಕ್ಕ ಬರ್ಪಿ ತಿಂಗೊಲು ಪೊರ್ಲು ಮದಿಮಾಲ್‌ಂದ್ ಅದುಪ್ಪು, == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] 7y7txa9r9ajues1sz5pppc4gifp0sgu 359037 359033 2026-04-17T05:28:21Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಲುತ ತಿಂಗೊಲು */ 359037 wikitext text/x-wiki '''ಸೋಣೊ''' ತಿಂಗೊಲು ಸೌರಮಾನೊ ಒರ್ಸೊದ ಐನೆನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೋಣೊ ಸಿಂಹ ಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ದಿಂಜ ಪರ್ಬೊಲು ಬರ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ತಿಂಗೊಲು. ಆಟಿ ಕರಿಂಡ್ ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಪುನೆ. ರಾಷ್ರ್ಟೀಯ ತಿಂಗೊಲು ಶ್ರಾವಣ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಸೋಣ ಆಪುಂಡು. ಸೋಣೊಡು ಬೆನ್ನಿಬೇಸಾಯೊ ಮುಗಿದ್ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುನ ಕಾಲೊ. ಊರುದಕುಲು ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕಾಲೊ. ಏನೆಲ್ದ ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ನಿರ್ನಾಲೊಗು ಕೊಯಿಲ್ ಸುರು ಆನಗ ಗಟ್ಟದ ತೋಟೊದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ್ ಬರಿಯರಾಪುಂಡು. ಸುಳ್ಯ ಪುತ್ತೂರುದಂಚಿದಕುಲು ಮಡಿಕೇರಿಗ್ ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟೊ, ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪೆರ್. == ಸೋಣ ಪದೊ ವಿಚಾರೊ == * ಸೋಣ/ಸೋನ, ಶೋಣ/ಸೋಣೊ, ಚೋನೊ * ಸೋಣದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ : ಸಿಂಹಮಾಸ ಮುಗಿದ್ ಕನ್ಯಾಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ರಾತ್ರಿ ಒರಿ ಆನಗ್ ಅಜ್ಜಿನಂಚನೆ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾದ್ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ಕೈಟ್ ಕೊರ್ದ್, ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್‌ ದಾಂಟ್‍ದ್ ಪಿದಯಿ ಕಡಪುಡುನ ಆಚರಣೆ. ಆನ್ ತೋಟೊಡು ಕೈಟಿತ್ತಿನ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ತಿಂದ್‍ದ್ ಅಜ್ಜಿನ ಯೇಸೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಾಗ್ ಬರ್ಪೆ. * ಸೋನೋದ ಆರೆತಿ : ಸಿಂಹಮಾಸೊಡು ದೇವಸ್ತಾನೊಲೆಡ್ ನಡಪುನ ರಾತ್ರೆಕಾಲುದ ಕುಸುಮೊದಾರತಿ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು]] || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊಗ್ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || ಸೋಣ || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] || ಆಟಿ ಆಡೊಂದು ಪೋಪುಂಡು ಸೋಣ ಓಡೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || [[ಸುಗ್ಗಿ|ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಗಿಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * '''ಸೋಣದ ಜೋಗಿ''' : ನಲಿಕೆದಕುಲು ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] ಯೇಸೊಡು ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಾರಿ ಗಿಡತೊಂದು ಪೋಪುನ ಆಚರಣೆ * '''ಸೋನ ಸನಿಯಾರೊ''' : ಸೋಣೊಡು ಸೋಣೊ ಸನಿಯಾರ ಉನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣದೀಪ''' : ಸೋನ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆ ಚಾವಡಿಡ್ ದೀಪೊ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣ ನಡಾವಳಿ''' : ಸೋನೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಆರಾಧನಾ ನಡಾವಳಿ. ಧರ್ಮನಡಾವಳಿ. * '''ಸೋಣದ ಪುಣ್ಣಮೆ''' : ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ [[ಪುಣ್ಣಮೆ]] ಇಸೇಸೊ ಆಯಿನವು. ಬಲೀಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಒಂಜಿ ಸೋಣ ಪುಣ್ಣಮೆ. * '''ಸೋಣದ ಪೂ''' : ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಅರಳುನ ಒಂಜಿ ಪೂವುಗು '''ಸೋಣಪ್ಪೂ''' ಪನ್ಪೆರ್ *'''ಸೋಣತ ಮದಿಮಾಲ್''' : ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ. ಅಟಿ ಬಂಞತ ತಿಂಗೊಲು ಅಯಿತ್ ಬುಕ್ಕ ಬರ್ಪಿ ತಿಂಗೊಲು ಪೊರ್ಲು ಮದಿಮಾಲ್‌ಂದ್ ಅದುಪ್ಪು, == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] lf25bispiewzeqmhe6v0bfff33jqg73 359059 359037 2026-04-17T06:28:06Z Vishwanatha Badikana 38 359059 wikitext text/x-wiki '''ಸೋಣೊ''' ತಿಂಗೊಲು ಸೌರಮಾನೊ ಒರ್ಸೊದ ಐನೆನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೋಣೊ ಸಿಂಹ ಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ದಿಂಜ ಪರ್ಬೊಲು ಬರ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ತಿಂಗೊಲು. ಆಟಿ ಕರಿಂಡ್ ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಪುನೆ. ರಾಷ್ರ್ಟೀಯ ತಿಂಗೊಲು ಶ್ರಾವಣ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಸೋಣ ಆಪುಂಡು. ಸೋಣೊಡು ಬೆನ್ನಿಬೇಸಾಯೊ ಮುಗಿದ್ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುನ ಕಾಲೊ. ಊರುದಕುಲು ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕಾಲೊ. ಏನೆಲ್ದ ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ನಿರ್ನಾಲೊಗು ಕೊಯಿಲ್ ಸುರು ಆನಗ ಗಟ್ಟದ ತೋಟೊದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ್ ಬರಿಯರಾಪುಂಡು. ಸುಳ್ಯ ಪುತ್ತೂರುದಂಚಿದಕುಲು ಮಡಿಕೇರಿಗ್ ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟೊ, ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪೆರ್. == ಸೋಣ ಪದೊ ವಿಚಾರೊ == * ಸೋಣ/ಸೋನ, ಶೋಣ/ಸೋಣೊ, ಚೋನೊ * ಸೋಣದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ : ಸಿಂಹಮಾಸ ಮುಗಿದ್ ಕನ್ಯಾಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ರಾತ್ರಿ ಒರಿ ಆನಗ್ ಅಜ್ಜಿನಂಚನೆ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾದ್ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ಕೈಟ್ ಕೊರ್ದ್, ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್‌ ದಾಂಟ್‍ದ್ ಪಿದಯಿ ಕಡಪುಡುನ ಆಚರಣೆ. ಆನ್ ತೋಟೊಡು ಕೈಟಿತ್ತಿನ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ತಿಂದ್‍ದ್ ಅಜ್ಜಿನ ಯೇಸೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಾಗ್ ಬರ್ಪೆ. * ಸೋನೋದ ಆರೆತಿ : ಸಿಂಹಮಾಸೊಡು ದೇವಸ್ತಾನೊಲೆಡ್ ನಡಪುನ ರಾತ್ರೆಕಾಲುದ ಕುಸುಮೊದಾರತಿ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು]] || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊಗ್ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || ಸೋಣ || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] || ಆಟಿ ಆಡೊಂದು ಪೋಪುಂಡು ಸೋಣ ಓಡೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || [[ಸುಗ್ಗಿ|ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಗಿಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * '''ಸೋಣದ ಜೋಗಿ''' : ನಲಿಕೆದಕುಲು ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] ಯೇಸೊಡು ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಾರಿ ಗಿಡತೊಂದು ಪೋಪುನ ಆಚರಣೆ * '''ಸೋನ ಸನಿಯಾರೊ''' : ಸೋಣೊಡು ಸೋಣೊ ಸನಿಯಾರ ಉನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣದೀಪ''' : ಸೋನ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆ ಚಾವಡಿಡ್ ದೀಪೊ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣ ನಡಾವಳಿ''' : ಸೋನೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಆರಾಧನಾ ನಡಾವಳಿ. ಧರ್ಮನಡಾವಳಿ. * '''ಸೋಣದ ಪುಣ್ಣಮೆ''' : ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ [[ಪುಣ್ಣಮೆ]] ಇಸೇಸೊ ಆಯಿನವು. ಬಲೀಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಒಂಜಿ ಸೋಣ ಪುಣ್ಣಮೆ. * '''ಸೋಣದ ಪೂ''' : ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಅರಳುನ ಒಂಜಿ ಪೂವುಗು '''ಸೋಣಪ್ಪೂ''' ಪನ್ಪೆರ್ *'''ಸೋಣತ ಮದಿಮಾಲ್''' : ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ. ಅಟಿ ಬಂಞತ ತಿಂಗೊಲು ಅಯಿತ್ ಬುಕ್ಕ ಬರ್ಪಿ ತಿಂಗೊಲು ಪೊರ್ಲು ಮದಿಮಾಲ್‌ಂದ್ ಅದುಪ್ಪು, == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] tw36htzbv3pyyhywmzv4mzn58gluiu0 8 4976 359086 326925 2026-01-07T18:43:15Z en>SD0001 0 double check content model here; combine the two if conditions 359086 javascript text/javascript /** * RefToolbar * * Adds tools for citing references to the edit toolbar. * See [[Wikipedia:RefToolbar]] for further documentation. One of two * possible versions will load (Reftoolbar 1.0 or Reftoolbar 2.0) * depending on the user preferences (the usebetatoolbar preference). * * @see: [[Wikipedia:RefToolbar]] * @see: [[MediaWiki:RefToolbar.js]] * @see: [[MediaWiki:RefToolbarConfig.js]] * @see: [[MediaWiki:RefToolbarLegacy.js]] * @see: [[MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js]] * @see: [[MediaWiki:Gadget-refToolbarBase.js]] * @author: [[User:Mr.Z-man]] * @author: [[User:Kaldari]] */ /* jshint browser: true, camelcase: true, curly: true, eqeqeq: true */ /* global $, mw */ (function () { 'use strict'; function initializeRefTools() { // 2010 wikitext editor mw.hook('wikiEditor.toolbarReady').add(() => { // TODO: // * Explicitly declare global variables from [[MediaWiki:RefToolbar.js]] using window.* // * Move [[MediaWiki:RefToolbar.js]] to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.js]] // * Create the module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase' // * Replace the code below by mw.loader.load( 'ext.gadget.refToolbarDialogs' ); mw.loader.using('ext.gadget.refToolbarBase', () => { mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbar.js&action=raw&ctype=text/javascript'); }); window.refToolbarInstalled = true; }); // 2006 legacy toolbar mw.hook('mw.toolbar').add(() => { mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbarLegacy.js&action=raw&ctype=text/javascript'); window.refToolbarInstalled = true; }); } if (/^(edit|submit)$/.test(mw.config.get('wgAction')) && mw.config.get('wgPageContentModel') === 'wikitext' && !$('#wpTextbox1[readonly]').length && !window.refToolbarInstalled ) { $(initializeRefTools); } }()); sbkusj4ba3d63f6t2rkl2tmfiqijmhl 359087 359086 2026-04-17T10:50:39Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Gadget-refToolbar.js]] 359086 javascript text/javascript /** * RefToolbar * * Adds tools for citing references to the edit toolbar. * See [[Wikipedia:RefToolbar]] for further documentation. One of two * possible versions will load (Reftoolbar 1.0 or Reftoolbar 2.0) * depending on the user preferences (the usebetatoolbar preference). * * @see: [[Wikipedia:RefToolbar]] * @see: [[MediaWiki:RefToolbar.js]] * @see: [[MediaWiki:RefToolbarConfig.js]] * @see: [[MediaWiki:RefToolbarLegacy.js]] * @see: [[MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js]] * @see: [[MediaWiki:Gadget-refToolbarBase.js]] * @author: [[User:Mr.Z-man]] * @author: [[User:Kaldari]] */ /* jshint browser: true, camelcase: true, curly: true, eqeqeq: true */ /* global $, mw */ (function () { 'use strict'; function initializeRefTools() { // 2010 wikitext editor mw.hook('wikiEditor.toolbarReady').add(() => { // TODO: // * Explicitly declare global variables from [[MediaWiki:RefToolbar.js]] using window.* // * Move [[MediaWiki:RefToolbar.js]] to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.js]] // * Create the module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase' // * Replace the code below by mw.loader.load( 'ext.gadget.refToolbarDialogs' ); mw.loader.using('ext.gadget.refToolbarBase', () => { mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbar.js&action=raw&ctype=text/javascript'); }); window.refToolbarInstalled = true; }); // 2006 legacy toolbar mw.hook('mw.toolbar').add(() => { mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbarLegacy.js&action=raw&ctype=text/javascript'); window.refToolbarInstalled = true; }); } if (/^(edit|submit)$/.test(mw.config.get('wgAction')) && mw.config.get('wgPageContentModel') === 'wikitext' && !$('#wpTextbox1[readonly]').length && !window.refToolbarInstalled ) { $(initializeRefTools); } }()); sbkusj4ba3d63f6t2rkl2tmfiqijmhl 0 5914 359002 280424 2026-04-17T04:43:16Z ChiK 1136 Added {{[[Template:Unreferenced|Unreferenced]]}} tag 359002 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬}} '''ಅತ್ತೂರು''' ಪನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ಜಾಗೆದ ಪುದರ್ ಉಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಕಾರ್ಕ‍ಳ ಪೇಂಟೆದ್ದ್ ಒಂತೆ ಪಿರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ==ಅತ್ತೂರು ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಕಾರಣ== ಅತ್ತೂರು ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಕಾರಣ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಅವು ಊರೇ ಅತ್ತ್ ಬಜೀ ಕಾಡ್ ದಿಂಜಿದಿ ಊರು. ಅವು ಊರೆ ಅತ್ತ್. ಅವು ಅತ್ತ್ ಊರು - ಪೋದು ಅತ್ತೂರು ಆಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಐಕ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬಸಿಲಿಕಾ ಇಂಗ್ರೇಜಿ ಉಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾರ್ನಿಕದ ಜಾಗೆ. {{ಎಲ್ಯ}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == av8u5tnbwm4ofaoofocducdnlfyud75 10 7588 359085 355924 2026-04-17T10:48:51Z Vishwanatha Badikana 38 359085 wikitext text/x-wiki {{Infobox | templatestyles = Infobox book/styles.css | italic title = {{if empty|{{{italic title|}}}|<noinclude>no</noinclude>}} | bodyclass = ib-book vcard <!---------------Title-----------------> | title = <includeonly>{{#if:{{{name|}}}{{{caption|}}}{{{image_caption|}}}{{{editors|}}}{{{editor|}}}{{{authors|}}}{{{author|}}}{{{audio_read_by|}}}{{{title_orig|}}}{{{title_working|}}}{{{translators|}}}{{{translator|}}}{{{illustrators|}}}{{{illustrator|}}}{{{cover_artist|}}}{{{pub_place|}}}{{{country|}}}{{{language|}}}{{{series|}}}{{{release_number|}}}{{{subjects|}}}{{{subject|}}}{{{genres|}}}{{{genre|}}}{{{set_in|}}}{{{published|}}}{{{publisher|}}}{{{publisher2|}}}{{{pub_date|}}}{{{release_date|}}}{{{english_pub_date|}}}{{{english_release_date|}}}{{{media_type|}}}{{{pages|}}}{{{awards|}}}{{{award|}}}{{{isbn_note|}}}{{{ISBN_note|}}}{{{dewey|}}}{{{congress|}}}| }}<!-- hack for ref ordering -->{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} <!-- --><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt={{urlencode:info:ofi/fmt:kev:mtx:book}}&rft.genre=book&rft.btitle={{urlencode:{{{name|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{author|}}} |&rft.author={{urlencode:{{{author}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{last|}}} |&rft.aulast={{urlencode:{{{last}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{first|}}} |&rft.aufirst={{urlencode:{{{first}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{pub_date|}}}{{{release_date|}}} |&rft.date={{urlencode:{{if empty|{{{pub_date|}}}|{{{release_date}}}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{publisher|}}} |&rft.pub={{urlencode:{{{publisher}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{pub_place|}}}{{{country|}}} |&rft.place={{urlencode:{{if empty|{{{pub_place|}}}|{{{country|}}}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{pages|}}} |&rft.pages={{urlencode:{{{pages}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{series|}}} |&rft.series={{urlencode:{{{series}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{oclc|}}} |&rft_id=info:oclcnum/{{{oclc}}}}}"><!-- --></span><!-- --></includeonly> <!---------------Image-----------------> | image = {{#if:{{{image|}}} <!-- then:-->| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|}}} |sizedefault=frameless |upright=1 |alt={{{alt|}}} |title={{{alt|}}} |border={{{border|}}} |suppressplaceholder=yes}} }} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} <!---------------Data------------------> | label1 = ಸಂಪಾದಕೆ{{#if:{{{editors|}}}|s}} | data1 = {{if empty|{{{editors|}}}|{{{editor|}}}}} | label2 = ಬರವುಗಾರೆ{{#if:{{{authors|}}}|s}} | data2 = {{if empty|{{{authors|}}}|{{{author|}}}}} | label3 = Audio&nbsp;read&nbsp;by | data3 = {{{audio_read_by|}}} | label4 = ಮೂಲ ತರೆಬರವು | data4 = {{#if:{{{title_orig|}}} |{{#if:{{{orig_lang_code|}}}|{{lang|{{{orig_lang_code|}}} |{{{title_orig}}} |italics={{#invoke:infobox/utilities|set_italics|{{{orig_lang_code|}}}|{{{title_orig}}}}}}}|''{{{title_orig}}}''}} }} | label5 = Working&nbsp;title | data5 = {{#if:{{{title_working|}}} |''{{{title_working}}}''}} | label6 = ಅನುವಾದೊ{{#if:{{{translators|}}}|s}} | data6 = {{if empty|{{{translators|}}}|{{{translator|}}}}} | label7 = Illustrator{{#if:{{{illustrators|}}}|s}} | data7 = {{if empty|{{{illustrators|}}}|{{{illustrator|}}}}} | label8 = ಮುಕಪುಟೊ ವಿನ್ಯಾಸೊ | data8 = {{{cover_artist|}}} | label11 = ಬಾಸೆ | data11 = {{{language|}}} | label12 = Series | data12 = {{{series|}}} | label13 = {{longitem|Release number}} | data13 = {{{release_number|}}} | label14 = ವಿಸಯೊ{{#if:{{{subjects|}}}|s}} | data14 = {{if empty|{{{subjects|}}}|{{{subject|}}}}} | label15 = Genre{{#if:{{{genres|}}}|s}} | data15 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P136|{{if empty|{{{genres|}}}|{{{genre|}}}}}}} | label16 = Set&nbsp;in | data16 = {{{set_in|}}} | label17 = ಪ್ರಕಟಣೆ | data17 = {{{published|}}} | label18 = ಪ್ರಕಾಶಕೆ | data18 = {{{publisher|}}}{{#if:{{{publisher2|}}} |, {{{publisher2}}} }} | label19 = {{longitem|Publication date}} | data19 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P577|{{if empty|{{{pub_date|}}}|{{{release_date|}}}}}}} | label20 = ಪ್ರಕಟಣೆ ಜಾಗೆ | data20 = {{if empty|{{{pub_place|}}}|{{{country|}}}}} | label23 = {{longitem|Published&nbsp;in English}} | data23 = {{if empty|{{{english_pub_date|}}}|{{{english_release_date|}}}}} | label24 = Media&nbsp;type | data24 = {{{media_type|}}} | label25 = ಪುಟೊ | data25 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P1104|{{{pages|}}}}} | label26 = ಪ್ರಶಸ್ತಿ{{#if:{{{awards|}}}|s}} | data26 = {{if empty|{{{awards|}}}|{{{award|}}}}} | label30 = [[ISBN (identifier)|ISBN]]<!--Do not change this deliberate redirect. See talk page.--> | data30 = {{#if:{{{isbn|}}}{{{ISBN|}}} | {{#ifeq:{{if empty|{{{isbn|}}}|{{{ISBN|}}}}}|FETCH_WIKIDATA | {{#if:{{#property:P212}}|{{#invoke:ISBNT|link|{{#property:P212}}}}[[Category:Pages using ISBN values obtained from wikidata]]}} | {{ISBNT|1={{if empty|{{{isbn|}}}|{{{ISBN}}}}}}} {{if empty|{{{isbn_note|}}}|{{{ISBN_note|}}}}} }} }} | label31 = [[OCLC (identifier)|{{abbr|OCLC|Online Computer Library Center number}}]]<!--Do not change this deliberate redirect. See talk page.--> | data31 = {{#if:{{{oclc|}}} |[https://www.worldcat.org/oclc/{{urlencode:{{{oclc}}}}} {{{oclc}}}]}} | label32 = {{longitem|[[Dewey Decimal Classification|Dewey Decimal]]}} | data32 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P1036|{{{dewey|}}}}} | label33 = [[LCC (identifier)|{{abbr|LC&nbsp;Class|Library of Congress Classification}}]]<!--Do not change this deliberate redirect. See talk page.--> | data33 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P1149|{{{congress|}}}}} | label34 = Preceded&nbsp;by | data34 = {{#if:{{{preceded_by|}}} |''{{{preceded_by|}}}&nbsp;'' | {{#if:{{{preceded_by_quotation_marks|}}} |"{{{preceded_by_quotation_marks|}}}"}} }} | label35 = Followed&nbsp;by | data35 = {{#if:{{{followed_by|}}} |''{{{followed_by|}}}&nbsp;'' | {{#if:{{{followed_by_quotation_marks|}}} |"{{{followed_by_quotation_marks|}}}"}} }} | label36 = {{longitem|Original text}} | data36 = {{#if:{{both|{{{native_wikisource|}}}|{{{orig_lang_code|}}}}} <!-- then:-->| {{#invoke:Infobox/utilities|interlang_wikisource_link_make|{{{orig_lang_code|}}}|{{{native_wikisource|}}}|{{{title_orig|}}}|{{{name|}}} }}<!-- -->{{main other|[[Category:Articles that link to foreign-language Wikisources]]}} <!--(create hidden category to be monitored by WikiProject:Wikisource) else:-->| {{#if:{{both|{{{native_external_url|}}}|{{{orig_lang_code|}}}}} | {{lang |{{{orig_lang_code|}}} | [{{{native_external_url|}}} {{if empty|{{{title_orig|}}}|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}]<!-- -->}} <!-- -->{{#if:{{{native_external_host|}}} |at {{{native_external_host|}}} |online}} }} }} | label37 = {{#if:{{{native_wikisource|}}} |Translation |{{#if:{{{native_external_url|}}}|Translation|Text}} }} | data37 = {{#if:{{{wikisource|}}} <!-- then:-->| ''[[s:{{{wikisource|}}}|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}]]'' at <!-- -->{{#if:{{{native_wikisource|}}} |Wikisource |[[Wikisource]]}}<!-- -->{{main other|[[Category:Articles that link to Wikisource]]}} <!--(create hidden category to be monitored by WikiProject:Wikisource) else:-->| {{#if:{{{external_url|}}} | ''[{{{external_url|}}} {{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}]'' <!-- -->{{#if:{{{external_host|}}} |at {{{external_host|}}} |online}} }} }} | label38 = Website | data38 = {{if empty|{{{website|}}}|{{{homepage|}}}|{{{URL|}}}}} | data60 = {{{module|}}} | below = {{if empty|{{{notes|}}}|{{{note|}}}}} }}{{#if:{{{image|}}}||{{#ifeq:{{yesno|{{lc:{{if empty|{{{exclude_cover|}}}|no}}}}}}|yes | |{{main other|[[Category:Books with missing cover]]}} }}}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox book with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox book]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | audio_read_by | author | authors | award | awards | border | caption | congress | country | cover_artist | dewey | editor | editors | english_pub_date | english_release_date | exclude_cover | external_host | external_url | first | followed_by | followed_by_quotation_marks | genre | genres | homepage | illustrator | illustrators | image | image_caption | image_size | isbn | ISBN | isbn_note | ISBN_note | italic title | language | last | media_type | module | name | native_external_host | native_external_url | native_wikisource | nocat_wdimage | note | notes | oclc | orig_lang_code | pages | preceded_by | preceded_by_quotation_marks | pub_date | pub_place | published | publisher | publisher2 | release_date | release_number | series | set_in | subject | subjects | title_orig | title_working | translator | translators | URL | website | wikisource }}{{Wikidata image |1={{{image|}}} |2={{{nocat_wdimage|}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox book]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox book with conflicting parameters}} | pub_date; release_date | caption; image_caption | editors; editor | authors; author | translators; translator | illustrators; illustrator | subjects; subject | genres; genre | pub_date; release_date | pub_place; country | english_pub_date; english_release_date | awards; award | isbn; ISBN | isbn_note; ISBN_note | website; homepage; URL | notes; note }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> ljqjbtmu7k91jxjwit1dqt9f9w3fuk0 359088 359085 2026-04-17T10:51:04Z Vishwanatha Badikana 38 359088 wikitext text/x-wiki {{Infobox | templatestyles = Infobox book/styles.css | italic title = {{if empty|{{{italic title|}}}|<noinclude>no</noinclude>}} | bodyclass = ib-book vcard <!---------------Title-----------------> | title = <includeonly>{{#if:{{{name|}}}{{{caption|}}}{{{image_caption|}}}{{{editors|}}}{{{editor|}}}{{{authors|}}}{{{author|}}}{{{audio_read_by|}}}{{{title_orig|}}}{{{title_working|}}}{{{translators|}}}{{{translator|}}}{{{illustrators|}}}{{{illustrator|}}}{{{cover_artist|}}}{{{pub_place|}}}{{{country|}}}{{{language|}}}{{{series|}}}{{{release_number|}}}{{{subjects|}}}{{{subject|}}}{{{genres|}}}{{{genre|}}}{{{set_in|}}}{{{published|}}}{{{publisher|}}}{{{publisher2|}}}{{{pub_date|}}}{{{release_date|}}}{{{english_pub_date|}}}{{{english_release_date|}}}{{{media_type|}}}{{{pages|}}}{{{awards|}}}{{{award|}}}{{{isbn_note|}}}{{{ISBN_note|}}}{{{dewey|}}}{{{congress|}}}| }}<!-- hack for ref ordering -->{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} <!-- --><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt={{urlencode:info:ofi/fmt:kev:mtx:book}}&rft.genre=book&rft.btitle={{urlencode:{{{name|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{author|}}} |&rft.author={{urlencode:{{{author}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{last|}}} |&rft.aulast={{urlencode:{{{last}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{first|}}} |&rft.aufirst={{urlencode:{{{first}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{pub_date|}}}{{{release_date|}}} |&rft.date={{urlencode:{{if empty|{{{pub_date|}}}|{{{release_date}}}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{publisher|}}} |&rft.pub={{urlencode:{{{publisher}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{pub_place|}}}{{{country|}}} |&rft.place={{urlencode:{{if empty|{{{pub_place|}}}|{{{country|}}}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{pages|}}} |&rft.pages={{urlencode:{{{pages}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{series|}}} |&rft.series={{urlencode:{{{series}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{oclc|}}} |&rft_id=info:oclcnum/{{{oclc}}}}}"><!-- --></span><!-- --></includeonly> <!---------------Image-----------------> | image = {{#if:{{{image|}}} <!-- then:-->| {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|}}} |sizedefault=frameless |upright=1 |alt={{{alt|}}} |title={{{alt|}}} |border={{{border|}}} |suppressplaceholder=yes}} }} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{{image_caption|}}}}} <!---------------Data------------------> | label1 = ಸಂಪಾದಕೆ{{#if:{{{editors|}}}|s}} | data1 = {{if empty|{{{editors|}}}|{{{editor|}}}}} | label2 = ಬರವುಗಾರೆ{{#if:{{{authors|}}}|s}} | data2 = {{if empty|{{{authors|}}}|{{{author|}}}}} | label3 = Audio&nbsp;read&nbsp;by | data3 = {{{audio_read_by|}}} | label4 = ಮೂಲ ತರೆಬರವು | data4 = {{#if:{{{title_orig|}}} |{{#if:{{{orig_lang_code|}}}|{{lang|{{{orig_lang_code|}}} |{{{title_orig}}} |italics={{#invoke:infobox/utilities|set_italics|{{{orig_lang_code|}}}|{{{title_orig}}}}}}}|''{{{title_orig}}}''}} }} | label5 = Working&nbsp;title | data5 = {{#if:{{{title_working|}}} |''{{{title_working}}}''}} | label6 = ಅನುವಾದೊ{{#if:{{{translators|}}}|s}} | data6 = {{if empty|{{{translators|}}}|{{{translator|}}}}} | label7 = Illustrator{{#if:{{{illustrators|}}}|s}} | data7 = {{if empty|{{{illustrators|}}}|{{{illustrator|}}}}} | label8 = ಮುಕಪುಟೊ ವಿನ್ಯಾಸೊ | data8 = {{{cover_artist|}}} | label11 = ಬಾಸೆ | data11 = {{{language|}}} | label12 = Series | data12 = {{{series|}}} | label13 = {{longitem|Release number}} | data13 = {{{release_number|}}} | label14 = ವಿಸಯೊ{{#if:{{{subjects|}}}|s}} | data14 = {{if empty|{{{subjects|}}}|{{{subject|}}}}} | label15 = Genre{{#if:{{{genres|}}}|s}} | data15 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P136|{{if empty|{{{genres|}}}|{{{genre|}}}}}}} | label16 = Set&nbsp;in | data16 = {{{set_in|}}} | label17 = ಪ್ರಕಟಣೆ | data17 = {{{published|}}} | label18 = ಪ್ರಕಾಶಕೆ | data18 = {{{publisher|}}}{{#if:{{{publisher2|}}} |, {{{publisher2}}} }} | label19 = {{longitem|ಪ್ರಕಟಣೆದ ದಿನೊ}} | data19 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P577|{{if empty|{{{pub_date|}}}|{{{release_date|}}}}}}} | label20 = ಪ್ರಕಟಣೆ ಜಾಗೆ | data20 = {{if empty|{{{pub_place|}}}|{{{country|}}}}} | label23 = {{longitem|Published&nbsp;in English}} | data23 = {{if empty|{{{english_pub_date|}}}|{{{english_release_date|}}}}} | label24 = ಮಾದ್ಯಮ ವಿದೊ | data24 = {{{media_type|}}} | label25 = ಪುಟೊ | data25 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P1104|{{{pages|}}}}} | label26 = ಪ್ರಶಸ್ತಿ{{#if:{{{awards|}}}|s}} | data26 = {{if empty|{{{awards|}}}|{{{award|}}}}} | label30 = [[ISBN (identifier)|ISBN]]<!--Do not change this deliberate redirect. See talk page.--> | data30 = {{#if:{{{isbn|}}}{{{ISBN|}}} | {{#ifeq:{{if empty|{{{isbn|}}}|{{{ISBN|}}}}}|FETCH_WIKIDATA | {{#if:{{#property:P212}}|{{#invoke:ISBNT|link|{{#property:P212}}}}[[Category:Pages using ISBN values obtained from wikidata]]}} | {{ISBNT|1={{if empty|{{{isbn|}}}|{{{ISBN}}}}}}} {{if empty|{{{isbn_note|}}}|{{{ISBN_note|}}}}} }} }} | label31 = [[OCLC (identifier)|{{abbr|OCLC|Online Computer Library Center number}}]]<!--Do not change this deliberate redirect. See talk page.--> | data31 = {{#if:{{{oclc|}}} |[https://www.worldcat.org/oclc/{{urlencode:{{{oclc}}}}} {{{oclc}}}]}} | label32 = {{longitem|[[Dewey Decimal Classification|Dewey Decimal]]}} | data32 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P1036|{{{dewey|}}}}} | label33 = [[LCC (identifier)|{{abbr|LC&nbsp;Class|Library of Congress Classification}}]]<!--Do not change this deliberate redirect. See talk page.--> | data33 = {{#invoke:Wikidata|getValue|P1149|{{{congress|}}}}} | label34 = Preceded&nbsp;by | data34 = {{#if:{{{preceded_by|}}} |''{{{preceded_by|}}}&nbsp;'' | {{#if:{{{preceded_by_quotation_marks|}}} |"{{{preceded_by_quotation_marks|}}}"}} }} | label35 = Followed&nbsp;by | data35 = {{#if:{{{followed_by|}}} |''{{{followed_by|}}}&nbsp;'' | {{#if:{{{followed_by_quotation_marks|}}} |"{{{followed_by_quotation_marks|}}}"}} }} | label36 = {{longitem|Original text}} | data36 = {{#if:{{both|{{{native_wikisource|}}}|{{{orig_lang_code|}}}}} <!-- then:-->| {{#invoke:Infobox/utilities|interlang_wikisource_link_make|{{{orig_lang_code|}}}|{{{native_wikisource|}}}|{{{title_orig|}}}|{{{name|}}} }}<!-- -->{{main other|[[Category:Articles that link to foreign-language Wikisources]]}} <!--(create hidden category to be monitored by WikiProject:Wikisource) else:-->| {{#if:{{both|{{{native_external_url|}}}|{{{orig_lang_code|}}}}} | {{lang |{{{orig_lang_code|}}} | [{{{native_external_url|}}} {{if empty|{{{title_orig|}}}|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}]<!-- -->}} <!-- -->{{#if:{{{native_external_host|}}} |at {{{native_external_host|}}} |online}} }} }} | label37 = {{#if:{{{native_wikisource|}}} |Translation |{{#if:{{{native_external_url|}}}|Translation|Text}} }} | data37 = {{#if:{{{wikisource|}}} <!-- then:-->| ''[[s:{{{wikisource|}}}|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}]]'' at <!-- -->{{#if:{{{native_wikisource|}}} |Wikisource |[[Wikisource]]}}<!-- -->{{main other|[[Category:Articles that link to Wikisource]]}} <!--(create hidden category to be monitored by WikiProject:Wikisource) else:-->| {{#if:{{{external_url|}}} | ''[{{{external_url|}}} {{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}]'' <!-- -->{{#if:{{{external_host|}}} |at {{{external_host|}}} |online}} }} }} | label38 = Website | data38 = {{if empty|{{{website|}}}|{{{homepage|}}}|{{{URL|}}}}} | data60 = {{{module|}}} | below = {{if empty|{{{notes|}}}|{{{note|}}}}} }}{{#if:{{{image|}}}||{{#ifeq:{{yesno|{{lc:{{if empty|{{{exclude_cover|}}}|no}}}}}}|yes | |{{main other|[[Category:Books with missing cover]]}} }}}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox book with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox book]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | audio_read_by | author | authors | award | awards | border | caption | congress | country | cover_artist | dewey | editor | editors | english_pub_date | english_release_date | exclude_cover | external_host | external_url | first | followed_by | followed_by_quotation_marks | genre | genres | homepage | illustrator | illustrators | image | image_caption | image_size | isbn | ISBN | isbn_note | ISBN_note | italic title | language | last | media_type | module | name | native_external_host | native_external_url | native_wikisource | nocat_wdimage | note | notes | oclc | orig_lang_code | pages | preceded_by | preceded_by_quotation_marks | pub_date | pub_place | published | publisher | publisher2 | release_date | release_number | series | set_in | subject | subjects | title_orig | title_working | translator | translators | URL | website | wikisource }}{{Wikidata image |1={{{image|}}} |2={{{nocat_wdimage|}}} }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox book]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox book with conflicting parameters}} | pub_date; release_date | caption; image_caption | editors; editor | authors; author | translators; translator | illustrators; illustrator | subjects; subject | genres; genre | pub_date; release_date | pub_place; country | english_pub_date; english_release_date | awards; award | isbn; ISBN | isbn_note; ISBN_note | website; homepage; URL | notes; note }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 2vgdubpnlx5v7hqll9tu7plh3p2ho1t 0 8081 358994 282212 2026-04-17T04:19:19Z ChiK 1136 358994 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | image = Lord Rama with arrows.jpg | caption = Rama holding arrows, early 19th century depiction | name = ರಾಮ | Devanagari = राम | Sanskrit_transliteration = {{IAST|Rāma}} | member_of = ದಶಾವತಾರ | god_of = {{hlist|The Ideal Man<ref>{{Cite book|last=SATTAR|first=ARSHIA|url=https://books.google.com/books?id=rmTgDwAAQBAJ&q=the+ideal+man+Rama&pg=PT13|title=Maryada: Searching for Dharma in the Ramayana|date=20 October 2020|publisher=[[HarperCollins|HarperCollins Publishers]], [[India]]|isbn=978-93-5357-713-1|language=en}}</ref> |Embodiment of [[Dharma]]<ref>{{cite news |title=Dharma Personified |website=[[The Hindu]]|date=5 August 2011|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/religion/dharma-personified/article2328340.ece|access-date=16 January 2021}}</ref>}} | affiliation = ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರೆನ ೭ನೇ ಅಬತಾರ | parents = {{bulleted list|[[ದಶರಥ]] (ಅಮ್ಮೆ)|[[ಕೌಸಲ್ಯಾ]] (ಅಪ್ಪೆ)|[[Kaikeyi]] (step-mother)|[[Sumitra]] (step-mother)}} | spouse = [[ಸೀತೆ]]{{sfn|James G. Lochtefeld|2002|p=555}} | abode = {{hlist|[[Ayodhya]]|[[Saket]]}} | weapon = [[Bow and arrow]]s | texts = {{bulleted list|''[[Ramayana]]''|[[Versions of Ramayana]]}} | siblings = {{bulleted list|[[Lakshmana]] (half-brother)|[[Bharata (Ramayana)|Bharata]] (half-brother)|[[Shatrughna]] (half-brother)}} | festivals = {{hlist|[[Rama Navami]]|[[Vivaha Panchami]]|[[Deepavali]]|[[Vijayadashami|Dusshera]]}} | birth_place = [[Ayodhya]], [[Kosala]] (present-day [[Uttar Pradesh]], [[India]]) | children = {{bulleted list|[[Lava (Ramayana)|Lava]] (son)|[[Kusha (Ramayana)|Kusha]] (son)}} | dynasty = [[Raghuvamsha]]-[[Solar Dynasty|Suryavamsha]] | predecessor = [[Dasharatha]] | death_place = [[Sarayu|Sarayu River]], near Ayodhya | gender = Male | successor = [[Lava (Ramayana)|Lava]] <!---| birth_date = {{BCE|5114}}<ref> -{{cite web|url=https://thefederal.com/opinion/evolutionary-logic-and-history-contradict-belief-rama-was-born-in-ayodhya/|title=Evolutionary logic and history contradict belief Rama was born in Ayodhya|website=Federal Opinion.com|access-date=11 April 2021}}<br/> {{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lord-ram-was-born-in-5114-bc/articleshow/273107.cms|title=Lord Ram was born in 5114 BC|last=Joshi|first=Arvind|date=23 November 2003|access-date=11 April 2021|website=[[The Times of India]]}} </ref> (assumption)--->| mantra = ''[[Jai Shri Ram]]''<br>''[[Hare Krishna (mantra)|Hare Rama]]'' }} {{Infobox royalty | name = [[ದಶಾವತಾರ]] ಅನುಕ್ರಮ | predecessor = [[ಪರಶುರಾಮ]] | successor = [[ಕೃಷ್ಣ]] }} [[ಫೈಲ್:Ram and Sita as a couple (bazaar art, 1950&#039;s).jpg|thumb|ಶ್ರೀರಾಮ ಸೀತಾ]] [[ಫೈಲ್:Rama breaking the bow to win Sita as wife.jpg|thumb|ರಾಮೆ ಬಿಲ್ಲ್ ಪೊಳಿತ್‌ದ್ ಸೀತೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪೆ]] '''ರಾಮ'''ನ ಪೂರ್ಣ ಪುದರ್ '''ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ''' ಪಂಡ್‌ದ್. ಶ್ರೀ ರಾಮ ದೇವೆರ್ [[ಸೂರ್ಯ]] ವಂಶೊಡು ಪುಟ್ಟಿನಾರ್. ಹಿಂದುಲು ಶ್ರೀರಾಮನ್ ಆದರ್ಶವ್ಯಕ್ತಿ ಅಂಚನೆ ವಿಷ್ಣುನ ಏಳ್‌ನೆ ಅವತಾರಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಭಾರತೊಡು ರಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲ ಮಸ್ತ್ ಸುಭಿಕ್ಷವಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ನ್ಯಾಯ, ನೀತಿಡ್ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಬದುಕೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಯೋಧ್ಯೆದ ರಾಜೆಯಾದಿತ್ತಿನ ದಶರಥನ ನಾಲ್ ಜನ ಜೋಕುಳೆಡ್ ಮಲ್ಲಾಯೆ ರಾಮೆ. ಆಯನ ಅಪ್ಪೆ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ, ಭರತೆ, ಶತ್ರುಘ್ನೆರ್ ಆಯನ ಮೆಗ್ಯನಕುಲು. ಭರತನ ಅಪ್ಪೆ ಕೈಕೇಯಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ಶತ್ರುಘ್ನೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಸುಮಿತ್ರೆ. ಸೀತೆ ರಾಮನ ಬುಡೆದಿ. ರಾಮಗ್ ಲವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಶೆ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲು. ರಾಮನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆನ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ''ರಾಮಾಯಣ''.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.ramhanuman.in/shri-ram/about-lord-ram.html |access-date=2019-08-07 |archive-date=2015-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204153233/http://www.ramhanuman.in/shri-ram/about-lord-ram.html |dead-url=yes }}</ref> ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊನು [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗೊಳುಡು ಪಾರಾಯಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಪನ್ಪುನವು ನಂಬಿಕೆ. == ರಾಮನ ಪುಟ್ಟು == ಅಯೋಧ್ಯೆದ ರಾಜೆ ದಶರಥಗ್ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಾಂದಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ತನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಏರ್ ಪನ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ಚಿಂತೆಡ್ ಉಪ್ಪುವೆ. ಮಂತ್ರಿಲು ಅಂಚನೆ ಪುರೋಹಿತರೆನ ಸಲಹೆದಂಚನೆ ಪುತ್ರಸಂತಾನೊಗು ಬೋಡಾದ್ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ ಯಾಗ ಮಲ್ಪುವೆ. ಯಜ್ಞಕುಂಡೊಡ್ದು ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನ ದೈವೀ ಪುರುಷ ದಶರಥಗ್ ಪ್ರಸಾದ (ಪಾಯಸ) ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾರ್ದ ಕಲಶೊನು ಕೊರ್ದು ಅವೆನ್ ರಾಣಿನಕುಲೆಗ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ದಶರಥ ಅವೆನ್ ಮೂಜಿ ರಾ‍ಣಿಲಾಯಿನ ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಸುಮಿತ್ರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕೈಕೇಯಿಗ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಅಕುಲು ಬಂಜಿನಕುಲಾದ್ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ಪೆದ್ದುವೆರ್. ರಾಣಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಮಗೆಯಾದ್ '''ರಾಮೆಲ''' ಕೈಕೇಯಿಗ್ ಭರತೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಬುಕ್ಕೊ ಶತ್ರುಘ್ನೆರ್ ಸುಮಿತ್ರೆನ ಜೊಕುಲಾದ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್<ref>http://www.hinduismfacts.org/dashavatar/lord-rama/</ref> == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == ರಾಮೆ ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತೆ, ಶತ್ರುಘ್ನೆ ನಾಲ್ ಜನಲ ವಸಿಷ್ಠೆರೆನ ಆಶ್ರಮೊಡು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಸಿಷ್ಠೆರೆಡ್ದ್ ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯತೆ ಪಡೆಪೆರ್ ಗುರುಕುಲೊಡು ವಿದ್ಯೆ ಕಲ್ತಿನ ರಾಮೆ ೧೬ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯೊ ದಿಂಜಿನಗ ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರವಿಣೆಯಾಪೆ. ಒಂಜಿ ದಿನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆ ಮುನಿಕುಲು ರಾಜ್ಯೊಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ದಶರಥಡ ಎಂಕುಲೆನ ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರೊಂದಿಪ್ಪುನ ರಾಕ್ಷಸೆರೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ರಾಮನ್ ಎನ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಕಡಪಾದ್ ಕೊರೊಡುಂದು ಕೆನುವೆರ್. ಮನ್ಸಸ್ಸ್ ಇಜ್ಜಿಂಡಲ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರೊಟ್ಟಿಗೆ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರೆನ್ ಕಡಾಪಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ದಶರಥ ರಾಜೆ ಒತ್ತೊನುವೆ. ಈ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಲ್ಲು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಕುಲೆನ ಕರ್ತವ್ಯೊನು ಪೂರೈಸಬೆರ್ ಮುಕುಲೆನ ಸಾಮರ್ಥಿಗೆಗ್ ಮೆಚ್ಚಿದ್ ಖುಷಿಯಾದ್ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಕುಲು ಅಕುಲೆಗ್ ಕೆಲವು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರೊಲೆನ್ ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರೊಟ್ಟಿಗೆ ಪಿರ ಬನ್ನಗ ಕಡೆಕ್ ಅಕುಲು ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ್ಯೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. == ಸೀತಾ ಸ್ವಯಂವರ == ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜೆ ತನ್ನ ಮಗಳ್ ಅಪ್ರತಿಮ ಸುಂದರಿ [[ಸೀತೆ]]ಗ್ ಮದಿಮೆದ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ಪುವೆ. ಯೋಗ್ಯವಾಯಿ ಆಣನ್ ಆರಿಸಾಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಸ್ವಯಂವರ(ಪಂಥೊ) ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವೆ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನೊಡುಪ್ಪುನ ಶಿವ ಧನುಸ್ಸುನು ಏರ್ ಎದೆಯೀರಿಸವೆರೊ ಅಕುಲೆಗ್ ತನ್ನ ಮಗಳ್ ಸೀತೆನ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪುನೆ ಪಂದ್ ಡಂಗುರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಸ್ತ್ ರಾಜಾದಿರಾಜೆರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ವಿಫಲ ಯತ್ನ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಿರ ಪೋಪೆರ್. ಕಡೆಕ್ ರಾಮೆ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಬರ್ಪೆ. ರಾಮೆ ಜನಕನ ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಬತ್ತ್‌ದಾನಗ ರಾಮನ ಪೊರ್ಲು ತೂದು್ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜಗ್ ಖುಷಿಯಾಪುಂಡು. ಐನ್ ಸಾವಿರ ಜನೊಕುಲು ಎನ್ಮ ಚಕ್ರದ ರಥೊಟು ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಒಯ್ಯಿತ್ತೊಂದು ಬತ್ತಿನಂಚಿನ ಆ ವಿಶೇಷ ಬಿಲ್ಲ್‌ನ್ ರಾಮೆ ಭಾರಿ ಸುಲಬೊಡು ಪೊಳಿಪುನಂಚ ಬಗ್ಗಾವೆ. ಜನಕಮಹಾರಾಜಗ್ ಮಸ್ತ್ ಖುಷಿಯಾಪುಂಡು ಎನ್ನ ಮಗಳೆಗ್ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನ ಆಣ್ ತಿಕ್ಕಿಯೆ ಪನ್ಪಿ ಸಂತೊಸೊಡು ತನ್ನ ಲಾವಣ್ಯವತಿ ಮಗಳೆನ್ ರಾಮಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಗೌಜಿದ ಮದಿಮೆ ಕರಿದ್ ಪೊಸಜೋಡಿಲು ಅಯೋಧ್ಯೆಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. == ವನವಾಸ == ರಾಜ ದಶರಥೆ ತನ್ನ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ರಾಮನ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಮಲ್ಪೊಡು ರಾಮನ್ ಯುವರಾಜೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ಪುವೆ ಊರು ಪೂರಾ ಡಂಗುರ ಮಲ್ಪಾವೆ.ಆಯನ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಡಂಗುರ ಕೆನ್ದ್ ಖುಷಿಯಾಪೆರ್. ಇಡೀ ಅಯೋಧ್ಯೆ ನಗರ ಈ ಉತ್ಸವೊನು ಭಾರಿ ಗೌಜಿಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ತಯಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕೈಕೆನ ದಾಸಿ ಮಂಥರೆ ಉಂದೆನ್ ಪೂರಾ ತೆರಿಯೊಂದು ಪೋದು ಕೈಕೆಗ್ ದುರ್ಬೋಧನೆ ಕೊರ್ಪಲ್. ರಾಮಗ್ ಪಟ್ಟಾಭೀಷೆಕದ ತಯಾರಿ ಆವೊಂದುಂಡು ನಿನ್ನ ಮಗೆ ಭರತಗ್ ರಾಜ್ಯ ಕೈತತ್ತ್‌ದ್ ಪೋಪುಂಡತ್ತಂದ್ ಪನ್ನಗ ಕೈಕೆಗ್ ಕೋಪ ಬೇಜಾರ್ ರಡ್ಡ್‌ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಪುಂಡು. ದಶರಥೆ ಪಟ್ಟಾಭೀಷೆಕದ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಗ್ ತನ್ನ ಬುಡೆದಿ ಕೈಕೇಯಿ ಇತ್ತ್‌ನಾಡೆ ಬರ್ಪೆ. ಬನ್ನಗ ಕೈಕೆ ಬುಳಿತೊಂದುಲ್ಲಲ್. ದಶರಥಗ್ ಚಿಂತೆ ಆಪುಂಡು ದಾದ ವಿಷಯಂದ್ ಕೇನ್‌ನಗ ಕೈಕೇಯಿ, ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷೊಗು ದುಂಬು ದಶರಥೆ ಆಳೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ತಿನ ವರೊಕುಲೆನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುವಳ್. ಆ ವರೊನು ಯಾನೆ ಇತ್ತ್ ಕೇನುವೆ ಅವೆನ್ ಈರ್ ಇತ್ತೆ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಂಡ ಎಂಕ್ ಸಮಾಧಾನ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಾಳ್. ಆಳ್ ವರ ಕೇನುನ ಪ್ರಕಾರ ತನ್ನ ಮಗೆ ಭರತನ್ ಯುವರಾಜಯಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪೊಡು ರಡ್ಡ್‌ನೆದ ಆದ್ ರಾಮನ್ ಪದಿನಾಲ್ ವರ್ಷಕಾಲ ವನವಾಸಗೊ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರೊಡುಂಡು ಕೇನ್ವಳ್. ಬೇಜಾರಾಯಿನ ದಶರಥೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ್ ಆಳೆನ ವರೊನು ಈಡೇರಿಸಾವೊಡಾಪುಂಡು. ಆದರ್ಶ ಪುತ್ರೆ ರಾಮೆ ದಶರಥಡ ಪನ್ಪೆ ಇರೆನ ಬಾಸೆ ಯಾನ್ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮಿತ್ತ್ ಎಂಕ್ ದಾಲ ಆಸೆ ಇಜ್ಜಿ ಬೇಜಾರ್ ಮಲ್ಪಂದೆ ವನವಾಸಗೊ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಲೆ ಪಂದ್ ಕಾಡ್‌‍ಗ್ ಪಿದಡಿಯೆರೆ ತಯಾರಾಪೆ. ಆಯನ ಕೈಪತ್ತಿ ಬುಡೆದಿ ಸೀತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಗ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ರಾಮನ ಒಟ್ಟುಗು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಕೆಲವು ದಿನೊಟು ದಶರಥ ಪುತ್ರ ಶೋಕೊಡು ಸಯಿಪೆ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರೊಲು}} {{ರಾಮಾಯಣೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] 2sgzlgo7sfugp9gkthm405jizxjgz3c 358995 358994 2026-04-17T04:21:23Z ChiK 1136 358995 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = Hindu | image = Lord Rama with arrows.jpg | caption = ಬಿಲ್ಲು ಪತ್ತ್‌ದಿನ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರೆ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಚಿತ್ರ | name = ರಾಮ | symbol = [[ಶಾರಂಗ (ಪುರಾಣೊಲೆಡ್)|ಶಾರಂಗ]] [[ಬಿಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬು|(ಬಿಲ್ಲು)]] <br> [[ಅಂಬು]]ಲು | Devanagari = राम | Sanskrit_transliteration = {{IAST|Rāma}} | member_of = [[ದಶಾವತಾರ]] | other_names = ರಾಮಚಂದ್ರ, ರಾಘವ, [[ಪುರುಷೋತ್ತಮ|ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ]], ರಾಮರ್, ರಾಮನ್ | god_of = {{hlist|ಆದರ್ಶ ಪುರುಷೆ<ref>{{Cite book|last=SATTAR|first=ARSHIA|url=https://books.google.com/books?id=rmTgDwAAQBAJ&q=the+ideal+man+Rama&pg=PT13|title=Maryada: Searching for Dharma in the Ramayana|date=20 October 2020|publisher=[[HarperCollins|HarperCollins Publishers]], [[India]]|isbn=978-93-5357-713-1|language=en|access-date=15 February 2021|archive-date=31 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240131062200/https://books.google.com/books?id=rmTgDwAAQBAJ&q=the+ideal+man+Rama&pg=PT13|url-status=live}}</ref> |[[ಧರ್ಮ]]ದ ರೂಪ<ref>{{cite news|title=Dharma Personified|website=[[The Hindu]]|date=5 August 2011|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/religion/dharma-personified/article2328340.ece|access-date=16 January 2021|archive-date=22 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122100251/https://www.thehindu.com/features/friday-review/religion/dharma-personified/article2328340.ece|url-status=live}}</ref> |[[ಪರಬ್ರಹ್ಮ]] (ರಾಮಾನಂದಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ)}} | affiliation = [[ವಿಷ್ಣು]]ನ ಏಳನೇ [[ಅವತಾರ]], [[ಬ್ರಹ್ಮನ್]], [[ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ]] | day = [[ಗುರುವಾರ]] | parents = {{unbulleted list|[[ದಶರಥ]] (ಅಮ್ಮೆರ್)|[[ಕೌಸಲ್ಯೆ]] (ಅಪ್ಪೆ)|[[ಕೈಕೇಯಿ]] (ಸಾಕು ಅಪ್ಪೆ)|[[ಸುಮಿತ್ರೆ]] (ಸಾಕು ಅಪ್ಪೆ)}} | spouse = [[ಸೀತೆ]]{{sfn|James G. Lochtefeld|2002|p=555}} | abode = {{hlist|[[ಅಯೋಧ್ಯೆ]]|[[ಸಾಕೇತ]]|[[ವೈಕುಂಠ]]}} | weapon = [[ಶಾರಂಗ (ಪುರಾಣೊಲೆಡ್)|ಶಾರಂಗ]] ಬಿಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬುಲು | texts = ''[[ರಾಮಾಯಣ]]'' ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ್ತ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆವೃತ್ತಿಲು | siblings = {{unbulleted list|[[ಶಾಂತಾ]] (ಪಲಿ)|[[ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] (ತಮ್ಮಯೆ)|[[ಭರತ]] (ತಮ್ಮಯೆ)|[[ಶತ್ರುಘ್ನ]] (ತಮ್ಮಯೆ)}} | festivals = {{hlist|[[ರಾಮ ನವಮಿ]]|[[ವಿವಾಹ ಪಂಚಮಿ]]|[[ದೀಪಾವಳಿ]]|[[ವಿಜಯದಶಮಿ]]|[[ವಸಂತೋತ್ಸವ]]}} | avatar_birth = [[ಅಯೋಧ್ಯೆ]], ಕೋಸಲ (ಇತ್ತೆದ [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]]) | avatar_end = [[ಸರಯೂ ಸುದೆ]], ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಕೋಸಲ (ಇತ್ತೆದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತ) | children = {{unbulleted list|[[ಲವ]] (ಮಗೆ)|[[ಕುಶ]] (ಮಗೆ)}} | dynasty = [[ರಘುವಂಶ]]-[[ಸೂರ್ಯವಂಶ]] | predecessor = [[ದಶರಥ]] | gender = ಆಣ್ | successor = [[ಲವ]] (ಉತ್ತರ ಕೋಸಲ)<br>[[ಕುಶ]] (ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಸಲ) | mantra = [[ಜೈ ಶ್ರೀ ರಾಮ್]]<br/>[[ಜೈ ಸಿಯಾ ರಾಮ್]]<br>[[ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಮಂತ್ರ|ಹರೇ ರಾಮ]]<br>[[ರಾಮನಾಮ]] ಜಪ | army = [[ವಾನರ ಸೇನೆ]]<br>ಅಯೋಧ್ಯೆದ ಸೇನೆ | venerated_in = ರಾಮಾನಂದಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ, ಸ್ಮಾರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯ }} {{Infobox royalty | name = [[ದಶಾವತಾರ]] ಅನುಕ್ರಮ | predecessor = [[ಪರಶುರಾಮ]] | successor = [[ಕೃಷ್ಣ]] }} [[ಫೈಲ್:Ram and Sita as a couple (bazaar art, 1950&#039;s).jpg|thumb|ಶ್ರೀರಾಮ ಸೀತಾ]] [[ಫೈಲ್:Rama breaking the bow to win Sita as wife.jpg|thumb|ರಾಮೆ ಬಿಲ್ಲ್ ಪೊಳಿತ್‌ದ್ ಸೀತೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪೆ]] '''ರಾಮ'''ನ ಪೂರ್ಣ ಪುದರ್ '''ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ''' ಪಂಡ್‌ದ್. ಶ್ರೀ ರಾಮ ದೇವೆರ್ [[ಸೂರ್ಯ]] ವಂಶೊಡು ಪುಟ್ಟಿನಾರ್. ಹಿಂದುಲು ಶ್ರೀರಾಮನ್ ಆದರ್ಶವ್ಯಕ್ತಿ ಅಂಚನೆ ವಿಷ್ಣುನ ಏಳ್‌ನೆ ಅವತಾರಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಭಾರತೊಡು ರಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲ ಮಸ್ತ್ ಸುಭಿಕ್ಷವಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ನ್ಯಾಯ, ನೀತಿಡ್ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಬದುಕೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಯೋಧ್ಯೆದ ರಾಜೆಯಾದಿತ್ತಿನ ದಶರಥನ ನಾಲ್ ಜನ ಜೋಕುಳೆಡ್ ಮಲ್ಲಾಯೆ ರಾಮೆ. ಆಯನ ಅಪ್ಪೆ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ, ಭರತೆ, ಶತ್ರುಘ್ನೆರ್ ಆಯನ ಮೆಗ್ಯನಕುಲು. ಭರತನ ಅಪ್ಪೆ ಕೈಕೇಯಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ಶತ್ರುಘ್ನೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಸುಮಿತ್ರೆ. ಸೀತೆ ರಾಮನ ಬುಡೆದಿ. ರಾಮಗ್ ಲವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಶೆ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲು. ರಾಮನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆನ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ''ರಾಮಾಯಣ''.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.ramhanuman.in/shri-ram/about-lord-ram.html |access-date=2019-08-07 |archive-date=2015-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204153233/http://www.ramhanuman.in/shri-ram/about-lord-ram.html |dead-url=yes }}</ref> ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊನು [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗೊಳುಡು ಪಾರಾಯಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಪನ್ಪುನವು ನಂಬಿಕೆ. == ರಾಮನ ಪುಟ್ಟು == ಅಯೋಧ್ಯೆದ ರಾಜೆ ದಶರಥಗ್ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಾಂದಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ತನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಏರ್ ಪನ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ಚಿಂತೆಡ್ ಉಪ್ಪುವೆ. ಮಂತ್ರಿಲು ಅಂಚನೆ ಪುರೋಹಿತರೆನ ಸಲಹೆದಂಚನೆ ಪುತ್ರಸಂತಾನೊಗು ಬೋಡಾದ್ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ ಯಾಗ ಮಲ್ಪುವೆ. ಯಜ್ಞಕುಂಡೊಡ್ದು ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನ ದೈವೀ ಪುರುಷ ದಶರಥಗ್ ಪ್ರಸಾದ (ಪಾಯಸ) ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾರ್ದ ಕಲಶೊನು ಕೊರ್ದು ಅವೆನ್ ರಾಣಿನಕುಲೆಗ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ದಶರಥ ಅವೆನ್ ಮೂಜಿ ರಾ‍ಣಿಲಾಯಿನ ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಸುಮಿತ್ರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕೈಕೇಯಿಗ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಅಕುಲು ಬಂಜಿನಕುಲಾದ್ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ಪೆದ್ದುವೆರ್. ರಾಣಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಮಗೆಯಾದ್ '''ರಾಮೆಲ''' ಕೈಕೇಯಿಗ್ ಭರತೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಬುಕ್ಕೊ ಶತ್ರುಘ್ನೆರ್ ಸುಮಿತ್ರೆನ ಜೊಕುಲಾದ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್<ref>http://www.hinduismfacts.org/dashavatar/lord-rama/</ref> == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == ರಾಮೆ ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತೆ, ಶತ್ರುಘ್ನೆ ನಾಲ್ ಜನಲ ವಸಿಷ್ಠೆರೆನ ಆಶ್ರಮೊಡು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಸಿಷ್ಠೆರೆಡ್ದ್ ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯತೆ ಪಡೆಪೆರ್ ಗುರುಕುಲೊಡು ವಿದ್ಯೆ ಕಲ್ತಿನ ರಾಮೆ ೧೬ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯೊ ದಿಂಜಿನಗ ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರವಿಣೆಯಾಪೆ. ಒಂಜಿ ದಿನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆ ಮುನಿಕುಲು ರಾಜ್ಯೊಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ದಶರಥಡ ಎಂಕುಲೆನ ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರೊಂದಿಪ್ಪುನ ರಾಕ್ಷಸೆರೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ರಾಮನ್ ಎನ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಕಡಪಾದ್ ಕೊರೊಡುಂದು ಕೆನುವೆರ್. ಮನ್ಸಸ್ಸ್ ಇಜ್ಜಿಂಡಲ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರೊಟ್ಟಿಗೆ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರೆನ್ ಕಡಾಪಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ದಶರಥ ರಾಜೆ ಒತ್ತೊನುವೆ. ಈ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಲ್ಲು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಕುಲೆನ ಕರ್ತವ್ಯೊನು ಪೂರೈಸಬೆರ್ ಮುಕುಲೆನ ಸಾಮರ್ಥಿಗೆಗ್ ಮೆಚ್ಚಿದ್ ಖುಷಿಯಾದ್ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಕುಲು ಅಕುಲೆಗ್ ಕೆಲವು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರೊಲೆನ್ ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರೊಟ್ಟಿಗೆ ಪಿರ ಬನ್ನಗ ಕಡೆಕ್ ಅಕುಲು ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ್ಯೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. == ಸೀತಾ ಸ್ವಯಂವರ == ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜೆ ತನ್ನ ಮಗಳ್ ಅಪ್ರತಿಮ ಸುಂದರಿ [[ಸೀತೆ]]ಗ್ ಮದಿಮೆದ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ಪುವೆ. ಯೋಗ್ಯವಾಯಿ ಆಣನ್ ಆರಿಸಾಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಸ್ವಯಂವರ(ಪಂಥೊ) ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವೆ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನೊಡುಪ್ಪುನ ಶಿವ ಧನುಸ್ಸುನು ಏರ್ ಎದೆಯೀರಿಸವೆರೊ ಅಕುಲೆಗ್ ತನ್ನ ಮಗಳ್ ಸೀತೆನ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪುನೆ ಪಂದ್ ಡಂಗುರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಸ್ತ್ ರಾಜಾದಿರಾಜೆರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ವಿಫಲ ಯತ್ನ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಿರ ಪೋಪೆರ್. ಕಡೆಕ್ ರಾಮೆ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಬರ್ಪೆ. ರಾಮೆ ಜನಕನ ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಬತ್ತ್‌ದಾನಗ ರಾಮನ ಪೊರ್ಲು ತೂದು್ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜಗ್ ಖುಷಿಯಾಪುಂಡು. ಐನ್ ಸಾವಿರ ಜನೊಕುಲು ಎನ್ಮ ಚಕ್ರದ ರಥೊಟು ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಒಯ್ಯಿತ್ತೊಂದು ಬತ್ತಿನಂಚಿನ ಆ ವಿಶೇಷ ಬಿಲ್ಲ್‌ನ್ ರಾಮೆ ಭಾರಿ ಸುಲಬೊಡು ಪೊಳಿಪುನಂಚ ಬಗ್ಗಾವೆ. ಜನಕಮಹಾರಾಜಗ್ ಮಸ್ತ್ ಖುಷಿಯಾಪುಂಡು ಎನ್ನ ಮಗಳೆಗ್ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನ ಆಣ್ ತಿಕ್ಕಿಯೆ ಪನ್ಪಿ ಸಂತೊಸೊಡು ತನ್ನ ಲಾವಣ್ಯವತಿ ಮಗಳೆನ್ ರಾಮಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಗೌಜಿದ ಮದಿಮೆ ಕರಿದ್ ಪೊಸಜೋಡಿಲು ಅಯೋಧ್ಯೆಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. == ವನವಾಸ == ರಾಜ ದಶರಥೆ ತನ್ನ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ರಾಮನ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಮಲ್ಪೊಡು ರಾಮನ್ ಯುವರಾಜೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ಪುವೆ ಊರು ಪೂರಾ ಡಂಗುರ ಮಲ್ಪಾವೆ.ಆಯನ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಡಂಗುರ ಕೆನ್ದ್ ಖುಷಿಯಾಪೆರ್. ಇಡೀ ಅಯೋಧ್ಯೆ ನಗರ ಈ ಉತ್ಸವೊನು ಭಾರಿ ಗೌಜಿಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ತಯಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕೈಕೆನ ದಾಸಿ ಮಂಥರೆ ಉಂದೆನ್ ಪೂರಾ ತೆರಿಯೊಂದು ಪೋದು ಕೈಕೆಗ್ ದುರ್ಬೋಧನೆ ಕೊರ್ಪಲ್. ರಾಮಗ್ ಪಟ್ಟಾಭೀಷೆಕದ ತಯಾರಿ ಆವೊಂದುಂಡು ನಿನ್ನ ಮಗೆ ಭರತಗ್ ರಾಜ್ಯ ಕೈತತ್ತ್‌ದ್ ಪೋಪುಂಡತ್ತಂದ್ ಪನ್ನಗ ಕೈಕೆಗ್ ಕೋಪ ಬೇಜಾರ್ ರಡ್ಡ್‌ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಪುಂಡು. ದಶರಥೆ ಪಟ್ಟಾಭೀಷೆಕದ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಗ್ ತನ್ನ ಬುಡೆದಿ ಕೈಕೇಯಿ ಇತ್ತ್‌ನಾಡೆ ಬರ್ಪೆ. ಬನ್ನಗ ಕೈಕೆ ಬುಳಿತೊಂದುಲ್ಲಲ್. ದಶರಥಗ್ ಚಿಂತೆ ಆಪುಂಡು ದಾದ ವಿಷಯಂದ್ ಕೇನ್‌ನಗ ಕೈಕೇಯಿ, ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷೊಗು ದುಂಬು ದಶರಥೆ ಆಳೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ತಿನ ವರೊಕುಲೆನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುವಳ್. ಆ ವರೊನು ಯಾನೆ ಇತ್ತ್ ಕೇನುವೆ ಅವೆನ್ ಈರ್ ಇತ್ತೆ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಂಡ ಎಂಕ್ ಸಮಾಧಾನ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಾಳ್. ಆಳ್ ವರ ಕೇನುನ ಪ್ರಕಾರ ತನ್ನ ಮಗೆ ಭರತನ್ ಯುವರಾಜಯಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪೊಡು ರಡ್ಡ್‌ನೆದ ಆದ್ ರಾಮನ್ ಪದಿನಾಲ್ ವರ್ಷಕಾಲ ವನವಾಸಗೊ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರೊಡುಂಡು ಕೇನ್ವಳ್. ಬೇಜಾರಾಯಿನ ದಶರಥೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ್ ಆಳೆನ ವರೊನು ಈಡೇರಿಸಾವೊಡಾಪುಂಡು. ಆದರ್ಶ ಪುತ್ರೆ ರಾಮೆ ದಶರಥಡ ಪನ್ಪೆ ಇರೆನ ಬಾಸೆ ಯಾನ್ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮಿತ್ತ್ ಎಂಕ್ ದಾಲ ಆಸೆ ಇಜ್ಜಿ ಬೇಜಾರ್ ಮಲ್ಪಂದೆ ವನವಾಸಗೊ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಲೆ ಪಂದ್ ಕಾಡ್‌‍ಗ್ ಪಿದಡಿಯೆರೆ ತಯಾರಾಪೆ. ಆಯನ ಕೈಪತ್ತಿ ಬುಡೆದಿ ಸೀತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಗ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ರಾಮನ ಒಟ್ಟುಗು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಕೆಲವು ದಿನೊಟು ದಶರಥ ಪುತ್ರ ಶೋಕೊಡು ಸಯಿಪೆ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರೊಲು}} {{ರಾಮಾಯಣೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] nbjx5doln36swchy0t3tojnmfs48fvd 358996 358995 2026-04-17T04:21:51Z ChiK 1136 358996 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | image = Lord Rama with arrows.jpg | caption = ಬಿಲ್ಲು ಪತ್ತ್‌ದಿನ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರೆ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಚಿತ್ರ | name = ರಾಮ | symbol = [[ಶಾರಂಗ (ಪುರಾಣೊಲೆಡ್)|ಶಾರಂಗ]] [[ಬಿಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬು|(ಬಿಲ್ಲು)]] <br> [[ಅಂಬು]]ಲು | Devanagari = राम | Sanskrit_transliteration = {{IAST|Rāma}} | member_of = [[ದಶಾವತಾರ]] | other_names = ರಾಮಚಂದ್ರ, ರಾಘವ, [[ಪುರುಷೋತ್ತಮ|ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ]], ರಾಮರ್, ರಾಮನ್ | god_of = {{hlist|ಆದರ್ಶ ಪುರುಷೆ<ref>{{Cite book|last=SATTAR|first=ARSHIA|url=https://books.google.com/books?id=rmTgDwAAQBAJ&q=the+ideal+man+Rama&pg=PT13|title=Maryada: Searching for Dharma in the Ramayana|date=20 October 2020|publisher=[[HarperCollins|HarperCollins Publishers]], [[India]]|isbn=978-93-5357-713-1|language=en|access-date=15 February 2021|archive-date=31 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240131062200/https://books.google.com/books?id=rmTgDwAAQBAJ&q=the+ideal+man+Rama&pg=PT13|url-status=live}}</ref> |[[ಧರ್ಮ]]ದ ರೂಪ<ref>{{cite news|title=Dharma Personified|website=[[The Hindu]]|date=5 August 2011|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/religion/dharma-personified/article2328340.ece|access-date=16 January 2021|archive-date=22 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122100251/https://www.thehindu.com/features/friday-review/religion/dharma-personified/article2328340.ece|url-status=live}}</ref> |[[ಪರಬ್ರಹ್ಮ]] (ರಾಮಾನಂದಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ)}} | affiliation = [[ವಿಷ್ಣು]]ನ ಏಳನೇ [[ಅವತಾರ]], [[ಬ್ರಹ್ಮನ್]], [[ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ]] | day = [[ಗುರುವಾರ]] | parents = {{unbulleted list|[[ದಶರಥ]] (ಅಮ್ಮೆರ್)|[[ಕೌಸಲ್ಯೆ]] (ಅಪ್ಪೆ)|[[ಕೈಕೇಯಿ]] (ಸಾಕು ಅಪ್ಪೆ)|[[ಸುಮಿತ್ರೆ]] (ಸಾಕು ಅಪ್ಪೆ)}} | spouse = [[ಸೀತೆ]]{{sfn|James G. Lochtefeld|2002|p=555}} | abode = {{hlist|[[ಅಯೋಧ್ಯೆ]]|[[ಸಾಕೇತ]]|[[ವೈಕುಂಠ]]}} | weapon = [[ಶಾರಂಗ (ಪುರಾಣೊಲೆಡ್)|ಶಾರಂಗ]] ಬಿಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬುಲು | texts = ''[[ರಾಮಾಯಣ]]'' ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ್ತ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆವೃತ್ತಿಲು | siblings = {{unbulleted list|[[ಶಾಂತಾ]] (ಪಲಿ)|[[ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] (ತಮ್ಮಯೆ)|[[ಭರತ]] (ತಮ್ಮಯೆ)|[[ಶತ್ರುಘ್ನ]] (ತಮ್ಮಯೆ)}} | festivals = {{hlist|[[ರಾಮ ನವಮಿ]]|[[ವಿವಾಹ ಪಂಚಮಿ]]|[[ದೀಪಾವಳಿ]]|[[ವಿಜಯದಶಮಿ]]|[[ವಸಂತೋತ್ಸವ]]}} | avatar_birth = [[ಅಯೋಧ್ಯೆ]], ಕೋಸಲ (ಇತ್ತೆದ [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]]) | avatar_end = [[ಸರಯೂ ಸುದೆ]], ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಕೋಸಲ (ಇತ್ತೆದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತ) | children = {{unbulleted list|[[ಲವ]] (ಮಗೆ)|[[ಕುಶ]] (ಮಗೆ)}} | dynasty = [[ರಘುವಂಶ]]-[[ಸೂರ್ಯವಂಶ]] | predecessor = [[ದಶರಥ]] | gender = ಆಣ್ | successor = [[ಲವ]] (ಉತ್ತರ ಕೋಸಲ)<br>[[ಕುಶ]] (ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಸಲ) | mantra = [[ಜೈ ಶ್ರೀ ರಾಮ್]]<br/>[[ಜೈ ಸಿಯಾ ರಾಮ್]]<br>[[ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಮಂತ್ರ|ಹರೇ ರಾಮ]]<br>[[ರಾಮನಾಮ]] ಜಪ | army = [[ವಾನರ ಸೇನೆ]]<br>ಅಯೋಧ್ಯೆದ ಸೇನೆ | venerated_in = ರಾಮಾನಂದಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ, ಸ್ಮಾರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯ }} {{Infobox royalty | name = [[ದಶಾವತಾರ]] ಅನುಕ್ರಮ | predecessor = [[ಪರಶುರಾಮ]] | successor = [[ಕೃಷ್ಣ]] }} [[ಫೈಲ್:Ram and Sita as a couple (bazaar art, 1950&#039;s).jpg|thumb|ಶ್ರೀರಾಮ ಸೀತಾ]] [[ಫೈಲ್:Rama breaking the bow to win Sita as wife.jpg|thumb|ರಾಮೆ ಬಿಲ್ಲ್ ಪೊಳಿತ್‌ದ್ ಸೀತೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಪೆ]] '''ರಾಮ'''ನ ಪೂರ್ಣ ಪುದರ್ '''ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ''' ಪಂಡ್‌ದ್. ಶ್ರೀ ರಾಮ ದೇವೆರ್ [[ಸೂರ್ಯ]] ವಂಶೊಡು ಪುಟ್ಟಿನಾರ್. ಹಿಂದುಲು ಶ್ರೀರಾಮನ್ ಆದರ್ಶವ್ಯಕ್ತಿ ಅಂಚನೆ ವಿಷ್ಣುನ ಏಳ್‌ನೆ ಅವತಾರಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಭಾರತೊಡು ರಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲ ಮಸ್ತ್ ಸುಭಿಕ್ಷವಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ನ್ಯಾಯ, ನೀತಿಡ್ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಬದುಕೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಯೋಧ್ಯೆದ ರಾಜೆಯಾದಿತ್ತಿನ ದಶರಥನ ನಾಲ್ ಜನ ಜೋಕುಳೆಡ್ ಮಲ್ಲಾಯೆ ರಾಮೆ. ಆಯನ ಅಪ್ಪೆ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ, ಭರತೆ, ಶತ್ರುಘ್ನೆರ್ ಆಯನ ಮೆಗ್ಯನಕುಲು. ಭರತನ ಅಪ್ಪೆ ಕೈಕೇಯಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ಶತ್ರುಘ್ನೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಸುಮಿತ್ರೆ. ಸೀತೆ ರಾಮನ ಬುಡೆದಿ. ರಾಮಗ್ ಲವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಶೆ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲು. ರಾಮನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆನ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ''ರಾಮಾಯಣ''.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.ramhanuman.in/shri-ram/about-lord-ram.html |access-date=2019-08-07 |archive-date=2015-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204153233/http://www.ramhanuman.in/shri-ram/about-lord-ram.html |dead-url=yes }}</ref> ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊನು [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗೊಳುಡು ಪಾರಾಯಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಪನ್ಪುನವು ನಂಬಿಕೆ. == ರಾಮನ ಪುಟ್ಟು == ಅಯೋಧ್ಯೆದ ರಾಜೆ ದಶರಥಗ್ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಾಂದಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ತನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಏರ್ ಪನ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ಚಿಂತೆಡ್ ಉಪ್ಪುವೆ. ಮಂತ್ರಿಲು ಅಂಚನೆ ಪುರೋಹಿತರೆನ ಸಲಹೆದಂಚನೆ ಪುತ್ರಸಂತಾನೊಗು ಬೋಡಾದ್ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ ಯಾಗ ಮಲ್ಪುವೆ. ಯಜ್ಞಕುಂಡೊಡ್ದು ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನ ದೈವೀ ಪುರುಷ ದಶರಥಗ್ ಪ್ರಸಾದ (ಪಾಯಸ) ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾರ್ದ ಕಲಶೊನು ಕೊರ್ದು ಅವೆನ್ ರಾಣಿನಕುಲೆಗ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ದಶರಥ ಅವೆನ್ ಮೂಜಿ ರಾ‍ಣಿಲಾಯಿನ ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಸುಮಿತ್ರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕೈಕೇಯಿಗ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಅಕುಲು ಬಂಜಿನಕುಲಾದ್ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ಪೆದ್ದುವೆರ್. ರಾಣಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಮಗೆಯಾದ್ '''ರಾಮೆಲ''' ಕೈಕೇಯಿಗ್ ಭರತೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಬುಕ್ಕೊ ಶತ್ರುಘ್ನೆರ್ ಸುಮಿತ್ರೆನ ಜೊಕುಲಾದ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್<ref>http://www.hinduismfacts.org/dashavatar/lord-rama/</ref> == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == ರಾಮೆ ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತೆ, ಶತ್ರುಘ್ನೆ ನಾಲ್ ಜನಲ ವಸಿಷ್ಠೆರೆನ ಆಶ್ರಮೊಡು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಸಿಷ್ಠೆರೆಡ್ದ್ ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯತೆ ಪಡೆಪೆರ್ ಗುರುಕುಲೊಡು ವಿದ್ಯೆ ಕಲ್ತಿನ ರಾಮೆ ೧೬ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯೊ ದಿಂಜಿನಗ ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರವಿಣೆಯಾಪೆ. ಒಂಜಿ ದಿನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆ ಮುನಿಕುಲು ರಾಜ್ಯೊಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ದಶರಥಡ ಎಂಕುಲೆನ ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರೊಂದಿಪ್ಪುನ ರಾಕ್ಷಸೆರೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ರಾಮನ್ ಎನ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಕಡಪಾದ್ ಕೊರೊಡುಂದು ಕೆನುವೆರ್. ಮನ್ಸಸ್ಸ್ ಇಜ್ಜಿಂಡಲ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರೊಟ್ಟಿಗೆ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರೆನ್ ಕಡಾಪಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ದಶರಥ ರಾಜೆ ಒತ್ತೊನುವೆ. ಈ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಲ್ಲು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಕುಲೆನ ಕರ್ತವ್ಯೊನು ಪೂರೈಸಬೆರ್ ಮುಕುಲೆನ ಸಾಮರ್ಥಿಗೆಗ್ ಮೆಚ್ಚಿದ್ ಖುಷಿಯಾದ್ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಕುಲು ಅಕುಲೆಗ್ ಕೆಲವು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರೊಲೆನ್ ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರೊಟ್ಟಿಗೆ ಪಿರ ಬನ್ನಗ ಕಡೆಕ್ ಅಕುಲು ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ್ಯೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. == ಸೀತಾ ಸ್ವಯಂವರ == ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜೆ ತನ್ನ ಮಗಳ್ ಅಪ್ರತಿಮ ಸುಂದರಿ [[ಸೀತೆ]]ಗ್ ಮದಿಮೆದ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ಪುವೆ. ಯೋಗ್ಯವಾಯಿ ಆಣನ್ ಆರಿಸಾಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಸ್ವಯಂವರ(ಪಂಥೊ) ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವೆ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನೊಡುಪ್ಪುನ ಶಿವ ಧನುಸ್ಸುನು ಏರ್ ಎದೆಯೀರಿಸವೆರೊ ಅಕುಲೆಗ್ ತನ್ನ ಮಗಳ್ ಸೀತೆನ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪುನೆ ಪಂದ್ ಡಂಗುರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಸ್ತ್ ರಾಜಾದಿರಾಜೆರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ವಿಫಲ ಯತ್ನ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಿರ ಪೋಪೆರ್. ಕಡೆಕ್ ರಾಮೆ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಬರ್ಪೆ. ರಾಮೆ ಜನಕನ ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಬತ್ತ್‌ದಾನಗ ರಾಮನ ಪೊರ್ಲು ತೂದು್ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜಗ್ ಖುಷಿಯಾಪುಂಡು. ಐನ್ ಸಾವಿರ ಜನೊಕುಲು ಎನ್ಮ ಚಕ್ರದ ರಥೊಟು ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಒಯ್ಯಿತ್ತೊಂದು ಬತ್ತಿನಂಚಿನ ಆ ವಿಶೇಷ ಬಿಲ್ಲ್‌ನ್ ರಾಮೆ ಭಾರಿ ಸುಲಬೊಡು ಪೊಳಿಪುನಂಚ ಬಗ್ಗಾವೆ. ಜನಕಮಹಾರಾಜಗ್ ಮಸ್ತ್ ಖುಷಿಯಾಪುಂಡು ಎನ್ನ ಮಗಳೆಗ್ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನ ಆಣ್ ತಿಕ್ಕಿಯೆ ಪನ್ಪಿ ಸಂತೊಸೊಡು ತನ್ನ ಲಾವಣ್ಯವತಿ ಮಗಳೆನ್ ರಾಮಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಗೌಜಿದ ಮದಿಮೆ ಕರಿದ್ ಪೊಸಜೋಡಿಲು ಅಯೋಧ್ಯೆಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. == ವನವಾಸ == ರಾಜ ದಶರಥೆ ತನ್ನ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ರಾಮನ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಮಲ್ಪೊಡು ರಾಮನ್ ಯುವರಾಜೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ಪುವೆ ಊರು ಪೂರಾ ಡಂಗುರ ಮಲ್ಪಾವೆ.ಆಯನ ಪ್ರಜೆಕುಲು ಡಂಗುರ ಕೆನ್ದ್ ಖುಷಿಯಾಪೆರ್. ಇಡೀ ಅಯೋಧ್ಯೆ ನಗರ ಈ ಉತ್ಸವೊನು ಭಾರಿ ಗೌಜಿಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ತಯಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕೈಕೆನ ದಾಸಿ ಮಂಥರೆ ಉಂದೆನ್ ಪೂರಾ ತೆರಿಯೊಂದು ಪೋದು ಕೈಕೆಗ್ ದುರ್ಬೋಧನೆ ಕೊರ್ಪಲ್. ರಾಮಗ್ ಪಟ್ಟಾಭೀಷೆಕದ ತಯಾರಿ ಆವೊಂದುಂಡು ನಿನ್ನ ಮಗೆ ಭರತಗ್ ರಾಜ್ಯ ಕೈತತ್ತ್‌ದ್ ಪೋಪುಂಡತ್ತಂದ್ ಪನ್ನಗ ಕೈಕೆಗ್ ಕೋಪ ಬೇಜಾರ್ ರಡ್ಡ್‌ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಪುಂಡು. ದಶರಥೆ ಪಟ್ಟಾಭೀಷೆಕದ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಗ್ ತನ್ನ ಬುಡೆದಿ ಕೈಕೇಯಿ ಇತ್ತ್‌ನಾಡೆ ಬರ್ಪೆ. ಬನ್ನಗ ಕೈಕೆ ಬುಳಿತೊಂದುಲ್ಲಲ್. ದಶರಥಗ್ ಚಿಂತೆ ಆಪುಂಡು ದಾದ ವಿಷಯಂದ್ ಕೇನ್‌ನಗ ಕೈಕೇಯಿ, ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷೊಗು ದುಂಬು ದಶರಥೆ ಆಳೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ತಿನ ವರೊಕುಲೆನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುವಳ್. ಆ ವರೊನು ಯಾನೆ ಇತ್ತ್ ಕೇನುವೆ ಅವೆನ್ ಈರ್ ಇತ್ತೆ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಂಡ ಎಂಕ್ ಸಮಾಧಾನ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಾಳ್. ಆಳ್ ವರ ಕೇನುನ ಪ್ರಕಾರ ತನ್ನ ಮಗೆ ಭರತನ್ ಯುವರಾಜಯಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪೊಡು ರಡ್ಡ್‌ನೆದ ಆದ್ ರಾಮನ್ ಪದಿನಾಲ್ ವರ್ಷಕಾಲ ವನವಾಸಗೊ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರೊಡುಂಡು ಕೇನ್ವಳ್. ಬೇಜಾರಾಯಿನ ದಶರಥೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ್ ಆಳೆನ ವರೊನು ಈಡೇರಿಸಾವೊಡಾಪುಂಡು. ಆದರ್ಶ ಪುತ್ರೆ ರಾಮೆ ದಶರಥಡ ಪನ್ಪೆ ಇರೆನ ಬಾಸೆ ಯಾನ್ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮಿತ್ತ್ ಎಂಕ್ ದಾಲ ಆಸೆ ಇಜ್ಜಿ ಬೇಜಾರ್ ಮಲ್ಪಂದೆ ವನವಾಸಗೊ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಲೆ ಪಂದ್ ಕಾಡ್‌‍ಗ್ ಪಿದಡಿಯೆರೆ ತಯಾರಾಪೆ. ಆಯನ ಕೈಪತ್ತಿ ಬುಡೆದಿ ಸೀತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಗ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ರಾಮನ ಒಟ್ಟುಗು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಕೆಲವು ದಿನೊಟು ದಶರಥ ಪುತ್ರ ಶೋಕೊಡು ಸಯಿಪೆ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರೊಲು}} {{ರಾಮಾಯಣೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] bz7bh2wi63c5szokyhvecgp54ec3tny 0 8127 358993 357549 2026-04-17T04:18:02Z ChiK 1136 358993 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | name = ಕೃಷ್ಣೆ | image = Sri Mariamman Temple Singapore 2 amk.jpg | member_of = ದಶಾವತಾರ | caption = ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ | birth_place = ಮಥುರಾ (ಇತ್ತೆದ ಮಥುರಾ ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯೊ)<ref name="Raychaudhuri 1972124">{{harvnb|Raychaudhuri|1972|p=124}}</ref> | Sanskrit_transliteration = {{IAST|Kṛṣṇa}} | Devanagari = कृष्ण | affiliation = [[Svayam Bhagavan]], ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (Krishnaism-Vaishnavism), <br> [[ವಿಷ್ಣು]] ದೇವೆರೆನ ಅವತಾರ, ದಶಾವತಾರ, <br> [[Radha Krishna]]{{sfn|Bryant|2007|p=114}}<ref name="KK" /> | weapon = {{bulleted list|[[ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ]]|[[ಕೌಮೋದಕಿ]] ಗಧೆ}} | battles = ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ದೊ | mount = [[ಗರುಡ]] | abode = {{hlist|[[ವೈಕುಂಠ]]|[[ವೃಂದಾವನ]]|[[ಗೋಕುಲ]]|[[ದ್ವಾರಕೆ]]}} | texts = ''ಭಾಗವತ ಪುರಾಣೊ'', ''ಹರಿವಂಶ'',<br> ''ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣೊ'', ''ಮಹಾಭಾರತ''<br> (''[[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]''),<br> ''[[ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣೊ]]'' | parents = {{ubl|[[ದೇವಕಿ]] (ಅಮ್ಮ)|[[ವಸುದೇವ]] (ಅಪ್ಪ)|[[ಯಶೋಧಾ]] (ಸಾಂಕಿನ ಅಪ್ಪೆ)<br>|[[ನಂದ]] (ಸಾಂಕಿನ ಅಮ್ಮೆ)}} | siblings = {{ubl|[[ಬಲರಾಮ]] (brother)|[[ಸುಭದ್ರೆ]] (sister)|[[ಯೋಗಮಾಯೆ]] (sister)}} | consorts = [[ರಾಧೆ]], [[ರುಕ್ಮಿಣಿ]],<br> [[ಸತ್ಯಭಾಮ]], [[ಜಾಂಬವತಿ]],<br> [[ಕಾಳಿಂದಿ]], [[Nagnajiti]],<br> [[Mitravinda]], [[Lakshmana (Krishna's wife)|Lakshmana]], [[Bhadra (Krishna's wife)|Bhadra]] and [[Junior wives of Krishna|16,000 – 16,100 Junior queens]]<ref name=hawley12>{{cite book |title=The Divine Consort: Rādhā and the Goddesses of India|author=John Stratton Hawley, Donna Marie Wulff |publisher=Motilal Banarsidass Publisher |date=1982 |isbn=978-0-89581-102-8 |page=12}}</ref>{{refn|group=note|Radha is seen as Krishna's lover-consort. On the other hand, Rukmini and others are married to him. Krishna had eight chief wives, who were referred to as the [[Ashtabharya]]. The regional texts vary in the identity of Krishna's wife (consort), some presenting it as Rukmini, some as Radha, all ''gopis'', and some identifying all to be different aspects or manifestation of [[Devi]] Lakshmi.<ref name=hawley12 />{{sfn|Bryant|2007|p=443}}}} | festivals = [[Krishna Janmashtami]], [[Holi]],<br> [[Gopastami]], [[Govardhan Puja]],<br> [[Kartik Purnima]], [[Sharad Purnima]],<br> [[Lathmar Holi]] | children = [[Pradyumna]], [[Samba (Krishna's son)|Samba]],<br> [[Characters in the Mahabharata#Bhanu|Bhanu]] and various other children<ref>{{Cite book|last=Naravane|first=Vishwanath S.|url=https://books.google.com/books?id=zZTXAAAAMAAJ&q=+eighty+sons+|title=A Companion to Indian Mythology: Hindu, Buddhist & Jaina|date=1987|publisher=Thinker's Library, Technical Publishing House|language=en}}</ref>{{refn|group=note|Number of Krishna's children varies from one interpretation to another. According to some scriptures like the [[Bhagavata Purana]], Krishna had 10 children from each of his wives (16,008 wives and 160,080 children)<ref>{{Cite book|last=Sinha|first=Purnendu Narayana|url=https://books.google.com/books?id=OveYh2v-1roC&q=sons+of+krishna&pg=PT691|title=A Study of the Bhagavata Purana: Or, Esoteric Hinduism|date=1950|publisher=Library of Alexandria|isbn=978-1-4655-2506-2|language=en}}</ref>}} | dynasty = [[Yaduvanshi]]-[[Chandravanshi]] | god_of = | death_place = [[Bhalka]], [[Saurashtra (region)|Saurashtra]]<br> (present-day [[Veraval]], [[Gujarat]], India)<ref name=eck380 /> }} {{Infobox royalty | name = [[ದಶಾವತಾರ]] ಅನುಕ್ರಮ | predecessor = [[ರಾಮ]] | successor = [[ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊಡು ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧ]] }} '''ಕೃಷ್ಣೆ''' ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದ ನಂಬಿಕೆದಂಚ ವಿಷ್ಣುನ ಪತ್ತ್ ಅವತಾರೊಲೆಡ್ ಎಣ್ಮನೆ ಅವತಾರ ಕೃಷ್ಣ ಅವತಾರ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]]ದಾನಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜನನ ಅಪುಂಡು.<ref>https://www.biographyonline.net/spiritual/sri-krishna.html</ref> == ಪುಟ್ಟು, ಜೀವನ == ದೇವಕಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಸುದೇವೆ ಕಂಸನ ಸೆರೆಮನೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮ (ಪುಟ್ಟು)ಆಪುಂಡು. ದೇವಕಿನ ಎಣ್ಮನೆ ಗರ್ಭೊಡು ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟುವೆರ್ ಆಂಡ ತಾಂಕಿನಕುಲು ಅಮ್ಮೆ ನಂದರಾಜ, ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ. ಉಗ್ರಸೇನ ಮಹಾರಾಜೆ ಕೃಷ್ಣನ ಅಜ್ಜೆ. ರಾಕ್ಷಸೆ ಕಂಸೆ ಕೃಷ್ಣನ ಸೋದರ ತಮ್ಮಲೆ. ಕಂಸನ ಅವಸಾನ ಕೃಷ್ಣನ ಕೈಡ್ದ್ ಆಪುಂಡು<ref>https://www.learnreligions.com/who-is-krishna-1770452{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪುರಾಣ == ಭಾಗವತೊಡು ಕೃಷ್ಣನ ಕಥೆಕುಲು ಉಂಡು * ಕಂಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಚಾಣೂರನ ಸಂಹಾರೊಗು ಬೋಡಾದ್ [[ವಿಷ್ಣು]] ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅವತಾರ ತಾಳುವೆರ್. ಮಥುರಾ ನಗರೊಡು ರಾಜಯಾದಿತ್ತಿನ ಉಗ್ರಸೇನನ ಮಗೆ ಕಂಸೆ ತನ್ನ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಬಂಧನೊಡು ಪಾಡ್ದ್ ತಾನ್ ರಾಜಯಾಪೆ. ತನ್ನ ತಂಗಡಿ ದೇವಕಿನ ಗರ್ಭೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಬಾಲೆಡ್ದ್ ಎಂಕ್ ಮೃತ್ಯು ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಡ್ ಕಂಸೆ [[ದೇವಕಿ]] ಬುಕ್ಕೊ ಆಳೆನ ಕಂಡನಿ ವಸುದೇವನ್ ಬಂಧಿನೊಡು ದೀಪೆ. ಮುಕುಲೆಗ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಜೋಕುಲೆನ್ ಕಂಸ ನಿರ್ದಯೆಡ್ ಕೆರ್ಪೆ. ಎಣ್ಮನೆ ಬಾಲೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಕಾನ್‌ಟ್ಯಡ್ ತುಂಬೊಂದು ಅಮ್ಮೆ ವಸುದೇವೆ ಗುಟ್ಟಾದ್ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರೆ ಕಾರಾಗೃಹಡ್ದ್ ತಪ್ಪಾದ್ ಗೋಕುಲ ನಗರೊಗು ಬರ್ಪೆ. ಅಲ್ಪ ಯಶೋದೆ ಬುಕ್ಕೊ ನಂದಗೋಪೆರೆ ಬಾಲೆದ ಜಾಗೊಡು ಕೃಷ್ಣನ್ ಜೆಪ್ಪಾದ್ ಆ ಬಾಲೆನ್ ತಾನ್ ದೆತ್ತೊಂದ್ ಕಾರಾಗೃಹಗ್ ಬರ್ಪೆ. ಕಂಸೆ ಯಾಪಲದಂಚನೆ ದೇವಕಿ ಪೆದ್ದಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಬಾಲೆನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಬರ್ಪೆ.ಕೆರಿಯೆರೆ ತೂಪೆ ಅಪಗ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಪವಾಡ ನಡಪುಂಡು.ಆ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ನಿನನ್ ಸಂಹಾರ ಮಾಲ್ಪುನಾಯೆ ನೆಕ್ಕ್ ದುಂಬೆ ಭೂಮಿಡ್ ಪುಟ್ಟುದಾತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಪುಂಡು. ಕಂಸ ಕೈತಲ್ದ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಬಾಲೆಲೆನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಮಸ್ತ್ ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ್ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಮುಕುಲೆಗ್ ಏರೆಗ್ಲ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಆಪುಜಿ. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೄಷ್ಣೆ ತನ್ನ (ಖಾಸಾ) ಅಣ್ಣೆ ಬಲರಾಮನೊಟ್ಟುಗು ಮಥುರಾ ನಗರೊಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕಂಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಚಾಣೂರನ್ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧೊಡು ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಗ್ರಸೇನ ಮಹಾರಾಜನ್ ಬಂಧನೊಡ್ದು ಬುಡ್ಪಾದ್ ಆಯಗ್ ಫಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್‌ಗ್ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡು ರಾಧೆ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಇತ್ತಳ್. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೆ ಗೋಕುಲನ್ ಬುಡ್ದು ಮಥುರಾ ನಗರೊಗು ಪೋನಗ ರಾಧೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋವೊಡಾದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.ಆಂಡ ಭಾರತೊಡು ಅವೆಟ್‌ಲ ವಿಶೇಷವಾ‍ದ್ ಉತ್ತರಭಾರತೊಡು ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಇನಿಲ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಒಟ್ಟುಗು ರಾಧೆಗೇ ಪೂಜೆ ಆವೊಂದುಂಡು. == ಕೃಷ್ಣನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು == # ಅಚ್ಯುತ: ದಾಲ ದೋಸೊ ಇಜ್ಜಾಂತಿನಾಯೆ # ಅಸುರಾರಿ : ರಕ್ಕಸರೆಗ್ ವಿರೋಧ ಮಾನ್ಪುನಾಯೆ # ವಾಸುದೇವ : ವಸುದೇವನ ಮಗೆ # ನಂದಗೋಪಾಲ: ನಂದ ಗೋಪನ ಮಗೆ ಅಯಿನಾಯೆ # ಕಾಲದೇವ: ಯಮನ್ ಬೀರ್ಸೆ # ಗಿರಿಧರ: ಗೋವರ್ಧನ ಗುಡ್ಡೆನ್ ಕಿನ್ಯ ಬೆರ್‌ಲ್‌ತ್ ದೆರ್ತನಾಯೆ # ಗೊಲ್ಲ: ಎರ್ಮೆಲೆತ ಮೇಪುತಾಯೆ # ವೇಣುಗೋಪಾಲ : ಪೊರಲ್ ಒರಿಪುನಾಯೆ # ಚಕ್ರಧಾರಿ: ಚಕ್ರಾಯುಧ ಇಪ್ಪುನಾಯೆ # ದ್ವಾರಕಾಧೀಶ/ದ್ವಾರಕಾನಾಥ: ದ್ವಾರಕಾತ ಮಲ್ಲ ಧನಿ # ಜಗನ್ನಾಥ: ಲೊಕೊಗ್ # ಪತಿತ ಪಾವನ: # ಪರಬ್ರಹ್ಮ: ಬ್ರಹ್ಮನ ತಂದೆ (ವಿಷ್ಣು) # ಪಾರ್ಥ ಸಾರಥಿ: ಅರ್ಜುನನ ಸಾರಥಿ # ಮಧುಸೂದನ: ಮಧು ಪನ್ಪಿ ರಕ್ಕಸನ್ ಕೆರ್ನಾಯೆ # ಮಾಧವ: ಮಾ =ಲಕ್ಷ್ಮಿ -ಧವ =ಧನಿ # ಯೋಗೇಶ್ವರ: ಯೋಗಿಲೆಗ್ ಸ್ವಾಮಿ # ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ: ಕಪ್ಪು ಬ‍ಣ್ಣೊದಾಯೆ # ಹೃಷೀಕೇಶ: ಹೃಷಿಕಗಳನ್ನು(ಇಂದ್ರಿಯ) ಹಿಡಿದಿಟ್ಟವನು # ಪುರುಷೋತ್ತಮ : ಪುರುಷರೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಎಡ್ಡೆಂತಿನಾಯೆ # ನವನೀತ : ಅಪಗತ ಕೊಜಪ್ಪು ತಿಂದಿನಾಯೆ # ಸುದರ್ಶನ : ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ ಇಪ್ಪುನಾಯೆ # ಮುರಳಿ : ಪುರಲ್ # ಮುರಾರಿ : # ಘನಶ್ಯಾಮ:ಕೃಷ್ಣ ಮೈಬಣ್ಣ ಮೋಡತ ಲೆಕೊ ಕಪ್ಪು # ದಾಮೋದರ: # ಪಾಂಡುರಂಗ: # ಕೇಶವ: # ವಿಠಲ: # ಶ್ರೀರಂಗನಾಥ: == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} {{ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರೊಲು}} {{ಮಹಾಭಾರತೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ]] [[ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತೊದ ಪಾತ್ರೊಲು]] 5dmxgsi8ahgu1avjre1vrxk08g8q143 358997 358993 2026-04-17T04:23:46Z ChiK 1136 358997 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | gender = ಆಣ್ | name = ಕೃಷ್ಣ | image = Krishna Holds Up Mount Govardhan (MET 70694) cropped.png | member_of = [[ದಶಾವತಾರ]] | caption = ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿನ್ ಉರ್ತುದು ಪತ್ತ್‌ದಿನ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ; ಹರಿವಂಶದ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ (ಮೊಘಲ್ ಶೈಲಿ, ಸುಮಾರು 1590). | avatar_birth = [[ಮಥುರಾ]], ಶೂರಸೇನ (ಇತ್ತೆದ [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], ಭಾರತ) | Sanskrit_transliteration = {{IAST|Kṛṣṇa}} | Devanagari = कृष्ण | affiliation = *[[ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್]] (ಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ) *[[ವಿಷ್ಣು]]ನ [[ಅವತಾರ]] *[[ದಶಾವತಾರ]] *[[ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ]] | weapon = {{unbulleted list|[[ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ]]|[[ಕೌಮೋದಕಿ]] (ಗದೆ)}} | day = [[ಬುಧವಾರ]] | battles = [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ]] ([[ಮಹಾಭಾರತ]]) | mount = [[ಗರುಡ]] | abode = {{hlist|[[ಗೋಲೋಕ]]|[[ವೃಂದಾವನ]]|[[ಗೋಕುಲ]]|[[ಮಥುರಾ]]|[[ದ್ವಾರಕಾ]]|[[ವೈಕುಂಠ]]}} | mantra = *ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ <br/>[[ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಮಂತ್ರ|ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ]] *ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ <br/>[[ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ]] | texts = ''{{unbulleted list|[[ಮಹಾಭಾರತ]] ([[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]] ಸೇರ್ದ್)|[[ಹರಿವಂಶ]]| [[ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ]]| [[ಬ್ರಹ್ಮ ವೈವರ್ತ ಪುರಾಣ]]| [[ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ]]| [[ಗರುಡ ಪುರಾಣ]]| |[[ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ]]| [[ಗರ್ಗ ಸಂಹಿತೆ]]| [[ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂಹಿತೆ]]| }}'' | parents = {{unbulleted list|[[ದೇವಕಿ]] (ಅಪ್ಪೆ)|[[ವಾಸುದೇವ]] (ಅಮ್ಮೆರ್)|[[ಯಶೋದಾ]] (ಸಾಕು ಅಪ್ಪೆ)|[[ನಂದ ಗೋಪ|ನಂದ]] (ಸಾಕು ಅಮ್ಮೆರ್)|[[ರೋಹಿಣಿ]] ಬೊಕ್ಕ ವಾಸುದೇವನ ಬೇತೆ ಬುಡೆದಿಯೆರ್ (ಸಾಕು ಅಪ್ಪೆನಕುಲು)}} | siblings = {{unbulleted list|[[ಬಲರಾಮ]] (ಪಲಯೆ)|[[ಸುಭದ್ರಾ]] (ತಂಗಡಿ)|ವಾಸುದೇವನ ಬೇತೆ ಜೋಕುಲು}} | consorts = {{hlist|[[ರುಕ್ಮಿಣಿ]]|[[ಸತ್ಯಭಾಮಾ]]|[[ಜಾಂಬವತಿ]]|[[ರಾಧೆ]]| [[ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯ|ಬೇತೆ 5 ಮುಖ್ಯ ರಾಣಿಯೆರ್]]| [[16,000 – 16,100 ಬೇತೆ ರಾಣಿಯೆರ್]]}} | festivals = {{hlist|[[ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ]] |[[ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ]]| |[[ಗೋಪಾಷ್ಟಮಿ]]|[[ಗೋವರ್ಧನ ಪೂಜೆ]]|[[ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮೆ]]|[[ಶರದ್ ಪೂರ್ಣಿಮೆ]]|[[ಲತ್ಮಾರ್ ಹೋಲಿ]]| [[ಹೋಲಿ]]}} | children = {{hlist|[[ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ]]|[[ಸಾಂಬ]]|[[ಚಾರುದೇಷ್ಣ]] ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಜೋಕುಲು}} | god_of = ರಕ್ಷಣೆ, ಕರುಣೆ, ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೇಮದ ದೇವೆರ್, [[ಯೋಗೇಶ್ವರ]] <br>[[ಪರಬ್ರಹ್ಮ]] (ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ) | avatar_end = [[ಭಲ್ಕಾ]], ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ (ಇತ್ತೆದ ವೇರಾವಳ, ಗುಜರಾತ್, ಭಾರತ) | other_names = [[ಅಚ್ಯುತ]], [[ದಾಮೋದರ]], [[ಗೋಪಾಲ]], [[ಗೋಪಿನಾಥ]], [[ಗೋವಿಂದ]], [[ಕೇಶವ]], [[ಮಾಧವ]], [[ರಾಧಾ ರಮಣ]], [[ಶ್ಯಾಮ]], [[ವಾಸುದೇವ]], [[ಕೃಷ್ಣನ್]], [[ಕಣ್ಣನ್]] | dynasty = [[ಯಾದವ|ಯದುವಂಶ]] – [[ಚಂದ್ರವಂಶ]] }} {{Infobox royalty | name = [[ದಶಾವತಾರ]] ಅನುಕ್ರಮ | predecessor = [[ರಾಮ]] | successor = [[ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊಡು ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧ]] }} '''ಕೃಷ್ಣೆ''' ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದ ನಂಬಿಕೆದಂಚ ವಿಷ್ಣುನ ಪತ್ತ್ ಅವತಾರೊಲೆಡ್ ಎಣ್ಮನೆ ಅವತಾರ ಕೃಷ್ಣ ಅವತಾರ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]]ದಾನಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜನನ ಅಪುಂಡು.<ref>https://www.biographyonline.net/spiritual/sri-krishna.html</ref> == ಪುಟ್ಟು, ಜೀವನ == ದೇವಕಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಸುದೇವೆ ಕಂಸನ ಸೆರೆಮನೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮ (ಪುಟ್ಟು)ಆಪುಂಡು. ದೇವಕಿನ ಎಣ್ಮನೆ ಗರ್ಭೊಡು ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟುವೆರ್ ಆಂಡ ತಾಂಕಿನಕುಲು ಅಮ್ಮೆ ನಂದರಾಜ, ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ. ಉಗ್ರಸೇನ ಮಹಾರಾಜೆ ಕೃಷ್ಣನ ಅಜ್ಜೆ. ರಾಕ್ಷಸೆ ಕಂಸೆ ಕೃಷ್ಣನ ಸೋದರ ತಮ್ಮಲೆ. ಕಂಸನ ಅವಸಾನ ಕೃಷ್ಣನ ಕೈಡ್ದ್ ಆಪುಂಡು<ref>https://www.learnreligions.com/who-is-krishna-1770452{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪುರಾಣ == ಭಾಗವತೊಡು ಕೃಷ್ಣನ ಕಥೆಕುಲು ಉಂಡು * ಕಂಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಚಾಣೂರನ ಸಂಹಾರೊಗು ಬೋಡಾದ್ [[ವಿಷ್ಣು]] ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅವತಾರ ತಾಳುವೆರ್. ಮಥುರಾ ನಗರೊಡು ರಾಜಯಾದಿತ್ತಿನ ಉಗ್ರಸೇನನ ಮಗೆ ಕಂಸೆ ತನ್ನ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಬಂಧನೊಡು ಪಾಡ್ದ್ ತಾನ್ ರಾಜಯಾಪೆ. ತನ್ನ ತಂಗಡಿ ದೇವಕಿನ ಗರ್ಭೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಬಾಲೆಡ್ದ್ ಎಂಕ್ ಮೃತ್ಯು ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಡ್ ಕಂಸೆ [[ದೇವಕಿ]] ಬುಕ್ಕೊ ಆಳೆನ ಕಂಡನಿ ವಸುದೇವನ್ ಬಂಧಿನೊಡು ದೀಪೆ. ಮುಕುಲೆಗ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಜೋಕುಲೆನ್ ಕಂಸ ನಿರ್ದಯೆಡ್ ಕೆರ್ಪೆ. ಎಣ್ಮನೆ ಬಾಲೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಕಾನ್‌ಟ್ಯಡ್ ತುಂಬೊಂದು ಅಮ್ಮೆ ವಸುದೇವೆ ಗುಟ್ಟಾದ್ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರೆ ಕಾರಾಗೃಹಡ್ದ್ ತಪ್ಪಾದ್ ಗೋಕುಲ ನಗರೊಗು ಬರ್ಪೆ. ಅಲ್ಪ ಯಶೋದೆ ಬುಕ್ಕೊ ನಂದಗೋಪೆರೆ ಬಾಲೆದ ಜಾಗೊಡು ಕೃಷ್ಣನ್ ಜೆಪ್ಪಾದ್ ಆ ಬಾಲೆನ್ ತಾನ್ ದೆತ್ತೊಂದ್ ಕಾರಾಗೃಹಗ್ ಬರ್ಪೆ. ಕಂಸೆ ಯಾಪಲದಂಚನೆ ದೇವಕಿ ಪೆದ್ದಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಬಾಲೆನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಬರ್ಪೆ.ಕೆರಿಯೆರೆ ತೂಪೆ ಅಪಗ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಪವಾಡ ನಡಪುಂಡು.ಆ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ನಿನನ್ ಸಂಹಾರ ಮಾಲ್ಪುನಾಯೆ ನೆಕ್ಕ್ ದುಂಬೆ ಭೂಮಿಡ್ ಪುಟ್ಟುದಾತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಪುಂಡು. ಕಂಸ ಕೈತಲ್ದ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಬಾಲೆಲೆನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಮಸ್ತ್ ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ್ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಮುಕುಲೆಗ್ ಏರೆಗ್ಲ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಆಪುಜಿ. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೄಷ್ಣೆ ತನ್ನ (ಖಾಸಾ) ಅಣ್ಣೆ ಬಲರಾಮನೊಟ್ಟುಗು ಮಥುರಾ ನಗರೊಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕಂಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಚಾಣೂರನ್ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧೊಡು ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಗ್ರಸೇನ ಮಹಾರಾಜನ್ ಬಂಧನೊಡ್ದು ಬುಡ್ಪಾದ್ ಆಯಗ್ ಫಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್‌ಗ್ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡು ರಾಧೆ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಇತ್ತಳ್. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೆ ಗೋಕುಲನ್ ಬುಡ್ದು ಮಥುರಾ ನಗರೊಗು ಪೋನಗ ರಾಧೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋವೊಡಾದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.ಆಂಡ ಭಾರತೊಡು ಅವೆಟ್‌ಲ ವಿಶೇಷವಾ‍ದ್ ಉತ್ತರಭಾರತೊಡು ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಇನಿಲ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಒಟ್ಟುಗು ರಾಧೆಗೇ ಪೂಜೆ ಆವೊಂದುಂಡು. == ಕೃಷ್ಣನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು == # ಅಚ್ಯುತ: ದಾಲ ದೋಸೊ ಇಜ್ಜಾಂತಿನಾಯೆ # ಅಸುರಾರಿ : ರಕ್ಕಸರೆಗ್ ವಿರೋಧ ಮಾನ್ಪುನಾಯೆ # ವಾಸುದೇವ : ವಸುದೇವನ ಮಗೆ # ನಂದಗೋಪಾಲ: ನಂದ ಗೋಪನ ಮಗೆ ಅಯಿನಾಯೆ # ಕಾಲದೇವ: ಯಮನ್ ಬೀರ್ಸೆ # ಗಿರಿಧರ: ಗೋವರ್ಧನ ಗುಡ್ಡೆನ್ ಕಿನ್ಯ ಬೆರ್‌ಲ್‌ತ್ ದೆರ್ತನಾಯೆ # ಗೊಲ್ಲ: ಎರ್ಮೆಲೆತ ಮೇಪುತಾಯೆ # ವೇಣುಗೋಪಾಲ : ಪೊರಲ್ ಒರಿಪುನಾಯೆ # ಚಕ್ರಧಾರಿ: ಚಕ್ರಾಯುಧ ಇಪ್ಪುನಾಯೆ # ದ್ವಾರಕಾಧೀಶ/ದ್ವಾರಕಾನಾಥ: ದ್ವಾರಕಾತ ಮಲ್ಲ ಧನಿ # ಜಗನ್ನಾಥ: ಲೊಕೊಗ್ # ಪತಿತ ಪಾವನ: # ಪರಬ್ರಹ್ಮ: ಬ್ರಹ್ಮನ ತಂದೆ (ವಿಷ್ಣು) # ಪಾರ್ಥ ಸಾರಥಿ: ಅರ್ಜುನನ ಸಾರಥಿ # ಮಧುಸೂದನ: ಮಧು ಪನ್ಪಿ ರಕ್ಕಸನ್ ಕೆರ್ನಾಯೆ # ಮಾಧವ: ಮಾ =ಲಕ್ಷ್ಮಿ -ಧವ =ಧನಿ # ಯೋಗೇಶ್ವರ: ಯೋಗಿಲೆಗ್ ಸ್ವಾಮಿ # ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ: ಕಪ್ಪು ಬ‍ಣ್ಣೊದಾಯೆ # ಹೃಷೀಕೇಶ: ಹೃಷಿಕಗಳನ್ನು(ಇಂದ್ರಿಯ) ಹಿಡಿದಿಟ್ಟವನು # ಪುರುಷೋತ್ತಮ : ಪುರುಷರೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಎಡ್ಡೆಂತಿನಾಯೆ # ನವನೀತ : ಅಪಗತ ಕೊಜಪ್ಪು ತಿಂದಿನಾಯೆ # ಸುದರ್ಶನ : ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ ಇಪ್ಪುನಾಯೆ # ಮುರಳಿ : ಪುರಲ್ # ಮುರಾರಿ : # ಘನಶ್ಯಾಮ:ಕೃಷ್ಣ ಮೈಬಣ್ಣ ಮೋಡತ ಲೆಕೊ ಕಪ್ಪು # ದಾಮೋದರ: # ಪಾಂಡುರಂಗ: # ಕೇಶವ: # ವಿಠಲ: # ಶ್ರೀರಂಗನಾಥ: == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} {{ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರೊಲು}} {{ಮಹಾಭಾರತೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇವೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ]] [[ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತೊದ ಪಾತ್ರೊಲು]] reatemx3y9gohfhc4bk6ptr2a39sry6 10 9812 359110 124392 2026-04-12T13:41:20Z en>FaviFake 0 FaviFake moved page [[Template:Param]] to [[Template:Source parameter]]: "Param" is ambiguous and not immediately clear, especially when compared to [[TM:Para]]. "Source parameter" is explicit, distinct from the other template name, and aligns with standard technical terminology, making it easier to understand and use correctly. 359110 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Source parameter]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} nvhj3e84i8mvgqpd4vp6kgc68uo6d0e 359111 359110 2026-04-17T10:58:41Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Param]] 359110 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Source parameter]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} nvhj3e84i8mvgqpd4vp6kgc68uo6d0e 0 10839 359000 281238 2026-04-17T04:32:13Z ChiK 1136 359000 wikitext text/x-wiki '''ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' [[ಭಾರತ]]ದ ಸಾಹಿತಿನಕುಲೆಗ್ ಸಂದುನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಣ್ಮನೇ ಅನುಸೂಚಿಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ 22 ಬಾಸೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಲಭಿಸುವುದು. ಸಾಹು ಜೈನ್ ಪರಿವಾರದವರು, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೇ ೨೨, ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಮಲೆಯಾಳಂ ಲೇಖಕ ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಜೇತರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ, ೧೧ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಚೆಕ್ ಹಾಗೂ ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುವುದು. == ಜ್ಞಾನಪೀಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ವಿವರ == ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸರಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವರು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್. ಟೈಂಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೈನ್ ಕುಟುಂಬ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕರು. ಈಗಲೂ ಅದರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೨ ರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈವರೆಗೆ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಹನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಬಾಸೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಯು ಎಂಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೮೨ರಿಂದ ಒಂದು ಕೃತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. == ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+ <ref name="jnanpith">{{cite web|title=Jnanpith Laureates|url=http://www.jnanpith.net/page/jnanpith-laureates|publisher=Bharatiya Jnanpith|accessdate=20 May 2016|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160714004820/http://jnanpith.net/page/jnanpith-laureates|archivedate=14 July 2016|df=dmy-all}}</ref> ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ಪುರಸ್ಕೃತರು ! scope="col" |ಬಾಸೆ ! scope="col" |ಕೃತಿ ! scope="col" class="unsortable" style="text-align:center;" |{{Tooltip|Refs|References}} |- | style="text-align:center" | 1965<br/>{{small|(1st)}} ! scope="row" | [[ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪ್]] | {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}} | style="text-align:center" | ''ಓಡಕ್ತುಳಲ್'' |<ref name="outlook1965-2001">{{cite magazine|url=http://www.outlookindia.com/website/story/the-jnanpith-award/220855|title=The Jnanpith Award: All the past awardees from 1965 to now.|magazine=Outlook India|date=25 July 2003|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611135156/http://www.outlookindia.com/website/story/the-jnanpith-award/220855|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1966<br/>{{small|(2nd)}} ! scope="row" | [[ತಾರಾಶಂಕರ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}} | style="text-align:center" | ''ಗಣದೇವತಾ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 1967<br/>{{small|(3rd)}} † ! scope="row" | [[ಉಮಾಶಂಕರ್ ಜೋಶಿ]] | {{sort|ಗುಜರಾತಿ}} | style="text-align:center" | ''ನಿಶಿತಾ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 1967<br/>{{small|(3rd)}} † ! scope="row" | [[ಕುವೆಂಪು]] | {{sort|ಕನ್ನಡ}} | style="text-align:center" | ''ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1968<br/>{{small|(4th)}} ! scope="row" | [[ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನ ಪಂತ್]] | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ''ಚಿದಂಬರಾ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1969<br/>{{small|(5th)}} ! scope="row" | [[ಫಿರಾಕ್ ಗೋರಕ್ ಪುರಿ]] | {{sort|ಉರ್ದು}} | style="text-align:center" | ''ಗುಲ್-ಎ-ನಗ್ಮಾ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1970<br/>{{small|(6th)}} ! scope="row" | [[ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ]] | {{sort|ತೆಲುಗು}} | style="text-align:center" | ''ರಾಮಾಯಣ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಮು'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1971<br/>{{small|(7th)}} ! scope="row" | [[ಬಿಷ್ಣು ಡೆ]] | {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}} | style="text-align:center" | ''ಸ್ಮೃತಿ ಸತ್ತಾ ಭವಿಷ್ಯತ್'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1972<br/>{{small|(8th)}} ! scope="row" | ರಾಮ್‌ಧಾರಿ ಸಿಂಗ್ ದಿನಕರ್ | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ''ಊರ್ವಶಿ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 1973<br/>{{small|(9th)}} † ! scope="row" | [[ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ]] | {{sort|ಕನ್ನಡ}} | style="text-align:center" | ''ನಾಕುತಂತಿ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 1973<br/>{{small|(9th)}} † ! scope="row" | ಗೋಪಿನಾಥ ಮೊಹಾಂತಿ | {{sort|ಒಡಿಯಾ}} | style="text-align:center" | ''ಮತಿಮತಾಲ್'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1974<br/>{{small|(10th)}} ! scope="row" | [[ವಿಷ್ಣು ಸಖಾರಾಮ್ ಖಾಂಡೇಕರ್|ವಿ. ಎಸ್. ಖಾಂಡೇಕರ್]] | {{sort|ಮರಾಠಿ}} | style="text-align:center" | ''ಯಯಾತಿ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1975<br/>{{small|(11th)}} ! scope="row" | [[ಪಿ.ವಿ. ಅಕಿಲಾಂಡಮ್|ಪಿ. ವಿ. ಅಖಿಲನ್]] | {{sort|ತಮಿಳು}} | style="text-align:center" | ''ಚಿತ್ರಪ್ಪಾವೈ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1976<br/>{{small|(12th)}} ! scope="row" | [[ಆಶಾಪೂರ್ಣ ದೇವಿ]] | {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}} | style="text-align:center" | ''ಪ್ರಥಮ್ ಪ್ರತಿಶೃತಿ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1977<br/>{{small|(13th)}} ! scope="row" | [[ಕೆ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]] | {{sort|ಕನ್ನಡ}} | style="text-align:center" | ''ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1978<br/>{{small|(14th)}} ! scope="row" | [[ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ವಾತ್ಸಾಯನ]] | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ''ಕಿತ್ನೀ ನಾವೋಂ ಮೇಂ ಕಿತ್ನೀ ಬಾರ್'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1979<br/>{{small|(15th)}} ! scope="row" | ಬೀರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | {{sort|ಅಸ್ಸಾಮಿ}} | style="text-align:center" | ''ಮೃತ್ಯುಂಜಯ್'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1980<br/>{{small|(16th)}} ! scope="row" | [[ಎಸ್.ಕೆ.ಪೊಟ್ಟೆಕ್ಕಾಟ್|ಎಸ್. ಕೆ. ಪೊಟ್ಟೆಕ್ಕಾಟ್]] | {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}} | style="text-align:center" | ''ಒರು ದೇಸದಿಂಟೆ ಕಥಾ'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1981<br/>{{small|(17th)}} ! scope="row" | [[ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮ್]] | {{sort|ಪಂಜಾಬಿ}} | style="text-align:center" | ''ಕಾಗಜ್ ತೆ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್'' |<ref name="outlook1965-2001"/> |- | style="text-align:center" | 1982<br/>{{small|(18th)}} ! scope="row" | [[ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾ]] | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP82">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1130505/jsp/calcutta/story_16858588.jsp|title=Poet's visual expression|date=5 May 2013|accessdate=22 May 2016|newspaper=The Telegraph (Calcutta)|authors=Das Soumitra, Dey Sreyoshi, Chakraborty, Showli|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629224647/http://www.telegraphindia.com/1130505/jsp/calcutta/story_16858588.jsp|archivedate=29 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1983<br/>{{small|(19th)}} ! scope="row" | [[ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] | {{sort|ಕನ್ನಡ}} | style="text-align:center" | ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ | style="text-align:center" | <ref name="JP83">{{cite news|url=http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Literary-Trust-Launches-Programme-to-Honour-Masti/2015/06/10/article2857923.ece|title=Literary Trust Launches Programme to Honour Masti|newspaper=The New Indian Express|date=10 June 2015|accessdate=22 May 2016|author=Vasudev, Chetana Divya|location=Gavipuram|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611161109/http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Literary-Trust-Launches-Programme-to-Honour-Masti/2015/06/10/article2857923.ece|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1984<br/>{{small|(20th)}} ! scope="row" | ತಕಳಿ ಶಿವಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ | {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP84">{{cite magazine|url=http://indiatoday.intoday.in/story/novelist-thakazhi-sivasankara-pillai-gets-coveted-jnanpith-award-for-1984/1/354421.html|title=Crowning achievement|magazine=India Today|date=4 January 2014|accessdate=22 May 2016|author=Pillai, Sreedhar|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624223214/http://indiatoday.intoday.in/story/novelist-thakazhi-sivasankara-pillai-gets-coveted-jnanpith-award-for-1984/1/354421.html|archivedate=24 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1985<br/>{{small|(21st)}} ! scope="row" | [[ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಪಟೇಲ್]] | {{sort|ಗುಜರಾತಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | {{sfn|Sabharwal|2007|p=234}} |- | style="text-align:center" | 1986<br/>{{small|(22nd)}} ! scope="row" | [[ಎಸ್. ರೌತ್ ರಾಯ್|ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ರಾವುತರಾಯ್]] | {{sort|ಒಡಿಯಾ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP86">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/2004/08/22/stories/2004082201361100.htm|title=Sachidananda Routray passes away|newspaper=The Hindu|date=22 August 2004|accessdate=22 May 2016|location=Bhubaneswar|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203083346/http://www.thehindu.com/2004/08/22/stories/2004082201361100.htm|archivedate=3 February 2018|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1987<br/>{{small|(23rd)}} ! scope="row" | [[ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್|ವಿ. ವಿ. ಶಿರ್ವಾಡ್ಕರ್]] | {{sort|ಮರಾಠಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | {{sfn|Sabharwal|2007|p=222}} |- | style="text-align:center" | 1988<br/>{{small|(24th)}} ! scope="row" | [[ಸಿ. ನಾರಾಯಣ ರೆಡ್ಡಿ]] | {{sort|ತೆಲುಗು}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP88">{{cite news|url=http://archives.deccanchronicle.com/130418/news-current-affairs/article/telugu-writer-ravuri-bharadwaja-honoured-jnanpith-award|title=Telugu writer Ravuri Bharadwaja honoured with Jnanpith award|accessdate=22 May 2016|newspaper=Deccan Chronicle|location=Hyderabad|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924160855/http://archives.deccanchronicle.com/130418/news-current-affairs/article/telugu-writer-ravuri-bharadwaja-honoured-jnanpith-award|archivedate=24 September 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1989<br/>{{small|(25th)}} ! scope="row" | [[ಕುರ್ರಾತುಲೈನ್ ಹೈದರ್]] | {{sort|ಉರ್ದು}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP89">{{cite magazine|url=http://www.outlookindia.com/website/story/aini-apa-1927-2007/235376|title=Aini Apa (1927–2007)|magazine=Outlook India|date=21 August 2007|accessdate=22 May 2016|author=Naim, C. M.|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611174323/http://www.outlookindia.com/website/story/aini-apa-1927-2007/235376|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1990<br/>{{small|(26th)}} ! scope="row" | [[ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕ]] | {{sort|ಕನ್ನಡ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP90">{{cite magazine|url=http://indiatoday.intoday.in/story/jnanpith-for-1990-awarded-to-well-known-kannada-writer-vinayak-krishna-gokak/1/319139.html|title=Jnanpith for 1990 awarded to well-known Kannada writer Vinayak Krishna Gokak|magazine=India Today|date=30 November 1991|accessdate=22 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624174238/http://indiatoday.intoday.in/story/jnanpith-for-1990-awarded-to-well-known-kannada-writer-vinayak-krishna-gokak/1/319139.html|archivedate=24 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1991<br/>{{small|(27th)}} ! scope="row" | [[ಸುಭಾಷ್ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP91">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1030709/asp/bengal/story_2146569.asp|title=Everyman's poet bids final farewell: Obituary [Subhas Mukhopadhyay]|date=9 July 2003|accessdate=22 May 2016|newspaper=The Telegraph (Calcutta)|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303210134/http://www.telegraphindia.com/1030709/asp/bengal/story_2146569.asp|archivedate=3 March 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1992<br/>{{small|(28th)}} ! scope="row" | [[ನರೇಶ್ ಮೆಹ್ತಾ]] | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | {{sfn|Sabharwal|2007|p=250}} |- | style="text-align:center" | 1993<br/>{{small|(29th)}} ! scope="row" | [[ಸೀತಾಕಾಂತ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ]] | {{sort|ಒಡಿಯಾ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP93">{{cite news|url=http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/agenda/books/the-spirit-of-poetry.html|title=The Spirit of Poetry|newspaper=The Pioneer|author=Srivastava, K. K.|date=1 March 2015|accessdate=22 May 2016|location=Bangalore|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160701004132/http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/agenda/books/the-spirit-of-poetry.html|archivedate=1 July 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1994<br/>{{small|(30th)}} ! scope="row" | [[ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ]] | {{sort|ಕನ್ನಡ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP94">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/UR-Ananthamurthy-renowned-Kannada-writer-dies-in-Bangalore/articleshow/40697927.cms|title=UR Ananthamurthy, renowned Kannada writer, dies in Bangalore|newspaper=The Times of India|author=Rao, Sunitha. R.|date=22 August 2014|accessdate=22 May 2016|location=Bangalore|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923073546/http://timesofindia.indiatimes.com/india/UR-Ananthamurthy-renowned-Kannada-writer-dies-in-Bangalore/articleshow/40697927.cms|archivedate=23 September 2015|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1995<br/>{{small|(31st)}} ! scope="row" | ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ | {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | {{sfn|Sabharwal|2007|p=262}} |- | style="text-align:center" | 1996<br/>{{small|(32nd)}} ! scope="row" | [[ಮಹಾಶ್ವೇತಾ ದೇವಿ]] | {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP96">{{cite press_release|title=Mahasweta Devi and Habib Tanvir appointed as National Research Professors|url=http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=16092|publisher=Press Information Bureau, India|date=2 March 2006|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611042747/http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=16092|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1997<br/>{{small|(33rd)}} ! scope="row" | [[ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಜಾಫ್ರಿ]] | {{sort|ಉರ್ದು}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP97">{{cite press_release|title=The Prime Minister Shri Atal Behari Vajpayee presenting the 33rd Jnanpith Award|url=http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pgyr98/pg0698/0806981.html|publisher=Press Information Bureau, India|date=5 June 1998|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170510123531/http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pgyr98/pg0698/0806981.html|archivedate=10 May 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 1998<br/>{{small|(34th)}} ! scope="row" | [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್]] | {{sort|ಕನ್ನಡ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP98">{{cite press_release|title=The Prime Minister Shri Atal Bihari Vajpayee presenting the prestigious Jnanpith Award for the year 1998|url=http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pg0399/pg30mr99/3003992.html|publisher=Press Information Bureau, India|date=27 March 1999|accessdate=21 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170510123525/http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pg0399/pg30mr99/3003992.html|archivedate=10 May 2017|df=dmy-all}} * {{cite magazine|url=http://www.frontline.in/navigation/?type=static&page=flonnet&rdurl=fl1603/16031170.htm|title=The multi-faceted playwright|magazine=Frontline|publisher=The Hindu|volume=16|issue=3|year=1999|author=Menon, Parvathi|location=Bangalore|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922233330/http://www.frontline.in/navigation/?type=static&page=flonnet&rdurl=fl1603%2F16031170.htm|archivedate=22 September 2013|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 1999<br/>{{small|(35th)}} † ! scope="row" | [[ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮ]] | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP99">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/2000/03/11/stories/0211000b.htm|title=Nirmal Verma, Gurdial Singh jointly get Jnanpith Award|newspaper=The Hindu|date=11 March 2000|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203083155/http://www.thehindu.com/2000/03/11/stories/0211000b.htm|archivedate=3 February 2018|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 1999<br/>{{small|(35th)}} † ! scope="row" | ಗುರುದಯಾಳ್ ಸಿಂಗ್ | {{sort|ಪಂಜಾಬಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP99"/> |- | style="text-align:center" | 2000<br/>{{small|(36th)}} ! scope="row" | [[ಇಂದಿರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | {{sort|ಅಸ್ಸಾಮಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP00">{{cite press_release|title=The Vice President Shri Krishan Kant presenting the 36th Bhartiya Jnanpith Award|url=http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pgyr2002/pg022002/pg24feb2002/240220022.html|publisher=Press Information Bureau, India|date=24 February 2002|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170510123536/http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pgyr2002/pg022002/pg24feb2002/240220022.html|archivedate=10 May 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2001<br/>{{small|(37th)}} ! scope="row" | ರಾಜೇಂದ್ರ ಕೆ. ಶಾ | {{sort|ಗುಜರಾತಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP01">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/thehindu/2003/07/18/stories/2003071803681200.htm|title=Third Gujarati to win Jnanpith|newspaper=The Hindu|date=18 July 2003|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040229105134/http://www.thehindu.com/thehindu/2003/07/18/stories/2003071803681200.htm|archivedate=29 February 2004|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2002<br/>{{small|(38th)}} ! scope="row" | [[ಡಿ. ಜಯಕಾಂತನ್]] | {{sort|ತಮಿಳು}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP02">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Jnanpith-award-for-Jayakanthan/articleshow/1056950.cms|title=Jnanpith award for Jayakanthan|newspaper=The Times of India|date=20 March 2005|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi/Chennai|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203083355/https://timesofindia.indiatimes.com/india/Jnanpith-award-for-Jayakanthan/articleshow/1056950.cms|archivedate=3 February 2018|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2003<br/>{{small|(39th)}} ! scope="row" | [[ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್]] | {{sort|ಮರಾಠಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP03">{{cite press_release|title=President's address at the conferment of 39th Jnanpith Award for 2003|url=http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=19789|publisher=Press Information Bureau, India|date=10 August 2006|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611040801/http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=19789|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2004<br/>{{small|(40th)}} ! scope="row" | ರೆಹಮಾನ್ ರಾಹಿ | {{sort|ಕಾಶ್ಮೀರಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP04">{{cite press release|url=http://jnanpith.net/images/40thJnanpith_Declared.pdf|title=40th Jnanpith Award to Eminent Kashmiri Poet Shri Rahman Rahi|date=9 March 2007|accessdate=21 May 2016|publisher=Bharatiya Jnanpith|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090407121508/http://jnanpith.net/images/40thJnanpith_Declared.pdf|archivedate=7 April 2009 }}</ref> |- | style="text-align:center" | 2005<br/>{{small|(41st)}} ! scope="row" | ಕುನ್ವರ್ ನಾರಾಯಣ್ | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP0506">{{cite press release|url=http://www.jnanpith.net/images/Press-Release-41st-&-42nd-Awards.pdf |title=41st Jnanpith Award to Eminent Hindi Poet Shri Kunwar Narayan and 42nd Jnanpith Award jointly to Eminent Konkani Poet and Author Shri Ravindra Kelekar and Sanskrit Poet and Scholar Shri Satya Vrat Shastri |date=22 November 2008 |accessdate=21 May 2016 |publisher=Bharatiya Jnanpith |format=PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100215175046/http://www.jnanpith.net/images/Press-Release-41st-%26-42nd-Awards.pdf |archivedate=15 February 2010 |deadurl=yes |df= }}</ref> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 2006<br/>{{small|(42nd)}} † ! scope="row" | ರವೀಂದ್ರ ಕೇಳೇಕರ್ | {{sort|ಕೊಂಕಣಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP0506"/> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 2006<br/>{{small|(42nd)}} † ! scope="row" | [[ಸತ್ಯವ್ರತ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] | {{sort|ಸಂಸ್ಕೃತ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP0506"/> |- | style="text-align:center" | 2007<br/>{{small|(43rd)}} ! scope="row" | [[ಒ.ಎನ್.ವಿ. ಕುರುಪ್|ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್]] | {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP07">{{cite press_release|title=Prime Minister's Speech at The Conferment of 43rd Jnanpith Award at Thiruvananthapuram|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=69774|publisher=Press Information Bureau, India|date=11 February 2011|accessdate=21 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611040706/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=69774|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2008<br/>{{small|(44th)}} ! scope="row" | ಅಖ್ಲಾಕ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಶಹರ್ಯಾರ್ | {{sort|ಉರ್ದು}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP08">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/doyen-of-urdu-poetry-shahryar-presented-jnanpith-award/article2467289.ece|title=Doyen of Urdu poetry Shahryar presented Jnanpith Award|newspaper=The Hindu|date=19 September 2011|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140620053503/http://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/doyen-of-urdu-poetry-shahryar-presented-jnanpith-award/article2467289.ece|archivedate=20 June 2014|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 2009<br/>{{small|(45th)}} † ! scope="row" | ಅಮರ್ ಕಾಂತ್ | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP09">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2470528.ece?homepage=true|title=Amar Kant, Shrilal Shukla, Kambar win Jnanpith Award|newspaper=The Hindu|date=20 September 2011|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103102912/http://www.thehindu.com/arts/books/article2470528.ece?homepage=true#|archivedate=3 November 2012|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center;background-color:#CEE8F0" | 2009<br/>{{small|(45th)}} † ! scope="row" | [[ಶ್ರೀ ಲಾಲ್ ಶುಕ್ಲ]] | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP09"/> |- | style="text-align:center" | 2010<br/>{{small|(46th)}} ! scope="row" | [[ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ]] | {{sort|ಕನ್ನಡ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP10">{{cite press_release|title=Address of the Hon'ble President on the Occasion of Conferring the Jnanapith Award for the Year 2010 on Dr.Chandrashekhara Kambar|url=http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=88353|publisher=Press Information Bureau, India|date=11 October 2012|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160610210917/http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=88353|archivedate=10 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2011<br/>{{small|(47th)}} ! scope="row" | [[ಪ್ರತಿಭಾ ರೇ]] | {{sort|ಒಡಿಯಾ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP11">{{cite press_release|title=Speech by the President of India, Shri Pranab Mukherjee at the presentation of 47th Jnanpith Award to Dr. Pratibha Ray|url=http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=96155|publisher=Press Information Bureau, India|date=22 May 2013|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160610212433/http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=96155|archivedate=10 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2012<br/>{{small|(48th)}} ! scope="row" | [[ರಾವೂರಿ ಭರದ್ವಾಜ]] | {{sort|ತೆಲುಗು}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP12">{{cite web|url=http://www.jnanpith.net/sites/default/files/Press%20Release%2048th%20Jnanpith%20Award.pdf|title=48th Jnanpith Award to Eminent Telugu Littérateur Shri Ravuri Bharadhwaja|publisher=Bharatiya Jnanpith|date=17 April 2013|accessdate=20 May 2016|format=PDF|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304060721/http://www.jnanpith.net/sites/default/files/Press%20Release%2048th%20Jnanpith%20Award.pdf|archivedate=4 March 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2013<br/>{{small|(49th)}} ! scope="row" | [[ಕೇದಾರನಾಥ್ ಸಿಂಗ್]] | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP13">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/kedarnath-singh-chosen-for-jnanpith/article6135361.ece|title=Kedarnath Singh chosen for Jnanpith|newspaper=The Hindu|date=21 June 2014|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140707045937/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/kedarnath-singh-chosen-for-jnanpith/article6135361.ece|archivedate=7 July 2014|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2014<br/>{{small|(50th)}} ! scope="row" | [[ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೆಮಾಡೆ|ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೇಮಾಡೆ]] | {{sort|ಮರಾಠಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP14">{{cite web|url=http://jnanpith.net/sites/default/files/50th%20Jnanpith%20Award%20to%20Eminent%20Marathi%20Litterateur%20Shri%20Bhalachandra%20Nemade.pdf|title=50th Jnanpith Award to Eminent Marathi Littérateur Shri Bhalchandra Nemade|publisher=Bharatiya Jnanpith|date=6 February 2015|accessdate=20 May 2016|format=PDF|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611165857/http://jnanpith.net/sites/default/files/50th%20Jnanpith%20Award%20to%20Eminent%20Marathi%20Litterateur%20Shri%20Bhalachandra%20Nemade.pdf|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2015<br/>{{small|(51st)}} ! scope="row" | [[ರಘುವೀರ್ ಚೌಧರಿ]] | {{sort|ಗುಜರಾತಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP15">{{cite web|url=http://jnanpith.net/sites/default/files/tmp/51stJnanpithAwardDeclared.pdf|title=51st Jnanpith Award to Eminent Gujarati Littérateur Shri Raghuveer Chaudhari|publisher=Bharatiya Jnanpith|date=29 December 2015|accessdate=20 May 2016|format=PDF|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160123170516/http://jnanpith.net/sites/default/files//tmp/51stJnanpithAwardDeclared.pdf|archivedate=23 January 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2016<br/>{{small|(52nd)}} ! scope="row" | ಶಂಖ ಘೋಷ್ | {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP16">{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-acclaimed-bengali-poet-shankha-ghosh-to-get-2016-jnanpith-award-2285768|title=Acclaimed Bengali poet Shankha Ghosh to get 2016 Jnanpith Award|newspaper=Daily News Analysis|date=23 December 2016|accessdate=23 December 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161223115010/http://www.dnaindia.com/india/report-acclaimed-bengali-poet-shankha-ghosh-to-get-2016-jnanpith-award-2285768|archivedate=23 December 2016|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2017<br/>{{small|(53rd)}} ! scope="row" | ಕೃಷ್ಣಾ ಸೋಬ್ತಿ | {{sort|ಹಿಂದಿ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP17">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/books/hindi-writer-krishna-sobti-chosen-for-jnanpith-award/article19976100.ece|title=Hindi writer Krishna Sobti chosen for Jnanpith Award|newspaper=The Hindu|date=3 November 2017|accessdate=6 November 2017|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203083346/http://www.thehindu.com/books/hindi-writer-krishna-sobti-chosen-for-jnanpith-award/article19976100.ece|archivedate=3 February 2018|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2018<br/>{{small|(54th)}} ! scope="row" | [[ಅಮಿತಾವ್ ಘೋಷ್]] | {{sort|ಇಂಗ್ಲಿಷ್}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref name="JP18">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/author-amitav-ghosh-honoured-with-54h-jnanpith-award/articleshow/67093276.cms|title=Author Amitav Ghosh honoured with 54h Jnanpith award|newspaper=The Times of India|date=14 December 2018|accessdate=14 December 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181214160559/https://timesofindia.indiatimes.com//india/author-amitav-ghosh-honoured-with-54h-jnanpith-award/articleshow/67093276.cms|archivedate=14 December 2018|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2019<br/>{{small|(55th)}} ! scope="row" | [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]] | {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}} | style="text-align:center" | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ | style="text-align:center" | <ref>{{cite news |title=Poet Akkitham bags Jnanpith award |url=https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/poet-akkitham-bags-jnanpith-award-1.4320848 |location=New Delhi |date=29 November 2019 |access-date=11 March 2021 |archive-date=23 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191223054039/https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/poet-akkitham-bags-jnanpith-award-1.4320848 |dead-url=yes }}</ref> |} == ಈ ಪುಟಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ == *[[ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡಿಗರು]] *[https://web.archive.org/web/20071013122939/http://www.jnanpith.net/index.html ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಸಂಸ್ಥೆ] *[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/24/461213.html ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರ;ಬಂಗಾಳದ ಕವಿ ಶಂಖ ಘೋಷ್‌ಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ;24 Dec, 2016] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} *1.[೧೫]"Gujarati Litterateur Raghuveer Chaudhary honoured with 51st Jnanpith Award". mid-day. 2015-12-29. Retrieved 29 December 2015. *2.[೧೬]http://www.jagranjosh.com/current-affairs/noted-gujarati-writer-raghuveer-chaudhary-selected-for-51st-jnanpith-award-1451444947-1 [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] {{ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು}} gckrnpslms63j42ilxtu703xbroy1uc 8 11391 359089 139255 2026-01-06T14:03:07Z en>SD0001 0 make indents and spacing consistent for readability 359089 javascript text/javascript /* jshint asi: true */ /* global mw, $, CiteTB, citeTemplate, citeErrorCheck */ if (window.CiteTB === undefined) { window.CiteTB = { "Templates": {}, // All templates "Options": {}, // Global options "UserOptions": {}, // User options "DefaultOptions": {}, // Script defaults "ErrorChecks": {} // Error check functions }; } // Object for cite templates window.citeTemplate = function (templatename, shortform, basicfields, expandedfields) { // Properties this.templatename = templatename; // The template name - "cite web", "cite book", etc. this.shortform = shortform; // A short form, used for the dropdown box this.basic = basicfields; // Basic fields - author, title, publisher... // Less common - quote, archiveurl - should be everything the template supports minus the basic ones this.extra = expandedfields; this.incrementables = {}; // Add it to the list CiteTB.Templates[this.templatename] = this; // Methods this.makeFormInner = function (fields, incrsetup) { var i = 0; var trs = []; var autofills = [] for (i = 0; i < fields.length; i++) { var fieldobj = fields[i]; var field = labelfield = fieldobj.field; var ad = false; if (incrsetup && fieldobj.increment_group) { field = fieldobj.field.replace('<N>', '1'); labelfield = fieldobj.field.replace('<N>', ''); if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] && !this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) { // The object has been created, but not fully initialized this.incrementables[fieldobj.increment_group]['fields'].push(fieldobj) } else if (!this.incrementables[fieldobj.increment_group]) { // Object not yet created this.incrementables[fieldobj.increment_group] = { 'fields': [fieldobj], 'val': 1, 'setup': false }; } else if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] && this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) { // Fully initialized from a previous invocation of this function, just resetting the number this.incrementables[fieldobj.increment_group].val = 1 } } else if (fieldobj.increment_group) { // Adding a new row incrval = this.incrementables[fieldobj.increment_group].val; field = fieldobj.field.replace('<N>', incrval.toString()); labelfield = fieldobj.field.replace('<N>', ''); } if ($.inArray(field, CiteTB.getOption('autodate fields')) != -1) { im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Nuvola_apps_date.svg/20px-Nuvola_apps_date.svg.png'); im.attr('alt', mw.messages.get('cite-insert-date')).attr('title', mw.messages.get('cite-insert-date')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-date-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field); $(document).on('click', '#cite-date-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field, CiteTB.fillAccessdate); } if (fieldobj.autofillid) { var autotype = fieldobj.autofillid; im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/System-search.svg/20px-System-search.svg.png'); im.attr('alt', mw.messages.get('cite-autofill-alt')).attr('title', mw.messages.get('cite-autofill-alt')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-auto-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field + '-' + autotype); autofills.push('#cite-auto-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field + '-' + autotype); } if (fieldobj.increment_button) { var incrtype = fieldobj.increment_group; im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Nuvola_action_edit_add.svg/20px-Nuvola_action_edit_add.svg.png'); im.attr('alt', mw.messages.get('cite-increment-alt')).attr('title', mw.messages.get('cite-increment-alt')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-incr-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + incrtype); } var display = mw.messages.get('cite-' + labelfield + '-label'); if (typeof display !== 'string') { if (fieldobj.label) { display = CiteTB.fixStr(fieldobj.label); } else { display = CiteTB.fixStr(labelfield) } } var tooltip = fieldobj.tooltip ? $('<abbr />').attr('title', mw.messages.get(fieldobj.tooltip)).html('^?') : false; var input = ''; if (ad) { input = $('<input tabindex="1" style="width:85%" type="text" />'); } else { input = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); } input.attr('id', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field); if (fieldobj.autofillprop) { classname = 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + fieldobj.autofillprop if (fieldobj.increment_group) { input.addClass('cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-incr-' + fieldobj.increment_group); classname += '-' + this.incrementables[fieldobj.increment_group].val.toString(); } input.addClass(classname); } var label = $('<label />'); label.attr('for', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field).text(display); if (tooltip) { label.append(tooltip); } var style = 'text-align:right; width:20%;'; if (i % 2 == 1) { style += ' padding-left:1em;'; } else { var tr = $('<tr />'); } var td1 = $('<td class="cite-form-td" />').attr('style', style); td1.append(label); tr.append(td1); var td2 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); td2.append(input); if (ad) { td2.append(ad); } tr.append(td2); if (i % 2 == 0) { trs.push(tr); } } var needsetup = false; for (g in this.incrementables) { if (!this.incrementables[g].setup) { needsetup = true; $(document).on('click', '#cite-incr-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + g, CiteTB.incrementFields); this.incrementables[g].setup = true; } } if (needsetup || $.isEmptyObject(this.incrementables)) { for (i = 0; i < autofills.length; i++) { $(document).on('click', autofills[i], CiteTB.initAutofill); } } return trs; } // gives a little bit of HTML so the open form can be identified this.getInitial = function () { var hidden = '<input type="hidden" class="cite-template" value="' + this.templatename + '"/>'; return hidden; } // makes the form used in the dialog boxes this.getForm = function () { var main = $("<div class='cite-form-container' />"); var form1 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent;" class="cite-basic-fields" />'); var i = 0; var trs = this.makeFormInner(this.basic, true); for (var i = 0; i < trs.length; i++) { form1.append(trs[i]); } var form2 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent; display:none" class="cite-extra-fields">'); trs = this.makeFormInner(this.extra, true); for (var i = 0; i < trs.length; i++) { form2.append(trs[i]); } main.append(form1).append(form2); var form3 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent;padding-top:1em" class="cite-other-fields">'); var tr = $('<tr />'); var td1 = $('<td class="cite-form-td" style="text-align:right; width:20%" />'); var label1 = $('<label />'); label1.attr('for', "cite-" + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-name').text(mw.messages.get('cite-name-label')); td1.append(label1); var td2 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); var input1 = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); input1.attr('id', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-name'); td2.append(input1); var td3 = $('<td class="cite-form-td" style="text-align:right; padding-left:1em; width:20%">'); var label2 = $('<label />'); label2.attr('for', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-group').text(mw.messages.get('cite-group-label')); td3.append(label2); var td4 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); var input2 = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); input2.attr('id', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-group'); td4.append(input2); tr.append(td1).append(td2).append(td3).append(td4); form3.append(tr); main.append(form3); var extras = $('<div />'); extras.append('<input type="hidden" class="cite-form-status" value="closed" />'); var hidden = $('<input type="hidden" class="cite-template" />'); hidden.val(this.templatename); extras.append(hidden); var span1 = $('<span class="cite-preview-label" style="display:none;" />'); span1.text(mw.messages.get('cite-raw-preview')); extras.append(span1).append('<div class="cite-ref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var span2 = $('<span class="cite-prev-parsed-label" style="display:none;" />'); span2.text(mw.messages.get('cite-parsed-label')); extras.append(span2).append('<div class="cite-preview-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" class="cite-prev-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.text(mw.messages.get('cite-form-parse')); extras.append(link); main.append(extras); return main; } } /* Class for error checks FIXME: DOCS OUT OF DATE type - type of error check - current options: * 'refcheck' - apply a function on each ref individually * function should accept a ref object, return a string * 'reflist' - apply a function on the entire ref list * function should accept an array of ref objects, return an array of strings * 'search' - apply a function ro the page text * function should accept the page text as a string, return an array of strings The strings returned by the function should be valid HTML func - The function described above testname - Name of the error check, must not contain spaces desc - A short description of the test */ window.citeErrorCheck = function (obj) { this.obj = obj CiteTB.ErrorChecks[this.obj.testname] = this; this.run = function () { var errors = []; switch (this.obj['type']) { case "refcheck": CiteTB.loadRefs(); for (var i = 0; i < CiteTB.mainRefList.length; i++) { var e = this.obj.func(CiteTB.mainRefList[i]); if (e) { errors.push(e); } } break; case "reflist": CiteTB.loadRefs(); errors = this.obj.func(CiteTB.mainRefList); break; case "search": var func = this.obj.func CiteTB.getPageText(function (text) { errors = func(text); }); break; } return errors; } this.getRow = function () { var row = $("<li />"); var check = $("<input type='checkbox' name='cite-err-test' />"); check.attr('value', this.obj.testname); var label = $("<label />").html(mw.messages.get(this.obj.desc)); label.attr('for', this.obj.testname); row.append(check).append(' &ndash; ').append(label); return row; } } $('head').trigger('reftoolbarbase'); 11d2yrmlst431874qp85iuji54ruc6w 359090 359089 2026-04-17T10:52:35Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Gadget-refToolbarBase.js]] 359089 javascript text/javascript /* jshint asi: true */ /* global mw, $, CiteTB, citeTemplate, citeErrorCheck */ if (window.CiteTB === undefined) { window.CiteTB = { "Templates": {}, // All templates "Options": {}, // Global options "UserOptions": {}, // User options "DefaultOptions": {}, // Script defaults "ErrorChecks": {} // Error check functions }; } // Object for cite templates window.citeTemplate = function (templatename, shortform, basicfields, expandedfields) { // Properties this.templatename = templatename; // The template name - "cite web", "cite book", etc. this.shortform = shortform; // A short form, used for the dropdown box this.basic = basicfields; // Basic fields - author, title, publisher... // Less common - quote, archiveurl - should be everything the template supports minus the basic ones this.extra = expandedfields; this.incrementables = {}; // Add it to the list CiteTB.Templates[this.templatename] = this; // Methods this.makeFormInner = function (fields, incrsetup) { var i = 0; var trs = []; var autofills = [] for (i = 0; i < fields.length; i++) { var fieldobj = fields[i]; var field = labelfield = fieldobj.field; var ad = false; if (incrsetup && fieldobj.increment_group) { field = fieldobj.field.replace('<N>', '1'); labelfield = fieldobj.field.replace('<N>', ''); if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] && !this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) { // The object has been created, but not fully initialized this.incrementables[fieldobj.increment_group]['fields'].push(fieldobj) } else if (!this.incrementables[fieldobj.increment_group]) { // Object not yet created this.incrementables[fieldobj.increment_group] = { 'fields': [fieldobj], 'val': 1, 'setup': false }; } else if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] && this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) { // Fully initialized from a previous invocation of this function, just resetting the number this.incrementables[fieldobj.increment_group].val = 1 } } else if (fieldobj.increment_group) { // Adding a new row incrval = this.incrementables[fieldobj.increment_group].val; field = fieldobj.field.replace('<N>', incrval.toString()); labelfield = fieldobj.field.replace('<N>', ''); } if ($.inArray(field, CiteTB.getOption('autodate fields')) != -1) { im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Nuvola_apps_date.svg/20px-Nuvola_apps_date.svg.png'); im.attr('alt', mw.messages.get('cite-insert-date')).attr('title', mw.messages.get('cite-insert-date')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-date-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field); $(document).on('click', '#cite-date-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field, CiteTB.fillAccessdate); } if (fieldobj.autofillid) { var autotype = fieldobj.autofillid; im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/System-search.svg/20px-System-search.svg.png'); im.attr('alt', mw.messages.get('cite-autofill-alt')).attr('title', mw.messages.get('cite-autofill-alt')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-auto-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field + '-' + autotype); autofills.push('#cite-auto-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field + '-' + autotype); } if (fieldobj.increment_button) { var incrtype = fieldobj.increment_group; im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Nuvola_action_edit_add.svg/20px-Nuvola_action_edit_add.svg.png'); im.attr('alt', mw.messages.get('cite-increment-alt')).attr('title', mw.messages.get('cite-increment-alt')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-incr-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + incrtype); } var display = mw.messages.get('cite-' + labelfield + '-label'); if (typeof display !== 'string') { if (fieldobj.label) { display = CiteTB.fixStr(fieldobj.label); } else { display = CiteTB.fixStr(labelfield) } } var tooltip = fieldobj.tooltip ? $('<abbr />').attr('title', mw.messages.get(fieldobj.tooltip)).html('^?') : false; var input = ''; if (ad) { input = $('<input tabindex="1" style="width:85%" type="text" />'); } else { input = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); } input.attr('id', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field); if (fieldobj.autofillprop) { classname = 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + fieldobj.autofillprop if (fieldobj.increment_group) { input.addClass('cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-incr-' + fieldobj.increment_group); classname += '-' + this.incrementables[fieldobj.increment_group].val.toString(); } input.addClass(classname); } var label = $('<label />'); label.attr('for', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + field).text(display); if (tooltip) { label.append(tooltip); } var style = 'text-align:right; width:20%;'; if (i % 2 == 1) { style += ' padding-left:1em;'; } else { var tr = $('<tr />'); } var td1 = $('<td class="cite-form-td" />').attr('style', style); td1.append(label); tr.append(td1); var td2 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); td2.append(input); if (ad) { td2.append(ad); } tr.append(td2); if (i % 2 == 0) { trs.push(tr); } } var needsetup = false; for (g in this.incrementables) { if (!this.incrementables[g].setup) { needsetup = true; $(document).on('click', '#cite-incr-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-' + g, CiteTB.incrementFields); this.incrementables[g].setup = true; } } if (needsetup || $.isEmptyObject(this.incrementables)) { for (i = 0; i < autofills.length; i++) { $(document).on('click', autofills[i], CiteTB.initAutofill); } } return trs; } // gives a little bit of HTML so the open form can be identified this.getInitial = function () { var hidden = '<input type="hidden" class="cite-template" value="' + this.templatename + '"/>'; return hidden; } // makes the form used in the dialog boxes this.getForm = function () { var main = $("<div class='cite-form-container' />"); var form1 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent;" class="cite-basic-fields" />'); var i = 0; var trs = this.makeFormInner(this.basic, true); for (var i = 0; i < trs.length; i++) { form1.append(trs[i]); } var form2 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent; display:none" class="cite-extra-fields">'); trs = this.makeFormInner(this.extra, true); for (var i = 0; i < trs.length; i++) { form2.append(trs[i]); } main.append(form1).append(form2); var form3 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent;padding-top:1em" class="cite-other-fields">'); var tr = $('<tr />'); var td1 = $('<td class="cite-form-td" style="text-align:right; width:20%" />'); var label1 = $('<label />'); label1.attr('for', "cite-" + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-name').text(mw.messages.get('cite-name-label')); td1.append(label1); var td2 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); var input1 = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); input1.attr('id', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-name'); td2.append(input1); var td3 = $('<td class="cite-form-td" style="text-align:right; padding-left:1em; width:20%">'); var label2 = $('<label />'); label2.attr('for', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-group').text(mw.messages.get('cite-group-label')); td3.append(label2); var td4 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); var input2 = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); input2.attr('id', 'cite-' + CiteTB.escStr(this.shortform) + '-group'); td4.append(input2); tr.append(td1).append(td2).append(td3).append(td4); form3.append(tr); main.append(form3); var extras = $('<div />'); extras.append('<input type="hidden" class="cite-form-status" value="closed" />'); var hidden = $('<input type="hidden" class="cite-template" />'); hidden.val(this.templatename); extras.append(hidden); var span1 = $('<span class="cite-preview-label" style="display:none;" />'); span1.text(mw.messages.get('cite-raw-preview')); extras.append(span1).append('<div class="cite-ref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var span2 = $('<span class="cite-prev-parsed-label" style="display:none;" />'); span2.text(mw.messages.get('cite-parsed-label')); extras.append(span2).append('<div class="cite-preview-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" class="cite-prev-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.text(mw.messages.get('cite-form-parse')); extras.append(link); main.append(extras); return main; } } /* Class for error checks FIXME: DOCS OUT OF DATE type - type of error check - current options: * 'refcheck' - apply a function on each ref individually * function should accept a ref object, return a string * 'reflist' - apply a function on the entire ref list * function should accept an array of ref objects, return an array of strings * 'search' - apply a function ro the page text * function should accept the page text as a string, return an array of strings The strings returned by the function should be valid HTML func - The function described above testname - Name of the error check, must not contain spaces desc - A short description of the test */ window.citeErrorCheck = function (obj) { this.obj = obj CiteTB.ErrorChecks[this.obj.testname] = this; this.run = function () { var errors = []; switch (this.obj['type']) { case "refcheck": CiteTB.loadRefs(); for (var i = 0; i < CiteTB.mainRefList.length; i++) { var e = this.obj.func(CiteTB.mainRefList[i]); if (e) { errors.push(e); } } break; case "reflist": CiteTB.loadRefs(); errors = this.obj.func(CiteTB.mainRefList); break; case "search": var func = this.obj.func CiteTB.getPageText(function (text) { errors = func(text); }); break; } return errors; } this.getRow = function () { var row = $("<li />"); var check = $("<input type='checkbox' name='cite-err-test' />"); check.attr('value', this.obj.testname); var label = $("<label />").html(mw.messages.get(this.obj.desc)); label.attr('for', this.obj.testname); row.append(check).append(' &ndash; ').append(label); return row; } } $('head').trigger('reftoolbarbase'); 11d2yrmlst431874qp85iuji54ruc6w 8 11392 359096 232643 2026-01-06T14:47:54Z en>SD0001 0 make indents and spacing consistent for readability (no-op change) 359096 javascript text/javascript /* Sitewide options for the the Cite toolbar button: * All options should be specified * * "date format" sets the date format used for the function to insert the current date * Current available options: * date - the day of the month * zdate - day of the month, zero padded to 2 digits * monthname - The month name * month - The numberic month (1-12) * zmonth - numeric month, zero padded to 2 digits * year - The full year (4 digits) * * "autodate fields" is a list of template fields that should have a button to insert the current date * * "months" is a list of localized month names * * "modal" - if true, the dialogs will be modal windows, blocking access to the rest of the window. * See https://en.wikipedia.org/wiki/Modal_window * All dialogs in the toolbar are modal by default * * "autoparse" - if true, previewing a ref will automatically trigger a preview of the parsed wikitext. * It is not recommended to set this to true as a global setting as it may slow the script down for * people with slow connections. * * "expandtemplates" - if true, templates and parser functions will be expanded when getting page text * (templates inside of ref tags will not be expanded). This will allow references inside of templates or * references using {{#tag:ref}} to be listed in the named refs dialog and searched by error checks. * This may slow loading the named refs and error check dialogs. */ CiteTB.Options = { "date format": "<date> <monthname> <year>", "autodate fields": ['access-date'], "months": ['January', 'February', 'March', 'April', 'May', 'June', 'July', 'August', 'September', 'October', 'November', 'December'], "modal": true, "autoparse": true, "expandtemplates": false }; // Cite template definitions new citeTemplate('cite web', 'web', [ // Basic fields {"field": "last<N>", "autofillprop": "last-incr", 'increment_group': 'author'}, {"field": "first<N>", "autofillprop": "first-incr", 'increment_group': 'author', 'increment_button': true}, {"field": "title", "autofillprop": "title"}, {"field": "url", "autofillid": "url"}, {"field": "website", "autofillprop": "journal"}, {"field": "publisher", "autofillprop": "publisher"}, {"field": "access-date"}, {"field": "ref", "tooltip": "cite-ref-tooltip"} ], [ // Expanded fields {"field": "author<N>", 'increment_group': 'author_alt', 'increment_button': true}, { "field": "author<N>-link", "tooltip": "cite-authorlink-tooltip", 'increment_group': 'authorlink', 'increment_button': true }, {"field": "archive-url"}, {"field": "archive-date"}, {"field": "location"}, {"field": "page", "tooltip": "cite-page-tooltip"}, {"field": "pages", "autofillprop": "pages", "tooltip": "cite-pages-tooltip"}, {"field": "language", "autofillprop": "language"}, {"field": "format"}, {"field": "doi", "autofillid": "doi", "autofillprop": "doi"}, {"field": "date", "autofillprop": "date"}, {"field": "quote"}, {"field": "url-status", "tooltip": "cite-urlstatus-tooltip"}, {"field": "trans-title"}, ]); new citeTemplate('cite news', 'news', [ // Basic fields {"field": "last<N>", "autofillprop": "last-incr", 'increment_group': 'author'}, {"field": "first<N>", "autofillprop": "first-incr", 'increment_group': 'author', 'increment_button': true}, {"field": "title", "autofillprop": "title"}, {"field": "url", "autofillid": "url"}, {"field": "access-date"}, {"field": "work", "tooltip": "cite-work-tooltip", "autofillprop": "journal"}, {"field": "agency", "tooltip": "cite-agency-tooltip"}, {"field": "volume"}, {"field": "issue"}, {"field": "publisher", "tooltip": "cite-publisher-tooltip", "autofillprop": "publisher"}, {"field": "date", "autofillprop": "date"}, {"field": "ref", "tooltip": "cite-ref-tooltip"} ], [ // Expanded fields {"field": "author<N>", 'increment_group': 'author_alt', 'increment_button': true}, { "field": "author<N>-link", "tooltip": "cite-authorlink-tooltip", 'increment_group': 'authorlink', 'increment_button': true }, {"field": "archive-url"}, {"field": "archive-date"}, {"field": "location"}, {"field": "page", "tooltip": "cite-page-tooltip"}, {"field": "pages", "autofillprop": "pages", "tooltip": "cite-pages-tooltip"}, {"field": "language", "autofillprop": "language"}, {"field": "format"}, {"field": "doi", "autofillid": "doi", "autofillprop": "doi"}, {"field": "quote"}, {"field": "url-status", "tooltip": "cite-urlstatus-tooltip"}, {"field": "trans-title"} ]); new citeTemplate('cite book', 'book', [ // Basic fields {"field": "last<N>", "autofillprop": "last-incr", 'increment_group': 'author'}, {"field": "first<N>", "autofillprop": "first-incr", 'increment_group': 'author', 'increment_button': true}, {"field": "title", "autofillprop": "title"}, {"field": "date", "autofillprop": "date"}, {"field": "publisher", "autofillprop": "publisher"}, {"field": "location", "autofillprop": "location"}, {"field": "isbn", "autofillid": "isbn", "autofillprop": "isbn"}, {"field": "page", "tooltip": "cite-page-tooltip"}, {"field": "pages", "autofillprop": "pages", "tooltip": "cite-pages-tooltip"}, {"field": "edition", "autofillprop": "edition"}, {"field": "url", "autofillid": "url"}, {"field": "access-date"}, {"field": "ref", "tooltip": "cite-ref-tooltip"}, ], [ // Expanded fields {"field": "author<N>", 'increment_group': 'author_alt', 'increment_button': true}, { "field": "author<N>-link", "tooltip": "cite-authorlink-tooltip", 'increment_group': 'authorlink', 'increment_button': true }, {"field": "editor<N>-last", "increment_group": "editor"}, {"field": "editor<N>-first", "increment_group": "editor", "increment_button": true}, {"field": "editor<N>-link", 'increment_group': 'editorlink', 'increment_button': true}, {"field": "archive-url"}, {"field": "archive-date"}, {"field": "language", "autofillprop": "language"}, {"field": "format"}, {"field": "chapter", "autofillprop": "chapter"}, {"field": "quote"}, {"field": "url-status", "tooltip": "cite-urlstatus-tooltip"}, {"field": "trans-title"} ]); new citeTemplate('cite journal', 'journal', [ // Basic fields {"field": "last<N>", "autofillprop": "last-incr", 'increment_group': 'author'}, {"field": "first<N>", "autofillprop": "first-incr", 'increment_group': 'author', 'increment_button': true}, {"field": "title", "autofillprop": "title"}, {"field": "journal", "autofillprop": "journal"}, {"field": "date", "autofillprop": "date"}, {"field": "volume", "autofillprop": "volume"}, {"field": "issue", "autofillprop": "issue"}, {"field": "page", "tooltip": "cite-page-tooltip"}, {"field": "pages", "autofillprop": "pages", "tooltip": "cite-pages-tooltip"}, {"field": "doi", "autofillid": "doi", "autofillprop": "doi"}, {"field": "pmid", "autofillid": "pmid"}, {"field": "url", "autofillid": "url"}, {"field": "access-date"}, {"field": "ref", "tooltip": "cite-ref-tooltip"}, ], [ // Expanded fields {"field": "author<N>", 'increment_group': 'author_alt', 'increment_button': true}, { "field": "author<N>-link", "tooltip": "cite-authorlink-tooltip", 'increment_group': 'authorlink', 'increment_button': true }, {"field": "editor<N>-last", "increment_group": "editor"}, {"field": "editor<N>-first", "increment_group": "editor", "increment_button": true}, {"field": "editor<N>-link", 'increment_group': 'editorlink', 'increment_button': true}, {"field": "series"}, {"field": "at", "tooltip": "cite-at-tooltip"}, {"field": "trans-title"}, {"field": "publisher", "autofillprop": "publisher"}, {"field": "location"}, {"field": "language", "autofillprop": "language"}, {"field": "format"}, {"field": "issn", "autofillprop": "issn"}, {"field": "pmc"}, {"field": "oclc"}, {"field": "bibcode"}, {"field": "id"}, {"field": "quote"}, {"field": "postscript", "tooltip": "cite-postscript-tooltip"}, {"field": "url-status", "tooltip": "cite-urlstatus-tooltip"} ]); new citeErrorCheck({ 'type': 'reflist', 'testname': 'samecontent', 'desc': 'cite-samecontent-desc', 'func': function (reflist) { var errors = []; var refs2 = []; for (var i = 0; i < reflist.length; i++) { if (!reflist[i].shorttag) { if ($.inArray(reflist[i].content, refs2) != -1) { if ($.inArray(reflist[i].content, errors) == -1) { errors.push(reflist[i].content); } } else { refs2.push(reflist[i].content); } } } ret = []; for (var j = 0; j < errors.length; j++) { ret.push({'msg': 'cite-samecontent-error', 'err': errors[j]}); } return ret; } } ); new citeErrorCheck({ 'type': 'reflist', 'testname': 'repeated', 'desc': 'cite-repeated-desc', 'func': function (reflist) { var errors = []; var refs2 = []; for (var i = 0; i < reflist.length; i++) { if (!reflist[i].shorttag && reflist[i].refname) { if ($.inArray(reflist[i].refname, refs2) != -1) { if ($.inArray(reflist[i].refname, errors) == -1) { errors.push(reflist[i].refname); } } else { refs2.push(reflist[i].refname); } } } ret = []; for (var j = 0; j < errors.length; j++) { ret.push({'msg': 'cite-repeated-error', 'err': errors[j]}); } return ret; } } ); new citeErrorCheck({ 'type': 'reflist', 'testname': 'undefined', 'desc': 'cite-undefined-desc', 'func': function (reflist) { var errors = []; var longrefs = []; for (var i = 0; i < reflist.length; i++) { if (!reflist[i].shorttag && reflist[i].refname) { longrefs.push(reflist[i].refname); } } for (var j = 0; i < reflist.length; j++) { if (reflist[i].shorttag && $.inArray(reflist[i].refname, errors) == -1 && $.inArray(reflist[i].refname, longrefs) == -1) { errors.push(reflist[i].refname); } } ret = []; for (var j = 0; j < errors.length; j++) { ret.push({'msg': 'cite-undefined-error', 'err': errors[j]}); } return ret; } } ); CiteTB.init(); 6ypqeotfzncxwcplaeu8koj367jyjp6 359097 359096 2026-04-17T10:56:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:RefToolbarConfig.js]] 359096 javascript text/javascript /* Sitewide options for the the Cite toolbar button: * All options should be specified * * "date format" sets the date format used for the function to insert the current date * Current available options: * date - the day of the month * zdate - day of the month, zero padded to 2 digits * monthname - The month name * month - The numberic month (1-12) * zmonth - numeric month, zero padded to 2 digits * year - The full year (4 digits) * * "autodate fields" is a list of template fields that should have a button to insert the current date * * "months" is a list of localized month names * * "modal" - if true, the dialogs will be modal windows, blocking access to the rest of the window. * See https://en.wikipedia.org/wiki/Modal_window * All dialogs in the toolbar are modal by default * * "autoparse" - if true, previewing a ref will automatically trigger a preview of the parsed wikitext. * It is not recommended to set this to true as a global setting as it may slow the script down for * people with slow connections. * * "expandtemplates" - if true, templates and parser functions will be expanded when getting page text * (templates inside of ref tags will not be expanded). This will allow references inside of templates or * references using {{#tag:ref}} to be listed in the named refs dialog and searched by error checks. * This may slow loading the named refs and error check dialogs. */ CiteTB.Options = { "date format": "<date> <monthname> <year>", "autodate fields": ['access-date'], "months": ['January', 'February', 'March', 'April', 'May', 'June', 'July', 'August', 'September', 'October', 'November', 'December'], "modal": true, "autoparse": true, "expandtemplates": false }; // Cite template definitions new citeTemplate('cite web', 'web', [ // Basic fields {"field": "last<N>", "autofillprop": "last-incr", 'increment_group': 'author'}, {"field": "first<N>", "autofillprop": "first-incr", 'increment_group': 'author', 'increment_button': true}, {"field": "title", "autofillprop": "title"}, {"field": "url", "autofillid": "url"}, {"field": "website", "autofillprop": "journal"}, {"field": "publisher", "autofillprop": "publisher"}, {"field": "access-date"}, {"field": "ref", "tooltip": "cite-ref-tooltip"} ], [ // Expanded fields {"field": "author<N>", 'increment_group': 'author_alt', 'increment_button': true}, { "field": "author<N>-link", "tooltip": "cite-authorlink-tooltip", 'increment_group': 'authorlink', 'increment_button': true }, {"field": "archive-url"}, {"field": "archive-date"}, {"field": "location"}, {"field": "page", "tooltip": "cite-page-tooltip"}, {"field": "pages", "autofillprop": "pages", "tooltip": "cite-pages-tooltip"}, {"field": "language", "autofillprop": "language"}, {"field": "format"}, {"field": "doi", "autofillid": "doi", "autofillprop": "doi"}, {"field": "date", "autofillprop": "date"}, {"field": "quote"}, {"field": "url-status", "tooltip": "cite-urlstatus-tooltip"}, {"field": "trans-title"}, ]); new citeTemplate('cite news', 'news', [ // Basic fields {"field": "last<N>", "autofillprop": "last-incr", 'increment_group': 'author'}, {"field": "first<N>", "autofillprop": "first-incr", 'increment_group': 'author', 'increment_button': true}, {"field": "title", "autofillprop": "title"}, {"field": "url", "autofillid": "url"}, {"field": "access-date"}, {"field": "work", "tooltip": "cite-work-tooltip", "autofillprop": "journal"}, {"field": "agency", "tooltip": "cite-agency-tooltip"}, {"field": "volume"}, {"field": "issue"}, {"field": "publisher", "tooltip": "cite-publisher-tooltip", "autofillprop": "publisher"}, {"field": "date", "autofillprop": "date"}, {"field": "ref", "tooltip": "cite-ref-tooltip"} ], [ // Expanded fields {"field": "author<N>", 'increment_group': 'author_alt', 'increment_button': true}, { "field": "author<N>-link", "tooltip": "cite-authorlink-tooltip", 'increment_group': 'authorlink', 'increment_button': true }, {"field": "archive-url"}, {"field": "archive-date"}, {"field": "location"}, {"field": "page", "tooltip": "cite-page-tooltip"}, {"field": "pages", "autofillprop": "pages", "tooltip": "cite-pages-tooltip"}, {"field": "language", "autofillprop": "language"}, {"field": "format"}, {"field": "doi", "autofillid": "doi", "autofillprop": "doi"}, {"field": "quote"}, {"field": "url-status", "tooltip": "cite-urlstatus-tooltip"}, {"field": "trans-title"} ]); new citeTemplate('cite book', 'book', [ // Basic fields {"field": "last<N>", "autofillprop": "last-incr", 'increment_group': 'author'}, {"field": "first<N>", "autofillprop": "first-incr", 'increment_group': 'author', 'increment_button': true}, {"field": "title", "autofillprop": "title"}, {"field": "date", "autofillprop": "date"}, {"field": "publisher", "autofillprop": "publisher"}, {"field": "location", "autofillprop": "location"}, {"field": "isbn", "autofillid": "isbn", "autofillprop": "isbn"}, {"field": "page", "tooltip": "cite-page-tooltip"}, {"field": "pages", "autofillprop": "pages", "tooltip": "cite-pages-tooltip"}, {"field": "edition", "autofillprop": "edition"}, {"field": "url", "autofillid": "url"}, {"field": "access-date"}, {"field": "ref", "tooltip": "cite-ref-tooltip"}, ], [ // Expanded fields {"field": "author<N>", 'increment_group': 'author_alt', 'increment_button': true}, { "field": "author<N>-link", "tooltip": "cite-authorlink-tooltip", 'increment_group': 'authorlink', 'increment_button': true }, {"field": "editor<N>-last", "increment_group": "editor"}, {"field": "editor<N>-first", "increment_group": "editor", "increment_button": true}, {"field": "editor<N>-link", 'increment_group': 'editorlink', 'increment_button': true}, {"field": "archive-url"}, {"field": "archive-date"}, {"field": "language", "autofillprop": "language"}, {"field": "format"}, {"field": "chapter", "autofillprop": "chapter"}, {"field": "quote"}, {"field": "url-status", "tooltip": "cite-urlstatus-tooltip"}, {"field": "trans-title"} ]); new citeTemplate('cite journal', 'journal', [ // Basic fields {"field": "last<N>", "autofillprop": "last-incr", 'increment_group': 'author'}, {"field": "first<N>", "autofillprop": "first-incr", 'increment_group': 'author', 'increment_button': true}, {"field": "title", "autofillprop": "title"}, {"field": "journal", "autofillprop": "journal"}, {"field": "date", "autofillprop": "date"}, {"field": "volume", "autofillprop": "volume"}, {"field": "issue", "autofillprop": "issue"}, {"field": "page", "tooltip": "cite-page-tooltip"}, {"field": "pages", "autofillprop": "pages", "tooltip": "cite-pages-tooltip"}, {"field": "doi", "autofillid": "doi", "autofillprop": "doi"}, {"field": "pmid", "autofillid": "pmid"}, {"field": "url", "autofillid": "url"}, {"field": "access-date"}, {"field": "ref", "tooltip": "cite-ref-tooltip"}, ], [ // Expanded fields {"field": "author<N>", 'increment_group': 'author_alt', 'increment_button': true}, { "field": "author<N>-link", "tooltip": "cite-authorlink-tooltip", 'increment_group': 'authorlink', 'increment_button': true }, {"field": "editor<N>-last", "increment_group": "editor"}, {"field": "editor<N>-first", "increment_group": "editor", "increment_button": true}, {"field": "editor<N>-link", 'increment_group': 'editorlink', 'increment_button': true}, {"field": "series"}, {"field": "at", "tooltip": "cite-at-tooltip"}, {"field": "trans-title"}, {"field": "publisher", "autofillprop": "publisher"}, {"field": "location"}, {"field": "language", "autofillprop": "language"}, {"field": "format"}, {"field": "issn", "autofillprop": "issn"}, {"field": "pmc"}, {"field": "oclc"}, {"field": "bibcode"}, {"field": "id"}, {"field": "quote"}, {"field": "postscript", "tooltip": "cite-postscript-tooltip"}, {"field": "url-status", "tooltip": "cite-urlstatus-tooltip"} ]); new citeErrorCheck({ 'type': 'reflist', 'testname': 'samecontent', 'desc': 'cite-samecontent-desc', 'func': function (reflist) { var errors = []; var refs2 = []; for (var i = 0; i < reflist.length; i++) { if (!reflist[i].shorttag) { if ($.inArray(reflist[i].content, refs2) != -1) { if ($.inArray(reflist[i].content, errors) == -1) { errors.push(reflist[i].content); } } else { refs2.push(reflist[i].content); } } } ret = []; for (var j = 0; j < errors.length; j++) { ret.push({'msg': 'cite-samecontent-error', 'err': errors[j]}); } return ret; } } ); new citeErrorCheck({ 'type': 'reflist', 'testname': 'repeated', 'desc': 'cite-repeated-desc', 'func': function (reflist) { var errors = []; var refs2 = []; for (var i = 0; i < reflist.length; i++) { if (!reflist[i].shorttag && reflist[i].refname) { if ($.inArray(reflist[i].refname, refs2) != -1) { if ($.inArray(reflist[i].refname, errors) == -1) { errors.push(reflist[i].refname); } } else { refs2.push(reflist[i].refname); } } } ret = []; for (var j = 0; j < errors.length; j++) { ret.push({'msg': 'cite-repeated-error', 'err': errors[j]}); } return ret; } } ); new citeErrorCheck({ 'type': 'reflist', 'testname': 'undefined', 'desc': 'cite-undefined-desc', 'func': function (reflist) { var errors = []; var longrefs = []; for (var i = 0; i < reflist.length; i++) { if (!reflist[i].shorttag && reflist[i].refname) { longrefs.push(reflist[i].refname); } } for (var j = 0; i < reflist.length; j++) { if (reflist[i].shorttag && $.inArray(reflist[i].refname, errors) == -1 && $.inArray(reflist[i].refname, longrefs) == -1) { errors.push(reflist[i].refname); } } ret = []; for (var j = 0; j < errors.length; j++) { ret.push({'msg': 'cite-undefined-error', 'err': errors[j]}); } return ret; } } ); CiteTB.init(); 6ypqeotfzncxwcplaeu8koj367jyjp6 8 11441 359284 143530 2026-01-06T15:59:44Z en>SD0001 0 make indentation and spacing consistent for readability (no-op change) 359284 javascript text/javascript //<nowiki> var numforms = 0; var wikEdAutoUpdateUrl; var citeUserDateFormat; var refTagURL; var defaultRefTagURL = ''; var refToolDebug; function easyCiteMain() { document.getElementById('citeselect').style.display = ''; document.getElementById('citemore').style.display = 'none'; } function refbuttons() { if (mw.toolbar) { mw.toolbar.addButton({ imageFile: "//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ea/Button_easy_cite.png", speedTip: "Insert citation", onClick: easyCiteMain, imageId: "mw-toolbar-editbutton" }); var citemain = document.createElement('div'); citemain.style.display = 'none'; citemain.style.margin = '0 0 6px'; citemain.style.clear = 'both'; citemain.style.height = 'auto'; citemain.setAttribute('Id', 'citeselect'); citemain.appendChild(addOption("citeWeb()", "Web")); citemain.appendChild(addOption("citeNews()", "News")); citemain.appendChild(addOption("citeBook()", "Book")); citemain.appendChild(addOption("citeJournal()", "Journal")); citemain.appendChild(addOption("citeNamedRef()", "Named references")); citemain.appendChild(addOption("dispErrors()", "Error check")); citemain.appendChild(addOption("showMore()", "More")); citemain.appendChild(addOption("hideInitial()", "Cancel")); var citemore = document.createElement('div'); citemore.style.display = 'none'; citemore.setAttribute('Id', 'citemore'); citemore.appendChild(addOption("citeEncyclopedia()", "Encyclopedia")); citemore.appendChild(addOption("citePressRelease()", "Press release")); citemore.appendChild(addOption("citeMap()", "Map")); citemore.appendChild(addOption("showRefSectionOptions()", "Ref Section")); citemain.appendChild(citemore); $(citemain).insertAfter($("#toolbar")); var reftoolformarea = document.createElement('span'); reftoolformarea.id = 'refToolFormArea'; $("#citeselect").append(reftoolformarea); } if (typeof EditTools == "object") { var placeholder = document.getElementById("editpage-specialchars"); EditTools.createEditTools(placeholder); } } function addOption(script, text) { var option = document.createElement('input'); option.setAttribute('type', 'button'); option.setAttribute('onclick', script); option.setAttribute("value", text); return option; } function hideInitial() { document.getElementById('citeselect').style.display = 'none'; oldFormHide(); } function oldFormHide() { //if (numforms != 0) { // document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; //} document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = ''; if (document.getElementById('errorform') !== null) { document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform')); } } function showMore() { document.getElementById('citemore').style.display = ''; } var months = ['January', 'February', 'March', 'April', 'May', 'June', 'July', 'August', 'September', 'October', 'November', 'December']; var citeGlobalDateFormat = "<date> <monthname> <year>"; function getTime() { var datestr = ''; if (citeUserDateFormat) { datestr = citeUserDateFormat; } else { datestr = citeGlobalDateFormat; } var DT = new Date(); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth() + 1; if (month < 10) { zmonth = "0" + month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate(); if (date < 10) { zdate = "0" + date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString(); datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', months[DT.getUTCMonth()]); datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return (datestr); } function lastNameToRefname() { //Note: This only works if field 'refname' comes after field 'last', but it always does var lastName; var fields = document.getElementById('citediv' + numforms).getElementsByTagName('input'); for (var i = 0; i < fields.length; i++) { if (fields[i].id == 'last') { lastName = fields[i].value; } else if (fields[i].id == 'refname') { fields[i].value = lastName.replace(/^\s*(.*?)\s*$/, "$1"); return; } } } function setAccessDateToday() { document.getElementById('access-date').value = getTime(); /* var fields = document.getElementById('citediv'+numforms).getElementsByTagName('input'); for (var i=0; i<fields.length; i++) { if(fields[i].id == 'accessdate') { fields[i].value = getTime(); return; } } */ } function getLastName(authornum) { if (/\S/.test(document.getElementById('last' + authornum).value)) { return document.getElementById('last' + authornum).value; } else { var author = document.getElementById('author' + authornum).value; var match = /(\S+)\s*$/.exec(author); if (match) { return match[1]; } else { return ''; } } } function makeRefname() { var refname; if (document.getElementById('last1')) { refname = document.getElementById('last1').value + document.getElementById('last2').value; } else { refname = document.getElementById('last').value; } if (/\S/.test(refname)) { var date = document.getElementById('date').value; var match = /[0-9]{4}/.exec(date); if (match) { refname += match[0]; } } else { refname = document.getElementById('title').value; } document.getElementById('refname').value = refname; } function citeWeb() { citeNewsWeb("cite web"); } function citeNews() { citeNewsWeb("cite news"); } function citeNewsWeb(templatename) { oldFormHide(); var template = templatename; var legend; if (template == "cite web") { legend = "Cite web source"; } else { legend = "Cite news source"; } var newtime = getTime(); numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>' + legend + '</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="title">&nbsp;Title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="last">Last name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>' + '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><!-- <label for="coauthors"><s>Coauthors: </s></label> --></td>' + '<td width="400"><span style="color:#696969;font-style:italic;">Co-author parameter no longer supported</span><!-- <input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors" placeholder="this parameter no longer supported"> --></td>' + '<td width="120"><label for="date">&nbsp;Publication date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="work">' + ((template == 'cite news') ? 'Newspaper or&nbsp;work' : 'Website or&nbsp;work') + ': </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="work"></td>' + '<td width="120"><label for="publisher">&nbsp;Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="pages">Pages: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>' + '<td width="120"><label for="language">&nbsp;Language: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="access-date">Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date" value="' + newtime + '"></td>'; if (template == 'cite news') { form += '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>'; } else { form += '<td width="120"></td>' + '<td width="400"></td></tr>'; } if (template == 'cite web') { form += '<tr><td width="120"><label for="archive-url">Archive URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="archive-url"></td>' + '<td width="120"><label for="archive-date">&nbsp;Archive date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="archive-date"></td></tr>'; } form += '<tr><td width="120"><label for="refname">Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:60%" id="refname"><input type="button" value="<Last name" onClick="lastNameToRefname()"></td></tr>' + '</table>' + ' <input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citeBook() { oldFormHide(); var template = "cite book"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite book source</legend>'; form += '<table cellspacing="5" width="100%"> \ <tr><td><label for="title">Title: </label></td> \ <td colspan=5><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td></tr>'; for (var i = 1; i <= 3; i++) { var i_str = i == 1 ? '' : ' ' + i; form += '<tr> \ <td width="130"><label for="last' + i + '">Author' + i_str + ' last&nbsp;name: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last' + i + '"></td> \ <td><label for="first' + i + '">&nbsp;first&nbsp;name: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first' + i + '"></td> \ <td><label for="author-link' + i + '">&nbsp;Author link: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="author-link' + i + '"> \ <!--<a id="authorLinkAnchor' + i + '"><img id="authorLinkButton' + i + '" src="static/progress.gif" border="0" style="visibility: hidden" /></a> \ <a href="//en.wikipedia.org/wiki/%s" target="_blank"><img id="authorTryLink' + i + '" src="static/external.png" border="0" style="visibility: hidden" /></a> --> \ </td> \ </tr>'; } form += '<tr><td><!-- <label for="coauthors"><s>Coauthors: </s></label> --></td> \ <td><span style="color:#696969;font-style:italic;">Co-author parameter no longer supported</span><!-- <input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors" placeholder="this parameter no longer supported"> --></td> \ <td><label for="editor">&nbsp;Editor: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="editor"></td> \ <td><label for="others">&nbsp;Others: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="others"></td></tr> \ </table> \ <table cellspacing="5" width="100%"> \ <tr><td width="130"><label for="publisher">Publisher: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td> \ <td><label for="location">&nbsp;Location: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="date">Publication&nbsp;date or&nbsp;year: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:140px" id="date"> \ <input id="dmy" name="dateformat" value="dmy" type="radio" tabindex=1 onclick="reformatDates()"><label for="dmy">dmy</label> \ <input id="mdy" name="dateformat" value="mdy" type="radio" tabindex=1 onclick="reformatDates()"><label for="mdy">md, y</label> \ <input id="ymd" name="dateformat" value="ymd" type="radio" tabindex=1 onclick="reformatDates()"><label for="ymd">y-m-d</label> \ </td> \ <td><label for="edition">&nbsp;Edition: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="edition"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="series">Series: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="series"></td> \ <td><label for="volume">&nbsp;Volume: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="volume"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="pages">Page number(s):</label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages" name="pages" onFocus="this.style.backgroundColor=\'\';"></td> \ <td><label for="chapter">&nbsp;Chapter: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="chapter"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="isbn">ISBN: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="isbn"></td> \ <td><label for="language">&nbsp;Language: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="url">URL: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td> \ <td><label for="access-date">&nbsp;Access&nbsp;date:</label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="otherfields">Other&nbsp;fields:</label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="otherfields"></td> \ <td><label for="refname">&nbsp;Ref&nbsp;name: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td> \ </tr> \ </table> \ \ <input type="radio" tabindex=1 name="template" id="cite_book" value="cite_book" checked="1"><label for="cite_book">\{\{cite book}}</label> ^{<a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:Cite_book" target="_blank">[doc]</a>} \ <input type="radio" tabindex=1 name="template" id="citation" value="citation"><label for="citation">\{\{citation}}</label> ^{<a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:Citation" target="_blank">[doc]</a>} \ <input type="radio" tabindex=1 name="template" id="plain" value="plain"><label for="plain">plain wikicode (experimental)</label> \ <input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label> \ <input type="checkbox" tabindex=1 name="extraparams" id="extraparams" value="extraparams"><label for="extraparams">Extra parameters</label> \ <br /><input type="button" value="Add citation" onClick="makeCiteBook()"> \ <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationBook()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" /> \ \ </fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citeJournal() { oldFormHide(); var template = "cite journal"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite journal</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="last">Last name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>' + '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><!-- <label for="coauthors"><s>Coauthors: </s></label> --></td>' + '<td width="400"><span style="color:#696969;font-style:italic;">Co-author parameter no longer supported</span><!-- <input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors" placeholder="this parameter no longer supported"> --></td>' + '<td width="120"><label for="date">&nbsp;Publication date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="title">Title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td>' + '<td width="120"><label for="journal">&nbsp;Journal: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="journal"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="publisher">Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td>' + '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="volume">Volume: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="volume"></td>' + '<td width="120"><label for="issue">&nbsp;Issue: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="issue"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="pages">Pages: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>' + '<td width="120"><label for="issn">&nbsp;ISSN: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="issn"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="oclc">OCLC: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="oclc"></td>' + '<td width="120"><label for="doi">&nbsp;DOI: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="doi"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="pmid">PMID: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pmid"></td>' + '<td width="120"><label for="quote">&nbsp;Quote: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="quote"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="access-date">&nbsp;Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="language">Language: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td>' + '<td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:60%" id="refname"><input type="button" value="<Last name" onClick="lastNameToRefname()"></td></tr>' + '</table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citeEncyclopedia() { oldFormHide(); var template = "cite encyclopedia"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite encyclopedia source</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="last">Last name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>' + '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><!-- <label for="coauthors"><s>Coauthors: </s></label> --></td>' + '<td width="400"><span style="color:#696969;font-style:italic;">Co-author parameter no longer supported</span><!-- <input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors" placeholder="this parameter no longer supported"> --></td>' + '<td width="120"><label for="editor">&nbsp;Editor: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="editor"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="title">Entry title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td>' + '<td width="120"><label for="encyclopedia">&nbsp;Encyclopedia: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="encyclopedia"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="publisher">Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td>' + '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="year">Year: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="year"></td>' + '<td width="120"><label for="volume">&nbsp;Volume: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="volume"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="pages">Pages: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>' + '<td width="120"><label for="isbn">&nbsp;ISBN: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="isbn"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="access-date">&nbsp;Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="language">Language: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td>' + '<td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>' + '</table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citePressRelease() { oldFormHide(); var template = "cite press release"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite press release</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="title">Title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td>' + '<td width="120"><label for="publisher">&nbsp;Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="date">Date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td>' + '<td width="120"><label for="language">&nbsp;Language: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="access-date">&nbsp;Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date" value="' + getTime() + '"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="refname">Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>' + '</table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citeMap() { oldFormHide(); var template = "cite map"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite map</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="publisher">Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td>' + '<td width="120"><label for="title">&nbsp;Title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="access-date">&nbsp;Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="edition">Edition: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="edition"></td>' + '<td width="120"><label for="date">&nbsp;Date or year: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="cartography">Cartography: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="cartography"></td>' + '<td width="120"><label for="scale">&nbsp;Scale: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="scale"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="series">Series: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="series"></td>' + '<td width="120"><label for="page">&nbsp;Page: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="page"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="section">Section: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="section"></td>' + '<td width="120"><label for="inset">&nbsp;Inset: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="inset"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="isbn">ISBN: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="isbn"></td>' + '<td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>' + '</table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function showRefSectionOptions() { oldFormHide(); var template = "cite encyclopedia"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Add references section</legend>\ Headline:<br />\ <input id="references" name="headline" type="radio" tabindex=1 checked="checked"><label for="references">== References ==</label><br /> \ <input id="notes" name="headline" type="radio" tabindex=1><label for="notes">== Notes ==</label><br /> \ Type:<br /> \ <input id="type-references" name="type" type="radio" tabindex=1><label for="type-references">&lt;references/&gt;</label><br /> \ <input id="type-reflist" name="type" type="radio" tabindex=1 checked="checked"><label for="type-reflist">\{\{Reflist}}</label><br /> \ <input id="type-reflist2" name="type" type="radio" tabindex=1><label for="type-reflist2">\{\{Reflist|2}}</label><br /> \ <input type="checkbox" tabindex=1 id="ldr"><label for="ldr">List-defined references</label> (<a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#List-defined_references" target="_blank">Info 1</a>, <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Help:Footnotes#List-defined_references" target="_blank">Info 2</a>)<br />\ <input type="button" value="Add references section" onClick="addRefSection()">' + '</fieldset></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function makeCiteCode() { cites = document.getElementById('citediv' + numforms).getElementsByTagName('input'); var template = ''; var citebegin = '<ref'; var citename = ''; var citeinner = ''; for (var i = 0; i < cites.length; i++) { var citeid = cites[i].id; var citevalue = cites[i].value; citevalue = citevalue.trim(); //Trim leading and trailing whitespace if (citeid == "verbose") { if (cites[i].checked) { citeinner = citeinner.replace(/\|/g, "\n|"); } } else if (citevalue !== '' && cites[i].type !== 'button' && cites[i].type !== 'image') { if (citeid === "refname") { citebegin += ' name="' + citevalue + '"'; } else if (citeid == "template") { citename = '>\{\{' + citevalue; template = citevalue; } else { if (citeid === "pages") { if (citevalue.match(/^\w+$/) && template != 'cite encyclopedia') { citeid = "page"; //Use page= instead of pages= if only one page. Makes p. 5 instead of pp. 5. } else { citevalue = citevalue.replace(/-/g, "–"); //Replace hyphens with en dashes [[WP:ENDASH]] } } else if (citeid == "date" && citevalue.match(/^\d\d\d\d$/)) { citeid = "year"; // Use year= instead of date= if only the year is specified } citeinner += "|" + citeid + "=" + citevalue; } } } cite = citebegin + citename + citeinner + "}}</ref>"; return cite; } function addcites(template) { var cite = makeCiteCode(); $("#wpTextbox1").focus(); mw.toolbar.insertTags(cite, '', ''); //document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; oldFormHide(); } function addRefSection() { var wikicode = "\n"; if (document.getElementById('references').checked) { wikicode += "== References ==\n"; } else if (document.getElementById('notes').checked) { wikicode += "== Notes ==\n"; } else { alert('No headline selected!'); } if (document.getElementById('type-references').checked) { if (document.getElementById('ldr').checked) { wikicode += "<references>\n\n</references>\n"; } else { wikicode += "<references/>\n"; } } else if (document.getElementById('type-reflist').checked || document.getElementById('type-reflist2').checked) { var col2 = document.getElementById('type-reflist2').checked ? '|2' : ''; if (document.getElementById('ldr').checked) { wikicode += "\{\{Reflist" + col2 + "|refs=\n\n}}\n"; } else { wikicode += "\{\{Reflist" + col2 + "}}\n"; } } else { alert('No type selected!'); } $("#wpTextbox1").focus(); mw.toolbar.insertTags(wikicode, '', ''); document.getElementById('citediv' + numforms).innerHTML = ''; } function getNamedRefs(calls) { if (typeof (wikEdUseWikEd) != 'undefined') { if (wikEdUseWikEd == true) { WikEdUpdateTextarea(); } } text = document.getElementById('wpTextbox1').value; var regex; if (calls) { regex = /< *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)) *?\/ *?>/gi //' } else { regex = /< *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)) *?>/gi //' } var namedrefs = new Array(); var i = 0; var nr = true; do { ref = regex.exec(text); if (ref != null) { if (ref[5]) { namedrefs[i] = ref[5]; } else if (ref[3]) { namedrefs[i] = ref[3]; } else { namedrefs[i] = ref[6]; } i++; } else { nr = false; } } while (nr == true); return namedrefs; } function citeNamedRef() { var namedrefs = getNamedRefs(false); if (namedrefs == '') { oldFormHide(); numforms++; var out = '<div id="citediv' + numforms + '"><fieldset>' + '<legend>References in text</legend>There are no named refs (<tt>&lt;ref name="Name"&gt;</tt>) in the text</fieldset></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = out; } else { oldFormHide(); numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>References in article</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<tr><td><label for="namedrefs">&nbsp;Named references in text</label></td>' + '<td><select name="namedrefs" id="namedrefs">'; for (var i = 0; i < namedrefs.length; i++) { form += '<option value="' + namedrefs[i] + '">' + namedrefs[i] + '</option>'; } form += '</select>' + '</td></tr></table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addnamedcite()">' + '</fieldset></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } } function addnamedcite() { var name = document.getElementById('citediv' + numforms).getElementsByTagName('select')[0].value; var ref = '<ref name="' + name + '" />'; $("#wpTextbox1").focus(); mw.toolbar.insertTags(ref, '', ''); document.getElementById('citediv' + numforms).style.display = 'none'; } function getAllRefs() { if (typeof (wikEdUseWikEd) != 'undefined') { if (wikEdUseWikEd == true) { WikEdUpdateTextarea(); } } var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; var regex = /< *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)))? *?>((.|\n)*?)< *?\/? *?ref *?>/gim //" var allrefs = new Array(); var i = 0; var nr = true; do { ref = regex.exec(text); if (ref != null) { if (ref[0].search(/[^\s]{150}/) != -1) { ref[0] = ref[0].replace(/\|([^\s])/g, "| $1"); } ref[0] = ref[0].replace(/</g, "&lt;"); ref[0] = ref[0].replace(/>/g, "&gt;"); allrefs[i] = ref[0]; i++; } else { nr = false; } } while (nr == true); return allrefs; } function NRcallError(namedrefs, refname) { for (var i = 0; i < namedrefs.length; i++) { if (namedrefs[i] == refname) { return true; } } return false; } function errorCheck() { var allrefs = getAllRefs(); var allrefscontent = new Array(); var samecontentexclude = new Array(); var sx = 0; var templateexclude = new Array(); var tx = 0; var skipcheck = false; var namedrefcalls = getNamedRefs(true); for (var i = 0; i < allrefs.length; i++) { allrefscontent[i] = allrefs[i].replace(/&lt; *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)))? *?&gt;((.|\n)*?)&lt; *?\/? *?ref *?&gt;/gim, "$8"); //" } var namedrefs = getNamedRefs(false); var errorlist = new Array(); var q = 0; var unclosed = document.getElementById('unclosed').checked; var samecontent = document.getElementById('samecontent').checked; var templates = document.getElementById('templates').checked; var repeated = document.getElementById('repeated').checked; var undef = document.getElementById('undef').checked; for (var i = 0; i < allrefs.length; i++) { if (allrefs[i].search(/&lt; *?\/ *?ref *?&gt;/) == -1 && unclosed) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + allrefs[i] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Unclosed <tt>&lt;ref&gt;</tt> tag</td></tr>'; q++; } if (samecontent) { for (var d = 0; d < samecontentexclude.length; d++) { if (allrefscontent[i] == samecontentexclude[d]) { skipcheck = true; } } var p = 0; while (p < allrefs.length && !skipcheck) { if (allrefscontent[i] == allrefscontent[p] && i != p) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + allrefscontent[i] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Multiple refs contain this content, a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">named reference</a> should be used instead</td></tr>'; q++; samecontentexclude[sx] = allrefscontent[i] sx++; break; } p++; } skipcheck = false; } if (templates) { if (allrefscontent[i].search(/\{\{cite/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{citation/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{Comic (book|strip) reference/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{Editorial cartoon reference/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{harv/i) == -1) { for (var x = 0; x < templateexclude.length; x++) { if (allrefscontent[i] == templateexclude[x]) { skipcheck = true; } } if (!skipcheck) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + allrefs[i] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Does not use a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates">citation template</a></td></tr>'; q++; templateexclude[tx] = allrefscontent[i]; tx++; } skipcheck = false; } } } if (repeated) { var repeatnameexclude = new Array(); var rx = 0; for (var k = 0; k < namedrefs.length; k++) { for (var d = 0; d < repeatnameexclude.length; d++) { if (namedrefs[k] == repeatnameexclude[d]) { skipcheck = true; } } var z = 0; while (z < namedrefs.length && !skipcheck) { if (namedrefs[k] == namedrefs[z] && k != z) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + namedrefs[k] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Multiple references are given the same <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">name</a></td></tr>'; q++; repeatnameexclude[rx] = namedrefs[z]; rx++; break; } z++; } skipcheck = false; } } if (undef) { var undefexclude = new Array(); var ux = 0; for (var p = 0; p < namedrefcalls.length; p++) { for (var d = 0; d < undefexclude.length; d++) { if (allrefscontent[i] == undefexclude[d]) { skipcheck = true; } } if (!skipcheck) { if (!NRcallError(namedrefs, namedrefcalls[p])) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + namedrefcalls[p] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">A <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">named reference</a> is used but not defined</td></tr>'; q++; undefexclude[ux] = namedrefs[p]; ux++; } } skipcheck = false; } } if (q > 0) { return errorlist; } else { return 0; } } function dispErrors() { oldFormHide(); var form = '<div id="errorform"><fieldset>' + '<legend>Error checking</legend>' + '<b>Check for:</b><br/>' + '<input type="checkbox" id="unclosed" /> Unclosed <tt>&lt;ref&gt;</tt> tags<br/>' + '<input type="checkbox" id="samecontent" /> References with the same content<br/>' + '<input type="checkbox" id="templates" /> References not using a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates">citation template</a><br/>' + '<input type="checkbox" id="repeated" /> Multiple references with the same name<br/>' + '<input type="checkbox" id="undef" /> Usage of undefined named references<br/>' + '<input type="button" id="errorchecksubmit" value="Check for selected errors" onclick="doErrorCheck()"/>' + '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } function doErrorCheck() { var errors = errorCheck(); document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform')); if (errors == 0) { if (numforms != 0) { document.getElementById('citediv' + numforms).style.display = 'none'; } numforms++; out = '<div id="citediv' + numforms + '"><fieldset>' + '<legend>Error checking</legend>No errors found.</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += out; } else { if (numforms != 0) { document.getElementById('citediv' + numforms).style.display = 'none'; } numforms++; form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Error checking</legend>' + '<table border="1px">'; for (var i = 0; i < errors.length; i++) { form += errors[i]; } form += '</table>' + '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } } function makeBookCitationCode(callback) { var cite = '<ref'; var refname = document.getElementById('refname').value; if (/\S/.test(refname)) { cite += ' name="' + refname + '"'; } cite += '>\{\{'; if (document.getElementById('cite_book').checked || document.getElementById('plain').checked) { cite += 'cite book'; } else if (document.getElementById('citation').checked) { cite += 'citation'; } else { alert('No template selected.'); } var authorcite = ''; var prevauthor = 0; for (var i = 3; i >= 1; i--) { //var author = document.getElementById('author' + i).value; var last = document.getElementById('last' + i).value; var first = document.getElementById('first' + i).value; var authorlink = document.getElementById('author-link' + i).value; if (i == 1 && !prevauthor) { i = ''; } if (/\S/.test(authorlink)) { authorcite = '|author-link' + i + '=' + authorlink + authorcite; } if (/\S/.test(last)) { authorcite = '|last' + i + '=' + last + '|first' + i + '=' + first + authorcite; prevauthor = 1; } /*else if (/\S/.test(author)) { authorcite = '|author' + i + '=' + author + authorcite; prevauthor = 1; }*/ } cite += authorcite; var simplefields = ["editor", "others", "title", "url", "access-date", "edition", "series", "volume", "date", "publisher", "location", "language", "isbn", "pages", "chapter"]; for (var i = 0; i < simplefields.length; i++) { var fieldname = simplefields[i]; var value = document.getElementById(fieldname).value; if (/\S/.test(value) || fieldname == "title") { if (fieldname == "pages") { if (/^\w+$/.test(value)) { fieldname = "page"; //Use page= instead of pages= if only one page. Makes p. 5 instead of pp. 5. } else { value = value.replace(/-/g, "–"); //Replace hyphens with en dashes [[WP:ENDASH]] value = value.replace(/,\s*\s?/g, ", "); //One space after each comma } } else if (fieldname == "date" && /^\d\d\d\d$/.test(value)) { fieldname = "year"; // Use year= instead of date= if only the year is specified } cite += '|' + fieldname + '=' + value; } } var otherfields = document.getElementById('otherfields').value; if (/\S/.test(otherfields)) { cite += '|' + otherfields; } if (document.getElementById('extraparams').checked) { cite += '|author-mask='; if (!document.getElementById('citation').checked) { cite += '|trans-title='; } cite += '|format='; cite += '|orig-date='; cite += '|oclc='; cite += '|doi='; cite += '|bibcode='; cite += '|id='; if (/\S/.test(document.getElementById('chapter').value)) { if (!document.getElementById('citation').checked) { cite += '|trans-chapter='; } cite += '|chapter-url='; } cite += '|quote='; cite += '|lay-url='; cite += '|lay-date='; } cite += "}}</ref>"; if (document.getElementById('plain').checked) { var match = /^(.*?)(\{\{.*}})(.*?)$/.exec(cite); if (match) { var citebeg = match[1]; var citemid = match[2]; var citeend = match[3]; citemid = citemid.replace(/cite book/, "Vancite book"); //alert(citebeg + ':::' + citemid + ':::' + citeend); //document.getElementById('fullcite').value = 'Updating...'; var url = 'api.php?action=expandtemplates&format=xml&text=' + encodeURIComponent(citemid); document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; var xmlhttpExpand = new XMLHttpRequest(); xmlhttpExpand.onreadystatechange = function () { if (xmlhttpExpand.readyState == 4) { if (xmlhttpExpand.status == 200) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; var xmlDoc = xmlhttpExpand.responseXML.documentElement; var expanded = xmlDoc.getElementsByTagName("expandtemplates")[0].textContent; if (expanded == undefined) { expanded = xmlDoc.getElementsByTagName("expandtemplates")[0].childNodes[0].nodeValue; } expanded = expanded.replace(/<span.*?>/ig, ''); expanded = expanded.replace(/<\/span>/ig, ''); expanded = expanded.replace(/<nowiki\/?>/ig, ''); expanded = expanded.replace(/\&\#32\;/ig, ' '); expanded = expanded.replace(/\&\#59\;/ig, ';'); expanded = expanded.replace(/\&\#91\;/ig, '['); expanded = expanded.replace(/\&\#93\;/ig, ']'); plaincite = citebeg + expanded + citeend; //alert(plaincite); callback(plaincite); } else alert('The query returned an error.'); } } xmlhttpExpand.open("GET", url, true); xmlhttpExpand.send(null); } else { alert('Error A1'); } } else { if (document.getElementById('verbose').checked) { cite = cite.replace(/\|/g, "\n|"); } callback(cite); } } function makeCiteBook() { makeBookCitationCode(function (cite) { $("#wpTextbox1").focus(); mw.toolbar.insertTags(cite, '', ''); if (!refToolDebug) { oldFormHide(); } }); } function formatDate(datein, dateformat) { if (dateformat == '') { return (datein); } datein = datein.replace(/^\s*(.*?)\s*$/, "$1"); //Trim whitespace var year = -1; var month = -1; var date = -1; var match = /^(\d\d\d\d)-(\d\d?)(-(\d\d?))?$/.exec(datein); if (match) { //alert(' match[1]=' + match[1] + ' match[2]=#' + match[2] + '# match[3]=' + match[3] + ' match[4]=' + match[4] ); year = parseInt(match[1], 10); //10 forces decimal conversion month = parseInt(match[2], 10); if (match[4]) { date = parseInt(match[4], 10); } } else if (/^\d\d? \w+ \d\d\d\d$/.test(datein) || /^\w+ \d\d?, \d\d\d\d$/.test(datein)) { var DT = new Date(datein); year = DT.getFullYear(); month = DT.getMonth() + 1; date = DT.getDate(); } else if (datein == 'today') { var DT = new Date(); year = DT.getUTCFullYear(); month = DT.getUTCMonth() + 1; date = DT.getUTCDate(); } else { return (datein); } //alert('datein=' + datein + ', y=' + year + ', m=' + month + ', d=' + date); var zmonth = ''; if (month < 10) { zmonth = "0" + month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; if (date > -1) { if (date < 10) { zdate = "0" + date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString() } else { date = ''; } var datestr = dateformat; datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', months[month - 1]); datestr = datestr.replace('<year>', year.toString()); datestr = datestr.replace(/\s+/, ' ').replace(/^\s+/, '').replace(/(\D),/, '$1').replace(/-$/, ''); return (datestr); } function getDateFormat() { var dateformat = ''; if (document.getElementById('dmy')) { if (document.getElementById('dmy').checked) { dateformat = '<date> <monthname> <year>' } else if (document.getElementById('mdy').checked) { dateformat = '<monthname> <date>, <year>' } else if (document.getElementById('ymd').checked) { dateformat = '<year>-<zmonth>-<zdate>' } } else if (citeUserDateFormat) { dateformat = citeUserDateFormat; } else { dateformat = citeGlobalDateFormat; } return (dateformat); } function reformatDates() { var dateformat = getDateFormat(); //alert(':' + dateformat + ':'); document.getElementById('access-date').value = formatDate(document.getElementById('access-date').value, dateformat); document.getElementById('date').value = formatDate(document.getElementById('date').value, dateformat); //document.getElementById('dateformat_hidden').value = getDateFormatShort(); } /*function updateGetButton() { document.getElementById('urlget').disabled = document.getElementById('url').value == ''; }*/ function preview(wikitext) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; wikitext += '<references />'; var url = "api.php?action=parse&format=xml&prop=text&text=" + encodeURIComponent(wikitext); var xmlhttp = new XMLHttpRequest(); xmlhttp.onreadystatechange = function () { if (xmlhttp.readyState == 4) { if (xmlhttp.status == 200) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; var xmlDoc = xmlhttp.responseXML.documentElement; var previewHTML = xmlDoc.getElementsByTagName("text")[0].textContent; if (previewHTML == undefined) { previewHTML = xmlDoc.getElementsByTagName("text")[0].childNodes[0].nodeValue; } //alert(previewHTML); previewHTML = previewHTML.replace(/href="\//gi, 'href="//en.wikipedia.org/'); document.getElementById('previewSpan').innerHTML = '<fieldset><legend>Citation preview</legend>' + previewHTML + '</fieldset>'; } else alert('The query returned an error.'); } }; xmlhttp.open("GET", url, true); xmlhttp.send(null) } function previewCitationBook() { makeBookCitationCode(preview); } function previewCitationDefault() { var wikitext = makeCiteCode(); preview(wikitext); } function pullJs() { var book_url = document.getElementById('url').value; if (book_url) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; var book_url_enc = encodeURIComponent(book_url); if (!refTagURL) { refTagURL = defaultRefTagURL; } var baseurl = refTagURL + 'googlebooksjs.py'; var url = baseurl + '?book_url=' + book_url_enc + '&callback=setFormValues'; /*var script = document.createElement("script"); script.setAttribute("src",url); script.setAttribute("type","text/javascript"); document.body.appendChild(script);*/ JsonRequest(url); } else { alert('No URL.'); } } function pullISBN() { var isbn = document.getElementById('isbn').value; isbn = isbn.replace(/[^0-9]/g, ""); //Digits only if (isbn) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; if (!refTagURL) { refTagURL = defaultRefTagURL; } var baseurl = refTagURL + 'getdiberri.py'; var url = baseurl + '?isbn=' + isbn + '&callback=useDiberriData'; /*var script = document.createElement("script"); script.setAttribute("src",url); script.setAttribute("type","text/javascript"); document.body.appendChild(script);*/ JsonRequest(url); } else { alert('No ISBN.'); } } function pullDOI() { var doi = document.getElementById('doi').value; if (doi) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; if (!refTagURL) { refTagURL = defaultRefTagURL; } var baseurl = refTagURL + 'doifetchjs.py'; var url = baseurl + '?doi=' + encodeURIComponent(doi) + '&callback=useDoiData'; JsonRequest(url); } else { alert('No DOI.'); } } function pullPMID() { alert('Not implemented yet...'); /*var doi = document.getElementById('doi').value; if (doi) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; if(!refTagURL) {refTagURL = defaultRefTagURL;} var baseurl = refTagURL + 'doifetchjs.py'; var url = baseurl + '?doi=' + encodeURIComponent(doi) + '&callback=useDoiData'; JsonRequest(url); }else{ alert('No DOI.'); }*/ } function pullURL() { var url = document.getElementById('url').value; if (url) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; if (!refTagURL) { refTagURL = defaultRefTagURL; } var baseurl = refTagURL + 'urlfetchjs.py'; var url = baseurl + '?url=' + encodeURIComponent(url) + '&callback=useUrlData'; JsonRequest(url); } else { alert('No URl.'); } } function JsonRequest(url) { //mw.loader.load(url) //Bad: does not import the same script more than once var script = document.createElement("script"); script.setAttribute("src", url); script.setAttribute("type", "text/javascript"); //document.body.appendChild(script); document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(script); } function setFormValues(bookdata) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; //alert(bookdata); //alert(bookdata.page); if (bookdata.title.length != 0) { document.getElementById('title').value = bookdata.title; } if (bookdata.isbn.length != 0) { document.getElementById('isbn').value = bookdata.isbn; } if (bookdata.publisher.length != 0) { document.getElementById('publisher').value = bookdata.publisher; } if (bookdata.pages.length != 0) { document.getElementById('pages').value = bookdata.pages; document.getElementById('pages').style.backgroundColor = '#FFFF99'; } if (bookdata.url.length != 0) { document.getElementById('url').value = bookdata.url; } if (bookdata.date.length != 0) { document.getElementById('date').value = bookdata.date; } for (var i = 0; i < bookdata.authors.length && i <= 2; i++) { authorn = i + 1; var author = bookdata.authors[i]; var match = /(.+)\s+(.+)/.exec(author); if (match) { document.getElementById('first' + authorn).value = match[1]; document.getElementById('last' + authorn).value = match[2]; } else { document.getElementById('last' + authorn).value = author; } } document.getElementById('coauthors').value = bookdata.authors.splice(3).join(', ') setAccessDateToday() makeRefname() } function useDiberriData(bookdata) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; if (bookdata.title.length != 0) { document.getElementById('title').value = bookdata.title; } if (bookdata.isbn.length != 0) { document.getElementById('isbn').value = bookdata.isbn; } if (bookdata.publisher.length != 0) { document.getElementById('publisher').value = bookdata.publisher; } if (bookdata.location.length != 0) { document.getElementById('location').value = bookdata.location; } if (bookdata.year.length != 0) { document.getElementById('date').value = bookdata.year; } if (bookdata.authors.length != 0) { authors = bookdata.authors.split(';', 4); for (var i = 0; i < authors.length && i <= 2; i++) { authorn = i + 1; nameparts = authors[i].split(',', 2); document.getElementById('last' + authorn).value = nameparts[0].trim(); if (nameparts.length == 2) { document.getElementById('first' + authorn).value = nameparts[1].trim(); } } if (authors[3]) { document.getElementById('coauthors').value = authors[3].trim(); } } makeRefname() } function useDoiData(bookdata) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; if (bookdata.title) { document.getElementById('title').value = bookdata.title; } //if (bookdata.isbn.length != 0) { document.getElementById('isbn').value = bookdata.isbn; } //if (bookdata.publisher.length != 0) { document.getElementById('publisher').value = bookdata.publisher; } //if (bookdata.location.length != 0) { document.getElementById('location').value = bookdata.location; } if (bookdata.year) { document.getElementById('date').value = bookdata.year; } if (bookdata.issn) { document.getElementById('issn').value = bookdata.issn; } if (bookdata.journal) { document.getElementById('journal').value = bookdata.journal; } if (bookdata.volume) { document.getElementById('volume').value = bookdata.volume; } if (bookdata.issue) { document.getElementById('issue').value = bookdata.issue; } if (bookdata.pages) { document.getElementById('pages').value = bookdata.pages; } if (bookdata.authors) { var coauthors = []; for (var i = 0; i < bookdata.authors.length; i++) { var authorn = i + 1; var author = bookdata.authors[i]; if (authorn == 1) { if (author.last) { document.getElementById('last').value = author.last.trim(); } if (author.first) { document.getElementById('first').value = author.first.trim(); } } else { var authorparts = []; if (author.first) { authorparts.push(author.first.trim()); } if (author.last) { authorparts.push(author.last.trim()); } coauthors.push(authorparts.join(' ')); } } if (coauthors[0]) { document.getElementById('coauthors').value = coauthors.join(', '); } } makeRefname(); } function useUrlData(data) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; if (data.title) { document.getElementById('title').value = data.title; } if (data.work) { document.getElementById('work').value = data.work; } if (data.page) { document.getElementById('pages').value = data.page; } if (data.date) { document.getElementById('date').value = formatDate(data.date, getDateFormat()); } /*if (data.author) { var authors = data.author.replace(/ [Aa]nd /, ', '); var match = /(.+),\s*(.+)/.exec(authors); var firstauthor = ''; if (match) { firstauthor = match[1]; var coauthors = match[2]; document.getElementById('coauthors').value = coauthors; } else { firstauthor = data.author; } var match = /(.+)\s+(.+)/.exec(firstauthor); if (match) { document.getElementById('first').value = match[1]; document.getElementById('last').value = match[2]; } else { document.getElementById('last').value = author; } }*/ if (data.authors) { var coauthors = []; for (var i = 0; i < data.authors.length; i++) { var authorn = i + 1; var author = data.authors[i]; if (authorn == 1) { var match = /(.+)\s+(.+)/.exec(author); if (match) { document.getElementById('first').value = match[1].trim(); document.getElementById('last').value = match[2].trim(); } else { document.getElementById('last').value = author.trim(); } } else { coauthors.push(author); } } if (coauthors[0]) { document.getElementById('coauthors').value = coauthors.join(', '); } } } mw.hook('mw.toolbar').add(function () { refbuttons(); }); //</nowiki> ml271refr0avcmdq7e1vjd1mnbydm56 359285 359284 2026-04-17T11:41:09Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:RefToolbarLegacy.js]] 359284 javascript text/javascript //<nowiki> var numforms = 0; var wikEdAutoUpdateUrl; var citeUserDateFormat; var refTagURL; var defaultRefTagURL = ''; var refToolDebug; function easyCiteMain() { document.getElementById('citeselect').style.display = ''; document.getElementById('citemore').style.display = 'none'; } function refbuttons() { if (mw.toolbar) { mw.toolbar.addButton({ imageFile: "//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ea/Button_easy_cite.png", speedTip: "Insert citation", onClick: easyCiteMain, imageId: "mw-toolbar-editbutton" }); var citemain = document.createElement('div'); citemain.style.display = 'none'; citemain.style.margin = '0 0 6px'; citemain.style.clear = 'both'; citemain.style.height = 'auto'; citemain.setAttribute('Id', 'citeselect'); citemain.appendChild(addOption("citeWeb()", "Web")); citemain.appendChild(addOption("citeNews()", "News")); citemain.appendChild(addOption("citeBook()", "Book")); citemain.appendChild(addOption("citeJournal()", "Journal")); citemain.appendChild(addOption("citeNamedRef()", "Named references")); citemain.appendChild(addOption("dispErrors()", "Error check")); citemain.appendChild(addOption("showMore()", "More")); citemain.appendChild(addOption("hideInitial()", "Cancel")); var citemore = document.createElement('div'); citemore.style.display = 'none'; citemore.setAttribute('Id', 'citemore'); citemore.appendChild(addOption("citeEncyclopedia()", "Encyclopedia")); citemore.appendChild(addOption("citePressRelease()", "Press release")); citemore.appendChild(addOption("citeMap()", "Map")); citemore.appendChild(addOption("showRefSectionOptions()", "Ref Section")); citemain.appendChild(citemore); $(citemain).insertAfter($("#toolbar")); var reftoolformarea = document.createElement('span'); reftoolformarea.id = 'refToolFormArea'; $("#citeselect").append(reftoolformarea); } if (typeof EditTools == "object") { var placeholder = document.getElementById("editpage-specialchars"); EditTools.createEditTools(placeholder); } } function addOption(script, text) { var option = document.createElement('input'); option.setAttribute('type', 'button'); option.setAttribute('onclick', script); option.setAttribute("value", text); return option; } function hideInitial() { document.getElementById('citeselect').style.display = 'none'; oldFormHide(); } function oldFormHide() { //if (numforms != 0) { // document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; //} document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = ''; if (document.getElementById('errorform') !== null) { document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform')); } } function showMore() { document.getElementById('citemore').style.display = ''; } var months = ['January', 'February', 'March', 'April', 'May', 'June', 'July', 'August', 'September', 'October', 'November', 'December']; var citeGlobalDateFormat = "<date> <monthname> <year>"; function getTime() { var datestr = ''; if (citeUserDateFormat) { datestr = citeUserDateFormat; } else { datestr = citeGlobalDateFormat; } var DT = new Date(); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth() + 1; if (month < 10) { zmonth = "0" + month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate(); if (date < 10) { zdate = "0" + date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString(); datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', months[DT.getUTCMonth()]); datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return (datestr); } function lastNameToRefname() { //Note: This only works if field 'refname' comes after field 'last', but it always does var lastName; var fields = document.getElementById('citediv' + numforms).getElementsByTagName('input'); for (var i = 0; i < fields.length; i++) { if (fields[i].id == 'last') { lastName = fields[i].value; } else if (fields[i].id == 'refname') { fields[i].value = lastName.replace(/^\s*(.*?)\s*$/, "$1"); return; } } } function setAccessDateToday() { document.getElementById('access-date').value = getTime(); /* var fields = document.getElementById('citediv'+numforms).getElementsByTagName('input'); for (var i=0; i<fields.length; i++) { if(fields[i].id == 'accessdate') { fields[i].value = getTime(); return; } } */ } function getLastName(authornum) { if (/\S/.test(document.getElementById('last' + authornum).value)) { return document.getElementById('last' + authornum).value; } else { var author = document.getElementById('author' + authornum).value; var match = /(\S+)\s*$/.exec(author); if (match) { return match[1]; } else { return ''; } } } function makeRefname() { var refname; if (document.getElementById('last1')) { refname = document.getElementById('last1').value + document.getElementById('last2').value; } else { refname = document.getElementById('last').value; } if (/\S/.test(refname)) { var date = document.getElementById('date').value; var match = /[0-9]{4}/.exec(date); if (match) { refname += match[0]; } } else { refname = document.getElementById('title').value; } document.getElementById('refname').value = refname; } function citeWeb() { citeNewsWeb("cite web"); } function citeNews() { citeNewsWeb("cite news"); } function citeNewsWeb(templatename) { oldFormHide(); var template = templatename; var legend; if (template == "cite web") { legend = "Cite web source"; } else { legend = "Cite news source"; } var newtime = getTime(); numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>' + legend + '</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="title">&nbsp;Title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="last">Last name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>' + '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><!-- <label for="coauthors"><s>Coauthors: </s></label> --></td>' + '<td width="400"><span style="color:#696969;font-style:italic;">Co-author parameter no longer supported</span><!-- <input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors" placeholder="this parameter no longer supported"> --></td>' + '<td width="120"><label for="date">&nbsp;Publication date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="work">' + ((template == 'cite news') ? 'Newspaper or&nbsp;work' : 'Website or&nbsp;work') + ': </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="work"></td>' + '<td width="120"><label for="publisher">&nbsp;Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="pages">Pages: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>' + '<td width="120"><label for="language">&nbsp;Language: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="access-date">Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date" value="' + newtime + '"></td>'; if (template == 'cite news') { form += '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>'; } else { form += '<td width="120"></td>' + '<td width="400"></td></tr>'; } if (template == 'cite web') { form += '<tr><td width="120"><label for="archive-url">Archive URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="archive-url"></td>' + '<td width="120"><label for="archive-date">&nbsp;Archive date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="archive-date"></td></tr>'; } form += '<tr><td width="120"><label for="refname">Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:60%" id="refname"><input type="button" value="<Last name" onClick="lastNameToRefname()"></td></tr>' + '</table>' + ' <input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citeBook() { oldFormHide(); var template = "cite book"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite book source</legend>'; form += '<table cellspacing="5" width="100%"> \ <tr><td><label for="title">Title: </label></td> \ <td colspan=5><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td></tr>'; for (var i = 1; i <= 3; i++) { var i_str = i == 1 ? '' : ' ' + i; form += '<tr> \ <td width="130"><label for="last' + i + '">Author' + i_str + ' last&nbsp;name: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last' + i + '"></td> \ <td><label for="first' + i + '">&nbsp;first&nbsp;name: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first' + i + '"></td> \ <td><label for="author-link' + i + '">&nbsp;Author link: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="author-link' + i + '"> \ <!--<a id="authorLinkAnchor' + i + '"><img id="authorLinkButton' + i + '" src="static/progress.gif" border="0" style="visibility: hidden" /></a> \ <a href="//en.wikipedia.org/wiki/%s" target="_blank"><img id="authorTryLink' + i + '" src="static/external.png" border="0" style="visibility: hidden" /></a> --> \ </td> \ </tr>'; } form += '<tr><td><!-- <label for="coauthors"><s>Coauthors: </s></label> --></td> \ <td><span style="color:#696969;font-style:italic;">Co-author parameter no longer supported</span><!-- <input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors" placeholder="this parameter no longer supported"> --></td> \ <td><label for="editor">&nbsp;Editor: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="editor"></td> \ <td><label for="others">&nbsp;Others: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="others"></td></tr> \ </table> \ <table cellspacing="5" width="100%"> \ <tr><td width="130"><label for="publisher">Publisher: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td> \ <td><label for="location">&nbsp;Location: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="date">Publication&nbsp;date or&nbsp;year: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:140px" id="date"> \ <input id="dmy" name="dateformat" value="dmy" type="radio" tabindex=1 onclick="reformatDates()"><label for="dmy">dmy</label> \ <input id="mdy" name="dateformat" value="mdy" type="radio" tabindex=1 onclick="reformatDates()"><label for="mdy">md, y</label> \ <input id="ymd" name="dateformat" value="ymd" type="radio" tabindex=1 onclick="reformatDates()"><label for="ymd">y-m-d</label> \ </td> \ <td><label for="edition">&nbsp;Edition: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="edition"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="series">Series: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="series"></td> \ <td><label for="volume">&nbsp;Volume: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="volume"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="pages">Page number(s):</label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages" name="pages" onFocus="this.style.backgroundColor=\'\';"></td> \ <td><label for="chapter">&nbsp;Chapter: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="chapter"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="isbn">ISBN: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="isbn"></td> \ <td><label for="language">&nbsp;Language: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="url">URL: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td> \ <td><label for="access-date">&nbsp;Access&nbsp;date:</label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date"></td></tr> \ \ <tr><td><label for="otherfields">Other&nbsp;fields:</label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="otherfields"></td> \ <td><label for="refname">&nbsp;Ref&nbsp;name: </label></td> \ <td><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td> \ </tr> \ </table> \ \ <input type="radio" tabindex=1 name="template" id="cite_book" value="cite_book" checked="1"><label for="cite_book">\{\{cite book}}</label> ^{<a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:Cite_book" target="_blank">[doc]</a>} \ <input type="radio" tabindex=1 name="template" id="citation" value="citation"><label for="citation">\{\{citation}}</label> ^{<a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:Citation" target="_blank">[doc]</a>} \ <input type="radio" tabindex=1 name="template" id="plain" value="plain"><label for="plain">plain wikicode (experimental)</label> \ <input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label> \ <input type="checkbox" tabindex=1 name="extraparams" id="extraparams" value="extraparams"><label for="extraparams">Extra parameters</label> \ <br /><input type="button" value="Add citation" onClick="makeCiteBook()"> \ <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationBook()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" /> \ \ </fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citeJournal() { oldFormHide(); var template = "cite journal"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite journal</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="last">Last name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>' + '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><!-- <label for="coauthors"><s>Coauthors: </s></label> --></td>' + '<td width="400"><span style="color:#696969;font-style:italic;">Co-author parameter no longer supported</span><!-- <input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors" placeholder="this parameter no longer supported"> --></td>' + '<td width="120"><label for="date">&nbsp;Publication date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="title">Title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td>' + '<td width="120"><label for="journal">&nbsp;Journal: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="journal"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="publisher">Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td>' + '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="volume">Volume: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="volume"></td>' + '<td width="120"><label for="issue">&nbsp;Issue: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="issue"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="pages">Pages: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>' + '<td width="120"><label for="issn">&nbsp;ISSN: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="issn"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="oclc">OCLC: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="oclc"></td>' + '<td width="120"><label for="doi">&nbsp;DOI: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="doi"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="pmid">PMID: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pmid"></td>' + '<td width="120"><label for="quote">&nbsp;Quote: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="quote"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="access-date">&nbsp;Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="language">Language: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td>' + '<td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:60%" id="refname"><input type="button" value="<Last name" onClick="lastNameToRefname()"></td></tr>' + '</table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citeEncyclopedia() { oldFormHide(); var template = "cite encyclopedia"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite encyclopedia source</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="last">Last name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>' + '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><!-- <label for="coauthors"><s>Coauthors: </s></label> --></td>' + '<td width="400"><span style="color:#696969;font-style:italic;">Co-author parameter no longer supported</span><!-- <input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors" placeholder="this parameter no longer supported"> --></td>' + '<td width="120"><label for="editor">&nbsp;Editor: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="editor"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="title">Entry title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td>' + '<td width="120"><label for="encyclopedia">&nbsp;Encyclopedia: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="encyclopedia"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="publisher">Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td>' + '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="year">Year: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="year"></td>' + '<td width="120"><label for="volume">&nbsp;Volume: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="volume"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="pages">Pages: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>' + '<td width="120"><label for="isbn">&nbsp;ISBN: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="isbn"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="access-date">&nbsp;Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="language">Language: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td>' + '<td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>' + '</table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citePressRelease() { oldFormHide(); var template = "cite press release"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite press release</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="title">Title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td>' + '<td width="120"><label for="publisher">&nbsp;Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="date">Date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td>' + '<td width="120"><label for="language">&nbsp;Language: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="access-date">&nbsp;Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date" value="' + getTime() + '"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="refname">Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>' + '</table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function citeMap() { oldFormHide(); var template = "cite map"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Cite map</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<input type="hidden" value="' + template + '" id="template">' + '<tr><td width="120"><label for="publisher">Publisher: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td>' + '<td width="120"><label for="title">&nbsp;Title: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="url">URL: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>' + '<td width="120"><label for="access-date">&nbsp;Access date: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="access-date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="edition">Edition: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="edition"></td>' + '<td width="120"><label for="date">&nbsp;Date or year: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="cartography">Cartography: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="cartography"></td>' + '<td width="120"><label for="scale">&nbsp;Scale: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="scale"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="series">Series: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="series"></td>' + '<td width="120"><label for="page">&nbsp;Page: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="page"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="section">Section: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="section"></td>' + '<td width="120"><label for="inset">&nbsp;Inset: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="inset"></td></tr>' + '<tr><td width="120"><label for="isbn">ISBN: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="isbn"></td>' + '<td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>' + '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>' + '</table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">' + ' <input type="button" value="Preview citation" onClick="previewCitationDefault()"> \ <img id="progress" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/RefToolbar_spinning_throbber.gif" style="visibility: hidden" />' + '<input type="checkbox" tabindex=1 name="verbose" id="verbose" value="verbose"><label for="verbose">Vertical form</label>' + '<span style="float:right"><a href="//en.wikipedia.org/wiki/Template:' + template.replace(/ /g, '_') + '" target="_blank">[Template documentation]</a></span>' + '</fieldset><span id="previewSpan"></span></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function showRefSectionOptions() { oldFormHide(); var template = "cite encyclopedia"; numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Add references section</legend>\ Headline:<br />\ <input id="references" name="headline" type="radio" tabindex=1 checked="checked"><label for="references">== References ==</label><br /> \ <input id="notes" name="headline" type="radio" tabindex=1><label for="notes">== Notes ==</label><br /> \ Type:<br /> \ <input id="type-references" name="type" type="radio" tabindex=1><label for="type-references">&lt;references/&gt;</label><br /> \ <input id="type-reflist" name="type" type="radio" tabindex=1 checked="checked"><label for="type-reflist">\{\{Reflist}}</label><br /> \ <input id="type-reflist2" name="type" type="radio" tabindex=1><label for="type-reflist2">\{\{Reflist|2}}</label><br /> \ <input type="checkbox" tabindex=1 id="ldr"><label for="ldr">List-defined references</label> (<a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#List-defined_references" target="_blank">Info 1</a>, <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Help:Footnotes#List-defined_references" target="_blank">Info 2</a>)<br />\ <input type="button" value="Add references section" onClick="addRefSection()">' + '</fieldset></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } function makeCiteCode() { cites = document.getElementById('citediv' + numforms).getElementsByTagName('input'); var template = ''; var citebegin = '<ref'; var citename = ''; var citeinner = ''; for (var i = 0; i < cites.length; i++) { var citeid = cites[i].id; var citevalue = cites[i].value; citevalue = citevalue.trim(); //Trim leading and trailing whitespace if (citeid == "verbose") { if (cites[i].checked) { citeinner = citeinner.replace(/\|/g, "\n|"); } } else if (citevalue !== '' && cites[i].type !== 'button' && cites[i].type !== 'image') { if (citeid === "refname") { citebegin += ' name="' + citevalue + '"'; } else if (citeid == "template") { citename = '>\{\{' + citevalue; template = citevalue; } else { if (citeid === "pages") { if (citevalue.match(/^\w+$/) && template != 'cite encyclopedia') { citeid = "page"; //Use page= instead of pages= if only one page. Makes p. 5 instead of pp. 5. } else { citevalue = citevalue.replace(/-/g, "–"); //Replace hyphens with en dashes [[WP:ENDASH]] } } else if (citeid == "date" && citevalue.match(/^\d\d\d\d$/)) { citeid = "year"; // Use year= instead of date= if only the year is specified } citeinner += "|" + citeid + "=" + citevalue; } } } cite = citebegin + citename + citeinner + "}}</ref>"; return cite; } function addcites(template) { var cite = makeCiteCode(); $("#wpTextbox1").focus(); mw.toolbar.insertTags(cite, '', ''); //document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; oldFormHide(); } function addRefSection() { var wikicode = "\n"; if (document.getElementById('references').checked) { wikicode += "== References ==\n"; } else if (document.getElementById('notes').checked) { wikicode += "== Notes ==\n"; } else { alert('No headline selected!'); } if (document.getElementById('type-references').checked) { if (document.getElementById('ldr').checked) { wikicode += "<references>\n\n</references>\n"; } else { wikicode += "<references/>\n"; } } else if (document.getElementById('type-reflist').checked || document.getElementById('type-reflist2').checked) { var col2 = document.getElementById('type-reflist2').checked ? '|2' : ''; if (document.getElementById('ldr').checked) { wikicode += "\{\{Reflist" + col2 + "|refs=\n\n}}\n"; } else { wikicode += "\{\{Reflist" + col2 + "}}\n"; } } else { alert('No type selected!'); } $("#wpTextbox1").focus(); mw.toolbar.insertTags(wikicode, '', ''); document.getElementById('citediv' + numforms).innerHTML = ''; } function getNamedRefs(calls) { if (typeof (wikEdUseWikEd) != 'undefined') { if (wikEdUseWikEd == true) { WikEdUpdateTextarea(); } } text = document.getElementById('wpTextbox1').value; var regex; if (calls) { regex = /< *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)) *?\/ *?>/gi //' } else { regex = /< *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)) *?>/gi //' } var namedrefs = new Array(); var i = 0; var nr = true; do { ref = regex.exec(text); if (ref != null) { if (ref[5]) { namedrefs[i] = ref[5]; } else if (ref[3]) { namedrefs[i] = ref[3]; } else { namedrefs[i] = ref[6]; } i++; } else { nr = false; } } while (nr == true); return namedrefs; } function citeNamedRef() { var namedrefs = getNamedRefs(false); if (namedrefs == '') { oldFormHide(); numforms++; var out = '<div id="citediv' + numforms + '"><fieldset>' + '<legend>References in text</legend>There are no named refs (<tt>&lt;ref name="Name"&gt;</tt>) in the text</fieldset></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = out; } else { oldFormHide(); numforms++; var form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>References in article</legend>' + '<table cellspacing="5">' + '<tr><td><label for="namedrefs">&nbsp;Named references in text</label></td>' + '<td><select name="namedrefs" id="namedrefs">'; for (var i = 0; i < namedrefs.length; i++) { form += '<option value="' + namedrefs[i] + '">' + namedrefs[i] + '</option>'; } form += '</select>' + '</td></tr></table>' + '<input type="button" value="Add citation" onClick="addnamedcite()">' + '</fieldset></div>'; document.getElementById('refToolFormArea').innerHTML = form; } } function addnamedcite() { var name = document.getElementById('citediv' + numforms).getElementsByTagName('select')[0].value; var ref = '<ref name="' + name + '" />'; $("#wpTextbox1").focus(); mw.toolbar.insertTags(ref, '', ''); document.getElementById('citediv' + numforms).style.display = 'none'; } function getAllRefs() { if (typeof (wikEdUseWikEd) != 'undefined') { if (wikEdUseWikEd == true) { WikEdUpdateTextarea(); } } var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; var regex = /< *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)))? *?>((.|\n)*?)< *?\/? *?ref *?>/gim //" var allrefs = new Array(); var i = 0; var nr = true; do { ref = regex.exec(text); if (ref != null) { if (ref[0].search(/[^\s]{150}/) != -1) { ref[0] = ref[0].replace(/\|([^\s])/g, "| $1"); } ref[0] = ref[0].replace(/</g, "&lt;"); ref[0] = ref[0].replace(/>/g, "&gt;"); allrefs[i] = ref[0]; i++; } else { nr = false; } } while (nr == true); return allrefs; } function NRcallError(namedrefs, refname) { for (var i = 0; i < namedrefs.length; i++) { if (namedrefs[i] == refname) { return true; } } return false; } function errorCheck() { var allrefs = getAllRefs(); var allrefscontent = new Array(); var samecontentexclude = new Array(); var sx = 0; var templateexclude = new Array(); var tx = 0; var skipcheck = false; var namedrefcalls = getNamedRefs(true); for (var i = 0; i < allrefs.length; i++) { allrefscontent[i] = allrefs[i].replace(/&lt; *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)))? *?&gt;((.|\n)*?)&lt; *?\/? *?ref *?&gt;/gim, "$8"); //" } var namedrefs = getNamedRefs(false); var errorlist = new Array(); var q = 0; var unclosed = document.getElementById('unclosed').checked; var samecontent = document.getElementById('samecontent').checked; var templates = document.getElementById('templates').checked; var repeated = document.getElementById('repeated').checked; var undef = document.getElementById('undef').checked; for (var i = 0; i < allrefs.length; i++) { if (allrefs[i].search(/&lt; *?\/ *?ref *?&gt;/) == -1 && unclosed) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + allrefs[i] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Unclosed <tt>&lt;ref&gt;</tt> tag</td></tr>'; q++; } if (samecontent) { for (var d = 0; d < samecontentexclude.length; d++) { if (allrefscontent[i] == samecontentexclude[d]) { skipcheck = true; } } var p = 0; while (p < allrefs.length && !skipcheck) { if (allrefscontent[i] == allrefscontent[p] && i != p) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + allrefscontent[i] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Multiple refs contain this content, a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">named reference</a> should be used instead</td></tr>'; q++; samecontentexclude[sx] = allrefscontent[i] sx++; break; } p++; } skipcheck = false; } if (templates) { if (allrefscontent[i].search(/\{\{cite/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{citation/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{Comic (book|strip) reference/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{Editorial cartoon reference/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{harv/i) == -1) { for (var x = 0; x < templateexclude.length; x++) { if (allrefscontent[i] == templateexclude[x]) { skipcheck = true; } } if (!skipcheck) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + allrefs[i] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Does not use a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates">citation template</a></td></tr>'; q++; templateexclude[tx] = allrefscontent[i]; tx++; } skipcheck = false; } } } if (repeated) { var repeatnameexclude = new Array(); var rx = 0; for (var k = 0; k < namedrefs.length; k++) { for (var d = 0; d < repeatnameexclude.length; d++) { if (namedrefs[k] == repeatnameexclude[d]) { skipcheck = true; } } var z = 0; while (z < namedrefs.length && !skipcheck) { if (namedrefs[k] == namedrefs[z] && k != z) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + namedrefs[k] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Multiple references are given the same <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">name</a></td></tr>'; q++; repeatnameexclude[rx] = namedrefs[z]; rx++; break; } z++; } skipcheck = false; } } if (undef) { var undefexclude = new Array(); var ux = 0; for (var p = 0; p < namedrefcalls.length; p++) { for (var d = 0; d < undefexclude.length; d++) { if (allrefscontent[i] == undefexclude[d]) { skipcheck = true; } } if (!skipcheck) { if (!NRcallError(namedrefs, namedrefcalls[p])) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>' + namedrefcalls[p] + '</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">A <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">named reference</a> is used but not defined</td></tr>'; q++; undefexclude[ux] = namedrefs[p]; ux++; } } skipcheck = false; } } if (q > 0) { return errorlist; } else { return 0; } } function dispErrors() { oldFormHide(); var form = '<div id="errorform"><fieldset>' + '<legend>Error checking</legend>' + '<b>Check for:</b><br/>' + '<input type="checkbox" id="unclosed" /> Unclosed <tt>&lt;ref&gt;</tt> tags<br/>' + '<input type="checkbox" id="samecontent" /> References with the same content<br/>' + '<input type="checkbox" id="templates" /> References not using a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates">citation template</a><br/>' + '<input type="checkbox" id="repeated" /> Multiple references with the same name<br/>' + '<input type="checkbox" id="undef" /> Usage of undefined named references<br/>' + '<input type="button" id="errorchecksubmit" value="Check for selected errors" onclick="doErrorCheck()"/>' + '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } function doErrorCheck() { var errors = errorCheck(); document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform')); if (errors == 0) { if (numforms != 0) { document.getElementById('citediv' + numforms).style.display = 'none'; } numforms++; out = '<div id="citediv' + numforms + '"><fieldset>' + '<legend>Error checking</legend>No errors found.</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += out; } else { if (numforms != 0) { document.getElementById('citediv' + numforms).style.display = 'none'; } numforms++; form = '<div id="citediv' + numforms + '">' + '<fieldset><legend>Error checking</legend>' + '<table border="1px">'; for (var i = 0; i < errors.length; i++) { form += errors[i]; } form += '</table>' + '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } } function makeBookCitationCode(callback) { var cite = '<ref'; var refname = document.getElementById('refname').value; if (/\S/.test(refname)) { cite += ' name="' + refname + '"'; } cite += '>\{\{'; if (document.getElementById('cite_book').checked || document.getElementById('plain').checked) { cite += 'cite book'; } else if (document.getElementById('citation').checked) { cite += 'citation'; } else { alert('No template selected.'); } var authorcite = ''; var prevauthor = 0; for (var i = 3; i >= 1; i--) { //var author = document.getElementById('author' + i).value; var last = document.getElementById('last' + i).value; var first = document.getElementById('first' + i).value; var authorlink = document.getElementById('author-link' + i).value; if (i == 1 && !prevauthor) { i = ''; } if (/\S/.test(authorlink)) { authorcite = '|author-link' + i + '=' + authorlink + authorcite; } if (/\S/.test(last)) { authorcite = '|last' + i + '=' + last + '|first' + i + '=' + first + authorcite; prevauthor = 1; } /*else if (/\S/.test(author)) { authorcite = '|author' + i + '=' + author + authorcite; prevauthor = 1; }*/ } cite += authorcite; var simplefields = ["editor", "others", "title", "url", "access-date", "edition", "series", "volume", "date", "publisher", "location", "language", "isbn", "pages", "chapter"]; for (var i = 0; i < simplefields.length; i++) { var fieldname = simplefields[i]; var value = document.getElementById(fieldname).value; if (/\S/.test(value) || fieldname == "title") { if (fieldname == "pages") { if (/^\w+$/.test(value)) { fieldname = "page"; //Use page= instead of pages= if only one page. Makes p. 5 instead of pp. 5. } else { value = value.replace(/-/g, "–"); //Replace hyphens with en dashes [[WP:ENDASH]] value = value.replace(/,\s*\s?/g, ", "); //One space after each comma } } else if (fieldname == "date" && /^\d\d\d\d$/.test(value)) { fieldname = "year"; // Use year= instead of date= if only the year is specified } cite += '|' + fieldname + '=' + value; } } var otherfields = document.getElementById('otherfields').value; if (/\S/.test(otherfields)) { cite += '|' + otherfields; } if (document.getElementById('extraparams').checked) { cite += '|author-mask='; if (!document.getElementById('citation').checked) { cite += '|trans-title='; } cite += '|format='; cite += '|orig-date='; cite += '|oclc='; cite += '|doi='; cite += '|bibcode='; cite += '|id='; if (/\S/.test(document.getElementById('chapter').value)) { if (!document.getElementById('citation').checked) { cite += '|trans-chapter='; } cite += '|chapter-url='; } cite += '|quote='; cite += '|lay-url='; cite += '|lay-date='; } cite += "}}</ref>"; if (document.getElementById('plain').checked) { var match = /^(.*?)(\{\{.*}})(.*?)$/.exec(cite); if (match) { var citebeg = match[1]; var citemid = match[2]; var citeend = match[3]; citemid = citemid.replace(/cite book/, "Vancite book"); //alert(citebeg + ':::' + citemid + ':::' + citeend); //document.getElementById('fullcite').value = 'Updating...'; var url = 'api.php?action=expandtemplates&format=xml&text=' + encodeURIComponent(citemid); document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; var xmlhttpExpand = new XMLHttpRequest(); xmlhttpExpand.onreadystatechange = function () { if (xmlhttpExpand.readyState == 4) { if (xmlhttpExpand.status == 200) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; var xmlDoc = xmlhttpExpand.responseXML.documentElement; var expanded = xmlDoc.getElementsByTagName("expandtemplates")[0].textContent; if (expanded == undefined) { expanded = xmlDoc.getElementsByTagName("expandtemplates")[0].childNodes[0].nodeValue; } expanded = expanded.replace(/<span.*?>/ig, ''); expanded = expanded.replace(/<\/span>/ig, ''); expanded = expanded.replace(/<nowiki\/?>/ig, ''); expanded = expanded.replace(/\&\#32\;/ig, ' '); expanded = expanded.replace(/\&\#59\;/ig, ';'); expanded = expanded.replace(/\&\#91\;/ig, '['); expanded = expanded.replace(/\&\#93\;/ig, ']'); plaincite = citebeg + expanded + citeend; //alert(plaincite); callback(plaincite); } else alert('The query returned an error.'); } } xmlhttpExpand.open("GET", url, true); xmlhttpExpand.send(null); } else { alert('Error A1'); } } else { if (document.getElementById('verbose').checked) { cite = cite.replace(/\|/g, "\n|"); } callback(cite); } } function makeCiteBook() { makeBookCitationCode(function (cite) { $("#wpTextbox1").focus(); mw.toolbar.insertTags(cite, '', ''); if (!refToolDebug) { oldFormHide(); } }); } function formatDate(datein, dateformat) { if (dateformat == '') { return (datein); } datein = datein.replace(/^\s*(.*?)\s*$/, "$1"); //Trim whitespace var year = -1; var month = -1; var date = -1; var match = /^(\d\d\d\d)-(\d\d?)(-(\d\d?))?$/.exec(datein); if (match) { //alert(' match[1]=' + match[1] + ' match[2]=#' + match[2] + '# match[3]=' + match[3] + ' match[4]=' + match[4] ); year = parseInt(match[1], 10); //10 forces decimal conversion month = parseInt(match[2], 10); if (match[4]) { date = parseInt(match[4], 10); } } else if (/^\d\d? \w+ \d\d\d\d$/.test(datein) || /^\w+ \d\d?, \d\d\d\d$/.test(datein)) { var DT = new Date(datein); year = DT.getFullYear(); month = DT.getMonth() + 1; date = DT.getDate(); } else if (datein == 'today') { var DT = new Date(); year = DT.getUTCFullYear(); month = DT.getUTCMonth() + 1; date = DT.getUTCDate(); } else { return (datein); } //alert('datein=' + datein + ', y=' + year + ', m=' + month + ', d=' + date); var zmonth = ''; if (month < 10) { zmonth = "0" + month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; if (date > -1) { if (date < 10) { zdate = "0" + date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString() } else { date = ''; } var datestr = dateformat; datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', months[month - 1]); datestr = datestr.replace('<year>', year.toString()); datestr = datestr.replace(/\s+/, ' ').replace(/^\s+/, '').replace(/(\D),/, '$1').replace(/-$/, ''); return (datestr); } function getDateFormat() { var dateformat = ''; if (document.getElementById('dmy')) { if (document.getElementById('dmy').checked) { dateformat = '<date> <monthname> <year>' } else if (document.getElementById('mdy').checked) { dateformat = '<monthname> <date>, <year>' } else if (document.getElementById('ymd').checked) { dateformat = '<year>-<zmonth>-<zdate>' } } else if (citeUserDateFormat) { dateformat = citeUserDateFormat; } else { dateformat = citeGlobalDateFormat; } return (dateformat); } function reformatDates() { var dateformat = getDateFormat(); //alert(':' + dateformat + ':'); document.getElementById('access-date').value = formatDate(document.getElementById('access-date').value, dateformat); document.getElementById('date').value = formatDate(document.getElementById('date').value, dateformat); //document.getElementById('dateformat_hidden').value = getDateFormatShort(); } /*function updateGetButton() { document.getElementById('urlget').disabled = document.getElementById('url').value == ''; }*/ function preview(wikitext) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; wikitext += '<references />'; var url = "api.php?action=parse&format=xml&prop=text&text=" + encodeURIComponent(wikitext); var xmlhttp = new XMLHttpRequest(); xmlhttp.onreadystatechange = function () { if (xmlhttp.readyState == 4) { if (xmlhttp.status == 200) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; var xmlDoc = xmlhttp.responseXML.documentElement; var previewHTML = xmlDoc.getElementsByTagName("text")[0].textContent; if (previewHTML == undefined) { previewHTML = xmlDoc.getElementsByTagName("text")[0].childNodes[0].nodeValue; } //alert(previewHTML); previewHTML = previewHTML.replace(/href="\//gi, 'href="//en.wikipedia.org/'); document.getElementById('previewSpan').innerHTML = '<fieldset><legend>Citation preview</legend>' + previewHTML + '</fieldset>'; } else alert('The query returned an error.'); } }; xmlhttp.open("GET", url, true); xmlhttp.send(null) } function previewCitationBook() { makeBookCitationCode(preview); } function previewCitationDefault() { var wikitext = makeCiteCode(); preview(wikitext); } function pullJs() { var book_url = document.getElementById('url').value; if (book_url) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; var book_url_enc = encodeURIComponent(book_url); if (!refTagURL) { refTagURL = defaultRefTagURL; } var baseurl = refTagURL + 'googlebooksjs.py'; var url = baseurl + '?book_url=' + book_url_enc + '&callback=setFormValues'; /*var script = document.createElement("script"); script.setAttribute("src",url); script.setAttribute("type","text/javascript"); document.body.appendChild(script);*/ JsonRequest(url); } else { alert('No URL.'); } } function pullISBN() { var isbn = document.getElementById('isbn').value; isbn = isbn.replace(/[^0-9]/g, ""); //Digits only if (isbn) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; if (!refTagURL) { refTagURL = defaultRefTagURL; } var baseurl = refTagURL + 'getdiberri.py'; var url = baseurl + '?isbn=' + isbn + '&callback=useDiberriData'; /*var script = document.createElement("script"); script.setAttribute("src",url); script.setAttribute("type","text/javascript"); document.body.appendChild(script);*/ JsonRequest(url); } else { alert('No ISBN.'); } } function pullDOI() { var doi = document.getElementById('doi').value; if (doi) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; if (!refTagURL) { refTagURL = defaultRefTagURL; } var baseurl = refTagURL + 'doifetchjs.py'; var url = baseurl + '?doi=' + encodeURIComponent(doi) + '&callback=useDoiData'; JsonRequest(url); } else { alert('No DOI.'); } } function pullPMID() { alert('Not implemented yet...'); /*var doi = document.getElementById('doi').value; if (doi) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; if(!refTagURL) {refTagURL = defaultRefTagURL;} var baseurl = refTagURL + 'doifetchjs.py'; var url = baseurl + '?doi=' + encodeURIComponent(doi) + '&callback=useDoiData'; JsonRequest(url); }else{ alert('No DOI.'); }*/ } function pullURL() { var url = document.getElementById('url').value; if (url) { document.getElementById('progress').style.visibility = "visible"; if (!refTagURL) { refTagURL = defaultRefTagURL; } var baseurl = refTagURL + 'urlfetchjs.py'; var url = baseurl + '?url=' + encodeURIComponent(url) + '&callback=useUrlData'; JsonRequest(url); } else { alert('No URl.'); } } function JsonRequest(url) { //mw.loader.load(url) //Bad: does not import the same script more than once var script = document.createElement("script"); script.setAttribute("src", url); script.setAttribute("type", "text/javascript"); //document.body.appendChild(script); document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(script); } function setFormValues(bookdata) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; //alert(bookdata); //alert(bookdata.page); if (bookdata.title.length != 0) { document.getElementById('title').value = bookdata.title; } if (bookdata.isbn.length != 0) { document.getElementById('isbn').value = bookdata.isbn; } if (bookdata.publisher.length != 0) { document.getElementById('publisher').value = bookdata.publisher; } if (bookdata.pages.length != 0) { document.getElementById('pages').value = bookdata.pages; document.getElementById('pages').style.backgroundColor = '#FFFF99'; } if (bookdata.url.length != 0) { document.getElementById('url').value = bookdata.url; } if (bookdata.date.length != 0) { document.getElementById('date').value = bookdata.date; } for (var i = 0; i < bookdata.authors.length && i <= 2; i++) { authorn = i + 1; var author = bookdata.authors[i]; var match = /(.+)\s+(.+)/.exec(author); if (match) { document.getElementById('first' + authorn).value = match[1]; document.getElementById('last' + authorn).value = match[2]; } else { document.getElementById('last' + authorn).value = author; } } document.getElementById('coauthors').value = bookdata.authors.splice(3).join(', ') setAccessDateToday() makeRefname() } function useDiberriData(bookdata) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; if (bookdata.title.length != 0) { document.getElementById('title').value = bookdata.title; } if (bookdata.isbn.length != 0) { document.getElementById('isbn').value = bookdata.isbn; } if (bookdata.publisher.length != 0) { document.getElementById('publisher').value = bookdata.publisher; } if (bookdata.location.length != 0) { document.getElementById('location').value = bookdata.location; } if (bookdata.year.length != 0) { document.getElementById('date').value = bookdata.year; } if (bookdata.authors.length != 0) { authors = bookdata.authors.split(';', 4); for (var i = 0; i < authors.length && i <= 2; i++) { authorn = i + 1; nameparts = authors[i].split(',', 2); document.getElementById('last' + authorn).value = nameparts[0].trim(); if (nameparts.length == 2) { document.getElementById('first' + authorn).value = nameparts[1].trim(); } } if (authors[3]) { document.getElementById('coauthors').value = authors[3].trim(); } } makeRefname() } function useDoiData(bookdata) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; if (bookdata.title) { document.getElementById('title').value = bookdata.title; } //if (bookdata.isbn.length != 0) { document.getElementById('isbn').value = bookdata.isbn; } //if (bookdata.publisher.length != 0) { document.getElementById('publisher').value = bookdata.publisher; } //if (bookdata.location.length != 0) { document.getElementById('location').value = bookdata.location; } if (bookdata.year) { document.getElementById('date').value = bookdata.year; } if (bookdata.issn) { document.getElementById('issn').value = bookdata.issn; } if (bookdata.journal) { document.getElementById('journal').value = bookdata.journal; } if (bookdata.volume) { document.getElementById('volume').value = bookdata.volume; } if (bookdata.issue) { document.getElementById('issue').value = bookdata.issue; } if (bookdata.pages) { document.getElementById('pages').value = bookdata.pages; } if (bookdata.authors) { var coauthors = []; for (var i = 0; i < bookdata.authors.length; i++) { var authorn = i + 1; var author = bookdata.authors[i]; if (authorn == 1) { if (author.last) { document.getElementById('last').value = author.last.trim(); } if (author.first) { document.getElementById('first').value = author.first.trim(); } } else { var authorparts = []; if (author.first) { authorparts.push(author.first.trim()); } if (author.last) { authorparts.push(author.last.trim()); } coauthors.push(authorparts.join(' ')); } } if (coauthors[0]) { document.getElementById('coauthors').value = coauthors.join(', '); } } makeRefname(); } function useUrlData(data) { document.getElementById('progress').style.visibility = "hidden"; if (data.title) { document.getElementById('title').value = data.title; } if (data.work) { document.getElementById('work').value = data.work; } if (data.page) { document.getElementById('pages').value = data.page; } if (data.date) { document.getElementById('date').value = formatDate(data.date, getDateFormat()); } /*if (data.author) { var authors = data.author.replace(/ [Aa]nd /, ', '); var match = /(.+),\s*(.+)/.exec(authors); var firstauthor = ''; if (match) { firstauthor = match[1]; var coauthors = match[2]; document.getElementById('coauthors').value = coauthors; } else { firstauthor = data.author; } var match = /(.+)\s+(.+)/.exec(firstauthor); if (match) { document.getElementById('first').value = match[1]; document.getElementById('last').value = match[2]; } else { document.getElementById('last').value = author; } }*/ if (data.authors) { var coauthors = []; for (var i = 0; i < data.authors.length; i++) { var authorn = i + 1; var author = data.authors[i]; if (authorn == 1) { var match = /(.+)\s+(.+)/.exec(author); if (match) { document.getElementById('first').value = match[1].trim(); document.getElementById('last').value = match[2].trim(); } else { document.getElementById('last').value = author.trim(); } } else { coauthors.push(author); } } if (coauthors[0]) { document.getElementById('coauthors').value = coauthors.join(', '); } } } mw.hook('mw.toolbar').add(function () { refbuttons(); }); //</nowiki> ml271refr0avcmdq7e1vjd1mnbydm56 8 11442 359093 139505 2026-01-06T16:09:01Z en>SD0001 0 rmv unused local var; fix misaligned line 359093 javascript text/javascript // All user-facing messages // TODO: Document usage mw.messages.set({ 'cite-section-label': 'Cite', 'cite-template-list': 'Templates', 'cite-named-refs-label': 'Named references', 'cite-named-refs-title': 'Insert a named reference', 'cite-named-refs-button': 'Named references', 'cite-named-refs-dropdown': 'Named references', // Used on the top of the named refs list dropdown 'cite-errorcheck-label': 'Error check', 'cite-errorcheck-button': 'Check for errors', 'cite-dialog-web': 'Web citation (RefToolbar)', 'cite-dialog-news': 'News citation (RefToolbar)', 'cite-dialog-book': 'Book citation (RefToolbar)', 'cite-dialog-journal': 'Journal citation (RefToolbar)', 'cite-form-submit': 'Insert', 'cite-form-showhide': 'Show/hide extra fields', 'cite-no-namedrefs': 'Cannot find any named references on the page', 'cite-namedrefs-intro' : "Select a name from the list to see the ref content. Click 'Insert' to insert a reference to it in the text.", 'cite-raw-preview': 'Wikitext:', 'cite-parsed-label': 'Parsed wikitext:', 'cite-form-parse': 'Show parsed preview', 'cite-refpreview': 'Preview', 'cite-name-label': 'Ref name', 'cite-group-label': 'Ref group', 'cite-errorcheck-submit': 'Check', 'cite-errorcheck-heading': 'Check for the following errors:', 'cite-error-unclosed': 'Unclosed <span style="font-family:monospace">&lt;ref&gt;</span> tags', 'cite-error-samecontent': 'References with the same content', 'cite-error-templates': 'References not using a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates">citation template</a>', 'cite-error-repeated': 'Multiple references with the same name', 'cite-error-undef': 'Usage of undefined named references', 'cite-error-samecontent-msg': 'Multiple refs contain the same content: $1', 'cite-error-repeated-msg': 'Multiple refs are given the name: \'$1\'', 'cite-error-templates-msg': 'Does not use a template: $1', 'cite-form-reset': 'Reset form', 'cite-loading': 'Loading data', // Shown while pagetext is being downloaded from the API 'cite-insert-date': 'Insert current date', // Alt/title text for 'insert date' icon 'cite-err-report-heading': 'Citation error report', // Heading for error report table 'cite-err-report-close': 'Close', // Alt/title text for 'close' icon on error report 'cite-err-report-empty': 'No errors found', // Message displayed in the error report list if there are no errors 'cite-autofill-alt': 'Autofill', // Alt text for autofill button image 'cite-agency-tooltip': 'News agency (wire service) that provided the content published elsewhere', 'cite-work-tooltip': 'Name of journal, magazine, newspaper, periodical or website', 'cite-authorlink-tooltip': 'If the author has a Wikipedia article, the name of the article', 'cite-at-tooltip': 'Position within the resource (when page is inappropriate)', 'cite-ref-tooltip': 'ID for anchor (for creating a linkable reference)', 'cite-postscript-tooltip': 'If specified, overrides the default behavior of terminating the citation with a period', 'cite-page-tooltip': 'Page in the source that supports the content.', 'cite-pages-tooltip': 'Pages in the source that supports the content; separate page ranges with an en dash (–); separate non-sequential pages with a comma (,); do not use to indicate the total number of pages in the source.', 'cite-publisher-tooltip': 'Parent company that published the work being cited', 'cite-website-tooltip': 'Name of the website in full, not the URL', 'cite-samecontent-desc': 'References with the same content', 'cite-samecontent-error': 'Multiple references contain the same content', 'cite-repeated-desc': 'Multiple references with the same name', 'cite-repeated-error': 'Multiple references are using the same name', 'cite-undefined-desc': 'Usage of undefined named references', 'cite-undefined-error': 'A named reference is used but not defined', 'cite-urlstatus-tooltip': 'Mark the live/dead/usurped status of the original URL, defining its relevance versus the (required) archive URL', 'cite-first-label': 'First name', 'cite-last-label': 'Last name', 'cite-title-label': 'Title', 'cite-work-label': 'Work', 'cite-newspaper-label': 'Newspaper', 'cite-journal-label': 'Journal', 'cite-publisher-label': 'Publisher', 'cite-access-date-label': 'Access date', 'cite-author-label': 'Author', 'cite-author-link-label': "Author's article", 'cite-archive-url-label': 'Archive URL', 'cite-archive-date-label': 'Archive date', 'cite-location-label': 'Location', 'cite-page-label': 'Page', 'cite-pages-label': 'Pages', 'cite-at-label': 'At', 'cite-chapter-label': 'Chapter', 'cite-volume-label': 'Volume', 'cite-series-label': 'Series', 'cite-issue-label': 'Issue', 'cite-language-label': 'Language', 'cite-format-label': 'Format', 'cite-date-label': 'Date', 'cite-month-label': 'Month', 'cite-year-label': 'Year', 'cite-quote-label': 'Quote', 'cite-author2-label': '2nd author', 'cite-author3-label': '3rd author', 'cite-author4-label': '4th author', 'cite-author5-label': '5th author', 'cite-agency-label': 'Agency', 'cite-editor-label': 'Editor', 'cite-editor1-first-label': "Editor's first", 'cite-editor1-last-label': "Editor's last", 'cite-editor1-link-label': "Editor's article", 'cite-editor-first-label': "Editor's first", 'cite-editor-last-label': "Editor's last", 'cite-editor-link-label': "Editor's article", 'cite-edition-label': 'Edition', 'cite-trans-title-label': 'Translated title', 'cite-ref-label': 'Ref', 'cite-postscript-label': 'Postscript', 'cite-url-label': 'URL', 'cite-url-status-label': 'URL status', 'cite-doi-label': 'DOI', 'cite-isbn-label': 'ISBN', 'cite-pmid-label': 'PMID', 'cite-issn-label': 'ISSN', 'cite-pmc-label': 'PMC', 'cite-oclc-label': 'OCLC', 'cite-bibcode-label': 'Bibcode', 'cite-id-label': 'ID', 'cite-website-label': 'Website name', 'cite-increment-alt': 'Add another', // Alt text for field increment button, not specific to a particular field }); // Load configuration for site mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbarConfig.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 5q3oacfqhnv82qjvk8a5yh1p3tpvi9r 359094 359093 2026-04-17T10:54:31Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js]] 359093 javascript text/javascript // All user-facing messages // TODO: Document usage mw.messages.set({ 'cite-section-label': 'Cite', 'cite-template-list': 'Templates', 'cite-named-refs-label': 'Named references', 'cite-named-refs-title': 'Insert a named reference', 'cite-named-refs-button': 'Named references', 'cite-named-refs-dropdown': 'Named references', // Used on the top of the named refs list dropdown 'cite-errorcheck-label': 'Error check', 'cite-errorcheck-button': 'Check for errors', 'cite-dialog-web': 'Web citation (RefToolbar)', 'cite-dialog-news': 'News citation (RefToolbar)', 'cite-dialog-book': 'Book citation (RefToolbar)', 'cite-dialog-journal': 'Journal citation (RefToolbar)', 'cite-form-submit': 'Insert', 'cite-form-showhide': 'Show/hide extra fields', 'cite-no-namedrefs': 'Cannot find any named references on the page', 'cite-namedrefs-intro' : "Select a name from the list to see the ref content. Click 'Insert' to insert a reference to it in the text.", 'cite-raw-preview': 'Wikitext:', 'cite-parsed-label': 'Parsed wikitext:', 'cite-form-parse': 'Show parsed preview', 'cite-refpreview': 'Preview', 'cite-name-label': 'Ref name', 'cite-group-label': 'Ref group', 'cite-errorcheck-submit': 'Check', 'cite-errorcheck-heading': 'Check for the following errors:', 'cite-error-unclosed': 'Unclosed <span style="font-family:monospace">&lt;ref&gt;</span> tags', 'cite-error-samecontent': 'References with the same content', 'cite-error-templates': 'References not using a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates">citation template</a>', 'cite-error-repeated': 'Multiple references with the same name', 'cite-error-undef': 'Usage of undefined named references', 'cite-error-samecontent-msg': 'Multiple refs contain the same content: $1', 'cite-error-repeated-msg': 'Multiple refs are given the name: \'$1\'', 'cite-error-templates-msg': 'Does not use a template: $1', 'cite-form-reset': 'Reset form', 'cite-loading': 'Loading data', // Shown while pagetext is being downloaded from the API 'cite-insert-date': 'Insert current date', // Alt/title text for 'insert date' icon 'cite-err-report-heading': 'Citation error report', // Heading for error report table 'cite-err-report-close': 'Close', // Alt/title text for 'close' icon on error report 'cite-err-report-empty': 'No errors found', // Message displayed in the error report list if there are no errors 'cite-autofill-alt': 'Autofill', // Alt text for autofill button image 'cite-agency-tooltip': 'News agency (wire service) that provided the content published elsewhere', 'cite-work-tooltip': 'Name of journal, magazine, newspaper, periodical or website', 'cite-authorlink-tooltip': 'If the author has a Wikipedia article, the name of the article', 'cite-at-tooltip': 'Position within the resource (when page is inappropriate)', 'cite-ref-tooltip': 'ID for anchor (for creating a linkable reference)', 'cite-postscript-tooltip': 'If specified, overrides the default behavior of terminating the citation with a period', 'cite-page-tooltip': 'Page in the source that supports the content.', 'cite-pages-tooltip': 'Pages in the source that supports the content; separate page ranges with an en dash (–); separate non-sequential pages with a comma (,); do not use to indicate the total number of pages in the source.', 'cite-publisher-tooltip': 'Parent company that published the work being cited', 'cite-website-tooltip': 'Name of the website in full, not the URL', 'cite-samecontent-desc': 'References with the same content', 'cite-samecontent-error': 'Multiple references contain the same content', 'cite-repeated-desc': 'Multiple references with the same name', 'cite-repeated-error': 'Multiple references are using the same name', 'cite-undefined-desc': 'Usage of undefined named references', 'cite-undefined-error': 'A named reference is used but not defined', 'cite-urlstatus-tooltip': 'Mark the live/dead/usurped status of the original URL, defining its relevance versus the (required) archive URL', 'cite-first-label': 'First name', 'cite-last-label': 'Last name', 'cite-title-label': 'Title', 'cite-work-label': 'Work', 'cite-newspaper-label': 'Newspaper', 'cite-journal-label': 'Journal', 'cite-publisher-label': 'Publisher', 'cite-access-date-label': 'Access date', 'cite-author-label': 'Author', 'cite-author-link-label': "Author's article", 'cite-archive-url-label': 'Archive URL', 'cite-archive-date-label': 'Archive date', 'cite-location-label': 'Location', 'cite-page-label': 'Page', 'cite-pages-label': 'Pages', 'cite-at-label': 'At', 'cite-chapter-label': 'Chapter', 'cite-volume-label': 'Volume', 'cite-series-label': 'Series', 'cite-issue-label': 'Issue', 'cite-language-label': 'Language', 'cite-format-label': 'Format', 'cite-date-label': 'Date', 'cite-month-label': 'Month', 'cite-year-label': 'Year', 'cite-quote-label': 'Quote', 'cite-author2-label': '2nd author', 'cite-author3-label': '3rd author', 'cite-author4-label': '4th author', 'cite-author5-label': '5th author', 'cite-agency-label': 'Agency', 'cite-editor-label': 'Editor', 'cite-editor1-first-label': "Editor's first", 'cite-editor1-last-label': "Editor's last", 'cite-editor1-link-label': "Editor's article", 'cite-editor-first-label': "Editor's first", 'cite-editor-last-label': "Editor's last", 'cite-editor-link-label': "Editor's article", 'cite-edition-label': 'Edition', 'cite-trans-title-label': 'Translated title', 'cite-ref-label': 'Ref', 'cite-postscript-label': 'Postscript', 'cite-url-label': 'URL', 'cite-url-status-label': 'URL status', 'cite-doi-label': 'DOI', 'cite-isbn-label': 'ISBN', 'cite-pmid-label': 'PMID', 'cite-issn-label': 'ISSN', 'cite-pmc-label': 'PMC', 'cite-oclc-label': 'OCLC', 'cite-bibcode-label': 'Bibcode', 'cite-id-label': 'ID', 'cite-website-label': 'Website name', 'cite-increment-alt': 'Add another', // Alt text for field increment button, not specific to a particular field }); // Load configuration for site mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbarConfig.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 5q3oacfqhnv82qjvk8a5yh1p3tpvi9r 828 14269 359010 357822 2026-04-12T05:13:38Z en>Ahechtbot 0 [[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page. 359010 Scribunto text/plain return { ["U"] = 275000, ["U.S._House_of_Representatives_abbreviation"] = 17000, ["UAF_player"] = 2700, ["UCI_team_code"] = 13000, ["UEFA_player"] = 5900, ["UK"] = 4300, ["UK-LEG"] = 2200, ["UKR"] = 15000, ["UK_legislation"] = 3000, ["URL"] = 426000, ["URL2"] = 21000, ["URS"] = 7400, ["URY"] = 2300, ["US$"] = 7500, ["US-railway-routemap"] = 2100, ["US20_Invite"] = 3700, ["USA"] = 45000, ["USBill"] = 2400, ["USCGC"] = 2800, ["USCongRep-end"] = 5200, ["USCongRep-row"] = 5600, ["USCongRep-start"] = 5200, ["USCongressOrdinal"] = 6100, ["USCongressOrdinal/code"] = 6100, ["USD"] = 6400, ["USGS_gazetteer"] = 5600, ["USGovernment"] = 2100, ["USNS"] = 3500, ["USN_flag"] = 10000, ["USPL"] = 2300, ["USRaceRating"] = 2900, ["USS"] = 38000, ["USSR"] = 2200, ["USStat"] = 2500, ["US_Census_population"] = 41000, ["US_Census_population/styles.css"] = 41000, ["US_House_succession_box"] = 8200, ["US_State_Abbrev"] = 18000, ["US_county_navigation_box"] = 99000, ["US_dollar"] = 14000, ["US_government_sources"] = 2700, ["US_patent"] = 2800, ["US_political_race_rating"] = 2900, ["US_state_abbreviation_to_name"] = 18000, ["US_state_disestablishment_category"] = 5200, ["US_state_disestablishment_category/core"] = 5200, ["US_state_establishment_category"] = 10000, ["US_state_establishment_category/core"] = 10000, ["US_state_navigation_box"] = 16000, ["US_state_sports_year_category"] = 6600, ["US_state_sports_year_category/core"] = 6600, ["UTRS"] = 8700, ["UTRS-unblock-user"] = 4900, ["UTZ"] = 4200, ["UZB"] = 2900, ["Ubl"] = 209000, ["Ubli"] = 5000, ["Ublist"] = 6700, ["Ucat"] = 42000, ["Uir"] = 32000, ["Ul"] = 5900, ["Ulist"] = 6400, ["Umbox"] = 79000, ["Umbox/styles.css"] = 79000, ["Unassessed-Class"] = 12000, ["Unblock-auto_reviewed"] = 5500, ["Unblock-spamun_reviewed"] = 5100, ["Unblock-un_reviewed"] = 21000, ["Unblock_reviewed"] = 80000, ["Unblock_wizard_link"] = 2800, ["Unbulleted_indent_list"] = 6800, ["Unbulleted_list"] = 677000, ["Under_construction"] = 2600, ["Underline"] = 4700, ["Undisclosed_paid"] = 3000, ["Unindent"] = 4600, ["United_States_Code"] = 3700, ["United_States_presidential_election_results_table_footer"] = 3200, ["United_States_presidential_election_results_table_header"] = 3800, ["United_States_presidential_election_results_table_row"] = 3800, ["United_States_topic"] = 6000, ["Unknown"] = 3400, ["Unknown-Class"] = 13000, ["Unlikely"] = 2200, ["Unlink"] = 22000, ["Unreferenced"] = 85000, ["Unreferenced_section"] = 42000, ["Unrelated"] = 6200, ["Unreliable_source?"] = 14000, ["Unreliable_sources"] = 10000, ["Unsourced"] = 2700, ["Unsourced_section"] = 2400, ["Update"] = 36000, ["Update_after"] = 4200, ["Update_inline"] = 9000, ["Update_inline_span"] = 2600, ["Update_section"] = 5200, ["Update_span"] = 2600, ["Updated"] = 70000, ["Uploader_information"] = 154000, ["Url"] = 63000, ["Use_American_English"] = 564000, ["Use_Australian_English"] = 139000, ["Use_British_English"] = 420000, ["Use_Canadian_English"] = 58000, ["Use_Ghanaian_English"] = 2600, ["Use_Hiberno-English"] = 35000, ["Use_Hong_Kong_English"] = 4700, ["Use_Indian_English"] = 173000, ["Use_Irish_English"] = 12000, ["Use_New_Zealand_English"] = 39000, ["Use_Nigerian_English"] = 5500, ["Use_Oxford_spelling"] = 4900, ["Use_Pakistani_English"] = 9600, ["Use_Philippine_English"] = 11000, ["Use_South_African_English"] = 12000, ["Use_dmy_dates"] = 1950000, ["Use_list-defined_references"] = 6100, ["Use_mdy_dates"] = 1070000, ["Use_shortened_footnotes"] = 2900, ["User"] = 709000, ["User-generated_source"] = 4800, ["User-multi"] = 388000, ["User0"] = 40000, ["User19"] = 11000, ["User2"] = 3900, ["User21"] = 59000, ["User3"] = 281000, ["User4"] = 4000, ["User5"] = 7000, ["UserSummary"] = 125000, ["User_American"] = 2400, ["User_COI"] = 38000, ["User_Copy_Edit"] = 2600, ["User_Firefox"] = 6000, ["User_HTML"] = 3000, ["User_OS:Dos/style.css"] = 2200, ["User_QAIbox"] = 7100, ["User_QAIbox/auto"] = 4800, ["User_Translator"] = 2500, ["User_UN"] = 2400, ["User_WP"] = 20000, ["User_WP/switch"] = 20000, ["User_Wikipedia"] = 2600, ["User_Wikipedia/RC_Patrol"] = 3900, ["User_Wikipedia/Rollback"] = 2400, ["User_Wikipedia/WikiGnome"] = 2900, ["User_Wikipedia_reference"] = 2800, ["User_Wikipedian_For"] = 11000, ["User_Wikipedian_for"] = 16000, ["User_Wikipediholic"] = 2500, ["User_category_header"] = 2200, ["User_committed_identity"] = 2400, ["User_contrib"] = 5300, ["User_current_age"] = 2500, ["User_current_age/days"] = 2500, ["User_current_age/months"] = 2500, ["User_current_age/years"] = 2500, ["User_de"] = 5900, ["User_de-1"] = 8000, ["User_de-2"] = 4600, ["User_de-3"] = 2400, ["User_en"] = 42000, ["User_en-1"] = 2500, ["User_en-2"] = 7900, ["User_en-3"] = 16000, ["User_en-4"] = 9800, ["User_en-5"] = 7200, ["User_en-N"] = 5400, ["User_en-us"] = 2200, ["User_es"] = 4000, ["User_es-1"] = 7600, ["User_es-2"] = 5000, ["User_es-3"] = 2800, ["User_fr"] = 4300, ["User_fr-1"] = 9400, ["User_fr-2"] = 6800, ["User_fr-3"] = 4000, ["User_html"] = 2700, ["User_in_region"] = 32000, ["User_in_the_United_Kingdom"] = 2300, ["User_in_the_United_States"] = 4900, ["User_infobox"] = 3100, ["User_instrument"] = 2900, ["User_invitation"] = 5900, ["User_iso15924"] = 2600, ["User_iso15924/level-text"] = 3000, ["User_iso15924/user_script_catlink"] = 3000, ["User_it-1"] = 2900, ["User_ja-1"] = 3200, ["User_la-1"] = 2800, ["User_link"] = 280000, ["User_lives_in"] = 7200, ["User_male"] = 2800, ["User_oops"] = 2500, ["User_other"] = 649000, ["User_page"] = 46000, ["User_precious"] = 2000, ["User_proud"] = 5600, ["User_rights"] = 5700, ["User_ru"] = 3100, ["User_ru-1"] = 2200, ["User_sandbox"] = 276000, ["User_summary"] = 125000, ["User_talk_other"] = 81000, ["User_time_zone"] = 4300, ["User_visited"] = 6700, ["User_wikipedia"] = 2100, ["User_wikipedia/RC_Patrol"] = 3500, ["User_wikipedia/WikiGnome"] = 2900, ["User_wishes_to_visit"] = 6200, ["User_x"] = 2100, ["User_zh"] = 2400, ["Userbox"] = 338000, ["Userbox-2"] = 37000, ["Userbox-level"] = 109000, ["Userbox-r"] = 6700, ["Userbox/styles.css"] = 344000, ["UserboxCOI"] = 37000, ["Userbox_table_bottom"] = 11000, ["Userbox_table_category"] = 2400, ["Userbox_table_top"] = 11000, ["Userbox_table_userbox"] = 11000, ["Userboxbottom"] = 56000, ["Userboxtop"] = 61000, ["Usercheck-short"] = 3900, ["Userlinks"] = 34000, ["Userpage"] = 31000, ["Userpage_blanked"] = 12000, ["Userspace_draft"] = 40000, ["Userspace_file"] = 2200, ["Usertalk_other"] = 2200, ["Uses_TemplateStyles"] = 2400, ["Usgs-gazetteer"] = 5600, ["Ushr"] = 17000, ["Ussc"] = 6100, ["Usurped"] = 65000, ["Utrs"] = 5300, ["Uwl"] = 2800, ["Module:URL"] = 663000, ["Module:Unicode_data"] = 1690000, ["Module:Unicode_data/scripts"] = 391000, ["Module:Unstrip"] = 139000, ["Module:Unsubst"] = 14600000, ["Module:Unsubst-infobox"] = 206000, ["Module:Urldecode"] = 9000, ["Module:User"] = 709000, ["Module:User:AnomieBOT/Auto-G8"] = 511000, ["Module:UserLinks"] = 1090000, ["Module:UserLinks/config"] = 1090000, ["Module:UserLinks/extra"] = 23000, ["Module:UserLinks/shared"] = 1090000, ["Module:User_contrib"] = 5300, ["Module:Userbox"] = 344000, ["Module:Uses_TemplateStyles"] = 2400, ["Module:Uses_TemplateStyles/config"] = 2400, ["Module:Uses_Wikidata"] = 3600, ["Module:Ustring"] = 859000, } 2isfflnsssduw6reu1esg0kjegisnjh 359011 359010 2026-04-17T04:49:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/U]] 359010 Scribunto text/plain return { ["U"] = 275000, ["U.S._House_of_Representatives_abbreviation"] = 17000, ["UAF_player"] = 2700, ["UCI_team_code"] = 13000, ["UEFA_player"] = 5900, ["UK"] = 4300, ["UK-LEG"] = 2200, ["UKR"] = 15000, ["UK_legislation"] = 3000, ["URL"] = 426000, ["URL2"] = 21000, ["URS"] = 7400, ["URY"] = 2300, ["US$"] = 7500, ["US-railway-routemap"] = 2100, ["US20_Invite"] = 3700, ["USA"] = 45000, ["USBill"] = 2400, ["USCGC"] = 2800, ["USCongRep-end"] = 5200, ["USCongRep-row"] = 5600, ["USCongRep-start"] = 5200, ["USCongressOrdinal"] = 6100, ["USCongressOrdinal/code"] = 6100, ["USD"] = 6400, ["USGS_gazetteer"] = 5600, ["USGovernment"] = 2100, ["USNS"] = 3500, ["USN_flag"] = 10000, ["USPL"] = 2300, ["USRaceRating"] = 2900, ["USS"] = 38000, ["USSR"] = 2200, ["USStat"] = 2500, ["US_Census_population"] = 41000, ["US_Census_population/styles.css"] = 41000, ["US_House_succession_box"] = 8200, ["US_State_Abbrev"] = 18000, ["US_county_navigation_box"] = 99000, ["US_dollar"] = 14000, ["US_government_sources"] = 2700, ["US_patent"] = 2800, ["US_political_race_rating"] = 2900, ["US_state_abbreviation_to_name"] = 18000, ["US_state_disestablishment_category"] = 5200, ["US_state_disestablishment_category/core"] = 5200, ["US_state_establishment_category"] = 10000, ["US_state_establishment_category/core"] = 10000, ["US_state_navigation_box"] = 16000, ["US_state_sports_year_category"] = 6600, ["US_state_sports_year_category/core"] = 6600, ["UTRS"] = 8700, ["UTRS-unblock-user"] = 4900, ["UTZ"] = 4200, ["UZB"] = 2900, ["Ubl"] = 209000, ["Ubli"] = 5000, ["Ublist"] = 6700, ["Ucat"] = 42000, ["Uir"] = 32000, ["Ul"] = 5900, ["Ulist"] = 6400, ["Umbox"] = 79000, ["Umbox/styles.css"] = 79000, ["Unassessed-Class"] = 12000, ["Unblock-auto_reviewed"] = 5500, ["Unblock-spamun_reviewed"] = 5100, ["Unblock-un_reviewed"] = 21000, ["Unblock_reviewed"] = 80000, ["Unblock_wizard_link"] = 2800, ["Unbulleted_indent_list"] = 6800, ["Unbulleted_list"] = 677000, ["Under_construction"] = 2600, ["Underline"] = 4700, ["Undisclosed_paid"] = 3000, ["Unindent"] = 4600, ["United_States_Code"] = 3700, ["United_States_presidential_election_results_table_footer"] = 3200, ["United_States_presidential_election_results_table_header"] = 3800, ["United_States_presidential_election_results_table_row"] = 3800, ["United_States_topic"] = 6000, ["Unknown"] = 3400, ["Unknown-Class"] = 13000, ["Unlikely"] = 2200, ["Unlink"] = 22000, ["Unreferenced"] = 85000, ["Unreferenced_section"] = 42000, ["Unrelated"] = 6200, ["Unreliable_source?"] = 14000, ["Unreliable_sources"] = 10000, ["Unsourced"] = 2700, ["Unsourced_section"] = 2400, ["Update"] = 36000, ["Update_after"] = 4200, ["Update_inline"] = 9000, ["Update_inline_span"] = 2600, ["Update_section"] = 5200, ["Update_span"] = 2600, ["Updated"] = 70000, ["Uploader_information"] = 154000, ["Url"] = 63000, ["Use_American_English"] = 564000, ["Use_Australian_English"] = 139000, ["Use_British_English"] = 420000, ["Use_Canadian_English"] = 58000, ["Use_Ghanaian_English"] = 2600, ["Use_Hiberno-English"] = 35000, ["Use_Hong_Kong_English"] = 4700, ["Use_Indian_English"] = 173000, ["Use_Irish_English"] = 12000, ["Use_New_Zealand_English"] = 39000, ["Use_Nigerian_English"] = 5500, ["Use_Oxford_spelling"] = 4900, ["Use_Pakistani_English"] = 9600, ["Use_Philippine_English"] = 11000, ["Use_South_African_English"] = 12000, ["Use_dmy_dates"] = 1950000, ["Use_list-defined_references"] = 6100, ["Use_mdy_dates"] = 1070000, ["Use_shortened_footnotes"] = 2900, ["User"] = 709000, ["User-generated_source"] = 4800, ["User-multi"] = 388000, ["User0"] = 40000, ["User19"] = 11000, ["User2"] = 3900, ["User21"] = 59000, ["User3"] = 281000, ["User4"] = 4000, ["User5"] = 7000, ["UserSummary"] = 125000, ["User_American"] = 2400, ["User_COI"] = 38000, ["User_Copy_Edit"] = 2600, ["User_Firefox"] = 6000, ["User_HTML"] = 3000, ["User_OS:Dos/style.css"] = 2200, ["User_QAIbox"] = 7100, ["User_QAIbox/auto"] = 4800, ["User_Translator"] = 2500, ["User_UN"] = 2400, ["User_WP"] = 20000, ["User_WP/switch"] = 20000, ["User_Wikipedia"] = 2600, ["User_Wikipedia/RC_Patrol"] = 3900, ["User_Wikipedia/Rollback"] = 2400, ["User_Wikipedia/WikiGnome"] = 2900, ["User_Wikipedia_reference"] = 2800, ["User_Wikipedian_For"] = 11000, ["User_Wikipedian_for"] = 16000, ["User_Wikipediholic"] = 2500, ["User_category_header"] = 2200, ["User_committed_identity"] = 2400, ["User_contrib"] = 5300, ["User_current_age"] = 2500, ["User_current_age/days"] = 2500, ["User_current_age/months"] = 2500, ["User_current_age/years"] = 2500, ["User_de"] = 5900, ["User_de-1"] = 8000, ["User_de-2"] = 4600, ["User_de-3"] = 2400, ["User_en"] = 42000, ["User_en-1"] = 2500, ["User_en-2"] = 7900, ["User_en-3"] = 16000, ["User_en-4"] = 9800, ["User_en-5"] = 7200, ["User_en-N"] = 5400, ["User_en-us"] = 2200, ["User_es"] = 4000, ["User_es-1"] = 7600, ["User_es-2"] = 5000, ["User_es-3"] = 2800, ["User_fr"] = 4300, ["User_fr-1"] = 9400, ["User_fr-2"] = 6800, ["User_fr-3"] = 4000, ["User_html"] = 2700, ["User_in_region"] = 32000, ["User_in_the_United_Kingdom"] = 2300, ["User_in_the_United_States"] = 4900, ["User_infobox"] = 3100, ["User_instrument"] = 2900, ["User_invitation"] = 5900, ["User_iso15924"] = 2600, ["User_iso15924/level-text"] = 3000, ["User_iso15924/user_script_catlink"] = 3000, ["User_it-1"] = 2900, ["User_ja-1"] = 3200, ["User_la-1"] = 2800, ["User_link"] = 280000, ["User_lives_in"] = 7200, ["User_male"] = 2800, ["User_oops"] = 2500, ["User_other"] = 649000, ["User_page"] = 46000, ["User_precious"] = 2000, ["User_proud"] = 5600, ["User_rights"] = 5700, ["User_ru"] = 3100, ["User_ru-1"] = 2200, ["User_sandbox"] = 276000, ["User_summary"] = 125000, ["User_talk_other"] = 81000, ["User_time_zone"] = 4300, ["User_visited"] = 6700, ["User_wikipedia"] = 2100, ["User_wikipedia/RC_Patrol"] = 3500, ["User_wikipedia/WikiGnome"] = 2900, ["User_wishes_to_visit"] = 6200, ["User_x"] = 2100, ["User_zh"] = 2400, ["Userbox"] = 338000, ["Userbox-2"] = 37000, ["Userbox-level"] = 109000, ["Userbox-r"] = 6700, ["Userbox/styles.css"] = 344000, ["UserboxCOI"] = 37000, ["Userbox_table_bottom"] = 11000, ["Userbox_table_category"] = 2400, ["Userbox_table_top"] = 11000, ["Userbox_table_userbox"] = 11000, ["Userboxbottom"] = 56000, ["Userboxtop"] = 61000, ["Usercheck-short"] = 3900, ["Userlinks"] = 34000, ["Userpage"] = 31000, ["Userpage_blanked"] = 12000, ["Userspace_draft"] = 40000, ["Userspace_file"] = 2200, ["Usertalk_other"] = 2200, ["Uses_TemplateStyles"] = 2400, ["Usgs-gazetteer"] = 5600, ["Ushr"] = 17000, ["Ussc"] = 6100, ["Usurped"] = 65000, ["Utrs"] = 5300, ["Uwl"] = 2800, ["Module:URL"] = 663000, ["Module:Unicode_data"] = 1690000, ["Module:Unicode_data/scripts"] = 391000, ["Module:Unstrip"] = 139000, ["Module:Unsubst"] = 14600000, ["Module:Unsubst-infobox"] = 206000, ["Module:Urldecode"] = 9000, ["Module:User"] = 709000, ["Module:User:AnomieBOT/Auto-G8"] = 511000, ["Module:UserLinks"] = 1090000, ["Module:UserLinks/config"] = 1090000, ["Module:UserLinks/extra"] = 23000, ["Module:UserLinks/shared"] = 1090000, ["Module:User_contrib"] = 5300, ["Module:Userbox"] = 344000, ["Module:Uses_TemplateStyles"] = 2400, ["Module:Uses_TemplateStyles/config"] = 2400, ["Module:Uses_Wikidata"] = 3600, ["Module:Ustring"] = 859000, } 2isfflnsssduw6reu1esg0kjegisnjh 10 17595 359008 186984 2025-03-09T04:05:07Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Template:Zero width joiner]]": [[WP:High-risk templates|High-risk template or module]] ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 186981 wikitext text/x-wiki <includeonly>&zwj;</includeonly><noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> mpoweq5w956mup234q22jk0uq6wuujn 359009 359008 2026-04-17T04:49:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Zero_width_joiner]] 186981 wikitext text/x-wiki <includeonly>&zwj;</includeonly><noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> mpoweq5w956mup234q22jk0uq6wuujn 828 18873 359106 355545 2026-04-12T05:10:27Z en>Ahechtbot 0 [[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page. 359106 Scribunto text/plain return { ["B-Class"] = 18000, ["BBC_Online"] = 3600, ["BBC_programme"] = 2700, ["BCGNIS"] = 2100, ["BDFA"] = 4000, ["BDFutbol"] = 8300, ["BEL"] = 9000, ["BGR"] = 5900, ["BIH"] = 4400, ["BLP"] = 1230000, ["BLP_no_footnotes"] = 2400, ["BLP_one_source"] = 10000, ["BLP_others"] = 15000, ["BLP_primary_sources"] = 6000, ["BLP_sources"] = 100000, ["BLP_sources_section"] = 3400, ["BLP_unreferenced"] = 7800, ["BLP_unreferenced_section"] = 7600, ["BLP_unsourced"] = 7700, ["BLR"] = 5300, ["BRA"] = 10000, ["BS_template"] = 3300, ["BSsplit"] = 15000, ["BSto"] = 7700, ["BUL"] = 5500, ["BWF.TournamentSoftware.com_profile"] = 2300, ["Babel"] = 45000, ["Background_color"] = 6800, ["Bad_JPEG"] = 2500, ["Ballotpedia"] = 2100, ["Bar_box"] = 9100, ["Bar_percent"] = 8800, ["Bare_URL_PDF"] = 3400, ["Barrington_Atlas"] = 2100, ["Base_Mérimée"] = 2500, ["Baseball_navbox"] = 12000, ["Baseball_primary_link"] = 8800, ["Baseball_primary_style"] = 18000, ["Baseball_secondary_link"] = 7500, ["Baseball_secondary_style"] = 15000, ["Baseball_year"] = 13000, ["Baseballstats"] = 26000, ["Based_on"] = 31000, ["Basketball_color"] = 7200, ["Basketball_color_cell"] = 12000, ["Basketball_color_cell2"] = 5800, ["Basketball_current_roster"] = 2500, ["Basketball_kit"] = 3900, ["Basketball_primary_style"] = 2200, ["Basketball_roster_footer"] = 2100, ["Basketballbox"] = 4900, ["Basketballstats"] = 3600, ["Bda"] = 2700, ["Better_source"] = 2700, ["Better_source_needed"] = 26000, ["Better_source_requested"] = 4100, ["Bibleverse"] = 8000, ["Big"] = 40000, ["Bigger"] = 43000, ["BillboardURLbyName"] = 9000, ["Billie_Jean_King_Cup_player"] = 2100, ["BioRef"] = 3900, ["Bio_icon"] = 90000, ["Bio_icon2"] = 90000, ["Biographical_Directory_of_Congress"] = 10000, ["Bioguide"] = 3200, ["Biology_high_taxon_classification_navs"] = 2200, ["Birds_tasks"] = 32000, ["Birdsong"] = 2300, ["Birth-date"] = 5700, ["Birth-date_and_age"] = 11000, ["Birth_based_on_age_as_of_date"] = 7300, ["Birth_date"] = 464000, ["Birth_date_and_age"] = 800000, ["Birth_date_and_age2"] = 6600, ["Birth_date_and_age_text"] = 13000, ["Birth_date_text"] = 54000, ["Birth_year"] = 27000, ["Birth_year_and_age"] = 72000, ["Bk"] = 4200, ["Bkicon"] = 2500, ["Blanked_IP_talk"] = 8260000, ["Blist"] = 31000, ["Block_indent"] = 1100000, ["Block_indent/styles.css"] = 1100000, ["Blocked_and_tagged"] = 5900, ["Blocked_proxy"] = 18000, ["Blockedtaggedclosing"] = 2800, ["Blockquote"] = 211000, ["Blockquote/styles.css"] = 211000, ["Blue"] = 18000, ["Bnt"] = 5300, ["Bold_div"] = 3200, ["Border"] = 2700, ["Bot"] = 2000, ["BotApproved"] = 2400, ["BotTrial"] = 2500, ["Bot_trial"] = 2600, ["Botanist"] = 4900, ["Botanist/styles.css"] = 4900, ["Both"] = 1630000, ["Botop"] = 2200, ["Bots"] = 18000, ["Box"] = 258000, ["Box-footer"] = 6300, ["Box-header"] = 5600, ["Box-shadow_border"] = 122000, ["BoxRec"] = 5700, ["Boxbottom"] = 2600, ["Boxboxbottom"] = 17000, ["Boxboxtop"] = 19000, ["BoxingRecordSummary"] = 4200, ["Boxing_record_summary"] = 4200, ["Boxrec"] = 4900, ["Bq"] = 20000, ["Br"] = 14000, ["Br_list"] = 7900, ["Br_separated_entries"] = 1800000, ["Bracket"] = 2400, ["Break"] = 32000, ["British_English"] = 19000, ["Brldb_prim"] = 2200, ["Broken_anchor"] = 3900, ["Broken_anchors"] = 52000, ["Broken_ref"] = 64000, ["Broken_ref/cat"] = 6600, ["Broken_ref/lang"] = 64000, ["Broken_ref/styles.css"] = 57000, ["Bronze03"] = 18000, ["Bronze3"] = 53000, ["Bronze_medal"] = 6900, ["Bs_position"] = 2200, ["Btc"] = 2300, ["Buddhism_topics"] = 2200, ["Bulleted_list"] = 264000, ["Bus_icon"] = 3700, ["Busy"] = 3000, ["Butt-Stations"] = 2600, ["Button"] = 47000, ["By"] = 4200, ["By_whom"] = 6400, ["Module:Babel"] = 45000, ["Module:Banner_shell"] = 11800000, ["Module:Banner_shell/config"] = 11800000, ["Module:Banner_shell/styles.css"] = 11800000, ["Module:BaseConvert"] = 37000, ["Module:Based_on"] = 31000, ["Module:Bibleverse"] = 8000, ["Module:Birth_based_on_age_as_of_dates"] = 7300, ["Module:Box-header"] = 5800, ["Module:Box-header/colours"] = 5800, ["Module:Box-header/styles.css"] = 5800, ["Module:British_regnal_year"] = 2700, ["Module:British_regnal_year/data"] = 2700, ["Module:Buffer"] = 2380000, ["Module:Build_bracket"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Config"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Helpers"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Logic"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Params"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Paths"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Render"] = 9000, ["Module:Build_bracket/StateChecks"] = 9000, ["Module:Build_bracket/styles.css"] = 9000, } bx8aeghdqiycokhe86bo17hhtef6to6 359107 359106 2026-04-17T10:57:59Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/B]] 359106 Scribunto text/plain return { ["B-Class"] = 18000, ["BBC_Online"] = 3600, ["BBC_programme"] = 2700, ["BCGNIS"] = 2100, ["BDFA"] = 4000, ["BDFutbol"] = 8300, ["BEL"] = 9000, ["BGR"] = 5900, ["BIH"] = 4400, ["BLP"] = 1230000, ["BLP_no_footnotes"] = 2400, ["BLP_one_source"] = 10000, ["BLP_others"] = 15000, ["BLP_primary_sources"] = 6000, ["BLP_sources"] = 100000, ["BLP_sources_section"] = 3400, ["BLP_unreferenced"] = 7800, ["BLP_unreferenced_section"] = 7600, ["BLP_unsourced"] = 7700, ["BLR"] = 5300, ["BRA"] = 10000, ["BS_template"] = 3300, ["BSsplit"] = 15000, ["BSto"] = 7700, ["BUL"] = 5500, ["BWF.TournamentSoftware.com_profile"] = 2300, ["Babel"] = 45000, ["Background_color"] = 6800, ["Bad_JPEG"] = 2500, ["Ballotpedia"] = 2100, ["Bar_box"] = 9100, ["Bar_percent"] = 8800, ["Bare_URL_PDF"] = 3400, ["Barrington_Atlas"] = 2100, ["Base_Mérimée"] = 2500, ["Baseball_navbox"] = 12000, ["Baseball_primary_link"] = 8800, ["Baseball_primary_style"] = 18000, ["Baseball_secondary_link"] = 7500, ["Baseball_secondary_style"] = 15000, ["Baseball_year"] = 13000, ["Baseballstats"] = 26000, ["Based_on"] = 31000, ["Basketball_color"] = 7200, ["Basketball_color_cell"] = 12000, ["Basketball_color_cell2"] = 5800, ["Basketball_current_roster"] = 2500, ["Basketball_kit"] = 3900, ["Basketball_primary_style"] = 2200, ["Basketball_roster_footer"] = 2100, ["Basketballbox"] = 4900, ["Basketballstats"] = 3600, ["Bda"] = 2700, ["Better_source"] = 2700, ["Better_source_needed"] = 26000, ["Better_source_requested"] = 4100, ["Bibleverse"] = 8000, ["Big"] = 40000, ["Bigger"] = 43000, ["BillboardURLbyName"] = 9000, ["Billie_Jean_King_Cup_player"] = 2100, ["BioRef"] = 3900, ["Bio_icon"] = 90000, ["Bio_icon2"] = 90000, ["Biographical_Directory_of_Congress"] = 10000, ["Bioguide"] = 3200, ["Biology_high_taxon_classification_navs"] = 2200, ["Birds_tasks"] = 32000, ["Birdsong"] = 2300, ["Birth-date"] = 5700, ["Birth-date_and_age"] = 11000, ["Birth_based_on_age_as_of_date"] = 7300, ["Birth_date"] = 464000, ["Birth_date_and_age"] = 800000, ["Birth_date_and_age2"] = 6600, ["Birth_date_and_age_text"] = 13000, ["Birth_date_text"] = 54000, ["Birth_year"] = 27000, ["Birth_year_and_age"] = 72000, ["Bk"] = 4200, ["Bkicon"] = 2500, ["Blanked_IP_talk"] = 8260000, ["Blist"] = 31000, ["Block_indent"] = 1100000, ["Block_indent/styles.css"] = 1100000, ["Blocked_and_tagged"] = 5900, ["Blocked_proxy"] = 18000, ["Blockedtaggedclosing"] = 2800, ["Blockquote"] = 211000, ["Blockquote/styles.css"] = 211000, ["Blue"] = 18000, ["Bnt"] = 5300, ["Bold_div"] = 3200, ["Border"] = 2700, ["Bot"] = 2000, ["BotApproved"] = 2400, ["BotTrial"] = 2500, ["Bot_trial"] = 2600, ["Botanist"] = 4900, ["Botanist/styles.css"] = 4900, ["Both"] = 1630000, ["Botop"] = 2200, ["Bots"] = 18000, ["Box"] = 258000, ["Box-footer"] = 6300, ["Box-header"] = 5600, ["Box-shadow_border"] = 122000, ["BoxRec"] = 5700, ["Boxbottom"] = 2600, ["Boxboxbottom"] = 17000, ["Boxboxtop"] = 19000, ["BoxingRecordSummary"] = 4200, ["Boxing_record_summary"] = 4200, ["Boxrec"] = 4900, ["Bq"] = 20000, ["Br"] = 14000, ["Br_list"] = 7900, ["Br_separated_entries"] = 1800000, ["Bracket"] = 2400, ["Break"] = 32000, ["British_English"] = 19000, ["Brldb_prim"] = 2200, ["Broken_anchor"] = 3900, ["Broken_anchors"] = 52000, ["Broken_ref"] = 64000, ["Broken_ref/cat"] = 6600, ["Broken_ref/lang"] = 64000, ["Broken_ref/styles.css"] = 57000, ["Bronze03"] = 18000, ["Bronze3"] = 53000, ["Bronze_medal"] = 6900, ["Bs_position"] = 2200, ["Btc"] = 2300, ["Buddhism_topics"] = 2200, ["Bulleted_list"] = 264000, ["Bus_icon"] = 3700, ["Busy"] = 3000, ["Butt-Stations"] = 2600, ["Button"] = 47000, ["By"] = 4200, ["By_whom"] = 6400, ["Module:Babel"] = 45000, ["Module:Banner_shell"] = 11800000, ["Module:Banner_shell/config"] = 11800000, ["Module:Banner_shell/styles.css"] = 11800000, ["Module:BaseConvert"] = 37000, ["Module:Based_on"] = 31000, ["Module:Bibleverse"] = 8000, ["Module:Birth_based_on_age_as_of_dates"] = 7300, ["Module:Box-header"] = 5800, ["Module:Box-header/colours"] = 5800, ["Module:Box-header/styles.css"] = 5800, ["Module:British_regnal_year"] = 2700, ["Module:British_regnal_year/data"] = 2700, ["Module:Buffer"] = 2380000, ["Module:Build_bracket"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Config"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Helpers"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Logic"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Params"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Paths"] = 9000, ["Module:Build_bracket/Render"] = 9000, ["Module:Build_bracket/StateChecks"] = 9000, ["Module:Build_bracket/styles.css"] = 9000, } bx8aeghdqiycokhe86bo17hhtef6to6 3 21933 358987 279790 2026-04-16T23:32:45Z EmausBot 92 Fixing double redirect from [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Martino714]] to [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Martinoscag]] 358987 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Martinoscag]] hj41u6eudckbfb8mahffe0vuzyz6a23 0 25272 359091 356854 2026-04-17T10:53:43Z Vishwanatha Badikana 38 359091 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬}} {{Infobox book | name = ಒಳದನಿ | image = File:Oladani.png | image_size = | caption = ಪುಸ್ತಕ ಮುಖಪುಟ | author = ಡಾ.ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ | title_orig = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ | series = | subject = ಕವನ ಸಂಕಲನ | genre = | publisher = ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳೂರು | pub_date = ೨೦೧೨ | english_pub_date = | media_type = ಮುದ್ರಣ | pages = | isbn = | oclc = | preceded_by = | followed_by = }} '''ಒಳದನಿ''' ಕವಯತ್ರಿ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಆರ್ ಬರೆಯಿನ ಕಬಿತೆದ ಸಂಕಲನ. ಈ ಕೃತಿನ್ ಮಂಗಳೂರಿದ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ಂಡ್.<ref>ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಒಳದನಿ, ೨೦೧೨, ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳೂರು </ref> == ಕೃತಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಈ ಪುಸ್ತಕ ಒಂಜಿ ಕಬಿತೆದ ಸಂಕಲನ . ಕವಯತ್ರಿ ನ ರಡ್ಡನೇ ಕವನ ಸಂಕಲನ. ಉಂದು ಕವಯತ್ರಿನ ಅವೇತೋ ಅನುಭವ,ವಿಚಾರೊಲು, ಚಿಂತನೆಲು,ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಉಡಲ್‌ಡ್ ಮೂಡಿನ್ಂಚಿನ ಭಾವನೆಲೆದ ದನಿಯೆ ಈ ಒಳದನಿ.ಒಂದು ಒಂಜಿ ಸ್ರೀ ಪರ ಕಬಿತೆ ಪಂದ್ ವೇಣುಗೋಪಲ ಕಾಸರಗೋಡು ಪನ್ಪೆರ್. == ಪ್ರತಿ ಬೊಕ್ಕ ಲಭ್ಯತೆ == ಈ ಕೃತಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯೊನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್‌ದೆರ್. ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೊಮೇನ್ ಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಸೂಕ್ತ ಅನುಮತಿ ಇಪ್ಪುನ ಕೆಲಸೊಲೆನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕೃತಿದ ಪ್ರತಿನ್ ತಿರ್ತ್‌ದ ಲಿಂಕ್‌ದ ಮೂಲಕ ತೂವೊಲಿ: * [[:s:tcy:ಒಳದನಿ|ಒಳದನಿ - ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್]] * [[:s:tcy:ಪರಿವಿಡಿ:ಒಳದನಿ.pdf|ಪರಿವಿಡಿ]] == ಉಂದೆನ್ ತೂಲೆ == * [[ ಸಾಹಿತ್ಯ , ಸಂಸ್ಕ್ರ್‌ತಿ,ಕಲೆ,ಸಂಘಟನೆ]] * [[ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್]] == ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು == * ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ [https://kn.wikisource.org/wiki/ಒಳದನಿ -ಕವನ ಸಂಕಲನ] [[Category:ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[Category:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀ ವಾದ ಬೊಕ್ಕೊ ಜಾನಪದ ೨೦೨೬]] h3k7kzwnkw4nuez9nmn0stk0frl4k76 359092 359091 2026-04-17T10:54:28Z Vishwanatha Badikana 38 359092 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬}} {{Infobox book | name = ಒಳದನಿ | image = File:Oladani.png | image_size = | caption = ಪುಸ್ತಕ ಮುಖಪುಟ | author = ಡಾ.ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ | title_orig = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ | series = | subject = ಕವನ ಸಂಕಲನ | genre = | publisher = ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳೂರು | pub_date = ೨೦೧೨ | english_pub_date = | media_type = ಮುದ್ರಣ | pages = | isbn = | oclc = | preceded_by = | followed_by = }} '''ಒಳದನಿ''' ಕವಯತ್ರಿ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಆರ್ ಬರೆಯಿನ ಕಬಿತೆದ ಸಂಕಲನ. ಈ ಕೃತಿನ್ ಮಂಗಳೂರಿದ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ಂಡ್.<ref>ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಒಳದನಿ, ೨೦೧೨, ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳೂರು </ref> == ಕೃತಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಈ ಪುಸ್ತಕ ಒಂಜಿ ಕಬಿತೆದ ಸಂಕಲನ . ಕವಯತ್ರಿ ನ ರಡ್ಡನೇ ಕವನ ಸಂಕಲನ. ಉಂದು ಕವಯತ್ರಿನ ಅವೇತೋ ಅನುಭವ,ವಿಚಾರೊಲು, ಚಿಂತನೆಲು,ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಉಡಲ್‌ಡ್ ಮೂಡಿನ್ಂಚಿನ ಭಾವನೆಲೆದ ದನಿಯೆ ಈ ಒಳದನಿ.ಒಂದು ಒಂಜಿ ಸ್ರೀ ಪರ ಕಬಿತೆ ಪಂದ್ ವೇಣುಗೋಪಲ ಕಾಸರಗೋಡು ಪನ್ಪೆರ್. == ಪ್ರತಿ ಬೊಕ್ಕ ಲಭ್ಯತೆ == ಈ ಕೃತಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯೊನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್‌ದೆರ್. ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೊಮೇನ್ ಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಸೂಕ್ತ ಅನುಮತಿ ಇಪ್ಪುನ ಕೆಲಸೊಲೆನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕೃತಿದ ಪ್ರತಿನ್ ತಿರ್ತ್‌ದ ಲಿಂಕ್‌ದ ಮೂಲಕ ತೂವೊಲಿ: * [[:s:tcy:ಒಳದನಿ|ಒಳದನಿ - ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್]] * [[:s:tcy:ಪರಿವಿಡಿ:ಒಳದನಿ.pdf|ಪರಿವಿಡಿ]] == ಉಂದೆನ್ ತೂಲೆ == * [[ ಸಾಹಿತ್ಯ , ಸಂಸ್ಕ್ರ್‌ತಿ,ಕಲೆ,ಸಂಘಟನೆ]] * [[ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್]] == ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು == * ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ [https://kn.wikisource.org/wiki/ಒಳದನಿ -ಕವನ ಸಂಕಲನ] == ಉಲ್ಲೇಕೊ == <references /> [[Category:ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[Category:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀ ವಾದ ಬೊಕ್ಕೊ ಜಾನಪದ ೨೦೨೬]] cu1hfee87c35a3jrbgw1kg29a924b3v 359095 359092 2026-04-17T10:55:29Z Vishwanatha Badikana 38 359095 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ಒಳದನಿ | image = File:Oladani.png | image_size = | caption = ಪುಸ್ತಕ ಮುಖಪುಟ | author = ಡಾ.ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ | title_orig = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ | series = | subject = ಕವನ ಸಂಕಲನ | genre = | publisher = ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳೂರು | pub_date = ೨೦೧೨ | english_pub_date = | media_type = ಮುದ್ರಣ | pages = | isbn = | oclc = | preceded_by = | followed_by = }} '''ಒಳದನಿ''' ಕವಯತ್ರಿ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಆರ್ ಬರೆಯಿನ ಕಬಿತೆದ ಸಂಕಲನ. ಈ ಕೃತಿನ್ ಮಂಗಳೂರಿದ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ಂಡ್.<ref>ಮೀನಾಕ್ಷಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಒಳದನಿ, ೨೦೧೨, ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳೂರು </ref> == ಕೃತಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಈ ಪುಸ್ತಕ ಒಂಜಿ ಕಬಿತೆದ ಸಂಕಲನ . ಕವಯತ್ರಿ ನ ರಡ್ಡನೇ ಕವನ ಸಂಕಲನ. ಉಂದು ಕವಯತ್ರಿನ ಅವೇತೋ ಅನುಭವ,ವಿಚಾರೊಲು, ಚಿಂತನೆಲು,ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಉಡಲ್‌ಡ್ ಮೂಡಿನ್ಂಚಿನ ಭಾವನೆಲೆದ ದನಿಯೆ ಈ ಒಳದನಿ.ಒಂದು ಒಂಜಿ ಸ್ರೀ ಪರ ಕಬಿತೆ ಪಂದ್ ವೇಣುಗೋಪಲ ಕಾಸರಗೋಡು ಪನ್ಪೆರ್. == ಪ್ರತಿ ಬೊಕ್ಕ ಲಭ್ಯತೆ == ಈ ಕೃತಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯೊನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್‌ದೆರ್. ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೊಮೇನ್ ಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಸೂಕ್ತ ಅನುಮತಿ ಇಪ್ಪುನ ಕೆಲಸೊಲೆನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕೃತಿದ ಪ್ರತಿನ್ ತಿರ್ತ್‌ದ ಲಿಂಕ್‌ದ ಮೂಲಕ ತೂವೊಲಿ: * [[:s:tcy:ಒಳದನಿ|ಒಳದನಿ - ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್]] * [[:s:tcy:ಪರಿವಿಡಿ:ಒಳದನಿ.pdf|ಪರಿವಿಡಿ]] == ಉಂದೆನ್ ತೂಲೆ == * [[ ಸಾಹಿತ್ಯ , ಸಂಸ್ಕ್ರ್‌ತಿ,ಕಲೆ,ಸಂಘಟನೆ]] * [[ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್]] == ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು == * ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ [https://kn.wikisource.org/wiki/ಒಳದನಿ -ಕವನ ಸಂಕಲನ] == ಉಲ್ಲೇಕೊ == <references /> [[Category:ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[Category:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀ ವಾದ ಬೊಕ್ಕೊ ಜಾನಪದ ೨೦೨೬]] irqsmk0tofifpxv9g7mnsr25rwunzsj 0 26722 358998 358943 2026-04-17T04:29:30Z Vishwanatha Badikana 38 /* ಕೈಬಿತ್ತ್ ಆಚರಣೆ */ 358998 wikitext text/x-wiki ಕೈಬಿತ್ತ್ - ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ 'ಕೈಬಿತ್ತ್' ಪಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಳಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ದಿನೊ. ತುಳುವೆರೆನ ಸುರುತ ಬೆನ್ನಿ ಏಣೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ. ಅಂಚಾದ್ ಪಗ್ಗು ಒಂಜೆದಾನಿ ಕಂಡೊಗು ಮೂಜಿ ಬರೆ ಪಾಡ್ಂಡ ಬೆನ್ನಿ ಸುರು ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ಅರ್ತೊ. ಕಂಡೊನು ಸುರು ಅಡಪುನಗ ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುನೆ. ಪಂಡ ಕಂಡೊ ಅರೆಗಾಲೊದ ದೊಂಬುದ ಬೆಚ್ಚಗ್ ಉಲ್ಂಗ್‌ದಿಪ್ಪುಂಡು. ಬರ್ಸೊ ಇದ್ಯಾಂಡ ಕಂಡೊಡು ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಗಿಟ್ಟೆಲು ಲಕ್ಕುವೊ. ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುನವು ಒಂತೆ ಬಂಙೊದ ಬೇಲೆ. ಎರ್ಲೆಗ್ ಬೆನ್ನಿದ ಸುರುತ ಅಡಪ್ಪು ಆಯಿನೆಡ್ದಾರವರೊ ನುಗೊ ದೀಡ್‌ಯರ ಕೇನುಜೊ. ಇಂಚ ಅಡಪ್ಪು ಸುರು ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಿನೊ ಕೇನಿಯರ ಇದ್ದಿ. ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬೆನ್ನಿದ ಕ್ರಮೊತ ಪ್ರಕಾರೊ ಒಂಜಿ ಕಂಡೊನು ನೇಜಿ ಪಾಡ್ಯರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಎಚ್ಚಿಕಮ್ಮಿ ಎನ್ಮೊಡ್ದ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಸಾಲ್(ಸರ್ತಿ) ಅಡತ್ತ್‌ದ್ '''ಸಾಲ್''' ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಸಾಲ್ ಪಂಡ ಸರ್ತಿ, ಸಲ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊನು ಗಳಸುಂಡು. ಒಂಜಿ ಮುಡಿ ಕಂಡೊನು ಒಂಜಿ ಸಾಲ್ ಅಡಪೊಡಾಂಡ ಬೊಳ್ಪುಗು ಆಜಿ ಗಂಟೆಡ್ದ್ ಮದ್ಯಾನ್ನೊ ಒಂಜಿ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟ ಪಂಡ ಪೊರ್ತು ಪಿಜಿರ್‌ನೆಟ ಮುಟ್ಟ ಅಡಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡ್‌ನಡ್ದ್ ಮನತಾನಿಯೆ ಕಂಡೊನು ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುವೆರ್. ಬರ್ಸೊ ಬತ್ತಿನ ಕಂಡೊಲೆಗ್ ಅಡಪ್ಪು ಬೇಗೊ ಮಲ್ಪೊಡುಗೆ. '''ಅಡಪು ತತ್ತಿ ಕಂಡದ ಕೊಡಿಪು ತಪ್ಪಾಂದ್''' (ಅಡಪ್ಪು ಸರಿ ಇದ್ಯಾಂದಿ ಕಂಡೊಡು ಕಜವು ಪಂತಿದ ಕೊಡಿಪು ಉಂತುಜಿ) ಪನ್ಪುನ ಗಾದೆ ಗಾದೆ ಪಾತೆರೊ ಉಂಡು. ಅಡಪುನವು ಕಮ್ಮಿಯಾಂಡ ಬುಲೆ ಸರಿಯಾಪುಜೆಂದ್ ತುಳುವೆರೆ ನಂಬೊಳಿಕೆ. ಅಂಚಾದ್ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲ್ದ ಬಿಸುಕಣಿತಾನಿ ಕಂಡೊಡು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ಕಂಡೊದ ಮೂಲೆಡ್ ಕಂಡೊನು ಕೊಟ್ಟುಡು ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಬಿತ್ತ್ ಬಿತ್ತುನ ಒಂಜಿ ಕ್ರಮೊ. ಇಂದೆನ್ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆ ಸುರು ಆಪುನ ಸಂಕೇತೊ. ಪಗ್ಗು ಪದಿನೆನ್ಮೊಗು ನೇಜಿ ಪಾಡುನಗ್ ದುಂಬು ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಕಂಡೊಗು ಪಾಡುನವು ಉಂದೆತ್ತ ವಿಶೇಷ. [[File:ಬಿಸುಕಣಿ.jpg|thumb|ಬಿಸುಕಣಿ]] [[File:Bisu Kani.jpg|thumb|ಬಿಸುಕಣಿ]] == ಕೈಬಿತ್ತ್ ಆಚರಣೆ == ತುಳುವೆರ್ ಮೂಜಿ ಬೇಸಾಯೊನು ನಂಬುವೆರ್. ಅವು, ಏಣೆಲ್, ಸುಗ್ಗಿ, ಕೊಳಕೆ. ಏಣೆಲ್‌ದ ಬೇಸಾಯೊದ ಬುಲೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ತುಳು ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ತುಳುವೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲು, ಆಟಿ, ಸೋಣ, ನಿರ್ನಾಲೊ ಈ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಏಣೆಲ್‌ದ ಬೆನ್ನಿ, ಬೊಂತ್ಯೊಲು, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಬೆನ್ನಿ, ಪೊನ್ನಿ ಮಾಯಿ ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಕೊಳಕೆದ ಬೆನ್ನಿ ಇಂಚ ವರ್ಸಾವರ್ತನೆಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆದ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.<ref>https://tuluver.github.io/2020/09/16/puddar/</ref> ಕ್ಯೆ ಬಿತ್ತು ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊನು ಕಂಡೊದ ಪುಣಿದ ಕೋಂಟುಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುಣಿತ ಕೋಂಟುದ ನೆಲನ್ ಕೊಟ್ಟುಡು ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಬಾರ್‌ನ್ ಪಾಡ್‌ವೆರ್. ಅಯಿಕ್ ನಿರೆಲಾದ್ ಸರೊಳಿದ ಕಣೆನ್ ಕುತ್ತುವೆರ್. ಅವ್ವೇ ಕಂಡೊಡು ನೇಜಿ ಪಾಡ್‌ಯರ ಕಂಡೊನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ದಿನೊತಾನಿ ಒಕ್ಕೆಲ್‌ದಕುಲು ಬಿಸುಕಣಿ ದೀಡಿಯರ ದನಿಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ಬುಲೆಕಾಣಿಕೆನ್ ಕೊಂಡರ್ಪೆರ್. ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪುನ ಪ್ರತಿಯೊರಿಲಾ ಊರ್ದ ದನಿಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ಕೆಂಬುಡೆ, ಕುಂಬುಡೊ, ಸೌತೆ ಇಂಚ ಇತ್ತ್‌ನ ತರಾಕಾರಿನ್ ಪುಗೆಲ್ ದೀಡೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಯಜಮಾನ್ಯನ ಕಾರ್‌ಗ್ ಅಡ್ಡ ಬೂರ್ದು ಕರಿನ ವರ್ಸೊದ ತಪ್ಪಿತ್ತ್ಂಡ ಮಾಪು ನಟ್ಟೊನುವೆರ್. ಏಣೆಲ್‍ದ ಬೆನ್ನಿದ ಪರವುಡು ಮಸ್ತ್ ಆಚರಣೆಲು ಉಲ್ಲೊ. ತುಳುತ ಸುರುತ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೇತೆಬೇತೆ ಆಚರಣೆಲು ಬರ್ಪೊ. ಇಲ್ಲ ದಿಂಜಾವುನೆ, ಪುದ್ವಾರ್, ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಪರ್ಬೊ ತುಳುವೆರೆನ ವರ್ಸೊದ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬೊಲು. ಈ ಆಚರಣೆದ ನಡುಟೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಅಮಾಸೆಲು ಬರ್ಪೊ. ಅಂಚಾದ್ ಪಗ್ಗುಡು ದೀಡ್‌ನ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದಿಂಜ ಪವಿತ್ರೊ ಆಪುಂಡು. === ಪೋರ್ತು === ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊದ ಪ್ರಕಾರ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು (ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್), [[ಬಿಸುಕಣಿ]]ತ ಸುರುತ ದಿನೊ ಕೈಬಿತ್ತ್ ಕ್ರಮೊ ನಡಪುಂಡು. ಪಗ್ಗು ಪದಿನೆನ್ಮೊಗು ನಾಜಿ ದೆಪ್ಪುನ ಬೇಲೆ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಪಗ್ಗು ಪದಿನನ್ಮೊಗು ನೇಜಿ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊಲಅ ಉಂಡು. [[ಪುಂಡಿಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://tulusamachara.com/2025/05/most-auspicious-day-for-tuluvas-paggu-18/</ref> === ಕ್ರಮೊ === ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪುನ ಕಂಡೊ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕಂಡೊಗು ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ಬಿತ್ತ್ ಬಿರ್ಕುನೆ ದುಂಬುಡ್ದಿಂಚ ನಡತ್ ಬತ್ತ್‌ಣವು. === ಮಹತ್ವೊ === ಉಂದು ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆಲೆಗ್ (ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆಗ್) ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಂದ್ ಜನಪದೆರೆ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ಬಜಿ ಬೆನ್ನಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳುವೆರೆನ ಪರಪೋಕು ಬೊಕ್ಕ ಜನಪದ ಬದ್ಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಬಯೊ ಬಕ್ತಿದ ಆಚರಣೆ ಆದುಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == <references /> [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಪಗ್ಗು]] 0yepnyk4u63yz5ozcqbdwar5bjh065x 359014 358998 2026-04-17T04:50:04Z Vishwanatha Badikana 38 359014 wikitext text/x-wiki ಕೈಬಿತ್ತ್ - [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ 'ಕೈಬಿತ್ತ್' ಪಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಳಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ದಿನೊ. ತುಳುವೆರೆನ ಸುರುತ ಬೆನ್ನಿ [[ಏಣೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]]. ಅಂಚಾದ್ [[ಪಗ್ಗು]] ಒಂಜೆದಾನಿ ಕಂಡೊಗು ಮೂಜಿ ಬರೆ ಪಾಡ್ಂಡ ಬೆನ್ನಿ ಸುರು ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ಅರ್ತೊ. ಕಂಡೊನು ಸುರು ಅಡಪುನಗ ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುನೆ. ಪಂಡ ಕಂಡೊ [[ಅರೆಗಾಲೊ]]ದ ದೊಂಬುದ ಬೆಚ್ಚಗ್ ಉಲ್ಂಗ್‌ದಿಪ್ಪುಂಡು. [[ಬರ್ಸೊ]] ಇದ್ಯಾಂಡ [[ಕಂಡೊ]]ಡು ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಗಿಟ್ಟೆಲು ಲಕ್ಕುವೊ. ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುನವು ಒಂತೆ ಬಂಙೊದ ಬೇಲೆ. ಎರ್ಲೆಗ್ ಬೆನ್ನಿದ ಸುರುತ ಅಡಪ್ಪು ಆಯಿನೆಡ್ದಾರವರೊ ನುಗೊ ದೀಡ್‌ಯರ ಕೇನುಜೊ. ಇಂಚ ಅಡಪ್ಪು ಸುರು ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಿನೊ ಕೇನಿಯರ ಇದ್ದಿ. [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್‌]]ದ [[ಬೆನ್ನಿ]]ದ ಕ್ರಮೊತ ಪ್ರಕಾರೊ ಒಂಜಿ ಕಂಡೊನು ನೇಜಿ ಪಾಡ್ಯರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಎಚ್ಚಿಕಮ್ಮಿ ಎನ್ಮೊಡ್ದ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಸಾಲ್(ಸರ್ತಿ) ಅಡತ್ತ್‌ದ್ '''ಸಾಲ್''' ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಸಾಲ್ ಪಂಡ ಸರ್ತಿ, ಸಲ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊನು ಗಳಸುಂಡು. ಒಂಜಿ [[ಮುಡಿ]] ಕಂಡೊನು ಒಂಜಿ ಸಾಲ್ ಅಡಪೊಡಾಂಡ ಬೊಳ್ಪುಗು ಆಜಿ ಗಂಟೆಡ್ದ್ ಮದ್ಯಾನ್ನೊ ಒಂಜಿ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟ ಪಂಡ ಪೊರ್ತು ಪಿಜಿರ್‌ನೆಟ ಮುಟ್ಟ ಅಡಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡ್‌ನಡ್ದ್ ಮನತಾನಿಯೆ ಕಂಡೊನು ಪೊಡಿಕ್ ಅಡಪುವೆರ್. ಬರ್ಸೊ ಬತ್ತಿನ ಕಂಡೊಲೆಗ್ ಅಡಪ್ಪು ಬೇಗೊ ಮಲ್ಪೊಡುಗೆ. '''ಅಡಪು ತತ್ತಿ ಕಂಡದ ಕೊಡಿಪು ತಪ್ಪಾಂದ್''' (ಅಡಪ್ಪು ಸರಿ ಇದ್ಯಾಂದಿ ಕಂಡೊಡು ಕಜವು ಪಂತಿದ ಕೊಡಿಪು ಉಂತುಜಿ) ಪನ್ಪುನ [[ಗಾದೆಲು|ಗಾದೆ]] ಪಾತೆರೊ ಉಂಡು. ಅಡಪುನವು ಕಮ್ಮಿಯಾಂಡ ಬುಲೆ ಸರಿಯಾಪುಜೆಂದ್ ತುಳುವೆರೆ ನಂಬೊಳಿಕೆ. ಅಂಚಾದ್ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲ್ದ [[ಬಿಸುಕಣಿ]]ತಾನಿ ಕಂಡೊಡು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ಕಂಡೊದ ಮೂಲೆಡ್ ಕಂಡೊನು ಕೊಟ್ಟುಡು ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಬಿತ್ತ್ ಬಿತ್ತುನ ಒಂಜಿ ಕ್ರಮೊ. ಇಂದೆನ್ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಪೊಸ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆ ಸುರು ಆಪುನ ಸಂಕೇತೊ. [[ಪಗ್ಗು ಪದಿನೆನ್ಮ|ಪಗ್ಗು ಪದಿನೆನ್ಮೊ]]ಗು [[ನೇಜಿ]] ಪಾಡುನಗ್ ದುಂಬು ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಕಂಡೊಗು ಪಾಡುನವು ಉಂದೆತ್ತ ವಿಶೇಷ. [[File:ಬಿಸುಕಣಿ.jpg|thumb|ಬಿಸುಕಣಿ]] [[File:Bisu Kani.jpg|thumb|ಬಿಸುಕಣಿ]] == ಕೈಬಿತ್ತ್ ಆಚರಣೆ == ತುಳುವೆರ್ ಮೂಜಿ ಬೇಸಾಯೊನು ನಂಬುವೆರ್. ಅವು, [[ಏಣೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]], [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]], [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]]. ಏಣೆಲ್‌ದ ಬೇಸಾಯೊದ ಬುಲೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ತುಳು ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ತುಳುವೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ]], [[ಕಾರ್ತೆಲು]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] ಈ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಏಣೆಲ್‌ದ ಬೆನ್ನಿ ಆಪುಂಡು. [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]ಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಬೆನ್ನಿ ಆಪುಂಡು. [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]]ಡ್ ಕೊಳಕೆದ ಬೆನ್ನಿ ಇಂಚ ವರ್ಸಾವರ್ತನೆಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆದ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.<ref>https://tuluver.github.io/2020/09/16/puddar/</ref> ಕ್ಯೆ ಬಿತ್ತು ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊನು ಕಂಡೊದ ಪುಣಿದ ಕೋಂಟುಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುಣಿತ ಕೋಂಟುದ ನೆಲನ್ [[ಕೊಟ್ಟು]]ಡು ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಬಿತ್ತ್‌ದ [[ಬಾರ್|ಬಾರ್‌]]ನ್ ಪಾಡ್‌ವೆರ್. ಅಯಿಕ್ ನಿರೆಲಾದ್ [[ಸರೊಳಿ ಮರ]]ತ ಕಣೆನ್ ಕುತ್ತುವೆರ್. ಅವ್ವೇ ಕಂಡೊಡು ನೇಜಿ ಪಾಡ್‌ಯರ ಕಂಡೊನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ದಿನೊತಾನಿ ಒಕ್ಕೆಲ್‌ದಕುಲು ಬಿಸುಕಣಿ ದೀಡಿಯರ ದನಿಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ಬುಲೆಕಾಣಿಕೆನ್ ಕೊಂಡರ್ಪೆರ್. ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪುನ ಪ್ರತಿಯೊರಿಲಾ ಊರ್‌ದ ದನಿಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ [[ಕೆಂಬುಡೆ]], [[ಕುಂಬುಡೊ]], [[ಸೌತೆ]] ಇಂಚ ಇತ್ತ್‌ನ ತರಕಾರಿನ್ ಪುಗೆಲ್ ದೀಡೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಯಜಮಾನ್ಯೆರೆ ಕಾರ್‌ಗ್ ಅಡ್ಡ ಬೂರ್‌ದ್ ಕರಿನ ವರ್ಸೊದ ತಪ್ಪಿತ್ತ್ಂಡ ಮಾಪು ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ಆಸೀರ್ವಾದೊ ನಟ್ಟೊನುವೆರ್. ಏಣೆಲ್‍ದ ಬೆನ್ನಿದ ಪರವುಡು ಮಸ್ತ್ ಆಚರಣೆಲು ಉಲ್ಲೊ. ತುಳುತ ಸುರುತ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೇತೆಬೇತೆ ಆಚರಣೆಲು ಬರ್ಪೊ. [[ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವುನು|ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವುನೆ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪರ್ಬೊ]] ತುಳುವೆರೆನ ವರ್ಸೊದ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬೊಲು. ಈ ಆಚರಣೆದ ನಡುಟೆ [[ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪರ್ಬೊ|ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪುಣ್ಣಮೆ]], [[ಅಮಾಸೆ]]ಲು ಪರ್ಬೊಲು ಬರ್ಪೊ. ಅಂಚಾದ್ ಪಗ್ಗುಡು ದೀಡ್‌ನ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದಿಂಜ ಪವಿತ್ರೊ ಆಪುಂಡು. === ಪೋರ್ತು === ತುಳು ಪಂಚಾಂಗೊದ ಪ್ರಕಾರ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು (ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್), [[ಬಿಸುಕಣಿ]]ತ ಸುರುತ ದಿನೊ ಕೈಬಿತ್ತ್ ಕ್ರಮೊ ನಡಪುಂಡು. ಪಗ್ಗು ಪದಿನೆನ್ಮೊಗು ನೇಜಿ ದೆಪ್ಪುನ ಬೇಲೆ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಪಗ್ಗು ಪದಿನನ್ಮೊಗು ನೇಜಿ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊಲಾ ಉಂಡು. [[ಪುಂಡಿಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://tulusamachara.com/2025/05/most-auspicious-day-for-tuluvas-paggu-18/</ref> === ಕ್ರಮೊ === [[ಬಿಸು ಪರ್ಬೊ|ಬಿಸು]]ತ್ತಾನಿ ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪುನ ಕಂಡೊ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕಂಡೊಗು ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ಬಿತ್ತ್ ಬಿರ್ಕುನೆ ದುಂಬುಡ್ದಿಂಚ ನಡತ್ ಬತ್ತ್‌ನವು. ಇಂದೆನ್ ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ಬಿತ್ತ್ ಬಿರ್ಕುನೆ, ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ ಪುಂಡಿಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುನೆ ಇಂಚ ಬೇತೆಬೇತೆ ವಿದೊಟು ಪನ್ಪೆರ್. ತುಳು ಲೆಕ್ಷಿಕನ್‌ಡ್<ref>https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html</ref> ಬಿಸುತ ಬಗೆಟ್ ಇಂಚ ವಿವರಣೆಲು ಉಂಡು. * '''ಬಿಸುಕಣಿ''' - ಹೊಸವರ್ಷದ ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಆಚರಣೆ;ದೇವರೆದುರಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು, ಕಾಯಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಚಿನ್ನ, ಕನ್ನಡಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಆಚರಣೆ A ritual on the New Year day;Fruit, coconut, rice, jewel, mirror and such other auspicious objects are kept in front of the idol of god or Tulsi plant and it is seen and saluted in the morning soon after getting up * '''ಕಣಿ ಪಂಡ'''- ಸೌರ ಯುಗಾದಿಯಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದೊಡನೆ ಶುಭ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹದೆದುರು) ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟ ಫಲವಸ್ತುಗಳು, ಕನ್ನಡಿ ಮೊದಲಾದ ಮಂಗಲದ್ರವ್ಯಗಳು The auspicious objects like agricultural produces, gold, mirror etc placed (usually before the idol of the deity) to be seen first by the members of the household immediately after getting up in the morning of solar new year day * '''ಕಣಿ ತೂಪುನೆ''' _ ಸೌರ ಯುಗಾದಿಯಂದು (ದೇವರ ಮುಂದಿರಿಸಿದ) ಮಂಗಲದ್ರವ್ಯಗಳ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು To see the auspicious objects (placed before the deity) on the morning of solar new year day * '''ಕಣಿ ದೀಡುನೆ''' - ಸೌರ ಯುಗಾದಿಯಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೋಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ (ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿಯೇ) ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ದೇವರೆದುರು ಜೋಡಿಸಿಡುವುದು TO place neatly the auspicious objects (before the deity) on the eve of the solar new year day === ಮಹತ್ವೊ === ಉಂದು ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆಲೆಗ್ (ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆಗ್) ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಂದ್ ಜನಪದೆರೆ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ಬಜಿ ಬೆನ್ನಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳುವೆರೆನ ಪರಪೋಕು ಬೊಕ್ಕ ಜನಪದ ಬದ್ಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಬಯೊ ಬಕ್ತಿದ ಆಚರಣೆ ಆದುಂಡು. ಬಿಸು == ಉಲ್ಲೇಕೊ == <references /> [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಪಗ್ಗು]] bj26u88haxm6j8w4kyy0r9wn1yfk1ja 0 26740 358990 2026-04-17T04:10:35Z ChiK 1136 ಹೊಸ ಪುಟ: [[File:Sermon in the Deer Park depicted at Wat Chedi Liem-KayEss-1.jpeg|thumb|250px|ಬುದ್ಧೆ ಚಿಗುರೆ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು (ಸಾರನಾಥದ ಜಿಂಕೆ ವನ) ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಕೊರ್ಪುನ ಚಿತ್ರ.]] [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ೊಡು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ್ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ [[ವಿಷ್ಣು]]ನ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪು... 358990 wikitext text/x-wiki [[File:Sermon in the Deer Park depicted at Wat Chedi Liem-KayEss-1.jpeg|thumb|250px|ಬುದ್ಧೆ ಚಿಗುರೆ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು (ಸಾರನಾಥದ ಜಿಂಕೆ ವನ) ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಕೊರ್ಪುನ ಚಿತ್ರ.]] [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ೊಡು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ್ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ [[ವಿಷ್ಣು]]ನ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೌರಾಣಿಕ ಗ್ರಂಥವಾಯಿನ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಬುದ್ಧೆ ವಿಷ್ಣುನ ಇಪ್ಪತ್ತೈನ್ ಅವತಾರೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪನಡ್ದ್ಂಡ್.<ref>[48] ^ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, Canto 1, Chapter 3 - SB 1.3.24: "Then, in the beginning of Kali-yuga, the Lord will appear as Lord Buddha, the son of Anjana, in the province of Gaya, just for the purpose of deluding those who are envious of the faithful theist."... SB 1.3.28: "All of the above-mentioned incarnations [ಅವತಾರೊಲು] are either plenary portions or portions of the plenary portions of the Lord [ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು]"</ref> ಅಂಚನೆ, ಮಸ್ತ್ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆಡ್ ಬುದ್ಧನ್ ದಶಾವತಾರೊದ ಒರ್ಬಂನೇ (9ನೇ) ಅವತಾರ ಪಂದ್ ತೂಪೆರ್. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ದಶರಥ ಜಾತಕದ (ಜಾತಕ ಅತ್ಥಕಥ 461) ಪ್ರಕಾರ [[ರಾಮ]]ನ್ ಬುದ್ಧನ ದುಂಬುದ ಜನ್ಮ ಪಂದ್ ಪನಡ್ದ್ಂಡ್. ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಲು ವೇದಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ತಿರಸ್ಕಾರ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ದ್, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮನ್ ''ನಾಸ್ತಿಕ'' ಚಿಂತನೆ ಪಂದ್ ಭಾವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. [[File:Avatars.jpg|thumb|250px|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಡು ಬುದ್ಧನ್ (ತಿರ್ತ್‌ದ ಸಾಲ್‌ಡ್) ವಿಷ್ಣುನ ದಶಾವತಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಎನ್ನುವೆರ್.]] ಪುರಾಣೊಲೆಡ್ ಬುದ್ಧನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ: *ಹರಿವಂಶ (1.41) *[[ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ]] (3.18) *[[ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ]] (1.3.24, 2.7.37, 11.4.23) <ref name="Bhagavata Purana 1.3.24">{{Cite web |url=http://srimadbhagavatam.com/1/3/24/en1 |title=ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ 1.3.24 |access-date=2010-09-17 |archive-date=2007-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926235132/http://srimadbhagavatam.com/1/3/24/en1 |url-status=dead }}</ref> *[[ಗರುಡ ಪುರಾಣ]] (1.1, 2.30.37, 3.15.26)<ref>Motilal Banarsidass, Delhi 1982.</ref> *[[ಅಗ್ನಿ ಪುರಾಣ]] (16) *ನಾರದ ಪುರಾಣ (2.72) *[[ಲಿಂಗ ಪುರಾಣ]] (2.71) *[[ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ]] (3.252) ಇತ್ಯಾದಿ. (ಧೆರೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ಚಿಂತಮನ್) <ref>Dhere Ramchandra Chintaman, Shri Vitthal: ek maha samanvaya, Shri Vidya Prakashan, Pune, 1984 (Marathi)</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} gz9y17pbnqivdcakzj8mky230d5xzcl 358991 358990 2026-04-17T04:14:03Z ChiK 1136 358991 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | member_of = [[ದಶಾವತಾರ]]<ref>{{cite web | url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-skanda-purana/d/doc371757.html | title=Incarnations of Vāsudeva &#91;Chapter 18&#93; | date=5 March 2020 }}</ref> | day = [[ಗುರುವಾರ]] | affiliation = {{unbulleted list|[[ವಿಷ್ಣು]]ನ ಒರ್ಬಂಬನೇ [[ಅವತಾರ]]|[[ದೇವೆರ್ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|ದೇವೆರ್]]}} | Devanagari = बुद्ध | image = Buddha incarnation of Vishnu, from Sunari, Medieval period.jpg | caption = ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಸುನಾರಿಡ್ದ್ ತಿಕ್ಕಿನ ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರವಾಯಿನ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹ | festivals = [[ಬುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಿಮೆ]] | gender = ಆಣ್ | mantra = ''ಓಂ ಮುನಿ ಮುನಿ ಮಹಾಮುನಿ ಶಾಕ್ಯಮುನಿಯೇ ಸ್ವಾಹಾ'' | birth_name = ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಗೌತಮ | birth_date = {{circa|ಕ್ರಿ.ಪೂ 563 ಅಥವಾ 480}} | death_date = {{circa|ಕ್ರಿ.ಪೂ 483 ಅಥವಾ 400}} (ಪ್ರಾಯ 80){{sfnp|Cousins|1996|pp=57–63}}{{sfnp|Norman|1997|p=33}}{{sfnp|Prebish|2008}} | birth_place = [[ಲುಂಬಿನಿ]], ಶಾಕ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಇತ್ತೆದ [[ಲುಂಬಿನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]], [[ನೇಪಾಳ]]) | death_place = [[ಕುಶಿನಗರ]], ಮಲ್ಲ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಇತ್ತೆದ [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]]) | name = ಬುದ್ಧ | texts = {{unbulleted list| *''[[ಹರಿವಂಶ]]'' *''[[ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ]]'' *''[[ಗರುಡ ಪುರಾಣ]]'' *''[[ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ]]''}} | parents = [[ಶುದ್ಧೋದನ]] (ಅಮ್ಮೆರ್)<br>[[ಮಾಯಾದೇವಿ]] (ಅಪ್ಪೆ)<br>[[ಮಹಾಪ್ರಜಾಪತಿ ಗೌತಮಿ|ಪ್ರಜಾಪತಿ]] (ಸಾಕು ಅಪ್ಪೆ) | children = [[ರಾಹುಲ]] (ಮಗೆ) | other_names = ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಗೌತಮ, ಮಾಯಾಮೋಹ | symbols = [[ಸ್ವಸ್ತಿಕ]], [[ಧರ್ಮಚಕ್ರ]], [[ಮೋದಕ]] | consort = [[ಯಶೋಧರೆ]] }} [[File:Sermon in the Deer Park depicted at Wat Chedi Liem-KayEss-1.jpeg|thumb|250px|ಬುದ್ಧೆ ಚಿಗುರೆ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು (ಸಾರನಾಥದ ಜಿಂಕೆ ವನ) ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಕೊರ್ಪುನ ಚಿತ್ರ.]] [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ೊಡು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ್ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ [[ವಿಷ್ಣು]]ನ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೌರಾಣಿಕ ಗ್ರಂಥವಾಯಿನ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಬುದ್ಧೆ ವಿಷ್ಣುನ ಇಪ್ಪತ್ತೈನ್ ಅವತಾರೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪನಡ್ದ್ಂಡ್.<ref>[48] ^ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, Canto 1, Chapter 3 - SB 1.3.24: "Then, in the beginning of Kali-yuga, the Lord will appear as Lord Buddha, the son of Anjana, in the province of Gaya, just for the purpose of deluding those who are envious of the faithful theist."... SB 1.3.28: "All of the above-mentioned incarnations [ಅವತಾರೊಲು] are either plenary portions or portions of the plenary portions of the Lord [ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು]"</ref> ಅಂಚನೆ, ಮಸ್ತ್ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆಡ್ ಬುದ್ಧನ್ ದಶಾವತಾರೊದ ಒರ್ಬಂನೇ (9ನೇ) ಅವತಾರ ಪಂದ್ ತೂಪೆರ್. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ದಶರಥ ಜಾತಕದ (ಜಾತಕ ಅತ್ಥಕಥ 461) ಪ್ರಕಾರ [[ರಾಮ]]ನ್ ಬುದ್ಧನ ದುಂಬುದ ಜನ್ಮ ಪಂದ್ ಪನಡ್ದ್ಂಡ್. ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಲು ವೇದಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ತಿರಸ್ಕಾರ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ದ್, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮನ್ ''ನಾಸ್ತಿಕ'' ಚಿಂತನೆ ಪಂದ್ ಭಾವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. [[File:Avatars.jpg|thumb|250px|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಡು ಬುದ್ಧನ್ (ತಿರ್ತ್‌ದ ಸಾಲ್‌ಡ್) ವಿಷ್ಣುನ ದಶಾವತಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಎನ್ನುವೆರ್.]] ಪುರಾಣೊಲೆಡ್ ಬುದ್ಧನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ: *ಹರಿವಂಶ (1.41) *[[ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ]] (3.18) *[[ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ]] (1.3.24, 2.7.37, 11.4.23) <ref name="Bhagavata Purana 1.3.24">{{Cite web |url=http://srimadbhagavatam.com/1/3/24/en1 |title=ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ 1.3.24 |access-date=2010-09-17 |archive-date=2007-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926235132/http://srimadbhagavatam.com/1/3/24/en1 |url-status=dead }}</ref> *[[ಗರುಡ ಪುರಾಣ]] (1.1, 2.30.37, 3.15.26)<ref>Motilal Banarsidass, Delhi 1982.</ref> *[[ಅಗ್ನಿ ಪುರಾಣ]] (16) *ನಾರದ ಪುರಾಣ (2.72) *[[ಲಿಂಗ ಪುರಾಣ]] (2.71) *[[ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ]] (3.252) ಇತ್ಯಾದಿ. (ಧೆರೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ಚಿಂತಮನ್) <ref>Dhere Ramchandra Chintaman, Shri Vitthal: ek maha samanvaya, Shri Vidya Prakashan, Pune, 1984 (Marathi)</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} 2bq94kxhpadb3ggchiier6xhj8m1nz9 358992 358991 2026-04-17T04:15:41Z ChiK 1136 358992 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | member_of = [[ದಶಾವತಾರ]]<ref>{{cite web | url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-skanda-purana/d/doc371757.html | title=Incarnations of Vāsudeva &#91;Chapter 18&#93; | date=5 March 2020 }}</ref> | day = [[ಗುರುವಾರ]] | affiliation = {{unbulleted list|[[ವಿಷ್ಣು]]ನ ಒರ್ಬಂಬನೇ [[ಅವತಾರ]]|[[ದೇವೆರ್ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|ದೇವೆರ್]]}} | Devanagari = बुद्ध | image = Buddha incarnation of Vishnu, from Sunari, Medieval period.jpg | caption = ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಸುನಾರಿಡ್ದ್ ತಿಕ್ಕಿನ ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರವಾಯಿನ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹ | festivals = [[ಬುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಿಮೆ]] | gender = ಆಣ್ | mantra = ''ಓಂ ಮುನಿ ಮುನಿ ಮಹಾಮುನಿ ಶಾಕ್ಯಮುನಿಯೇ ಸ್ವಾಹಾ'' | birth_name = ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಗೌತಮ | birth_date = {{circa|ಕ್ರಿ.ಪೂ 563 ಅಥವಾ 480}} | death_date = {{circa|ಕ್ರಿ.ಪೂ 483 ಅಥವಾ 400}} (ಪ್ರಾಯ 80){{sfnp|Cousins|1996|pp=57–63}}{{sfnp|Norman|1997|p=33}}{{sfnp|Prebish|2008}} | birth_place = [[ಲುಂಬಿನಿ]], ಶಾಕ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಇತ್ತೆದ [[ಲುಂಬಿನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]], [[ನೇಪಾಳ]]) | death_place = [[ಕುಶಿನಗರ]], ಮಲ್ಲ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಇತ್ತೆದ [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]]) | name = ಬುದ್ಧ | texts = {{unbulleted list| *''[[ಹರಿವಂಶ]]'' *''[[ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ]]'' *''[[ಗರುಡ ಪುರಾಣ]]'' *''[[ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ]]''}} | parents = [[ಶುದ್ಧೋದನ]] (ಅಮ್ಮೆರ್)<br>[[ಮಾಯಾದೇವಿ]] (ಅಪ್ಪೆ)<br>[[ಮಹಾಪ್ರಜಾಪತಿ ಗೌತಮಿ|ಪ್ರಜಾಪತಿ]] (ಸಾಕು ಅಪ್ಪೆ) | children = [[ರಾಹುಲ]] (ಮಗೆ) | other_names = ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಗೌತಮ, ಮಾಯಾಮೋಹ | symbols = [[ಸ್ವಸ್ತಿಕ]], [[ಧರ್ಮಚಕ್ರ]], [[ಮೋದಕ]] | consort = [[ಯಶೋಧರೆ]] }} {{Infobox royalty | name = [[ದಶಾವತಾರ]] ಅನುಕ್ರಮ | predecessor = [[ಕೃಷ್ಣ]] | successor = [[ಕಲ್ಕಿ]] }} [[File:Sermon in the Deer Park depicted at Wat Chedi Liem-KayEss-1.jpeg|thumb|250px|ಬುದ್ಧೆ ಚಿಗುರೆ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು (ಸಾರನಾಥದ ಜಿಂಕೆ ವನ) ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಕೊರ್ಪುನ ಚಿತ್ರ.]] [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ೊಡು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ್ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ [[ವಿಷ್ಣು]]ನ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೌರಾಣಿಕ ಗ್ರಂಥವಾಯಿನ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಬುದ್ಧೆ ವಿಷ್ಣುನ ಇಪ್ಪತ್ತೈನ್ ಅವತಾರೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪನಡ್ದ್ಂಡ್.<ref>[48] ^ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, Canto 1, Chapter 3 - SB 1.3.24: "Then, in the beginning of Kali-yuga, the Lord will appear as Lord Buddha, the son of Anjana, in the province of Gaya, just for the purpose of deluding those who are envious of the faithful theist."... SB 1.3.28: "All of the above-mentioned incarnations [ಅವತಾರೊಲು] are either plenary portions or portions of the plenary portions of the Lord [ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು]"</ref> ಅಂಚನೆ, ಮಸ್ತ್ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆಡ್ ಬುದ್ಧನ್ ದಶಾವತಾರೊದ ಒರ್ಬಂನೇ (9ನೇ) ಅವತಾರ ಪಂದ್ ತೂಪೆರ್. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ದಶರಥ ಜಾತಕದ (ಜಾತಕ ಅತ್ಥಕಥ 461) ಪ್ರಕಾರ [[ರಾಮ]]ನ್ ಬುದ್ಧನ ದುಂಬುದ ಜನ್ಮ ಪಂದ್ ಪನಡ್ದ್ಂಡ್. ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಲು ವೇದಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ತಿರಸ್ಕಾರ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ದ್, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮನ್ ''ನಾಸ್ತಿಕ'' ಚಿಂತನೆ ಪಂದ್ ಭಾವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. [[File:Avatars.jpg|thumb|250px|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಡು ಬುದ್ಧನ್ (ತಿರ್ತ್‌ದ ಸಾಲ್‌ಡ್) ವಿಷ್ಣುನ ದಶಾವತಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಎನ್ನುವೆರ್.]] ಪುರಾಣೊಲೆಡ್ ಬುದ್ಧನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ: *ಹರಿವಂಶ (1.41) *[[ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ]] (3.18) *[[ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ]] (1.3.24, 2.7.37, 11.4.23) <ref name="Bhagavata Purana 1.3.24">{{Cite web |url=http://srimadbhagavatam.com/1/3/24/en1 |title=ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ 1.3.24 |access-date=2010-09-17 |archive-date=2007-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926235132/http://srimadbhagavatam.com/1/3/24/en1 |url-status=dead }}</ref> *[[ಗರುಡ ಪುರಾಣ]] (1.1, 2.30.37, 3.15.26)<ref>Motilal Banarsidass, Delhi 1982.</ref> *[[ಅಗ್ನಿ ಪುರಾಣ]] (16) *ನಾರದ ಪುರಾಣ (2.72) *[[ಲಿಂಗ ಪುರಾಣ]] (2.71) *[[ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ]] (3.252) ಇತ್ಯಾದಿ. (ಧೆರೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ಚಿಂತಮನ್) <ref>Dhere Ramchandra Chintaman, Shri Vitthal: ek maha samanvaya, Shri Vidya Prakashan, Pune, 1984 (Marathi)</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} 9cemmye7te1875fh5jba5pt1e8c7spf 10 26741 359006 2024-01-06T05:10:07Z en>Paine Ellsworth 0 per edit request on talk page - update text 359006 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Unreliable sources}} begin-->{{Ambox | name = Unreliable sources | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | type = content | small = {{{small|}}} | class = ambox-unreliable_sources | image = [[File:Text document with red question mark.svg|50x40px]] | issue = {{yesno|{{{some|yes}}}|yes=Some|no=All}} of this {{{1|article}}}'s [[Wikipedia:citing sources|listed sources]] '''may not be [[Wikipedia:Reliable sources|reliable]]'''. {{#ifeq:{{{imdb|}}}|yes|It includes attribution to IMDb, which may not be a reliable source for information.}} | fix = Please help improve this article by looking for better, more reliable sources. Unreliable citations may be challenged and removed. | date = {{{date|}}} | cat = Articles lacking reliable references | all = All articles lacking reliable references |removalnotice = yes }}<!--{{Unreliable sources}} end--> }}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> m94k6z2pjdopvhhwby1p372zyi8iekl 359007 359006 2026-04-17T04:49:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Unreliable_sources]] 359006 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Unreliable sources}} begin-->{{Ambox | name = Unreliable sources | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | type = content | small = {{{small|}}} | class = ambox-unreliable_sources | image = [[File:Text document with red question mark.svg|50x40px]] | issue = {{yesno|{{{some|yes}}}|yes=Some|no=All}} of this {{{1|article}}}'s [[Wikipedia:citing sources|listed sources]] '''may not be [[Wikipedia:Reliable sources|reliable]]'''. {{#ifeq:{{{imdb|}}}|yes|It includes attribution to IMDb, which may not be a reliable source for information.}} | fix = Please help improve this article by looking for better, more reliable sources. Unreliable citations may be challenged and removed. | date = {{{date|}}} | cat = Articles lacking reliable references | all = All articles lacking reliable references |removalnotice = yes }}<!--{{Unreliable sources}} end--> }}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> m94k6z2pjdopvhhwby1p372zyi8iekl 10 26742 359012 2026-03-16T14:54:47Z en>Oklopfer 0 further distinguish 359012 wikitext text/x-wiki {{for-multi|tagging sections|Template:Unreliable sources section|inline tagging of unreliable sources|Template:Unreliable source?}} {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> {{High-use}} {{Twinkle standard installation}} == Usage == Add {{Tlx|Unreliable sources|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} to the top of the article, below any [[WP:HAT|hatnotes]]. Consider tagging any specific statements with potentially unreliable sources with {{Tlx|Verify credibility|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} before tagging the whole article with this template. ===Parameters=== ;Date (''required''{{px2}}) : {{para|date|(current month and year, as in {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}})}} ;Some : {{para|some|yes}} is the default and begins the template with "Some of this article's listed sources..." :{{para|some|no}} begins the template with "Some or all of this article's listed sources..." ;Unnamed : {{para|1|section}} changes "article" to "section" in the text. ;Imdb : {{para|imdb|yes}} adds the text "It includes attribution to IMDb, which may not be a reliable source for information." ;Small : {{para|small|left}} makes the template box small and aligned to the left. == Redirects == The following templates redirect here: * {{tl|unrel}} * {{tl|Unreliable}} *{{tl|Badsources}} *{{tl|Reliable sources}} *{{tl|Reliable-sources}} *{{tl|Reliablesources}} *{{tl|Unreliablesources}} *{{tl|Better sources needed}} == TemplateData == {{TemplateData header}} <templatedata> { "description": "Use this template to indicate that some of an article's listed sources may not be reliable.", "format": "inline", "params": { "date": { "label": "Month and year", "description": "The month and year that the template was placed (in full). \"{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}\" inserts the current month and year automatically.", "type": "line", "autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}", "example": "January 2013", "suggested": true }, "some": { "label": "Some or all?", "description": "Enter \"n\", \"no\", \"false\", \"off\" or \"0\" to change \"Some\" to \"Some or all\".", "type": "line", "autovalue": "n", "example": "n" }, "1": { "label": "Affected area", "description": "Text to replace the word \"article\", usually \"section\"", "type": "line", "autovalue": "section", "example": "section" }, "imdb": { "label": "Includes IMDb?", "description": "Adds the text \"It includes attribution to IMDb, which may not be a reliable source for information.\"", "type": "line", "autovalue": "y", "example": "y" }, "small": { "label": "Make template small", "description": "Enter \"left\" here to make the template box small and aligned to the left.", "type": "line", "autovalue": "left", "example": "left" } }, "paramOrder": [ "date", "some", "1", "imdb", "small" ] } </templatedata> == See also == * {{tl|Unreliable source inline}} (redirects to <nowiki>{{Unreliable source?}}</nowiki>) * {{tl|Better source needed}} * {{tl|No reliable sources}} * [[Wikipedia:Template messages/Cleanup]] * [[Wikipedia:Template messages/Sources of articles]] {{Citation and verifiability article maintenance templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Citation and verifiability maintenance templates]] }}</includeonly> 9orxrchizs55oak6rd25pbva4os9g9b 359013 359012 2026-04-17T04:49:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Unreliable_sources/doc]] 359012 wikitext text/x-wiki {{for-multi|tagging sections|Template:Unreliable sources section|inline tagging of unreliable sources|Template:Unreliable source?}} {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> {{High-use}} {{Twinkle standard installation}} == Usage == Add {{Tlx|Unreliable sources|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} to the top of the article, below any [[WP:HAT|hatnotes]]. Consider tagging any specific statements with potentially unreliable sources with {{Tlx|Verify credibility|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} before tagging the whole article with this template. ===Parameters=== ;Date (''required''{{px2}}) : {{para|date|(current month and year, as in {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}})}} ;Some : {{para|some|yes}} is the default and begins the template with "Some of this article's listed sources..." :{{para|some|no}} begins the template with "Some or all of this article's listed sources..." ;Unnamed : {{para|1|section}} changes "article" to "section" in the text. ;Imdb : {{para|imdb|yes}} adds the text "It includes attribution to IMDb, which may not be a reliable source for information." ;Small : {{para|small|left}} makes the template box small and aligned to the left. == Redirects == The following templates redirect here: * {{tl|unrel}} * {{tl|Unreliable}} *{{tl|Badsources}} *{{tl|Reliable sources}} *{{tl|Reliable-sources}} *{{tl|Reliablesources}} *{{tl|Unreliablesources}} *{{tl|Better sources needed}} == TemplateData == {{TemplateData header}} <templatedata> { "description": "Use this template to indicate that some of an article's listed sources may not be reliable.", "format": "inline", "params": { "date": { "label": "Month and year", "description": "The month and year that the template was placed (in full). \"{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}\" inserts the current month and year automatically.", "type": "line", "autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}", "example": "January 2013", "suggested": true }, "some": { "label": "Some or all?", "description": "Enter \"n\", \"no\", \"false\", \"off\" or \"0\" to change \"Some\" to \"Some or all\".", "type": "line", "autovalue": "n", "example": "n" }, "1": { "label": "Affected area", "description": "Text to replace the word \"article\", usually \"section\"", "type": "line", "autovalue": "section", "example": "section" }, "imdb": { "label": "Includes IMDb?", "description": "Adds the text \"It includes attribution to IMDb, which may not be a reliable source for information.\"", "type": "line", "autovalue": "y", "example": "y" }, "small": { "label": "Make template small", "description": "Enter \"left\" here to make the template box small and aligned to the left.", "type": "line", "autovalue": "left", "example": "left" } }, "paramOrder": [ "date", "some", "1", "imdb", "small" ] } </templatedata> == See also == * {{tl|Unreliable source inline}} (redirects to <nowiki>{{Unreliable source?}}</nowiki>) * {{tl|Better source needed}} * {{tl|No reliable sources}} * [[Wikipedia:Template messages/Cleanup]] * [[Wikipedia:Template messages/Sources of articles]] {{Citation and verifiability article maintenance templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Citation and verifiability maintenance templates]] }}</includeonly> 9orxrchizs55oak6rd25pbva4os9g9b 10 26743 359015 2026-02-10T06:15:25Z en>8BitBros 0 Added the "Redirect category shell" template 359015 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Unreliable source?]] {{Redirect category shell| {{R from merge}} }} ciugh4l4blodbcf55vj8v9y8qman6nm 359016 359015 2026-04-17T04:50:25Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Unreliable_source_inline]] 359015 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Unreliable source?]] {{Redirect category shell| {{R from merge}} }} ciugh4l4blodbcf55vj8v9y8qman6nm 10 26744 359017 2022-01-02T09:27:48Z en>Dinoguy1000 0 fix "|=foo" bug 359017 wikitext text/x-wiki {{ safesubst:<noinclude/>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Unreliable source?}} begin-->{{Fix | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | name = {{{name|Unreliable source?}}} | link = Wikipedia:Reliable sources | title = The material near this tag {{#if:{{{sure|{{{certain|{{{failed|}}}}}}}}}|relies|may rely}} on an unreliable source. {{{reason|}}} | text = unreliable source{{#if:{{{sure|{{{certain|{{{failed|}}}}}}}}}||?}} | date = {{{date|}}} | cat = [[Category:All articles lacking reliable references]] | cat-date = Category:Articles lacking reliable references }}<!--{{Unreliable source?}} end--> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> l5jum1xkrifat5aa21blcgomxheuzui 359018 359017 2026-04-17T04:50:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Unreliable_source?]] 359017 wikitext text/x-wiki {{ safesubst:<noinclude/>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= <!--{{Unreliable source?}} begin-->{{Fix | subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly> | name = {{{name|Unreliable source?}}} | link = Wikipedia:Reliable sources | title = The material near this tag {{#if:{{{sure|{{{certain|{{{failed|}}}}}}}}}|relies|may rely}} on an unreliable source. {{{reason|}}} | text = unreliable source{{#if:{{{sure|{{{certain|{{{failed|}}}}}}}}}||?}} | date = {{{date|}}} | cat = [[Category:All articles lacking reliable references]] | cat-date = Category:Articles lacking reliable references }}<!--{{Unreliable source?}} end--> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> l5jum1xkrifat5aa21blcgomxheuzui 10 26745 359019 2026-03-16T14:53:55Z en>Oklopfer 0 further distinguish 359019 wikitext text/x-wiki {{for-multi|tagging whole pages|Template:Unreliable sources|tagging sections|Template:Unreliable sources section}} {{Documentation subpage}} {{High-use}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{Template redirects|Unreliable source inline|Unreliable source|Verify credibility|Reliable source}} {{Template shortcuts|rs?|rs}} == Usage == This template is intended to be used when a statement is sourced but it is questionable whether the source used is [[WP:RS|reliable]] for supporting the statement. It produces a superscripted notation like the following: : It was actually written by Francis Bacon.^[9]{{Unreliable source?}} Articles tagged with this template will be categorized into [[:Category:All articles lacking reliable references]]. Place this template inline, {{tlc|Unreliable source?|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} }} following the questionable source. The template should be placed {{em|outside and immediately after the reference}} to the questionable source (<code><nowiki><ref> ... </ref></nowiki></code>), within the article's text: : Potentially controversial statement.<code><nowiki><ref>some alleged source for this</ref>{{Unreliable source?|date=</nowiki>{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}}</code> Next sentence. === Parameters === The template has the following optional parameters: * '''date''': should be set to the month and year when the article was tagged. Example: {{tlx|Unreliable source?|date{{=}}{{#time:F Y}}}} * '''reason''': a note explaining why you think the source is unreliable as per [[WP:RS]]. Displays as a tool tip. Keep it short (one sentence) as longer material belongs on the talk page. It is good to reiterate the reason in your edit summary. Example: {{tlc|Unreliable source?|reason{{=}}{{var|Your WP:RS-based reason here.}}|date{{=}}{{#time:F Y}}}} * '''sure''' or '''certain''': if set to "y" or "yes" will remove the question mark from the template's output to denote a degree of certainty that the source is unreliable. Please use this with a {{para|reason}} parameter, and only after a good faith attempt to verify the reliability of the source in question. Example: {{tlx|Unreliable source?|sure{{=}}y|reason{{=}}{{var|1=Your WP:RS-based reason here.}}|date{{=}}{{#time:F Y}}}} NOTE: This parameter has an alias, {{para|failed}}, which may make more grammatical sense when used with certain redirects like {{tlx|verify credibility}}. === When to use and not use this template === This template should be used to express your doubt about the credibility of a source. This tag should not be used on [[WP:BLPREMOVE|unreliably sourced contentious statements about living persons]]; if a source for such a statement is not reliable, the statement and the source should be {{strong|removed immediately}}. For whole articles or article sections that rely on suspect sources, considering using the banner template {{tlx|More citations needed}} or {{tlx|More citations needed section}}, respectively, rather than individually tagging a large number of statements. For sources promoting [[WP:FRINGE|fringe theories and pseudo-science]], the more specific template {{tlx|Unreliable fringe source}} can be used. Even more specifically, flag [[WP:MEDRS|improperly sourced medical claims]] with {{tlx|Unreliable medical source}}. This tag should not be used to indicate that the sourced material could not be found within a given source. In that case, {{tlx|failed verification}} is a better template. For statements that have failed verification {{em|and}} have a questionable would-be source, consider removal of the source (and possibly the statement) over using both tags. == TemplateData == {{TemplateDataHeader}} <templatedata> { "params": { "reason": { "label": "Reason", "description": "Note explaining why you think the source is unreliable as per WP:RS. Displays as a tool tip", "type": "string" }, "certain": { "aliases": [ "sure", "failed" ], "label": "Certain?", "description": "If set to \"y\" or \"yes\" will remove the question mark from the template's output to denote a degree of certainty that the source is unreliable", "type": "boolean", "default": "no", "example": "yes" }, "date": { "label": "Month and year", "description": "Month and year of tagging; e.g., 'January 2013', but not 'jan13'", "type": "string", "autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}", "suggested": true }, "name": { "type": "string", "label": "Displayed tag text", "description": "Text displayed by the in-line tag between the square brackets", "default": "unreliable source?" } }, "description": "Used when a statement is sourced but it is questionable whether the source used is reliable for supporting the statement.", "format": "inline" } </templatedata> == See also == === Inline templates === * {{tlx|Better source needed}}, an alternative to {{tlx|Unreliable source?|certain{{=}}y}}; especially useful for tagging sources that are low-quality but not necessarily wrong * {{tlx|Dubious}}, for questionable claims that seem unlikely to be properly sourceable * {{tlx|Obsolete source}}, for when a source has been surpassed by more recent works * {{tlx|Primary source inline}}, for [[WP:PSTS|misuse of primary source material]] * {{tlx|Unreliable fringe source}}, for [[WP:FRINGE|fringe]] sources * {{tlx|Unreliable medical source}}, for [[WP:MEDRS|fringe medical]] sources in particular === Lists of templates === * [[Wikipedia:Template index/Cleanup/Verifiability and sources]] * [[Wikipedia:Template index/Sources of articles]] === Policies, guidelines, essays, and WikiProjects === * [[Wikipedia:Citing sources]], especially §&thinsp;[[Wikipedia:Citing sources#Unsourced material|Unsourced material]] * [[Wikipedia:Independent sources]] * [[Wikipedia:Reliable sources]] * [[Wikipedia:Verifiability]] * [[Wikipedia:WikiProject Reliability]] {{Inline cleanup tags}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories go here; interwikis go in Wikidata. --> [[Category:Inline citation and verifiability dispute templates]] [[Category:Inline citation cleanup templates]] }}</includeonly> htqma8q4io9y18uj8q3egwzqixt0q1j 359020 359019 2026-04-17T04:50:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Unreliable_source?/doc]] 359019 wikitext text/x-wiki {{for-multi|tagging whole pages|Template:Unreliable sources|tagging sections|Template:Unreliable sources section}} {{Documentation subpage}} {{High-use}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{Template redirects|Unreliable source inline|Unreliable source|Verify credibility|Reliable source}} {{Template shortcuts|rs?|rs}} == Usage == This template is intended to be used when a statement is sourced but it is questionable whether the source used is [[WP:RS|reliable]] for supporting the statement. It produces a superscripted notation like the following: : It was actually written by Francis Bacon.^[9]{{Unreliable source?}} Articles tagged with this template will be categorized into [[:Category:All articles lacking reliable references]]. Place this template inline, {{tlc|Unreliable source?|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} }} following the questionable source. The template should be placed {{em|outside and immediately after the reference}} to the questionable source (<code><nowiki><ref> ... </ref></nowiki></code>), within the article's text: : Potentially controversial statement.<code><nowiki><ref>some alleged source for this</ref>{{Unreliable source?|date=</nowiki>{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}}</code> Next sentence. === Parameters === The template has the following optional parameters: * '''date''': should be set to the month and year when the article was tagged. Example: {{tlx|Unreliable source?|date{{=}}{{#time:F Y}}}} * '''reason''': a note explaining why you think the source is unreliable as per [[WP:RS]]. Displays as a tool tip. Keep it short (one sentence) as longer material belongs on the talk page. It is good to reiterate the reason in your edit summary. Example: {{tlc|Unreliable source?|reason{{=}}{{var|Your WP:RS-based reason here.}}|date{{=}}{{#time:F Y}}}} * '''sure''' or '''certain''': if set to "y" or "yes" will remove the question mark from the template's output to denote a degree of certainty that the source is unreliable. Please use this with a {{para|reason}} parameter, and only after a good faith attempt to verify the reliability of the source in question. Example: {{tlx|Unreliable source?|sure{{=}}y|reason{{=}}{{var|1=Your WP:RS-based reason here.}}|date{{=}}{{#time:F Y}}}} NOTE: This parameter has an alias, {{para|failed}}, which may make more grammatical sense when used with certain redirects like {{tlx|verify credibility}}. === When to use and not use this template === This template should be used to express your doubt about the credibility of a source. This tag should not be used on [[WP:BLPREMOVE|unreliably sourced contentious statements about living persons]]; if a source for such a statement is not reliable, the statement and the source should be {{strong|removed immediately}}. For whole articles or article sections that rely on suspect sources, considering using the banner template {{tlx|More citations needed}} or {{tlx|More citations needed section}}, respectively, rather than individually tagging a large number of statements. For sources promoting [[WP:FRINGE|fringe theories and pseudo-science]], the more specific template {{tlx|Unreliable fringe source}} can be used. Even more specifically, flag [[WP:MEDRS|improperly sourced medical claims]] with {{tlx|Unreliable medical source}}. This tag should not be used to indicate that the sourced material could not be found within a given source. In that case, {{tlx|failed verification}} is a better template. For statements that have failed verification {{em|and}} have a questionable would-be source, consider removal of the source (and possibly the statement) over using both tags. == TemplateData == {{TemplateDataHeader}} <templatedata> { "params": { "reason": { "label": "Reason", "description": "Note explaining why you think the source is unreliable as per WP:RS. Displays as a tool tip", "type": "string" }, "certain": { "aliases": [ "sure", "failed" ], "label": "Certain?", "description": "If set to \"y\" or \"yes\" will remove the question mark from the template's output to denote a degree of certainty that the source is unreliable", "type": "boolean", "default": "no", "example": "yes" }, "date": { "label": "Month and year", "description": "Month and year of tagging; e.g., 'January 2013', but not 'jan13'", "type": "string", "autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}", "suggested": true }, "name": { "type": "string", "label": "Displayed tag text", "description": "Text displayed by the in-line tag between the square brackets", "default": "unreliable source?" } }, "description": "Used when a statement is sourced but it is questionable whether the source used is reliable for supporting the statement.", "format": "inline" } </templatedata> == See also == === Inline templates === * {{tlx|Better source needed}}, an alternative to {{tlx|Unreliable source?|certain{{=}}y}}; especially useful for tagging sources that are low-quality but not necessarily wrong * {{tlx|Dubious}}, for questionable claims that seem unlikely to be properly sourceable * {{tlx|Obsolete source}}, for when a source has been surpassed by more recent works * {{tlx|Primary source inline}}, for [[WP:PSTS|misuse of primary source material]] * {{tlx|Unreliable fringe source}}, for [[WP:FRINGE|fringe]] sources * {{tlx|Unreliable medical source}}, for [[WP:MEDRS|fringe medical]] sources in particular === Lists of templates === * [[Wikipedia:Template index/Cleanup/Verifiability and sources]] * [[Wikipedia:Template index/Sources of articles]] === Policies, guidelines, essays, and WikiProjects === * [[Wikipedia:Citing sources]], especially §&thinsp;[[Wikipedia:Citing sources#Unsourced material|Unsourced material]] * [[Wikipedia:Independent sources]] * [[Wikipedia:Reliable sources]] * [[Wikipedia:Verifiability]] * [[Wikipedia:WikiProject Reliability]] {{Inline cleanup tags}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories go here; interwikis go in Wikidata. --> [[Category:Inline citation and verifiability dispute templates]] [[Category:Inline citation cleanup templates]] }}</includeonly> htqma8q4io9y18uj8q3egwzqixt0q1j 0 26746 359079 2026-04-17T07:42:50Z Vishwanatha Badikana 38 "[[:kn:Special:Redirect/revision/1369303|ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 359079 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Mevlana_-_Schrift_über_Eingang.jpg|thumb|[[ಟರ್ಕಿ|ಟರ್ಕಿದ]] ಕೊನ್ಯಾದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡಿಪ್ಪುನ ಹಿಜರಿ ತಾರೀಕ್]] '''ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್''' (ಅರೇಬಿಕ್: {{Lang|ar|التقويم الهجري}} ) — ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು 12 ಚಂದ್ರ ತಿಂಗೊಲು ಬುಕ್ಕೊ 354 ಅತ್ತ್ಂಡ 355 ದಿನೊಕುಲು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ''ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್'' (ಅರಬ್ಬಿ: {{Lang|ar|التقويم الإسلامي}} ) ಅತ್ತ್ಂಡ ''ಅರಬ್ಬಿ'' ''ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್;'' (ಅರಬ್ಬಿ: {{Lang|ar|التقويم العربي}} ) ''ಪಂಡ್ದ್ ‌ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.'' ಜಗತ್ತ್‌ದ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ರಮಜಾನ್‌ದ ತಾರೀಕ್‌ಲೆನ್, ನಾಲ್ ಪವಿತ್ರೊ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್, ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆದ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್, ಪರ್ಬೊಲೆನ್, ಇದ್ದಾತ್‌ದ ಸಮಯೊನು ಬುಕ್ಕೊ ಜಕಾತ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಮಯೊನು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ಪಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}</ref> == ವಿಶೇಷೊಲು == ==== ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿತವಾದುಂಡು ==== ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಚಂದ್ರ ಪಂಚಾಂಗ,. ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಸಮಯೊನು ಚಂದ್ರನ ಮಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯೆನ್ ಆದರ್ತ್‌ದ್ ಗೆನ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿತ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಒಂಜಿ ಇಡೀ ಚಂದ್ರನ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‌ಡ್‍ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚ ಪಂಡ ಒಂಜಿ [[ಅಮಾಸೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಡ್ದ್]] ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ [[ಅಮಾಸೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗ್]] ಮುಟ್ಟದ ಸಮಯೊ. ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ದ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಅವಲೋಕನೊಲೆನ್ ಆದಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತ್‌ನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚಂದ್ರೆ ತೋಜಿನಗ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು ಸುರು ಆಪುಂಡು.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBikos">Bikos, Konstantin. [https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html "The Islamic Calendar"]. ''timeanddate.com''. Archived from [https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html the original] on 28-02-2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved 28-02-2023</span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Check date values in: <code class="cs1-code">&#x7C;access-date=</code> and <code class="cs1-code">&#x7C;archive-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]])</span> [[ವರ್ಗ:CS1 errors: dates]]</ref> ==== ಸೌರಮಾನೊಗು ಸಂಬಂಧ ಇಜ್ಜಿ ==== ಬೇತೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಲು ಸೌರಮಾನೊಗು ಸರಿ ಆಯರೆ ದಿಂಜ ದಿನೊ(ಲೀಪ್ ಡೇಸ್) ಅತ್ತ್ಂಡ ದಿಂಜ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆಯಾದ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಉತ್ತರಾಯಣೊ ಬುಕ್ಕೊದಕ್ಷಿಣಾಯನೊಡು ಗುರ್ತಿಸಾಯಿನ ಖಗೋಳ ಋತುಲೆಡ್ದ್ ಪೂರ್ತಿ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಹಿಜರಿ ವರ್ಸೊ ಸೌರಮಾನೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 11 ದಿನೊತಾತ್ ಕಮ್ಮಿ. ಈ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಕೃಷಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಗಳಸುಜೆರ್. ಎಚ್ಚದ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲು ಹಿಜರಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ್ ಅಕ್ಲೆನ ನಾಗರಿಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆದ್‌ ಗಳಸುವೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBikos">Bikos, Konstantin. [https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html "The Islamic Calendar"]. ''timeanddate.com''. Archived from [https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html the original] on 28-02-2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved 28-02-2023</span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Check date values in: <code class="cs1-code">&#x7C;access-date=</code> and <code class="cs1-code">&#x7C;archive-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]])</span> [[ವರ್ಗ:CS1 errors: dates]]</ref> [[ಫೈಲ್:King_Khaled_airport_exit_stamp.jpg|thumb|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಕಿಂಗ್ ಖಾಲಿದ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡು 10 ರಜಾಬ್ 1428 (24 ಜುಲೈ 2007) ಗ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮುದ್ರೆ.]] ಕೆಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊರೊಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಕೆಲೆಡ್ ಅದಿಕ್ರತ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರೊಗು ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತೊದ ಕಾರಣವಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬದಲ್‌ಗ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬಳಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ವಸಾಹತುಶಾಹಿದ ಅಕೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವು ಅಂಚನೇ ದುಂಬರಿಂಡ್. ce51eozlchohpfxpqwhryvm3jp0zm2r 359080 359079 2026-04-17T07:43:29Z Vishwanatha Badikana 38 359080 wikitext text/x-wiki {{under construction}} [[ಫೈಲ್:Mevlana_-_Schrift_über_Eingang.jpg|thumb|[[ಟರ್ಕಿ|ಟರ್ಕಿದ]] ಕೊನ್ಯಾದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡಿಪ್ಪುನ ಹಿಜರಿ ತಾರೀಕ್]] '''ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್''' (ಅರೇಬಿಕ್: {{Lang|ar|التقويم الهجري}} ) — ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು 12 ಚಂದ್ರ ತಿಂಗೊಲು ಬುಕ್ಕೊ 354 ಅತ್ತ್ಂಡ 355 ದಿನೊಕುಲು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ''ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್'' (ಅರಬ್ಬಿ: {{Lang|ar|التقويم الإسلامي}} ) ಅತ್ತ್ಂಡ ''ಅರಬ್ಬಿ'' ''ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್;'' (ಅರಬ್ಬಿ: {{Lang|ar|التقويم العربي}} ) ''ಪಂಡ್ದ್ ‌ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.'' ಜಗತ್ತ್‌ದ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ರಮಜಾನ್‌ದ ತಾರೀಕ್‌ಲೆನ್, ನಾಲ್ ಪವಿತ್ರೊ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್, ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆದ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್, ಪರ್ಬೊಲೆನ್, ಇದ್ದಾತ್‌ದ ಸಮಯೊನು ಬುಕ್ಕೊ ಜಕಾತ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಮಯೊನು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ಪಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}</ref> == ವಿಶೇಷೊಲು == ==== ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿತವಾದುಂಡು ==== ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಚಂದ್ರ ಪಂಚಾಂಗ,. ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಸಮಯೊನು ಚಂದ್ರನ ಮಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯೆನ್ ಆದರ್ತ್‌ದ್ ಗೆನ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿತ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಒಂಜಿ ಇಡೀ ಚಂದ್ರನ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‌ಡ್‍ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚ ಪಂಡ ಒಂಜಿ [[ಅಮಾಸೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಡ್ದ್]] ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ [[ಅಮಾಸೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗ್]] ಮುಟ್ಟದ ಸಮಯೊ. ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ದ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಅವಲೋಕನೊಲೆನ್ ಆದಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತ್‌ನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚಂದ್ರೆ ತೋಜಿನಗ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು ಸುರು ಆಪುಂಡು.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBikos">Bikos, Konstantin. [https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html "The Islamic Calendar"]. ''timeanddate.com''. Archived from [https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html the original] on 28-02-2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved 28-02-2023</span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Check date values in: <code class="cs1-code">&#x7C;access-date=</code> and <code class="cs1-code">&#x7C;archive-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]])</span> [[ವರ್ಗ:CS1 errors: dates]]</ref> ==== ಸೌರಮಾನೊಗು ಸಂಬಂಧ ಇಜ್ಜಿ ==== ಬೇತೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಲು ಸೌರಮಾನೊಗು ಸರಿ ಆಯರೆ ದಿಂಜ ದಿನೊ(ಲೀಪ್ ಡೇಸ್) ಅತ್ತ್ಂಡ ದಿಂಜ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆಯಾದ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಉತ್ತರಾಯಣೊ ಬುಕ್ಕೊದಕ್ಷಿಣಾಯನೊಡು ಗುರ್ತಿಸಾಯಿನ ಖಗೋಳ ಋತುಲೆಡ್ದ್ ಪೂರ್ತಿ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಹಿಜರಿ ವರ್ಸೊ ಸೌರಮಾನೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 11 ದಿನೊತಾತ್ ಕಮ್ಮಿ. ಈ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಕೃಷಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಗಳಸುಜೆರ್. ಎಚ್ಚದ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲು ಹಿಜರಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ್ ಅಕ್ಲೆನ ನಾಗರಿಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆದ್‌ ಗಳಸುವೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBikos">Bikos, Konstantin. [https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html "The Islamic Calendar"]. ''timeanddate.com''. Archived from [https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html the original] on 28-02-2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved 28-02-2023</span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Check date values in: <code class="cs1-code">&#x7C;access-date=</code> and <code class="cs1-code">&#x7C;archive-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]])</span> [[ವರ್ಗ:CS1 errors: dates]]</ref> [[ಫೈಲ್:King_Khaled_airport_exit_stamp.jpg|thumb|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಕಿಂಗ್ ಖಾಲಿದ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡು 10 ರಜಾಬ್ 1428 (24 ಜುಲೈ 2007) ಗ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮುದ್ರೆ.]] ಕೆಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊರೊಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಕೆಲೆಡ್ ಅದಿಕ್ರತ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರೊಗು ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತೊದ ಕಾರಣವಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬದಲ್‌ಗ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬಳಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ವಸಾಹತುಶಾಹಿದ ಅಕೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವು ಅಂಚನೇ ದುಂಬರಿಂಡ್. 77sbnm9yxbap7izizzaeiwp93od2uag 359081 359080 2026-04-17T07:44:16Z Vishwanatha Badikana 38 359081 wikitext text/x-wiki {{under construction}} [[ಫೈಲ್:Mevlana_-_Schrift_über_Eingang.jpg|thumb|[[ಟರ್ಕಿ|ಟರ್ಕಿದ]] ಕೊನ್ಯಾದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡಿಪ್ಪುನ ಹಿಜರಿ ತಾರೀಕ್]] '''ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್''' (ಅರೇಬಿಕ್: {{Lang|ar|التقويم الهجري}} ) — ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು 12 ಚಂದ್ರ ತಿಂಗೊಲು ಬುಕ್ಕೊ 354 ಅತ್ತ್ಂಡ 355 ದಿನೊಕುಲು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ''ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್'' (ಅರಬ್ಬಿ: {{Lang|ar|التقويم الإسلامي}} ) ಅತ್ತ್ಂಡ ''ಅರಬ್ಬಿ'' ''ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್;'' (ಅರಬ್ಬಿ: {{Lang|ar|التقويم العربي}} ) ''ಪಂಡ್ದ್ ‌ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.'' ಜಗತ್ತ್‌ದ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ರಮಜಾನ್‌ದ ತಾರೀಕ್‌ಲೆನ್, ನಾಲ್ ಪವಿತ್ರೊ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್, ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆದ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್, ಪರ್ಬೊಲೆನ್, ಇದ್ದಾತ್‌ದ ಸಮಯೊನು ಬುಕ್ಕೊ ಜಕಾತ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಮಯೊನು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ಪಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್. <ref>{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}</ref> == ವಿಶೇಷೊಲು == ==== ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿತವಾದುಂಡು ==== ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಚಂದ್ರ ಪಂಚಾಂಗ,. ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಸಮಯೊನು ಚಂದ್ರನ ಮಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯೆನ್ ಆದರ್ತ್‌ದ್ ಗೆನ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿತ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಒಂಜಿ ಇಡೀ ಚಂದ್ರನ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‌ಡ್‍ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚ ಪಂಡ ಒಂಜಿ [[ಅಮಾಸೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಡ್ದ್]] ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ [[ಅಮಾಸೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗ್]] ಮುಟ್ಟದ ಸಮಯೊ. ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ದ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಅವಲೋಕನೊಲೆನ್ ಆದಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತ್‌ನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚಂದ್ರೆ ತೋಜಿನಗ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು ಸುರು ಆಪುಂಡು.<ref>{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBikos">Bikos, Konstantin. [https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html "The Islamic Calendar"]. ''timeanddate.com''. Archived from [https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html the original] on 28-02-2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved 28-02-2023</span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Check date values in: <code class="cs1-code">&#x7C;access-date=</code> and <code class="cs1-code">&#x7C;archive-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]])</span> [[ವರ್ಗ:CS1 errors: dates]]</ref> ==== ಸೌರಮಾನೊಗು ಸಂಬಂಧ ಇಜ್ಜಿ ==== ಬೇತೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಲು ಸೌರಮಾನೊಗು ಸರಿ ಆಯರೆ ದಿಂಜ ದಿನೊ(ಲೀಪ್ ಡೇಸ್) ಅತ್ತ್ಂಡ ದಿಂಜ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆಯಾದ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಉತ್ತರಾಯಣೊ ಬುಕ್ಕೊದಕ್ಷಿಣಾಯನೊಡು ಗುರ್ತಿಸಾಯಿನ ಖಗೋಳ ಋತುಲೆಡ್ದ್ ಪೂರ್ತಿ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಹಿಜರಿ ವರ್ಸೊ ಸೌರಮಾನೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 11 ದಿನೊತಾತ್ ಕಮ್ಮಿ. ಈ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಕೃಷಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಗಳಸುಜೆರ್. ಎಚ್ಚದ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲು ಹಿಜರಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ್ ಅಕ್ಲೆನ ನಾಗರಿಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆದ್‌ ಗಳಸುವೆರ್. <ref>{{Cite web|url=https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|title=The Islamic Calendar|last=Bikos|first=Konstantin|website=timeanddate.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html|archivedate=28-02-2023|accessdate=28-02-2023}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBikos">Bikos, Konstantin. [https://web.archive.org/web/20230228123454/https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html "The Islamic Calendar"]. ''timeanddate.com''. Archived from [https://www.timeanddate.com/calendar/islamic-calendar.html the original] on 28-02-2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved 28-02-2023</span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Check date values in: <code class="cs1-code">&#x7C;access-date=</code> and <code class="cs1-code">&#x7C;archive-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]])</span> [[ವರ್ಗ:CS1 errors: dates]]</ref> [[ಫೈಲ್:King_Khaled_airport_exit_stamp.jpg|thumb|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಕಿಂಗ್ ಖಾಲಿದ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡು 10 ರಜಾಬ್ 1428 (24 ಜುಲೈ 2007) ಗ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮುದ್ರೆ.]] ಕೆಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊರೊಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಕೆಲೆಡ್ ಅದಿಕ್ರತ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರೊಗು ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತೊದ ಕಾರಣವಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬದಲ್‌ಗ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬಳಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ವಸಾಹತುಶಾಹಿದ ಅಕೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವು ಅಂಚನೇ ದುಂಬರಿಂಡ್. mrvhymsn5plfdp7izvmu4z81smnkn8m 3 26747 359082 2026-04-17T09:39:05Z ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ 2534 ಪೊಸ ಸದಸ್ಯೆರೆ ಚರ್ಚಾಪುಟೊಡು [[Template:Welcome|ಸ್ವಾಗತ ಸಂದೇಸೊನು]]ಸೇರ್ಸಾಯರ ಆಪುಂಡು 359082 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Animaliak}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೦೯, ೧೭ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) 57nn2qw0nsou85m4tmhgs2cdvc91qyh 10 26748 359083 2026-04-17T10:31:59Z ChiK 1136 Creating a [[WP:POTD]] template 359083 wikitext text/x-wiki {{POTD {{{1|{{{style|default}}}}}} |image= ಪತ್ರೊಡೆ.jpg |size= 400 |title=[[ಪತ್ರೊಡೆ]] |texttitle=ಪತ್ರೊಡೆ |caption= ಜುಲೈ 2021 ಟ್, '''ಪತ್ರೊಡೆ'''ನ್ ಆಯುಷ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ಪ್ರಕಾರೋ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಯಿನ ಆಹಾರ ಖಾದ್ಯಡು ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಕೇಂದ್ರ ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. |credit=ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್/ಪೇಂಟಿಂಗ್/ನನಾತ್. ಕ್ರೆಡಿಟ್: [[User:ChiK|ChiK]]; }}<noinclude>[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ದಿನೊತ ಚಿತ್ರ {{#invoke:ConvertDigit|main|{{#time:F Y}}|{{SUBPAGENAME}}}}]] == See also == * [[Template:POTD{{#ifeq:{{BASEPAGENAME}}|POTD protected||&#32;protected}}/{{SUBPAGENAME}}]]</noinclude> srex5or1ja86773nja9hwlj9qhj8t7p 10 26749 359084 2026-04-17T10:32:52Z ChiK 1136 Manually creating the protected version of a [[WP:POTD]] template 359084 wikitext text/x-wiki {| role="presentation" style="margin:0 3px 3px; width:100%; box-sizing:border-box; text-align:left; border-collapse:collapse; " | style="padding:0 0.9em 0 0; width:400px;" | [[File:ಪತ್ರೊಡೆ.jpg|400px|ಪತ್ರೊಡೆ]] | style="padding:0 6px 0 0" | ಜುಲೈ 2021 ಟ್, '''ಪತ್ರೊಡೆ'''ನ್ ಆಯುಷ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ಪ್ರಕಾರೋ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಯಿನ ಆಹಾರ ಖಾದ್ಯಡು ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಕೇಂದ್ರ ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. <p style="text-align:left;"><small>ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್/ಪೇಂಟಿಂಗ್/ನನಾತ್. ಕ್ರೆಡಿಟ್: [[User:ChiK|ChiK]];</small></p> <div class="potd-recent" style="text-align:right;"> ಇಂಚ್ಚಿಪೊ ವಿಸೇಸೊ ಆಯಿನವು: {{flatlist|class=inline|1= * [[Template:POTD/೨೦೨೬-೦೪-೧೬|?]] * [[Template:POTD/೨೦೨೬-೦೪-೧೫|?]] * [[Template:POTD/೨೦೨೬-೦೪-೧೪|?]] }}</div> {{flatlist|class=potd-footer noprint|style=text-align:right;|1= * '''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೊ/ಆರ್ಕೈವ್|ಆರ್ಕೈವ್]]''' * '''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಸೇಸೊ ಚಿತ್ರೊಲು|ನನಾತ್ ವಿಸೇಸೊ ಚಿತ್ರೊಲು]]''' }} |}<noinclude>[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೊ {{#time:F Y|{{#invoke:ConvertTime|main|{{SUBPAGENAME}}}}}}]] == See also == * [[Template:POTD{{#ifeq:{{ROOTPAGENAME}}|POTD protected||&#32;protected}}/{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}||2}}]]</noinclude> 2hzfqmpxioctgs4jmfgkv1t1kwcn3vz 10 26750 359098 2022-04-12T08:04:30Z en>Redrose64 0 prevent self-categorisation 359098 wikitext text/x-wiki <!-- Prefix: MediaWiki:Cite error -->{{#if:{{{prefix|}}} |{{#invoke:Namespace detect|main | main = {{{prefix|}}} | category = {{{prefix|}}} | template = {{{prefix|}}} | file = {{{prefix|}}} | help = {{{prefix|}}} | portal = {{{prefix|}}} | wikipedia = {{{prefix|}}} | draft = {{{prefix|}}} | other = <templatestyles src="Broken ref/styles.css"/><span class="brokenref">{{{prefix|}}}</span> }}<!-- All other errors -->|{{#invoke:Namespace detect|main | main = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | category = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | template = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | file = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | help = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | portal = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | wikipedia = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | draft = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | other = <templatestyles src="Broken ref/styles.css"/><span class="brokenref">{{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}} }}</span> }}<!-- Category management -->{{#invoke:Namespace detect|main | main = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=}} | category = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=γ}} | template = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|<noinclude>true</noinclude>}}} |sortkey=τ}} | file = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=ι}} | help = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=ω}} | portal = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=ρ}} | wikipedia = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=ψ}} | draft = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=δ}} | other = }} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> {{reflist}}<!-- dummy to steer automated tools away from this template --> </noinclude> ah1x4i3z7zx2r3jvj09ydukkotuho87 359099 359098 2026-04-17T10:56:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Broken_ref]] 359098 wikitext text/x-wiki <!-- Prefix: MediaWiki:Cite error -->{{#if:{{{prefix|}}} |{{#invoke:Namespace detect|main | main = {{{prefix|}}} | category = {{{prefix|}}} | template = {{{prefix|}}} | file = {{{prefix|}}} | help = {{{prefix|}}} | portal = {{{prefix|}}} | wikipedia = {{{prefix|}}} | draft = {{{prefix|}}} | other = <templatestyles src="Broken ref/styles.css"/><span class="brokenref">{{{prefix|}}}</span> }}<!-- All other errors -->|{{#invoke:Namespace detect|main | main = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | category = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | template = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | file = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | help = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | portal = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | wikipedia = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | draft = {{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}}}} | other = <templatestyles src="Broken ref/styles.css"/><span class="brokenref">{{broken ref/lang |msg={{{msg|}}} |lang={{{lang|}}} |help={{{help|}}} }}</span> }}<!-- Category management -->{{#invoke:Namespace detect|main | main = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=}} | category = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=γ}} | template = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|<noinclude>true</noinclude>}}} |sortkey=τ}} | file = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=ι}} | help = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=ω}} | portal = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=ρ}} | wikipedia = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=ψ}} | draft = {{broken ref/cat |help={{{help|}}} |nocat={{{nocat|}}} |sortkey=δ}} | other = }} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> {{reflist}}<!-- dummy to steer automated tools away from this template --> </noinclude> ah1x4i3z7zx2r3jvj09ydukkotuho87 10 26751 359100 2024-02-22T04:21:17Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Template:Broken ref/lang]]": Same as parent ([Edit=Require administrator access] (indefinite) [Move=Require administrator access] (indefinite)) 359100 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template|small=yes}}{{used in system}}</noinclude>{{{msg|<span class="error">Error: no message set for {{tl|broken ref}}</span>}}} ({{#switch:{{{lang|}}} | en = see the [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|help page]] | en-gb = see the [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|help page]] | en-ca = see the [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|help page]] | es = consulta la [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|página de ayuda]] | fr = vous pouvez consulter [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|la page d'aide]] pour plus d'informations | pt-br = veja [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|a página de ajuda]] para mais informações | ru = подробнее см. [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|справочную страницу]] | de = siehe die [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|Hilfeseite]] für weitere Informationen | id = lihat [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|halaman bantuan]] untuk informasi lebih lanjut | ar = [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|صفحة المساعدة]] للمزيد من المعلومات | nl = meer informatie staat op de [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|hulppagina]] | zh-cn = 详情参见[[Help:Cite errors/{{{help|}}}|帮助页]]. | ro = vedeți [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|pagina de ajutor]] pentru mai multe informații | it = vedi la [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|pagina di aiuto]] per maggiori informazioni | tr = [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|yardım sayfasına]] bakınız }}).<!-- Languages are in order by preference popularity --> bwqh9llamoak0eibj0nvjc24w7l5dgc 359101 359100 2026-04-17T10:56:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Broken_ref/lang]] 359100 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template|small=yes}}{{used in system}}</noinclude>{{{msg|<span class="error">Error: no message set for {{tl|broken ref}}</span>}}} ({{#switch:{{{lang|}}} | en = see the [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|help page]] | en-gb = see the [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|help page]] | en-ca = see the [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|help page]] | es = consulta la [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|página de ayuda]] | fr = vous pouvez consulter [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|la page d'aide]] pour plus d'informations | pt-br = veja [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|a página de ajuda]] para mais informações | ru = подробнее см. [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|справочную страницу]] | de = siehe die [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|Hilfeseite]] für weitere Informationen | id = lihat [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|halaman bantuan]] untuk informasi lebih lanjut | ar = [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|صفحة المساعدة]] للمزيد من المعلومات | nl = meer informatie staat op de [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|hulppagina]] | zh-cn = 详情参见[[Help:Cite errors/{{{help|}}}|帮助页]]. | ro = vedeți [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|pagina de ajutor]] pentru mai multe informații | it = vedi la [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|pagina di aiuto]] per maggiori informazioni | tr = [[Help:Cite errors/{{{help|}}}|yardım sayfasına]] bakınız }}).<!-- Languages are in order by preference popularity --> bwqh9llamoak0eibj0nvjc24w7l5dgc 10 26752 359102 2024-02-22T04:20:04Z en>Pppery 0 Fix 359102 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .brokenref { display: none; } ofr7trdchn0w1t4oz7u4ev4cpryljur 359103 359102 2026-04-17T10:56:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Broken_ref/styles.css]] 359102 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .brokenref { display: none; } ofr7trdchn0w1t4oz7u4ev4cpryljur 10 26753 359104 2019-02-25T22:06:47Z en>MusikAnimal 0 Changed protection level for "[[Template:Broken ref/cat]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]; used in system message ([Edit=Require administrator access] (indefinite) [Move=Require administrator access] (indefinite)) 359104 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}| | [[Category:{{#switch: {{{help|}}} | Cite error references no text = Pages with broken reference names | Cite error group refs without references = Pages with missing references list | Cite error references duplicate key = Pages with duplicate reference names | #default = Pages with incorrect ref formatting }}|{{{sortkey|}}}{{PAGENAME}}]] }}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 6zxtu60u084ssjefzrfk4s10hek5qit 359105 359104 2026-04-17T10:57:59Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Broken_ref/cat]] 359104 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}| | [[Category:{{#switch: {{{help|}}} | Cite error references no text = Pages with broken reference names | Cite error group refs without references = Pages with missing references list | Cite error references duplicate key = Pages with duplicate reference names | #default = Pages with incorrect ref formatting }}|{{{sortkey|}}}{{PAGENAME}}]] }}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 6zxtu60u084ssjefzrfk4s10hek5qit 10 26754 359108 2019-02-25T21:03:20Z en>Pppery 0 [[WP:AES|←]]Created page with '{{used in system}}' 359108 wikitext text/x-wiki {{used in system}} 8z10e5kya927282xzyfgpfs8msnfrql 359109 359108 2026-04-17T10:57:59Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Broken_ref/cat/doc]] 359108 wikitext text/x-wiki {{used in system}} 8z10e5kya927282xzyfgpfs8msnfrql 8 26755 359112 2015-02-04T07:35:50Z en>Gadget850 0 fix nocat 359112 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Cite error: $1 |lang=en |nocat={{{nocat|}}} }} c8q95zw9e7w9ihb2bmnszkrllr7kxlk 359113 359112 2026-04-17T10:58:41Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error]] 359112 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Cite error: $1 |lang=en |nocat={{{nocat|}}} }} c8q95zw9e7w9ihb2bmnszkrllr7kxlk 8 26756 359114 2020-11-30T12:35:48Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359114 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error|nocat={{{nocat|}}}}} 8741a5ecp1i4zsio0sg1548ee946pph 359115 359114 2026-04-17T10:58:42Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error/en-ca]] 359114 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error|nocat={{{nocat|}}}}} 8741a5ecp1i4zsio0sg1548ee946pph 8 26757 359116 2015-02-04T07:26:12Z en>Gadget850 0 add nocat, replaced: }} → |nocat={{{nocat|}}} }} using [[Project:AWB|AWB]] 359116 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Cite error: $1 |lang=en-gb |nocat={{{nocat|}}} }} 23pronyt673zz9vb3gazu9zyt449uq9 359117 359116 2026-04-17T10:58:42Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error/en-gb]] 359116 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Cite error: $1 |lang=en-gb |nocat={{{nocat|}}} }} 23pronyt673zz9vb3gazu9zyt449uq9 8 26758 359118 2015-02-04T07:37:24Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359118 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Error en la cita: $1 |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} nxopmzg03xnixf21uwcqjp1xta92g9l 359119 359118 2026-04-17T10:58:42Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error/es]] 359118 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Error en la cita: $1 |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} nxopmzg03xnixf21uwcqjp1xta92g9l 8 26759 359120 2020-11-30T12:42:25Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359120 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Erro de citação: $1 |lang=pt-br |nocat={{{nocat|}}} }} njdvng667ohtbymvpwnzd6pig3wsj5c 359121 359120 2026-04-17T10:58:42Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error/pt-br]] 359120 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Erro de citação: $1 |lang=pt-br |nocat={{{nocat|}}} }} njdvng667ohtbymvpwnzd6pig3wsj5c 8 26760 359122 2013-07-01T13:11:22Z en>Gadget850 0 nocat 359122 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A [[Help:Footnotes#WP:LDR|list-defined reference]] with the name "$1" has been invoked, but is not defined in the <code>&lt;references&gt;</code> tag |lang=en |help=Cite error empty references define |nocat={{{nocat|}}} }} 1dvc8zjoh5hkim8flnu6r9usk346l40 359123 359122 2026-04-17T10:58:42Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_empty_references_define]] 359122 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A [[Help:Footnotes#WP:LDR|list-defined reference]] with the name "$1" has been invoked, but is not defined in the <code>&lt;references&gt;</code> tag |lang=en |help=Cite error empty references define |nocat={{{nocat|}}} }} 1dvc8zjoh5hkim8flnu6r9usk346l40 8 26761 359124 2020-11-30T12:36:26Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359124 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error empty references define|nocat={{{nocat|}}}}} ct1tel0ued38dcmmx0qvq4jvdbj3rha 359125 359124 2026-04-17T10:58:42Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_empty_references_define/en-ca]] 359124 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error empty references define|nocat={{{nocat|}}}}} ct1tel0ued38dcmmx0qvq4jvdbj3rha 8 26762 359126 2015-02-04T07:27:00Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359126 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;ref&gt;</code> tag defined in <code>&lt;references&gt;</code> with name "$1" has no content |lang=en-gb |help=Cite error empty references define |nocat={{{nocat|}}} }} 915fjcj1on0neja5xdihcrxx69efdwj 359127 359126 2026-04-17T10:58:42Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_empty_references_define/en-gb]] 359126 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;ref&gt;</code> tag defined in <code>&lt;references&gt;</code> with name "$1" has no content |lang=en-gb |help=Cite error empty references define |nocat={{{nocat|}}} }} 915fjcj1on0neja5xdihcrxx69efdwj 8 26763 359128 2015-02-04T07:37:29Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359128 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> definida en <code>&lt;references&gt;</code> con nombre "$1" no tiene contenido. |help=Cite error empty references define |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} shcymnmldtcnmyiy3pf42ibi7rirdxb 359129 359128 2026-04-17T10:58:43Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_empty_references_define/es]] 359128 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> definida en <code>&lt;references&gt;</code> con nombre "$1" no tiene contenido. |help=Cite error empty references define |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} shcymnmldtcnmyiy3pf42ibi7rirdxb 8 26764 359130 2015-02-04T07:40:44Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359130 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La balise <code>&lt;ref&gt;</code> défini dans <code>&lt;references&gt;</code> avec le nom « $1 » n’a pas de contenu. |help=Cite error empty references define |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 6rpmbb41j2k7odr6bz1qp7gb7stovrb 359131 359130 2026-04-17T10:58:43Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_empty_references_define/fr]] 359130 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La balise <code>&lt;ref&gt;</code> défini dans <code>&lt;references&gt;</code> avec le nom « $1 » n’a pas de contenu. |help=Cite error empty references define |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 6rpmbb41j2k7odr6bz1qp7gb7stovrb 8 26765 359132 2020-11-30T12:42:41Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359132 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=marca <code>&lt;ref&gt;</code>, definida em <code>&lt;references&gt;</code>, com nome "$1", não tem nenhum conteúdo. |lang=pt-br |help=Cite error empty references define |nocat={{{nocat|}}} }} 344fed27xt4zhk5z1ccc2z3m7ycaqk0 359133 359132 2026-04-17T10:58:43Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_empty_references_define/pt-br]] 359132 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=marca <code>&lt;ref&gt;</code>, definida em <code>&lt;references&gt;</code>, com nome "$1", não tem nenhum conteúdo. |lang=pt-br |help=Cite error empty references define |nocat={{{nocat|}}} }} 344fed27xt4zhk5z1ccc2z3m7ycaqk0 8 26766 359134 2015-02-05T20:43:28Z en>Gadget850 0 remove cat, removed: |cat=Pages with missing references list using [[Project:AWB|AWB]] 359134 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=There are <code>&lt;ref&nbsp;group&#61;$1&gt;</code> tags{{#switch: $1 | lower-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn&#125;&#125;</code> templates | upper-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn-ua&#125;&#125;</code> templates | lower-roman = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn-lr&#125;&#125;</code> templates | upper-roman | lower-greek | #default = }} on this page, but the references will not show without a <code>&#123;&#123;reflist&#124;group&#61;$1&#125;&#125;</code> template{{#switch: $1 | lower-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist&#125;&#125;</code> template | upper-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist-ua&#125;&#125;</code> template | lower-roman = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist-lr&#125;&#125;</code> template | upper-roman | lower-greek | #default = }} |lang=en |help=Cite error group refs without references |nocat={{{nocat|}}} }} tjbdcf5fur3my38x9ojbaun2z9xmktr 359135 359134 2026-04-17T10:58:43Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_group_refs_without_references]] 359134 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=There are <code>&lt;ref&nbsp;group&#61;$1&gt;</code> tags{{#switch: $1 | lower-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn&#125;&#125;</code> templates | upper-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn-ua&#125;&#125;</code> templates | lower-roman = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn-lr&#125;&#125;</code> templates | upper-roman | lower-greek | #default = }} on this page, but the references will not show without a <code>&#123;&#123;reflist&#124;group&#61;$1&#125;&#125;</code> template{{#switch: $1 | lower-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist&#125;&#125;</code> template | upper-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist-ua&#125;&#125;</code> template | lower-roman = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist-lr&#125;&#125;</code> template | upper-roman | lower-greek | #default = }} |lang=en |help=Cite error group refs without references |nocat={{{nocat|}}} }} tjbdcf5fur3my38x9ojbaun2z9xmktr 8 26767 359136 2020-11-30T12:36:40Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359136 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error group refs without references|nocat={{{nocat|}}}}} no1bru490s1uz0yex92y3w8ay69zssq 359137 359136 2026-04-17T10:58:43Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_group_refs_without_references/en-ca]] 359136 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error group refs without references|nocat={{{nocat|}}}}} no1bru490s1uz0yex92y3w8ay69zssq 8 26768 359138 2015-02-05T20:45:34Z en>Gadget850 0 remove cat using [[Project:AWB|AWB]] 359138 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=There are <code>&lt;ref&nbsp;group&#61;$1&gt;</code> tags {{#switch: $1 | lower-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn&#125;&#125;</code> templates | upper-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn-ua&#125;&#125;</code> templates | lower-roman = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn-lr&#125;&#125;</code> templates | upper-roman | lower-greek | #default = }} on this page, but the references will not show without a <code>&#123;&#123;reflist&#124;group&#61;$1&#125;&#125;</code> template{{#switch: $1 | lower-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist&#125;&#125;</code> template | upper-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist-ua&#125;&#125;</code> template | lower-roman = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist-lr&#125;&#125;</code> template | upper-roman | lower-greek | #default = }} |lang=en-gb |help=Cite error group refs without references |nocat={{{nocat|}}} }} lmp1fsard13g7knb18v09fctk21sek0 359139 359138 2026-04-17T10:58:43Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_group_refs_without_references/en-gb]] 359138 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=There are <code>&lt;ref&nbsp;group&#61;$1&gt;</code> tags {{#switch: $1 | lower-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn&#125;&#125;</code> templates | upper-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn-ua&#125;&#125;</code> templates | lower-roman = &nbsp;or <code>&#123;&#123;efn-lr&#125;&#125;</code> templates | upper-roman | lower-greek | #default = }} on this page, but the references will not show without a <code>&#123;&#123;reflist&#124;group&#61;$1&#125;&#125;</code> template{{#switch: $1 | lower-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist&#125;&#125;</code> template | upper-alpha = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist-ua&#125;&#125;</code> template | lower-roman = &nbsp;or <code>&#123;&#123;notelist-lr&#125;&#125;</code> template | upper-roman | lower-greek | #default = }} |lang=en-gb |help=Cite error group refs without references |nocat={{{nocat|}}} }} lmp1fsard13g7knb18v09fctk21sek0 8 26769 359140 2015-02-04T07:37:42Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359140 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Existen etiquetas <code>&lt;ref&gt;</code> para un grupo llamado "$1", pero no se encontró una etiqueta <code>&lt;references group="$1"/&gt;</code> |help=Cite error group refs without references |lang=es |cat=Pages with missing references list |nocat={{{nocat|}}} }} tpjp3xsbhf7brm06pl8jvhpkus4hfd3 359141 359140 2026-04-17T10:58:44Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_group_refs_without_references/es]] 359140 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Existen etiquetas <code>&lt;ref&gt;</code> para un grupo llamado "$1", pero no se encontró una etiqueta <code>&lt;references group="$1"/&gt;</code> |help=Cite error group refs without references |lang=es |cat=Pages with missing references list |nocat={{{nocat|}}} }} tpjp3xsbhf7brm06pl8jvhpkus4hfd3 8 26770 359142 2015-02-04T07:40:48Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359142 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Des balises <code>&lt;ref&gt;</code> existent pour un groupe nommé « $1 », mais aucune balise <code>&lt;references group="$1"/&gt;</code> correspondante n’a été trouvée, ou bien une valise fermante <code>&lt;/ref&gt;</code> manque. |help=Cite error group refs without references |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 9rvncbutft9asfl3fs9qtv6zrmtcq4g 359143 359142 2026-04-17T10:58:44Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_group_refs_without_references/fr]] 359142 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Des balises <code>&lt;ref&gt;</code> existent pour un groupe nommé « $1 », mais aucune balise <code>&lt;references group="$1"/&gt;</code> correspondante n’a été trouvée, ou bien une valise fermante <code>&lt;/ref&gt;</code> manque. |help=Cite error group refs without references |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 9rvncbutft9asfl3fs9qtv6zrmtcq4g 8 26771 359144 2020-11-30T12:41:19Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359144 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=existem marcas <code>&lt;ref&gt;</code> para um grupo chamado "$1", mas nenhuma marca <code>&lt;references group="$1"/&gt;</code> correspondente foi encontrada (ou uma marca de fechamento <code>&lt;/ref&gt;</code> está faltando) |lang=pt-br |help=Cite error group refs without references |nocat={{{nocat|}}} }} nxg7w1e95954qed42bcg5h5dvavc8qk 359145 359144 2026-04-17T10:58:44Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_group_refs_without_references/pt-br]] 359144 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=existem marcas <code>&lt;ref&gt;</code> para um grupo chamado "$1", mas nenhuma marca <code>&lt;references group="$1"/&gt;</code> correspondente foi encontrada (ou uma marca de fechamento <code>&lt;/ref&gt;</code> está faltando) |lang=pt-br |help=Cite error group refs without references |nocat={{{nocat|}}} }} nxg7w1e95954qed42bcg5h5dvavc8qk 8 26772 359146 2013-07-01T13:10:22Z en>Gadget850 0 nocat 359146 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A <code>&lt;ref&gt;</code> tag is missing the closing <code>&lt;/ref&gt;</code> |lang=en |help=Cite error included ref |nocat={{{nocat|}}} }} 13nnr0atfeepszd16omqtp24qqx3sqn 359147 359146 2026-04-17T10:58:44Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_included_ref]] 359146 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A <code>&lt;ref&gt;</code> tag is missing the closing <code>&lt;/ref&gt;</code> |lang=en |help=Cite error included ref |nocat={{{nocat|}}} }} 13nnr0atfeepszd16omqtp24qqx3sqn 8 26773 359148 2020-11-30T12:36:51Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359148 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error included ref|nocat={{{nocat|}}}}} kiflr571gdsgtqarp9okcsdc2qc5wtr 359149 359148 2026-04-17T10:58:44Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_included_ref/en-ca]] 359148 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error included ref|nocat={{{nocat|}}}}} kiflr571gdsgtqarp9okcsdc2qc5wtr 8 26774 359150 2015-02-04T07:28:00Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359150 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A set of <code>&lt;ref&gt;</code> tags are missing the closing <code>&lt;/ref&gt;</code> |lang=en-gb |help=Cite error included ref |nocat={{{nocat|}}} }} r458k4alachwru76z2goxvliv9mhsan 359151 359150 2026-04-17T10:58:44Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_included_ref/en-gb]] 359150 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A set of <code>&lt;ref&gt;</code> tags are missing the closing <code>&lt;/ref&gt;</code> |lang=en-gb |help=Cite error included ref |nocat={{{nocat|}}} }} r458k4alachwru76z2goxvliv9mhsan 8 26775 359152 2015-02-04T07:37:46Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359152 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta de apertura <code>&lt;ref&gt;</code> sin su correspondiente cierre <code>&lt;/ref&gt;</code> |help=Cite error included ref |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} 0z4ld0fc1inhb67c360h9vjjixu5j67 359153 359152 2026-04-17T10:58:44Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_included_ref/es]] 359152 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta de apertura <code>&lt;ref&gt;</code> sin su correspondiente cierre <code>&lt;/ref&gt;</code> |help=Cite error included ref |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} 0z4ld0fc1inhb67c360h9vjjixu5j67 8 26776 359154 2015-02-04T07:39:28Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359154 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Clôture <code>&lt;/ref&gt;</code> manquante pour la balise <code>&lt;ref&gt;</code>. |help=Cite error included ref |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 5st6ho4wn6bekn6r8tdqdqixqyeq9ob 359155 359154 2026-04-17T10:58:45Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_included_ref/fr]] 359154 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Clôture <code>&lt;/ref&gt;</code> manquante pour la balise <code>&lt;ref&gt;</code>. |help=Cite error included ref |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 5st6ho4wn6bekn6r8tdqdqixqyeq9ob 8 26777 359156 2020-11-30T12:41:31Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359156 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;/ref&gt;</code> de fechamento ausente para para a marca <code>&lt;ref&gt;</code> |lang=pt-br |help=Cite error included ref |nocat={{{nocat|}}} }} c2dgjnkfoffg09n5xx45fqd50p2qize 359157 359156 2026-04-17T10:58:45Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_included_ref/pt-br]] 359156 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;/ref&gt;</code> de fechamento ausente para para a marca <code>&lt;ref&gt;</code> |lang=pt-br |help=Cite error included ref |nocat={{{nocat|}}} }} c2dgjnkfoffg09n5xx45fqd50p2qize 8 26778 359158 2013-07-01T13:12:39Z en>Gadget850 0 nocat 359158 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Ran out of custom link labels for group "$1" |lang=en |help=Cite error no link label group |nocat={{{nocat|}}} }} 20imq0z50qm5kplapt3qtr1fdt9wauo 359159 359158 2026-04-17T10:58:45Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_no_link_label_group]] 359158 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Ran out of custom link labels for group "$1" |lang=en |help=Cite error no link label group |nocat={{{nocat|}}} }} 20imq0z50qm5kplapt3qtr1fdt9wauo 8 26779 359160 2020-11-30T12:37:01Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359160 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error no link label group|nocat={{{nocat|}}}}} rp9e6y0n00gtx1w9wq86s41aiyd1mrx 359161 359160 2026-04-17T10:58:45Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_no_link_label_group/en-ca]] 359160 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error no link label group|nocat={{{nocat|}}}}} rp9e6y0n00gtx1w9wq86s41aiyd1mrx 8 26780 359162 2020-11-30T12:40:05Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359162 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Ran out of custom link labels for group "$1" |lang=en-gb |help=Cite error no link label group |nocat={{{nocat|}}} }} 8uo00mqn5ossu85xf8yhmr2ow1mpyr4 359163 359162 2026-04-17T10:58:45Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_no_link_label_group/en-gb]] 359162 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Ran out of custom link labels for group "$1" |lang=en-gb |help=Cite error no link label group |nocat={{{nocat|}}} }} 8uo00mqn5ossu85xf8yhmr2ow1mpyr4 8 26781 359164 2020-11-30T12:40:17Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359164 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Se han acabado las etiquetas personalizadas para vínculos del grupo "$1". Define más en el mensaje <nowiki>[[MediaWiki:$2]]</nowiki>. |help=Cite error no link label group |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} ttl623xbdrwz7ouzek8r5hvl3d6ot7j 359165 359164 2026-04-17T10:58:45Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_no_link_label_group/es]] 359164 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Se han acabado las etiquetas personalizadas para vínculos del grupo "$1". Define más en el mensaje <nowiki>[[MediaWiki:$2]]</nowiki>. |help=Cite error no link label group |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} ttl623xbdrwz7ouzek8r5hvl3d6ot7j 8 26782 359166 2022-04-11T23:03:08Z en>Redrose64 0 pass through for |nocat=true 359166 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Plus d’étiquettes de liens personnalisées pour le groupe « $1 ». Définissez-en plus dans le message <nowiki>[[MediaWiki:$2]]</nowiki>. |help=Cite error no link label group |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} ottqwlczym3ap6trxey42fjzhtg8atv 359167 359166 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_no_link_label_group/fr]] 359166 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Plus d’étiquettes de liens personnalisées pour le groupe « $1 ». Définissez-en plus dans le message <nowiki>[[MediaWiki:$2]]</nowiki>. |help=Cite error no link label group |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} ottqwlczym3ap6trxey42fjzhtg8atv 8 26783 359168 2020-11-30T12:41:44Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359168 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Etiquetas personalizadas para links, no grupo "$1", esgotadas. Defina mais na mensagem <nowiki>[[MediaWiki:$2]]</nowiki>. |lang=pt-br |nocat={{{nocat|}}} }} 8gjmq3biontpups7o1nbyx1uo5shyrz 359169 359168 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_no_link_label_group/pt-br]] 359168 wikitext text/x-wiki {{broken ref |prefix=Etiquetas personalizadas para links, no grupo "$1", esgotadas. Defina mais na mensagem <nowiki>[[MediaWiki:$2]]</nowiki>. |lang=pt-br |nocat={{{nocat|}}} }} 8gjmq3biontpups7o1nbyx1uo5shyrz 8 26784 359170 2013-07-01T13:10:28Z en>Gadget850 0 nocat 359170 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=There are <code>&lt;ref&gt;</code> tags on this page without content in them |lang=en |help=Cite error ref no input |nocat={{{nocat|}}} }} mf2ufhfwqb18kqc6xt00loygjc8a95i 359171 359170 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_input]] 359170 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=There are <code>&lt;ref&gt;</code> tags on this page without content in them |lang=en |help=Cite error ref no input |nocat={{{nocat|}}} }} mf2ufhfwqb18kqc6xt00loygjc8a95i 8 26785 359172 2020-11-30T12:37:13Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359172 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error ref no input|nocat={{{nocat|}}}}} g3oqjxmbtjlu4n05tn0wilwdt0v6l75 359173 359172 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_input/en-ca]] 359172 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error ref no input|nocat={{{nocat|}}}}} g3oqjxmbtjlu4n05tn0wilwdt0v6l75 8 26786 359174 2015-02-04T07:28:09Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359174 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=There are <code>&lt;ref&gt;</code> tags on this page without content in them |lang=en-gb |help=Cite error ref no input |nocat={{{nocat|}}} }} qohrr1mbv0ivak4000czigb8d557aha 359175 359174 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_input/en-gb]] 359174 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=There are <code>&lt;ref&gt;</code> tags on this page without content in them |lang=en-gb |help=Cite error ref no input |nocat={{{nocat|}}} }} qohrr1mbv0ivak4000czigb8d557aha 8 26787 359176 2015-02-04T07:37:49Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359176 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> no válida; las referencias sin nombre deben tener contenido. |help=Cite error ref no input |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} i16ofluoeu2si046ya7udqyobgwn3ep 359177 359176 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_input/es]] 359176 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> no válida; las referencias sin nombre deben tener contenido. |help=Cite error ref no input |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} i16ofluoeu2si046ya7udqyobgwn3ep 8 26788 359178 2015-02-04T07:39:31Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359178 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; les références sans nom doivent avoir un contenu. |help=Cite error ref no input |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 9gxt0vwjs7bs9p6lrayme0mejp5jitm 359179 359178 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_input/fr]] 359178 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; les références sans nom doivent avoir un contenu. |help=Cite error ref no input |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 9gxt0vwjs7bs9p6lrayme0mejp5jitm 8 26789 359180 2020-11-30T12:41:54Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359180 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; refs sem nome devem possuir conteúdo |lang=pt-br |help=Cite error ref no input |nocat={{{nocat|}}} }} 04uvtvjqa98boot5cebgx5rpzpvl6ir 359181 359180 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_input/pt-br]] 359180 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; refs sem nome devem possuir conteúdo |lang=pt-br |help=Cite error ref no input |nocat={{{nocat|}}} }} 04uvtvjqa98boot5cebgx5rpzpvl6ir 8 26790 359182 2013-07-01T13:08:36Z en>Gadget850 0 nocat 359182 wikitext text/x-wiki {{broken ref|msg=The opening <code>&lt;ref&gt;</code> tag is malformed or has a bad name |lang=en |help=Cite error ref no key |nocat={{{nocat|}}} }} f20sluzbxyszcfolk15j33euw171n1q 359183 359182 2026-04-17T10:58:46Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_key]] 359182 wikitext text/x-wiki {{broken ref|msg=The opening <code>&lt;ref&gt;</code> tag is malformed or has a bad name |lang=en |help=Cite error ref no key |nocat={{{nocat|}}} }} f20sluzbxyszcfolk15j33euw171n1q 8 26791 359184 2020-11-30T12:37:24Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359184 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error ref no key|nocat={{{nocat|}}}}} 62ckjrfa45iymjq0d4h5ll5zjuigsfy 359185 359184 2026-04-17T10:58:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_key/en-ca]] 359184 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error ref no key|nocat={{{nocat|}}}}} 62ckjrfa45iymjq0d4h5ll5zjuigsfy 8 26792 359186 2015-02-04T07:28:19Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359186 wikitext text/x-wiki {{broken ref|msg=Invalid <code>&lt;ref&gt;</code> tag; references with no content must have a name |lang=en-gb |help=Cite error ref no key |nocat={{{nocat|}}} }} cu682wa0xoflye2r9byog1xjpw8uuvf 359187 359186 2026-04-17T10:58:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_key/en-gb]] 359186 wikitext text/x-wiki {{broken ref|msg=Invalid <code>&lt;ref&gt;</code> tag; references with no content must have a name |lang=en-gb |help=Cite error ref no key |nocat={{{nocat|}}} }} cu682wa0xoflye2r9byog1xjpw8uuvf 8 26793 359188 2015-02-04T07:37:59Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359188 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> no válida; las referencias sin contenido deben tener un nombre. |help=Cite error ref no key |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} ky3n2e93y13mdbgjgt6hrm7qekobs1m 359189 359188 2026-04-17T10:58:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_key/es]] 359188 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> no válida; las referencias sin contenido deben tener un nombre. |help=Cite error ref no key |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} ky3n2e93y13mdbgjgt6hrm7qekobs1m 8 26794 359190 2015-02-04T07:39:33Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359190 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; les références sans contenu doivent avoir un nom. |help=Cite error ref no key |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} hvmzny0jcp2o8rjstkzgatw49jh6vn0 359191 359190 2026-04-17T10:58:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_key/fr]] 359190 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; les références sans contenu doivent avoir un nom. |help=Cite error ref no key |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} hvmzny0jcp2o8rjstkzgatw49jh6vn0 8 26795 359192 2020-11-30T12:42:04Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359192 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; refs sem conteúdo devem ter um nome |lang=pt-br |help=Cite error ref no key |nocat={{{nocat|}}} }} mi0he2hyytpto9uyywd3a0ryykt472r 359193 359192 2026-04-17T10:58:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_no_key/pt-br]] 359192 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; refs sem conteúdo devem ter um nome |lang=pt-br |help=Cite error ref no key |nocat={{{nocat|}}} }} mi0he2hyytpto9uyywd3a0ryykt472r 8 26796 359194 2013-07-01T13:10:46Z en>Gadget850 0 nocat 359194 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=The <code>&lt;ref&gt;</code> tag name cannot be a simple integer |lang=en |help=Cite error ref numeric key |nocat={{{nocat|}}} }} f5moritraszwvyhov3kypg9clt0slst 359195 359194 2026-04-17T10:58:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_numeric_key]] 359194 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=The <code>&lt;ref&gt;</code> tag name cannot be a simple integer |lang=en |help=Cite error ref numeric key |nocat={{{nocat|}}} }} f5moritraszwvyhov3kypg9clt0slst 8 26797 359196 2020-11-30T12:37:39Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359196 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error ref numeric key|nocat={{{nocat|}}}}} ezb0sh5y6yjmkwqccf5nxwpa64uewv9 359197 359196 2026-04-17T10:58:47Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_numeric_key/en-ca]] 359196 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error ref numeric key|nocat={{{nocat|}}}}} ezb0sh5y6yjmkwqccf5nxwpa64uewv9 8 26798 359198 2015-02-04T07:28:24Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359198 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Invalid <code>&lt;ref&gt;</code> tag; name cannot be a simple integer— use a descriptive title |lang=en-gb |help=Cite error ref numeric key |nocat={{{nocat|}}} }} r1g4o3miqikk11klzb1y8yzfgg866ie 359199 359198 2026-04-17T10:58:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_numeric_key/en-gb]] 359198 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Invalid <code>&lt;ref&gt;</code> tag; name cannot be a simple integer— use a descriptive title |lang=en-gb |help=Cite error ref numeric key |nocat={{{nocat|}}} }} r1g4o3miqikk11klzb1y8yzfgg866ie 8 26799 359200 2015-02-04T07:38:00Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359200 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> no válida; el nombre no puede ser un número entero. Use un título descriptivo. |help=Cite error ref numeric key |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} br7u6vfckz9xrpq0afo40vbecfbiv8w 359201 359200 2026-04-17T10:58:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_numeric_key/es]] 359200 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> no válida; el nombre no puede ser un número entero. Use un título descriptivo. |help=Cite error ref numeric key |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} br7u6vfckz9xrpq0afo40vbecfbiv8w 8 26800 359202 2015-02-04T07:39:36Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359202 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; le nom ne peut être un entier simple. Utilisez un titre descriptif. |help=Cite error ref numeric key |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} iwk4sh7nqocjnk5b8n1gjk9j0x09mvf 359203 359202 2026-04-17T10:58:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_numeric_key/fr]] 359202 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; le nom ne peut être un entier simple. Utilisez un titre descriptif. |help=Cite error ref numeric key |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} iwk4sh7nqocjnk5b8n1gjk9j0x09mvf 8 26801 359204 2020-11-30T12:42:16Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359204 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; o nome não pode ser um número. Utilize um título descritivo |lang=pt-br |help=Cite error ref numeric key |nocat={{{nocat|}}} }} 96geg0g9ghjsuagmha6k3q4nb0ktf9i 359205 359204 2026-04-17T10:58:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_numeric_key/pt-br]] 359204 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; o nome não pode ser um número. Utilize um título descritivo |lang=pt-br |help=Cite error ref numeric key |nocat={{{nocat|}}} }} 96geg0g9ghjsuagmha6k3q4nb0ktf9i 8 26802 359206 2025-09-02T20:57:58Z en>MSGJ 0 use new parameters $1 and $2 359206 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Unknown parameter "$1" in <code><ref></code> tag; supported parameters are $2 |lang=en |help=Cite error ref too many keys |nocat={{{nocat|}}} }} puplk469khy0qf602v7urq7zuiqbfkq 359207 359206 2026-04-17T10:58:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_too_many_keys]] 359206 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Unknown parameter "$1" in <code><ref></code> tag; supported parameters are $2 |lang=en |help=Cite error ref too many keys |nocat={{{nocat|}}} }} puplk469khy0qf602v7urq7zuiqbfkq 8 26803 359208 2020-11-30T12:37:48Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359208 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error ref too many keys|nocat={{{nocat|}}}}} jt7jvn13u09dx5vyct5vsqr4xg2jnop 359209 359208 2026-04-17T10:58:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_too_many_keys/en-ca]] 359208 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error ref too many keys|nocat={{{nocat|}}}}} jt7jvn13u09dx5vyct5vsqr4xg2jnop 8 26804 359210 2015-02-04T07:28:32Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359210 wikitext text/x-wiki {{broken ref|msg=The <code>&lt;ref&gt;</code> tag has too many names |lang=en-gb |help=Cite error ref too many keys |nocat={{{nocat|}}} }} 96crmb0sztyfogcxf1bwpxbkommqry6 359211 359210 2026-04-17T10:58:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_too_many_keys/en-gb]] 359210 wikitext text/x-wiki {{broken ref|msg=The <code>&lt;ref&gt;</code> tag has too many names |lang=en-gb |help=Cite error ref too many keys |nocat={{{nocat|}}} }} 96crmb0sztyfogcxf1bwpxbkommqry6 8 26805 359212 2015-02-04T07:38:02Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359212 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; contiene parámetros no reconocidos. |help=Cite error ref too many keys |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} 47ypo59fc48o1f9g5eahxsqrppzzoez 359213 359212 2026-04-17T10:58:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_too_many_keys/es]] 359212 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; contiene parámetros no reconocidos. |help=Cite error ref too many keys |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} 47ypo59fc48o1f9g5eahxsqrppzzoez 8 26806 359214 2015-02-04T07:39:39Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359214 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; noms incorrects, par exemple trop nombreux. |help=Cite error ref too many keys |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} cep2a6jsqqp4vr202t5thclrxyuglho 359215 359214 2026-04-17T10:58:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_too_many_keys/fr]] 359214 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; noms incorrects, par exemple trop nombreux. |help=Cite error ref too many keys |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} cep2a6jsqqp4vr202t5thclrxyuglho 8 26807 359216 2020-11-30T12:43:15Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359216 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; nomes inválidos (por exemplo, muito extenso) |lang=pt-br |help=Cite error ref too many keys |nocat={{{nocat|}}} }} fmdwk7jyy68p9lqcs3o05zv0gg8ylzf 359217 359216 2026-04-17T10:58:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_ref_too_many_keys/pt-br]] 359216 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; nomes inválidos (por exemplo, muito extenso) |lang=pt-br |help=Cite error ref too many keys |nocat={{{nocat|}}} }} fmdwk7jyy68p9lqcs3o05zv0gg8ylzf 8 26808 359218 2013-07-01T13:11:39Z en>Gadget850 0 nocat 359218 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A [[Help:Footnotes#WP:LDR|list-defined reference]] has a conflicting group attribute <code>"$1"</code> |lang=en |help=Cite error references group mismatch |nocat={{{nocat|}}} }} 9nqlc6nbzjmvb788kuwbrfcymc9gt0z 359219 359218 2026-04-17T10:58:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_group_mismatch]] 359218 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A [[Help:Footnotes#WP:LDR|list-defined reference]] has a conflicting group attribute <code>"$1"</code> |lang=en |help=Cite error references group mismatch |nocat={{{nocat|}}} }} 9nqlc6nbzjmvb788kuwbrfcymc9gt0z 8 26809 359220 2020-11-30T12:37:58Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359220 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references group mismatch|nocat={{{nocat|}}}}} 1mjkhf9a1ox3i06talsy4mmmimqr9mw 359221 359220 2026-04-17T10:58:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_group_mismatch/en-ca]] 359220 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references group mismatch|nocat={{{nocat|}}}}} 1mjkhf9a1ox3i06talsy4mmmimqr9mw 8 26810 359222 2015-02-04T07:28:36Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359222 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;ref&gt;</code> tag in <code>&lt;references&gt;</code> has conflicting group attribute <code>"$1"</code> |lang=en-gb |help=Cite error references group mismatch |nocat={{{nocat|}}} }} baedbgwzibsld2ixlpslisnma20dz84 359223 359222 2026-04-17T10:58:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_group_mismatch/en-gb]] 359222 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;ref&gt;</code> tag in <code>&lt;references&gt;</code> has conflicting group attribute <code>"$1"</code> |lang=en-gb |help=Cite error references group mismatch |nocat={{{nocat|}}} }} baedbgwzibsld2ixlpslisnma20dz84 8 26811 359224 2015-02-04T07:38:05Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359224 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> en <code>&lt;references&gt;</code> presenta el atributo de grupo "$1" en conflicto. |help=Cite error references group mismatch |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} 61ro81m6hift8tz48y78jq6fj8htqj2 359225 359224 2026-04-17T10:58:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_group_mismatch/es]] 359224 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> en <code>&lt;references&gt;</code> presenta el atributo de grupo "$1" en conflicto. |help=Cite error references group mismatch |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} 61ro81m6hift8tz48y78jq6fj8htqj2 8 26812 359226 2015-02-04T07:42:33Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359226 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La balise <code>&lt;ref&gt;</code> dans <code>&lt;references&gt;</code> a l’attribut de groupe « $1 » qui entre en conflit avec celui de <code>&lt;references&gt;</code>. |help=Cite error references group mismatch |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} lnc1bdgdoh8kqzzi7gr1zj66v6qgd31 359227 359226 2026-04-17T10:58:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_group_mismatch/fr]] 359226 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La balise <code>&lt;ref&gt;</code> dans <code>&lt;references&gt;</code> a l’attribut de groupe « $1 » qui entre en conflit avec celui de <code>&lt;references&gt;</code>. |help=Cite error references group mismatch |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} lnc1bdgdoh8kqzzi7gr1zj66v6qgd31 8 26813 359228 2020-11-30T12:45:58Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359228 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=marca <code>&lt;ref&gt;</code> em <code>&lt;references&gt;</code> está com o atributo de grupo "$1" conflitante. |lang=pt-br |help=Cite error references group mismatch |nocat={{{nocat|}}} }} debqo4ejivwbn67revookltwdq8fc25 359229 359228 2026-04-17T10:58:49Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_group_mismatch/pt-br]] 359228 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=marca <code>&lt;ref&gt;</code> em <code>&lt;references&gt;</code> está com o atributo de grupo "$1" conflitante. |lang=pt-br |help=Cite error references group mismatch |nocat={{{nocat|}}} }} debqo4ejivwbn67revookltwdq8fc25 8 26814 359230 2013-07-01T13:11:15Z en>Gadget850 0 nocat 359230 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Invalid parameter: use the <code>&#123;&#123;reflist&#125;&#125;</code> template with the <code>group</code> parameter |lang=en |help=Cite error references invalid parameters |nocat={{{nocat|}}} |}} rgnstjx5pe5ckzr673dj3bs7wivky7e 359231 359230 2026-04-17T10:58:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_invalid_parameters]] 359230 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Invalid parameter: use the <code>&#123;&#123;reflist&#125;&#125;</code> template with the <code>group</code> parameter |lang=en |help=Cite error references invalid parameters |nocat={{{nocat|}}} |}} rgnstjx5pe5ckzr673dj3bs7wivky7e 8 26815 359232 2020-11-30T12:38:08Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359232 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references invalid parameters|nocat={{{nocat|}}}}} oolqnrtbwz8pjwes8gs927d0fx9wexi 359233 359232 2026-04-17T10:58:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_invalid_parameters/en-ca]] 359232 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references invalid parameters|nocat={{{nocat|}}}}} oolqnrtbwz8pjwes8gs927d0fx9wexi 8 26816 359234 2015-02-04T07:28:45Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359234 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Invalid <code>&lt;references&gt;</code> tag; no parameters are allowed. Use <code>&lt;references/&gt;</code> |lang=en-gb |help=Cite error references invalid parameters |nocat={{{nocat|}}} }} ow19edub9850vtk939em84q1thwoujx 359235 359234 2026-04-17T10:58:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_invalid_parameters/en-gb]] 359234 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Invalid <code>&lt;references&gt;</code> tag; no parameters are allowed. Use <code>&lt;references/&gt;</code> |lang=en-gb |help=Cite error references invalid parameters |nocat={{{nocat|}}} }} ow19edub9850vtk939em84q1thwoujx 8 26817 359236 2015-02-04T07:38:06Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359236 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;references&gt;</code> no válida; no se admiten parámetros. Use <code>&lt;references /&gt;</code> |help=Cite error references invalid parameters |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} n9s06xxx6427eyewhp7ekteiwprd61v 359237 359236 2026-04-17T10:58:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_invalid_parameters/es]] 359236 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;references&gt;</code> no válida; no se admiten parámetros. Use <code>&lt;references /&gt;</code> |help=Cite error references invalid parameters |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} n9s06xxx6427eyewhp7ekteiwprd61v 8 26818 359238 2015-02-04T07:42:36Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359238 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;references&gt;</code> incorrecte; aucun paramètre n’est permis. Utilisez simplement <code>&lt;references /&gt;</code>. |help=Cite error references invalid parameters |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} ocjlwf45gwkl4pluz1i7daxo7d78vbb 359239 359238 2026-04-17T10:58:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_invalid_parameters/fr]] 359238 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;references&gt;</code> incorrecte; aucun paramètre n’est permis. Utilisez simplement <code>&lt;references /&gt;</code>. |help=Cite error references invalid parameters |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} ocjlwf45gwkl4pluz1i7daxo7d78vbb 8 26819 359240 2020-11-30T12:43:23Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359240 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;references&gt;</code> inválida; não são permitidos parâmetros. Utilize <code>&lt;references /&gt;</code> |lang=pt-br |help=Cite error references invalid parameters |nocat={{{nocat|}}} }} culdef7e8sloc6u5qlvfc5s0kxcu4xs 359241 359240 2026-04-17T10:58:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_invalid_parameters/pt-br]] 359240 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;references&gt;</code> inválida; não são permitidos parâmetros. Utilize <code>&lt;references /&gt;</code> |lang=pt-br |help=Cite error references invalid parameters |nocat={{{nocat|}}} }} culdef7e8sloc6u5qlvfc5s0kxcu4xs 8 26820 359242 2014-10-24T23:20:34Z en>Redrose64 0 rm duplicate param, see [[Category:Pages using duplicate arguments in template calls]] 359242 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A [[Help:Footnotes#WP:LDR|list-defined reference]] named "$1" is not used in the content |lang=en |help=Cite error references missing key |nocat={{{nocat|}}} }} hf2a98lm4oh10lhzoeudvt7km8n1ti6 359243 359242 2026-04-17T10:58:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_missing_key]] 359242 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A [[Help:Footnotes#WP:LDR|list-defined reference]] named "$1" is not used in the content |lang=en |help=Cite error references missing key |nocat={{{nocat|}}} }} hf2a98lm4oh10lhzoeudvt7km8n1ti6 8 26821 359244 2020-11-30T12:39:06Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359244 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references missing key|nocat={{{nocat|}}}}} 4nx53lf016ym22oqb2eyqysby87cxea 359245 359244 2026-04-17T10:58:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_missing_key/en-ca]] 359244 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references missing key|nocat={{{nocat|}}}}} 4nx53lf016ym22oqb2eyqysby87cxea 8 26822 359246 2015-02-04T07:29:00Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359246 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;ref&gt;</code> tag with name <code>"$1"</code> defined in <code>&lt;references&gt;</code> is not used in prior text |lang=en-gb |help=Cite error references missing key |nocat={{{nocat|}}} }} s61nusojbc640rmfwflcmosj94j4dsv 359247 359246 2026-04-17T10:58:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_missing_key/en-gb]] 359246 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;ref&gt;</code> tag with name <code>"$1"</code> defined in <code>&lt;references&gt;</code> is not used in prior text |lang=en-gb |help=Cite error references missing key |nocat={{{nocat|}}} }} s61nusojbc640rmfwflcmosj94j4dsv 8 26823 359248 2015-02-04T07:38:14Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359248 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> con nombre "$1" definida en <code>&lt;references&gt;</code> no se utiliza en el texto precedente. |help=Cite error references missing key |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} 79qzygodc9vijde52t1108416hf88gy 359249 359248 2026-04-17T10:58:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_missing_key/es]] 359248 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> con nombre "$1" definida en <code>&lt;references&gt;</code> no se utiliza en el texto precedente. |help=Cite error references missing key |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} 79qzygodc9vijde52t1108416hf88gy 8 26824 359250 2015-02-04T07:42:45Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359250 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La balise <code>&lt;ref&gt;</code> avec le nom « $1 » définie dans <code>&lt;references&gt;</code> n’est pas utilisé dans le texte précédent. |help=Cite error references missing key |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 4cnpyjw0hudiimst5zbxxounlixbazq 359251 359250 2026-04-17T10:58:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_missing_key/fr]] 359250 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La balise <code>&lt;ref&gt;</code> avec le nom « $1 » définie dans <code>&lt;references&gt;</code> n’est pas utilisé dans le texte précédent. |help=Cite error references missing key |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} 4cnpyjw0hudiimst5zbxxounlixbazq 8 26825 359252 2020-11-30T12:43:44Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359252 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=marca <code>&lt;ref&gt;</code> com nome "$1", definida em <code>&lt;references&gt;</code>, não foi utilizada no texto anterior. |lang=pt-br |help=Cite error references missing key |nocat={{{nocat|}}} }} rdthyoiv0034fe6ofrpfhmauricoxf8 359253 359252 2026-04-17T10:58:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_missing_key/pt-br]] 359252 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=marca <code>&lt;ref&gt;</code> com nome "$1", definida em <code>&lt;references&gt;</code>, não foi utilizada no texto anterior. |lang=pt-br |help=Cite error references missing key |nocat={{{nocat|}}} }} rdthyoiv0034fe6ofrpfhmauricoxf8 8 26826 359254 2013-07-01T13:11:58Z en>Gadget850 0 nocat 359254 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A [[Help:Footnotes#WP:LDR|list-defined reference]] has no name |lang=en |help=Cite error references no key |nocat={{{nocat|}}} }} 2jtc4ktxnfn1sr9sx238z6wn0uxiv0z 359255 359254 2026-04-17T10:58:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_key]] 359254 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=A [[Help:Footnotes#WP:LDR|list-defined reference]] has no name |lang=en |help=Cite error references no key |nocat={{{nocat|}}} }} 2jtc4ktxnfn1sr9sx238z6wn0uxiv0z 8 26827 359256 2020-11-30T12:39:44Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359256 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references no key|nocat={{{nocat|}}}}} 55wum57rzz1v279fx3a4n024fk48u5n 359257 359256 2026-04-17T10:58:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_key/en-ca]] 359256 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references no key|nocat={{{nocat|}}}}} 55wum57rzz1v279fx3a4n024fk48u5n 8 26828 359258 2015-02-04T07:29:13Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359258 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;ref&gt;</code> tag defined in <code>&lt;references&gt;</code> has no name attribute |lang=en-gb |help=Cite error references no key |nocat={{{nocat|}}} }} hczmybi0xbmjui1flixj5dc1cktmne7 359259 359258 2026-04-17T10:58:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_key/en-gb]] 359258 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=<code>&lt;ref&gt;</code> tag defined in <code>&lt;references&gt;</code> has no name attribute |lang=en-gb |help=Cite error references no key |nocat={{{nocat|}}} }} hczmybi0xbmjui1flixj5dc1cktmne7 8 26829 359260 2015-02-04T07:38:18Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359260 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> definida en <code>&lt;references&gt;</code> no tiene atributo de nombre. |help=Cite error references no text |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} azeff49ovr5nl45grlo0c3sa2z15ltc 359261 359260 2026-04-17T10:58:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_key/es]] 359260 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> definida en <code>&lt;references&gt;</code> no tiene atributo de nombre. |help=Cite error references no text |lang=es |nocat={{{nocat|}}} }} azeff49ovr5nl45grlo0c3sa2z15ltc 8 26830 359262 2015-02-04T07:42:51Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359262 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La balise <code>&lt;ref&gt;</code> définie dans <code>&lt;references&gt;</code> n’a pas d’attribut de nom. |help=Cite error references no key |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} jtjdijlg49rwn63y5cdnwa3ndf4pk52 359263 359262 2026-04-17T10:58:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_key/fr]] 359262 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=La balise <code>&lt;ref&gt;</code> définie dans <code>&lt;references&gt;</code> n’a pas d’attribut de nom. |help=Cite error references no key |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} jtjdijlg49rwn63y5cdnwa3ndf4pk52 8 26831 359264 2020-11-30T12:44:04Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359264 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=marca <code>&lt;ref&gt;</code>, definida em <code>&lt;references&gt;</code>, não tem atributo de nome. |lang=pt-br |help=Cite error references no key |nocat={{{nocat|}}} }} a36lwk74jh9xui91iu902c0p1i7yw3w 359265 359264 2026-04-17T10:58:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_key/pt-br]] 359264 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=marca <code>&lt;ref&gt;</code>, definida em <code>&lt;references&gt;</code>, não tem atributo de nome. |lang=pt-br |help=Cite error references no key |nocat={{{nocat|}}} }} a36lwk74jh9xui91iu902c0p1i7yw3w 8 26832 359266 2015-02-05T17:08:21Z en>Gadget850 0 - sandbox 359266 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=The named reference <code>{{{1|$1}}}</code> was invoked but never defined |lang=en |help=Cite error references no text |nocat={{{nocat|}}} }} 4fvq0nxryz43ngbrwf32vuzvzcmogik 359267 359266 2026-04-17T10:58:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_text]] 359266 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=The named reference <code>{{{1|$1}}}</code> was invoked but never defined |lang=en |help=Cite error references no text |nocat={{{nocat|}}} }} 4fvq0nxryz43ngbrwf32vuzvzcmogik 8 26833 359268 2020-11-30T12:39:53Z en>MSGJ 0 pass nocat parameter 359268 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references no text|nocat={{{nocat|}}}}} 6mtzsrka1s0emhfy53v5yht8l1tf6bi 359269 359268 2026-04-17T10:58:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_text/en-ca]] 359268 wikitext text/x-wiki {{MediaWiki:Cite error references no text|nocat={{{nocat|}}}}} 6mtzsrka1s0emhfy53v5yht8l1tf6bi 8 26834 359270 2015-02-05T20:46:03Z en>Gadget850 0 remove cat using [[Project:AWB|AWB]] 359270 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Invalid <code>&lt;ref&gt;</code> tag; no text was provided for refs named <code>{{{1|$1|nocat={{{nocat|}}} }}}</code> |lang=en-gb |help=Cite error references no text |nocat={{{nocat|}}} }} 3uogajcqftu82wtsm03bmgg650wzgrl 359271 359270 2026-04-17T10:58:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_text/en-gb]] 359270 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Invalid <code>&lt;ref&gt;</code> tag; no text was provided for refs named <code>{{{1|$1|nocat={{{nocat|}}} }}}</code> |lang=en-gb |help=Cite error references no text |nocat={{{nocat|}}} }} 3uogajcqftu82wtsm03bmgg650wzgrl 8 26835 359272 2015-02-04T07:38:20Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359272 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; no se ha definido el contenido de las referencias llamadas <code>$1</code>. |help=Cite error references no text |lang=es |cat=Pages with broken reference names |nocat={{{nocat|}}} }} mj7jh7ui3w3hwci1fxc7noh4wlwvvs4 359273 359272 2026-04-17T10:58:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_text/es]] 359272 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Etiqueta <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; no se ha definido el contenido de las referencias llamadas <code>$1</code>. |help=Cite error references no text |lang=es |cat=Pages with broken reference names |nocat={{{nocat|}}} }} mj7jh7ui3w3hwci1fxc7noh4wlwvvs4 8 26836 359274 2015-02-04T07:42:54Z en>Gadget850 0 add nocat using [[Project:AWB|AWB]] 359274 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; aucun texte n’a été fourni pour les références nommées <code>$1</code>. |help=Cite error references no text |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} mw0gxsqvkp8wroqnigu92es946t2mv8 359275 359274 2026-04-17T10:58:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_text/fr]] 359274 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Balise <code>&lt;ref&gt;</code> incorrecte; aucun texte n’a été fourni pour les références nommées <code>$1</code>. |help=Cite error references no text |lang=fr |nocat={{{nocat|}}} }} mw0gxsqvkp8wroqnigu92es946t2mv8 8 26837 359276 2020-11-30T12:44:12Z en>MSGJ 0 fix parameter name 359276 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; não foi fornecido texto para as refs chamadas <code>$1</code> |lang=pt-br |help=Cite error references no text |nocat={{{nocat|}}} }} gdr1yp5k2taou3mbiqen6kuy5z19pso 359277 359276 2026-04-17T10:58:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Cite_error_references_no_text/pt-br]] 359276 wikitext text/x-wiki {{broken ref |msg=Marca <code>&lt;ref&gt;</code> inválida; não foi fornecido texto para as refs chamadas <code>$1</code> |lang=pt-br |help=Cite error references no text |nocat={{{nocat|}}} }} gdr1yp5k2taou3mbiqen6kuy5z19pso 10 26838 359278 2024-06-26T00:16:35Z en>Andrybak 0 remove [[MediaWiki:Cite error references missing group]], see [[Special:Permalink/1230934534#Protected edit request on 25 June 2024]] 359278 wikitext text/x-wiki '''{{{lang|en}}}: {{#language:{{{lang|en}}}|en}}''' * {{edit|MediaWiki:Cite error{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error ref too many keys{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error ref too many keys{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error included ref{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error included ref{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error ref no input{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error ref no input{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error ref no key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error ref no key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references no text{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references no text{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error ref numeric key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error ref numeric key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error group refs without references{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error group refs without references{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references invalid parameters{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references invalid parameters{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error empty references define{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error empty references define{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references group mismatch{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references group mismatch{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references missing key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references missing key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references no key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references no key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error no link label group{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error no link label group{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references no backlink label{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references no backlink label{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} <br/> 4ey9w7ym4zfslksiilrtitprip9144y 359279 359278 2026-04-17T10:58:53Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Broken_ref/cite_error_list]] 359278 wikitext text/x-wiki '''{{{lang|en}}}: {{#language:{{{lang|en}}}|en}}''' * {{edit|MediaWiki:Cite error{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error ref too many keys{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error ref too many keys{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error included ref{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error included ref{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error ref no input{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error ref no input{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error ref no key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error ref no key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references no text{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references no text{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error ref numeric key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error ref numeric key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error group refs without references{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error group refs without references{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references invalid parameters{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references invalid parameters{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error empty references define{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error empty references define{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references group mismatch{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references group mismatch{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references missing key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references missing key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references no key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references no key{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error no link label group{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error no link label group{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} * {{edit|MediaWiki:Cite error references no backlink label{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}}}: {{MediaWiki:Cite error references no backlink label{{#ifeq:{{{lang|en}}}|en||/{{{lang|en}}}}}|nocat=true}} <br/> 4ey9w7ym4zfslksiilrtitprip9144y 10 26839 359280 2026-04-02T00:32:51Z en>Alquantor 0 Typo resolved 359280 wikitext text/x-wiki {{about|incorrect &lt;ref> formatting|inaccessible external links|Template:Dead link}} {{Documentation subpage}}<!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE. --> {{Used in system|in many system messages}} {{Lua|Module:Namespace detect}} {{Uses TemplateStyles|Template:Broken ref/styles.css}} {{Cite.php}} is the software extension for the footnotes system. Cite.php includes error checking and generates error messages using MediaWiki interface messages. When Cite.php encounters an error, it generates a message pulled from a [[Help:MediaWiki namespace|MediaWiki interface page]]. The MediaWiki pages are customized to use {{tl|Broken ref}} to control the display of the error message and to add a category. {{tl|Broken ref}} uses namespace detection to choose whether pages are categorized or not and if error messages show or not. ==Namespaces== This template causes error messages to show only in certain namespaces. Category sorting is set by a sortkey in the template. <section begin=sortkeys /> {| class="wikitable" |- ! Namespace !! Sortkey !! Uppercase |- | main (article) || alphabetic || |- | category || γ || {{uc:γ}} |- | template || τ || {{uc:τ}} |- | file || ι || {{uc:ι}} |- | help || ω || {{uc:ω}} |- | portal || ρ || {{uc:ρ}} |- | wikipedia || ψ || {{uc:ψ}} |- | draft || δ || {{uc:δ}} |} <section end=sortkeys /> {{shortcut|H:SHOWCITEERROR}} Errors on talk and other pages do not show by default but can be enabled by adding a rule to {{yourcss}}: <syntaxhighlight lang="css"> .mw-parser-output span.brokenref { display: inline; } </syntaxhighlight> ==Categories== The template causes pages that show an error to be placed in a maintenance category. Pages in these categories are then repaired by editors. Errors on talk and other pages do not add the category. Category management is done through {{tl|broken ref/cat}}. * [[:Category:Pages with citation errors]]: main category. ** [[:Category:Pages with incorrect ref formatting]]: default category. ** [[:Category:Pages with broken reference names]] *** [[MediaWiki:Cite error references no text]] ** [[:Category:Pages with missing references list]] *** [[MediaWiki:Cite error group refs without references]] ==Parameters== Error messages use: * {{para|msg}} text of the error message * {{para|lang}} language using ISO code * {{para|help}} subpagename of [[Special:PrefixIndex/Help:Cite errors/|help page]]. This parameter is also used to determine the category by [[Template:Broken ref/cat]]. * {{para|nocat}} set to 'true' to suppress the category and the <code>brokenref</code> class; use when transcluding the WikiMedia interface page for documentation purposes Prefix interface pages use: * {{para|prefix}} text that precedes the message * {{para|lang}} language using ISO code ==Examples== Use the following example when editing MediaWiki error message pages: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{broken ref |msg=The <code><ref></code> tag has too many names |lang=en |help=Cite error ref too many keys |nocat={{{nocat|}}} }} </syntaxhighlight> By including {{para|nocat|2={{param|nocat|nested=yes}}}}, the {{para|nocat}} parameter can be passed to {{tl|broken ref}}. ==Transcluding error messages== When creating documentation, the error messages can be transcluded so that the messages are automatically updated. Add {{para|nocat|true}} to suppress the error category and the class that hides the error in some namespaces. The message transclusion always adds a hard line break at the end. {{markup |<nowiki>{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}</nowiki> |2={{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}} }} To style the text in red to more closely simulate the message, use the {{tl|red}} template. {{markup |<nowiki>{{red|{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}}}</nowiki> |{{red|{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}}} }} To style the text to exactly simulate the message, use the {{tl|error}} template. {{markup |<nowiki>{{error|{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}}}</nowiki> |{{error|{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}}} }} ==Languages== These languages are supported. The list of languages is selected from the top uses at [[Wikipedia:Database reports/User preferences]]. Language management is done through {{tl|broken ref/lang}}. *en: {{#language:en}} *es: {{#language:es}} *fr: {{#language:fr}} *pt-br: {{#language:pt-br}} *ru: {{#language:ru}} *de: {{#language:de}} *id: {{#language:id}} *ar: {{#language:ar}} *nl: {{#language:nl}} *zh-cn: {{#language:zh-cn}} *ro: {{#language:ro}} *it: {{#language:it}} *tr: {{#language:tr}} Plus the English variants: * en-gb: {{#language:en-gb}} * en-ca: {{#language:en-ca}} Originally these were transcluded, but not all MediaWiki pages support such transclusion. ==Interface pages== Complete list of interface pages by language: {{collapse top}} {{broken ref/cite error list|lang=en}} {{broken ref/cite error list|lang=en-gb}} {{broken ref/cite error list|lang=en-ca}} {{broken ref/cite error list|lang=es}} {{broken ref/cite error list|lang=fr}} {{broken ref/cite error list|lang=pt-br}} {{broken ref/cite error list|lang=ru}} {{broken ref/cite error list|lang=de}} {{broken ref/cite error list|lang=id}} {{broken ref/cite error list|lang=ar}} {{broken ref/cite error list|lang=nl}} {{broken ref/cite error list|lang=zh-cn}} {{broken ref/cite error list|lang=ro}} {{broken ref/cite error list|lang=it}} {{broken ref/cite error list|lang=tr}} {{collapse bottom}} <includeonly>{{Sandbox other||<!-- ++++ PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS BELOW THIS LINE, INSIDE INCLUDEONLY TAGS, THANK YOU. --> [[Category:Citation and verifiability maintenance templates]] }}</includeonly> o8ltzw0no7tjydbw9kx6trrltnirj3o 359281 359280 2026-04-17T10:58:53Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Broken_ref/doc]] 359280 wikitext text/x-wiki {{about|incorrect &lt;ref> formatting|inaccessible external links|Template:Dead link}} {{Documentation subpage}}<!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE. --> {{Used in system|in many system messages}} {{Lua|Module:Namespace detect}} {{Uses TemplateStyles|Template:Broken ref/styles.css}} {{Cite.php}} is the software extension for the footnotes system. Cite.php includes error checking and generates error messages using MediaWiki interface messages. When Cite.php encounters an error, it generates a message pulled from a [[Help:MediaWiki namespace|MediaWiki interface page]]. The MediaWiki pages are customized to use {{tl|Broken ref}} to control the display of the error message and to add a category. {{tl|Broken ref}} uses namespace detection to choose whether pages are categorized or not and if error messages show or not. ==Namespaces== This template causes error messages to show only in certain namespaces. Category sorting is set by a sortkey in the template. <section begin=sortkeys /> {| class="wikitable" |- ! Namespace !! Sortkey !! Uppercase |- | main (article) || alphabetic || |- | category || γ || {{uc:γ}} |- | template || τ || {{uc:τ}} |- | file || ι || {{uc:ι}} |- | help || ω || {{uc:ω}} |- | portal || ρ || {{uc:ρ}} |- | wikipedia || ψ || {{uc:ψ}} |- | draft || δ || {{uc:δ}} |} <section end=sortkeys /> {{shortcut|H:SHOWCITEERROR}} Errors on talk and other pages do not show by default but can be enabled by adding a rule to {{yourcss}}: <syntaxhighlight lang="css"> .mw-parser-output span.brokenref { display: inline; } </syntaxhighlight> ==Categories== The template causes pages that show an error to be placed in a maintenance category. Pages in these categories are then repaired by editors. Errors on talk and other pages do not add the category. Category management is done through {{tl|broken ref/cat}}. * [[:Category:Pages with citation errors]]: main category. ** [[:Category:Pages with incorrect ref formatting]]: default category. ** [[:Category:Pages with broken reference names]] *** [[MediaWiki:Cite error references no text]] ** [[:Category:Pages with missing references list]] *** [[MediaWiki:Cite error group refs without references]] ==Parameters== Error messages use: * {{para|msg}} text of the error message * {{para|lang}} language using ISO code * {{para|help}} subpagename of [[Special:PrefixIndex/Help:Cite errors/|help page]]. This parameter is also used to determine the category by [[Template:Broken ref/cat]]. * {{para|nocat}} set to 'true' to suppress the category and the <code>brokenref</code> class; use when transcluding the WikiMedia interface page for documentation purposes Prefix interface pages use: * {{para|prefix}} text that precedes the message * {{para|lang}} language using ISO code ==Examples== Use the following example when editing MediaWiki error message pages: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{broken ref |msg=The <code><ref></code> tag has too many names |lang=en |help=Cite error ref too many keys |nocat={{{nocat|}}} }} </syntaxhighlight> By including {{para|nocat|2={{param|nocat|nested=yes}}}}, the {{para|nocat}} parameter can be passed to {{tl|broken ref}}. ==Transcluding error messages== When creating documentation, the error messages can be transcluded so that the messages are automatically updated. Add {{para|nocat|true}} to suppress the error category and the class that hides the error in some namespaces. The message transclusion always adds a hard line break at the end. {{markup |<nowiki>{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}</nowiki> |2={{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}} }} To style the text in red to more closely simulate the message, use the {{tl|red}} template. {{markup |<nowiki>{{red|{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}}}</nowiki> |{{red|{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}}} }} To style the text to exactly simulate the message, use the {{tl|error}} template. {{markup |<nowiki>{{error|{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}}}</nowiki> |{{error|{{int:Cite error ref too many keys|nocat=true}}}} }} ==Languages== These languages are supported. The list of languages is selected from the top uses at [[Wikipedia:Database reports/User preferences]]. Language management is done through {{tl|broken ref/lang}}. *en: {{#language:en}} *es: {{#language:es}} *fr: {{#language:fr}} *pt-br: {{#language:pt-br}} *ru: {{#language:ru}} *de: {{#language:de}} *id: {{#language:id}} *ar: {{#language:ar}} *nl: {{#language:nl}} *zh-cn: {{#language:zh-cn}} *ro: {{#language:ro}} *it: {{#language:it}} *tr: {{#language:tr}} Plus the English variants: * en-gb: {{#language:en-gb}} * en-ca: {{#language:en-ca}} Originally these were transcluded, but not all MediaWiki pages support such transclusion. ==Interface pages== Complete list of interface pages by language: {{collapse top}} {{broken ref/cite error list|lang=en}} {{broken ref/cite error list|lang=en-gb}} {{broken ref/cite error list|lang=en-ca}} {{broken ref/cite error list|lang=es}} {{broken ref/cite error list|lang=fr}} {{broken ref/cite error list|lang=pt-br}} {{broken ref/cite error list|lang=ru}} {{broken ref/cite error list|lang=de}} {{broken ref/cite error list|lang=id}} {{broken ref/cite error list|lang=ar}} {{broken ref/cite error list|lang=nl}} {{broken ref/cite error list|lang=zh-cn}} {{broken ref/cite error list|lang=ro}} {{broken ref/cite error list|lang=it}} {{broken ref/cite error list|lang=tr}} {{collapse bottom}} <includeonly>{{Sandbox other||<!-- ++++ PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS BELOW THIS LINE, INSIDE INCLUDEONLY TAGS, THANK YOU. --> [[Category:Citation and verifiability maintenance templates]] }}</includeonly> o8ltzw0no7tjydbw9kx6trrltnirj3o 10 26840 359282 2026-04-12T13:41:20Z en>FaviFake 0 FaviFake moved page [[Template:Param]] to [[Template:Source parameter]]: "Param" is ambiguous and not immediately clear, especially when compared to [[TM:Para]]. "Source parameter" is explicit, distinct from the other template name, and aligns with standard technical terminology, making it easier to understand and use correctly. 359282 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />#ifeq:{{SAFESUBST:<noinclude />Yesno|{{{nested|no}}}}}|yes||<{{{tag|code}}}>}}&#123;&#123;&#123;{{{1<noinclude>|foo</noinclude>}}}{{SAFESUBST:<noinclude />#ifeq:{{{2}}}|{{{2|}}} |&#124;}}{{{2|}}}&#125;&#125;&#125;{{SAFESUBST:<noinclude />#ifeq:{{SAFESUBST:<noinclude />Yesno|{{{nested|no}}}}}|yes||</{{{tag|code}}}>}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> k2oxzdhjfcbt88hy90njp6u20ucxx42 359283 359282 2026-04-17T10:58:54Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Source_parameter]] 359282 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />#ifeq:{{SAFESUBST:<noinclude />Yesno|{{{nested|no}}}}}|yes||<{{{tag|code}}}>}}&#123;&#123;&#123;{{{1<noinclude>|foo</noinclude>}}}{{SAFESUBST:<noinclude />#ifeq:{{{2}}}|{{{2|}}} |&#124;}}{{{2|}}}&#125;&#125;&#125;{{SAFESUBST:<noinclude />#ifeq:{{SAFESUBST:<noinclude />Yesno|{{{nested|no}}}}}|yes||</{{{tag|code}}}>}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> k2oxzdhjfcbt88hy90njp6u20ucxx42