ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 4293 359494 359491 2026-04-22T12:30:35Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359494 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || ಚೌತಿ, ಅಷ್ಟೆಮಿ ಪರ್ಬೊ, ಸೋಣತ ಜೋಗಿ ನಲಿಕೆ || ಆಟಿ ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]], ಸುಗ್ಗಿ ಎರಡನೇ ಬೆಳೆ, ಹನ್ನೆರಡನೆ ತಿಂಗಳು || ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] no5zd8ap3zg4a1zbche0gbjhuvrr9zm 359496 359494 2026-04-22T12:34:11Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359496 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]], ಸುಗ್ಗಿ ಎರಡನೇ ಬೆಳೆ, ಹನ್ನೆರಡನೆ ತಿಂಗಳು || ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 7u5ebk603fwnb5mh1vzp1agv0l53wiq 359497 359496 2026-04-22T12:56:17Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359497 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]],[[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಒತ್ತೆಕೋಲ|ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೋಲ]], ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]], ಸುಗ್ಗಿ ಎರಡನೇ ಬೆಳೆ, ಹನ್ನೆರಡನೆ ತಿಂಗಳು, [[ಸಿರಿ]] ಆರಾದನೆ<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=162 |edition=First}}</ref> ||[[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]], ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] arfjay65tn5qznkre979zysmeoodpc3 359498 359497 2026-04-22T13:03:17Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359498 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ-ಆಷಾಢ-[[ಆಟಿ]],<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> [[ಕನ್ನಿ ನಲಿಕೆ]] || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]],[[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || ಹರಿಸೇವೆ [ಹೌಂಡೇ ರಾಯ್ನ ವಾಲ್ಗ]] ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಒತ್ತೆಕೋಲ|ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೋಲ]], ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]], ಸುಗ್ಗಿ ಎರಡನೇ ಬೆಳೆ, ಹನ್ನೆರಡನೆ ತಿಂಗಳು, [[ಸಿರಿ]] ಆರಾದನೆ<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=162 |edition=First}}</ref> ||[[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]], ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] puou6jxxzor0i869lx89ims5c80as4g 359499 359498 2026-04-22T13:03:56Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359499 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ-ಆಷಾಢ-[[ಆಟಿ]],<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಕನ್ನಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]],[[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || ಹರಿಸೇವೆ [ಹೌಂಡೇ ರಾಯ್ನ ವಾಲ್ಗ]] ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಒತ್ತೆಕೋಲ|ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೋಲ]], ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕಂಗೀಲು]], ಸುಗ್ಗಿ ಎರಡನೇ ಬೆಳೆ, ಹನ್ನೆರಡನೆ ತಿಂಗಳು, [[ಸಿರಿ]] ಆರಾದನೆ<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=162 |edition=First}}</ref> ||[[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]], ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 90iascnc3t81sop275ji076l86uzizl 359500 359499 2026-04-22T13:27:11Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359500 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ-ಆಷಾಢ-[[ಆಟಿ]],<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಕನ್ನಿ ನಲಿಕೆ]]<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=243 |edition=First}}</ref>, [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು, [[ಮರ್ವೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಮರ್ದೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಬೇಡನ್|ಬೇಡನ್ ನಲಿಕೆ]] || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಪೊಲ್ಸೊಡಿ ಪೋಪುನೆ]], [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಎರುಕೋಲೊ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌, [[ಮೂರ್ಲೆ ನಲಿಕೆ]] || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಡೊಕೋರಿ|ಕಂಡೊಕೋರಿ ನಲಿಕೆ]] [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]],[[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || ಹರಿಸೇವೆ [ಹೌಂಡೇ ರಾಯ್ನ ವಾಲ್ಗ]] ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಕೆಡ್ಡಸ]], [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕಂಗೀಲು]], [[ನಲಿಕೆ]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಒತ್ತೆಕೋಲ|ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೋಲ]], ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕರ್ಂಗೋಲು]], [[ಪಿಲಿಪಂಜಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸಿರಿ]] ಆರಾದನೆ<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=162 |edition=First}}</ref> [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]], [[ಕೊರಗತನಿಯೆ|ಕೊರಗ-ತನಿಯ ನಲಿಕೆ]]|| ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] qkzplg8ieo2c91gms2i1wcki5niezvb 359502 359500 2026-04-22T14:12:22Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359502 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ-ಆಷಾಢ-[[ಆಟಿ]],<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಕನ್ನಿ ನಲಿಕೆ]]<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=243 |edition=First}}</ref>, [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು, [[ಮರ್ವೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಮರ್ದೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಬೇಡನ್|ಬೇಡನ್ ನಲಿಕೆ]] || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ, [[ಜೋಗಿ ಪುರುಷ ನಲಿಕೆ]] || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಪೊಲ್ಸೊಡಿ ಪೋಪುನೆ]], [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಎರುಕೋಲೊ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌, [[ಮೂರ್ಲೆ ನಲಿಕೆ]] || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಡೊಕೋರಿ|ಕಂಡೊಕೋರಿ ನಲಿಕೆ]] [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]],[[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || [[ಕಾವೇರಿ ಪುರ್ಸೆ]], ಹರಿಸೇವೆ [ಹೌಂಡೇ ರಾಯ್ನ ವಾಲ್ಗ]] ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಕೆಡ್ಡಸ]], [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕಂಗೀಲು]], [[ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಒತ್ತೆಕೋಲ|ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೋಲ]], ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕರ್ಂಗೋಲು]], [[ಪಿಲಿಪಂಜಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸಿರಿ]] ಆರಾದನೆ<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=162 |edition=First}}</ref> [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]], [[ಕೊರಗತನಿಯೆ|ಕೊರಗ-ತನಿಯ ನಲಿಕೆ]]|| ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] b3m7pcuk2u35j36gud7hzfbij5bwuxq 359503 359502 2026-04-22T14:12:49Z Vishwanatha Badikana 38 /* ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು */ 359503 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ-ಆಷಾಢ-[[ಆಟಿ]],<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಕನ್ನಿ ನಲಿಕೆ]]<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=243 |edition=First}}</ref>, [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು, [[ಮರ್ವೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಮರ್ದೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಬೇಡನ್|ಬೇಡನ್ ನಲಿಕೆ]] || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ, [[ಜೋಗಿ ಪುರುಷ ನಲಿಕೆ]] || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಪೊಲ್ಸೊಡಿ ಪೋಪುನೆ]], [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಎರುಕೋಲೊ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌, [[ಮೂರ್ಲೆ ನಲಿಕೆ]] || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಡೊಕೋರಿ|ಕಂಡೊಕೋರಿ ನಲಿಕೆ]] [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]],[[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || [[ಕಾವೇರಿ ಪುರ್ಸೆ]], ಹರಿಸೇವೆ [[ಹೌಂಡೇ ರಾಯ್ನ ವಾಲ್ಗ]] ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಕೆಡ್ಡಸ]], [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕಂಗೀಲು]], [[ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಒತ್ತೆಕೋಲ|ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೋಲ]], ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕರ್ಂಗೋಲು]], [[ಪಿಲಿಪಂಜಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸಿರಿ]] ಆರಾದನೆ<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=162 |edition=First}}</ref> [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]], [[ಕೊರಗತನಿಯೆ|ಕೊರಗ-ತನಿಯ ನಲಿಕೆ]]|| ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 6ivzjl23sc53qp8945g4qrys50e0ljg 359523 359503 2026-04-23T05:52:46Z ChiK 1136 359523 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable sortable" !|ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. !|[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] !|[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] !|ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ !|[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] !|[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] !|[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] !|[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] !|[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- !|1. !|[[ಪಗ್ಗು]] !|Mēṭam !|[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] !|ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ !|Chithirai !|Aries !|[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ !|ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- !|2. !|[[ಬೇಸ]] !|Iṭavam !|[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] !|ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ !|Vaikasi !|Taurus !|[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ !|ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- !|3. !|[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] !|Mithuṉam !|[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] !|ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ !| Aani !|Gemini !|[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ !|ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- !|4. !|[[ಆಟಿ]] !|Kaṟkkaṭakam !|[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] !|ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ !| Aadi !|Cancer !|[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ !|ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- !|5. !|[[ಸೋಣೊ]] !|Chingam !|[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] !|ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ !|Aavani !|Leo !|[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ !|ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- !|6. !|[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ !|Kaṉṉi !|[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] !|ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ !|Purattasi !|Virgo !|[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ !|ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- !|7. !|[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] !|Thulām !|[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] !|ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ !|Aippasi !|Libra !|[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ !|ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- !|8. !|[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] !|Vr̥śchikam !|[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] !|ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ !|Karthigai !|Scorpio !|[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ !|ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- !|9. !|[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] !|Dhaṉu !|[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] !|ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ !|Margazhi !|Sagittarius !|[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ !|ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- !|10. !|[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ !|Makaram !|[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] !|ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ !|Thai !|Capricorn !|[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ !|ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- !|11. !|[[ಮಾಯಿ]] !|Kumbham !|[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] !|ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ !|Maasi !|Aquarius !|[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ !|ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- !|12. !|[[ಸುಗ್ಗಿ]] !|Meeṉam !|[[:en:Mīna|ಮೀನ]] !|ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ !|Panguni !|Pisces !|[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ !|ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ-ಆಷಾಢ-[[ಆಟಿ]],<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಕನ್ನಿ ನಲಿಕೆ]]<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=243 |edition=First}}</ref>, [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು, [[ಮರ್ವೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಮರ್ದೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಬೇಡನ್|ಬೇಡನ್ ನಲಿಕೆ]] || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ, [[ಜೋಗಿ ಪುರುಷ ನಲಿಕೆ]] || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಪೊಲ್ಸೊಡಿ ಪೋಪುನೆ]], [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಎರುಕೋಲೊ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌, [[ಮೂರ್ಲೆ ನಲಿಕೆ]] || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಡೊಕೋರಿ|ಕಂಡೊಕೋರಿ ನಲಿಕೆ]] [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]],[[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || [[ಕಾವೇರಿ ಪುರ್ಸೆ]], ಹರಿಸೇವೆ [[ಹೌಂಡೇ ರಾಯ್ನ ವಾಲ್ಗ]] ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಕೆಡ್ಡಸ]], [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕಂಗೀಲು]], [[ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಒತ್ತೆಕೋಲ|ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೋಲ]], ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕರ್ಂಗೋಲು]], [[ಪಿಲಿಪಂಜಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸಿರಿ]] ಆರಾದನೆ<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=162 |edition=First}}</ref> [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]], [[ಕೊರಗತನಿಯೆ|ಕೊರಗ-ತನಿಯ ನಲಿಕೆ]]|| ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] fr3f01an97iwn5tnrvvzomfu7u8pdsx 359526 359523 2026-04-23T07:29:35Z ChiK 1136 /* ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು */ 359526 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು''' ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ), [[ಬೇಶ]](ಮೇ-ಜೂನ್), [[ಕಾರ್ತೆಲ್]](ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ), [[ಆಟಿ]](ಜುಲೈ-ಆಗೋಸ್ಟು), [[ಸೋಣ]](ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ, ನಿರ್ನಾಲೊ(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ), ಬೊಂತ್ಯೊಲ್‌/ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್), [[ಜಾರ್ದೆ]](ನವೆಂಬರ–ದಸಂಬರ), ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ, ಪೊಣ್ಣಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್ (ಜನವರಿ ವರ್ಷಾರಂಭ-ಫೆಬ್ರವರಿ), ಮಾಯಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್), [[ಸುಗ್ಗಿ]] (ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್). ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. '''[[ಬಿಸು ಪರ್ಬ|ಬಿಸು]]''' ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ '''[[ಪತ್ತನಾಜೆ]]'''. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರೆ]]ಗ್ [[ಸುಗ್ಗಿ]] ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. [[ಪಗ್ಗು]]ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. '''ತುಳು ತಿಂಗೊಲು'''ಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.<ref>http://web.archive.org/save/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/-/articleshow/35025902.cms</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable sortable" !scope="col" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. !scope="col" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] !scope="col" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] !scope="col" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ !scope="col" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] !scope="col" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] !scope="col" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] !scope="col" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] !scope="col" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- |1. |[[ಪಗ್ಗು]] |Mēṭam |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] |ಚೈತ್ರ-ವೈಶಾಖ |Chithirai |Aries |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- |2. |[[ಬೇಸ]] |Iṭavam |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] |ವೈಶಾಖ-ಜೇಷ್ಠ |Vaikasi |Taurus |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- |3. |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] |Mithuṉam |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] |ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ | Aani |Gemini |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- |4. |[[ಆಟಿ]] |Kaṟkkaṭakam |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] |ಆಶಾಡ-ಶ್ರಾವಣ | Aadi |Cancer |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- |5. |[[ಸೋಣೊ]] |Chingam |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] |ಶ್ರಾವಣ-ಬಾದ್ರಪದ |Aavani |Leo |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- |6. |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ |Kaṉṉi |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] |ಬಾದ್ರಪದ-ಅಶ್ವಿಜ |Purattasi |Virgo |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- |7. |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] |Thulām |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] |ಅಶ್ವಿಜ-ಕಾರ್ತಿಕ |Aippasi |Libra |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- |8. |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] |Vr̥śchikam |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] |ಕಾರ್ತಿಕ-ಮಾರ್ಗಶಿರ |Karthigai |Scorpio |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- |9. |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] |Dhaṉu |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] |ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |Margazhi |Sagittarius |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- |10. |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ |Makaram |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] |ಪುಷ್ಯ-ಮಾಘ |Thai |Capricorn |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- |11. |[[ಮಾಯಿ]] |Kumbham |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] |ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |Maasi |Aquarius |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- |12. |[[ಸುಗ್ಗಿ]] |Meeṉam |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] |ಪಾಲ್ಗುಣ-ಚೈತ್ರ |Panguni |Pisces |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ == ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊಕುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆದಿನೊಕ್ಲೆನ ವಿವರೊ. <ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=2013-06-20 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-04-21 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> * ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್. * ತುಳು ಪರಂಪರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾತ್ರೆ, ನೇಮ-ನೆರಿ, ಕೋಲೊ, ತಂಬಿಲ, ಅಗೆಲ್, ಆಟೊ, ನಾಟಕ ಒವುಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡುಲಾ ಇಸೇಸೊ ಉಚ್ಚಯೊನು ಉಂತಾವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರೊ. ಆಟೊದಕ್ಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಬನ್ನೊ ಬಿಚ್ಚಾವೆರ್. ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಗಗ್ಗರೊ ಗಿಚ್ಚುವೆರ್. ಊರುದ ದೈವ, ಇಲ್ಲದ ದೈವ, ಕುಟುಮೊದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ತಮ್ಮನೊ ಪೂರಾ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿಗ್ ಕೈದ್. {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] !! ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] || || ಪಗ್ಗುಡೆ ಎರು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಅಡತೊನ್‌ಲ, ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನೇಜಿನ್ ಪಾಡೊನ್‌ಲ |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]/ಬೇಸ್ಯ, ಬೇಸ್ಯೊ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]], ಬೂತಕೋಲೊ ನೇಮೊಲೆಗ್ ಅಕೇರಿ, [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]] ||ಬೇಸದ ಬೆಪ್ಪುಡು ಊರುಮಾತ ಉರಿಪೋಂಡು || ಕೊರ್ಪಿಂಚಿ ಜೇವು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡು ಕೊರ್ದು ಪೋತುಂಡು, ಮಾರಿಂಚಿ ಎರು ಬೇಸ್ಯದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಮಾರ್ದ್ ಪೋತುಂಡು |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]]<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.TWO |date=1992 |pages=770 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಗುರುಕಾರ್ನೆರ್‌]]ಗ್ ಬಲಸುನೆ || ಕಾರ್ನವೆರಗ್ ಬಲಸುನೆ(ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಹಿರಿಯೆರ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಳಸುನೆ) || ಕಾರ್ತಿದ ಬುಲೆ, ಕಾರ್ತಿದ ಮಲಕೊ |- | ೦೪ || ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ-ಆಷಾಢ-[[ಆಟಿ]],<ref>{{cite book |last1=U. P. |first1=Upadhyaya |title=TULU LEXICON VOL.ONE |date=1988 |pages=228 |publisher=Rashtrakavi Govind Pai Samshodhana Kendra |location=[[:en:Mahatma Gandhi Memorial College|M.G.M College]] Udupi, 576102, Karnataka, India |edition=First}}</ref> || [[ಕನ್ನಿ ನಲಿಕೆ]]<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=243 |edition=First}}</ref>, [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]], ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನೆ, ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್, ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ, ಆಟಿದ ದೊಂಬು, ಆಟಿದ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿ, ಆಟಿದ ಪರ್ಬ, ಆಟಿಸಪ್ಪು, [[ಮರ್ವೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಮರ್ದೆ ನಲಿಕೆ]], [[ಬೇಡನ್|ಬೇಡನ್ ನಲಿಕೆ]] || ಆಟಿದ ದೊಂಬು ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು, ಆಟಿ ಆಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಣ್ತ್ ಪೋಪುಂಡು || ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಒರ್ಲ ಚಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಪಿದಯಿ ಪೋವಾಯೆ(ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಳ್ಳ ದಡ್ಡ್ ಬತ್ತ್ ಇದ್ದವನು ಹೊರ ಹೋಗನು), ಆಟಿಡ್ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣೊಡು ಕೋಲೊ |- | ೦೫ || [[ಸೋಣೊ]]/ಸೋನೊ/ಚೋಣೊ ಸಿಂಹಮಾಸ || [[ಚೌತಿ ಪೂಜೆ|ಚೌತಿ]], [[ಅಸ್ಟೆಮಿ|ಅಷ್ಟೆಮಿ]] ಪರ್ಬೊ, [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ|ಸೋಣತ ಜೋಗಿ]] ನಲಿಕೆ, [[ಜೋಗಿ ಪುರುಷ ನಲಿಕೆ]] || [[ಆಟಿ]] ಆಡೋಂದ್ ಪೋಡ್, ಸೋಣೊ ಸೋಡೋಂದ್ ಪೋಂಡ್ || ಕಜಿಪ್ಪೆಂಚಿ ಸೇನೆರೆ? ಸೋನೆತಪ್ಪುದ ಸಾರ್, ಸೋಣೊದ ಪುಣ್ಣಮೆ, ಸೋಣೊದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ, ಸೋಣ ತುಡರ್ ಸೋಣೆತಪ್ಪು, ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಸೊರ್ಗೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುನೆಗೆ |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]]/ನಿರ್ನಾಲ್/ಕನ್ಯಾಮಾಸ || [[ಪೊಲ್ಸೊಡಿ ಪೋಪುನೆ]], [[ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಕಾವೋರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಎರುಕೋಲೊ]], [[ಪುದ್ದಾರ್|ಪುದ್ವಾರ್]], ಏನೆಲ್ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು, ಏಣೆಲ್‌ದ ಕೊಯಿಲ್‌, [[ಮೂರ್ಲೆ ನಲಿಕೆ]] || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]]/ಬೊಂತೆಲ್/ಬೊಂತ್ಯೆಲ್<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2399}}</ref>|| [[ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಡೊಕೋರಿ|ಕಂಡೊಕೋರಿ ನಲಿಕೆ]] [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]],[[ಕುದುರೆ ಕೋಲ]]/ನಾಗ ಬೆರ್ಮನ ಕೋಲ, [[ಪರ್ಬೊ|ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ]] || ಬೊಂತೆಲ್ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತೊನುಲ ಗೊಂತುದ ಪರ್ಬೊನು ಮಲ್ತೊನುಲ || ಬೊಂತೆಲ್ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಕೊಡಿಪರ್ಬೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್ |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ]]/ಜಾರ್ದೆ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |pages=1317 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>, ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ || [[ಕಾವೇರಿ ಪುರ್ಸೆ]], ಹರಿಸೇವೆ [[ಹೌಂಡೇ ರಾಯ್ನ ವಾಲ್ಗ]] ಜಾರ್ತೆದ ಪುಣ್ಣಮೆ || ಜಾರ್ದೆಡ್ ಕೊಡಿ ಮುಲಿ ಕೊಂಡಲ್ಲ ಏರ್ದಿನ ನಿನ ಬಯಿ ನಮೋತೊನುಲ || ಜಾರ್ದೆ ಪುಣ್ಣಮೆಗೆಂಕ್ಲೆನಿಲ್ಲ ಕಯ್ತಲ್ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡಾಪಿನ ನೇಮ |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]]/ಪೆರಾರ್ತೆ, ಧನುಮಾಸ || || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುನಿಯಿ ಮಕರ ಮಾಸ || [[ಕೆಡ್ಡಸ]], [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಪಾಣಾರಾಟ|ಪಾಣಾರಾಟೊ]] || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]]/ಮಾಕಿ - ಕುಂಭಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997|publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9|pages= 2567}}</ref> || [[ಕಂಗೀಲು]], [[ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್]], ಮಾಯಿ ನಡಾವಳಿ || ಮಾಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ, ಆಟಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಗಾಲೊ || ಮಾಯಿಡ್ ಬರ್ಸ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಲೆ ಬುಲೆವು |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]]/ಮೀನ ಮಾಸ<ref>{{cite book |last1=Upadhyaya |first1=Uliyar Padmanabha|author-link=ಉಳಿಯಾರ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ |title=Tuḷu nighaṇṭu: Tuḷu-kannaḍa-iṅgliś śabdakōśa |date=1997 |publisher=Rāṣṭrakavi Gōvinda Pai saṃśōdhana kendra |location=Udupi (Bhārata) |isbn=81-86668-20-9 |pages=2952 |edition=Fiirst|url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref> || [[ಒತ್ತೆಕೋಲ|ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಕೋಲ]], ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ [[ಕರ್ಂಗೋಲು]], [[ಪಿಲಿಪಂಜಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಸಿರಿ]] ಆರಾದನೆ<ref>{{cite book |last1=Rāmakr̥ṣṇa Ācār |first1=Pāltāḍi |title=Tuḷunāḍina janapada pradarśana kalegaḷu |date=2017 |publisher=Vistaraṇe hāgu Salahā Kēndra, Karnāṭaka Janapada Viśvavidyālaya |location=Goṭagōḍi, Śiggāvi Tā., Hāvēri Jille |isbn=978-93-83149-54-4 |pages=162 |edition=First}}</ref> [[ಗೋಂದೊಲು ಪೂಜೆ]], [[ಕೊರಗತನಿಯೆ|ಕೊರಗ-ತನಿಯ ನಲಿಕೆ]]|| ಏಣೆಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದಿನಾಯಡ ಸುಗ್ಗಿಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿಲೆಕೊ || ಮಾರುನ ಮುಂಬುನು ಸುಗ್ಗಿಪಗ್ಗುಡ್ ಮಾರ್ಂಡ್(ಮಾರುವ ದನಕರುವನ್ನು ಮೀನಮೇಷ ಮಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಮಾರಿಯಾಯಿತು |} == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊದ ವಿವರೊ == {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ರುತು !! ತಿಂಗೊಲುಲು |- | 01|| ವಸಂತ || ಚೈತ್ರಾ-ವೈಶಾಖ |- | 02|| ಗ್ರೀಷ್ಮ || ಜೇಷ್ಠ-ಆಶಾಡ |- | 03|| ವರ್ಷ || ಶ್ರಾವಣ-ಭಾದ್ರಪದ |- | 04|| ಶರತ್ || ಅಶ್ವಯುಜ-ಕಾರ್ತೀಕ |- | 05|| ಹೇಮಂತ || ಮಾರ್ಗಶಿರ-ಪುಷ್ಯ |- | 06|| ಶಿಶಿರ || ಮಾಘ-ಪಾಲ್ಗುಣ |} == ಬುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಲೊ == ತುಳುವೆರೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊಡು [[ಮೂಜಿ]] ವಿದೊ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಆಯಾ ತಿಂಗುಲುದ ಕಾಲೊದ ನೆಲೆಟ್ [[ಬಿತ್ತ್]] ಪಾಡ್ದ್ ಬುಲೆಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕಂದಿನ ಬಿದಿಕ್ಕುಲಿತ್ತೊ. ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಬನ್ನಗ ಆ [[ಬಿದೆ]]ಕ್ಕುಲು ನಾಶ ಆತೊ. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ನೀರಂಬಟೆ]], [[ಕಯಮ್ಮೆ]]. {| class="wikitable" |- ! ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ !! ಬುಲೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕಾಲ |- | 01 || [[ಏನೆಲ್ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪಗ್ಗು]], [[ಬೇಸ|ಬೇಷ]], [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತಿಯೊಲ್]], [[ಆಟಿ]], [[ಸೋಣೊ]], [[ನಿರ್ನಾಲೊ]] || [[ಮರಿಯಾಲೊ]] |- | 02|| [[ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ]] ||[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]], [[ಜಾರ್ತೆ]], [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || [[ಚಳಿಗಾಲೊ]] |- | 03|| [[ಕೊಳಕೆ ಬೇಸಾಯೊ]] || [[ಪೊನ್ನಿ]], [[ಮಾಯಿ]], [[ಸುಗ್ಗಿ]] || [[ಅರೆಗಾಲೊ]] |} ==ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು== *https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/%3C/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] lt6vw7xbs9d6q9smek7ue069y2xb47k 0 4631 359529 217323 2026-04-23T09:39:28Z ChiK 1136 Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit 359529 wikitext text/x-wiki ನರಮಾನಿ ನೆಲಟ್ಟ್ ಕುಲ್ಯರಾ ಮಲ್ತಿನ ಮರತ ಸಾಧನ '''ಮಣೆ'''<ref>{{Cite web |url=http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/kulluna-manet/articleshow/46666173.cms |title=ಕುಲ್ಲುನ ಮಣೆಟ್ ಏತೊಂಜಿ ಬಗೆ.. - Vijaykarnataka |accessdate=2026-04-23 |website=http://vijaykarnataka.indiatimes.com/ |language=kn |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160322141024/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/kulluna-manet/articleshow/46666173.cms |archivedate=2016-03-22}}https://web.archive.org/web/20160322141024/http://vijaykarnataka.indiatimes.com/home/languages/tulu/kulluna-manet/articleshow/46666173.cms</ref>. ಬಜಿ ನೆಲಟ್ಟ್ ಕಲ್ಲುನೆತ್ ವಂತೆ ಆರಾಮೋಡು ಕುಲ್ಯಾರ ಅಪುಂಡು. ನೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮರಕುಲೆತ್ ಮನ್ಪುವೆರ್, ನೆಕ್ ರಡ್ಡು, ಮೂಜಿ, ನಾಲ್ ಇಂಚ ಅಗತ್ಯಗ್ ಬೋಡಪಿನತ್ ಕಾರ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾರ್ಲೆನಾ ಮಿತ್ತ್ ಅಡ್ಡ ಪಾಲಾಯಿ ದಿಪುನಾ ಅವು ಚೌಕ, ಚಕ್ರ, ಅಯಾತೊ ಅಕಾರೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. == ಬಗೆಕುಲು == {{div col begin|2}} * ಅಡ್ಡ ಮಣೆ, * ಅಸೆ ಮಣೆ, * [[ವೊಚ್ಚಿದ ಮರ|ಒಚ್ಚಿದ ಮಣೆ]], * ಒರಗ್ ಮಣೆ, * ಕಯಿಮಣೆ, * ಕಾರ್ ಮಣೆ, * ಕೊಟ್ಟು ಮಣೆ, * ಮಲ್ಲ ಮಣೆ, * ಗುಮ್ಮ ಮಣೆ, * [[ಚೆನ್ನೆಮಣೆ]], * ದಾರೆ ಮಣೆ, * ಪರೆಂಗಿ ಮಣೆ, * [[ಪೆರದಣೆ|ಪೆರಮಣೆ]], * ಪೊಯ್ಯಮಣೆ, * [[ಪೊಲಿಮಣೆ]]. * ಅಗೆಲ ಮಣೆ, * ಕಿನ್ನಿ ಮಣೆ, * ಓದು ಮಣೆ, * ಮಣೆ ಮಂಚವು, * ಮಣೆ ಸೊಲಯಿ. * ಮಣೆಗಾರೆ. {{Div col end}} == ಉಪಯೋಗ == ಕುಲ್ಲೆರೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಳಕೆಗ್‌ಲಾ ಮಣೆ ಉಪಯೋಗ ಆಫುಂಡು. ದೈವೊಗುಲಾ ಮಣೆ ಮಂಚವು ಉಂಡು. ಅಂಚನೇ ಕುಲ್ಲೊಂದು ಓದೆರೆಗ್‌ಲಾ ಒಂಜಿ ಮಣೆ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. == ಗಾದೆಲು == ಮುಂಡಾಸ್ ತೂದು ಮಣೆ ಪಾಡಿಯೆ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು]] 5uscieqtq8xds4tbly39y635uwjkyz4 10 5346 359530 348989 2026-04-23T10:35:56Z ChiK 1136 359530 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Labelled list hatnote|labelledList|ಇಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ|ifexists={{{ifexists|true}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> rrx57rfqdi4ft55renxikjc029kry2n 4 6742 359507 359323 2026-04-22T22:52:26Z MABot 170 Bot: Archiving 1 thread (30 ದಿನೊಕುಲು ಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ) to [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು/ಪತ್ರಾಗಾರೊ/2026]] 359507 wikitext text/x-wiki {{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು|alpha=yes| [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲೆನ ಪುಟೊ. |ವಿಪಿ:ಚಾ|ವಿಪಿ:ಚಾತಾಸು}} {{Archive box| {{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ (ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು)|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}} *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು ಪುಟೊತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]] }} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__<div id="below_toc"></div> [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]] [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]] {{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config |archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು/ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)s |algo = old(30d) |counter = 1 |archiveheader = |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 2 |key = 5ba48e49ae85ef53ec35cbf6eec6ff38 }}</noinclude> {{clear}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೫೫, ೩೧ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೧:೪೯, ೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೦:೪೮, ೧೩ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೦:೩೦, ೨೦ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> gwf704v5erppvyhstkk0a19y69pdjop 0 7825 359525 353049 2026-04-23T07:22:28Z ChiK 1136 359525 wikitext text/x-wiki [[File:ವರಂಕ Varanka.jpg|thumb|ವರಂಕ]] '''ವರಂಕ''' ಚಿಪ್ಪಿಡ್/ತಿಪ್ಪಿಡ್ ಮಲ್ತ್ ನ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಲ್, ಉಂದು ಅಲಪುನ ಮಾನೊ. ನೆನ್ನ್ ರಂಕ, ರಂಕೊ, ರೊಂಕ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ರಂಕ ಪಂಡ ನೀರ್ ದೆಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಚಿಪ್ಪಿ ಅದ್ ಉಂಡು.<ref>{{cite book |title=Tulu World : Online Tulu Dictionary |date=1988 |publisher=ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ; ಉಡುಪಿ |url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html}}</ref>. == ರೂಪೊ == ಉಂದು ಬಗ್ಗ್‌ನ ಕೈಲ್‌ದಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೈಲ್‌ದ ಕಡೆ ಮರೊನೊ, ಬೆದರೊ, ಸಲಾಕೆದವು ಅದುಪುಂಡು. ಚಿಪ್ಪಿ ತಾರಾಯಿದವು ಅತುಂಡು. ಇನಿ ಇಂಚಿನ ಸ್ಟೀಲ್‍ತ ಕೈಲ್ ತಿಕುಂಡು.<ref>{{Cite web|url=https://www.thespruceeats.com/how-to-measure-481257|title=Are You Measuring Your Ingredients the Right Way?|accessdate=2020-02-22|archivedate=2020-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222174338/https://www.thespruceeats.com/how-to-measure-481257|url-status=dead}}</ref> == ಗಳಸುನ == *[[ಪೇರ್|ಪೇರ್‌ದ/ತ]] ಮಾಪು ಅದ್ ಗಳಸುವೆರ್. * ಬೆಚ್ಚ ಪೇರ್‌ನ್ [[ದಿಕ್ಕೆಲ್|ದಿಕ್ಕೆಲ್‍ರ್ದ್]] ಚಾಯ ಮಾನ್ಪುನಗ ಸೀದಾ ಪಾಡುವೆರ್. * ಬೇಂದ್ರ್‍ದ ಮಂಡೆರ್ದ್ [[ನೀರ್]] ದೆಪ್ಪಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್ * ಅವೆನ್ ಲೇಸ್ ದ ಸಮಯೊಡು ಮಲ್ಲ ಕಡಾಯಿದ ಕೊದ್ದೆಲ್, ಸಾರ್, ಪಾಯಸಲೆನ್ ತೋಡಿಯೆರೆ ಗಳಸುವೆರ್ * ಪಾಯಸ ಮಗ್ಪರೆ, * ಮಲ್ಲ ಕಡಾಯಿಡ್ದ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಗು ಕೂಟೆರೆ. * ಕಿದೆಟ್ಟ್ ಕಪ್ಪಲ್‍ದ ಆರ್ಕಂಜಿ ಕಲಡವರೆ ಗಲಸುವೆರ್.<ref>https://www.exploratorium.edu/food/measurements</ref> === ಉದಾರ್ಮೆ === ಯಾನ್ ಒಂಜಿ ವರಂಕ (ರೊಂಕ) ಮೀದ್ ಬರ್ಪೆ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}}[https://howtodiscuss.com/t/how-many-ounces-in-1-3-cup/22947 How many Ounces in 1/3 Cup?]<nowiki/>{{ತುಲುವೆರೆ ಅಲತೆಲು}} {{ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು}} [[ವರ್ಗೊ:ಸೊತ್ತುಲು]] o93h37e8hbeva6zebuawwdo70qfwhmn 0 8067 359527 280962 2026-04-23T09:36:37Z ChiK 1136 359527 wikitext text/x-wiki '''ಕೇದಗೆ''' ಪಂಡ ತೋಡುದ ಬರಿಟ್ ಬುಲೆಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ದಯಿ.ಕೇದಗೆ ಪ್ಯಾಂಡನೇಸೀ ಪನ್ಪುನ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ ನ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸ್ಕ್ರೂ ಪೈನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಯಿನ ಪುದರ್ ಪ್ಯಾಂಡಾನಸ್ ಓಡರೇಟಿಸಿಮಸ್, ಪರಿಮಳವಾಯಿನ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಪೂ ಬರ್ಪುಂಡು ಈ ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಈ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಬಾರಿ ಪರಿಮಳಲಾ ತೂನಗ ಮಂಜಲ್‍ದ ಇರೆತ್ತ ಲೆಕೊ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ನಾಗಗ್ ಬಾರಿ ಪ್ರೀತಿಗೆ. [[File:Screw Pine (Pandanus tectorius) 5.jpg|thumb|ಕೇದಗೆ]] ==ಬುಲೆಪ್ಪುನ ಜಾಗ್‍ಲ್== ಮಣ್ಭ್ ಡ್ ಪಸೆ ಉಪ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬುಲೆಂಪುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಫ್ರಿಕರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ದ್ ಪೂರ್ವದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂದೆತ್ತ ವಿಸ್ತಾರೊ (ವ್ಯಾಪ್ತಿ) ಉಂಡು. ಕೇದಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್ ಸುದೆ, ಪಲ್ಲ, ತೋಡು ಬುಕ್ಕೊ ಸಮುದ್ರದ ಬರಿಟ್ಟ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕಂಡತೋಟೊಲೆನ ಬರಿಟ್ಟ್ ಲಾ ತೋಜುಂಡು. ಅವುಅತ್ತಂದೆ ಉಂದೆತ್ತ ಕೆಲವು ಬಗೆಕುಲೆನ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಪರಿಮಳಗಾದ್, ಉಂದೆರ್ದ್ ದೆಪ್ಪುನ ಪರಿಮಳದ ನೀರ್ ಗಾದ್‍ಲಾ ಬುಲೆಪ್ಪವೆರ್. ಕೇದಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪದ್‍ರ್ ದ್ ಬುಲೆಪುನವು ಅತ್ತಂದೆ ಏಪಲಾ ಪಜ್ಜಿ ಪಜ್ಜಿಯಾದೇ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಲ್ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಪುದೆಲ್ ಪುದೆಲ್ ಆದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವು ಎಲ್ಯ ಮರತ್ತ ಲೆಕೊಲಾ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಇರೆಟ್ಟ್ ಮುಳ್ಳುದಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವೆಟ್ ಇರೆಟ್ ಮುಳ್ಳುಲೇ ಇಜ್ಜಿ. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯತ್ಯಾಸರ್ದ್ ಅಯಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರಭೇದೊಲು ಪಂದ್ ತೆರಿನೆರ್ದ್ ಕೇದಗೆನ್ ಬಹುರೂಪಿ (ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಕ್)ದಯಿ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೇದಗೆಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಕುಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಬಗೆಕುಲೆನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಅಂತಸ್ತ್‌ದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. [[File:Screw Pine (Pandanus tectorius) 2.jpg|thumb|ಕೇದಗೆದ ಮರ]] ==ಪ್ರಬೇದೊಲು== ಭಾರತೊಡು ಮಿತ್ತ್ ಪಂಡಿನ ಪ್ರಬೇದೊಲೆನ್ ಹೋಲುನ ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಸುಮಾರ್ 35 ಪ್ರಬೇದೊಲು ಬುಲೆವುಂಡು. ಒರಿನ ಪ್ರಬೇದೊಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ಪಂಡ -ಪ್ಯಾಂಡೇನಸ್ ಫೀಟಿಡಸ್ ಪ್ಯಾ, ಫರ್ಕೇಟಸ್, ಪ್ಯಾ, ಲಿರಾಮ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ಯಾ, ಅಂಡಮಾನೆನ್ಸಿಯಮ್ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಪೂರ ರೂಢಿಡ್ ಕೇದಗೆ ಪನ್ಪಿ ಪುದರೇ ಉಂಡು. ಕೇದಗೆದ ಬಾರಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪ್ರಬೇದವಾಯಿನ ಓಡರೇಟಿಸಿಮಸ್ ಸುಮಾರ್ 6 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆಪುನ ಎಲ್ಯ ಮರ. ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಕಾಂಡ ಸರ್ತ ಬುಲೆಂಡಲಾ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಡೆಕ್ಕ್ ಬಗ್ಗುಂಡು. ಕಾಂಡದ ಉದ್ದೊಗುಲಾ ಅಲ್ಪ ಅಲ್ಪ ದಪ್ಪದ ಅಂಚನೆ ಗಟ್ಟಿ ಆಯಿನ ಬೇರ್ ಲ್ ಪುಟ್ಟೊಂದು ಭೂಮಿದ ಕಡೆಕ್ ಬುಲೆದ್ ನೆಲಟ್ಟ್ ಗುಂಡಿಗ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಡ ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಎರಗ್‍ದ್ ಬೂರಂದ್‍ನಂಚ ತಡೆತ್ತ್ ದ್ ಕಾಂಡೊಗು ಆಧಾರಕೊರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದ್ ಆದ್ ಉಂದೆಕ್ ಆಧಾರ ಬೇರ್ ಲೇ ಪಂದ್ (ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ ರೂಟ್ಸ್) ಪುದರುಂಡು. ಬೇರ್ ಲ್ ದಯಿಕ್ಕ್ ಆಧಾರ ಕೊರ್ಪುನೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಮಣ್ಣ್ ಸುಲಭವಾದ್ ಜರಿಯಂದಿಲೇಕೊಲಾ ತಡೆಪುಂಡು. ಕೊಡಿ ಕಾಂಡೊರ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಗೆಲ್ಲ್ ಲ್ ದಟ್ಟವಾದ್ ಮೊಡೆಯೊಂದು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದ್ ಉಂದು ವಾ ಪ್ರಾಣಿಲಾ ನೂರ್ ದ್ ಪೋಯೆರೆ ಆವಂದಿನ ಪುದೆಲ್ ದ ಲೆಕೊ ಅಪುಂಡು. ಕೇದಗೆದ ಇರೆಕುಲೆನ ಉದ್ದ ಸುಮಾರ್ 1-1.5 ಮೀ., ಆಕಾರ ಕತ್ತಿದ ಲೇಕೊ. ಉಂದೆತ್ತ ಬಣ್ಣ ನೀಲಿಮಿಶ್ರಿತ ಪಚ್ಚೆ. ಚೂಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಡಿ, ಚರ್ಮದಲೆಕೊ ಒರಟಾಯಿನ ಮೇಲ್, ನಡು ಬುಕ್ಕೊ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಮುಳ್ಳುಲು ಉಪ್ಪುನವು ಇರೆಕುಲೆನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಕೆಲವು ಬಗೆಕುಲೆಡ್ ಮುಳ್ಳುಲು ಉಪ್ಪುಜಿ. ಪೂಕುಲು ಏಕಲಿಂಗಿಲು. ಅಣ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಣ್ಣು ಪೂಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪೂತಗೊಂಚಿಲ್‍ಡ್ ಸಮಾವೇಶ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಲು ತಾಳಗುಚ್ಚೆ ಮಾದರಿದವು. ಆಣ್ ತಾಳಗುಚ್ಚೆ 25-50 ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಟ್ 5-10 ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದದ ಮಸ್ತ್ ಕೆಯಿತ್ತ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉದ್ದದ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಲ್ದು ಇಜ್ಜಿಂಡ ತೆಲುಪು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದ ಕವಚವೊಂಜಿ ತಾಳಗುಚ್ಛನ್ ಆವರಿಸದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕವಚ ಬಾರಿ ಪರಿಮಳದವು. ಆಣ್ ಪೂ ಬಾರಿ ಎಲ್ಯ ಗಾತ್ರದವು. ಒಂಜೊಂಜೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಕೇಸರೊಲು ಉಪ್ಪುವ. ಪೊಣ್ಣು ತಾಳಗುಚ್ಛ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ದಯಿತ್ತ ಕೊಡಿಟ್ಟ್ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಒಂಜೊಂಜಿ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಡ್‍ಲಾ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪೊಣ್ಣು ಪೂಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಪೂತಗೊಂಚಿಲ್‍ದ ಮಾತ ಅಂಡಾಶಯೊಲು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡೊಂದು ಬುಲೆದ್ ಉರುಂಟು ಅತ್ತ್ಂಡ ದೀರ್ಘ ಚತುರಸ್ರಾಕಾರದ ಒಂಜೇ ಪರ್ಂದ್ ಆದ್ ರೂಪ ಪಡೆವುಂಡು. ಈ ರೀತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುನ ಪರ್ಂದ್‍ಗ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಫಲ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್. ಪರ್ಂದ್ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿದ ಲೆಕೊ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದೆತ್ತ ಮೇಲ್‍ಡ್ ತೋಜುನ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಗುಬುಟುಲೆರ್ದ್ ಉಂದೆನ್ ಸಂಯುಕ್ತಫಲ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಗುಬುಟೂ ಒಂಜೊಂಜಿ ಅಷ್ಟಿಫಲ. ಫಲ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪರ್ಂದೊಂದು ಬನ್ನಗ ಮಂಜಲ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಗು ತಿರುಗುಂಡು. ==ಕೇದಗೆದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್== ಕೇದಗೆದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಬೀಜ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಮೊಟ್ಟೇ ನಡಪುನೇನೆ ಜಾಸ್ತಿ. ದಯಿತ್ತ ಗೆಲ್ಲುಲು ಬುಲೆವೊಂದು ಪೋಯಿಲೆಕ್ಕೊನೇ ಅಲ್ಪ ಅಲ್ಪ ಬೇರ್ ಲ್ ಪುಟ್ಟೊಂದು ಗೆಲ್ಲ್ ಲ್ ಮೂಲದಯಿರ್ದ್ ಬೇತೆ ಆದ್ ಪೊಸ ದಯಿಕುಲು ಆಪ. ಉಂದುವೇ ಗುಣನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದು ಕೇದಗೆನ್ ಬುಲೆಪಾವೊಲಿ. ಕಾಂಡೊನು ಒಂಜೊಂಜಿ ಗೇಣ್ ಉದ್ದದ ತುಂಡುಲಾದ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಡ್‍ದ್ ಪೊಸ ದಯಿಕುಲೆನ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಉಂದು ಪೊರ್ಲುಡೆ ಬುಲೆವೆರೆ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್‌ದ ಸೌಕರ್ಯ, ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿ ಬಾರಿ ಅಗತ್ಯ. ನಡ್‍ನ ತುಂಡುಲು 3-4 ವರ್ಸೊಡೇ ಬುಲೆದ್ ಪೂಬುಡಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಪೂ ಬುಡುಪುನ ಕಾಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜುಲೈರ್ದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲುದ ನಡುತ್ತ ಕಾಲ. ಪೂರ್ಣವಾದ್ ಬುಲೆಯಿನ ದಯಿಕುಲು ವರ್ಸೊಗು 30-40 ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲಿಲೆನ್ ಬುಡುಪುಂಡು. ಕೇದಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾದ್ ವಾ ಬಗೆತ ರೋಗೊಲಾವಡ್, ಕೀಟೊಲಾವಡ್ ಅಂಟುನವು ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡ ಮಸ್ತ್ ಪಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಉಷ್ಣತೆ ಉಪ್ಪುನ ಋತುಟ್ಟು ಉಂದೆತ್ತ ಇರೆಕುಲೆಗ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇರಿಯ ಪನ್ಪಿ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಯಿನ ಬೂಷ್ಟು ಬರ್ಪುನೆಂದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊರ್ದು ಇರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಪೂರ ಕಪ್ಪು ಕಲೆಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟೆಲಾದ್ ಇರೆಕುಲು ಬೂರ್ ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದಾದ್ ಪೂಕುಲೆನ ಉತ್ಪತ್ತಿಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ==ಕೇದಗೆದ ಉಪಯೋಗೊಲು== ಕೇದಗೆ ಅಯಿತ್ತ ಪರಿಮಲೊದ ಪೂರ್ದ್ ಆದ್ ಬಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಉಂಡು. ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಮ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಆಣ್ ತಾಳಗುಚ್ಛದ ಪೊದಿಕೆಲೆನ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ/ಪೊಂಜೊವುನಕ್ ಲೆನ ಕುಜಲ್‍ದ ಅಲಂಕಾರಗಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಪೊದಿಕೆರ್ದ್ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದ ಪರಿಮಳದ ಎಣ್ಣೆನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೂತ ಗೊಂಚಿರ್ದ್ ಪೊದಿಕೆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಆವಿ ಆಸವೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುನ ಹಬೆನ್ ಶ್ರೀಗಂಧ ತೈಲಡ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಶುದ್ಧವಾಯಿನ ಪ್ಯಾರಫಿನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕರಪಾಂಡ ತಿಕ್ಕುನ ತೈಲನೇ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು. ಉಂದೆಕ್ ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ಖುಶಿ ಕೊರುಪುನ ಪರಿಮಳ ಉಂಡು. ಎಣ್ಣೆಗ್ ಬಾರಿ ಕ್ರಯಲಾ ಉಂಡು. ಆಸವೀಕರಣೊಡು ಬಳಸುನ ಗಂಧದೆಣ್ಣೆದ ಪರಿಮಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇದಗೆದ ಬಗೆಯನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರ್‌ದ ಗುಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಪುಂಡು. ಆಸವೀಕರಣೊಡು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆಪುನ ಹಬೆನ್ ಗಂಧದೆಣ್ಣೆಡ್ ಕರಗಿಸವಂದೆ ಬಜೀ ನೀರ್‌‍ಡ್ ಕರಗಾಂಡ ಕೆವ್ಡದ್ರವ ತಿಕ್ಕುಂಡು. --ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆರೆಯಬಲ್ಲದು. ಇದರಲ್ಲಿ ್ನ-ಫೀನೈಲ್ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, ಮೀಥೈಲ್ ಈಥರ್, ಫೀನೈಲ್ ಈಥರ್, ಅಸಿಟೇಟ್, ಸಿಟ್ರಾಲ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳಿವೆ. ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಅಗರಬತ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ಸುವಾಸನೆ ಕೊಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಕೇದಗೆಗೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಉಪಯೋಗವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳು ಉಂಟು. ಇದರ ತುದಿ ಮೊಗ್ಗನ್ನು ಎಲೆ ಕೋಸಿನಂತೆ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫಿಲಿಫೀನ್ಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ರೂಢಿಯಿದೆ. ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೇದಿಗೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸಲುಗಳ ಛಾವಣಿ, ಮುಸುಕು, ಚಾಪೆ, ಹಗ್ಗ, ಬುಟ್ಟಿ, ಕೊಡೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಒರಟು ಕಾಗದ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಮಾಡಲೂ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆದು ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯುವ ರೂಢಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದೆ. ಕೇದಗೆಯ ಬೇರು ಕೂಡ ಇದೇ ತೆರನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೇರುಗಳಿಂದ ಕುಂಚಗಳ ಹಿಡಿಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಕೇದಗೆಗೆ ಔಷಧೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವೂ ಉಂಟು. ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕುಷ್ಠ, ಸಿಡಿಬು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲವು ರೋಗಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಎಲೆಗಳಿಗಿದೆ. ಕೇಸರಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕಿವಿ ನೋವು, ತಲೆ ನೋವು ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧವಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೂಗೊಂಚಲಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ಸಾರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಧಿವಾತ ರೋಗದ ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ಕೇದಗೆದ ನನಲಾ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದೊಲೆನ್ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯೊಲಾದ್ ಕುಂಡಲೆಡ್ ಬುಲೆಪಾವುನೆಂದ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ಆಯಿನವು ಪ್ಯಾಂಡೇನಸ್ ಯೂಟಲಿಸ್, ಪ್ಯಾ. ವೆಚಿಯೈ, ಪ್ಯಾ. ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಸ್ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನವು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ]] 1cgpq88zo57ccd2n9hdu72q0gbo5zwj 359528 359527 2026-04-23T09:37:28Z ChiK 1136 Added {{[[Template:Unreferenced|Unreferenced]]}} tag 359528 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬}} '''ಕೇದಗೆ''' ಪಂಡ ತೋಡುದ ಬರಿಟ್ ಬುಲೆಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ದಯಿ.ಕೇದಗೆ ಪ್ಯಾಂಡನೇಸೀ ಪನ್ಪುನ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ ನ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸ್ಕ್ರೂ ಪೈನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಯಿನ ಪುದರ್ ಪ್ಯಾಂಡಾನಸ್ ಓಡರೇಟಿಸಿಮಸ್, ಪರಿಮಳವಾಯಿನ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಪೂ ಬರ್ಪುಂಡು ಈ ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಈ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಬಾರಿ ಪರಿಮಳಲಾ ತೂನಗ ಮಂಜಲ್‍ದ ಇರೆತ್ತ ಲೆಕೊ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ನಾಗಗ್ ಬಾರಿ ಪ್ರೀತಿಗೆ. [[File:Screw Pine (Pandanus tectorius) 5.jpg|thumb|ಕೇದಗೆ]] ==ಬುಲೆಪ್ಪುನ ಜಾಗ್‍ಲ್== ಮಣ್ಭ್ ಡ್ ಪಸೆ ಉಪ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬುಲೆಂಪುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಫ್ರಿಕರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ದ್ ಪೂರ್ವದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂದೆತ್ತ ವಿಸ್ತಾರೊ (ವ್ಯಾಪ್ತಿ) ಉಂಡು. ಕೇದಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್ ಸುದೆ, ಪಲ್ಲ, ತೋಡು ಬುಕ್ಕೊ ಸಮುದ್ರದ ಬರಿಟ್ಟ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕಂಡತೋಟೊಲೆನ ಬರಿಟ್ಟ್ ಲಾ ತೋಜುಂಡು. ಅವುಅತ್ತಂದೆ ಉಂದೆತ್ತ ಕೆಲವು ಬಗೆಕುಲೆನ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಪರಿಮಳಗಾದ್, ಉಂದೆರ್ದ್ ದೆಪ್ಪುನ ಪರಿಮಳದ ನೀರ್ ಗಾದ್‍ಲಾ ಬುಲೆಪ್ಪವೆರ್. ಕೇದಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪದ್‍ರ್ ದ್ ಬುಲೆಪುನವು ಅತ್ತಂದೆ ಏಪಲಾ ಪಜ್ಜಿ ಪಜ್ಜಿಯಾದೇ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಲ್ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಪುದೆಲ್ ಪುದೆಲ್ ಆದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವು ಎಲ್ಯ ಮರತ್ತ ಲೆಕೊಲಾ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಇರೆಟ್ಟ್ ಮುಳ್ಳುದಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವೆಟ್ ಇರೆಟ್ ಮುಳ್ಳುಲೇ ಇಜ್ಜಿ. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯತ್ಯಾಸರ್ದ್ ಅಯಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರಭೇದೊಲು ಪಂದ್ ತೆರಿನೆರ್ದ್ ಕೇದಗೆನ್ ಬಹುರೂಪಿ (ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಕ್)ದಯಿ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೇದಗೆಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಕುಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಬಗೆಕುಲೆನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಅಂತಸ್ತ್‌ದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. [[File:Screw Pine (Pandanus tectorius) 2.jpg|thumb|ಕೇದಗೆದ ಮರ]] ==ಪ್ರಬೇದೊಲು== ಭಾರತೊಡು ಮಿತ್ತ್ ಪಂಡಿನ ಪ್ರಬೇದೊಲೆನ್ ಹೋಲುನ ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಸುಮಾರ್ 35 ಪ್ರಬೇದೊಲು ಬುಲೆವುಂಡು. ಒರಿನ ಪ್ರಬೇದೊಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ಪಂಡ -ಪ್ಯಾಂಡೇನಸ್ ಫೀಟಿಡಸ್ ಪ್ಯಾ, ಫರ್ಕೇಟಸ್, ಪ್ಯಾ, ಲಿರಾಮ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ಯಾ, ಅಂಡಮಾನೆನ್ಸಿಯಮ್ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಪೂರ ರೂಢಿಡ್ ಕೇದಗೆ ಪನ್ಪಿ ಪುದರೇ ಉಂಡು. ಕೇದಗೆದ ಬಾರಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪ್ರಬೇದವಾಯಿನ ಓಡರೇಟಿಸಿಮಸ್ ಸುಮಾರ್ 6 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆಪುನ ಎಲ್ಯ ಮರ. ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಕಾಂಡ ಸರ್ತ ಬುಲೆಂಡಲಾ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಡೆಕ್ಕ್ ಬಗ್ಗುಂಡು. ಕಾಂಡದ ಉದ್ದೊಗುಲಾ ಅಲ್ಪ ಅಲ್ಪ ದಪ್ಪದ ಅಂಚನೆ ಗಟ್ಟಿ ಆಯಿನ ಬೇರ್ ಲ್ ಪುಟ್ಟೊಂದು ಭೂಮಿದ ಕಡೆಕ್ ಬುಲೆದ್ ನೆಲಟ್ಟ್ ಗುಂಡಿಗ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಡ ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಎರಗ್‍ದ್ ಬೂರಂದ್‍ನಂಚ ತಡೆತ್ತ್ ದ್ ಕಾಂಡೊಗು ಆಧಾರಕೊರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದ್ ಆದ್ ಉಂದೆಕ್ ಆಧಾರ ಬೇರ್ ಲೇ ಪಂದ್ (ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ ರೂಟ್ಸ್) ಪುದರುಂಡು. ಬೇರ್ ಲ್ ದಯಿಕ್ಕ್ ಆಧಾರ ಕೊರ್ಪುನೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಮಣ್ಣ್ ಸುಲಭವಾದ್ ಜರಿಯಂದಿಲೇಕೊಲಾ ತಡೆಪುಂಡು. ಕೊಡಿ ಕಾಂಡೊರ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಗೆಲ್ಲ್ ಲ್ ದಟ್ಟವಾದ್ ಮೊಡೆಯೊಂದು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದ್ ಉಂದು ವಾ ಪ್ರಾಣಿಲಾ ನೂರ್ ದ್ ಪೋಯೆರೆ ಆವಂದಿನ ಪುದೆಲ್ ದ ಲೆಕೊ ಅಪುಂಡು. ಕೇದಗೆದ ಇರೆಕುಲೆನ ಉದ್ದ ಸುಮಾರ್ 1-1.5 ಮೀ., ಆಕಾರ ಕತ್ತಿದ ಲೇಕೊ. ಉಂದೆತ್ತ ಬಣ್ಣ ನೀಲಿಮಿಶ್ರಿತ ಪಚ್ಚೆ. ಚೂಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಡಿ, ಚರ್ಮದಲೆಕೊ ಒರಟಾಯಿನ ಮೇಲ್, ನಡು ಬುಕ್ಕೊ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಮುಳ್ಳುಲು ಉಪ್ಪುನವು ಇರೆಕುಲೆನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಕೆಲವು ಬಗೆಕುಲೆಡ್ ಮುಳ್ಳುಲು ಉಪ್ಪುಜಿ. ಪೂಕುಲು ಏಕಲಿಂಗಿಲು. ಅಣ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಣ್ಣು ಪೂಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪೂತಗೊಂಚಿಲ್‍ಡ್ ಸಮಾವೇಶ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಲು ತಾಳಗುಚ್ಚೆ ಮಾದರಿದವು. ಆಣ್ ತಾಳಗುಚ್ಚೆ 25-50 ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಟ್ 5-10 ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದದ ಮಸ್ತ್ ಕೆಯಿತ್ತ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉದ್ದದ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಲ್ದು ಇಜ್ಜಿಂಡ ತೆಲುಪು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದ ಕವಚವೊಂಜಿ ತಾಳಗುಚ್ಛನ್ ಆವರಿಸದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕವಚ ಬಾರಿ ಪರಿಮಳದವು. ಆಣ್ ಪೂ ಬಾರಿ ಎಲ್ಯ ಗಾತ್ರದವು. ಒಂಜೊಂಜೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಕೇಸರೊಲು ಉಪ್ಪುವ. ಪೊಣ್ಣು ತಾಳಗುಚ್ಛ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ದಯಿತ್ತ ಕೊಡಿಟ್ಟ್ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಒಂಜೊಂಜಿ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಡ್‍ಲಾ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪೊಣ್ಣು ಪೂಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಪೂತಗೊಂಚಿಲ್‍ದ ಮಾತ ಅಂಡಾಶಯೊಲು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡೊಂದು ಬುಲೆದ್ ಉರುಂಟು ಅತ್ತ್ಂಡ ದೀರ್ಘ ಚತುರಸ್ರಾಕಾರದ ಒಂಜೇ ಪರ್ಂದ್ ಆದ್ ರೂಪ ಪಡೆವುಂಡು. ಈ ರೀತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುನ ಪರ್ಂದ್‍ಗ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಫಲ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್. ಪರ್ಂದ್ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿದ ಲೆಕೊ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದೆತ್ತ ಮೇಲ್‍ಡ್ ತೋಜುನ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಗುಬುಟುಲೆರ್ದ್ ಉಂದೆನ್ ಸಂಯುಕ್ತಫಲ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಗುಬುಟೂ ಒಂಜೊಂಜಿ ಅಷ್ಟಿಫಲ. ಫಲ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪರ್ಂದೊಂದು ಬನ್ನಗ ಮಂಜಲ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಗು ತಿರುಗುಂಡು. ==ಕೇದಗೆದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್== ಕೇದಗೆದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಬೀಜ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಮೊಟ್ಟೇ ನಡಪುನೇನೆ ಜಾಸ್ತಿ. ದಯಿತ್ತ ಗೆಲ್ಲುಲು ಬುಲೆವೊಂದು ಪೋಯಿಲೆಕ್ಕೊನೇ ಅಲ್ಪ ಅಲ್ಪ ಬೇರ್ ಲ್ ಪುಟ್ಟೊಂದು ಗೆಲ್ಲ್ ಲ್ ಮೂಲದಯಿರ್ದ್ ಬೇತೆ ಆದ್ ಪೊಸ ದಯಿಕುಲು ಆಪ. ಉಂದುವೇ ಗುಣನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದು ಕೇದಗೆನ್ ಬುಲೆಪಾವೊಲಿ. ಕಾಂಡೊನು ಒಂಜೊಂಜಿ ಗೇಣ್ ಉದ್ದದ ತುಂಡುಲಾದ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಡ್‍ದ್ ಪೊಸ ದಯಿಕುಲೆನ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಉಂದು ಪೊರ್ಲುಡೆ ಬುಲೆವೆರೆ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್‌ದ ಸೌಕರ್ಯ, ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿ ಬಾರಿ ಅಗತ್ಯ. ನಡ್‍ನ ತುಂಡುಲು 3-4 ವರ್ಸೊಡೇ ಬುಲೆದ್ ಪೂಬುಡಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಪೂ ಬುಡುಪುನ ಕಾಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜುಲೈರ್ದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲುದ ನಡುತ್ತ ಕಾಲ. ಪೂರ್ಣವಾದ್ ಬುಲೆಯಿನ ದಯಿಕುಲು ವರ್ಸೊಗು 30-40 ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲಿಲೆನ್ ಬುಡುಪುಂಡು. ಕೇದಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾದ್ ವಾ ಬಗೆತ ರೋಗೊಲಾವಡ್, ಕೀಟೊಲಾವಡ್ ಅಂಟುನವು ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡ ಮಸ್ತ್ ಪಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಉಷ್ಣತೆ ಉಪ್ಪುನ ಋತುಟ್ಟು ಉಂದೆತ್ತ ಇರೆಕುಲೆಗ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇರಿಯ ಪನ್ಪಿ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಯಿನ ಬೂಷ್ಟು ಬರ್ಪುನೆಂದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊರ್ದು ಇರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಪೂರ ಕಪ್ಪು ಕಲೆಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟೆಲಾದ್ ಇರೆಕುಲು ಬೂರ್ ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದಾದ್ ಪೂಕುಲೆನ ಉತ್ಪತ್ತಿಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ==ಕೇದಗೆದ ಉಪಯೋಗೊಲು== ಕೇದಗೆ ಅಯಿತ್ತ ಪರಿಮಲೊದ ಪೂರ್ದ್ ಆದ್ ಬಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಉಂಡು. ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಮ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಆಣ್ ತಾಳಗುಚ್ಛದ ಪೊದಿಕೆಲೆನ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ/ಪೊಂಜೊವುನಕ್ ಲೆನ ಕುಜಲ್‍ದ ಅಲಂಕಾರಗಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಪೊದಿಕೆರ್ದ್ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದ ಪರಿಮಳದ ಎಣ್ಣೆನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೂತ ಗೊಂಚಿರ್ದ್ ಪೊದಿಕೆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಆವಿ ಆಸವೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುನ ಹಬೆನ್ ಶ್ರೀಗಂಧ ತೈಲಡ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಶುದ್ಧವಾಯಿನ ಪ್ಯಾರಫಿನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕರಪಾಂಡ ತಿಕ್ಕುನ ತೈಲನೇ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು. ಉಂದೆಕ್ ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ಖುಶಿ ಕೊರುಪುನ ಪರಿಮಳ ಉಂಡು. ಎಣ್ಣೆಗ್ ಬಾರಿ ಕ್ರಯಲಾ ಉಂಡು. ಆಸವೀಕರಣೊಡು ಬಳಸುನ ಗಂಧದೆಣ್ಣೆದ ಪರಿಮಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇದಗೆದ ಬಗೆಯನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರ್‌ದ ಗುಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಪುಂಡು. ಆಸವೀಕರಣೊಡು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆಪುನ ಹಬೆನ್ ಗಂಧದೆಣ್ಣೆಡ್ ಕರಗಿಸವಂದೆ ಬಜೀ ನೀರ್‌‍ಡ್ ಕರಗಾಂಡ ಕೆವ್ಡದ್ರವ ತಿಕ್ಕುಂಡು. --ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆರೆಯಬಲ್ಲದು. ಇದರಲ್ಲಿ ್ನ-ಫೀನೈಲ್ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, ಮೀಥೈಲ್ ಈಥರ್, ಫೀನೈಲ್ ಈಥರ್, ಅಸಿಟೇಟ್, ಸಿಟ್ರಾಲ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳಿವೆ. ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಅಗರಬತ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ಸುವಾಸನೆ ಕೊಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಕೇದಗೆಗೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಉಪಯೋಗವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳು ಉಂಟು. ಇದರ ತುದಿ ಮೊಗ್ಗನ್ನು ಎಲೆ ಕೋಸಿನಂತೆ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫಿಲಿಫೀನ್ಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ರೂಢಿಯಿದೆ. ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೇದಿಗೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸಲುಗಳ ಛಾವಣಿ, ಮುಸುಕು, ಚಾಪೆ, ಹಗ್ಗ, ಬುಟ್ಟಿ, ಕೊಡೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಒರಟು ಕಾಗದ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಮಾಡಲೂ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆದು ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯುವ ರೂಢಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದೆ. ಕೇದಗೆಯ ಬೇರು ಕೂಡ ಇದೇ ತೆರನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೇರುಗಳಿಂದ ಕುಂಚಗಳ ಹಿಡಿಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಕೇದಗೆಗೆ ಔಷಧೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವೂ ಉಂಟು. ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕುಷ್ಠ, ಸಿಡಿಬು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲವು ರೋಗಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಎಲೆಗಳಿಗಿದೆ. ಕೇಸರಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕಿವಿ ನೋವು, ತಲೆ ನೋವು ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧವಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೂಗೊಂಚಲಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ಸಾರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಧಿವಾತ ರೋಗದ ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ಕೇದಗೆದ ನನಲಾ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದೊಲೆನ್ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯೊಲಾದ್ ಕುಂಡಲೆಡ್ ಬುಲೆಪಾವುನೆಂದ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ಆಯಿನವು ಪ್ಯಾಂಡೇನಸ್ ಯೂಟಲಿಸ್, ಪ್ಯಾ. ವೆಚಿಯೈ, ಪ್ಯಾ. ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಸ್ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನವು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ]] es73pvonlg7vx12uo6noiq8ydgou7t3 10 8459 359531 353857 2026-04-23T10:43:24Z ChiK 1136 359531 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke: Unsubst||$B= {{#invoke:labelled list hatnote|labelledList|ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿ{{#if:{{{topic|}}}|&#32;on {{{topic|}}}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> f2kn939lrvlrnq09q8f6pzc3yx8y2wh 828 9157 359515 358537 2026-04-19T05:12:36Z en>Ahechtbot 0 [[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page. 359515 Scribunto text/plain return { ["S"] = 4200, ["S-aca"] = 6700, ["S-ach"] = 17000, ["S-aft"] = 229000, ["S-aft/check"] = 229000, ["S-aft/filter"] = 229000, ["S-bef"] = 233000, ["S-bef/check"] = 233000, ["S-bef/filter"] = 233000, ["S-break"] = 6500, ["S-bus"] = 2000, ["S-civ"] = 2900, ["S-dip"] = 5900, ["S-end"] = 260000, ["S-gov"] = 8600, ["S-hon"] = 4000, ["S-hou"] = 9800, ["S-inc"] = 13000, ["S-legal"] = 9800, ["S-line_label"] = 2000, ["S-mil"] = 13000, ["S-new"] = 17000, ["S-non"] = 11000, ["S-npo"] = 4200, ["S-off"] = 43000, ["S-par"] = 52000, ["S-par/en"] = 3300, ["S-par/gb"] = 3300, ["S-par/uk"] = 12000, ["S-par/us-hs"] = 12000, ["S-par/us-sen"] = 2100, ["S-ppo"] = 15000, ["S-prec"] = 3200, ["S-reg"] = 21000, ["S-rel"] = 19000, ["S-roy"] = 2800, ["S-sports"] = 11000, ["S-start"] = 252000, ["S-ttl"] = 240000, ["S-ttl/check"] = 240000, ["S-vac"] = 7700, ["SAU"] = 2100, ["SCO"] = 3800, ["SDcat"] = 6690000, ["SECOND"] = 2300, ["SGP"] = 2800, ["SIA"] = 2700, ["SLL"] = 2000, ["SLO"] = 4800, ["SMS"] = 6800, ["SMU"] = 2400, ["SPI_archive_notice"] = 83000, ["SPIarchive_notice"] = 82000, ["SPIcat"] = 3800, ["SPIclose"] = 3300, ["SPIpriorcases"] = 76000, ["SR/Olympics_profile"] = 2300, ["SRB"] = 4300, ["SS"] = 22000, ["SSPa"] = 2600, ["STN"] = 11000, ["SUBJECTSPACE_formatted"] = 45000, ["SUI"] = 9400, ["SVG"] = 2700, ["SVG-Logo"] = 26000, ["SVG-Res"] = 24000, ["SVG-logo"] = 14000, ["SVK"] = 8600, ["SVN"] = 5800, ["SWE"] = 13000, ["Sandbox_other"] = 457000, ["Saturday"] = 2700, ["Saved_book"] = 52000, ["Sc"] = 2900, ["Scholia"] = 3700, ["School_block"] = 13000, ["School_disambiguation"] = 3400, ["Schoolblock"] = 6900, ["Schooldis"] = 2700, ["Schoolip"] = 12000, ["Scientist_icon"] = 16000, ["Scientist_icon2"] = 16000, ["Sclass"] = 34000, ["Sclass2"] = 11000, ["Screen_reader-only"] = 100000, ["Screen_reader-only/styles.css"] = 139000, ["Script"] = 7500, ["Script/Arabic"] = 3900, ["Script/Hebrew"] = 4900, ["Script/Nastaliq"] = 15000, ["Script/doc/id-unk"] = 3200, ["Script/doc/id-unk/core"] = 3200, ["Script/doc/id-unk/is-iso-alpha4"] = 3200, ["Script/doc/id-unk/name-to-alpha4"] = 3200, ["Script/styles.css"] = 3400, ["Script/styles_arabic.css"] = 3900, ["Script/styles_hebrew.css"] = 4900, ["Sdash"] = 3900, ["Search_box"] = 72000, ["Search_link"] = 23000, ["Section_link"] = 157000, ["Section_sizes"] = 4100, ["See"] = 9000, ["See_also"] = 214000, ["Seealso"] = 7500, ["Select_skin"] = 5400, ["Selected_article"] = 2500, ["Selected_picture"] = 2400, ["Self"] = 44000, ["Self-published_inline"] = 4600, ["Self-published_source"] = 6100, ["Self-reference"] = 2200, ["Self-reference_tool"] = 7300, ["Sent_off"] = 16000, ["Sentoff"] = 6000, ["Separated_entries"] = 40000, ["Sequence"] = 4100, ["Series_overview"] = 9600, ["Serif"] = 4800, ["Set_category"] = 38000, ["Set_index_article"] = 7100, ["Sets_taxobox_colour"] = 4300, ["Sfn"] = 202000, ["SfnRef"] = 161000, ["Sfn_whitelist"] = 2400, ["Sfnm"] = 5600, ["Sfnp"] = 23000, ["Sfnref"] = 17000, ["Sfrac"] = 5100, ["Sfrac/styles.css"] = 5100, ["SharedIPEDU"] = 3300, ["Shared_IP"] = 10000, ["Shared_IP_corp"] = 4100, ["Shared_IP_edu"] = 186000, ["Shared_IP_gov"] = 2300, ["Sharedip"] = 3000, ["Sharedipedu"] = 3800, ["Sherdog"] = 2700, ["Ship"] = 41000, ["Ship_index"] = 7600, ["Shipboxflag"] = 21000, ["Shipboxflag/core"] = 21000, ["Shipwrecks_navbox_footer"] = 10000, ["Shipwrecks_navbox_footer/link"] = 10000, ["Short_description"] = 6830000, ["Short_description/lowercasecheck"] = 6830000, ["Short_pages_monitor"] = 15000, ["Short_pages_monitor/maximum_length"] = 15000, ["Shortcut"] = 21000, ["Should_be_SVG"] = 8200, ["Shy"] = 2200, ["Sic"] = 38000, ["Side_box"] = 1240000, ["Sidebar"] = 312000, ["Sidebar_games_events"] = 42000, ["Sidebar_person"] = 4400, ["Sidebar_person/styles.css"] = 5800, ["Sidebar_with_collapsible_lists"] = 81000, ["Sigfig"] = 4100, ["Significant_figures"] = 5600, ["Significant_figures/rnd"] = 5200, ["Signpost-subscription"] = 2100, ["Signpost-subscription/styles.css"] = 2100, ["Signpost/item"] = 48000, ["Signpost/item/core"] = 48000, ["Signpost/snippet-nopic"] = 3400, ["Signpost/snippet/styles.css"] = 3700, ["Sildb_prim"] = 2200, ["Silver02"] = 18000, ["Silver2"] = 57000, ["Silver_medal"] = 6600, ["Similar_names"] = 3300, ["Single+double"] = 10000, ["Single+space"] = 17000, ["Single-innings_cricket_match"] = 3900, ["Single_chart"] = 42000, ["Single_namespace"] = 324000, ["Single_source"] = 3100, ["Singlechart"] = 14000, ["Singles"] = 48000, ["Sister-inline"] = 220000, ["Sister-inline/styles.css"] = 220000, ["Sister_project"] = 1120000, ["Sister_project/styles.css"] = 1120000, ["Sister_project_links"] = 14000, ["Skip_to_talk"] = 12000, ["Skip_to_talk/styles.css"] = 12000, ["Sky"] = 3300, ["Sky/styles.css"] = 3300, ["Slink"] = 69000, ["Slovak_municipality"] = 3000, ["Slovak_municipality/geo"] = 2800, ["Small"] = 642000, ["Small_Solar_System_bodies"] = 3600, ["Smallcaps"] = 21000, ["Smallcaps/styles.css"] = 22000, ["Smalldiv"] = 39000, ["Smaller"] = 78000, ["Smiley"] = 52000, ["Snd"] = 601000, ["Snds"] = 6500, ["Soccer_icon"] = 125000, ["Soccer_icon2"] = 125000, ["Soccer_icon4"] = 3400, ["Soccerbase"] = 13000, ["Soccerbase_season"] = 7900, ["Soccerway"] = 83000, ["Sock"] = 53000, ["Sock_list"] = 10000, ["Sockcat"] = 2000, ["Sockmaster"] = 10000, ["Sockpuppet"] = 278000, ["Sockpuppet/altmaster"] = 3500, ["Sockpuppet/categorise"] = 278000, ["SockpuppetCheckuser"] = 5500, ["Sockpuppet_category"] = 51000, ["Sockpuppet_category/confirmed"] = 27000, ["Sockpuppet_category/suspected"] = 24000, ["Sockpuppetcheckuser"] = 3600, ["Sockpuppeteer"] = 28000, ["Soft_hyphen"] = 2300, ["Soft_redirect"] = 6600, ["Soft_redirect_protection"] = 9800, ["Softredirect"] = 3300, ["Solar_luminosity"] = 5100, ["Solar_mass"] = 6300, ["Solar_radius"] = 5100, ["Soldier_icon"] = 3900, ["Soldier_icon2"] = 3900, ["Songs_category"] = 9500, ["Songs_category/core"] = 9500, ["Sort"] = 117000, ["Sort_under"] = 2100, ["Sort_under/styles.css"] = 2100, ["Sortname"] = 63000, ["Source-attribution"] = 8900, ["Source_assess"] = 2500, ["Source_assess_table"] = 2500, ["Source_attribution"] = 38000, ["Source_check"] = 929000, ["Sourcecheck"] = 929000, ["Sources"] = 3700, ["Sources_exist"] = 4000, ["South_America_topic"] = 2700, ["Sp"] = 191000, ["Space"] = 133000, ["Space+double"] = 7100, ["Space+single"] = 15000, ["Spaced_en_dash"] = 634000, ["Spaced_en_dash_space"] = 6500, ["Spaced_ndash"] = 22000, ["Spaces"] = 728000, ["Spain_metadata_Wikidata"] = 7400, ["Spamlink"] = 14000, ["Species_Latin_name_abbreviation_disambiguation"] = 2400, ["Species_list"] = 24000, ["Speciesbox"] = 387000, ["Speciesbox/checkgenus"] = 382000, ["Speciesbox/getGenus"] = 388000, ["Speciesbox/getSpecies"] = 387000, ["Speciesbox/name"] = 387000, ["Speciesbox/parameterCheck"] = 387000, ["Speciesbox/trim"] = 387000, ["Specieslist"] = 9200, ["Split_article"] = 4100, ["Spnd"] = 4700, ["Spoken_Wikipedia"] = 2200, ["Sport_icon"] = 16000, ["Sport_icon2"] = 16000, ["SportsYearCatUSstate"] = 6600, ["Sports_club_or_team_people_category_header"] = 14000, ["Sports_club_or_team_people_category_header/category1"] = 14000, ["Sports_links"] = 79000, ["Sports_reference"] = 5200, ["Squad_maintenance"] = 3800, ["Sronly"] = 49000, ["Srt"] = 7100, ["Stack"] = 29000, ["Stack/styles.css"] = 40000, ["Stack_begin"] = 11000, ["Stack_end"] = 11000, ["StaleIP"] = 3600, ["StandardEbooks"] = 2400, ["Standings_table_end"] = 63000, ["Standings_table_entry"] = 24000, ["Standings_table_entry/record"] = 63000, ["Standings_table_start"] = 63000, ["Standings_table_start/colheader"] = 63000, ["Standings_table_start/colspan"] = 63000, ["Standings_table_start/styles.css"] = 63000, ["Starbox_astrometry"] = 5600, ["Starbox_begin"] = 5800, ["Starbox_catalog"] = 5700, ["Starbox_character"] = 5600, ["Starbox_detail"] = 5500, ["Starbox_end"] = 5700, ["Starbox_image"] = 3900, ["Starbox_observe"] = 5400, ["Starbox_reference"] = 5700, ["Start-Class"] = 18000, ["Start-date"] = 2300, ["Start_and_end_dates"] = 3600, ["Start_box"] = 5800, ["Start_date"] = 539000, ["Start_date_and_age"] = 182000, ["Start_date_and_years_ago"] = 4200, ["Start_date_text"] = 3900, ["Start_of_course_timeline"] = 5800, ["Start_of_course_week"] = 6000, ["Start_tab"] = 6600, ["Startflatlist"] = 161000, ["Startplainlist"] = 2100, ["Static_IP"] = 5000, ["Static_row_numbers"] = 2800, ["Static_row_numbers/styles.css"] = 2800, ["Station"] = 22000, ["Station_link"] = 18000, ["Stdinchicite"] = 10000, ["Steady"] = 18000, ["Sticky_header"] = 8700, ["Sticky_header/styles.css"] = 25000, ["Stl"] = 16000, ["Stn"] = 11000, ["Stn_art_lnk"] = 2200, ["Stnlnk"] = 34000, ["Stop"] = 2000, ["Store_norske_leksikon"] = 2200, ["Storm_colour"] = 5600, ["Storm_name"] = 2400, ["Storm_path"] = 2200, ["Stortingetbio"] = 2100, ["StoryTeleplay"] = 3400, ["Str_count"] = 165000, ["Str_endswith"] = 234000, ["Str_find"] = 281000, ["Str_index"] = 14000, ["Str_left"] = 345000, ["Str_len"] = 418000, ["Str_letter"] = 183000, ["Str_letter/trim"] = 21000, ["Str_number"] = 7100, ["Str_number/trim"] = 212000, ["Str_rep"] = 294000, ["Str_right"] = 7000, ["Str_startswith"] = 2700, ["Str_trim"] = 4200, ["Str_≠_len"] = 47000, ["Str_≤_len"] = 2800, ["Str_≥_len"] = 101000, ["Strfind_short"] = 278000, ["Strike"] = 2200, ["Strikethrough"] = 20000, ["String_split"] = 4900, ["Strip_tags"] = 40000, ["Strong"] = 1020000, ["Structurae"] = 2100, ["Stub-Class"] = 18000, ["Stub_Category"] = 14000, ["Stub_category"] = 20000, ["Stub_documentation"] = 42000, ["Student_editor"] = 27000, ["Student_sandbox"] = 4500, ["Student_table_row"] = 7000, ["Students_table"] = 7000, ["Su"] = 4600, ["Su-census1989"] = 4600, ["Sub"] = 4200, ["Subinfobox_bodystyle"] = 74000, ["Subject_bar"] = 20000, ["Suboff"] = 7300, ["Subon"] = 7400, ["Subpage_other"] = 392000, ["Subscription_required"] = 35000, ["Subsidebar_bodystyle"] = 5600, ["Subst_only"] = 5500, ["Substituted_comment"] = 19000, ["Succession_box"] = 119000, ["Succession_box/check"] = 119000, ["Succession_links"] = 209000, ["Summer_Olympics_by_year_category_navigation"] = 2500, ["Summer_Olympics_by_year_category_navigation/core"] = 2500, ["Sunday"] = 2700, ["Sup"] = 93000, ["Suppress_categories"] = 6500, ["Surname"] = 79000, ["Swiss_metadata_Wikidata"] = 2900, ["Swiss_populations"] = 2400, ["Swiss_populations_NC"] = 3000, ["Swiss_populations_YM"] = 2300, ["Swiss_populations_ref"] = 2400, ["Switcher"] = 7900, ["Sz"] = 2500, ["Module:SDcat"] = 6690000, ["Module:SPI_archive_notice"] = 38000, ["Module:SST"] = 13000, ["Module:SST/hosts"] = 13000, ["Module:SST/registry"] = 266000, ["Module:SST/shards/sets/COLLEDGE_SHIPS_RN"] = 3000, ["Module:SST/shards/sets/TALBERT_BARRINGTON_ATLAS"] = 2100, ["Module:Science_redirect"] = 318000, ["Module:Science_redirect/conf"] = 318000, ["Module:Section_link"] = 157000, ["Module:Section_sizes"] = 5600, ["Module:See_also_if_exists"] = 91000, ["Module:Self"] = 44000, ["Module:Self/license_migration_data.json"] = 23000, ["Module:Self/styles.css"] = 44000, ["Module:Separated_entries"] = 2690000, ["Module:Series_overview"] = 9600, ["Module:Settlement_Wikidata"] = 52000, ["Module:Settlement_short_description"] = 728000, ["Module:Shortcut"] = 28000, ["Module:Shortcut/config"] = 28000, ["Module:Shortcut/styles.css"] = 28000, ["Module:Side_box"] = 1270000, ["Module:Side_box/styles.css"] = 1270000, ["Module:Sidebar"] = 423000, ["Module:Sidebar/configuration"] = 423000, ["Module:Sidebar/styles.css"] = 430000, ["Module:Sidebar_games_events"] = 42000, ["Module:Sidebar_games_events/styles.css"] = 42000, ["Module:Singles"] = 48000, ["Module:Sister_project_links"] = 21000, ["Module:Sister_project_links/bar/styles.css"] = 6900, ["Module:Sister_project_links/config"] = 21000, ["Module:Sister_project_links/styles.css"] = 14000, ["Module:Sister_project_logo"] = 1200000, ["Module:Sister_project_logo/data"] = 1200000, ["Module:Slovak_municipality"] = 3000, ["Module:Sock_list"] = 10000, ["Module:Sort"] = 150000, ["Module:Sort_title"] = 38000, ["Module:Sortkey"] = 104000, ["Module:Split_article"] = 4100, ["Module:Spoken_Wikipedia"] = 2200, ["Module:Spoken_Wikipedia/configuration"] = 2200, ["Module:Spoken_Wikipedia/styles.css"] = 2200, ["Module:Sports_career"] = 21000, ["Module:Sports_color"] = 74000, ["Module:Sports_color/baseball"] = 36000, ["Module:Sports_color/basketball"] = 19000, ["Module:Sports_color/ice_hockey"] = 3300, ["Module:Sports_rbr_table"] = 14000, ["Module:Sports_rbr_table/styles.css"] = 14000, ["Module:Sports_reference"] = 5200, ["Module:Sports_results"] = 19000, ["Module:Sports_results/styles.css"] = 11000, ["Module:Sports_table"] = 71000, ["Module:Sports_table/Volleyball"] = 2400, ["Module:Sports_table/WDL"] = 62000, ["Module:Sports_table/WDL_OT"] = 3800, ["Module:Sports_table/WL"] = 5200, ["Module:Sports_table/WL_OT"] = 2900, ["Module:Sports_table/argcheck"] = 71000, ["Module:Sports_table/styles.css"] = 71000, ["Module:Sports_table/sub"] = 71000, ["Module:Sports_table/totalscheck"] = 51000, ["Module:Stock_tickers/NYSE"] = 2000, ["Module:Storm_categories"] = 5700, ["Module:Storm_categories/categories"] = 5700, ["Module:Storm_categories/colors"] = 5700, ["Module:Storm_categories/icons"] = 5700, ["Module:String"] = 14400000, ["Module:String2"] = 2060000, ["Module:Su"] = 13000, ["Module:Subject_bar"] = 20000, ["Module:Suppress_categories"] = 6500, ["Module:Switcher"] = 7900, } 51jb050u0o3rsdu3jm6qwr952voy83e 359516 359515 2026-04-23T05:38:23Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/S]] 359515 Scribunto text/plain return { ["S"] = 4200, ["S-aca"] = 6700, ["S-ach"] = 17000, ["S-aft"] = 229000, ["S-aft/check"] = 229000, ["S-aft/filter"] = 229000, ["S-bef"] = 233000, ["S-bef/check"] = 233000, ["S-bef/filter"] = 233000, ["S-break"] = 6500, ["S-bus"] = 2000, ["S-civ"] = 2900, ["S-dip"] = 5900, ["S-end"] = 260000, ["S-gov"] = 8600, ["S-hon"] = 4000, ["S-hou"] = 9800, ["S-inc"] = 13000, ["S-legal"] = 9800, ["S-line_label"] = 2000, ["S-mil"] = 13000, ["S-new"] = 17000, ["S-non"] = 11000, ["S-npo"] = 4200, ["S-off"] = 43000, ["S-par"] = 52000, ["S-par/en"] = 3300, ["S-par/gb"] = 3300, ["S-par/uk"] = 12000, ["S-par/us-hs"] = 12000, ["S-par/us-sen"] = 2100, ["S-ppo"] = 15000, ["S-prec"] = 3200, ["S-reg"] = 21000, ["S-rel"] = 19000, ["S-roy"] = 2800, ["S-sports"] = 11000, ["S-start"] = 252000, ["S-ttl"] = 240000, ["S-ttl/check"] = 240000, ["S-vac"] = 7700, ["SAU"] = 2100, ["SCO"] = 3800, ["SDcat"] = 6690000, ["SECOND"] = 2300, ["SGP"] = 2800, ["SIA"] = 2700, ["SLL"] = 2000, ["SLO"] = 4800, ["SMS"] = 6800, ["SMU"] = 2400, ["SPI_archive_notice"] = 83000, ["SPIarchive_notice"] = 82000, ["SPIcat"] = 3800, ["SPIclose"] = 3300, ["SPIpriorcases"] = 76000, ["SR/Olympics_profile"] = 2300, ["SRB"] = 4300, ["SS"] = 22000, ["SSPa"] = 2600, ["STN"] = 11000, ["SUBJECTSPACE_formatted"] = 45000, ["SUI"] = 9400, ["SVG"] = 2700, ["SVG-Logo"] = 26000, ["SVG-Res"] = 24000, ["SVG-logo"] = 14000, ["SVK"] = 8600, ["SVN"] = 5800, ["SWE"] = 13000, ["Sandbox_other"] = 457000, ["Saturday"] = 2700, ["Saved_book"] = 52000, ["Sc"] = 2900, ["Scholia"] = 3700, ["School_block"] = 13000, ["School_disambiguation"] = 3400, ["Schoolblock"] = 6900, ["Schooldis"] = 2700, ["Schoolip"] = 12000, ["Scientist_icon"] = 16000, ["Scientist_icon2"] = 16000, ["Sclass"] = 34000, ["Sclass2"] = 11000, ["Screen_reader-only"] = 100000, ["Screen_reader-only/styles.css"] = 139000, ["Script"] = 7500, ["Script/Arabic"] = 3900, ["Script/Hebrew"] = 4900, ["Script/Nastaliq"] = 15000, ["Script/doc/id-unk"] = 3200, ["Script/doc/id-unk/core"] = 3200, ["Script/doc/id-unk/is-iso-alpha4"] = 3200, ["Script/doc/id-unk/name-to-alpha4"] = 3200, ["Script/styles.css"] = 3400, ["Script/styles_arabic.css"] = 3900, ["Script/styles_hebrew.css"] = 4900, ["Sdash"] = 3900, ["Search_box"] = 72000, ["Search_link"] = 23000, ["Section_link"] = 157000, ["Section_sizes"] = 4100, ["See"] = 9000, ["See_also"] = 214000, ["Seealso"] = 7500, ["Select_skin"] = 5400, ["Selected_article"] = 2500, ["Selected_picture"] = 2400, ["Self"] = 44000, ["Self-published_inline"] = 4600, ["Self-published_source"] = 6100, ["Self-reference"] = 2200, ["Self-reference_tool"] = 7300, ["Sent_off"] = 16000, ["Sentoff"] = 6000, ["Separated_entries"] = 40000, ["Sequence"] = 4100, ["Series_overview"] = 9600, ["Serif"] = 4800, ["Set_category"] = 38000, ["Set_index_article"] = 7100, ["Sets_taxobox_colour"] = 4300, ["Sfn"] = 202000, ["SfnRef"] = 161000, ["Sfn_whitelist"] = 2400, ["Sfnm"] = 5600, ["Sfnp"] = 23000, ["Sfnref"] = 17000, ["Sfrac"] = 5100, ["Sfrac/styles.css"] = 5100, ["SharedIPEDU"] = 3300, ["Shared_IP"] = 10000, ["Shared_IP_corp"] = 4100, ["Shared_IP_edu"] = 186000, ["Shared_IP_gov"] = 2300, ["Sharedip"] = 3000, ["Sharedipedu"] = 3800, ["Sherdog"] = 2700, ["Ship"] = 41000, ["Ship_index"] = 7600, ["Shipboxflag"] = 21000, ["Shipboxflag/core"] = 21000, ["Shipwrecks_navbox_footer"] = 10000, ["Shipwrecks_navbox_footer/link"] = 10000, ["Short_description"] = 6830000, ["Short_description/lowercasecheck"] = 6830000, ["Short_pages_monitor"] = 15000, ["Short_pages_monitor/maximum_length"] = 15000, ["Shortcut"] = 21000, ["Should_be_SVG"] = 8200, ["Shy"] = 2200, ["Sic"] = 38000, ["Side_box"] = 1240000, ["Sidebar"] = 312000, ["Sidebar_games_events"] = 42000, ["Sidebar_person"] = 4400, ["Sidebar_person/styles.css"] = 5800, ["Sidebar_with_collapsible_lists"] = 81000, ["Sigfig"] = 4100, ["Significant_figures"] = 5600, ["Significant_figures/rnd"] = 5200, ["Signpost-subscription"] = 2100, ["Signpost-subscription/styles.css"] = 2100, ["Signpost/item"] = 48000, ["Signpost/item/core"] = 48000, ["Signpost/snippet-nopic"] = 3400, ["Signpost/snippet/styles.css"] = 3700, ["Sildb_prim"] = 2200, ["Silver02"] = 18000, ["Silver2"] = 57000, ["Silver_medal"] = 6600, ["Similar_names"] = 3300, ["Single+double"] = 10000, ["Single+space"] = 17000, ["Single-innings_cricket_match"] = 3900, ["Single_chart"] = 42000, ["Single_namespace"] = 324000, ["Single_source"] = 3100, ["Singlechart"] = 14000, ["Singles"] = 48000, ["Sister-inline"] = 220000, ["Sister-inline/styles.css"] = 220000, ["Sister_project"] = 1120000, ["Sister_project/styles.css"] = 1120000, ["Sister_project_links"] = 14000, ["Skip_to_talk"] = 12000, ["Skip_to_talk/styles.css"] = 12000, ["Sky"] = 3300, ["Sky/styles.css"] = 3300, ["Slink"] = 69000, ["Slovak_municipality"] = 3000, ["Slovak_municipality/geo"] = 2800, ["Small"] = 642000, ["Small_Solar_System_bodies"] = 3600, ["Smallcaps"] = 21000, ["Smallcaps/styles.css"] = 22000, ["Smalldiv"] = 39000, ["Smaller"] = 78000, ["Smiley"] = 52000, ["Snd"] = 601000, ["Snds"] = 6500, ["Soccer_icon"] = 125000, ["Soccer_icon2"] = 125000, ["Soccer_icon4"] = 3400, ["Soccerbase"] = 13000, ["Soccerbase_season"] = 7900, ["Soccerway"] = 83000, ["Sock"] = 53000, ["Sock_list"] = 10000, ["Sockcat"] = 2000, ["Sockmaster"] = 10000, ["Sockpuppet"] = 278000, ["Sockpuppet/altmaster"] = 3500, ["Sockpuppet/categorise"] = 278000, ["SockpuppetCheckuser"] = 5500, ["Sockpuppet_category"] = 51000, ["Sockpuppet_category/confirmed"] = 27000, ["Sockpuppet_category/suspected"] = 24000, ["Sockpuppetcheckuser"] = 3600, ["Sockpuppeteer"] = 28000, ["Soft_hyphen"] = 2300, ["Soft_redirect"] = 6600, ["Soft_redirect_protection"] = 9800, ["Softredirect"] = 3300, ["Solar_luminosity"] = 5100, ["Solar_mass"] = 6300, ["Solar_radius"] = 5100, ["Soldier_icon"] = 3900, ["Soldier_icon2"] = 3900, ["Songs_category"] = 9500, ["Songs_category/core"] = 9500, ["Sort"] = 117000, ["Sort_under"] = 2100, ["Sort_under/styles.css"] = 2100, ["Sortname"] = 63000, ["Source-attribution"] = 8900, ["Source_assess"] = 2500, ["Source_assess_table"] = 2500, ["Source_attribution"] = 38000, ["Source_check"] = 929000, ["Sourcecheck"] = 929000, ["Sources"] = 3700, ["Sources_exist"] = 4000, ["South_America_topic"] = 2700, ["Sp"] = 191000, ["Space"] = 133000, ["Space+double"] = 7100, ["Space+single"] = 15000, ["Spaced_en_dash"] = 634000, ["Spaced_en_dash_space"] = 6500, ["Spaced_ndash"] = 22000, ["Spaces"] = 728000, ["Spain_metadata_Wikidata"] = 7400, ["Spamlink"] = 14000, ["Species_Latin_name_abbreviation_disambiguation"] = 2400, ["Species_list"] = 24000, ["Speciesbox"] = 387000, ["Speciesbox/checkgenus"] = 382000, ["Speciesbox/getGenus"] = 388000, ["Speciesbox/getSpecies"] = 387000, ["Speciesbox/name"] = 387000, ["Speciesbox/parameterCheck"] = 387000, ["Speciesbox/trim"] = 387000, ["Specieslist"] = 9200, ["Split_article"] = 4100, ["Spnd"] = 4700, ["Spoken_Wikipedia"] = 2200, ["Sport_icon"] = 16000, ["Sport_icon2"] = 16000, ["SportsYearCatUSstate"] = 6600, ["Sports_club_or_team_people_category_header"] = 14000, ["Sports_club_or_team_people_category_header/category1"] = 14000, ["Sports_links"] = 79000, ["Sports_reference"] = 5200, ["Squad_maintenance"] = 3800, ["Sronly"] = 49000, ["Srt"] = 7100, ["Stack"] = 29000, ["Stack/styles.css"] = 40000, ["Stack_begin"] = 11000, ["Stack_end"] = 11000, ["StaleIP"] = 3600, ["StandardEbooks"] = 2400, ["Standings_table_end"] = 63000, ["Standings_table_entry"] = 24000, ["Standings_table_entry/record"] = 63000, ["Standings_table_start"] = 63000, ["Standings_table_start/colheader"] = 63000, ["Standings_table_start/colspan"] = 63000, ["Standings_table_start/styles.css"] = 63000, ["Starbox_astrometry"] = 5600, ["Starbox_begin"] = 5800, ["Starbox_catalog"] = 5700, ["Starbox_character"] = 5600, ["Starbox_detail"] = 5500, ["Starbox_end"] = 5700, ["Starbox_image"] = 3900, ["Starbox_observe"] = 5400, ["Starbox_reference"] = 5700, ["Start-Class"] = 18000, ["Start-date"] = 2300, ["Start_and_end_dates"] = 3600, ["Start_box"] = 5800, ["Start_date"] = 539000, ["Start_date_and_age"] = 182000, ["Start_date_and_years_ago"] = 4200, ["Start_date_text"] = 3900, ["Start_of_course_timeline"] = 5800, ["Start_of_course_week"] = 6000, ["Start_tab"] = 6600, ["Startflatlist"] = 161000, ["Startplainlist"] = 2100, ["Static_IP"] = 5000, ["Static_row_numbers"] = 2800, ["Static_row_numbers/styles.css"] = 2800, ["Station"] = 22000, ["Station_link"] = 18000, ["Stdinchicite"] = 10000, ["Steady"] = 18000, ["Sticky_header"] = 8700, ["Sticky_header/styles.css"] = 25000, ["Stl"] = 16000, ["Stn"] = 11000, ["Stn_art_lnk"] = 2200, ["Stnlnk"] = 34000, ["Stop"] = 2000, ["Store_norske_leksikon"] = 2200, ["Storm_colour"] = 5600, ["Storm_name"] = 2400, ["Storm_path"] = 2200, ["Stortingetbio"] = 2100, ["StoryTeleplay"] = 3400, ["Str_count"] = 165000, ["Str_endswith"] = 234000, ["Str_find"] = 281000, ["Str_index"] = 14000, ["Str_left"] = 345000, ["Str_len"] = 418000, ["Str_letter"] = 183000, ["Str_letter/trim"] = 21000, ["Str_number"] = 7100, ["Str_number/trim"] = 212000, ["Str_rep"] = 294000, ["Str_right"] = 7000, ["Str_startswith"] = 2700, ["Str_trim"] = 4200, ["Str_≠_len"] = 47000, ["Str_≤_len"] = 2800, ["Str_≥_len"] = 101000, ["Strfind_short"] = 278000, ["Strike"] = 2200, ["Strikethrough"] = 20000, ["String_split"] = 4900, ["Strip_tags"] = 40000, ["Strong"] = 1020000, ["Structurae"] = 2100, ["Stub-Class"] = 18000, ["Stub_Category"] = 14000, ["Stub_category"] = 20000, ["Stub_documentation"] = 42000, ["Student_editor"] = 27000, ["Student_sandbox"] = 4500, ["Student_table_row"] = 7000, ["Students_table"] = 7000, ["Su"] = 4600, ["Su-census1989"] = 4600, ["Sub"] = 4200, ["Subinfobox_bodystyle"] = 74000, ["Subject_bar"] = 20000, ["Suboff"] = 7300, ["Subon"] = 7400, ["Subpage_other"] = 392000, ["Subscription_required"] = 35000, ["Subsidebar_bodystyle"] = 5600, ["Subst_only"] = 5500, ["Substituted_comment"] = 19000, ["Succession_box"] = 119000, ["Succession_box/check"] = 119000, ["Succession_links"] = 209000, ["Summer_Olympics_by_year_category_navigation"] = 2500, ["Summer_Olympics_by_year_category_navigation/core"] = 2500, ["Sunday"] = 2700, ["Sup"] = 93000, ["Suppress_categories"] = 6500, ["Surname"] = 79000, ["Swiss_metadata_Wikidata"] = 2900, ["Swiss_populations"] = 2400, ["Swiss_populations_NC"] = 3000, ["Swiss_populations_YM"] = 2300, ["Swiss_populations_ref"] = 2400, ["Switcher"] = 7900, ["Sz"] = 2500, ["Module:SDcat"] = 6690000, ["Module:SPI_archive_notice"] = 38000, ["Module:SST"] = 13000, ["Module:SST/hosts"] = 13000, ["Module:SST/registry"] = 266000, ["Module:SST/shards/sets/COLLEDGE_SHIPS_RN"] = 3000, ["Module:SST/shards/sets/TALBERT_BARRINGTON_ATLAS"] = 2100, ["Module:Science_redirect"] = 318000, ["Module:Science_redirect/conf"] = 318000, ["Module:Section_link"] = 157000, ["Module:Section_sizes"] = 5600, ["Module:See_also_if_exists"] = 91000, ["Module:Self"] = 44000, ["Module:Self/license_migration_data.json"] = 23000, ["Module:Self/styles.css"] = 44000, ["Module:Separated_entries"] = 2690000, ["Module:Series_overview"] = 9600, ["Module:Settlement_Wikidata"] = 52000, ["Module:Settlement_short_description"] = 728000, ["Module:Shortcut"] = 28000, ["Module:Shortcut/config"] = 28000, ["Module:Shortcut/styles.css"] = 28000, ["Module:Side_box"] = 1270000, ["Module:Side_box/styles.css"] = 1270000, ["Module:Sidebar"] = 423000, ["Module:Sidebar/configuration"] = 423000, ["Module:Sidebar/styles.css"] = 430000, ["Module:Sidebar_games_events"] = 42000, ["Module:Sidebar_games_events/styles.css"] = 42000, ["Module:Singles"] = 48000, ["Module:Sister_project_links"] = 21000, ["Module:Sister_project_links/bar/styles.css"] = 6900, ["Module:Sister_project_links/config"] = 21000, ["Module:Sister_project_links/styles.css"] = 14000, ["Module:Sister_project_logo"] = 1200000, ["Module:Sister_project_logo/data"] = 1200000, ["Module:Slovak_municipality"] = 3000, ["Module:Sock_list"] = 10000, ["Module:Sort"] = 150000, ["Module:Sort_title"] = 38000, ["Module:Sortkey"] = 104000, ["Module:Split_article"] = 4100, ["Module:Spoken_Wikipedia"] = 2200, ["Module:Spoken_Wikipedia/configuration"] = 2200, ["Module:Spoken_Wikipedia/styles.css"] = 2200, ["Module:Sports_career"] = 21000, ["Module:Sports_color"] = 74000, ["Module:Sports_color/baseball"] = 36000, ["Module:Sports_color/basketball"] = 19000, ["Module:Sports_color/ice_hockey"] = 3300, ["Module:Sports_rbr_table"] = 14000, ["Module:Sports_rbr_table/styles.css"] = 14000, ["Module:Sports_reference"] = 5200, ["Module:Sports_results"] = 19000, ["Module:Sports_results/styles.css"] = 11000, ["Module:Sports_table"] = 71000, ["Module:Sports_table/Volleyball"] = 2400, ["Module:Sports_table/WDL"] = 62000, ["Module:Sports_table/WDL_OT"] = 3800, ["Module:Sports_table/WL"] = 5200, ["Module:Sports_table/WL_OT"] = 2900, ["Module:Sports_table/argcheck"] = 71000, ["Module:Sports_table/styles.css"] = 71000, ["Module:Sports_table/sub"] = 71000, ["Module:Sports_table/totalscheck"] = 51000, ["Module:Stock_tickers/NYSE"] = 2000, ["Module:Storm_categories"] = 5700, ["Module:Storm_categories/categories"] = 5700, ["Module:Storm_categories/colors"] = 5700, ["Module:Storm_categories/icons"] = 5700, ["Module:String"] = 14400000, ["Module:String2"] = 2060000, ["Module:Su"] = 13000, ["Module:Subject_bar"] = 20000, ["Module:Suppress_categories"] = 6500, ["Module:Switcher"] = 7900, } 51jb050u0o3rsdu3jm6qwr952voy83e 828 10068 359539 358183 2026-04-19T05:12:06Z en>Ahechtbot 0 [[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page. 359539 Scribunto text/plain return { ["P"] = 6400, ["P-1"] = 4800, ["P-phrases"] = 4100, ["P."] = 4000, ["P1"] = 231000, ["P2"] = 503000, ["PAGENAMEBASE"] = 1870000, ["PAGENAMEU"] = 56000, ["PAK"] = 3400, ["PD-US"] = 8600, ["PD-US-1923-abroad"] = 5500, ["PD-US-expired"] = 4800, ["PD-US-expired-abroad"] = 8600, ["PD-US-no_notice"] = 2200, ["PD-art"] = 3200, ["PD-ineligible-USonly"] = 7400, ["PD-notice"] = 26000, ["PD-old-100"] = 3300, ["PD-self"] = 31000, ["PD-textlogo"] = 5900, ["PDB_Gallery"] = 2900, ["PDanube"] = 3300, ["PER"] = 3500, ["PHI"] = 2600, ["PHL"] = 3700, ["PH_census"] = 2000, ["PLANTS"] = 4200, ["PM20"] = 3300, ["PMID"] = 6500, ["PNsign"] = 2000, ["POL"] = 68000, ["POR"] = 5500, ["POTD/Day"] = 2800, ["POTD_archive"] = 2500, ["POTD_archive/footer"] = 2500, ["POTD_default"] = 12000, ["POTD_image"] = 3800, ["POTD_image1"] = 2500, ["POTD_image2"] = 2500, ["POTD_navigation"] = 7700, ["POTD_texttitle"] = 2500, ["POTDlink"] = 8200, ["POV"] = 3100, ["POW"] = 2500, ["PR/header"] = 3100, ["PR/heading"] = 7200, ["PRI"] = 2200, ["PRT"] = 6300, ["PR_link"] = 117000, ["PS"] = 3100, ["Pad"] = 50000, ["Page"] = 4300, ["Page_name_sub"] = 51000, ["Page_needed"] = 23000, ["Page_tabs"] = 4000, ["Page_tabs/styles.css"] = 4000, ["Pagelinks"] = 73000, ["Pagelist"] = 4200, ["Pagetype"] = 11100000, ["Paid"] = 15000, ["Pakistani_English"] = 3800, ["Para"] = 2920000, ["Parabr"] = 3700, ["Paragraph_break"] = 1370000, ["Param_value"] = 149000, ["Param_value/styles.css"] = 149000, ["Parameter_names_example"] = 2600, ["ParmPart"] = 15000, ["Partial"] = 6000, ["Partial_minor_planet_designation"] = 5700, ["Partly_done"] = 4000, ["Party_color"] = 80000, ["Party_color_cell"] = 6300, ["Party_index_link"] = 3100, ["Party_name_with_color"] = 6700, ["Party_name_with_colour"] = 4100, ["Party_shading/Democratic"] = 18000, ["Party_shading/Independent"] = 3300, ["Party_shading/Republican"] = 18000, ["Party_stripe"] = 17000, ["Pass"] = 3300, ["Pb"] = 1330000, ["Pbox"] = 254000, ["Pbox/1"] = 254000, ["Pedigree"] = 4200, ["Peer_review/heading"] = 10000, ["Peer_review_links"] = 3000, ["Peer_review_tools"] = 9500, ["Penalty_shoot-out"] = 5700, ["Pending"] = 5800, ["Pending_DYK_American_hooks"] = 4500, ["Pending_DYK_biographies"] = 9600, ["Pending_film"] = 2600, ["Pending_films_key"] = 2400, ["Pengoal"] = 12000, ["Penmiss"] = 14000, ["Percentage"] = 18000, ["Performance_key"] = 2800, ["Performance_key/styles.css"] = 2800, ["Period_color"] = 28000, ["Period_end"] = 25000, ["Period_id"] = 28000, ["Period_start"] = 28000, ["Personal_attack_removed"] = 2000, ["PeruTasks"] = 18000, ["Phab"] = 8100, ["Phabricator"] = 8300, ["Phanerozoic_280px"] = 25000, ["Phanerozoic_280px/bar"] = 25000, ["PharmNavFootnote"] = 5600, ["Philippine_census_reference"] = 2000, ["Philippine_name"] = 4100, ["Photo"] = 2200, ["Photo_montage"] = 5000, ["Photo_requested"] = 108000, ["Photograph_requested"] = 4600, ["Photomontage"] = 4400, ["Photoreq"] = 2800, ["Picture_of_the_day"] = 8200, ["Pie_chart"] = 7900, ["Pie_chart/styles.css"] = 7900, ["Ping"] = 278000, ["Pipe"] = 95000, ["Place_name_disambiguation"] = 40000, ["Plain_link"] = 119000, ["Plain_list"] = 15000, ["Plain_text"] = 108000, ["Plainlink"] = 30000, ["Plainlist"] = 384000, ["Plainlist/styles.css"] = 3030000, ["Player"] = 3800, ["Player2"] = 2800, ["Please_check_ISSN"] = 16000, ["Plural"] = 111000, ["Pluralize_from_text"] = 2550000, ["Pn"] = 2900, ["Poem_quote"] = 3800, ["Poemquote"] = 2700, ["Politician_icon"] = 34000, ["Politician_icon2"] = 34000, ["Politics_sidebar_below"] = 19000, ["Politics_sidebar_title"] = 19000, ["Polluted_category"] = 2400, ["Polparty"] = 30000, ["Pop_density"] = 10000, ["Population_Germany"] = 14000, ["Portal"] = 10600000, ["Portal-Class"] = 8000, ["Portal-inline"] = 243000, ["Portal_bar"] = 181000, ["Portal_box"] = 2300, ["Portalbar"] = 11000, ["Portuguese_name"] = 10000, ["Possible"] = 4000, ["Possibly_empty_category"] = 71000, ["Post-nominals"] = 63000, ["Post-nominals/AUS"] = 8400, ["Post-nominals/CAN"] = 10000, ["Post-nominals/GBR"] = 32000, ["Post-nominals/NZL"] = 4400, ["Postnominals"] = 11000, ["Pp"] = 8900, ["Pp-book-cover"] = 52000, ["Pp-extended"] = 9100, ["Pp-move"] = 11000, ["Pp-pc"] = 3900, ["Pp-protected"] = 12000, ["Pp-semi"] = 6600, ["Pp-semi-indef"] = 4900, ["Pp-template"] = 4200, ["Pp-vandalism"] = 2800, ["Precision"] = 6000, ["Preferences"] = 17000, ["PresFoot"] = 3200, ["PresHead"] = 3800, ["PresRow"] = 3800, ["Press"] = 5700, ["Preview_warning"] = 34000, ["Primary_source_inline"] = 7800, ["Primary_sources"] = 32000, ["Principal_rank"] = 644000, ["Prl"] = 117000, ["ProCyclingStats"] = 2400, ["ProQuest"] = 34000, ["Professional_wrestling_profiles"] = 3000, ["Professional_wrestling_results_table"] = 3100, ["Profit"] = 3700, ["Progress_box"] = 19000, ["Proj"] = 2700, ["Project-Class"] = 13000, ["Project_other"] = 18000, ["Promotional"] = 18000, ["Proper_name"] = 2800, ["Prose"] = 3400, ["Protected_page_maintenance_message"] = 42000, ["Protection_padlock"] = 24000, ["Proxy_block"] = 2200, ["Pso"] = 4800, ["Purge"] = 557000, ["Purge_button"] = 19000, ["Purge_button/styles.css"] = 19000, ["Module:POTD_titletext"] = 2400, ["Module:Page"] = 121000, ["Module:PageLinks"] = 73000, ["Module:Page_tabs"] = 4000, ["Module:Pagelist"] = 4200, ["Module:Pagetype"] = 18800000, ["Module:Pagetype/config"] = 18800000, ["Module:Pagetype/disambiguation"] = 13100000, ["Module:Pagetype/rfd"] = 16900000, ["Module:Pagetype/setindex"] = 13400000, ["Module:Pagetype/softredirect"] = 17500000, ["Module:ParameterCount"] = 1630000, ["Module:Parameter_names_example"] = 2600, ["Module:Parameter_validation"] = 161000, ["Module:Parameter_validation/default_config"] = 161000, ["Module:Params"] = 4800, ["Module:Party_name_with_color"] = 13000, ["Module:Percentage"] = 18000, ["Module:Person_date"] = 1750000, ["Module:Person_height"] = 281000, ["Module:Person_length"] = 7600, ["Module:Person_weight"] = 85000, ["Module:Photo_montage"] = 5000, ["Module:Piechart"] = 7900, ["Module:Piechart/cuts.json"] = 7900, ["Module:Plain_text"] = 1870000, ["Module:Pn"] = 4800, ["Module:Political_party"] = 146000, ["Module:Political_party/A"] = 25000, ["Module:Political_party/B"] = 19000, ["Module:Political_party/C"] = 47000, ["Module:Political_party/D"] = 57000, ["Module:Political_party/E"] = 6800, ["Module:Political_party/F"] = 14000, ["Module:Political_party/G"] = 21000, ["Module:Political_party/H"] = 7100, ["Module:Political_party/I"] = 60000, ["Module:Political_party/J"] = 10000, ["Module:Political_party/K"] = 5500, ["Module:Political_party/L"] = 46000, ["Module:Political_party/M"] = 15000, ["Module:Political_party/N"] = 37000, ["Module:Political_party/O"] = 6700, ["Module:Political_party/P"] = 33000, ["Module:Political_party/R"] = 56000, ["Module:Political_party/S"] = 36000, ["Module:Political_party/T"] = 14000, ["Module:Political_party/U"] = 21000, ["Module:Political_party/V"] = 7100, ["Module:Political_party/W"] = 14000, ["Module:Political_party/Y"] = 2300, ["Module:Pop_density"] = 10000, ["Module:PopulationFromWikidata"] = 15000, ["Module:Portal"] = 11100000, ["Module:Portal-inline"] = 248000, ["Module:Portal/images/a"] = 2010000, ["Module:Portal/images/aliases"] = 371000, ["Module:Portal/images/b"] = 3510000, ["Module:Portal/images/c"] = 2200000, ["Module:Portal/images/d"] = 119000, ["Module:Portal/images/e"] = 578000, ["Module:Portal/images/f"] = 980000, ["Module:Portal/images/g"] = 690000, ["Module:Portal/images/h"] = 533000, ["Module:Portal/images/i"] = 1270000, ["Module:Portal/images/j"] = 329000, ["Module:Portal/images/k"] = 87000, ["Module:Portal/images/l"] = 510000, ["Module:Portal/images/m"] = 744000, ["Module:Portal/images/n"] = 832000, ["Module:Portal/images/o"] = 454000, ["Module:Portal/images/other"] = 264000, ["Module:Portal/images/p"] = 949000, ["Module:Portal/images/q"] = 3300, ["Module:Portal/images/r"] = 431000, ["Module:Portal/images/s"] = 1970000, ["Module:Portal/images/t"] = 835000, ["Module:Portal/images/u"] = 1310000, ["Module:Portal/images/v"] = 337000, ["Module:Portal/images/w"] = 211000, ["Module:Portal/images/y"] = 38000, ["Module:Portal/images/z"] = 6200, ["Module:Portal/styles.css"] = 10600000, ["Module:Portal_bar"] = 201000, ["Module:Portal_bar/styles.css"] = 201000, ["Module:PrevalenceData"] = 8300, ["Module:Professional_wrestling_profiles"] = 3000, ["Module:Professional_wrestling_results_table"] = 3100, ["Module:Progress_box"] = 19000, ["Module:Progress_box/config"] = 19000, ["Module:Progress_box/styles.css"] = 19000, ["Module:Protect"] = 124000, ["Module:Protected_edit_request"] = 58000, ["Module:Protection_banner"] = 71000, ["Module:Protection_banner/config"] = 71000, ["Module:Purge"] = 579000, } 4c0j3pwuf5i87ysmvmy3ofiwo0t6vc0 359540 359539 2026-04-23T11:18:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/P]] 359539 Scribunto text/plain return { ["P"] = 6400, ["P-1"] = 4800, ["P-phrases"] = 4100, ["P."] = 4000, ["P1"] = 231000, ["P2"] = 503000, ["PAGENAMEBASE"] = 1870000, ["PAGENAMEU"] = 56000, ["PAK"] = 3400, ["PD-US"] = 8600, ["PD-US-1923-abroad"] = 5500, ["PD-US-expired"] = 4800, ["PD-US-expired-abroad"] = 8600, ["PD-US-no_notice"] = 2200, ["PD-art"] = 3200, ["PD-ineligible-USonly"] = 7400, ["PD-notice"] = 26000, ["PD-old-100"] = 3300, ["PD-self"] = 31000, ["PD-textlogo"] = 5900, ["PDB_Gallery"] = 2900, ["PDanube"] = 3300, ["PER"] = 3500, ["PHI"] = 2600, ["PHL"] = 3700, ["PH_census"] = 2000, ["PLANTS"] = 4200, ["PM20"] = 3300, ["PMID"] = 6500, ["PNsign"] = 2000, ["POL"] = 68000, ["POR"] = 5500, ["POTD/Day"] = 2800, ["POTD_archive"] = 2500, ["POTD_archive/footer"] = 2500, ["POTD_default"] = 12000, ["POTD_image"] = 3800, ["POTD_image1"] = 2500, ["POTD_image2"] = 2500, ["POTD_navigation"] = 7700, ["POTD_texttitle"] = 2500, ["POTDlink"] = 8200, ["POV"] = 3100, ["POW"] = 2500, ["PR/header"] = 3100, ["PR/heading"] = 7200, ["PRI"] = 2200, ["PRT"] = 6300, ["PR_link"] = 117000, ["PS"] = 3100, ["Pad"] = 50000, ["Page"] = 4300, ["Page_name_sub"] = 51000, ["Page_needed"] = 23000, ["Page_tabs"] = 4000, ["Page_tabs/styles.css"] = 4000, ["Pagelinks"] = 73000, ["Pagelist"] = 4200, ["Pagetype"] = 11100000, ["Paid"] = 15000, ["Pakistani_English"] = 3800, ["Para"] = 2920000, ["Parabr"] = 3700, ["Paragraph_break"] = 1370000, ["Param_value"] = 149000, ["Param_value/styles.css"] = 149000, ["Parameter_names_example"] = 2600, ["ParmPart"] = 15000, ["Partial"] = 6000, ["Partial_minor_planet_designation"] = 5700, ["Partly_done"] = 4000, ["Party_color"] = 80000, ["Party_color_cell"] = 6300, ["Party_index_link"] = 3100, ["Party_name_with_color"] = 6700, ["Party_name_with_colour"] = 4100, ["Party_shading/Democratic"] = 18000, ["Party_shading/Independent"] = 3300, ["Party_shading/Republican"] = 18000, ["Party_stripe"] = 17000, ["Pass"] = 3300, ["Pb"] = 1330000, ["Pbox"] = 254000, ["Pbox/1"] = 254000, ["Pedigree"] = 4200, ["Peer_review/heading"] = 10000, ["Peer_review_links"] = 3000, ["Peer_review_tools"] = 9500, ["Penalty_shoot-out"] = 5700, ["Pending"] = 5800, ["Pending_DYK_American_hooks"] = 4500, ["Pending_DYK_biographies"] = 9600, ["Pending_film"] = 2600, ["Pending_films_key"] = 2400, ["Pengoal"] = 12000, ["Penmiss"] = 14000, ["Percentage"] = 18000, ["Performance_key"] = 2800, ["Performance_key/styles.css"] = 2800, ["Period_color"] = 28000, ["Period_end"] = 25000, ["Period_id"] = 28000, ["Period_start"] = 28000, ["Personal_attack_removed"] = 2000, ["PeruTasks"] = 18000, ["Phab"] = 8100, ["Phabricator"] = 8300, ["Phanerozoic_280px"] = 25000, ["Phanerozoic_280px/bar"] = 25000, ["PharmNavFootnote"] = 5600, ["Philippine_census_reference"] = 2000, ["Philippine_name"] = 4100, ["Photo"] = 2200, ["Photo_montage"] = 5000, ["Photo_requested"] = 108000, ["Photograph_requested"] = 4600, ["Photomontage"] = 4400, ["Photoreq"] = 2800, ["Picture_of_the_day"] = 8200, ["Pie_chart"] = 7900, ["Pie_chart/styles.css"] = 7900, ["Ping"] = 278000, ["Pipe"] = 95000, ["Place_name_disambiguation"] = 40000, ["Plain_link"] = 119000, ["Plain_list"] = 15000, ["Plain_text"] = 108000, ["Plainlink"] = 30000, ["Plainlist"] = 384000, ["Plainlist/styles.css"] = 3030000, ["Player"] = 3800, ["Player2"] = 2800, ["Please_check_ISSN"] = 16000, ["Plural"] = 111000, ["Pluralize_from_text"] = 2550000, ["Pn"] = 2900, ["Poem_quote"] = 3800, ["Poemquote"] = 2700, ["Politician_icon"] = 34000, ["Politician_icon2"] = 34000, ["Politics_sidebar_below"] = 19000, ["Politics_sidebar_title"] = 19000, ["Polluted_category"] = 2400, ["Polparty"] = 30000, ["Pop_density"] = 10000, ["Population_Germany"] = 14000, ["Portal"] = 10600000, ["Portal-Class"] = 8000, ["Portal-inline"] = 243000, ["Portal_bar"] = 181000, ["Portal_box"] = 2300, ["Portalbar"] = 11000, ["Portuguese_name"] = 10000, ["Possible"] = 4000, ["Possibly_empty_category"] = 71000, ["Post-nominals"] = 63000, ["Post-nominals/AUS"] = 8400, ["Post-nominals/CAN"] = 10000, ["Post-nominals/GBR"] = 32000, ["Post-nominals/NZL"] = 4400, ["Postnominals"] = 11000, ["Pp"] = 8900, ["Pp-book-cover"] = 52000, ["Pp-extended"] = 9100, ["Pp-move"] = 11000, ["Pp-pc"] = 3900, ["Pp-protected"] = 12000, ["Pp-semi"] = 6600, ["Pp-semi-indef"] = 4900, ["Pp-template"] = 4200, ["Pp-vandalism"] = 2800, ["Precision"] = 6000, ["Preferences"] = 17000, ["PresFoot"] = 3200, ["PresHead"] = 3800, ["PresRow"] = 3800, ["Press"] = 5700, ["Preview_warning"] = 34000, ["Primary_source_inline"] = 7800, ["Primary_sources"] = 32000, ["Principal_rank"] = 644000, ["Prl"] = 117000, ["ProCyclingStats"] = 2400, ["ProQuest"] = 34000, ["Professional_wrestling_profiles"] = 3000, ["Professional_wrestling_results_table"] = 3100, ["Profit"] = 3700, ["Progress_box"] = 19000, ["Proj"] = 2700, ["Project-Class"] = 13000, ["Project_other"] = 18000, ["Promotional"] = 18000, ["Proper_name"] = 2800, ["Prose"] = 3400, ["Protected_page_maintenance_message"] = 42000, ["Protection_padlock"] = 24000, ["Proxy_block"] = 2200, ["Pso"] = 4800, ["Purge"] = 557000, ["Purge_button"] = 19000, ["Purge_button/styles.css"] = 19000, ["Module:POTD_titletext"] = 2400, ["Module:Page"] = 121000, ["Module:PageLinks"] = 73000, ["Module:Page_tabs"] = 4000, ["Module:Pagelist"] = 4200, ["Module:Pagetype"] = 18800000, ["Module:Pagetype/config"] = 18800000, ["Module:Pagetype/disambiguation"] = 13100000, ["Module:Pagetype/rfd"] = 16900000, ["Module:Pagetype/setindex"] = 13400000, ["Module:Pagetype/softredirect"] = 17500000, ["Module:ParameterCount"] = 1630000, ["Module:Parameter_names_example"] = 2600, ["Module:Parameter_validation"] = 161000, ["Module:Parameter_validation/default_config"] = 161000, ["Module:Params"] = 4800, ["Module:Party_name_with_color"] = 13000, ["Module:Percentage"] = 18000, ["Module:Person_date"] = 1750000, ["Module:Person_height"] = 281000, ["Module:Person_length"] = 7600, ["Module:Person_weight"] = 85000, ["Module:Photo_montage"] = 5000, ["Module:Piechart"] = 7900, ["Module:Piechart/cuts.json"] = 7900, ["Module:Plain_text"] = 1870000, ["Module:Pn"] = 4800, ["Module:Political_party"] = 146000, ["Module:Political_party/A"] = 25000, ["Module:Political_party/B"] = 19000, ["Module:Political_party/C"] = 47000, ["Module:Political_party/D"] = 57000, ["Module:Political_party/E"] = 6800, ["Module:Political_party/F"] = 14000, ["Module:Political_party/G"] = 21000, ["Module:Political_party/H"] = 7100, ["Module:Political_party/I"] = 60000, ["Module:Political_party/J"] = 10000, ["Module:Political_party/K"] = 5500, ["Module:Political_party/L"] = 46000, ["Module:Political_party/M"] = 15000, ["Module:Political_party/N"] = 37000, ["Module:Political_party/O"] = 6700, ["Module:Political_party/P"] = 33000, ["Module:Political_party/R"] = 56000, ["Module:Political_party/S"] = 36000, ["Module:Political_party/T"] = 14000, ["Module:Political_party/U"] = 21000, ["Module:Political_party/V"] = 7100, ["Module:Political_party/W"] = 14000, ["Module:Political_party/Y"] = 2300, ["Module:Pop_density"] = 10000, ["Module:PopulationFromWikidata"] = 15000, ["Module:Portal"] = 11100000, ["Module:Portal-inline"] = 248000, ["Module:Portal/images/a"] = 2010000, ["Module:Portal/images/aliases"] = 371000, ["Module:Portal/images/b"] = 3510000, ["Module:Portal/images/c"] = 2200000, ["Module:Portal/images/d"] = 119000, ["Module:Portal/images/e"] = 578000, ["Module:Portal/images/f"] = 980000, ["Module:Portal/images/g"] = 690000, ["Module:Portal/images/h"] = 533000, ["Module:Portal/images/i"] = 1270000, ["Module:Portal/images/j"] = 329000, ["Module:Portal/images/k"] = 87000, ["Module:Portal/images/l"] = 510000, ["Module:Portal/images/m"] = 744000, ["Module:Portal/images/n"] = 832000, ["Module:Portal/images/o"] = 454000, ["Module:Portal/images/other"] = 264000, ["Module:Portal/images/p"] = 949000, ["Module:Portal/images/q"] = 3300, ["Module:Portal/images/r"] = 431000, ["Module:Portal/images/s"] = 1970000, ["Module:Portal/images/t"] = 835000, ["Module:Portal/images/u"] = 1310000, ["Module:Portal/images/v"] = 337000, ["Module:Portal/images/w"] = 211000, ["Module:Portal/images/y"] = 38000, ["Module:Portal/images/z"] = 6200, ["Module:Portal/styles.css"] = 10600000, ["Module:Portal_bar"] = 201000, ["Module:Portal_bar/styles.css"] = 201000, ["Module:PrevalenceData"] = 8300, ["Module:Professional_wrestling_profiles"] = 3000, ["Module:Professional_wrestling_results_table"] = 3100, ["Module:Progress_box"] = 19000, ["Module:Progress_box/config"] = 19000, ["Module:Progress_box/styles.css"] = 19000, ["Module:Protect"] = 124000, ["Module:Protected_edit_request"] = 58000, ["Module:Protection_banner"] = 71000, ["Module:Protection_banner/config"] = 71000, ["Module:Purge"] = 579000, } 4c0j3pwuf5i87ysmvmy3ofiwo0t6vc0 12 11052 359524 279402 2026-04-23T06:59:58Z ChiK 1136 359524 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="ಸಕಾಯೊ:ವಿಸಯೊಲು/styles.css" /> <div class="helpContents-wrapper"> <div class="helpContents-header"> <div role="region" aria-label="Introduction"> '''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ]] ಬಗೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೇನುನ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಈ ಪುಟೊ ಸಕಾಯೊೊನು''' ಕೊರ್ಪುಂಡು. ತಿರ್ತುದ ಸರ್ಚ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಳಸುದು ಈರ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಕಾಯೊ ಪುಟಲೆನ್ಲಾ ನಡೋಲಿ. </div> <div role="search"> {{hide checkboxes|1= <inputbox> type=fulltext width=40 namespaces=ಸಕಾಯೊ**,ವಿಕಿಪೀಡಿಯ** searchbuttonlabel=ಸಕಾಯೊನು ನಾಡುಲೆ bgcolor=#ffffff break=no inline=yes placeholder=ಸಕಾಯೊ ಪುಟೊನು ನಾಡುಲೆ </inputbox> }} </div> </div> <!-- ಪೊಸತ್‌ದಗುಲೆಗ್ ಸಕಾಯೊ --> <div style="float:left; width:99.5%;"> {| id="New" cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:1px solid #cedff2; padding:0px;" |- | colspan="2" style="background:#e2e2ff; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #B1A3BF solid;" | <h2 style="margin:.5em; margin-top:.1em; border-bottom:0; font-weight:bold;"> ಪೊಸತ್‌ದಗುಲೆಗ್ ಸಕಾಯೊ </h2> ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪೊಸತೆ? ಅಪಗ ಈ ವಿಭಾಗೊಡು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ ಎಂಚ ಬರೆವೊಲಿ ಬುಕ್ಕಾ ಚಾವಡಿಗೆ ಎಂಚ ಭಾಗವಹಿಸವೋಲಿಂದು ಮಾಹಿತಿ ಉಂಡು. |- | valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#e2e2ff2e;" | {{ಪೊಸತ್‌ದಗುಲೆಗ್ ಸಕಾಯೊೊ}} |} </div> <div class="helpContents-section" role="region" aria-labelledby="read-heading"> <div class="helpContents-icon skin-invert">[[File:OOjs UI icon article-ltr.svg|20px|alt=|link=]]</div> <h2 id="read-heading">ಲೇಕನೊನ್ '''ಓದುಲೆ''' ಅತ್ತ್ಂಡ '''ನಾಡ್‌ಲೆ''' ಒಂಜಿ ಲೇಕನೊ</h2> '''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:FAQ/Readers|Readers' FAQ]]''' ಬುಕ್ಕೊ ನಮ್ಮ '''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಬಗೆಟ್ಟ್|ಬಗೆಟ್ಟ್ ಪುಟೊ]]''' ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬಗೆಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕೋರಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ನಾಡರ ಸುಲಬೊಗು, ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪುಟೊತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ನಾಡ್‌ಲೆ ಪಟ್ಟಿ ಉಂಡು. ಈರ್ ದಾದ ತೂವೊಂದುಲ್ಲರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಡ್ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪುಲೆ. ಸೂಚಿಸಾಯಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಲೆನ ಒಂಜಿ ಡ್ರಾಪ್‌ಡೌನ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ತೋಜುಂಡು. ಆ ಪುಟೊಗು ಪೋಯೆರೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಏತ್ ಪುಟೊನುಲಾ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ. ಅತ್ತ್ಂಡ, "ನಾಡ್‌ಲೆ" ಬಟನ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ, ಅತ್ತ್ಂಡ {{key press|ಎಂಟರ್}} ಒತ್ತುಲೆ, ಪೂರ್ತಿ ನಾಡ್‌ನ ಫಲಿತಾಂಶೊಗು ಪೋಲೆ. ನನಾತ್ ನಾಡರ, '''[[Help:ನಾಡರ|ನಾಡುನ ಸಕಾಯೊಗ್]]''' ನ್ ತೂಲೆ. There are other ways to browse and explore Wikipedia articles; many can be found at '''[[Wikipedia:Contents]]'''. See our '''[[Wikipedia:General disclaimer|disclaimer]]''' for cautions about Wikipedia's limitations. For '''[[Help:Mobile access|mobile access]]''', press the {{Plain link|url=https://en.m.wikipedia.org/wiki/Help:Contents|name='''mobile view'''}} link at the very bottom of every {{Plain link|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Contents|name='''desktop view'''}} page. </div> <div class="helpContents-section" role="region" aria-labelledby="edit-heading"> <div class="helpContents-icon skin-invert">[[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|20px|alt=|link=]]</div> <h2 id="edit-heading">ಒಂಜಿ ಲೇಕನ '''ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ''' </h2> ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪಿನವು ಬಾರಿ ಸುಲಭ: ಪೂಟೊನು ಎಂಚ ಎಡಿಟ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ತೆರಿಯೊನಿಯೆರೆ '''[[Help:Editing|ಈ ಲಿಂಕ್‌ನ್ ತೂಲೆ]]'''. ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಗಾದ್ '''[[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನವು]]''' ತೂಲೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ಮಾಹಿತಿ ಗಾದ್ '''[[Help:Introduction|ನಮ್ಮ ಪರಿಚಯೊನು]]''' ತೂಲೆ. ವಿಷಯದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಚಯ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಠಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ಗಾದ್ '''[[Help:Getting started|ಸುರು ಮಲ್ಪುಲೆ]]''' ಪನ್ಪಿನ ಪೂಟೊನು ತೂಲೆ. '''[[Wikipedia:SMOS|ಸರಳ ಶೈಲಿ ಕೈಪಿಡಿ]]''' ಬುಕ್ಕೊ '''[[Help:Cheatsheet|ಚೀಟ್‌ಶೀಟ್]]''' ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಮೂಲ [[Help:Wikitext |ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್‌ದ]] ಬಗ್ಗೆ ನೆನಪು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ '''[[Wikipedia:Be bold|ಧೈರ್ಯೊಡು ದುಂಬು ಬರ್ಲೆ (Be bold)]]'''! ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿಸಾವುನಗ, ಬೇತೆಕುಲು ಅವೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಆಪುಲೆಕ್ಕ ದಯಪತ್ತೊಂದು '''[[Help:Introduction to referencing/1|ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಲೆ]]'''. ಈರ್ ಲೇಖನದ ವಿಸಯಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವರಾದಿತ್ತೆರ್ಂಡ, ದಯಪತ್ತೊಂದು ನಮ್ಮ '''[[Wikipedia:Conflict of interest|ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿನ್]]''' ತೂಲೆ. '''[[Help:Simple guide to vandalism cleanup|ಪುಂಡಾಟಿಕೆದ ಎಡಿಟ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನ ಸರಳ ಕೈಪಿಡಿ]]''' ನಿಕ್ಲೆಗ್ ತಪ್ಪು ಎಡಿಟ್‌ಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈರ್ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಜಾಗೆ ನಾಡೊಂದು ಇತ್ತರ್ಂಡ, '''[[Wikipedia:Task Center|ಟಾಸ್ಕ್ ಸೆಂಟರ್ (ಕೆಲಸದ ಕೇಂದ್ರ)]]'''ಗ್ ಪೋಲೆ, ಅತ್ತಂದೆ '''[[Wikipedia:Community portal|ಸಮುದಾಯ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಡ್]]''' ಬೇತೆ ದಾದ ನಡತೊಂದುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ತೂಲೆ. ಈರ್ ಎಡಿಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೆರೆ {{If IP|ಒಂಜಿ '''[[Wikipedia:sandbox|ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಕ್ಸ್ (ಮರಳುಪೆಟ್ಟಿಗೆ)]]'''|ನಿಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ '''[[Special:MyPage/ಕಲ್ಪುನಕಳ|ಕಲ್ಪುನಕಳ]]'''}} ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ. </div> </div><!-- .helpContents-wrapper --> [[ವರ್ಗೊ:ಸಕಾಯೊ]] 21rmnljh2m0vl15hez7ncnz4y837yem 0 17564 359532 358220 2026-04-23T11:12:16Z ChiK 1136 Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit 359532 wikitext text/x-wiki {{seealso|ಅಗೋಳಿ ಮಂಜನೆ (ಪುಸ್ತಕ)}} '''ಅಗೋಳಿ ಮಂಜನೆ''' [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್‌ದ]] ಪೆರ್ಮೆದ ಬಿರ್ಸೆರೆಡ್ ಒರಿ. ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕ್ಲೆನ ನಡುಟು ಆರೆನ ಶೌರ್ಯ, ಪೌರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಏತೋ ಜಾನಪದ ಕತೆಕುಲು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಇಂಬೆರೆನ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಹಸೊಲೆನ್ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]], [[ಪಾಡ್ದನ]] ಇಂಚ ಜನಪದ ಕೃತಿಲೆಡ್ಲಾ ಅಮರವಾದ್ ಉಂಡು. == ತುಳುನಾಡ್ದ ಭೀಮೆ == ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬೀರೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ '''ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣೆ''' ಅಸಾಧ್ಯವಾದ್ ಧೈರ್ಯ ಇತ್ತಿನಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗಟ್ಟಿ ನರಮಾನಿ, ಆರೆನ ಶಕ್ತಿ ಏತೋ ಗಟ್ಟಿ ಆದುಪ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ಒಂಜೇ ಸರ್ತಿಡ್ ಪತ್ತ್ ಮುಡಿ ಅರಿನ್ ದೆರ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಮೂಲ್ಕಿ ಪ್ರದೇಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಡ್ ಬಲಶಾಲಿ ಆದಿತ್ತೆರ್ "ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣೆ".<ref>{{cite web|title=ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ ಸಿದ್ಧತೆ ಜೋರು|url=https://m.udayavani.com/article/agoli-manjanna-upcoming-movie/948899|website=www.udayavani.com|accessdate=2024-09-14|archivedate=2024-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913164007/https://m.udayavani.com/article/agoli-manjanna-upcoming-movie/948899|url-status=dead}}</ref> ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಕಥೆ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಧೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ಸಾಹಸೊಲೆಗ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಒರಿ ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಕಥೆ. ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಈ ವೀರೆ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ವೀರ ಪುರುಷೆ. ‘ತುಳು ನಾಡಿದ ಭೀಮೆ’ ಪನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಮಂಜಣ್ಣೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ತುಡ್ ಪತ್ತ್ ಮುಡಿ ಅರಿನ್ ದೆರ್ಪುನಾತ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಶರೀರ ಭೀಮನ ಪುಟ್ಟುದಲೆಕ ಗಟ್ಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಕಾಸುರನ ಬಾಯಿದಲೆಕ ಭಾರೀ ಅಗೆಲ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಂಜಣ್ಣನ ನುಪ್ಪುದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಲಾ ಜನೊಕುಲೆನ ನಡುಟು ಅಚ್ಚರಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಗೋಳಿ,ಮಂಜಣ್ಣನ ಪುದರುದೊಟ್ಟುಗೇ ಬ್ಯದುಂಡು, ಆಯೆ ನುಪ್ಪು ಒನಸ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ನುಪ್ಪುದ ಪಾತ್ರೆ ಆಯಿನ ಅಗೋಳಿಡ್ದ್ ಮಂಜಣ್ಣನ ಪುದರ್‌ಗ್ ಅಗೋಳಿ ಲಗತ್ತೊಂದು ಬೈದುಂಡು. ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣಗ್ ಅಜಾನುಬಾಹು ಶರೀರ ಇತ್ತುಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಬಾಹುಬಲೊಡು ಅವೆತೋ ಎಡ್ಡೆ ಎಡ್ಡೆ ಸಾಹಸೊಲೆನ್ ಮಂತೊಂದು ಜನಕುಲೆಗ್ ಸಹಾಯೊ ಮಂತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://kannada.oneindia.com/news/mangaluru/agoli-manjanna-s-dambekallu-is-fallen-orphaned-156150.html |title=ಅನಾಥವಾಗಿ ಬಿದ್ದ ತುಳುನಾಡಿನ ಜಗಜಟ್ಟಿ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ ಹೊತ್ತು ತಂದ ದಂಬೆಕಲ್ಲು! |date=2018-12-13 |accessdate=2026-04-23 |website=https://kannada.oneindia.com |last=Sirsikar |first=Kiran |language=kn}}</ref> == ಪುಟ್ಟು == ಇಂಬೆರ್ ಸುಮಾರ್ 200 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಕುಡ್ಲದ ಕೈತಲ್ದ ಚೇಲ್ಯಾರು ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸುರತ್ಕಲ್ ದ ಕೈತಲ್ದ ಕಟ್ಲದಾರ್. ಅಲ್ಪದ ಬರ್ಕೆ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ರ್ ಚೇಲ್ಯಾರು ಗುತ್ತುಡು ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪಿನ ಬಗ್ಗಣ್ಣ ಅಡ್ಯಂತಾಯನ ತಂಗಡಿ ದುಗ್ಗುನು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಇನಿಲಾ ಚೇಳಾರ್ ಗುತ್ತಿನ ಇಲ್ಲಡ್ ದುಗ್ಗು ಶೆಟ್ರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕೋಣೆ ಉಂಡು, ಆ ಇಲ್ಲನ್ ಬಾರಿ ಸಂತೋಷೊಡು ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ, ದುಗ್ಗು ಬಪ್ಪನಾಡುದ ದೇವಿಗ್ ಪರಕೆ ಪಂಡಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಮಂಜಣ್ಣೆ ಪುಟ್ಟಿನಿ. ಆಯನ ಶಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪರಾಕ್ರಮೊ ಆ ಕಾಲೊದ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಭಯೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ಭಕ್ತಿಗು ಕಾರಣ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=ಅಜ್ಜಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ ನೆನಪು |url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/-/articleshow/20109994.cms |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಮಲ್ಲ ಸಾಹಸ == ಸುಮಾರ್ 9 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬಪ್ಪನಾಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಎರ್ಮಾಳ್‌ರ್ದ್ ಭಾರೀ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಕನತ್‌ದ್ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ. '''ದಂಬೆ ಕಲ್ಲು''' ಇನಿಕ್‌ಲಾ ಆ ಜಾಗೆಡ್ ತೋಜುಂಡು ಆಂಡಲಾ ಆ ಕಲ್ಲ್ ಸಾಧಾರಣ ಕಲ್ಲ್ ಅತ್ತ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಭಾರೊದ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ದೆರ್ತು ಕೊನೊಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತೆದ ಕ್ರೇನ್, ಪೂರಾ ಇಜ್ಜಂಡ್. ಆರೆನ ಶೌರ್ಯ, ಶಕ್ತಿದ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಈ ದಂಬೆ ಕಲ್ಲ್ ಇತ್ತೆ ಬಪ್ಪನಾಡು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದ ಮೂಲೆಡ್ ಅನಾಥ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದುಂಬು ಕನಯೆರೆ ಊರುದಕ್ಲ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಆ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಒರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೀಠ ಕಟ್ಟೊಡು, ಅಂಚೆನೆ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಬೇಲಿ ಕಟ್ಟೊಡು ಪಂದ್ ಬೇಡಿಕೆ ದೀತೆರ್. ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಸಾಹಸೊಲು, ಆರೆನ ಜೀವನದ ಕಥೆ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಚರಿತ್ರೆಡ್ ಮರೆಯರೆ ಆಪುಜಿ, ಆಂಡಾ ಅರೆನಲೆಕನೆ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ವೀರೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಮಾರಕ ಕಟ್ಟಂದೆ ಅರೆನ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಮಲ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿತ್ತುಂಡು. <ref>{{Cite web |url=https://kannada.oneindia.com/news/mangaluru/agoli-manjanna-s-dambekallu-is-fallen-orphaned-156150.html |title=ಅನಾಥವಾಗಿ ಬಿದ್ದ ತುಳುನಾಡಿನ ಜಗಜಟ್ಟಿ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ ಹೊತ್ತು ತಂದ ದಂಬೆಕಲ್ಲು! |date=2018-12-13 |accessdate=2026-04-23 |website=https://kannada.oneindia.com |last=Sirsikar |first=Kiran |language=kn}}https://kannada.oneindia.com/news/mangaluru/agoli-manjanna-s-dambekallu-is-fallen-orphaned-156150.html </ref> == ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ಸಾಹಸೊಲು == ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸುಲೆನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪುನ ಕೇರಳದ ಕೊಳತ್ತಿರಿ ಅರಸುಲೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ. ಸಾವಂತೆರ್ ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸುಲೆನ ಸೈನ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ನಾಯಕತ್ವೊಡು ಕೊಲತ್ತಿರಿ ಅರಸುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಗೆಲ್ಯ ಪಡೆಯೆರ್. ಅರೆನ ಈ ಸಾಹಸ ಅರೆನ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಬುಕ್ಕೊ ವೀರತ್ವೊಡು ಮಲ್ತಿನೆರ್ದಾತ್ರ, ಅರೆನ ಕತೆಕುಲು ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್, ಕಬಿತೆಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಉಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಅರೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ದಾಖಲೆಲು ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಿ, ಅರೆನ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಇತಿಹಾಸೊದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾತ್ ಇಜ್ಜಿ. ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ಆರೆನ ಯುಗ, ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಆರೆನ ಬಗ್ಗೆದ ಕತೆಕುಲು ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಜಾನಪದ ಕತೆ ಆದ್ ಒರಿದುಂಡು. ಅರೆನ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಅರೆನ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ವಿವರೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. <ref>{{cite web |last1=ವಾರ್ತೆ |first1=​ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |title=‘ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ’ನ ಪರಾಕ್ರಮ ತ್ರಿಬಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ |url=https://www.prajavani.net/entertainment/cinema/agoli-manjanna-film-in-three-languages-775252.html |website=Prajavani |language=kn}}</ref> == ಮೂಲ್ಕಿದ ಅರಸು ಕಂಬಳ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜಣ್ಣೆ == ಸುಮಾರ್ 350-400 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ದುಗ್ಗಣ್ಣ ಸಾವಂತೆರ್ನ ಕಾಲೊಡು ಮೂಲ್ಕಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣೆ, ಸಾವಂತೆರೆನ ಸೂಚನೆಡ್ ಪಣಂಬೂರು ಕಂಬಳೊದ ಮಣ್ಣ್ ನ್ ತನ್ನ ಲಂಗೋಟಿಡ್ ಕನತ್ ದ್ ಪಡುಪಣಂಬೂರುಗು ಕನತ್ ದ್ ಅಲ್ಪ ಅರಸು ಕಂಬಳ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=ಅಜ್ಜಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ್ಣ ನೆನಪು|url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/-/articleshow/20109994.cms|website=Vijay Karnataka|language=kn}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗೊ:ನಲಿಕೆಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ವೀರಪುರುಷೆರ್]] p7qv18tg0m64xv5pzzfm5j3lvcohxrg 3 18953 359493 210743 2026-04-22T12:27:29Z EmausBot 92 Fixing double redirect from [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:가웨인]] to [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Arçil xan Günəşsoylu]] 359493 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Arçil xan Günəşsoylu]] 5jfs4pb77rqf2frhy48yyq7rtfxw4jh 829 23623 359541 355613 2026-04-18T08:14:14Z en>Santiago Claudio 0 Answered a new request 359541 wikitext text/x-wiki {{Permanently protected}} {{talk header}} == Miscategorisation at Wikipedia fully protected templates == Extended-confirmed templates are currently erroneously being categorised into [[:Category:Wikipedia fully protected templates]]. That category has a note "For technical reasons, this category also erroneously contains extended confirmed protected templates.", but neither that comment or its edit summary indicates what this "technical explanation" is. I presume this module is responsible for populating that category? Can this reason be explained? (ping {{ping|Mr. Stradivarius|p=}}, in case you know) [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 16:52, 28 August 2020 (UTC) :{{ping|ProcrastinatingReader}} It sounds like the module needs to be fixed, but I'm not sure of the exact fix needed yet. Do you have an example of a page that is wrongly categorised? — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 00:56, 29 August 2020 (UTC) :And yes, the module is responsible for populating the category. In particular, the category list is in [[Module:Protection banner/config]], about two-thirds of the way down. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 00:57, 29 August 2020 (UTC) ::{{u|Mr. Stradivarius}}, examples: [[Template:Justice League characters]], [[Template:Palestinian militancy attacks in the 1960s]], [[Template:Gs/topics]] [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 01:29, 29 August 2020 (UTC) ::Very quick glance at 30 secs of reading the comments in the config, but perhaps the issue is just that we don't have a [[:Category:Wikipedia extended-confirmed protected templates]] and thus it's resolving up the ladder to the fully protected ones? A complete and utter guess, though, probably wrong... [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 01:32, 29 August 2020 (UTC) :::Hmm, looks like Mdaniels was working on something similar a few months ago. I've made a slight adjustment to the config sandbox, perhaps this will work? Not quite sure how to test, though. I tried changing the version at [[Template:Palestinian militancy attacks in the 1960s]] to the sandbox v, but it isn't overriding (I'm guessing the template namespace does some kind of autodetect to insert the lock, hence overrides my manual one). And on that note, just wondering, why does {{t|Pp-extended}} exist rather than just using {{t|Pp}} (which is used for all other protections & at least in source appears to do the same thing as the former?) [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 01:47, 29 August 2020 (UTC) ::::{{ping|ProcrastinatingReader}} It looks like your edit did the trick, and you are right, it is just a matter of editing that table so that extended-confirmed-protected templates don't fall through to the default case. The best way to test would be to add some new tests to [[Module:Protection banner/config/testcases]]. Unfortunately, previous editors have edited the config without updating the test cases, so we will need to fix the existing test cases as well. For live testing, I recommend [[User:Jackmcbarn/advancedtemplatesandbox.js]], which you can use to test the sandbox out on live pages without updating the main module. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 01:57, 29 August 2020 (UTC) :::::That script is handy, I think C&C recommended it to me a little while ago actually but I forgot about it. Synced the update and it seems to be populating the category (awfully slowly, not too sure how the software decides when to update the categorisation). Also fixed most of the testcases. Very, very well documented modules by the way. Most paid code I come across has far worse documentation. I'm actually somewhat surprised you're not professionally a developer. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 17:16, 29 August 2020 (UTC) ::::::{{ping|ProcrastinatingReader}} Thank you for updating the module, and for fixing the test cases! It is much appreciated. I think you do need the second hyphen in the category name, though: "Wikipedia extended-confirmed protected templates" with one hyphen translates to "protected templates that are extended-confirmed" (whatever that may mean); "Wikipedia extended-confirmed-protected templates" with two hyphens translates to "templates which have extended-confirmed protection", which I think is the one we want here. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 14:08, 30 August 2020 (UTC) :::::::{{u|Mr. Stradivarius}}, that change is fine with me. By the way, I was looking to find a fully protected page and came across [[:Category:Wikipedia fully protected pages]]. Every article directly in this category isn't fully protected, which confused me a bit. Then I realised [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alissa&redirect=no they're redirects]. We tend to put the redirects into [[:Category:Fully protected redirects]], which has 1,375 members. Any idea why some are also/instead being categorised into the former category, which only has 553 members? I think it may be because they're also move protected (the few examples I checked are also in [[:Category:Wikipedia indefinitely move-protected pages]]), but if that's the case I guess we need an extra config case to catch these so they're not falling into the generic category. If my guess is correct, do we want to just change the config case to |all (rather than |edit), or do we want to create a separate category for fully-protected moves?{{pb}}My side question is, why is the module adding them to multiple categories? I know that's good behaviour, but what's the code logic behind it? Is it looking for a category for each type of protection separately (as in: edit/move are put through the hierarchy for a category separately)? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 14:18, 30 August 2020 (UTC) :::::::After some further digging, this looks like a mess (but not on the part of this module). Looks like this module isn't responsible for the fully protected redirects category, that's done manually and the category added by redirect templates like {{t|R fully protected}}. So we have [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Armando_(Blogger)&action=edit some redirects] which aren't tagged with a lock and only in the latter cat, and other articles which are only tagged with the lock, and thus only in the fully-protected category. The ones tagged with both the template and the lock being placed in both. This kinda makes the tracking categories an inconsistent mess and a bit useless as a result, really. Not sure what the best way to clean this up is? I know we can check for redirect using Lua, so we can always add that in, but not sure what the performance impact would be? We'd probably need a bot to fix pages like the one I linked, too? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 14:30, 30 August 2020 (UTC) ::::::::{{ping|ProcrastinatingReader}} I've made the change to add the extra hyphen, so the pages should start to slowly filter over to the new category. To answer your earlier question, the updating is done by the [[WP:JQ|job queue]], which can be very slow for category changes caused by a template edit. I've seen it take months before. As for the multiple protection categories, this module only adds one protection category per #invoke, but there can be multiple protection templates on a page, and as you found, there are other templates which add protection categories as well. To fix this in an elegant way, we would probably need to make a separate module for generating protection categories which can be called from all of the different templates involved. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 15:04, 30 August 2020 (UTC) :::::::::{{u|Mr. Stradivarius}}, hmm, in the case of [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alissa&redirect=no this] what's adding the lock (in read mode)? And why is that thing not adding the lock [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Armando_(Blogger)&action=edit here]? These look quite similar to me? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 15:07, 30 August 2020 (UTC) ::::::::::{{ping|ProcrastinatingReader}} That's [[Template:Rcat shell]], which is calling [[Template:pp-protected]] based on the edit protection level. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 15:14, 30 August 2020 (UTC) :::::::::::{{u|Mr. Stradivarius}}, I see. Isn't the easiest way to clean this up just to remove {{tlx|pp-protected|small{{=}}yes}} from {{t|Rcat shell}}? Then it would only call {{t|R fully protected}}, which adds the proper category. The only issue would be the lack of lock, then, but we can fix that by adding, to {{t|R fully protected}}, something like: {{tlx|pp|small{{=}}yes|category{{=}}no}}. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 15:35, 30 August 2020 (UTC) ::::::::::::No, don't remove it. That would undo the work carried out by myself and others (such as {{u|Paine Ellsworth}}) over the last few years to try and eliminate the use of dedicated templates that only apply to a specific prot level. So when a page has {{tlx|rcat shell}} it should not also have any other protection template, not even {{tlx|r protected}} or similar. The thing about {{tlx|pp-protected}} is that it autodetects the prot level and doesn't need adjusting when a page is raised from semi-prot to full-prot, etc. If you find a page (redirect or otherwise) in the "wrong" protection category, first apply a [[WP:NULLEDIT]] and see if that resolves it. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 09:28, 31 August 2020 (UTC) :::::::::::::{{u|Redrose64}}, these are in the wrong categories due to an inherent bug in the templating. Null edits won't resolve the issue (also, I can't null edit a fully protected page). Please see discussion above. The change I suggested shouldn't defy your efforts. {{t|r protected}} accounts for other protection levels as well, and so moving {{t|pp}} into there for this case wouldn't cause any negative effects as far as I can see. If you're seeing something I'm not, please elaborate. To be clear, I'm only proposing moving it for the fully protected case (which necessarily calls {{t|r protected}}, so this doesn't cause any omissions). There's absolutely no scenarios I can see where this goes wrong? See sandboxes for example. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 20:17, 31 August 2020 (UTC) ::::::::::::::Well {{u|ProcrastinatingReader|PR}}, seems you're coming in on an old problem we've been noticing and trying to fix for several years now. On this talk page alone it goes back at least to 2016 and when {{tl|Redirect category shell}} was the {{tl|This is a redirect}} template. This challenge applies not just to Extended-confirmed-protected but also to others like the {{tl|-r}} redirect, which is template-protected. There appear to be so many layers of this issue that some seriously good admins and template editors, as well as Lua experts have tried to fix it and then apparently put it off to tackle more serious challenges that come up. It's a really tough nut to crack, so I wouldn't get my hopes up for a solution any time soon. However, I myself do hope that it will eventually be well-resolved. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>12:01, 1 September 2020 (UTC)</small> {{od|::::::::::::::}} {{u|Paine Ellsworth}}, do you see any flaws with my proposed solution? Obviously it would only affect the niche case of fully-protected redirects using one of the two templates (not the other ones, which would remain as broken as they are now), but since I cannot see it causing any issues for that case I think my solution it's better than nothing, and at least it would make the fully-protected category less useless for other purposes. Noting that the shell necessarily calls {{t|r protected}} makes this an easy case to solve, I think. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 12:08, 1 September 2020 (UTC) :You appear to be looking to remove the {{tl|pp-protected}} template from the shell, thus changing: <pre> {{#switch: {{PROTECTIONLEVEL:edit}} |sysop={{pp-protected|small=yes}}{{R protected|embed=yes}} |templateeditor={{pp-protected|small=yes}}{{R template protected|embed=yes}} |extendedconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R extended-protected|embed=yes}} |autoconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R semi-protected|embed=yes}} </pre> :to: <pre> {{#switch: {{PROTECTIONLEVEL:edit}} |sysop={{R protected|embed=yes}} |templateeditor={{pp-protected|small=yes}}{{R template protected|embed=yes}} |extendedconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R extended-protected|embed=yes}} |autoconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R semi-protected|embed=yes}} </pre> :is that correct? And then further, to get back the lock icon that would be lost, you propose to insert the {{tl|pp-protected}} template into the {{tl|R fully protected}} rcat template? Where exactly would you insert it? '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>12:38, 1 September 2020 (UTC)</small> ::{{u|Paine Ellsworth}} that's correct. For your question, see [[Template:R fully protected/sandbox]]. Both sandboxes are updated with the change I'm proposing.{{pb}}(the second option is to keep both templates as-is, but just add a |category=no to the shell. This works the same to fix our categorisation issue, but since currently half the fully-protected redirects don't use the shell, they don't have the lock. I think the above approach is better so we have the lock in all cases, as well as fixing categorisation). [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:43, 1 September 2020 (UTC) :::Like you, {{u|ProcrastinatingReader|PR}}, I'm unable to test your changes on fully-protected redirects; however, I can test the changes on template-protected redirects and found that they are removed from {{cat|Wikipedia template-protected templates}} when the {{tl|Redirect category/sandbox}} is used. This leads me to think that your changes will accomplish what you want them to do. One problem is that your changes did not remove the template-protected redirect from {{cat|Wikipedia fully protected pages}}, and that is one of our main issues. So your solution might very well be a good partial fix (that would need testing by an admin to confirm); however, it does not address other important issues I have with incorrect and improper categorization as I've raised elsewhere on this talk page. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>10:18, 2 September 2020 (UTC)</small> ::::Thanks for testing, {{u|Paine Ellsworth}}. That problem you note unfortunately won't be fixed by these changes, as this modification in the same way applied to TE redirects won't work in the same way. That would require a new rule in the module and some modifications to the templates, I believe, but I haven't looked into the case of TE redirects closely, thus only propose a change for the full-protected redirect case. May look into the other cases later on. The issues in others should also become more apparent once the fully-protected cat isn't polluted with nonsense.{{pb}}I've tested my changes on [[Alissa]] (a fully-protected redirect) using the templatesandbox script suggested above, and it does correctly categorise this redirect. If any admins wish to test further, on the live redirect by changing it to the sandbox, that'd be great. Otherwise, I think there's sufficient evidence to make this relatively straight-forward change in the coming days, if no objections to the technical details are made. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 11:38, 2 September 2020 (UTC) :::::You're welcome, {{u|ProcrastinatingReader}}''!'' Yes, it would be very helpful if the admins who've been working on this would test the FP redirects with the sandboxed code. Another question I have would be what do you think would happen if, instead of placing <code><nowiki>{{pp|small=yes|category=no}}</nowiki></code> in the {{tl|R fully protected}} rcat, what would be the difference if we just added the {{para|category|no}} parameter to the existing {{tl|pp-protected}} template (which of course redirects to template {{tl|pp}}) in the {{tl|Rcat shell}}? Would that accomplish the same thing? or do you think there would be different results? '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>12:14, 2 September 2020 (UTC)</small> ::::::{{u|Paine Ellsworth}}, in terms of categorisation, it would be exactly the same result. However, a lot of fully-protected redirects do not use the shell, and instead only use {{t|R fully protected}}. As a result, they don't have the lock icon in the top right. I think the approach suggested would also correct this 'error' (if you like) by adding the lock in those cases too, and I think the lock should be there, so my initial thoughts were that this instead is a better approach. As you (and others) have dealt with this issue over a longer period of time than I, I'd be interested to hear your thoughts on this matter. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 12:33, 2 September 2020 (UTC) :::::::I would support adding the pp template to the fully-protected rcat as an interim solution, and I would also support adding the {{para|category|no}} parameter to the shell for all the protection templates in the shell. May as well add the pp template to {{tl|R template-protected}}, {{tl|R extended-protected}} and {{tl|R semi-protected}} as well, because when those are used without the shell, they too do not add a lock to the top of the redirect page. :::::::A better solution in the long run might be for a bot to find all of the protected redirects and replace the protection rcats with the rcat shell; however, some editors might complain if other appropriate rcats are not also added to justify the use of the shell. And that could not be facilitated by a bot. That would have to be done manually, which would take an army of Wikignomes to accomplish. < sigh > '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>13:29, 2 September 2020 (UTC)</small> ::::::::I will look into those templates too, when I have a chance, to confirm there would also be no adverse affects of doing so. I agree we need a better solution to really address all components of this issue. I raised the idea of a bot above. Issue is that neither of us could operate the bot (it would have to be adminbot to edit fully-protected redirects). Not sure of many active admins who have experience & interest in this area, so unless you would like to put in an RfA and operate it I think the bot point is moot. WikiGnomes (even if logistically possible) wouldn't help for same reason, fully-protected edit requests take forever to process (and I've only seen 1 or 2 admins who actively attend to them). Unlikely 1000 of them would be done. Even if they could be, it's double the amount of time taken per redirect (time of proposer + time of admin reviewer). [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 15:01, 2 September 2020 (UTC) ====Move-protected==== {{u|Mr. Stradivarius}}, thoughts on what to do about move-protected pages to a non-sysop level? Currently, they just default up the chain to [[:Category:Wikipedia fully protected pages]]. I saw a testcase for this that was failing, so I made [[Special:Diff/976938143]], but really this seems wrong. Doesn't exactly make sense to categorise TE move-protected into TE. We do have categories for sysop move protection, eg <code>['all|template|all|sysop|move'] = 'Wikipedia move-protected templates'</code>, but none really for lesser move protection, and it kinda seems somewhat silly to have "Wikipedia template-editor move-protected templates"? Hence, not sure what solution would be best here. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:11, 6 September 2020 (UTC) :Why not introduce a separate category tree for move-protection? From [[Wikipedia:Move protection]] it is unclear, how many different levels of move protection there is except {{tq|fully move-protected pages}}. Other relevant bits: :* {{tq|Fully edit-protected pages are also implicitly move-protected.}} :* {{tq|All files are implicitly move-protected; only file movers and administrators can move files.}} : —⁠[[User:Andrybak|andrybak]] ([[User talk:Andrybak|talk]]) 21:38, 6 September 2020 (UTC) :*I think in theory you can move protect to all levels, but for the most part non-sysop move-protection not matching edit protection is quite a rare scenario. It happens on some mainspace pages (usually to ECP move), there's a couple templates that have this (edit=semi, move=TE). I think many of them are IAR actions, rather than codified in guidelines, but reasonable protections nevertheless. A move category tree is one idea, yeah, and not awfully difficult to implement, at least in the module. There's a bunch of scattered templates that would need to be double-checked, as well. It would be worth noting that if we did that, stuff like [[:Category:Wikipedia move-protected templates]] should probably be a cat containing child cats only, so we'd have to make sure no bots are going to be troubled by that. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 22:02, 6 September 2020 (UTC) :{{ec}} {{to|ProcrastinatingReader}} I'd also like to hear thoughts from [[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]], [[User:MSGJ|Martin]], [[User:Anomie|Anomie⚔]], [[User:Wbm1058|wbm1058]], [[User:Xaosflux|<span style="color:#FF9933; font-weight:bold; font-family:monotype;">xaosflux</span>]] and [[User:Jackmcbarn|Jackmcbarn]] that would be helpful on this issue. As a "tough nut to crack", we need all the help we can get. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>21:48, 6 September 2020 (UTC)</small> ::{{replyto|Andrybak}} Move protection has exactly the same five levels as edit-, upload- and create-protection, i.e. none, semi, EC, template and full. However, since IPs and unconfirmed editors cannot move pages, a page with no move protection is effectively semi-protected for moves. It is rare to have a page that is explicitly semi-prot for moves but has no edit protection; these are usually mistakes and, when discovered, are often reduced to having no move protection for the sake of tidiness. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 11:10, 7 September 2020 (UTC) ====Userspace scripts==== We've got a lot of cat pollution where someone adds a userspace script and chucks a <code><nowiki>// {{pp-template}}</nowiki></code> or something into their css/js files, causing a gold lock and sysop-protected categorisation (eg [[User:GoldenRing/common.js]], [[User:BeywheelzLetItRip/common.css]], [[User:AHollender (WMF)/sandbox/2019–20 coronavirus pandemic data/2019–20 coronavirus pandemic data/styles.css]], etc). Rather than have IAdmins constantly removing this stuff, perhaps it's a good idea for this module should just not show lock or categorise (basically just skip) any .js/.css files in userspace (which are all IAdmin protected, globally)? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 22:15, 6 September 2020 (UTC) :Done [[Module:Protection banner/sandbox|in sandbox]] if anyone wants to take a look. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 22:38, 6 September 2020 (UTC) ::I took a look at the code. It looks basically good - thanks for contributing it. :) There are a couple of things I would change: ::* Instead of having the code in <code>Protected:isProtected()</code>, I would put it directly in <code>Protection:makeCategoryLinks()</code>, or maybe better, put it in a dedicated <code>Protection:shouldBeCategorized()</code> method and call that from makeCategoryLinks. Saying user .js or .css pages aren't protected when they effectively are protected is a bit confusing, and I think that moving the code would make the intention more explicit, and maybe avoid future bugs. ::* It could do with some test cases at [[Module:Protection banner/testcases]]. ::Best — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 15:32, 7 September 2020 (UTC) :::{{u|Mr. Stradivarius}}, thanks for reviewing! Re bullet 1: I popped it into <code>:isProtected()</code> to also stop it showing the lock, as well as stopping the categorisation, since my thought was that showing a gold sysop lock on these types of files seems slightly misleading & undesirable. Also seemed like a good idea to pop them into the "wrong categories" cat to have their // {{tlf|pp-template}} removed seemed like a good idea. Easiest way to achieve all points was to edit :isProtected(). Of course, open to thoughts on if any of these fixes are themselves undesirable. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 16:11, 7 September 2020 (UTC) ::::{{ping|ProcrastinatingReader}} I see - if we need to suppress the padlock icons as well, then I agree that <code>:isProtected()</code> is a very convenient place to add the code. I think the problem is just one of naming, then, which I [[Special:Diff/977374710|had a go at tackling]] in the sandbox. I couldn't think of a good name for a method that means "the template should output a protection category, and a banner/padlock icon", though, so I cheated by making an alias. There's probably a better way of doing it. Also, I fixed the test cases, which appeared to have been broken for quite some time. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 14:24, 8 September 2020 (UTC) :::::{{u|Mr. Stradivarius}}, looks good to me! [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:27, 9 September 2020 (UTC) :::::{{u|Mr. Stradivarius}}, is this good to merge into live? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:08, 15 September 2020 (UTC) ::::::{{ping|ProcrastinatingReader}} Not yet - there are some test cases missing, and I noticed an edge case that the user JS/CSS code needs to cover (i.e. user pages only have the JS/CSS content type if they are a subpage; <code>User:Foo.css</code> would be a wikitext page). — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 00:20, 16 September 2020 (UTC) :::::::Interesting. Technically those pages could be CSS too, if manually changed. The best way to check all would be to use contentModel I guess, but it’s a “maybe expensive function”; a check on the page title will probably handle 99.9% of cases. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 09:54, 16 September 2020 (UTC) ::::::::Using the content model shouldn't be a problem, as we would only be making one expensive function call. And I'm guessing the result would be cached per page, so there would probably still be only one expensive function call even if we have multiple #invokes on a page. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 04:19, 19 September 2020 (UTC) ::::::::Also, checking the [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Expensive properties|docs]], it looks like fetching the content model for the current page doesn't count towards the expensive function count, so it shouldn't actually have any effect. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 07:18, 19 September 2020 (UTC) :::::::::I've just put the code up live - let me know if you notice any issues. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 13:07, 19 September 2020 (UTC) ::::::::::{{u|Mr. Stradivarius}}, looks good right now. Am curious about one thing. I know categories don't update with contents immediately, but I thought a [[Wikipedia:Purge#forcerecursivelinkupdate|purge with forcerecursivelinkupdate]] on the page immediately updated that? Tried on a couple but they don't disappear from [[:Category:Wikipedia fully protected pages]] for some reason - any idea? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 18:33, 19 September 2020 (UTC) :::::::::::It's not worked for months, if not longer: see [[Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 181#Sending a POST to the API to purge]]. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 21:45, 19 September 2020 (UTC) ====Redirect sub-categorisation==== [[:Category:Fully protected redirects]] is a little useless for maintenance purposes, because it has 1,500 members with no subcategories. Ideally this should be split up, e.g. redirects of alternate name of a BLP, redirects protected due to vandalism, project redirects pre-emptively protected, etc. Discussed briefly above in [[Module_talk:Protection_banner#Categorization_of_protected_redirects]], {{u|Mr. Stradivarius}} gave 3 options which I also think are the best few. I think it can easily be done with this module. We could create a bunch of wrappers and get around the named caveat by adding a title check for isRedirect if the wrapper is for a redirect (probably easiest option). These would use the reason key. It would also keep per-namespace options open, but we wouldn't be able to use normal banner data (could get around this by having a -redirect suffix in reason for cat, but fetching data from parent for lock). There's also option 3 of making a redirect key in the algorithm, but that's maybe a bit of work (Mr. S or Jack might know best). [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 14:53, 7 September 2020 (UTC) '''Update''' Making a bit of a laundry list of protection category 'issues', feel free to add/change. I guess we can figure out solutions from there. {{u|Paine Ellsworth}} may be interested? Re. redirects, I know {{u|Mr. Stradivarius}} suggested [[Module_talk:Protection_banner#Categorization_of_protected_redirects|above]] the ideas of {{tq|Add redirect detection as a full-blown key to the protection category algorithm}}, or a new module to deal with redirects. I also had [[Special:Diff/977097115/977183814|an idea]] of suffixing -redirect to the reason. I think the adding to algorithm approach is best, the issue overlaps into non-redirects and I think it's easier than having a near-duplicate module. However, I think it may also just be better to cut our losses, focus on fixing & having categorisations based mainly on protection level and duration (indef/temp), and suggesting Petscan if one wishes to get useful stuff out of them. For example, to figure out extended confirmed protections NOT DS one can use the "has none templates", on talk page, of "ArbCom Arab-Israeli enforcement" + [...]. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 17:20, 26 September 2020 (UTC) In both cases, here's some issues: * [[:Category:Wikipedia move-protected pages]] needs to be able to handle non-admin move protections (currently they just go into the fully-prot cat). But since each run of the module only categorises once, it would require completely changing the category tree structure I think (like the standard protections) to make this work smoothly? Or, we can just mash everything up into one move-protected category per protection level (ditch the namespace stuff) and suggest Petscan for namespace categorisation (likely the easiest option?) * [[:Category:Wikipedia protected biographies of living people]] is ineffective, and hence it (and its subcategories) nearly empty. Admins rarely use {{t|pp-blp}}, Twinkle just adds {{t|pp-30-500}}, e.g. [[Sushant Singh Rajput]], with a protection reason usually including "Violations of the biographies of living persons policy" (but not always). A few things a bot can do here, but I note that Petscan can also be used for the same purpose, so do we just want to scrap {{t|pp-blp}} and only categorise by protection level instead? It seems to at least be used for semi-protections, but I wonder how many semis are just mashed up in other cats, like [[:Category:Wikipedia semi-protected pages]] (a lot, at a glance). Similar issue with [[:Category:Wikipedia extended-confirmed-protected pages]]. ::{{to|ProcrastinatingReader}} yes, I'm very interested and watching all this closely. Much of it seems above my pay grade and ken, but I read and watch anyway hoping this will be resolved by those who know more than I do about these things. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>15:57, 27 September 2020 (UTC)</small> == Catonly == {{re|Mr. Stradivarius}} I made a change to sandbox that adds a parameter called "catonly". If it's "yes", then the banner/padlock will be hidden and only the category will be provided. Added 2 testcases which pass. This would implement [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2020_October_25#Template:Pp-move this TfD]. Is that good to go? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:47, 15 July 2021 (UTC) :{{ping|ProcrastinatingReader}} Thank you for implementing this! I really appreciate it when someone takes the time to write test cases. :) Looks like you forgot to sync the latest changes from the main module (see the [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ComparePages?page1=Module%3AProtection+banner&rev1=1013845490&page2=Module%3AProtection+banner%2Fsandbox&rev2=1033774702&action=&diffonly=&unhide= diff]), so you should resync and check that your changes still pass the unit tests. We could probably do with another test case to show that a padlock icon is shown when {{para|catonly|no}}. And maybe a similar one for categories if you want to be thorough. Also, I see that you're duplicating the UNIQ...QINU pattern to detect strip markers - that should probably be made its own variable, in case it needs to be changed in the future. The sandbox code looks fine, although as that if/then condition gets more complex, I would be tempted to split it out into its own function for readability. Let me know if you want me to clarify anything, and once you've fixed the above issues feel free to deploy the code if all the unit tests pass. Best — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 11:45, 16 July 2021 (UTC) ::Thanks for reviewing! Added those tests and added a test for banners as well. Also split that pattern into a variable. All tests pass, so I've deployed the code. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 12:01, 16 July 2021 (UTC) == Template-protected edit request on 3 February 2022 == {{edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} Please add the following to [[Module:Protection banner/config]] near line 772: <pre> ['all|module|all|extendedconfirmed|edit'] = 'Wikipedia extended-confirmed-protected modules', </pre> [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=extendedconfirmed&size-mode=min&size= ECP modules] currently categorize into [[:Category:Wikipedia fully-protected modules]], this would move them to [[:Category:Wikipedia extended-confirmed-protected modules]]. [[User:AntiCompositeNumber|AntiCompositeNumber]] ([[User talk:AntiCompositeNumber|talk]]) 23:27, 3 February 2022 (UTC) : {{Done}}: [[Special:Diff/1069763876]]. —⁠[[User:Andrybak|andrybak]] ([[User talk:Andrybak|talk]]) 23:50, 3 February 2022 (UTC) ::@[[User:Andrybak|Andrybak]] Thanks! [[User:AntiCompositeNumber|AntiCompositeNumber]] ([[User talk:AntiCompositeNumber|talk]]) 00:02, 4 February 2022 (UTC) == Issues with pending changes alongside generic protection == At [[Chimpanzee]], the page is both pending changes and semi-protected. {{tl|pp-pc}} does not render, only {{tl|pp-vandalism}} does. Is this expected? <span class="nowrap">&#8212;'''[[User:CX Zoom|CX Zoom]]'''[he/him]</span> <sup class="nowrap">([[User talk:CX Zoom|let's talk]] • {[[Special:Contributions/CX Zoom|C]]•[[User:CX Zoom/X|X]]})</sup> 09:51, 5 August 2022 (UTC) :{{replyto|CX Zoom}} Yes, only one kind of protection is reported - the "stronger" one. In this case, the {{tlx|pp-vandalism}} picks up the [[WP:SEMI|semi-protection]] for editing which prevents all edits by unconfirmed users; whilst the {{tlx|pp-pc}} picks up the [[WP:PC1|pending changes]] prot, also for editing, which ''allows'' edits by unconfirmed users but doesn't make them visible unless accepted. So in this case the semi-prot is the stronger one. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 20:46, 5 August 2022 (UTC) == Using plain English for protection levels == The recent high-profile case of readers not understanding protection icons at [[Recession]] led me to review the tooltip text, and it seems that it leaves something to be desired. The messages are currently in forms like {{tq|This article is semi-protected until April 7, 2022 at 1:47 UTC.}} Readers don't know what "semi-protected" or "extended-protected" means, and very few will click through to the [[WP:protection|protection policy page]] to find out. I suggest that we change the wording to plain English to help make it easier to understand. For semi-protection, I'd suggest {{tq|New users cannot edit this article until April 7, 2022, at 1:47 UTC}} (note also two grammar fixes: the added comma and removed period). For EC, {{tq|Only experienced users can edit this article until...}} Thoughts? <span style="color:#AAA"><small>&#123;{u&#124;</small><span style="border-radius:9em;padding:0 5px;background:#088">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF">'''Sdkb'''</span>]]</span><small>}&#125;</small></span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 18:21, 28 August 2022 (UTC) : The idea seems reasonable in theory, but the wordings you proposed don't work as the language used for semi-protection and for extended-confirmed-protection read like synonyms of each other. [[User:Pppery|* Pppery *]] [[User talk:Pppery|<sub style="color:#800000">it has begun...</sub>]] 15:10, 29 August 2022 (UTC) ::What high-profile case? There doesn't seem to be anything on its talk page. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 09:15, 30 August 2022 (UTC) :::@[[User:Pppery|Pppery]], do you have a suggested alternative? Users won't be seeing both notices at the same time, and I can't think of an intuitive word for those in the 10-500 edit range, so I'm not sure we can do any better. Perhaps for EC, {{tq|New and intermediately experienced editors cannot edit...}}, but that's a little wordier. :::@[[User:Redrose64|Redrose64]], https://slate.com/technology/2022/08/wikipedia-recession-article.html. <span style="color:#AAA"><small>&#123;{u&#124;</small><span style="border-radius:9em;padding:0 5px;background:#088">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF">'''Sdkb'''</span>]]</span><small>}&#125;</small></span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 14:29, 30 August 2022 (UTC) ::::Having mulled this over for a while, I can't come up with any wording clearer than my original proposal. I don't think the synonym concern is a blocker, since the tooltips won't be appearing alongside each other and it's fairly intuitive that there's an intermediate level in between "new user" and "experienced user". ::::The config page [[Module:Protection_banner/config#L-922|currently relies on PROTECTIONLEVEL]], so improving it will require some coding; would anyone with Lua skills be interested in taking that on? <span style="color:#AAA"><small>&#123;{u&#124;</small><span style="border-radius:9em;padding:0 5px;background:#088">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF">'''Sdkb'''</span>]]</span><small>}&#125;</small></span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 18:06, 5 October 2022 (UTC) :::::{{ping|Sdkb}} I've decided to give this a quick go. Note that I've entirely focused on the padlocks here - the regular big banner text is unaffected, since it's seen less often and I'm not sure you wanted anything there to be changed. I've tried to make the changes as light as possible (since the multiple class structures in the main module with objects being created all over the place is, at best, hard to learn on the spot), and I've come up with a basic config approach (See [[Module:Protection banner/config/sandbox#L-559|here]]) (Note that the move and upload sub-tables could be excessive, since I've never seen their padlocks appear normally, but I've implemented some wording anyways). I've also removed the tooltip from the template and ecp options in the banners table, since this would break messaging (see the thread just below), and also applied the comma you suggested above into the time formatting, though I'm not sure about removing the period (it's possible, but not elegant, likely being a "does the final message end with 'UTC' " check). :::::Since showing tests for this module can be quite hard, here are the 4 main protection levels with the messages as of the current sandbox version: [[File:Full-protection-shackle.svg|20px|link=Wikipedia:Protection policy#full|alt=Page protected|Only admins can edit this page until January 1, 2022, at 00:00 UTC.]] [[File:Template-protection-shackle.svg|20px|link=Wikipedia:Protection policy#template|alt=Page template-protected|Only experienced template editors and admins can edit this page until January 1, 2022, at 00:00 UTC.]] [[File:Extended-protection-shackle.svg|20px|link=Wikipedia:Protection policy#extended|alt=Page extended-protected|Only experienced users can edit this page until January 1, 2022, at 00:00 UTC.]] [[File:Semi-protection-shackle.svg|20px|link=Wikipedia:Protection policy#semi|alt=Page semi-protected|New users cannot edit this page until January 1, 2022, at 00:00 UTC.]] :::::Hope this fits roughly what you were thinking. Any comments or requests, just ask. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 12:31, 9 December 2022 (UTC) ::::::@[[User:Aidan9382|Aidan9382]], sorry for the delayed reply. That looks excellent! I'd support implementing. <span style="color:#AAA"><small>&#123;{u&#124;</small><span style="border-radius:9em;padding:0 5px;background:#088">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF">'''Sdkb'''</span>]]</span><small>}&#125;</small></span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 06:02, 1 March 2023 (UTC) :::::::@[[User:Aidan9382|Aidan9382]], just wanted to circle back, where are we at with this? Cheers, <span style="border:3px outset;border-radius:8pt 0;padding:1px 5px;background:linear-gradient(6rad,#86c,#2b9)">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF;text-decoration:inherit;font:1em Lucida Sans">Sdkb</span>]]</span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 01:34, 6 March 2024 (UTC) ::::::::{{ping|Sdkb}} (This was over a year ago? God, swear this wasn't that long ago) I haven't made any changes since the last sandbox edit related to this, but that version should be working since its what I used to generate the padlocks in my 9 december message. I've re-synced the config changes back into the current config sandbox version, and the module changes are already still in the sandbox. Changes for the protection messages are welcome since I'm not the best at writing that kind of stuff. You can see an example padlock message in action at [[User:Aidan9382/SafeEnvironmentTesting]] (you can adjust the demolevel as needed to test each padlock - you can't test multiple at once due to the indicators all being named the same). [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 07:44, 6 March 2024 (UTC) == Tooltip/title does not match the actual protection level == While the symbol displayed by templates like {{tl|pp-extended}}, and the link placed behind the symbol, automatically match the actual protection level, the tooltip/title doesn't. Specifically, the article [[Russia]] is currently full-protected and displays a golden "F" lock, with a link pointing towards the "#full" section of the protection policy. Its title attribute, however, is "This article is extended-confirmed protected". This has been noticed by [[User:Jishiboka1|Jishiboka1]] at [[Talk:Russia]] and should probably be fixed in the module. [[User:ToBeFree|~ ToBeFree]] ([[User talk:ToBeFree|talk]]) 11:44, 1 October 2022 (UTC) :Note: After some tampering with the module and some test runs, I've found out what the issue is. The module seems to be relying entirely on the template itself for the banner text it uses which is fetched from [[Module:Protection banner/config]]. You can see an example of this if you try to use {{tl|pp-template}} on a semi-protected page - it'll display the template banner's text from the config, but with the protection level at semi. This works ''most'' of the time, as the tooltip messages use <code>${PROTECTIONLEVEL}</code>, which means the message adapts to the protection level of the page. However, the tooltip for ecp is hard-coded to read <code>This ${PAGETYPE} is extended-confirmed protected</code>, which is where the issue is coming from. A solution to this could be just changing the tooltip message to <code>This ${PAGETYPE} is ${PROTECTIONLEVEL}</code>, so it matches the other options' format. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 13:09, 1 October 2022 (UTC) {{edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} Apparently forgot to do this. Based off of the discussion above, could the <code>This ${PAGETYPE} is extended-confirmed protected</code> message on line 224 be changed to <code>This ${PAGETYPE} is ${PROTECTIONLEVEL}</code> to avoid the module displaying the wrong message when {{tl|pp-extended}} (or similar) is used? Thanks. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 18:38, 5 October 2022 (UTC) :{{edited2}}. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&thinsp;,&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>04:19, 6 October 2022 (UTC)</small> == Template configuration feedback == Some of the strings in [[Module:Protection_banner/config]] could be more consistent with how page protection works on Wikipedia. 1. The non-iconified page protection template does not link [[Wikipedia:Request for edit]] when a page and its talk page are both protected as specified in the [[Protection_policy#Semi-protection|semi-protection policy]]. It would be better if that could happen automatically, maybe just add that always on talk pages when they are protected? If that's not possible, it would be good if there was an option to the template to add that link. 2. Several strings in the configuration state "or [[Special:UserLogin/signup|create an account]]" in reference to making edits to semi-protected pages. That seems misleading when a new account cannot edit semi-protected pages until it is old enough to be autoconfirmed. 3. Would it be possible to change the default settings so that '''small=yes''' would be set by default on articles that are edit protected (not move protection or any kind of protection on talk pages, though). It seems like that's the preferred practice so why not make it the default? [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 21:53, 10 July 2023 (UTC) == Template-editor move-protected? == (Regarding [[Module:Protection banner/config#L-758]].) It doesn't seem helpful to categorize a template into [[:Category:Wikipedia template-protected templates]] when it's only protected for ''moves'' and not for ''edits''. For example, [[Template:Bill Clinton]] is in that category but can be edited (but not moved) freely. I suggest either (A) <s>removing that line</s> <ins>[edit: not adding any category]</ins>, similar to how currently there is no category for a page that is extended-confirmed move-protected but not edit-protected or (B) creating new categories [[:Category:Wikipedia template-editor move-protected templates]] and [[:Category:Wikipedia extended-confirmed move-protected pages]] (or similar). [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] <small class="plainlinks sysop-show extendedmover-show">[//w.wiki/8xwX &#x1f0cf;]</small> [[User talk:SilverLocust|💬]] 02:26, 27 January 2024 (UTC) :{{reply to|SilverLocust}} That line was added by [[special:diff/976938143|this 00:07, 6 September 2020 edit]] per the discussion at [[#Move-protected]] above. – [[User:Wbm1058|wbm1058]] ([[User talk:Wbm1058|talk]]) 03:30, 8 February 2024 (UTC) ::To be more precise, that change wasn't added ''per'' the discussion at [[#Move-protected]], it was added ''followed by'' the discussion at [[#Move-protected]] that the change wasn't quite correct and should have some better solution. Nobody there claimed that the category now provided is correct, just that it's there so that it doesn't default to "fully protected pages". ::But that just suggests that rather than removing the line entirely, option (A) would be to move that line up to the [[Module:Protection banner/config#L-735|2nd line]] within protectionCategories (so that it has lower priority than all of the categories below it) and to replace it with <syntaxhighlight lang="Lua">['all|template|all|templateeditor|move'] = '' -- there is currently no category for template-editor move-protected pages</syntaxhighlight> ::And I suppose there could be an option (C) — combining TE move-protected pages into [[:Category:Wikipedia move-protected templates]]. [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] [[User talk:SilverLocust|💬]] 13:46, 27 February 2024 (UTC) :::[[Module:Protection banner/config#L-734|The first line]] of protectionCategories (which is the default) should also be changed to <syntaxhighlight lang="Lua">['all|all|all|all|all'] = 'Wikipedia miscellaneous protected pages',</syntaxhighlight> as a new tracking category, rather than defaulting to 'Wikipedia fully protected pages' when none of the below options match. And that would allow incorrect categories to just be removed rather than shoehorned into some not-quite-correct category. [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] [[User talk:SilverLocust|💬]] 20:11, 27 February 2024 (UTC) == Edit request 28 February 2024 == {{Edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} <syntaxhighlight lang="Lua> ['all|all|all|templateeditor|move'] = 'Wikipedia template-protected pages other than templates and modules', ['all|template|all|extendedconfirmed|move'] = 'Wikipedia extended-confirmed-protected templates',</syntaxhighlight> Please [[Special:Diff/1210714229|add these two new lines (sandbox diff)]] to the protectionCategories object in the /config so that # pages like the redirect {{no redirect|Template talk:Db-a1}} will not be miscategorized into [[:Category:Wikipedia fully protected pages]] (via {{tl|pp-move}}, which is called by {{tl|Redirect category shell}}) and # extended-confirmed templates like [[Template:Israel–Hamas war]] will not be categorized into both [[:Category:Wikipedia extended-confirmed-protected pages]] (via {{tl|pp-move}}) and the subcategory [[:Category:Wikipedia extended-confirmed-protected templates]] (via {{tl|pp}}) rather than just the subcategory. [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] [[User talk:SilverLocust|💬]] 02:02, 28 February 2024 (UTC) :I can make this edit now, so I shall do my own request. (This is separate from the suggestions in the previous section.) [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] [[User talk:SilverLocust|💬]] 12:39, 1 March 2024 (UTC) == Small bug == I noticed that a semi-protected article that has the extended-protection template applied to it displays the semi-protection icon, but with a tooltip that says "This article is semi-protected#semi". Not the biggest deal, but if anyone wants to get rid of the "#semi" at the end, that would be nice. <span style="border:3px outset;border-radius:8pt 0;padding:1px 5px;background:linear-gradient(6rad,#86c,#2b9)">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF;text-decoration:inherit;font:1em Lucida Sans">Sdkb</span>]]</span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 21:09, 27 August 2024 (UTC) :Which article? The anchor shouldn't be appearing since it should be part of the lock's link, and some quick testing myself doesn't seem to cause this case. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 21:39, 27 August 2024 (UTC) ::I found it on [[Tim Walz]], which had EC protection that expired (and I then replaced with semi-protection). <span style="border:3px outset;border-radius:8pt 0;padding:1px 5px;background:linear-gradient(6rad,#86c,#2b9)">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF;text-decoration:inherit;font:1em Lucida Sans">Sdkb</span>]]</span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 21:57, 27 August 2024 (UTC) :::Seems fine to me, the tooltip is just "This article is semi-protected". [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 08:35, 28 August 2024 (UTC) == Icon redirect == Anyone watching? The BLACKLOCK icon at [[Asian News International vs. Wikimedia Foundation]] redirects to [[Wikipedia:Protection_policy#full]], but [[Wikipedia:Protection_policy#Office_actions]] would be more on point. [[User:Gråbergs Gråa Sång|Gråbergs Gråa Sång]] ([[User talk:Gråbergs Gråa Sång|talk]]) 18:41, 21 October 2024 (UTC) :This'll require a change to the module code, since the config responsible for determining the link that the padlock uses is determined [[Module:Protection banner/config#L-596|here]], and an office action is, in technical terms, just a normal full (admin) protection. The only way the difference is determined for the image is by explicitly using {{tl|pp-office}} instead of {{tl|pp}}, so something similar would need to be done for the image link handling too. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 18:50, 21 October 2024 (UTC) ::While office action protections are implemented as full protections, the purpose of the redirect is to provide additional context and information to readers. I agree that it makes sense for the icon to redirect to the most relevant section of the policy, {{slink|Wikipedia:Protection policy#Office actions}}. Just to be clear, I'm only commenting on the desired outcome, not on the technical implementation. [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 18:58, 21 October 2024 (UTC) :::{{replyto|Gråbergs Gråa Sång}} It's easy to find out what the protection level is, and when it will expire. There are two [[WP:PF|parser functions]] that do this: :::*<code><nowiki>{{PROTECTIONLEVEL:edit|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}}</nowiki></code> → {{PROTECTIONLEVEL:edit|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}} :::*<code><nowiki>{{PROTECTIONEXPIRY:edit|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}}</nowiki></code> → {{PROTECTIONEXPIRY:edit|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}} :::*<code><nowiki>{{PROTECTIONLEVEL:move|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}}</nowiki></code> → {{PROTECTIONLEVEL:move|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}} :::*<code><nowiki>{{PROTECTIONEXPIRY:move|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}}</nowiki></code> → {{PROTECTIONEXPIRY:move|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}} :::The value "sysop" denotes full protection, for any reason. These values are read directly from a table, and whereas this module obtains the values using another module (specifically [[Module:Effective protection level]]) and not the parser functions, the underlying routines in the MediaWiki software are the same, and so the values are read from the same table. But the ''reason'' for protection is not held in a table, it's only recorded as a log entry. The module would need to scan back through that log, since the imposition of protection might not be the most recent entry in the protection log (although in this case, [//en.wikipedia.org/wiki/Special:Log?type=protect&page=Asian_News_International_vs._Wikimedia_Foundation it is]). The module would also need to do that every time the page is retrieved, and that would take time. I don't think that this is a good idea. Stick with using {{tlx|pp-office}} or {{tlx|pp-vand}} etc., whichever is most appropriate, as these describe the situation explicitly. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 07:37, 22 October 2024 (UTC) ::::If it can't be done, it can't be done. It would be a minor but obvious improvement for the reader, and my guess was that changing the "redirect" to [[WP:BLACKLOCK]] would be fairly trivial, though of course restricted by [[WP:PINKLOCK]] etc. To make a [[WP:OTHERCONTENT]] comparison, the [[WP:PINKLOCK]] icon (top right) at [[Module:Protection banner]] redirects to [[WP:PINKLOCK]], not [[WP:GOLDLOCK]]. [[User:Gråbergs Gråa Sång|Gråbergs Gråa Sång]] ([[User talk:Gråbergs Gråa Sång|talk]]) 07:48, 22 October 2024 (UTC) :::::After a quick skim of the module code, it turns out it is already possible to override the link of the padlock in the config based on the template used, it's just none of the existing cases used said feature. I've tried my best to workshop the change in the sandbox config on phone [[Special:Diff/1252648173|here]]. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 09:52, 22 October 2024 (UTC) ::::::Nice find. That seems like a promising solution, and it uses a descriptive link. [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 11:45, 22 October 2024 (UTC) :::::It would be better to avoid using the color shortcuts which are often unclear to people in meaning and less frequently used, and instead use the more descriptive shortcuts like [[WP:ECP]] or, even better, direct and descriptive links. [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 11:33, 22 October 2024 (UTC) If no one has any extra comments or suggestions regarding this, I'll move [[Special:Diff/1252648173|this change]] from the sandbox to main, since this seems pretty uncontroversial. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 16:41, 22 October 2024 (UTC) :I've implemented the config change, office padlocks will now start linking to the office section in the protection policy. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 18:54, 23 October 2024 (UTC) ::Thanks! [[User:Gråbergs Gråa Sång|Gråbergs Gråa Sång]] ([[User talk:Gråbergs Gråa Sång|talk]]) 19:09, 23 October 2024 (UTC) ::Looks good. Office padlocks have the correct destination and full protection padlocks are unchanged. Thanks. [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 19:19, 23 October 2024 (UTC) == Mobile places infobox incorrectly for [[WP:PIA]] notice == Mobile moves infoboxes down after the opening paragraph per [[:mw:Reading/Web/Projects/Lead Paragraph Move]]. On [[Detention of Mahmoud Khalil]] {{tlx|1=pp-extended|2=small=yes}} includes <code><nowiki><p class='PIA-flag' style='display:none; visibility:hidden;'>This page is subject to the extended confirmed restriction related to the Arab-Israeli conflict.</p></nowiki></code>. The text is hidden but mobile still interprets it as an opening paragraph and displays the infobox right after it instead of moving it further down after the first displayed paragraph. Is there a better fix than moving {{tlx|1=pp-extended|2=small=yes}} down in the wikitext? [[MOS:ORDER]] says it should be at the top. [[User:PrimeHunter|PrimeHunter]] ([[User talk:PrimeHunter|talk]]) 09:36, 17 March 2025 (UTC) :According to the [https://gerrit.wikimedia.org/g/mediawiki/extensions/MobileFrontend/+/a7183b11e63dc28e6baabfc1eb9e62e02baab130/includes/Transforms/MoveLeadParagraphTransform.php#250 code] moving the notice inside a span might be enough. [[User:Sjoerddebruin|<span style="color:var(--color-progressive,#36c); font-weight:var(--font-weight-semi-bold,600); letter-spacing:0.05em;">Sjoerd de Bruin</span>]]&nbsp;[[Overleg gebruiker:Sjoerddebruin|<small style="color:var(--color-progressive,#36c); letter-spacing:0.05em;">({{int:Talkpagelinktext}})</small>]] 09:52, 17 March 2025 (UTC) ::That only targets <code><nowiki><span id="coordinates">...</span></nowiki></code>. We could use it but adding a coordinates id would be hacky. There may be tools looking for that id and getting confused. [[User:PrimeHunter|PrimeHunter]] ([[User talk:PrimeHunter|talk]]) 10:45, 17 March 2025 (UTC) :::It works in a mobile preview to use a div. [[User:PrimeHunter|PrimeHunter]] ([[User talk:PrimeHunter|talk]]) 18:35, 17 March 2025 (UTC) :This also means that this text, which exists only for the purpose of the abuse filter, is now present in multiple search engines where those articles are showing up: [https://duckduckgo.com/?t=ffab&q=detention+of+mahmoud+khalil&ia=web Duckduckgo example]. While I get why @[[User:SilverLocust|SilverLocust]] made that edit, they should’ve done it in a way that does not create this slew of issues. One way this could be mitigated is by testing whether adding that as a hidden {{tag|indicator|o}} instead would still work for those purposes, since those do not affect the page output in this way. [[user:stjn|stjn]] 17:31, 19 March 2025 (UTC) ::I've made a [[Special:Diff/1281325360|fix]] (at least temporarily, someone else may have a better suggestion) for the mobile issue and I believe the search issue. Got to go, but I'll subscribe to this section. Email me if there's anything needing a quick response. - Jenson[[User:SilverLocust|SL]]&nbsp;([[User talk:SilverLocust|SilverLocust]]) 18:06, 19 March 2025 (UTC) == Template-protected edit request on 19 December 2025 == {{edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} Let’s adapt “you may submit an edit request ask an administrator (or template editor)” based on whether the page is template-protected or fully protected. It’s not just administrators who can edit template-protected pages. [[User:2600 etc|2600 etc]] ([[User talk:2600 etc|talk]]) 01:29, 19 December 2025 (UTC) :{{not done for now}}''':'''<!-- Template:ETp --> from what I've seen, this has already been done. Are you able to show a specific example where a protected template's notice does not mention template editors? '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&thinsp;,&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;–&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|''welcome!'']]&nbsp;–&nbsp;<small>06:19, 19 December 2025 (UTC)</small> == Change all instances of [[Help:Protection]] to [[Wikipedia:Protection policy]] == [[Module:Protection banner/config]] contains links to [[Help:Protection]], which has barely been updated since 2008 and is much less useful to new editors than [[Wikipedia:Protection policy]], which contains information on specific protection types. I have demonstrated the changes in [[Module:Protection banner/config/sandbox]] ([https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module%3AProtection_banner%2Fconfig%2Fsandbox&diff=1329273725&oldid=1254635270 diff]). We already link to [[Wikipedia:Protection policy]] for the vast majority of protected pages, [[Help:Protection]] is only displayed in banners. [[User:Helpful Raccoon|Helpful Raccoon]] ([[User talk:Helpful Raccoon|talk]]) 23:07, 24 December 2025 (UTC) == Expiration date not displaying in hover tooltip text on temporarily EC-protected pages == {{fyi|pointer=y}} Please see [[Template talk:Pp-extended#Expiration date not displaying in hover tooltip text on temporarily EC-protected pages]] for a bug with this module. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1F98C; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 12:30, 25 December 2025 (UTC) :@[[User:Redrose64|Redrose64]] This can be fixed by either removing {{code|ecp}} as a protection reason from [[Module:Protection banner/config]], as I have demonstrated in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Protection_banner/config/sandbox&diff=prev&oldid=1329429750 this diff], or just removing the tooltip from {{code|ecp}}. [[User:Helpful Raccoon|Helpful Raccoon]] ([[User talk:Helpful Raccoon|talk]]) 03:33, 26 December 2025 (UTC) == "Please discuss any changes on the talk page" for protected talk pages? == On edit-protected talk pages such as [[Talk:Ali Khamenei]], the protection banner (for the talk page itself) still says: {{tq|Please discuss any changes on the [[Talk:Ali Khamenei#top|talk page]]}}. While the link for the edit request correctly points to [[WP:RFPP/E]], should the content of the message also be adjusted to avoid confusing newcomers with a catch-22? [[User:Chaotic Enby|<span style="color:#8a7500">Chaotic <span style="color:#9e5cb1">Enby</span></span>]] ([[User talk:Chaotic Enby|talk]] · [[Special:Contributions/Chaotic Enby|contribs]]) 00:46, 1 March 2026 (UTC) == Template-protected edit request on 15 April 2026 == {{edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} Please implement my changes in [[Module:Protection banner/config/sandbox|the sandbox]], which provides a protection reason for user pages of deceased Wikipedians. (Some cleanup may be required.) This reason is planned to be used in {{tl|Deceased Wikipedian}}. [[User:Awesome Aasim|Aasim]] ([[User_talk:Awesome Aasim|<ruby>話す<rp>（</rp><rt>はなす</rt><rp>）</rp></ruby>]]) 20:33, 15 April 2026 (UTC) :{{Done}}! [[User:Santiago Claudio|Santiago Claudio]] ([[User talk:Santiago Claudio|talk]]) 08:14, 18 April 2026 (UTC) 2h4q8mgyv5e21l0sbgti1vqqlwd4hzp 359542 359541 2026-04-23T11:18:48Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module_talk:Protection_banner]] 359541 wikitext text/x-wiki {{Permanently protected}} {{talk header}} == Miscategorisation at Wikipedia fully protected templates == Extended-confirmed templates are currently erroneously being categorised into [[:Category:Wikipedia fully protected templates]]. That category has a note "For technical reasons, this category also erroneously contains extended confirmed protected templates.", but neither that comment or its edit summary indicates what this "technical explanation" is. I presume this module is responsible for populating that category? Can this reason be explained? (ping {{ping|Mr. Stradivarius|p=}}, in case you know) [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 16:52, 28 August 2020 (UTC) :{{ping|ProcrastinatingReader}} It sounds like the module needs to be fixed, but I'm not sure of the exact fix needed yet. Do you have an example of a page that is wrongly categorised? — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 00:56, 29 August 2020 (UTC) :And yes, the module is responsible for populating the category. In particular, the category list is in [[Module:Protection banner/config]], about two-thirds of the way down. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 00:57, 29 August 2020 (UTC) ::{{u|Mr. Stradivarius}}, examples: [[Template:Justice League characters]], [[Template:Palestinian militancy attacks in the 1960s]], [[Template:Gs/topics]] [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 01:29, 29 August 2020 (UTC) ::Very quick glance at 30 secs of reading the comments in the config, but perhaps the issue is just that we don't have a [[:Category:Wikipedia extended-confirmed protected templates]] and thus it's resolving up the ladder to the fully protected ones? A complete and utter guess, though, probably wrong... [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 01:32, 29 August 2020 (UTC) :::Hmm, looks like Mdaniels was working on something similar a few months ago. I've made a slight adjustment to the config sandbox, perhaps this will work? Not quite sure how to test, though. I tried changing the version at [[Template:Palestinian militancy attacks in the 1960s]] to the sandbox v, but it isn't overriding (I'm guessing the template namespace does some kind of autodetect to insert the lock, hence overrides my manual one). And on that note, just wondering, why does {{t|Pp-extended}} exist rather than just using {{t|Pp}} (which is used for all other protections & at least in source appears to do the same thing as the former?) [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 01:47, 29 August 2020 (UTC) ::::{{ping|ProcrastinatingReader}} It looks like your edit did the trick, and you are right, it is just a matter of editing that table so that extended-confirmed-protected templates don't fall through to the default case. The best way to test would be to add some new tests to [[Module:Protection banner/config/testcases]]. Unfortunately, previous editors have edited the config without updating the test cases, so we will need to fix the existing test cases as well. For live testing, I recommend [[User:Jackmcbarn/advancedtemplatesandbox.js]], which you can use to test the sandbox out on live pages without updating the main module. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 01:57, 29 August 2020 (UTC) :::::That script is handy, I think C&C recommended it to me a little while ago actually but I forgot about it. Synced the update and it seems to be populating the category (awfully slowly, not too sure how the software decides when to update the categorisation). Also fixed most of the testcases. Very, very well documented modules by the way. Most paid code I come across has far worse documentation. I'm actually somewhat surprised you're not professionally a developer. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 17:16, 29 August 2020 (UTC) ::::::{{ping|ProcrastinatingReader}} Thank you for updating the module, and for fixing the test cases! It is much appreciated. I think you do need the second hyphen in the category name, though: "Wikipedia extended-confirmed protected templates" with one hyphen translates to "protected templates that are extended-confirmed" (whatever that may mean); "Wikipedia extended-confirmed-protected templates" with two hyphens translates to "templates which have extended-confirmed protection", which I think is the one we want here. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 14:08, 30 August 2020 (UTC) :::::::{{u|Mr. Stradivarius}}, that change is fine with me. By the way, I was looking to find a fully protected page and came across [[:Category:Wikipedia fully protected pages]]. Every article directly in this category isn't fully protected, which confused me a bit. Then I realised [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alissa&redirect=no they're redirects]. We tend to put the redirects into [[:Category:Fully protected redirects]], which has 1,375 members. Any idea why some are also/instead being categorised into the former category, which only has 553 members? I think it may be because they're also move protected (the few examples I checked are also in [[:Category:Wikipedia indefinitely move-protected pages]]), but if that's the case I guess we need an extra config case to catch these so they're not falling into the generic category. If my guess is correct, do we want to just change the config case to |all (rather than |edit), or do we want to create a separate category for fully-protected moves?{{pb}}My side question is, why is the module adding them to multiple categories? I know that's good behaviour, but what's the code logic behind it? Is it looking for a category for each type of protection separately (as in: edit/move are put through the hierarchy for a category separately)? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 14:18, 30 August 2020 (UTC) :::::::After some further digging, this looks like a mess (but not on the part of this module). Looks like this module isn't responsible for the fully protected redirects category, that's done manually and the category added by redirect templates like {{t|R fully protected}}. So we have [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Armando_(Blogger)&action=edit some redirects] which aren't tagged with a lock and only in the latter cat, and other articles which are only tagged with the lock, and thus only in the fully-protected category. The ones tagged with both the template and the lock being placed in both. This kinda makes the tracking categories an inconsistent mess and a bit useless as a result, really. Not sure what the best way to clean this up is? I know we can check for redirect using Lua, so we can always add that in, but not sure what the performance impact would be? We'd probably need a bot to fix pages like the one I linked, too? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 14:30, 30 August 2020 (UTC) ::::::::{{ping|ProcrastinatingReader}} I've made the change to add the extra hyphen, so the pages should start to slowly filter over to the new category. To answer your earlier question, the updating is done by the [[WP:JQ|job queue]], which can be very slow for category changes caused by a template edit. I've seen it take months before. As for the multiple protection categories, this module only adds one protection category per #invoke, but there can be multiple protection templates on a page, and as you found, there are other templates which add protection categories as well. To fix this in an elegant way, we would probably need to make a separate module for generating protection categories which can be called from all of the different templates involved. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 15:04, 30 August 2020 (UTC) :::::::::{{u|Mr. Stradivarius}}, hmm, in the case of [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alissa&redirect=no this] what's adding the lock (in read mode)? And why is that thing not adding the lock [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Armando_(Blogger)&action=edit here]? These look quite similar to me? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 15:07, 30 August 2020 (UTC) ::::::::::{{ping|ProcrastinatingReader}} That's [[Template:Rcat shell]], which is calling [[Template:pp-protected]] based on the edit protection level. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 15:14, 30 August 2020 (UTC) :::::::::::{{u|Mr. Stradivarius}}, I see. Isn't the easiest way to clean this up just to remove {{tlx|pp-protected|small{{=}}yes}} from {{t|Rcat shell}}? Then it would only call {{t|R fully protected}}, which adds the proper category. The only issue would be the lack of lock, then, but we can fix that by adding, to {{t|R fully protected}}, something like: {{tlx|pp|small{{=}}yes|category{{=}}no}}. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 15:35, 30 August 2020 (UTC) ::::::::::::No, don't remove it. That would undo the work carried out by myself and others (such as {{u|Paine Ellsworth}}) over the last few years to try and eliminate the use of dedicated templates that only apply to a specific prot level. So when a page has {{tlx|rcat shell}} it should not also have any other protection template, not even {{tlx|r protected}} or similar. The thing about {{tlx|pp-protected}} is that it autodetects the prot level and doesn't need adjusting when a page is raised from semi-prot to full-prot, etc. If you find a page (redirect or otherwise) in the "wrong" protection category, first apply a [[WP:NULLEDIT]] and see if that resolves it. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 09:28, 31 August 2020 (UTC) :::::::::::::{{u|Redrose64}}, these are in the wrong categories due to an inherent bug in the templating. Null edits won't resolve the issue (also, I can't null edit a fully protected page). Please see discussion above. The change I suggested shouldn't defy your efforts. {{t|r protected}} accounts for other protection levels as well, and so moving {{t|pp}} into there for this case wouldn't cause any negative effects as far as I can see. If you're seeing something I'm not, please elaborate. To be clear, I'm only proposing moving it for the fully protected case (which necessarily calls {{t|r protected}}, so this doesn't cause any omissions). There's absolutely no scenarios I can see where this goes wrong? See sandboxes for example. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 20:17, 31 August 2020 (UTC) ::::::::::::::Well {{u|ProcrastinatingReader|PR}}, seems you're coming in on an old problem we've been noticing and trying to fix for several years now. On this talk page alone it goes back at least to 2016 and when {{tl|Redirect category shell}} was the {{tl|This is a redirect}} template. This challenge applies not just to Extended-confirmed-protected but also to others like the {{tl|-r}} redirect, which is template-protected. There appear to be so many layers of this issue that some seriously good admins and template editors, as well as Lua experts have tried to fix it and then apparently put it off to tackle more serious challenges that come up. It's a really tough nut to crack, so I wouldn't get my hopes up for a solution any time soon. However, I myself do hope that it will eventually be well-resolved. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>12:01, 1 September 2020 (UTC)</small> {{od|::::::::::::::}} {{u|Paine Ellsworth}}, do you see any flaws with my proposed solution? Obviously it would only affect the niche case of fully-protected redirects using one of the two templates (not the other ones, which would remain as broken as they are now), but since I cannot see it causing any issues for that case I think my solution it's better than nothing, and at least it would make the fully-protected category less useless for other purposes. Noting that the shell necessarily calls {{t|r protected}} makes this an easy case to solve, I think. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 12:08, 1 September 2020 (UTC) :You appear to be looking to remove the {{tl|pp-protected}} template from the shell, thus changing: <pre> {{#switch: {{PROTECTIONLEVEL:edit}} |sysop={{pp-protected|small=yes}}{{R protected|embed=yes}} |templateeditor={{pp-protected|small=yes}}{{R template protected|embed=yes}} |extendedconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R extended-protected|embed=yes}} |autoconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R semi-protected|embed=yes}} </pre> :to: <pre> {{#switch: {{PROTECTIONLEVEL:edit}} |sysop={{R protected|embed=yes}} |templateeditor={{pp-protected|small=yes}}{{R template protected|embed=yes}} |extendedconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R extended-protected|embed=yes}} |autoconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R semi-protected|embed=yes}} </pre> :is that correct? And then further, to get back the lock icon that would be lost, you propose to insert the {{tl|pp-protected}} template into the {{tl|R fully protected}} rcat template? Where exactly would you insert it? '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>12:38, 1 September 2020 (UTC)</small> ::{{u|Paine Ellsworth}} that's correct. For your question, see [[Template:R fully protected/sandbox]]. Both sandboxes are updated with the change I'm proposing.{{pb}}(the second option is to keep both templates as-is, but just add a |category=no to the shell. This works the same to fix our categorisation issue, but since currently half the fully-protected redirects don't use the shell, they don't have the lock. I think the above approach is better so we have the lock in all cases, as well as fixing categorisation). [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:43, 1 September 2020 (UTC) :::Like you, {{u|ProcrastinatingReader|PR}}, I'm unable to test your changes on fully-protected redirects; however, I can test the changes on template-protected redirects and found that they are removed from {{cat|Wikipedia template-protected templates}} when the {{tl|Redirect category/sandbox}} is used. This leads me to think that your changes will accomplish what you want them to do. One problem is that your changes did not remove the template-protected redirect from {{cat|Wikipedia fully protected pages}}, and that is one of our main issues. So your solution might very well be a good partial fix (that would need testing by an admin to confirm); however, it does not address other important issues I have with incorrect and improper categorization as I've raised elsewhere on this talk page. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>10:18, 2 September 2020 (UTC)</small> ::::Thanks for testing, {{u|Paine Ellsworth}}. That problem you note unfortunately won't be fixed by these changes, as this modification in the same way applied to TE redirects won't work in the same way. That would require a new rule in the module and some modifications to the templates, I believe, but I haven't looked into the case of TE redirects closely, thus only propose a change for the full-protected redirect case. May look into the other cases later on. The issues in others should also become more apparent once the fully-protected cat isn't polluted with nonsense.{{pb}}I've tested my changes on [[Alissa]] (a fully-protected redirect) using the templatesandbox script suggested above, and it does correctly categorise this redirect. If any admins wish to test further, on the live redirect by changing it to the sandbox, that'd be great. Otherwise, I think there's sufficient evidence to make this relatively straight-forward change in the coming days, if no objections to the technical details are made. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 11:38, 2 September 2020 (UTC) :::::You're welcome, {{u|ProcrastinatingReader}}''!'' Yes, it would be very helpful if the admins who've been working on this would test the FP redirects with the sandboxed code. Another question I have would be what do you think would happen if, instead of placing <code><nowiki>{{pp|small=yes|category=no}}</nowiki></code> in the {{tl|R fully protected}} rcat, what would be the difference if we just added the {{para|category|no}} parameter to the existing {{tl|pp-protected}} template (which of course redirects to template {{tl|pp}}) in the {{tl|Rcat shell}}? Would that accomplish the same thing? or do you think there would be different results? '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>12:14, 2 September 2020 (UTC)</small> ::::::{{u|Paine Ellsworth}}, in terms of categorisation, it would be exactly the same result. However, a lot of fully-protected redirects do not use the shell, and instead only use {{t|R fully protected}}. As a result, they don't have the lock icon in the top right. I think the approach suggested would also correct this 'error' (if you like) by adding the lock in those cases too, and I think the lock should be there, so my initial thoughts were that this instead is a better approach. As you (and others) have dealt with this issue over a longer period of time than I, I'd be interested to hear your thoughts on this matter. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 12:33, 2 September 2020 (UTC) :::::::I would support adding the pp template to the fully-protected rcat as an interim solution, and I would also support adding the {{para|category|no}} parameter to the shell for all the protection templates in the shell. May as well add the pp template to {{tl|R template-protected}}, {{tl|R extended-protected}} and {{tl|R semi-protected}} as well, because when those are used without the shell, they too do not add a lock to the top of the redirect page. :::::::A better solution in the long run might be for a bot to find all of the protected redirects and replace the protection rcats with the rcat shell; however, some editors might complain if other appropriate rcats are not also added to justify the use of the shell. And that could not be facilitated by a bot. That would have to be done manually, which would take an army of Wikignomes to accomplish. < sigh > '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>13:29, 2 September 2020 (UTC)</small> ::::::::I will look into those templates too, when I have a chance, to confirm there would also be no adverse affects of doing so. I agree we need a better solution to really address all components of this issue. I raised the idea of a bot above. Issue is that neither of us could operate the bot (it would have to be adminbot to edit fully-protected redirects). Not sure of many active admins who have experience & interest in this area, so unless you would like to put in an RfA and operate it I think the bot point is moot. WikiGnomes (even if logistically possible) wouldn't help for same reason, fully-protected edit requests take forever to process (and I've only seen 1 or 2 admins who actively attend to them). Unlikely 1000 of them would be done. Even if they could be, it's double the amount of time taken per redirect (time of proposer + time of admin reviewer). [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 15:01, 2 September 2020 (UTC) ====Move-protected==== {{u|Mr. Stradivarius}}, thoughts on what to do about move-protected pages to a non-sysop level? Currently, they just default up the chain to [[:Category:Wikipedia fully protected pages]]. I saw a testcase for this that was failing, so I made [[Special:Diff/976938143]], but really this seems wrong. Doesn't exactly make sense to categorise TE move-protected into TE. We do have categories for sysop move protection, eg <code>['all|template|all|sysop|move'] = 'Wikipedia move-protected templates'</code>, but none really for lesser move protection, and it kinda seems somewhat silly to have "Wikipedia template-editor move-protected templates"? Hence, not sure what solution would be best here. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:11, 6 September 2020 (UTC) :Why not introduce a separate category tree for move-protection? From [[Wikipedia:Move protection]] it is unclear, how many different levels of move protection there is except {{tq|fully move-protected pages}}. Other relevant bits: :* {{tq|Fully edit-protected pages are also implicitly move-protected.}} :* {{tq|All files are implicitly move-protected; only file movers and administrators can move files.}} : —⁠[[User:Andrybak|andrybak]] ([[User talk:Andrybak|talk]]) 21:38, 6 September 2020 (UTC) :*I think in theory you can move protect to all levels, but for the most part non-sysop move-protection not matching edit protection is quite a rare scenario. It happens on some mainspace pages (usually to ECP move), there's a couple templates that have this (edit=semi, move=TE). I think many of them are IAR actions, rather than codified in guidelines, but reasonable protections nevertheless. A move category tree is one idea, yeah, and not awfully difficult to implement, at least in the module. There's a bunch of scattered templates that would need to be double-checked, as well. It would be worth noting that if we did that, stuff like [[:Category:Wikipedia move-protected templates]] should probably be a cat containing child cats only, so we'd have to make sure no bots are going to be troubled by that. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 22:02, 6 September 2020 (UTC) :{{ec}} {{to|ProcrastinatingReader}} I'd also like to hear thoughts from [[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]], [[User:MSGJ|Martin]], [[User:Anomie|Anomie⚔]], [[User:Wbm1058|wbm1058]], [[User:Xaosflux|<span style="color:#FF9933; font-weight:bold; font-family:monotype;">xaosflux</span>]] and [[User:Jackmcbarn|Jackmcbarn]] that would be helpful on this issue. As a "tough nut to crack", we need all the help we can get. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>21:48, 6 September 2020 (UTC)</small> ::{{replyto|Andrybak}} Move protection has exactly the same five levels as edit-, upload- and create-protection, i.e. none, semi, EC, template and full. However, since IPs and unconfirmed editors cannot move pages, a page with no move protection is effectively semi-protected for moves. It is rare to have a page that is explicitly semi-prot for moves but has no edit protection; these are usually mistakes and, when discovered, are often reduced to having no move protection for the sake of tidiness. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 11:10, 7 September 2020 (UTC) ====Userspace scripts==== We've got a lot of cat pollution where someone adds a userspace script and chucks a <code><nowiki>// {{pp-template}}</nowiki></code> or something into their css/js files, causing a gold lock and sysop-protected categorisation (eg [[User:GoldenRing/common.js]], [[User:BeywheelzLetItRip/common.css]], [[User:AHollender (WMF)/sandbox/2019–20 coronavirus pandemic data/2019–20 coronavirus pandemic data/styles.css]], etc). Rather than have IAdmins constantly removing this stuff, perhaps it's a good idea for this module should just not show lock or categorise (basically just skip) any .js/.css files in userspace (which are all IAdmin protected, globally)? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 22:15, 6 September 2020 (UTC) :Done [[Module:Protection banner/sandbox|in sandbox]] if anyone wants to take a look. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 22:38, 6 September 2020 (UTC) ::I took a look at the code. It looks basically good - thanks for contributing it. :) There are a couple of things I would change: ::* Instead of having the code in <code>Protected:isProtected()</code>, I would put it directly in <code>Protection:makeCategoryLinks()</code>, or maybe better, put it in a dedicated <code>Protection:shouldBeCategorized()</code> method and call that from makeCategoryLinks. Saying user .js or .css pages aren't protected when they effectively are protected is a bit confusing, and I think that moving the code would make the intention more explicit, and maybe avoid future bugs. ::* It could do with some test cases at [[Module:Protection banner/testcases]]. ::Best — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 15:32, 7 September 2020 (UTC) :::{{u|Mr. Stradivarius}}, thanks for reviewing! Re bullet 1: I popped it into <code>:isProtected()</code> to also stop it showing the lock, as well as stopping the categorisation, since my thought was that showing a gold sysop lock on these types of files seems slightly misleading & undesirable. Also seemed like a good idea to pop them into the "wrong categories" cat to have their // {{tlf|pp-template}} removed seemed like a good idea. Easiest way to achieve all points was to edit :isProtected(). Of course, open to thoughts on if any of these fixes are themselves undesirable. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 16:11, 7 September 2020 (UTC) ::::{{ping|ProcrastinatingReader}} I see - if we need to suppress the padlock icons as well, then I agree that <code>:isProtected()</code> is a very convenient place to add the code. I think the problem is just one of naming, then, which I [[Special:Diff/977374710|had a go at tackling]] in the sandbox. I couldn't think of a good name for a method that means "the template should output a protection category, and a banner/padlock icon", though, so I cheated by making an alias. There's probably a better way of doing it. Also, I fixed the test cases, which appeared to have been broken for quite some time. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 14:24, 8 September 2020 (UTC) :::::{{u|Mr. Stradivarius}}, looks good to me! [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:27, 9 September 2020 (UTC) :::::{{u|Mr. Stradivarius}}, is this good to merge into live? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:08, 15 September 2020 (UTC) ::::::{{ping|ProcrastinatingReader}} Not yet - there are some test cases missing, and I noticed an edge case that the user JS/CSS code needs to cover (i.e. user pages only have the JS/CSS content type if they are a subpage; <code>User:Foo.css</code> would be a wikitext page). — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 00:20, 16 September 2020 (UTC) :::::::Interesting. Technically those pages could be CSS too, if manually changed. The best way to check all would be to use contentModel I guess, but it’s a “maybe expensive function”; a check on the page title will probably handle 99.9% of cases. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 09:54, 16 September 2020 (UTC) ::::::::Using the content model shouldn't be a problem, as we would only be making one expensive function call. And I'm guessing the result would be cached per page, so there would probably still be only one expensive function call even if we have multiple #invokes on a page. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 04:19, 19 September 2020 (UTC) ::::::::Also, checking the [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Expensive properties|docs]], it looks like fetching the content model for the current page doesn't count towards the expensive function count, so it shouldn't actually have any effect. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 07:18, 19 September 2020 (UTC) :::::::::I've just put the code up live - let me know if you notice any issues. — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 13:07, 19 September 2020 (UTC) ::::::::::{{u|Mr. Stradivarius}}, looks good right now. Am curious about one thing. I know categories don't update with contents immediately, but I thought a [[Wikipedia:Purge#forcerecursivelinkupdate|purge with forcerecursivelinkupdate]] on the page immediately updated that? Tried on a couple but they don't disappear from [[:Category:Wikipedia fully protected pages]] for some reason - any idea? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 18:33, 19 September 2020 (UTC) :::::::::::It's not worked for months, if not longer: see [[Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 181#Sending a POST to the API to purge]]. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 21:45, 19 September 2020 (UTC) ====Redirect sub-categorisation==== [[:Category:Fully protected redirects]] is a little useless for maintenance purposes, because it has 1,500 members with no subcategories. Ideally this should be split up, e.g. redirects of alternate name of a BLP, redirects protected due to vandalism, project redirects pre-emptively protected, etc. Discussed briefly above in [[Module_talk:Protection_banner#Categorization_of_protected_redirects]], {{u|Mr. Stradivarius}} gave 3 options which I also think are the best few. I think it can easily be done with this module. We could create a bunch of wrappers and get around the named caveat by adding a title check for isRedirect if the wrapper is for a redirect (probably easiest option). These would use the reason key. It would also keep per-namespace options open, but we wouldn't be able to use normal banner data (could get around this by having a -redirect suffix in reason for cat, but fetching data from parent for lock). There's also option 3 of making a redirect key in the algorithm, but that's maybe a bit of work (Mr. S or Jack might know best). [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 14:53, 7 September 2020 (UTC) '''Update''' Making a bit of a laundry list of protection category 'issues', feel free to add/change. I guess we can figure out solutions from there. {{u|Paine Ellsworth}} may be interested? Re. redirects, I know {{u|Mr. Stradivarius}} suggested [[Module_talk:Protection_banner#Categorization_of_protected_redirects|above]] the ideas of {{tq|Add redirect detection as a full-blown key to the protection category algorithm}}, or a new module to deal with redirects. I also had [[Special:Diff/977097115/977183814|an idea]] of suffixing -redirect to the reason. I think the adding to algorithm approach is best, the issue overlaps into non-redirects and I think it's easier than having a near-duplicate module. However, I think it may also just be better to cut our losses, focus on fixing & having categorisations based mainly on protection level and duration (indef/temp), and suggesting Petscan if one wishes to get useful stuff out of them. For example, to figure out extended confirmed protections NOT DS one can use the "has none templates", on talk page, of "ArbCom Arab-Israeli enforcement" + [...]. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 17:20, 26 September 2020 (UTC) In both cases, here's some issues: * [[:Category:Wikipedia move-protected pages]] needs to be able to handle non-admin move protections (currently they just go into the fully-prot cat). But since each run of the module only categorises once, it would require completely changing the category tree structure I think (like the standard protections) to make this work smoothly? Or, we can just mash everything up into one move-protected category per protection level (ditch the namespace stuff) and suggest Petscan for namespace categorisation (likely the easiest option?) * [[:Category:Wikipedia protected biographies of living people]] is ineffective, and hence it (and its subcategories) nearly empty. Admins rarely use {{t|pp-blp}}, Twinkle just adds {{t|pp-30-500}}, e.g. [[Sushant Singh Rajput]], with a protection reason usually including "Violations of the biographies of living persons policy" (but not always). A few things a bot can do here, but I note that Petscan can also be used for the same purpose, so do we just want to scrap {{t|pp-blp}} and only categorise by protection level instead? It seems to at least be used for semi-protections, but I wonder how many semis are just mashed up in other cats, like [[:Category:Wikipedia semi-protected pages]] (a lot, at a glance). Similar issue with [[:Category:Wikipedia extended-confirmed-protected pages]]. ::{{to|ProcrastinatingReader}} yes, I'm very interested and watching all this closely. Much of it seems above my pay grade and ken, but I read and watch anyway hoping this will be resolved by those who know more than I do about these things. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&nbsp;&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>15:57, 27 September 2020 (UTC)</small> == Catonly == {{re|Mr. Stradivarius}} I made a change to sandbox that adds a parameter called "catonly". If it's "yes", then the banner/padlock will be hidden and only the category will be provided. Added 2 testcases which pass. This would implement [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2020_October_25#Template:Pp-move this TfD]. Is that good to go? [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 19:47, 15 July 2021 (UTC) :{{ping|ProcrastinatingReader}} Thank you for implementing this! I really appreciate it when someone takes the time to write test cases. :) Looks like you forgot to sync the latest changes from the main module (see the [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ComparePages?page1=Module%3AProtection+banner&rev1=1013845490&page2=Module%3AProtection+banner%2Fsandbox&rev2=1033774702&action=&diffonly=&unhide= diff]), so you should resync and check that your changes still pass the unit tests. We could probably do with another test case to show that a padlock icon is shown when {{para|catonly|no}}. And maybe a similar one for categories if you want to be thorough. Also, I see that you're duplicating the UNIQ...QINU pattern to detect strip markers - that should probably be made its own variable, in case it needs to be changed in the future. The sandbox code looks fine, although as that if/then condition gets more complex, I would be tempted to split it out into its own function for readability. Let me know if you want me to clarify anything, and once you've fixed the above issues feel free to deploy the code if all the unit tests pass. Best — '''''[[User:Mr. Stradivarius|<span style="color: #194D00; font-family: Palatino, Times, serif">Mr.&nbsp;Stradivarius</span>]]''''' ^{[[User talk:Mr. Stradivarius|♪&nbsp;talk&nbsp;♪]]} 11:45, 16 July 2021 (UTC) ::Thanks for reviewing! Added those tests and added a test for banners as well. Also split that pattern into a variable. All tests pass, so I've deployed the code. [[User:ProcrastinatingReader|ProcrastinatingReader]] ([[User talk:ProcrastinatingReader|talk]]) 12:01, 16 July 2021 (UTC) == Template-protected edit request on 3 February 2022 == {{edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} Please add the following to [[Module:Protection banner/config]] near line 772: <pre> ['all|module|all|extendedconfirmed|edit'] = 'Wikipedia extended-confirmed-protected modules', </pre> [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=extendedconfirmed&size-mode=min&size= ECP modules] currently categorize into [[:Category:Wikipedia fully-protected modules]], this would move them to [[:Category:Wikipedia extended-confirmed-protected modules]]. [[User:AntiCompositeNumber|AntiCompositeNumber]] ([[User talk:AntiCompositeNumber|talk]]) 23:27, 3 February 2022 (UTC) : {{Done}}: [[Special:Diff/1069763876]]. —⁠[[User:Andrybak|andrybak]] ([[User talk:Andrybak|talk]]) 23:50, 3 February 2022 (UTC) ::@[[User:Andrybak|Andrybak]] Thanks! [[User:AntiCompositeNumber|AntiCompositeNumber]] ([[User talk:AntiCompositeNumber|talk]]) 00:02, 4 February 2022 (UTC) == Issues with pending changes alongside generic protection == At [[Chimpanzee]], the page is both pending changes and semi-protected. {{tl|pp-pc}} does not render, only {{tl|pp-vandalism}} does. Is this expected? <span class="nowrap">&#8212;'''[[User:CX Zoom|CX Zoom]]'''[he/him]</span> <sup class="nowrap">([[User talk:CX Zoom|let's talk]] • {[[Special:Contributions/CX Zoom|C]]•[[User:CX Zoom/X|X]]})</sup> 09:51, 5 August 2022 (UTC) :{{replyto|CX Zoom}} Yes, only one kind of protection is reported - the "stronger" one. In this case, the {{tlx|pp-vandalism}} picks up the [[WP:SEMI|semi-protection]] for editing which prevents all edits by unconfirmed users; whilst the {{tlx|pp-pc}} picks up the [[WP:PC1|pending changes]] prot, also for editing, which ''allows'' edits by unconfirmed users but doesn't make them visible unless accepted. So in this case the semi-prot is the stronger one. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 20:46, 5 August 2022 (UTC) == Using plain English for protection levels == The recent high-profile case of readers not understanding protection icons at [[Recession]] led me to review the tooltip text, and it seems that it leaves something to be desired. The messages are currently in forms like {{tq|This article is semi-protected until April 7, 2022 at 1:47 UTC.}} Readers don't know what "semi-protected" or "extended-protected" means, and very few will click through to the [[WP:protection|protection policy page]] to find out. I suggest that we change the wording to plain English to help make it easier to understand. For semi-protection, I'd suggest {{tq|New users cannot edit this article until April 7, 2022, at 1:47 UTC}} (note also two grammar fixes: the added comma and removed period). For EC, {{tq|Only experienced users can edit this article until...}} Thoughts? <span style="color:#AAA"><small>&#123;{u&#124;</small><span style="border-radius:9em;padding:0 5px;background:#088">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF">'''Sdkb'''</span>]]</span><small>}&#125;</small></span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 18:21, 28 August 2022 (UTC) : The idea seems reasonable in theory, but the wordings you proposed don't work as the language used for semi-protection and for extended-confirmed-protection read like synonyms of each other. [[User:Pppery|* Pppery *]] [[User talk:Pppery|<sub style="color:#800000">it has begun...</sub>]] 15:10, 29 August 2022 (UTC) ::What high-profile case? There doesn't seem to be anything on its talk page. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 09:15, 30 August 2022 (UTC) :::@[[User:Pppery|Pppery]], do you have a suggested alternative? Users won't be seeing both notices at the same time, and I can't think of an intuitive word for those in the 10-500 edit range, so I'm not sure we can do any better. Perhaps for EC, {{tq|New and intermediately experienced editors cannot edit...}}, but that's a little wordier. :::@[[User:Redrose64|Redrose64]], https://slate.com/technology/2022/08/wikipedia-recession-article.html. <span style="color:#AAA"><small>&#123;{u&#124;</small><span style="border-radius:9em;padding:0 5px;background:#088">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF">'''Sdkb'''</span>]]</span><small>}&#125;</small></span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 14:29, 30 August 2022 (UTC) ::::Having mulled this over for a while, I can't come up with any wording clearer than my original proposal. I don't think the synonym concern is a blocker, since the tooltips won't be appearing alongside each other and it's fairly intuitive that there's an intermediate level in between "new user" and "experienced user". ::::The config page [[Module:Protection_banner/config#L-922|currently relies on PROTECTIONLEVEL]], so improving it will require some coding; would anyone with Lua skills be interested in taking that on? <span style="color:#AAA"><small>&#123;{u&#124;</small><span style="border-radius:9em;padding:0 5px;background:#088">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF">'''Sdkb'''</span>]]</span><small>}&#125;</small></span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 18:06, 5 October 2022 (UTC) :::::{{ping|Sdkb}} I've decided to give this a quick go. Note that I've entirely focused on the padlocks here - the regular big banner text is unaffected, since it's seen less often and I'm not sure you wanted anything there to be changed. I've tried to make the changes as light as possible (since the multiple class structures in the main module with objects being created all over the place is, at best, hard to learn on the spot), and I've come up with a basic config approach (See [[Module:Protection banner/config/sandbox#L-559|here]]) (Note that the move and upload sub-tables could be excessive, since I've never seen their padlocks appear normally, but I've implemented some wording anyways). I've also removed the tooltip from the template and ecp options in the banners table, since this would break messaging (see the thread just below), and also applied the comma you suggested above into the time formatting, though I'm not sure about removing the period (it's possible, but not elegant, likely being a "does the final message end with 'UTC' " check). :::::Since showing tests for this module can be quite hard, here are the 4 main protection levels with the messages as of the current sandbox version: [[File:Full-protection-shackle.svg|20px|link=Wikipedia:Protection policy#full|alt=Page protected|Only admins can edit this page until January 1, 2022, at 00:00 UTC.]] [[File:Template-protection-shackle.svg|20px|link=Wikipedia:Protection policy#template|alt=Page template-protected|Only experienced template editors and admins can edit this page until January 1, 2022, at 00:00 UTC.]] [[File:Extended-protection-shackle.svg|20px|link=Wikipedia:Protection policy#extended|alt=Page extended-protected|Only experienced users can edit this page until January 1, 2022, at 00:00 UTC.]] [[File:Semi-protection-shackle.svg|20px|link=Wikipedia:Protection policy#semi|alt=Page semi-protected|New users cannot edit this page until January 1, 2022, at 00:00 UTC.]] :::::Hope this fits roughly what you were thinking. Any comments or requests, just ask. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 12:31, 9 December 2022 (UTC) ::::::@[[User:Aidan9382|Aidan9382]], sorry for the delayed reply. That looks excellent! I'd support implementing. <span style="color:#AAA"><small>&#123;{u&#124;</small><span style="border-radius:9em;padding:0 5px;background:#088">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF">'''Sdkb'''</span>]]</span><small>}&#125;</small></span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 06:02, 1 March 2023 (UTC) :::::::@[[User:Aidan9382|Aidan9382]], just wanted to circle back, where are we at with this? Cheers, <span style="border:3px outset;border-radius:8pt 0;padding:1px 5px;background:linear-gradient(6rad,#86c,#2b9)">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF;text-decoration:inherit;font:1em Lucida Sans">Sdkb</span>]]</span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 01:34, 6 March 2024 (UTC) ::::::::{{ping|Sdkb}} (This was over a year ago? God, swear this wasn't that long ago) I haven't made any changes since the last sandbox edit related to this, but that version should be working since its what I used to generate the padlocks in my 9 december message. I've re-synced the config changes back into the current config sandbox version, and the module changes are already still in the sandbox. Changes for the protection messages are welcome since I'm not the best at writing that kind of stuff. You can see an example padlock message in action at [[User:Aidan9382/SafeEnvironmentTesting]] (you can adjust the demolevel as needed to test each padlock - you can't test multiple at once due to the indicators all being named the same). [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 07:44, 6 March 2024 (UTC) == Tooltip/title does not match the actual protection level == While the symbol displayed by templates like {{tl|pp-extended}}, and the link placed behind the symbol, automatically match the actual protection level, the tooltip/title doesn't. Specifically, the article [[Russia]] is currently full-protected and displays a golden "F" lock, with a link pointing towards the "#full" section of the protection policy. Its title attribute, however, is "This article is extended-confirmed protected". This has been noticed by [[User:Jishiboka1|Jishiboka1]] at [[Talk:Russia]] and should probably be fixed in the module. [[User:ToBeFree|~ ToBeFree]] ([[User talk:ToBeFree|talk]]) 11:44, 1 October 2022 (UTC) :Note: After some tampering with the module and some test runs, I've found out what the issue is. The module seems to be relying entirely on the template itself for the banner text it uses which is fetched from [[Module:Protection banner/config]]. You can see an example of this if you try to use {{tl|pp-template}} on a semi-protected page - it'll display the template banner's text from the config, but with the protection level at semi. This works ''most'' of the time, as the tooltip messages use <code>${PROTECTIONLEVEL}</code>, which means the message adapts to the protection level of the page. However, the tooltip for ecp is hard-coded to read <code>This ${PAGETYPE} is extended-confirmed protected</code>, which is where the issue is coming from. A solution to this could be just changing the tooltip message to <code>This ${PAGETYPE} is ${PROTECTIONLEVEL}</code>, so it matches the other options' format. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 13:09, 1 October 2022 (UTC) {{edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} Apparently forgot to do this. Based off of the discussion above, could the <code>This ${PAGETYPE} is extended-confirmed protected</code> message on line 224 be changed to <code>This ${PAGETYPE} is ${PROTECTIONLEVEL}</code> to avoid the module displaying the wrong message when {{tl|pp-extended}} (or similar) is used? Thanks. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 18:38, 5 October 2022 (UTC) :{{edited2}}. '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&thinsp;,&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|^{put'r&nbsp;there}]]&nbsp;<small>04:19, 6 October 2022 (UTC)</small> == Template configuration feedback == Some of the strings in [[Module:Protection_banner/config]] could be more consistent with how page protection works on Wikipedia. 1. The non-iconified page protection template does not link [[Wikipedia:Request for edit]] when a page and its talk page are both protected as specified in the [[Protection_policy#Semi-protection|semi-protection policy]]. It would be better if that could happen automatically, maybe just add that always on talk pages when they are protected? If that's not possible, it would be good if there was an option to the template to add that link. 2. Several strings in the configuration state "or [[Special:UserLogin/signup|create an account]]" in reference to making edits to semi-protected pages. That seems misleading when a new account cannot edit semi-protected pages until it is old enough to be autoconfirmed. 3. Would it be possible to change the default settings so that '''small=yes''' would be set by default on articles that are edit protected (not move protection or any kind of protection on talk pages, though). It seems like that's the preferred practice so why not make it the default? [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 21:53, 10 July 2023 (UTC) == Template-editor move-protected? == (Regarding [[Module:Protection banner/config#L-758]].) It doesn't seem helpful to categorize a template into [[:Category:Wikipedia template-protected templates]] when it's only protected for ''moves'' and not for ''edits''. For example, [[Template:Bill Clinton]] is in that category but can be edited (but not moved) freely. I suggest either (A) <s>removing that line</s> <ins>[edit: not adding any category]</ins>, similar to how currently there is no category for a page that is extended-confirmed move-protected but not edit-protected or (B) creating new categories [[:Category:Wikipedia template-editor move-protected templates]] and [[:Category:Wikipedia extended-confirmed move-protected pages]] (or similar). [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] <small class="plainlinks sysop-show extendedmover-show">[//w.wiki/8xwX &#x1f0cf;]</small> [[User talk:SilverLocust|💬]] 02:26, 27 January 2024 (UTC) :{{reply to|SilverLocust}} That line was added by [[special:diff/976938143|this 00:07, 6 September 2020 edit]] per the discussion at [[#Move-protected]] above. – [[User:Wbm1058|wbm1058]] ([[User talk:Wbm1058|talk]]) 03:30, 8 February 2024 (UTC) ::To be more precise, that change wasn't added ''per'' the discussion at [[#Move-protected]], it was added ''followed by'' the discussion at [[#Move-protected]] that the change wasn't quite correct and should have some better solution. Nobody there claimed that the category now provided is correct, just that it's there so that it doesn't default to "fully protected pages". ::But that just suggests that rather than removing the line entirely, option (A) would be to move that line up to the [[Module:Protection banner/config#L-735|2nd line]] within protectionCategories (so that it has lower priority than all of the categories below it) and to replace it with <syntaxhighlight lang="Lua">['all|template|all|templateeditor|move'] = '' -- there is currently no category for template-editor move-protected pages</syntaxhighlight> ::And I suppose there could be an option (C) — combining TE move-protected pages into [[:Category:Wikipedia move-protected templates]]. [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] [[User talk:SilverLocust|💬]] 13:46, 27 February 2024 (UTC) :::[[Module:Protection banner/config#L-734|The first line]] of protectionCategories (which is the default) should also be changed to <syntaxhighlight lang="Lua">['all|all|all|all|all'] = 'Wikipedia miscellaneous protected pages',</syntaxhighlight> as a new tracking category, rather than defaulting to 'Wikipedia fully protected pages' when none of the below options match. And that would allow incorrect categories to just be removed rather than shoehorned into some not-quite-correct category. [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] [[User talk:SilverLocust|💬]] 20:11, 27 February 2024 (UTC) == Edit request 28 February 2024 == {{Edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} <syntaxhighlight lang="Lua> ['all|all|all|templateeditor|move'] = 'Wikipedia template-protected pages other than templates and modules', ['all|template|all|extendedconfirmed|move'] = 'Wikipedia extended-confirmed-protected templates',</syntaxhighlight> Please [[Special:Diff/1210714229|add these two new lines (sandbox diff)]] to the protectionCategories object in the /config so that # pages like the redirect {{no redirect|Template talk:Db-a1}} will not be miscategorized into [[:Category:Wikipedia fully protected pages]] (via {{tl|pp-move}}, which is called by {{tl|Redirect category shell}}) and # extended-confirmed templates like [[Template:Israel–Hamas war]] will not be categorized into both [[:Category:Wikipedia extended-confirmed-protected pages]] (via {{tl|pp-move}}) and the subcategory [[:Category:Wikipedia extended-confirmed-protected templates]] (via {{tl|pp}}) rather than just the subcategory. [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] [[User talk:SilverLocust|💬]] 02:02, 28 February 2024 (UTC) :I can make this edit now, so I shall do my own request. (This is separate from the suggestions in the previous section.) [[User:SilverLocust|<small style="color:#667;background:#fff;border:2px solid;border-radius:.4em;padding:0 .3em">SilverLocust</small>]] [[User talk:SilverLocust|💬]] 12:39, 1 March 2024 (UTC) == Small bug == I noticed that a semi-protected article that has the extended-protection template applied to it displays the semi-protection icon, but with a tooltip that says "This article is semi-protected#semi". Not the biggest deal, but if anyone wants to get rid of the "#semi" at the end, that would be nice. <span style="border:3px outset;border-radius:8pt 0;padding:1px 5px;background:linear-gradient(6rad,#86c,#2b9)">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF;text-decoration:inherit;font:1em Lucida Sans">Sdkb</span>]]</span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 21:09, 27 August 2024 (UTC) :Which article? The anchor shouldn't be appearing since it should be part of the lock's link, and some quick testing myself doesn't seem to cause this case. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 21:39, 27 August 2024 (UTC) ::I found it on [[Tim Walz]], which had EC protection that expired (and I then replaced with semi-protection). <span style="border:3px outset;border-radius:8pt 0;padding:1px 5px;background:linear-gradient(6rad,#86c,#2b9)">[[User:Sdkb|<span style="color:#FFF;text-decoration:inherit;font:1em Lucida Sans">Sdkb</span>]]</span> ^{[[User talk:Sdkb|'''talk''']]} 21:57, 27 August 2024 (UTC) :::Seems fine to me, the tooltip is just "This article is semi-protected". [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 08:35, 28 August 2024 (UTC) == Icon redirect == Anyone watching? The BLACKLOCK icon at [[Asian News International vs. Wikimedia Foundation]] redirects to [[Wikipedia:Protection_policy#full]], but [[Wikipedia:Protection_policy#Office_actions]] would be more on point. [[User:Gråbergs Gråa Sång|Gråbergs Gråa Sång]] ([[User talk:Gråbergs Gråa Sång|talk]]) 18:41, 21 October 2024 (UTC) :This'll require a change to the module code, since the config responsible for determining the link that the padlock uses is determined [[Module:Protection banner/config#L-596|here]], and an office action is, in technical terms, just a normal full (admin) protection. The only way the difference is determined for the image is by explicitly using {{tl|pp-office}} instead of {{tl|pp}}, so something similar would need to be done for the image link handling too. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 18:50, 21 October 2024 (UTC) ::While office action protections are implemented as full protections, the purpose of the redirect is to provide additional context and information to readers. I agree that it makes sense for the icon to redirect to the most relevant section of the policy, {{slink|Wikipedia:Protection policy#Office actions}}. Just to be clear, I'm only commenting on the desired outcome, not on the technical implementation. [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 18:58, 21 October 2024 (UTC) :::{{replyto|Gråbergs Gråa Sång}} It's easy to find out what the protection level is, and when it will expire. There are two [[WP:PF|parser functions]] that do this: :::*<code><nowiki>{{PROTECTIONLEVEL:edit|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}}</nowiki></code> → {{PROTECTIONLEVEL:edit|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}} :::*<code><nowiki>{{PROTECTIONEXPIRY:edit|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}}</nowiki></code> → {{PROTECTIONEXPIRY:edit|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}} :::*<code><nowiki>{{PROTECTIONLEVEL:move|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}}</nowiki></code> → {{PROTECTIONLEVEL:move|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}} :::*<code><nowiki>{{PROTECTIONEXPIRY:move|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}}</nowiki></code> → {{PROTECTIONEXPIRY:move|Asian News International vs. Wikimedia Foundation}} :::The value "sysop" denotes full protection, for any reason. These values are read directly from a table, and whereas this module obtains the values using another module (specifically [[Module:Effective protection level]]) and not the parser functions, the underlying routines in the MediaWiki software are the same, and so the values are read from the same table. But the ''reason'' for protection is not held in a table, it's only recorded as a log entry. The module would need to scan back through that log, since the imposition of protection might not be the most recent entry in the protection log (although in this case, [//en.wikipedia.org/wiki/Special:Log?type=protect&page=Asian_News_International_vs._Wikimedia_Foundation it is]). The module would also need to do that every time the page is retrieved, and that would take time. I don't think that this is a good idea. Stick with using {{tlx|pp-office}} or {{tlx|pp-vand}} etc., whichever is most appropriate, as these describe the situation explicitly. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1f339; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 07:37, 22 October 2024 (UTC) ::::If it can't be done, it can't be done. It would be a minor but obvious improvement for the reader, and my guess was that changing the "redirect" to [[WP:BLACKLOCK]] would be fairly trivial, though of course restricted by [[WP:PINKLOCK]] etc. To make a [[WP:OTHERCONTENT]] comparison, the [[WP:PINKLOCK]] icon (top right) at [[Module:Protection banner]] redirects to [[WP:PINKLOCK]], not [[WP:GOLDLOCK]]. [[User:Gråbergs Gråa Sång|Gråbergs Gråa Sång]] ([[User talk:Gråbergs Gråa Sång|talk]]) 07:48, 22 October 2024 (UTC) :::::After a quick skim of the module code, it turns out it is already possible to override the link of the padlock in the config based on the template used, it's just none of the existing cases used said feature. I've tried my best to workshop the change in the sandbox config on phone [[Special:Diff/1252648173|here]]. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 09:52, 22 October 2024 (UTC) ::::::Nice find. That seems like a promising solution, and it uses a descriptive link. [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 11:45, 22 October 2024 (UTC) :::::It would be better to avoid using the color shortcuts which are often unclear to people in meaning and less frequently used, and instead use the more descriptive shortcuts like [[WP:ECP]] or, even better, direct and descriptive links. [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 11:33, 22 October 2024 (UTC) If no one has any extra comments or suggestions regarding this, I'll move [[Special:Diff/1252648173|this change]] from the sandbox to main, since this seems pretty uncontroversial. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 16:41, 22 October 2024 (UTC) :I've implemented the config change, office padlocks will now start linking to the office section in the protection policy. [[User:Aidan9382|Aidan9382]] _{([[User talk:Aidan9382|talk]])} 18:54, 23 October 2024 (UTC) ::Thanks! [[User:Gråbergs Gråa Sång|Gråbergs Gråa Sång]] ([[User talk:Gråbergs Gråa Sång|talk]]) 19:09, 23 October 2024 (UTC) ::Looks good. Office padlocks have the correct destination and full protection padlocks are unchanged. Thanks. [[User:Daniel Quinlan|Daniel Quinlan]] ([[User talk:Daniel Quinlan|talk]]) 19:19, 23 October 2024 (UTC) == Mobile places infobox incorrectly for [[WP:PIA]] notice == Mobile moves infoboxes down after the opening paragraph per [[:mw:Reading/Web/Projects/Lead Paragraph Move]]. On [[Detention of Mahmoud Khalil]] {{tlx|1=pp-extended|2=small=yes}} includes <code><nowiki><p class='PIA-flag' style='display:none; visibility:hidden;'>This page is subject to the extended confirmed restriction related to the Arab-Israeli conflict.</p></nowiki></code>. The text is hidden but mobile still interprets it as an opening paragraph and displays the infobox right after it instead of moving it further down after the first displayed paragraph. Is there a better fix than moving {{tlx|1=pp-extended|2=small=yes}} down in the wikitext? [[MOS:ORDER]] says it should be at the top. [[User:PrimeHunter|PrimeHunter]] ([[User talk:PrimeHunter|talk]]) 09:36, 17 March 2025 (UTC) :According to the [https://gerrit.wikimedia.org/g/mediawiki/extensions/MobileFrontend/+/a7183b11e63dc28e6baabfc1eb9e62e02baab130/includes/Transforms/MoveLeadParagraphTransform.php#250 code] moving the notice inside a span might be enough. [[User:Sjoerddebruin|<span style="color:var(--color-progressive,#36c); font-weight:var(--font-weight-semi-bold,600); letter-spacing:0.05em;">Sjoerd de Bruin</span>]]&nbsp;[[Overleg gebruiker:Sjoerddebruin|<small style="color:var(--color-progressive,#36c); letter-spacing:0.05em;">({{int:Talkpagelinktext}})</small>]] 09:52, 17 March 2025 (UTC) ::That only targets <code><nowiki><span id="coordinates">...</span></nowiki></code>. We could use it but adding a coordinates id would be hacky. There may be tools looking for that id and getting confused. [[User:PrimeHunter|PrimeHunter]] ([[User talk:PrimeHunter|talk]]) 10:45, 17 March 2025 (UTC) :::It works in a mobile preview to use a div. [[User:PrimeHunter|PrimeHunter]] ([[User talk:PrimeHunter|talk]]) 18:35, 17 March 2025 (UTC) :This also means that this text, which exists only for the purpose of the abuse filter, is now present in multiple search engines where those articles are showing up: [https://duckduckgo.com/?t=ffab&q=detention+of+mahmoud+khalil&ia=web Duckduckgo example]. While I get why @[[User:SilverLocust|SilverLocust]] made that edit, they should’ve done it in a way that does not create this slew of issues. One way this could be mitigated is by testing whether adding that as a hidden {{tag|indicator|o}} instead would still work for those purposes, since those do not affect the page output in this way. [[user:stjn|stjn]] 17:31, 19 March 2025 (UTC) ::I've made a [[Special:Diff/1281325360|fix]] (at least temporarily, someone else may have a better suggestion) for the mobile issue and I believe the search issue. Got to go, but I'll subscribe to this section. Email me if there's anything needing a quick response. - Jenson[[User:SilverLocust|SL]]&nbsp;([[User talk:SilverLocust|SilverLocust]]) 18:06, 19 March 2025 (UTC) == Template-protected edit request on 19 December 2025 == {{edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} Let’s adapt “you may submit an edit request ask an administrator (or template editor)” based on whether the page is template-protected or fully protected. It’s not just administrators who can edit template-protected pages. [[User:2600 etc|2600 etc]] ([[User talk:2600 etc|talk]]) 01:29, 19 December 2025 (UTC) :{{not done for now}}''':'''<!-- Template:ETp --> from what I've seen, this has already been done. Are you able to show a specific example where a protected template's notice does not mention template editors? '''''[[User:Paine Ellsworth|<span style="font-size:92%;color:darkblue;font-family:Segoe Script">P.I.&nbsp;Ellsworth</span>]]'''''&thinsp;,&nbsp;[[Editor|<span style="color:black">ed.</span>]]&nbsp;–&nbsp;[[User talk:Paine Ellsworth|''welcome!'']]&nbsp;–&nbsp;<small>06:19, 19 December 2025 (UTC)</small> == Change all instances of [[Help:Protection]] to [[Wikipedia:Protection policy]] == [[Module:Protection banner/config]] contains links to [[Help:Protection]], which has barely been updated since 2008 and is much less useful to new editors than [[Wikipedia:Protection policy]], which contains information on specific protection types. I have demonstrated the changes in [[Module:Protection banner/config/sandbox]] ([https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module%3AProtection_banner%2Fconfig%2Fsandbox&diff=1329273725&oldid=1254635270 diff]). We already link to [[Wikipedia:Protection policy]] for the vast majority of protected pages, [[Help:Protection]] is only displayed in banners. [[User:Helpful Raccoon|Helpful Raccoon]] ([[User talk:Helpful Raccoon|talk]]) 23:07, 24 December 2025 (UTC) == Expiration date not displaying in hover tooltip text on temporarily EC-protected pages == {{fyi|pointer=y}} Please see [[Template talk:Pp-extended#Expiration date not displaying in hover tooltip text on temporarily EC-protected pages]] for a bug with this module. --[[User:Redrose64|<span style="color:#a80000; background:#ffeeee; text-decoration:inherit">Red</span>rose64]] &#x1F98C; ([[User talk:Redrose64|talk]]) 12:30, 25 December 2025 (UTC) :@[[User:Redrose64|Redrose64]] This can be fixed by either removing {{code|ecp}} as a protection reason from [[Module:Protection banner/config]], as I have demonstrated in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Protection_banner/config/sandbox&diff=prev&oldid=1329429750 this diff], or just removing the tooltip from {{code|ecp}}. [[User:Helpful Raccoon|Helpful Raccoon]] ([[User talk:Helpful Raccoon|talk]]) 03:33, 26 December 2025 (UTC) == "Please discuss any changes on the talk page" for protected talk pages? == On edit-protected talk pages such as [[Talk:Ali Khamenei]], the protection banner (for the talk page itself) still says: {{tq|Please discuss any changes on the [[Talk:Ali Khamenei#top|talk page]]}}. While the link for the edit request correctly points to [[WP:RFPP/E]], should the content of the message also be adjusted to avoid confusing newcomers with a catch-22? [[User:Chaotic Enby|<span style="color:#8a7500">Chaotic <span style="color:#9e5cb1">Enby</span></span>]] ([[User talk:Chaotic Enby|talk]] · [[Special:Contributions/Chaotic Enby|contribs]]) 00:46, 1 March 2026 (UTC) == Template-protected edit request on 15 April 2026 == {{edit template-protected|Module:Protection banner/config|answered=yes}} Please implement my changes in [[Module:Protection banner/config/sandbox|the sandbox]], which provides a protection reason for user pages of deceased Wikipedians. (Some cleanup may be required.) This reason is planned to be used in {{tl|Deceased Wikipedian}}. [[User:Awesome Aasim|Aasim]] ([[User_talk:Awesome Aasim|<ruby>話す<rp>（</rp><rt>はなす</rt><rp>）</rp></ruby>]]) 20:33, 15 April 2026 (UTC) :{{Done}}! [[User:Santiago Claudio|Santiago Claudio]] ([[User talk:Santiago Claudio|talk]]) 08:14, 18 April 2026 (UTC) 2h4q8mgyv5e21l0sbgti1vqqlwd4hzp 4 24597 359506 358866 2026-04-22T22:52:16Z MABot 170 Bot: Archiving 1 thread from [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ (ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು)]] 359506 wikitext text/x-wiki == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೩, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೫೯, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೪೭, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೧೩, ೨ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೦೦, ೧೦ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೪೭, ೧೭ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೩೩, ೨೪ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೨೧, ೨ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೨, ೧೦ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೫, ೧೭ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೨೧, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> as3vzid3eoy9cmosw7yrmgiyj9qolv8 0 25207 359508 355052 2026-04-23T03:44:32Z Vishwanatha Badikana 38 /* ಉಲ್ಲೇಖೊಲು */ 359508 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Araimudi.jpg|right|thumb|250x250px|ಅರೈಮುಡಿ (ಅರೈಮುತಿ) ನ್ ಹದಿಹರೆಯದ ತಮಿಳು ಪೊಣ್ಣುಲು ಪಾಡುವೆರ್.]] ಅರೈಮುಡಿನ್ "ಜನನಾಂಗದ ಕವರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು 1966ಡ್ ಎಂ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ನ "ಗೈಡ್ ಟು ದ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಟ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಪುದುಕ್ಕೊಟ್ಟೈ" ಡ್ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. <ref>{{Cite book |last=Government Museum |url=https://books.google.com/books?id=SCUjAQAAMAAJ&q=araimudi |title=Guide to the principal exhibits in the Government Museum, Pudukkottai |last2=M. S. Chandrasekhar |publisher=Printed at Super Power Press, for the Director of Stationery and Print. |year=1966 |page=93 |quote=Pamla malai (coral necklace), kasais, lead and glass bangles, lead rings for toes, ear and nose screws, and also the araimudi (or the " Genital shield ") worn by young female children are included. |access-date=16 April 2012}}Original from the University of Michigan Digitized 6 Jun 2011 Length 129 pages</ref> "ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿದ ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಕೈಪುಸ್ತಕ, ಸಂಪುಟ ೧, ಪನ್ಪುಂಡು "ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಪತ್ತ್ ವರ್ಷ ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿದ ಜೋಕುಲು, ನಗ್ನವಾದ್ ಪೋಪೆರ್, ಒಂಜಿ "ಅರೈಮುಡಿ" (ಅತ್ತಂದೆ ಹೃದಯ ಆಕಾರದ ಬೊಳ್ಳಿದ ತುಂಡು) ಮಾತ್ರ ಪಾಡ್ದ್, ಸೊಂಟೊಗು ಒಂಜಿ ತಂತಿದ ತುಂಡುಡ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್, ಉಂದು ಮಾನ ಮುಚ್ಚೊಡು ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಗಮನ ಸೆಲೆವುಂಡು <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=_ZEIAAAAQAAJ&q=araimudi&pg=PA141 |title=A Manual of the Salem district in the presidency of Madras, Volume 1 |publisher=Printed by E. Keys, at the Government Press |year=1883 |volume=I.—THE DISTRICT |location=MADRAS : PRINTED BY E. KEYS, AT THE GOVERNMENT PRESS |page=141 |quote=The children sometimes, to the age of ten years or more, go in a state of nudity, relieved perhaps by a piece of string round the waist which sustains the "araimudi" or heart-shaped piece of silver, which calls attention to what it purports to conceal. |access-date=16 April 2012}}Compiled by Henry Le Fanu Original from Oxford University Digitized 6 Jun 2007</ref> ". "ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗಜೆಟಿಯರ್ಸ್ ಡ್, ಸಂಪುಟ ೧ ಭಾಗ ೧" ಡ್ "ಸುಮಾರ್ ೩ ವರ್ಸೊದ ಮುಟ್ಟ ಎಲ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮೂತ್ರ ಸೊಂಟರ್ದ್ (ಅರೈ-ಮುಡಿ) ನೇಲುದುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಹೃದಯ ಆಕಾರದ ಬೊಳ್ಳಿದ ತುಂಡುನ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಉಂದು ಮಾನ ಮುಚ್ಚುನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಗಮನ ಸೆಲೆವುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. "ಪರ್ಸಿವಲ್ ನ ತಮಿಳು-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು, ಪರ್ಸಿವಲ್ ಸಂಪಾದನೆಡ್", "ಅರೈಮುಡಿ"ನ್ "ಅರಿಮುತಿ ಅರಾಯಿ ಮುಡಿ, ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ ಸೊಂಟೊಗು ವಿನಯೊಗು ಜೋಡಾದ್ ದೀತಿನ ಚಿನ್ನ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿದ ಎಲ್ಯ ತಟ್ಟೆನ್" ಪಂಡ್ದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವೆರ್. <ref>{{Cite book |last=P. Percival |url=https://books.google.com/books?id=u6YdKeY6JHcC&q=arai+mudi |title=Percival's Tamil-English dictionary |publisher=Asian Educational Services |year=1993 |isbn=8120608194 |editor-last=P. Percival |edition=reprint |page=14 |quote=அரைமுடி arai múḍi, A small plate of gold or silver, appended to the girdle of female children, for the sake of decency; |access-date=16 April 2012}}</ref> ಮಿರಾನ್ ವಿನ್ಸ್ಲೋನ ನಿಘಂಟು, "ಎ ಕಾಂಪ್ರೆಹೆನ್ಸಿವ್ ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಹೈ ಅಂಡ್ ಲೋ ತಮಿಳು", ಅರೈಮುಡಿನ್ "ಅರೈಯಮುಡಿ, ಎಸ್. ಜವನ್ಯೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಖಾಸಗಿ ಭಾಗೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಲೋಹದ ತಟ್ಟೆ" ಪಂಡ್ದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Miron Winslow |url=https://books.google.com/books?id=S-RGAAAAcAAJ&q=%5EjemnQpiSf-%2C+s.+A+small+plate+of+metal+worn+by+little+girls+over+the+private+parts.&pg=PA40 |title=Acomprehensive Tamil and English Dictionary of High and Low Tamil |publisher=Hunt |year=1862 |location=MADRAS : PRINTED AND PUBLISHED BY P. R. HUNT, AMERICAN MISSION PRESS, 167, POPHAM'S BROADWAY |page=40 |quote=அரைமுடி, s. A small plate of metal worn by little girls over the private parts. |access-date=16 April 2012}}Original from the Bavarian State Library Digitized 21 Mar 2011 Length 976 pages A COMPREHENSIVE TAMIL AND ENGLISH DICTIONARY OF HIGH AND LOW TAMIL, BY THE REV. MIRON WINSLOW. D.D. AMERICAN MISSIONARY, MADRAS. ASSISTED BY COMPETENT NATIVE SCHOLARS: IN PART FROM MANUSCRIPT MATERIALS OF THE LATE REV. JOSEPH KNIGHT, AND OTHERS. MADRAS : PRINTED AND PUBLISHED BY P. R. HUNT, AMERICAN MISSION PRESS, 167, POPHAM'S BROADWAY. 1862. Copyright Secured.</ref> [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] ಅಂಪಾರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು 1960 ದಶಕ ಮುಟ್ಟ ಅರೈಮುಡಿನ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಬ್ಬೆ ಡುಬೊಯಿಸ್ ನ "ಹಿಂದೂ ಮ್ಯಾನರ್ಸ್, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೆರೆಮನಿಸ್" ಪನ್ಪಿನ ಪುಸ್ತಕ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಹೆನ್ರಿ ಬ್ಯೂಚಾಂಪ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, "ಜೋಕುಲೆನ ಖಾಸಗಿ ಭಾಗೊಲೆಗ್ಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಉಂಡು. ಎಲ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಒಂಜಿ ಗುರಾಣಿ ಅತ್ತಂಡ ಬಂಗಾರ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿದ ಕೋಡ್ ಪಿಸ್ ನ್ ಪಾಡ್ವೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಕೆಲವು ಅಶ್ಲೀಲ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತುವೆರ್ ಆಂಡ ಬಾಲೆ ಅತ್ತಂಡ ಬಂಗಾರ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು; ಬೊಳ್ಳಿ, ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಾಯಿನ ಆ ಅಂಗಾಂಗದ ನಿಖರ ಪ್ರತಿ." [೧] [೨] [೩] [೪] [೫] [೬] "ಎ ಡೆಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ದ ನೇಚರ್, ಮ್ಯಾನರ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಯಾ; ಅಂಡ್ ದೆರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ಸ್, ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಅಂಡ್ ಸಿವಿಲ್" ಡ್, ಡುಬೊಯಿಸ್ ಲಾ ಬರೆತೆರ್, "ರಡ್ಡ್ ಲಿಂಗೊಲೆನ ಜೋಕುಲು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಟ್ರಿಂಕೆಟ್ ಲೆನ್ ಅಲಂಕರಿಸವೆರ್, ಆಂಡ ವಯಸ್ಕೆರೆಡ್ದ್ ಎಲ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಭಾರತೊಡು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟತೆಲು ಉಂಡು. ಆಜಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಏಳ್ ವರ್ಸೊದ ಮುಟ್ಟ ಮಾತಾ ಜೋಕುಲು ಪೂರ್ತಿ ಬೆತ್ತಲೆ ಆದುಪ್ಪುವೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್ ಆಭರಣೊಲೆನ್ ದೇಹದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಜೋಡಾವೆರ್. ಅಂಚಾದ್, ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಒಂಜಿ ಮಟ್ಟೊಗು ಅಕ್ಲೆನ ನಗ್ನತೆನ್ ಮರೆಮಾಚೆರೆ ಒಂಜಿ ಲೋಹದ ತಟ್ಟೆನ್ ನೇಲ್ಪಾವೆರ್. ಎದುರುಡು ತೋಜುಂಡು, ಉಂದು ಆ ಬಾಲೆದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಾಗೊನು ಹೋಲುಂಡು." [೭] == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} pgr5o41a23up64p8sdz4mi9g6ro0v1h 359509 359508 2026-04-23T03:56:38Z Vishwanatha Badikana 38 359509 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Araimudi.jpg|right|thumb|250x250px|ಅರೈಮುಡಿ (ಅರೈಮುತಿ) ಜವಂತಿ ತಮಿಳು ಪೊಣ್ಣುಲು ಪಾಡುವೆರ್.]] ಅರೈಮುಡಿನ್ "ಜನನಾಂಗೊದ ಕವರ್" ಪಂಡ್ದ್‌ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದು 1966ಡ್ ಎಂ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ನ "ಗೈಡ್‌ ಟು ದ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಟ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಪುದುಕ್ಕೊಟ್ಟೈ"ಡ್ ಪ್ರಕಟವಾತ್ಂಡ್. ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು. <ref>{{Cite book |last=Government Museum |url=https://books.google.com/books?id=SCUjAQAAMAAJ&q=araimudi |title=Guide to the principal exhibits in the Government Museum, Pudukkottai |last2=M. S. Chandrasekhar |publisher=Printed at Super Power Press, for the Director of Stationery and Print. |year=1966 |page=93 |quote=Pamla malai (coral necklace), kasais, lead and glass bangles, lead rings for toes, ear and nose screws, and also the araimudi (or the " Genital shield ") worn by young female children are included. |access-date=16 April 2012}}Original from the University of Michigan Digitized 6 Jun 2011 Length 129 pages</ref> "ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿದ ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಕೈಪುಸ್ತಕ, ಸಂಪುಟ ೧, ಪನ್ಪುಂಡು "ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಪತ್ತ್ ವರ್ಷ ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿದ ಜೋಕುಲು, ನಗ್ನವಾದ್ ಪೋಪೆರ್, ಒಂಜಿ "ಅರೈಮುಡಿ" (ಅತ್ತಂದೆ ಹ್ರಿದಯೊ ಆಕಾರೊದ ಬೊಳ್ಳಿದ ತುಂಡು) ಮಾತ್ರ ಪಾಡ್ದ್, ಸೊಂಟೊಗು ಒಂಜಿ ತಂತಿದ ತುಂಡುಡ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್, ಉಂದು ಮಾನ ಮುಚ್ಚೊಡು ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಗುಮನೊನು ಒಯ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=_ZEIAAAAQAAJ&q=araimudi&pg=PA141 |title=A Manual of the Salem district in the presidency of Madras, Volume 1 |publisher=Printed by E. Keys, at the Government Press |year=1883 |volume=I.—THE DISTRICT |location=MADRAS : PRINTED BY E. KEYS, AT THE GOVERNMENT PRESS |page=141 |quote=The children sometimes, to the age of ten years or more, go in a state of nudity, relieved perhaps by a piece of string round the waist which sustains the "araimudi" or heart-shaped piece of silver, which calls attention to what it purports to conceal. |access-date=16 April 2012}}Compiled by Henry Le Fanu Original from Oxford University Digitized 6 Jun 2007</ref> ". "ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗಜೆಟಿಯರ್ಸ್‌ಡ್, ಸಂಪುಟ ೧ ಭಾಗ ೧"ಡ್ "ಸುಮಾರ್ ೩ ವರ್ಸೊದ ಮುಟ್ಟ ಎಲ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮೂತ್ರ ಸೊಂಟರ್ದ್ (ಅರೈ-ಮುಡಿ) ನೇಲುದಿಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಹ್ರಿದಯೊ ಆಕಾರೊದ ಬೊಳ್ಳಿದ ತುಂಡುನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಉಂದು ಮಾನ ಮುಚ್ಚುನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಗುಮನೊನು ಒಯ್ಪುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. "ಪರ್ಸಿವಲ್‌ನ ತಮಿಳು-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು, ಪರ್ಸಿವಲ್ ಸಂಪಾದನೆಡ್", "ಅರೈಮುಡಿ"ನ್ "ಅರಿಮುತಿ ಅರಾಯಿ ಮುಡಿ, ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ ಸೊಂಟೊಗು ವಿನಯೊಗು ಜೋಡಾದ್ ದೀಡ್‌‍ನ ಬಂಗಾರ್ದ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿದ ಎಲ್ಯ ತಟ್ಟೆನ್" ಪಂಡ್ದ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನಿಸವೆರ್. <ref>{{Cite book |last=P. Percival |url=https://books.google.com/books?id=u6YdKeY6JHcC&q=arai+mudi |title=Percival's Tamil-English dictionary |publisher=Asian Educational Services |year=1993 |isbn=8120608194 |editor-last=P. Percival |edition=reprint |page=14 |quote=அரைமுடி arai múḍi, A small plate of gold or silver, appended to the girdle of female children, for the sake of decency; |access-date=16 April 2012}}</ref> ಮಿರಾನ್ ವಿನ್ಸೋಲ್‌ನ ನಿಘಂಟು, "ಎ ಕಾಂಪ್ರೆಹೆನ್ಸಿವ್ ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಹೈ ಅಂಡ್ ಲೋ ತಮಿಳು", ಅರೈಮುಡಿನ್ "ಅರೈಯಮುಡಿ, ಎಸ್. ಜವನ್ಯೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಖಾಸಗಿ ಭಾಗೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಲೋಹದ ತಟ್ಟೆ" ಪಂಡ್ದ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನಿಸವೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Miron Winslow |url=https://books.google.com/books?id=S-RGAAAAcAAJ&q=%5EjemnQpiSf-%2C+s.+A+small+plate+of+metal+worn+by+little+girls+over+the+private+parts.&pg=PA40 |title=Acomprehensive Tamil and English Dictionary of High and Low Tamil |publisher=Hunt |year=1862 |location=MADRAS : PRINTED AND PUBLISHED BY P. R. HUNT, AMERICAN MISSION PRESS, 167, POPHAM'S BROADWAY |page=40 |quote=அரைமுடி, s. A small plate of metal worn by little girls over the private parts. |access-date=16 April 2012}}Original from the Bavarian State Library Digitized 21 Mar 2011 Length 976 pages A COMPREHENSIVE TAMIL AND ENGLISH DICTIONARY OF HIGH AND LOW TAMIL, BY THE REV. MIRON WINSLOW. D.D. AMERICAN MISSIONARY, MADRAS. ASSISTED BY COMPETENT NATIVE SCHOLARS: IN PART FROM MANUSCRIPT MATERIALS OF THE LATE REV. JOSEPH KNIGHT, AND OTHERS. MADRAS : PRINTED AND PUBLISHED BY P. R. HUNT, AMERICAN MISSION PRESS, 167, POPHAM'S BROADWAY. 1862. Copyright Secured.</ref> [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] ಅಂಪಾರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು 1960 ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ಅರೈಮುಡಿನ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಬ್ಬೆ ಡುಬೊಯಿಸ್‌ನ "ಹಿಂದೂ ಮ್ಯಾನರ್ಸ್, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೆರೆಮನಿಸ್" ಪನ್ಪಿನ ಪುಸ್ತಕೊ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಹೆನ್ರಿ ಬ್ಯೂಚಾಂಪ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, "ಜೋಕುಲೆನ ಕಾಸಗಿ ಬಾಗೊಲೆಗ್ಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಸೊಂತೊ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಉಂಡು. ಎಲ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಒಂಜಿ ಗುರಾಣಿ ಅತ್ತಂಡ ಬಂಗಾರ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿದ ಕೋಡ್ ತುಂಡುನು ಪಾಡ್ವೆರ್. ಅಯಿಟ್ ಕೆಲವು ಉರ್ಬುಲಿ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡ ಬಾಲೆ ಅತ್ತಂಡ ಬಂಗಾರ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಳ್ಳಿ, ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪಿಯರ ಉದ್ದೇಶಿಸಾಯಿನ ಆ ಅಂಗಾಂಗೊದ ನಿಕರ ಪ್ರತಿ." [೧] [೨] [೩] [೪] [೫] [೬] "ಎ ಡೆಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ದ ನೇಚರ್, ಮ್ಯಾನರ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಯಾ; ಅಂಡ್ ದೆರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ಸ್, ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಅಂಡ್ ಸಿವಿಲ್"ಡ್, ದುಬೊಯಿಸ್ ಲಾ ಬರೆತೆರ್. "ರಡ್ಡ್ ಲಿಂಗೊಲೆನ ಜೋಕುಲು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಟ್ರಿಂಕೆಟ್‌ಲೆನ್ ಅಲಂಕರಿಸವೆರ್. ಆಂಡ ಪ್ರಾಯೊದಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಎಲ್ಯ ಜನಕ್ಕುಲೆಡ ಭಾರತೊಡು ಕೆಲವು ವಿಸಿಸ್ಟತೆಲು ಉಂಡು. ಆಜಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಏಳ್ ವರ್ಸೊದ ಮುಟ್ಟ ಮಾತಾ ಜೋಕುಲು ಪೂರ್ತಿ ಉರ್ಬುಲಿ ಆದುಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸ್ವಾಬಾವಿಕವಾದ್ ಬಂಗಾರ್‌ಲೆನ್ ಸರೀರೊದ ನಿಜ ಬಾಗೊಲೆಗ್ ಜೋಡಾವೆರ್. ಅಂಚಾದ್, ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಒಂಜಿ ಮಟ್ಟೊಗು ಅಕ್ಲೆನ ನಗ್ನತೆನ್ ಮರೆಮಾಚೆರೆ ಒಂಜಿ ಲೋಹದ ತಟ್ಟೆನ್ ನೇಲ್ಪಾವೆರ್. ಎದುರುಡು ತೋಜುಂಡು, ಉಂದು ಆ ಬಾಲೆದ ಲೈಂಗಿಕ ಬಾಗೊನು ಹೋಲುಂಡು." [೭] == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} krdd2nhna20tfjwsmlbvjfoweeqxl3d 359510 359509 2026-04-23T04:00:44Z Vishwanatha Badikana 38 359510 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Araimudi.jpg|right|thumb|250x250px|ಅರೈಮುಡಿ (ಅರೈಮುತಿ) ಜವಂತಿ ತಮಿಳು ಪೊಣ್ಣುಲು ಪಾಡುವೆರ್.]] ಅರೈಮುಡಿನ್ "ಜನನಾಂಗೊದ ಕವರ್" ಪಂಡ್ದ್‌ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದು 1966ಡ್ ಎಂ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ನ "ಗೈಡ್‌ ಟು ದ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಟ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಪುದುಕ್ಕೊಟ್ಟೈ"ಡ್ ಪ್ರಕಟವಾತ್ಂಡ್.<ref>[http://www.tamildictionary.org/tamil_english.php?id=2236 Tamil to English Dictionary "Meaning of 'iravirekku'" (Meaning of இராவிரேக்கு)]</ref><ref>{{Cite web |url=http://tamil.indianlanguages.org/dictionary/meaning.php?id=2054&lang=Tamil |title=TAMIL TO ENGLISH DICTIONARY இராவிரேக்கு - iravirekku - &#91;irāvirēkku&#93; |access-date=17 April 2012 |archive-date=4 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181204101916/http://tamil.indianlanguages.org/dictionary/meaning.php?id=2054&lang=Tamil |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.tamilvu.org/slet/servlet/lexpg?pageno=118 |title=அரசிலை aracilai |access-date=2012-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023060038/http://www.tamilvu.org/slet/servlet/lexpg?pageno=118 |archive-date=2013-10-23 |url-status=dead }}</ref> ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು. <ref>{{Cite book |last=Government Museum |url=https://books.google.com/books?id=SCUjAQAAMAAJ&q=araimudi |title=Guide to the principal exhibits in the Government Museum, Pudukkottai |last2=M. S. Chandrasekhar |publisher=Printed at Super Power Press, for the Director of Stationery and Print. |year=1966 |page=93 |quote=Pamla malai (coral necklace), kasais, lead and glass bangles, lead rings for toes, ear and nose screws, and also the araimudi (or the " Genital shield ") worn by young female children are included. |access-date=16 April 2012}}Original from the University of Michigan Digitized 6 Jun 2011 Length 129 pages</ref> "ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿದ ಸೇಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಕೈಪುಸ್ತಕ, ಸಂಪುಟ ೧, ಪನ್ಪುಂಡು "ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಪತ್ತ್ ವರ್ಷ ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿದ ಜೋಕುಲು, ನಗ್ನವಾದ್ ಪೋಪೆರ್, ಒಂಜಿ "ಅರೈಮುಡಿ" (ಅತ್ತಂದೆ ಹ್ರಿದಯೊ ಆಕಾರೊದ ಬೊಳ್ಳಿದ ತುಂಡು) ಮಾತ್ರ ಪಾಡ್ದ್, ಸೊಂಟೊಗು ಒಂಜಿ ತಂತಿದ ತುಂಡುಡ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್, ಉಂದು ಮಾನ ಮುಚ್ಚೊಡು ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಗುಮನೊನು ಒಯ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=_ZEIAAAAQAAJ&q=araimudi&pg=PA141 |title=A Manual of the Salem district in the presidency of Madras, Volume 1 |publisher=Printed by E. Keys, at the Government Press |year=1883 |volume=I.—THE DISTRICT |location=MADRAS : PRINTED BY E. KEYS, AT THE GOVERNMENT PRESS |page=141 |quote=The children sometimes, to the age of ten years or more, go in a state of nudity, relieved perhaps by a piece of string round the waist which sustains the "araimudi" or heart-shaped piece of silver, which calls attention to what it purports to conceal. |access-date=16 April 2012}}Compiled by Henry Le Fanu Original from Oxford University Digitized 6 Jun 2007</ref> ". "ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗಜೆಟಿಯರ್ಸ್‌ಡ್, ಸಂಪುಟ ೧ ಭಾಗ ೧"ಡ್ "ಸುಮಾರ್ ೩ ವರ್ಸೊದ ಮುಟ್ಟ ಎಲ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮೂತ್ರ ಸೊಂಟರ್ದ್ (ಅರೈ-ಮುಡಿ) ನೇಲುದಿಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಹ್ರಿದಯೊ ಆಕಾರೊದ ಬೊಳ್ಳಿದ ತುಂಡುನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಉಂದು ಮಾನ ಮುಚ್ಚುನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಗುಮನೊನು ಒಯ್ಪುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. "ಪರ್ಸಿವಲ್‌ನ ತಮಿಳು-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು, ಪರ್ಸಿವಲ್ ಸಂಪಾದನೆಡ್", "ಅರೈಮುಡಿ"ನ್ "ಅರಿಮುತಿ ಅರಾಯಿ ಮುಡಿ, ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ ಸೊಂಟೊಗು ವಿನಯೊಗು ಜೋಡಾದ್ ದೀಡ್‌‍ನ ಬಂಗಾರ್ದ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿದ ಎಲ್ಯ ತಟ್ಟೆನ್" ಪಂಡ್ದ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನಿಸವೆರ್. <ref>{{Cite book |last=P. Percival |url=https://books.google.com/books?id=u6YdKeY6JHcC&q=arai+mudi |title=Percival's Tamil-English dictionary |publisher=Asian Educational Services |year=1993 |isbn=8120608194 |editor-last=P. Percival |edition=reprint |page=14 |quote=அரைமுடி arai múḍi, A small plate of gold or silver, appended to the girdle of female children, for the sake of decency; |access-date=16 April 2012}}</ref> ಮಿರಾನ್ ವಿನ್ಸೋಲ್‌ನ ನಿಘಂಟು, "ಎ ಕಾಂಪ್ರೆಹೆನ್ಸಿವ್ ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಹೈ ಅಂಡ್ ಲೋ ತಮಿಳು", ಅರೈಮುಡಿನ್ "ಅರೈಯಮುಡಿ, ಎಸ್. ಜವನ್ಯೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಖಾಸಗಿ ಭಾಗೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಲೋಹದ ತಟ್ಟೆ" ಪಂಡ್ದ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನಿಸವೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Miron Winslow |url=https://books.google.com/books?id=S-RGAAAAcAAJ&q=%5EjemnQpiSf-%2C+s.+A+small+plate+of+metal+worn+by+little+girls+over+the+private+parts.&pg=PA40 |title=Acomprehensive Tamil and English Dictionary of High and Low Tamil |publisher=Hunt |year=1862 |location=MADRAS : PRINTED AND PUBLISHED BY P. R. HUNT, AMERICAN MISSION PRESS, 167, POPHAM'S BROADWAY |page=40 |quote=அரைமுடி, s. A small plate of metal worn by little girls over the private parts. |access-date=16 April 2012}}Original from the Bavarian State Library Digitized 21 Mar 2011 Length 976 pages A COMPREHENSIVE TAMIL AND ENGLISH DICTIONARY OF HIGH AND LOW TAMIL, BY THE REV. MIRON WINSLOW. D.D. AMERICAN MISSIONARY, MADRAS. ASSISTED BY COMPETENT NATIVE SCHOLARS: IN PART FROM MANUSCRIPT MATERIALS OF THE LATE REV. JOSEPH KNIGHT, AND OTHERS. MADRAS : PRINTED AND PUBLISHED BY P. R. HUNT, AMERICAN MISSION PRESS, 167, POPHAM'S BROADWAY. 1862. Copyright Secured.</ref> [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] ಅಂಪಾರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು 1960 ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ಅರೈಮುಡಿನ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಬ್ಬೆ ಡುಬೊಯಿಸ್‌ನ "ಹಿಂದೂ ಮ್ಯಾನರ್ಸ್, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೆರೆಮನಿಸ್" ಪನ್ಪಿನ ಪುಸ್ತಕೊ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಹೆನ್ರಿ ಬ್ಯೂಚಾಂಪ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, "ಜೋಕುಲೆನ ಕಾಸಗಿ ಬಾಗೊಲೆಗ್ಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಸೊಂತೊ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಉಂಡು. ಎಲ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಒಂಜಿ ಗುರಾಣಿ ಅತ್ತಂಡ ಬಂಗಾರ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿದ ಕೋಡ್ ತುಂಡುನು ಪಾಡ್ವೆರ್. ಅಯಿಟ್ ಕೆಲವು ಉರ್ಬುಲಿ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡ ಬಾಲೆ ಅತ್ತಂಡ ಬಂಗಾರ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಳ್ಳಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಳ್ಳಿ, ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪಿಯರ ಉದ್ದೇಶಿಸಾಯಿನ ಆ ಅಂಗಾಂಗೊದ ನಿಕರ ಪ್ರತಿ." [೧] [೨] [೩] [೪] [೫] [೬] "ಎ ಡೆಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ದ ನೇಚರ್, ಮ್ಯಾನರ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಯಾ; ಅಂಡ್ ದೆರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ಸ್, ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಅಂಡ್ ಸಿವಿಲ್"ಡ್, ದುಬೊಯಿಸ್ ಲಾ ಬರೆತೆರ್. "ರಡ್ಡ್ ಲಿಂಗೊಲೆನ ಜೋಕುಲು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಟ್ರಿಂಕೆಟ್‌ಲೆನ್ ಅಲಂಕರಿಸವೆರ್. ಆಂಡ ಪ್ರಾಯೊದಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಎಲ್ಯ ಜನಕ್ಕುಲೆಡ ಭಾರತೊಡು ಕೆಲವು ವಿಸಿಸ್ಟತೆಲು ಉಂಡು. ಆಜಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಏಳ್ ವರ್ಸೊದ ಮುಟ್ಟ ಮಾತಾ ಜೋಕುಲು ಪೂರ್ತಿ ಉರ್ಬುಲಿ ಆದುಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸ್ವಾಬಾವಿಕವಾದ್ ಬಂಗಾರ್‌ಲೆನ್ ಸರೀರೊದ ನಿಜ ಬಾಗೊಲೆಗ್ ಜೋಡಾವೆರ್. ಅಂಚಾದ್, ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಒಂಜಿ ಮಟ್ಟೊಗು ಅಕ್ಲೆನ ನಗ್ನತೆನ್ ಮರೆಮಾಚೆರೆ ಒಂಜಿ ಲೋಹದ ತಟ್ಟೆನ್ ನೇಲ್ಪಾವೆರ್. ಎದುರುಡು ತೋಜುಂಡು, ಉಂದು ಆ ಬಾಲೆದ ಲೈಂಗಿಕ ಬಾಗೊನು ಹೋಲುಂಡು."<ref>{{cite book|edition=2|year=1862|publisher=J. Higginbotham|url=https://archive.org/details/descriptionofcha00dubouoft|author=Jean Antoine Dubois|quote=The children of either sex are likewise ornamented with various trinkets of the same form, though smaller than those of grown persons. They have also some that are peculiar. As all children in India go perfectly naked till they are six or seven years old, the parents of course, adapt the ornaments to the natural parts of the body. Thus, the girls have a plate of metal suspended so as to conceal, in some measure, their nakedness. The boys, on the other hand, have little bells hung round them, or some similar device of silver or gold, attached to the little belt with which they are girt. Amongst the rest, a particular trinket appears in front, bearing a resemblance to the sexual part of the lad.|access-date=16 April 2012|location=MADRAS : PRINTED AT THE ASYLUM PRESS, MOUNT ROAD, BY WILLIAM THOMAS|title=Description of the character, manners, and customs of the people of India; and their institutions, religious and civil|page=[https://archive.org/details/descriptionofcha00dubouoft/page/163 163]}}Original from University of Minnesota Digitized 18 Feb 2010 Length 410 pages DESCRIPTION OF THE CHARACTER, MANNERS, AND CUSTOMS OF THE PEOPLE OF INDIA; AND OF THEIR INSTITUTIONS, RELIGIOUS AND CIVIL, BY THE ABBE J. A. DUBOIS, Missionary in the Mysore. Second Edition, WITH NOTES, CORRECTIONS AND ADDITIONS BY REV. G. U. POPE, Head Master of the Ootacamund Grammar School, and Fellow of the Madras University. TRANSLATED FROM THE FRENCH MANUSCRIPT. Madras : J. HIGGINBOTHAM, MOUNT ROAD. Law Bookseller and Publisher. LONDON—MESSRS. ALLAN AND CO. CALCUTTA—HAY AND CO., THACKER SPINK AND CO. BOMBAY—CHESSON AND WOODALL. 1862.</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{reflist}} scdo987qgzgk23wax7t6bo708o6169t 13 26854 359533 359414 2026-04-22T19:40:54Z en>Trappist the monk 0 Reverted edit by [[Special:Contribs/~2026-24626-26|~2026-24626-26]] ([[User talk:~2026-24626-26|talk]]) to last version by ClueBot III 359413 wikitext text/x-wiki <!-- Deny citation bot April 2015 because we often post broken citations here intentionally and do not want them to be "fixed". To avoid AnomieBOT substing, use |demo= or |nosubst= instead of adding it here. -->{{bots|deny=Citation bot,SporkBot,Cewbot}}<!-- -->{{skip to bottom}}<!-- -->{{talk header|display_title=Help:Citation Style 1 and the CS1 templates|WT:CS1}} {{central|text=the talk pages for all Citation Style 1 and Citation Style 2 templates and modules redirect here. A list of those talk pages and their historical archives can be found [[Help talk:Citation Style 1/Centralized discussions|here]].}} {{WikiProject banner shell|collapsed=yes|1= {{Wikipedia Help Project|importance=High}} {{WikiProject Academic Journals}} {{WikiProject Magazines}} }} {{User:ClueBot III/ArchiveThis |archiveprefix=Help talk:Citation Style 1/Archive |format= %%i |age=480 |header={{Automatic archive navigator}} |headerlevel=2 |maxarchsize=200000 |minkeepthreads=6 |numberstart=69 |minarchthreads=2 |archivenow=<nowiki>{{User:ClueBot III/ArchiveNow}},{{resolved}},{{done}}</nowiki> }} {{FAQ|page=Help talk:Citation Style 1/FAQ}} == doi-access == The only allowable value for doi-access is "free" so when doi-access is not free, the practice is to leave the doi-access card out. However, the Citation bot then comes along and adds a bogus {{para|doi-broken-date}} tag that generates an erroneous {{green|CS1 maint: DOI inactive as of &lt;date>}} error. [[User:Hawkeye7|<span style="color:#800082">Hawkeye7</span>]] [[User_talk:Hawkeye7|<span style="font-size:80%">(discuss)</span>]] 19:39, 30 March 2026 (UTC) :This sound alike something that should be reported at [[User talk:Citation bot]]. It's had issue with technical support recently, this looks like another bug. There's no reason for it to ever add blank fields. -- <small>LCU</small> '''[[User:ActivelyDisinterested|A<small>ctively</small>D<small>isinterested</small>]]''' <small>''«[[User talk:ActivelyDisinterested|@]]» °[[Special:Contributions/ActivelyDisinterested|∆t]]°''</small> 19:45, 30 March 2026 (UTC) : :{{tq|card}}? What is card? : :This is about [[Kitty Oppenheimer]] and {{doi|10.1163/2468-1733_shafr_sim140060087}}? That doi appears to me to be functional and links to [https://referenceworks.brill.com/display/entries/SHAF/SIM140060087.xml this page] at Brill which clearly shows that the cited source is behind a paywall so {{para|doi-access|free}} is not appropriate. Setting {{para|doi-access}} to any other value (were other values permitted) would not change effects of {{para|doi-broken-date}} were that parameter in use in the template. : :I do not know why [[User:Citation bot|Citation bot]] thinks or thought that the doi is/was inactive but, as mentioned above, the correct venue for Citation bot issues is at [[User talk:Citation bot]]. :—[[User:Trappist the monk|Trappist the monk]] ([[User talk:Trappist the monk|talk]]) 20:01, 30 March 2026 (UTC) :Moved discussion to [[User talk:Citation bot]], with misgivings. "Card" is an old-fashioned term for a parameter. [[User:Hawkeye7|<span style="color:#800082">Hawkeye7</span>]] [[User_talk:Hawkeye7|<span style="font-size:80%">(discuss)</span>]] 23:00, 14 April 2026 (UTC) == Adding a wikidata-author parameter == A thought that's been floating around in my head for a few days -- there are a great deal of journalists who are not "wikinotable", but are cited on hundreds of articles across Wikipedia. It would be useful to have a way to search for articles by cited author, aside from the old-fashioned method of searching their name in quotes. I'm wondering if we can add something like a wikidata-author parameter to facilitate this citation tracking. I'm having difficulty envisioning what exactly this would look like, but hopefully I'm getting the idea across. What do we think about this? As an aside, we should also change ISSN links in citations from WorldCat to the ISSN portal. See [[Template talk:ISSN]] for more discussion on that. Never thought to post here until now. Cheers, [[User:MediaKyle|MediaKyle]] ([[User talk:MediaKyle|talk]]) 15:42, 3 April 2026 (UTC) :I'm not sure that I follow what you are trying to suggest. I did a [https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%22The+New+York+Times%22&ns0=1 simple search] for <code>The New York Times</code> and from the results picked the first listed article which happened to be [[BTS]]. Then I did a Ctrl+F search for <code>The New York Times</code> on that page which took me to [[Special:Permalink/1346366348#cite_note-141|this reference (permalink)]]. From that ref, I copied <code>Qin, Amy</code> and pasted that into the search box which took me to [https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=Qin+Amy&ns0=1 these results]. : :Then I did [https://www.wikidata.org/w/index.php?search=Qin%2C+Amy&language=en&ns0=1 this search] at wikidata. The Amy Qin cited in the BTS article is likely to be this {{Q|123406389}}. : :Repeating the above for the other [[Special:Permalink/1346366348#cite_note-265|NYT reference]] in BTS led me to {{Q|59749937}} and {{Q|104471283}}; neither of whom look to be NYT authors... : :I presume that you want to search en.wiki for the cited author's wikidata qid. We don't need to invent a new parameter for that. You could (in Amy Qin's case) add {{para|author-link|:d:Q123406389}} which will link her name to her wikidata entry. You would of course have to find all instances of her name in cs1|2 templates and make the same change to each template so that you could search for <code>Q123406389</code>. Seems like a lot of work for very little gain. What am I missing or what have you not clearly explained? :—[[User:Trappist the monk|Trappist the monk]] ([[User talk:Trappist the monk|talk]]) 16:38, 3 April 2026 (UTC) ::Sorry, I'm having a hard time articulating this. Essentially what I want is a method of viewing all the articles on which a particular author is cited, without doing a regular search. The idea is that by adding a wikidata-author parameter that links citations to a specific author, it would be possible to generate lists of connected articles. There doesn't have to be a visible link to the Wikidata item in the citations. I might have to think this through some more... I know what I'm looking for, I just don't know how to get there. [[User:MediaKyle|MediaKyle]] ([[User talk:MediaKyle|talk]]) 17:02, 3 April 2026 (UTC) == Increase PMID limit == {{PMID|41914263}} is valid and used on [[Barettin]]. Could we update the limit? Thanks a million! [[User:Snowman304|'''Snowman304''']]'''&#124;'''[[User talk:Snowman304|'''talk''']] 01:56, 5 April 2026 (UTC) ==Change to this help page proposed at WT:MOSDATE== A discussion recommended that the YMD date format be preferred for the Cite web template has been proposed at [[Wikipedia talk:Manual of Style/Dates and numbers#Updating Cite web documentation to reflect ymd as slightly preferred format for single full dates]]. [[User:Jc3s5h|Jc3s5h]] ([[User talk:Jc3s5h|talk]]) 16:05, 5 April 2026 (UTC) == 2026-03-23: avoid script error when |doi=((11.1016/j.coi.2004.08.001X)) == [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/Identifiers/sandbox&curid=49108437&diff=1347430401&oldid=1344896376 This] and supporting edits should be reverted. 11.xxxx is an invalid doi, and should never be supported. &#32;<span style="font-variant:small-caps; whitespace:nowrap;">[[User:Headbomb|Headbomb]] {[[User talk:Headbomb|t]] · [[Special:Contributions/Headbomb|c]] · [[WP:PHYS|p]] · [[WP:WBOOKS|b]]}</span> 17:39, 6 April 2026 (UTC) :The error that should be output is err_bad_doi, not Script Error. If you think that the error should not be avoidable even with Accept-this-as-written markup, search for <code>if registrant then</code> and modify that part. Pages using Accept-this-as-written markup are tracked by [[:Category:CS1 maint: ignored DOI errors]] and [[:Category:Ignored DOI errors]], so I believe the current setup is sufficient.--[[User:FlatLanguage|FlatLanguage]] ([[User talk:FlatLanguage|talk]]) 01:45, 7 April 2026 (UTC) ::None of those start with 11.xxxx/... Again, this is not something that should be supported. &#32;<span style="font-variant:small-caps; whitespace:nowrap;">[[User:Headbomb|Headbomb]] {[[User talk:Headbomb|t]] · [[Special:Contributions/Headbomb|c]] · [[WP:PHYS|p]] · [[WP:WBOOKS|b]]}</span> 03:58, 7 April 2026 (UTC) :::What does "support" means? Error of {{error|Lua error in Module:Citation/CS1/Identifiers at line 568: attempt to index local 'suffix' (a nil value)}} have been happend after [[Special:Diff/1333551121]]. Can all editors understand this error message? --[[User:FlatLanguage|FlatLanguage]] ([[User talk:FlatLanguage|talk]]) 04:09, 7 April 2026 (UTC) :I have reworked the {{para|doi}} error detection/messaging in the sandbox: <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=10.1016/j.coi.2004.08.001X |comment= properly formatted doi}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=((10.1016/j.coi.2004.08.001X)) |comment= properly formatted doi with superfluous accept-as-written markup}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=10.1016/j.coi.2004.08.001X. |comment= properly formatted doi but has trailing dot which we do not allow}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=((10.1016/j.coi.2004.08.001X.)) |comment= properly formatted doi with trailing dot; error ignored because of accept-as-written markup}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=11.1016/j.coi.2004.08.001X |comment= invalid doi; directory value of <code>11.</code> not supported}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=((11.1016/j.coi.2004.08.001X)) |comment= invalid doi; directory value of <code>11.</code> not supported; accept-as-written markup ignored}}</div> :—[[User:Trappist the monk|Trappist the monk]] ([[User talk:Trappist the monk|talk]]) 18:09, 7 April 2026 (UTC) == Why require the user to enter ArchiveDate? == If we enter an ArchiveURL with for instance 20200101000001 and an ArchiveDate with 2020-01-02, we'll get [[Help:CS1 errors#archive date url ts mismatch|the error]] "timestamp mismatch; 2020-01-01 suggested". So the correct ArchiveDate is already known and the module checks that we enter it correctly. This feels like passing a useless editing exam. Couldn't we just use the parsed ArchiveDate and make that field optional? Forcing the user to manually enter the ArchiveDate seems unnecessary at this point. [[User:The RedBurn|The RedBurn]] <small>([[User Talk:The RedBurn|ϕ]])</small> 09:12, 7 April 2026 (UTC) :Although the archive date is represent in the URL from the Wayback machine I don't believe it's true of all archival services. -- <small>LCU</small> '''[[User:ActivelyDisinterested|A<small>ctively</small>D<small>isinterested</small>]]''' <small>''«[[User talk:ActivelyDisinterested|@]]» °[[Special:Contributions/ActivelyDisinterested|∆t]]°''</small> 13:32, 7 April 2026 (UTC) ::That makes sense. Though since the archive-date field isn't required, the ArchiveDate could be automatically extracted from the ArchiveURL when it's archive.org. [[User:The RedBurn|The RedBurn]] <small>([[User Talk:The RedBurn|ϕ]])</small> 15:02, 7 April 2026 (UTC) == Bad title: "Making sure you're not a bot!" == See [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Michel_Goguikian&diff=next&oldid=1348396023]. Should be added to the list of bad titles. &#32;<span style="font-variant:small-caps; whitespace:nowrap;">[[User:Headbomb|Headbomb]] {[[User talk:Headbomb|t]] · [[Special:Contributions/Headbomb|c]] · [[WP:PHYS|p]] · [[WP:WBOOKS|b]]}</span> 12:41, 12 April 2026 (UTC) == Page doesn’t help a person to correctly code a citation == I’ve looked through the page but it provides almost no insight on actually writing a [superscript number] style citation to a web source. It’s unclear whether it’s &lt;ref> or {{cite web}} or both, or what the relation or reasons for each of these is. I tried several variations based on help page examples and all of them caused egregious errors. [[User:RandomEditor6772314|RandomEditor6772314]] ([[User talk:RandomEditor6772314|talk]]) 00:57, 13 April 2026 (UTC) :Does [[WP:Referencing for beginners]] and the pages linked from there answer your needs? :—[[User:Trappist the monk|Trappist the monk]] ([[User talk:Trappist the monk|talk]]) 01:08, 13 April 2026 (UTC) ::See also [[Help:Referencing for beginners with citation templates]]. The example uses {{tl|cite news}}, but the [[Template:Citation Style documentation/cs1|other citation templates]] work similarly. &#32;<span style="font-variant:small-caps; whitespace:nowrap;">[[User:Headbomb|Headbomb]] {[[User talk:Headbomb|t]] · [[Special:Contributions/Headbomb|c]] · [[WP:PHYS|p]] · [[WP:WBOOKS|b]]}</span> 03:26, 13 April 2026 (UTC) ::The video at [[WP:INTREF3]] in [[WP:Referencing for beginners]] gives a simple explanation of how to quickly generate references. -- <small>LCU</small> '''[[User:ActivelyDisinterested|A<small>ctively</small>D<small>isinterested</small>]]''' <small>''«[[User talk:ActivelyDisinterested|@]]» °[[Special:Contributions/ActivelyDisinterested|∆t]]°''</small> 11:02, 13 April 2026 (UTC) == Is there a "proper" way to cite NOAA events? == I'm asking because I've found two or three instances in [[dust devil]], e.g. [https://web.archive.org/web/20090129192229/http://www4.ncdc.noaa.gov/cgi-win/wwcgi.dll?wwevent~ShowEvent~499035 this] and [https://www.ncei.noaa.gov/stormevents/eventdetails.jsp?id=5551726 this one].-- [[User:Carnby|Carnby]] ([[User talk:Carnby|talk]]) 15:22, 14 April 2026 (UTC) :{{tl|cite web}} should work fine. – [[User:Jonesey95|Jonesey95]] ([[User talk:Jonesey95|talk]]) 21:40, 15 April 2026 (UTC) h70etjhhvftkw1hzprxovssr3scjs2l 359534 359533 2026-04-23T11:15:24Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Help_talk:Citation_Style_1]] 359413 wikitext text/x-wiki <!-- Deny citation bot April 2015 because we often post broken citations here intentionally and do not want them to be "fixed". To avoid AnomieBOT substing, use |demo= or |nosubst= instead of adding it here. -->{{bots|deny=Citation bot,SporkBot,Cewbot}}<!-- -->{{skip to bottom}}<!-- -->{{talk header|display_title=Help:Citation Style 1 and the CS1 templates|WT:CS1}} {{central|text=the talk pages for all Citation Style 1 and Citation Style 2 templates and modules redirect here. A list of those talk pages and their historical archives can be found [[Help talk:Citation Style 1/Centralized discussions|here]].}} {{WikiProject banner shell|collapsed=yes|1= {{Wikipedia Help Project|importance=High}} {{WikiProject Academic Journals}} {{WikiProject Magazines}} }} {{User:ClueBot III/ArchiveThis |archiveprefix=Help talk:Citation Style 1/Archive |format= %%i |age=480 |header={{Automatic archive navigator}} |headerlevel=2 |maxarchsize=200000 |minkeepthreads=6 |numberstart=69 |minarchthreads=2 |archivenow=<nowiki>{{User:ClueBot III/ArchiveNow}},{{resolved}},{{done}}</nowiki> }} {{FAQ|page=Help talk:Citation Style 1/FAQ}} == doi-access == The only allowable value for doi-access is "free" so when doi-access is not free, the practice is to leave the doi-access card out. However, the Citation bot then comes along and adds a bogus {{para|doi-broken-date}} tag that generates an erroneous {{green|CS1 maint: DOI inactive as of &lt;date>}} error. [[User:Hawkeye7|<span style="color:#800082">Hawkeye7</span>]] [[User_talk:Hawkeye7|<span style="font-size:80%">(discuss)</span>]] 19:39, 30 March 2026 (UTC) :This sound alike something that should be reported at [[User talk:Citation bot]]. It's had issue with technical support recently, this looks like another bug. There's no reason for it to ever add blank fields. -- <small>LCU</small> '''[[User:ActivelyDisinterested|A<small>ctively</small>D<small>isinterested</small>]]''' <small>''«[[User talk:ActivelyDisinterested|@]]» °[[Special:Contributions/ActivelyDisinterested|∆t]]°''</small> 19:45, 30 March 2026 (UTC) : :{{tq|card}}? What is card? : :This is about [[Kitty Oppenheimer]] and {{doi|10.1163/2468-1733_shafr_sim140060087}}? That doi appears to me to be functional and links to [https://referenceworks.brill.com/display/entries/SHAF/SIM140060087.xml this page] at Brill which clearly shows that the cited source is behind a paywall so {{para|doi-access|free}} is not appropriate. Setting {{para|doi-access}} to any other value (were other values permitted) would not change effects of {{para|doi-broken-date}} were that parameter in use in the template. : :I do not know why [[User:Citation bot|Citation bot]] thinks or thought that the doi is/was inactive but, as mentioned above, the correct venue for Citation bot issues is at [[User talk:Citation bot]]. :—[[User:Trappist the monk|Trappist the monk]] ([[User talk:Trappist the monk|talk]]) 20:01, 30 March 2026 (UTC) :Moved discussion to [[User talk:Citation bot]], with misgivings. "Card" is an old-fashioned term for a parameter. [[User:Hawkeye7|<span style="color:#800082">Hawkeye7</span>]] [[User_talk:Hawkeye7|<span style="font-size:80%">(discuss)</span>]] 23:00, 14 April 2026 (UTC) == Adding a wikidata-author parameter == A thought that's been floating around in my head for a few days -- there are a great deal of journalists who are not "wikinotable", but are cited on hundreds of articles across Wikipedia. It would be useful to have a way to search for articles by cited author, aside from the old-fashioned method of searching their name in quotes. I'm wondering if we can add something like a wikidata-author parameter to facilitate this citation tracking. I'm having difficulty envisioning what exactly this would look like, but hopefully I'm getting the idea across. What do we think about this? As an aside, we should also change ISSN links in citations from WorldCat to the ISSN portal. See [[Template talk:ISSN]] for more discussion on that. Never thought to post here until now. Cheers, [[User:MediaKyle|MediaKyle]] ([[User talk:MediaKyle|talk]]) 15:42, 3 April 2026 (UTC) :I'm not sure that I follow what you are trying to suggest. I did a [https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=insource%3A%22The+New+York+Times%22&ns0=1 simple search] for <code>The New York Times</code> and from the results picked the first listed article which happened to be [[BTS]]. Then I did a Ctrl+F search for <code>The New York Times</code> on that page which took me to [[Special:Permalink/1346366348#cite_note-141|this reference (permalink)]]. From that ref, I copied <code>Qin, Amy</code> and pasted that into the search box which took me to [https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=Qin+Amy&ns0=1 these results]. : :Then I did [https://www.wikidata.org/w/index.php?search=Qin%2C+Amy&language=en&ns0=1 this search] at wikidata. The Amy Qin cited in the BTS article is likely to be this {{Q|123406389}}. : :Repeating the above for the other [[Special:Permalink/1346366348#cite_note-265|NYT reference]] in BTS led me to {{Q|59749937}} and {{Q|104471283}}; neither of whom look to be NYT authors... : :I presume that you want to search en.wiki for the cited author's wikidata qid. We don't need to invent a new parameter for that. You could (in Amy Qin's case) add {{para|author-link|:d:Q123406389}} which will link her name to her wikidata entry. You would of course have to find all instances of her name in cs1|2 templates and make the same change to each template so that you could search for <code>Q123406389</code>. Seems like a lot of work for very little gain. What am I missing or what have you not clearly explained? :—[[User:Trappist the monk|Trappist the monk]] ([[User talk:Trappist the monk|talk]]) 16:38, 3 April 2026 (UTC) ::Sorry, I'm having a hard time articulating this. Essentially what I want is a method of viewing all the articles on which a particular author is cited, without doing a regular search. The idea is that by adding a wikidata-author parameter that links citations to a specific author, it would be possible to generate lists of connected articles. There doesn't have to be a visible link to the Wikidata item in the citations. I might have to think this through some more... I know what I'm looking for, I just don't know how to get there. [[User:MediaKyle|MediaKyle]] ([[User talk:MediaKyle|talk]]) 17:02, 3 April 2026 (UTC) == Increase PMID limit == {{PMID|41914263}} is valid and used on [[Barettin]]. Could we update the limit? Thanks a million! [[User:Snowman304|'''Snowman304''']]'''&#124;'''[[User talk:Snowman304|'''talk''']] 01:56, 5 April 2026 (UTC) ==Change to this help page proposed at WT:MOSDATE== A discussion recommended that the YMD date format be preferred for the Cite web template has been proposed at [[Wikipedia talk:Manual of Style/Dates and numbers#Updating Cite web documentation to reflect ymd as slightly preferred format for single full dates]]. [[User:Jc3s5h|Jc3s5h]] ([[User talk:Jc3s5h|talk]]) 16:05, 5 April 2026 (UTC) == 2026-03-23: avoid script error when |doi=((11.1016/j.coi.2004.08.001X)) == [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/Identifiers/sandbox&curid=49108437&diff=1347430401&oldid=1344896376 This] and supporting edits should be reverted. 11.xxxx is an invalid doi, and should never be supported. &#32;<span style="font-variant:small-caps; whitespace:nowrap;">[[User:Headbomb|Headbomb]] {[[User talk:Headbomb|t]] · [[Special:Contributions/Headbomb|c]] · [[WP:PHYS|p]] · [[WP:WBOOKS|b]]}</span> 17:39, 6 April 2026 (UTC) :The error that should be output is err_bad_doi, not Script Error. If you think that the error should not be avoidable even with Accept-this-as-written markup, search for <code>if registrant then</code> and modify that part. Pages using Accept-this-as-written markup are tracked by [[:Category:CS1 maint: ignored DOI errors]] and [[:Category:Ignored DOI errors]], so I believe the current setup is sufficient.--[[User:FlatLanguage|FlatLanguage]] ([[User talk:FlatLanguage|talk]]) 01:45, 7 April 2026 (UTC) ::None of those start with 11.xxxx/... Again, this is not something that should be supported. &#32;<span style="font-variant:small-caps; whitespace:nowrap;">[[User:Headbomb|Headbomb]] {[[User talk:Headbomb|t]] · [[Special:Contributions/Headbomb|c]] · [[WP:PHYS|p]] · [[WP:WBOOKS|b]]}</span> 03:58, 7 April 2026 (UTC) :::What does "support" means? Error of {{error|Lua error in Module:Citation/CS1/Identifiers at line 568: attempt to index local 'suffix' (a nil value)}} have been happend after [[Special:Diff/1333551121]]. Can all editors understand this error message? --[[User:FlatLanguage|FlatLanguage]] ([[User talk:FlatLanguage|talk]]) 04:09, 7 April 2026 (UTC) :I have reworked the {{para|doi}} error detection/messaging in the sandbox: <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=10.1016/j.coi.2004.08.001X |comment= properly formatted doi}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=((10.1016/j.coi.2004.08.001X)) |comment= properly formatted doi with superfluous accept-as-written markup}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=10.1016/j.coi.2004.08.001X. |comment= properly formatted doi but has trailing dot which we do not allow}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=((10.1016/j.coi.2004.08.001X.)) |comment= properly formatted doi with trailing dot; error ignored because of accept-as-written markup}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=11.1016/j.coi.2004.08.001X |comment= invalid doi; directory value of <code>11.</code> not supported}}</div> <div style="margin-left:3.2em">{{cite compare |template=book |title=Title |doi=((11.1016/j.coi.2004.08.001X)) |comment= invalid doi; directory value of <code>11.</code> not supported; accept-as-written markup ignored}}</div> :—[[User:Trappist the monk|Trappist the monk]] ([[User talk:Trappist the monk|talk]]) 18:09, 7 April 2026 (UTC) == Why require the user to enter ArchiveDate? == If we enter an ArchiveURL with for instance 20200101000001 and an ArchiveDate with 2020-01-02, we'll get [[Help:CS1 errors#archive date url ts mismatch|the error]] "timestamp mismatch; 2020-01-01 suggested". So the correct ArchiveDate is already known and the module checks that we enter it correctly. This feels like passing a useless editing exam. Couldn't we just use the parsed ArchiveDate and make that field optional? Forcing the user to manually enter the ArchiveDate seems unnecessary at this point. [[User:The RedBurn|The RedBurn]] <small>([[User Talk:The RedBurn|ϕ]])</small> 09:12, 7 April 2026 (UTC) :Although the archive date is represent in the URL from the Wayback machine I don't believe it's true of all archival services. -- <small>LCU</small> '''[[User:ActivelyDisinterested|A<small>ctively</small>D<small>isinterested</small>]]''' <small>''«[[User talk:ActivelyDisinterested|@]]» °[[Special:Contributions/ActivelyDisinterested|∆t]]°''</small> 13:32, 7 April 2026 (UTC) ::That makes sense. Though since the archive-date field isn't required, the ArchiveDate could be automatically extracted from the ArchiveURL when it's archive.org. [[User:The RedBurn|The RedBurn]] <small>([[User Talk:The RedBurn|ϕ]])</small> 15:02, 7 April 2026 (UTC) == Bad title: "Making sure you're not a bot!" == See [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Michel_Goguikian&diff=next&oldid=1348396023]. Should be added to the list of bad titles. &#32;<span style="font-variant:small-caps; whitespace:nowrap;">[[User:Headbomb|Headbomb]] {[[User talk:Headbomb|t]] · [[Special:Contributions/Headbomb|c]] · [[WP:PHYS|p]] · [[WP:WBOOKS|b]]}</span> 12:41, 12 April 2026 (UTC) == Page doesn’t help a person to correctly code a citation == I’ve looked through the page but it provides almost no insight on actually writing a [superscript number] style citation to a web source. It’s unclear whether it’s &lt;ref> or {{cite web}} or both, or what the relation or reasons for each of these is. I tried several variations based on help page examples and all of them caused egregious errors. [[User:RandomEditor6772314|RandomEditor6772314]] ([[User talk:RandomEditor6772314|talk]]) 00:57, 13 April 2026 (UTC) :Does [[WP:Referencing for beginners]] and the pages linked from there answer your needs? :—[[User:Trappist the monk|Trappist the monk]] ([[User talk:Trappist the monk|talk]]) 01:08, 13 April 2026 (UTC) ::See also [[Help:Referencing for beginners with citation templates]]. The example uses {{tl|cite news}}, but the [[Template:Citation Style documentation/cs1|other citation templates]] work similarly. &#32;<span style="font-variant:small-caps; whitespace:nowrap;">[[User:Headbomb|Headbomb]] {[[User talk:Headbomb|t]] · [[Special:Contributions/Headbomb|c]] · [[WP:PHYS|p]] · [[WP:WBOOKS|b]]}</span> 03:26, 13 April 2026 (UTC) ::The video at [[WP:INTREF3]] in [[WP:Referencing for beginners]] gives a simple explanation of how to quickly generate references. -- <small>LCU</small> '''[[User:ActivelyDisinterested|A<small>ctively</small>D<small>isinterested</small>]]''' <small>''«[[User talk:ActivelyDisinterested|@]]» °[[Special:Contributions/ActivelyDisinterested|∆t]]°''</small> 11:02, 13 April 2026 (UTC) == Is there a "proper" way to cite NOAA events? == I'm asking because I've found two or three instances in [[dust devil]], e.g. [https://web.archive.org/web/20090129192229/http://www4.ncdc.noaa.gov/cgi-win/wwcgi.dll?wwevent~ShowEvent~499035 this] and [https://www.ncei.noaa.gov/stormevents/eventdetails.jsp?id=5551726 this one].-- [[User:Carnby|Carnby]] ([[User talk:Carnby|talk]]) 15:22, 14 April 2026 (UTC) :{{tl|cite web}} should work fine. – [[User:Jonesey95|Jonesey95]] ([[User talk:Jonesey95|talk]]) 21:40, 15 April 2026 (UTC) h70etjhhvftkw1hzprxovssr3scjs2l 3 26860 359495 2026-04-22T12:31:33Z ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ 2534 ಪೊಸ ಸದಸ್ಯೆರೆ ಚರ್ಚಾಪುಟೊಡು [[Template:Welcome|ಸ್ವಾಗತ ಸಂದೇಸೊನು]]ಸೇರ್ಸಾಯರ ಆಪುಂಡು 359495 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Yirba}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೦೧, ೨೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) psdpvl1icu5kq647p7w1xlq78rf0ta8 0 26861 359501 2026-04-22T14:12:01Z Vishwanatha Badikana 38 "[[:kn:Special:Redirect/revision/1358931|ಮಾಯಿದ ಪುರುಷೆ]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 359501 wikitext text/x-wiki [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲೂಕುಡು ಮಾತ್ರ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ವಿಸೇಸೊ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ '''ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್'''. ಪುದರ್‌ಡ್ ಗೊತ್ತಾಪುಲೆಕ ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಮಾಯಿ ಪುಣ್ಣಮೆದ ದಿನೊಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪದಿನೈನ್ ದಿನ ನಲಿಪುವೆರ್. == ವೇಸೊ ಪಾಡುನಕುಲು == ಈ ನಲಿಕೆನ್ ನಲಿಕೆದಕ್ಲು ನಲಿಪುವೆರ್. ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್ ಪಂಡ ಏಳ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು. ಮೊಕಲೆಗ್ ''ಏಲ್ವರ್ ಪುರ್ಸೆರ್'' ಪನ್ಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಗುಂಪುಡು ಪತ್ತ್ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣು, ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ, ಏಳ್ ಜನ ಪುರ್ಸೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿ ''ತೆಂಬಾರೆದಾಯೆ'' . == ವೇಸೊಲು == ಆನುಲು ಮುಂಡು ತುತ್ತುವೆರ್, ಉದ್ದೊ ಕೈತ ಅಂಗಿ, ಪುಗೆಲ್‌ಗ್ ಶಾಲ್, ತರೆಕ್ ಬೊಲ್ದು, ಕೆಂಪು ಅತ್ತಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಮೋರೆಗ್ ಕೆಂಪು ಬುಕ್ಕೊ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊ ಪಾಡುವೆರ್. ಕಂಟೆಲ್‌ಗ್ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊಣ್ಣನ ವೇಸೊ ಪಾಡುನ ಆನ್ ಊರುದ ಪೊಂಜೊವುಲೆಕ ಸೀರೆ, ರವಕೆ, ಜಡೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪೂ ಮುಡಿತ್‌ದ್, ಮುಂಡೊಗು ಮೈತ ಬೊಟ್ಟು ದೀಡೊಂದು, ಕೈಕ್ ಕಾಜಿ, ಕಾರ್‌ಗ್ ಗೆಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಲೆಕೊ ಸೀರೆ, ರವಕೆ ತುತ್ತುವೆರ್. ಉದ್ದೊ ಕೂಲಿ ದೆರ್ತ್ ತೋಜುನಂಚ ಮಿತ್ತ್ ತುಟಿದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಪಾಲೆದ ತುಂಡುನು ಕೂಲಿದಂಚ ದೀಡ್‌ಬೆರ್. ಅಯನ ಬೆರಿ ಬಗ್ಗ್‌ನಂಚ ತೋಜಿಯರ ಪಿರವುಗು ಕುಂಟುದ ತೆರಿಯೆನ್ ಕಟ್ಟೊನ್‌ಬೆ. ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಕೋಲು ಪತ್ತೊಂದು ನಡತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. == ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ಈ ವೇಸೊ ಪಾಡುನಗ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋದು ನಲಿಪುವೆರ್ . ಈ ನಲಿಕೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ತುಳುಟು ''ಪಾಡ್ದನೊದ'' ರೂಪೊಡು ಉಂಡು. ಸುರುಟು ತೆಂಬರೆ ಬೊಟ್ಟುನಗ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನ ಪಣ್ಪೆರ್. ನಲಿಕೆದಕುಲು ದುಂಬು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರ ಪಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ವೇಸೊದಗ್ಲ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪಜ್ಜೆಡ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಗುಂಪುದ ನಡುಟು ಚೆಮ್ಮೊ ದೆಪ್ಪುನೆ, ಕೈ ಕಾರ್ ನಡ್ಗುನ ಅಜ್ಜಿ ಅಡ್ಡಡ್ಡೊ ಪೋಪಲ್. == ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸನ ಪುರಾಣೊ == ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಬುಡೆದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಸಂಗಡಿನ್ ತೂವೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಣ್ಣನಕುಲು ಯುದ್ಧೊಗು ಪೋಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂತೆ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಗಡಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಪಲ್. ಪೊನ್ನು ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ ಆಲೆಗ್ ಅತ್ತಿಗೆನಕ್ಲ್ ಸೀಗೆ ಕೊರ್ದ್, ಸುದೆಕ್ ಪೋದ್ ಮೀದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕತ್ತಿ ಪತೊಂದು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋದ್ ಸಪ್ಪು ಕೊಂಡರೊಡು. ಬನ್ನಗ ಕೊಡಪಾನೊ ಪತೊಂದು ನೀರ್ ಕೊಂಡರೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ 'ಇರ್ಪೆ' (ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರ) ಪೂ ಬುಡ್‌ನಗ, ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಮರತ ಮಿತ್ತ್ [[ಲೆಂಚಿ|ಏಣಿ]] ದೀಡ್‌ವೆರ್. ಆಳ್ ಏಳ್ ಜನಕ್ ಬೋಡಿತ್ತ್‌ನಾತ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯೊಂದು ಆಲೆಗಾದ್ ಒಂತೆ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಪಲ್. ಅಪಗ ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಏಣಿನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ಮರಟ್ ಬಾಕಿಯಾಪಲ್. ಆಲ್ ಮರಟ್ ಕುಲ್ಲ್‌ದ್ ಬುಲ್ಪುಬಲ್. ಮದ್ಯರಾರ್ತಿಡ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿ ಪಿಲಿಕುಲು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೊ. ಮರಡ್ದ್ ಕಣನೀರ್ ಬೂರುನೆನ್ ತೂಪೊ. ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಪೊನ್ನು ತೋಜುವಲ್. ಪಿಲಿಕುಲು ಮರ ಬಡ್ತ್‌ದ್ ಪೊನ್ನನ್ ತಿಂದ್‌ದ್ ಪೋಪೊ. ಅಲ್ಪ ಆಲೆನ್ ಕಿನ್ನಿ ಬಿರೆಲೊಂಜಿ ಒರಿಪುಂಡು. , ಮರಟ್ಟ್ ಕಣ್ಣೀರ್ ಬೂರುನ ತೂದು, ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ತೂಪೆರ್. == ಅಜ್ಜಿನ ಪಾತ್ರೊ == ಆಡೆಗ್ ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ ನಾಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಬೇಡೊಂದು ಬರ್ಪಲ್. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಬಿರೆಲ್ದ ತುಂಡುನ್ ತೂದು ಅವು ಮಂಜಲ್ದ ಕೊಂಬುಂದು ತೆರಿಯೊನುವಲ್. ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಚೀಲೊಡು ಪಾಡೊನುವಲ್. ಇಲ್ಲಗ್ ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕರಟ್ ಪಾಡುವಲ್. ದಂಡ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು ಪೆರ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ತಂಗಡಿನ ಬಗೆಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಬೊಡೆದಿನಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್, "[[ಕಪ್ಪೆ]] ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಅವು ಕೆರೆಟ್ ಕೆರೆಟ್ ಉಂತಂದ್, ಬುಕ್ಕೊ ವೊಂಜಿ ಪೊನ್ನು ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಇಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕುಲ್ಲಾಯಲ್. ನಿಕ್ಲೆನ ತಂಗಡಿನ್ ಪಿಲಿ ತಿಂದ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನ್ ನಾಡಿಯರ ಏಳ್ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ ಬಿರೆಲ್ದ ರೂಪೊದ ಪೊನ್ನು ಬಾಲೆಗ್ ಜೀವ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲೆ ಕೈತಲ್ ಬರ್ಪಲ್. ಅಗ್ಲ್ ಅಲೆನ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿನಗ್ಲ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಸೂ ಪಾಡ್ದ್ ಬಸ್ಮೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಅಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ಕದ್ರಿಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಕದ್ರಿಡ್ ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ ದಾಲ ನಿಯಮ ಇದ್ದಿ. ನಲಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಗು ಕುಟುಮೊದಕುಲು ಮಾತ್ರ ತೂಪಿನಕುಲು. ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಅರಿ, [[ಬೊಂಡ|ತಾರಾಯಿ]], ಬುಕ್ಕೊ ದುಡ್ಡುನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} qn2aj9qozylv1467fhfawkhpecu608z 359511 359501 2026-04-23T04:02:34Z Vishwanatha Badikana 38 359511 wikitext text/x-wiki [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲೂಕುಡು ಮಾತ್ರ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ವಿಸೇಸೊ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ '''ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್'''. ಪುದರ್‌ಡ್ ಗೊತ್ತಾಪುಲೆಕ ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಮಾಯಿ ಪುಣ್ಣಮೆದ ದಿನೊಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪದಿನೈನ್ ದಿನ ನಲಿಪುವೆರ್.<ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> <ref>https://vijaykarnataka.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/30953876.cms </ref> == ವೇಸೊ ಪಾಡುನಕುಲು == ಈ ನಲಿಕೆನ್ ನಲಿಕೆದಕ್ಲು ನಲಿಪುವೆರ್. ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್ ಪಂಡ ಏಳ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು. ಮೊಕಲೆಗ್ ''ಏಲ್ವರ್ ಪುರ್ಸೆರ್'' ಪನ್ಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಗುಂಪುಡು ಪತ್ತ್ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣು, ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ, ಏಳ್ ಜನ ಪುರ್ಸೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿ ''ತೆಂಬಾರೆದಾಯೆ'' . == ವೇಸೊಲು == ಆನುಲು ಮುಂಡು ತುತ್ತುವೆರ್, ಉದ್ದೊ ಕೈತ ಅಂಗಿ, ಪುಗೆಲ್‌ಗ್ ಶಾಲ್, ತರೆಕ್ ಬೊಲ್ದು, ಕೆಂಪು ಅತ್ತಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಮೋರೆಗ್ ಕೆಂಪು ಬುಕ್ಕೊ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊ ಪಾಡುವೆರ್. ಕಂಟೆಲ್‌ಗ್ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊಣ್ಣನ ವೇಸೊ ಪಾಡುನ ಆನ್ ಊರುದ ಪೊಂಜೊವುಲೆಕ ಸೀರೆ, ರವಕೆ, ಜಡೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪೂ ಮುಡಿತ್‌ದ್, ಮುಂಡೊಗು ಮೈತ ಬೊಟ್ಟು ದೀಡೊಂದು, ಕೈಕ್ ಕಾಜಿ, ಕಾರ್‌ಗ್ ಗೆಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಲೆಕೊ ಸೀರೆ, ರವಕೆ ತುತ್ತುವೆರ್. ಉದ್ದೊ ಕೂಲಿ ದೆರ್ತ್ ತೋಜುನಂಚ ಮಿತ್ತ್ ತುಟಿದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಪಾಲೆದ ತುಂಡುನು ಕೂಲಿದಂಚ ದೀಡ್‌ಬೆರ್. ಅಯನ ಬೆರಿ ಬಗ್ಗ್‌ನಂಚ ತೋಜಿಯರ ಪಿರವುಗು ಕುಂಟುದ ತೆರಿಯೆನ್ ಕಟ್ಟೊನ್‌ಬೆ. ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಕೋಲು ಪತ್ತೊಂದು ನಡತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. == ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ಈ ವೇಸೊ ಪಾಡುನಗ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋದು ನಲಿಪುವೆರ್ . ಈ ನಲಿಕೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ತುಳುಟು ''ಪಾಡ್ದನೊದ'' ರೂಪೊಡು ಉಂಡು. ಸುರುಟು ತೆಂಬರೆ ಬೊಟ್ಟುನಗ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನ ಪಣ್ಪೆರ್. ನಲಿಕೆದಕುಲು ದುಂಬು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರ ಪಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ವೇಸೊದಗ್ಲ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪಜ್ಜೆಡ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಗುಂಪುದ ನಡುಟು ಚೆಮ್ಮೊ ದೆಪ್ಪುನೆ, ಕೈ ಕಾರ್ ನಡ್ಗುನ ಅಜ್ಜಿ ಅಡ್ಡಡ್ಡೊ ಪೋಪಲ್. == ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸನ ಪುರಾಣೊ == ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಬುಡೆದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಸಂಗಡಿನ್ ತೂವೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಣ್ಣನಕುಲು ಯುದ್ಧೊಗು ಪೋಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂತೆ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಗಡಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಪಲ್. ಪೊನ್ನು ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ ಆಲೆಗ್ ಅತ್ತಿಗೆನಕ್ಲ್ ಸೀಗೆ ಕೊರ್ದ್, ಸುದೆಕ್ ಪೋದ್ ಮೀದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕತ್ತಿ ಪತೊಂದು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋದ್ ಸಪ್ಪು ಕೊಂಡರೊಡು. ಬನ್ನಗ ಕೊಡಪಾನೊ ಪತೊಂದು ನೀರ್ ಕೊಂಡರೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ 'ಇರ್ಪೆ' (ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರ) ಪೂ ಬುಡ್‌ನಗ, ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಮರತ ಮಿತ್ತ್ [[ಲೆಂಚಿ|ಏಣಿ]] ದೀಡ್‌ವೆರ್. ಆಳ್ ಏಳ್ ಜನಕ್ ಬೋಡಿತ್ತ್‌ನಾತ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯೊಂದು ಆಲೆಗಾದ್ ಒಂತೆ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಪಲ್. ಅಪಗ ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಏಣಿನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ಮರಟ್ ಬಾಕಿಯಾಪಲ್. ಆಲ್ ಮರಟ್ ಕುಲ್ಲ್‌ದ್ ಬುಲ್ಪುಬಲ್. ಮದ್ಯರಾರ್ತಿಡ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿ ಪಿಲಿಕುಲು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೊ. ಮರಡ್ದ್ ಕಣನೀರ್ ಬೂರುನೆನ್ ತೂಪೊ. ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಪೊನ್ನು ತೋಜುವಲ್. ಪಿಲಿಕುಲು ಮರ ಬಡ್ತ್‌ದ್ ಪೊನ್ನನ್ ತಿಂದ್‌ದ್ ಪೋಪೊ. ಅಲ್ಪ ಆಲೆನ್ ಕಿನ್ನಿ ಬಿರೆಲೊಂಜಿ ಒರಿಪುಂಡು. , ಮರಟ್ಟ್ ಕಣ್ಣೀರ್ ಬೂರುನ ತೂದು, ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ತೂಪೆರ್. == ಅಜ್ಜಿನ ಪಾತ್ರೊ == ಆಡೆಗ್ ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ ನಾಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಬೇಡೊಂದು ಬರ್ಪಲ್. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಬಿರೆಲ್ದ ತುಂಡುನ್ ತೂದು ಅವು ಮಂಜಲ್ದ ಕೊಂಬುಂದು ತೆರಿಯೊನುವಲ್. ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಚೀಲೊಡು ಪಾಡೊನುವಲ್. ಇಲ್ಲಗ್ ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕರಟ್ ಪಾಡುವಲ್. ದಂಡ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು ಪೆರ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ತಂಗಡಿನ ಬಗೆಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಬೊಡೆದಿನಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್, "[[ಕಪ್ಪೆ]] ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಅವು ಕೆರೆಟ್ ಕೆರೆಟ್ ಉಂತಂದ್, ಬುಕ್ಕೊ ವೊಂಜಿ ಪೊನ್ನು ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಇಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕುಲ್ಲಾಯಲ್. ನಿಕ್ಲೆನ ತಂಗಡಿನ್ ಪಿಲಿ ತಿಂದ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನ್ ನಾಡಿಯರ ಏಳ್ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ ಬಿರೆಲ್ದ ರೂಪೊದ ಪೊನ್ನು ಬಾಲೆಗ್ ಜೀವ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲೆ ಕೈತಲ್ ಬರ್ಪಲ್. ಅಗ್ಲ್ ಅಲೆನ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿನಗ್ಲ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಸೂ ಪಾಡ್ದ್ ಬಸ್ಮೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಅಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ಕದ್ರಿಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಕದ್ರಿಡ್ ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ ದಾಲ ನಿಯಮ ಇದ್ದಿ. ನಲಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಗು ಕುಟುಮೊದಕುಲು ಮಾತ್ರ ತೂಪಿನಕುಲು. ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಅರಿ, [[ಬೊಂಡ|ತಾರಾಯಿ]], ಬುಕ್ಕೊ ದುಡ್ಡುನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} 78e0ebxb6xnr6bijlheb4uvfdgazhul 359512 359511 2026-04-23T04:04:41Z Vishwanatha Badikana 38 /* ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ */ 359512 wikitext text/x-wiki [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲೂಕುಡು ಮಾತ್ರ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ವಿಸೇಸೊ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ '''ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್'''. ಪುದರ್‌ಡ್ ಗೊತ್ತಾಪುಲೆಕ ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಮಾಯಿ ಪುಣ್ಣಮೆದ ದಿನೊಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪದಿನೈನ್ ದಿನ ನಲಿಪುವೆರ್.<ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> <ref>https://vijaykarnataka.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/30953876.cms </ref> == ವೇಸೊ ಪಾಡುನಕುಲು == ಈ ನಲಿಕೆನ್ ನಲಿಕೆದಕ್ಲು ನಲಿಪುವೆರ್. ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್ ಪಂಡ ಏಳ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು. ಮೊಕಲೆಗ್ ''ಏಲ್ವರ್ ಪುರ್ಸೆರ್'' ಪನ್ಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಗುಂಪುಡು ಪತ್ತ್ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣು, ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ, ಏಳ್ ಜನ ಪುರ್ಸೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿ ''ತೆಂಬಾರೆದಾಯೆ'' . == ವೇಸೊಲು == ಆನುಲು ಮುಂಡು ತುತ್ತುವೆರ್, ಉದ್ದೊ ಕೈತ ಅಂಗಿ, ಪುಗೆಲ್‌ಗ್ ಶಾಲ್, ತರೆಕ್ ಬೊಲ್ದು, ಕೆಂಪು ಅತ್ತಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಮೋರೆಗ್ ಕೆಂಪು ಬುಕ್ಕೊ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊ ಪಾಡುವೆರ್. ಕಂಟೆಲ್‌ಗ್ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊಣ್ಣನ ವೇಸೊ ಪಾಡುನ ಆನ್ ಊರುದ ಪೊಂಜೊವುಲೆಕ ಸೀರೆ, ರವಕೆ, ಜಡೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪೂ ಮುಡಿತ್‌ದ್, ಮುಂಡೊಗು ಮೈತ ಬೊಟ್ಟು ದೀಡೊಂದು, ಕೈಕ್ ಕಾಜಿ, ಕಾರ್‌ಗ್ ಗೆಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಲೆಕೊ ಸೀರೆ, ರವಕೆ ತುತ್ತುವೆರ್. ಉದ್ದೊ ಕೂಲಿ ದೆರ್ತ್ ತೋಜುನಂಚ ಮಿತ್ತ್ ತುಟಿದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಪಾಲೆದ ತುಂಡುನು ಕೂಲಿದಂಚ ದೀಡ್‌ಬೆರ್. ಅಯನ ಬೆರಿ ಬಗ್ಗ್‌ನಂಚ ತೋಜಿಯರ ಪಿರವುಗು ಕುಂಟುದ ತೆರಿಯೆನ್ ಕಟ್ಟೊನ್‌ಬೆ. ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಕೋಲು ಪತ್ತೊಂದು ನಡತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. == ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ಈ ವೇಸೊ ಪಾಡುನಗ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋದು ನಲಿಪುವೆರ್ . ಈ ನಲಿಕೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ತುಳುಟು ''ಪಾಡ್ದನೊದ'' ರೂಪೊಡು ಉಂಡು. ಸುರುಟು ತೆಂಬರೆ ಬೊಟ್ಟುನಗ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನ ಪಣ್ಪೆರ್. ನಲಿಕೆದಕುಲು ದುಂಬು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರ ಪಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ವೇಸೊದಗ್ಲ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪಜ್ಜೆಡ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಗುಂಪುದ ನಡುಟು ಚೆಮ್ಮೊ ದೆಪ್ಪುನೆ, ಕೈ ಕಾರ್ ನಡ್ಗುನ ಅಜ್ಜಿ ಅಡ್ಡಡ್ಡೊ ಪೋಪಲ್.<ref>{{cite web |title=ಗಾಂಧಿ ಎಂಬ ಸೋಪು |url=https://mainamedia.wordpress.com/2019/10/02/%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A7%E0%B2%BF-%E0%B2%8E%E0%B2%82%E0%B2%AC-%E0%B2%B8%E0%B3%8B%E0%B2%AA%E0%B3%81/ |language=en |date=2 October 2019}}</ref> == ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸನ ಪುರಾಣೊ == ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಬುಡೆದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಸಂಗಡಿನ್ ತೂವೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಣ್ಣನಕುಲು ಯುದ್ಧೊಗು ಪೋಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂತೆ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಗಡಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಪಲ್. ಪೊನ್ನು ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ ಆಲೆಗ್ ಅತ್ತಿಗೆನಕ್ಲ್ ಸೀಗೆ ಕೊರ್ದ್, ಸುದೆಕ್ ಪೋದ್ ಮೀದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕತ್ತಿ ಪತೊಂದು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋದ್ ಸಪ್ಪು ಕೊಂಡರೊಡು. ಬನ್ನಗ ಕೊಡಪಾನೊ ಪತೊಂದು ನೀರ್ ಕೊಂಡರೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ 'ಇರ್ಪೆ' (ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರ) ಪೂ ಬುಡ್‌ನಗ, ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಮರತ ಮಿತ್ತ್ [[ಲೆಂಚಿ|ಏಣಿ]] ದೀಡ್‌ವೆರ್. ಆಳ್ ಏಳ್ ಜನಕ್ ಬೋಡಿತ್ತ್‌ನಾತ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯೊಂದು ಆಲೆಗಾದ್ ಒಂತೆ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಪಲ್. ಅಪಗ ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಏಣಿನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ಮರಟ್ ಬಾಕಿಯಾಪಲ್. ಆಲ್ ಮರಟ್ ಕುಲ್ಲ್‌ದ್ ಬುಲ್ಪುಬಲ್. ಮದ್ಯರಾರ್ತಿಡ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿ ಪಿಲಿಕುಲು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೊ. ಮರಡ್ದ್ ಕಣನೀರ್ ಬೂರುನೆನ್ ತೂಪೊ. ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಪೊನ್ನು ತೋಜುವಲ್. ಪಿಲಿಕುಲು ಮರ ಬಡ್ತ್‌ದ್ ಪೊನ್ನನ್ ತಿಂದ್‌ದ್ ಪೋಪೊ. ಅಲ್ಪ ಆಲೆನ್ ಕಿನ್ನಿ ಬಿರೆಲೊಂಜಿ ಒರಿಪುಂಡು. , ಮರಟ್ಟ್ ಕಣ್ಣೀರ್ ಬೂರುನ ತೂದು, ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ತೂಪೆರ್. == ಅಜ್ಜಿನ ಪಾತ್ರೊ == ಆಡೆಗ್ ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ ನಾಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಬೇಡೊಂದು ಬರ್ಪಲ್. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಬಿರೆಲ್ದ ತುಂಡುನ್ ತೂದು ಅವು ಮಂಜಲ್ದ ಕೊಂಬುಂದು ತೆರಿಯೊನುವಲ್. ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಚೀಲೊಡು ಪಾಡೊನುವಲ್. ಇಲ್ಲಗ್ ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕರಟ್ ಪಾಡುವಲ್. ದಂಡ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು ಪೆರ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ತಂಗಡಿನ ಬಗೆಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಬೊಡೆದಿನಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್, "[[ಕಪ್ಪೆ]] ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಅವು ಕೆರೆಟ್ ಕೆರೆಟ್ ಉಂತಂದ್, ಬುಕ್ಕೊ ವೊಂಜಿ ಪೊನ್ನು ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಇಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕುಲ್ಲಾಯಲ್. ನಿಕ್ಲೆನ ತಂಗಡಿನ್ ಪಿಲಿ ತಿಂದ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನ್ ನಾಡಿಯರ ಏಳ್ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ ಬಿರೆಲ್ದ ರೂಪೊದ ಪೊನ್ನು ಬಾಲೆಗ್ ಜೀವ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲೆ ಕೈತಲ್ ಬರ್ಪಲ್. ಅಗ್ಲ್ ಅಲೆನ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿನಗ್ಲ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಸೂ ಪಾಡ್ದ್ ಬಸ್ಮೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಅಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ಕದ್ರಿಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಕದ್ರಿಡ್ ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ ದಾಲ ನಿಯಮ ಇದ್ದಿ. ನಲಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಗು ಕುಟುಮೊದಕುಲು ಮಾತ್ರ ತೂಪಿನಕುಲು. ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಅರಿ, [[ಬೊಂಡ|ತಾರಾಯಿ]], ಬುಕ್ಕೊ ದುಡ್ಡುನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} ma2kbplmpwab2octwpihk37keond4vu 359513 359512 2026-04-23T04:09:36Z Vishwanatha Badikana 38 359513 wikitext text/x-wiki [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲೂಕುಡು ಮಾತ್ರ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ವಿಸೇಸೊ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ '''ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್'''. ಪುದರ್‌ಡ್ ಗೊತ್ತಾಪುಲೆಕ ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಮಾಯಿ ಪುಣ್ಣಮೆದ ದಿನೊಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪದಿನೈನ್ ದಿನ ನಲಿಪುವೆರ್.<ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> <ref>https://vijaykarnataka.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/30953876.cms </ref> == ವೇಸೊ ಪಾಡುನಕುಲು == ಈ ನಲಿಕೆನ್ ನಲಿಕೆದಕ್ಲು ನಲಿಪುವೆರ್. ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್ ಪಂಡ ಏಳ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು. ಮೊಕಲೆಗ್ ''ಏಲ್ವರ್ ಪುರ್ಸೆರ್'' ಪನ್ಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಗುಂಪುಡು ಪತ್ತ್ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣು, ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ, ಏಳ್ ಜನ ಪುರ್ಸೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿ ''ತೆಂಬಾರೆದಾಯೆ'' . == ವೇಸೊಲು == ಆನುಲು ಮುಂಡು ತುತ್ತುವೆರ್, ಉದ್ದೊ ಕೈತ ಅಂಗಿ, ಪುಗೆಲ್‌ಗ್ ಶಾಲ್, ತರೆಕ್ ಬೊಲ್ದು, ಕೆಂಪು ಅತ್ತಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಮೋರೆಗ್ ಕೆಂಪು ಬುಕ್ಕೊ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊ ಪಾಡುವೆರ್. ಕಂಟೆಲ್‌ಗ್ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊಣ್ಣನ ವೇಸೊ ಪಾಡುನ ಆನ್ ಊರುದ ಪೊಂಜೊವುಲೆಕ ಸೀರೆ, ರವಕೆ, ಜಡೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪೂ ಮುಡಿತ್‌ದ್, ಮುಂಡೊಗು ಮೈತ ಬೊಟ್ಟು ದೀಡೊಂದು, ಕೈಕ್ ಕಾಜಿ, ಕಾರ್‌ಗ್ ಗೆಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಲೆಕೊ ಸೀರೆ, ರವಕೆ ತುತ್ತುವೆರ್. ಉದ್ದೊ ಕೂಲಿ ದೆರ್ತ್ ತೋಜುನಂಚ ಮಿತ್ತ್ ತುಟಿದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಪಾಲೆದ ತುಂಡುನು ಕೂಲಿದಂಚ ದೀಡ್‌ಬೆರ್. ಅಯನ ಬೆರಿ ಬಗ್ಗ್‌ನಂಚ ತೋಜಿಯರ ಪಿರವುಗು ಕುಂಟುದ ತೆರಿಯೆನ್ ಕಟ್ಟೊನ್‌ಬೆ. ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಕೋಲು ಪತ್ತೊಂದು ನಡತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. == ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ಈ ವೇಸೊ ಪಾಡುನಗ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋದು ನಲಿಪುವೆರ್ . ಈ ನಲಿಕೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ತುಳುಟು ''ಪಾಡ್ದನೊದ'' ರೂಪೊಡು ಉಂಡು. ಸುರುಟು ತೆಂಬರೆ ಬೊಟ್ಟುನಗ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನ ಪಣ್ಪೆರ್. ನಲಿಕೆದಕುಲು ದುಂಬು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರ ಪಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ವೇಸೊದಗ್ಲ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪಜ್ಜೆಡ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಗುಂಪುದ ನಡುಟು ಚೆಮ್ಮೊ ದೆಪ್ಪುನೆ, ಕೈ ಕಾರ್ ನಡ್ಗುನ ಅಜ್ಜಿ ಅಡ್ಡಡ್ಡೊ ಪೋಪಲ್.<ref>{{cite web |title=ಗಾಂಧಿ ಎಂಬ ಸೋಪು |url=https://mainamedia.wordpress.com/2019/10/02/%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A7%E0%B2%BF-%E0%B2%8E%E0%B2%82%E0%B2%AC-%E0%B2%B8%E0%B3%8B%E0%B2%AA%E0%B3%81/ |language=en |date=2 October 2019}}</ref> == ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸನ ಪುರಾಣೊ == ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಬುಡೆದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಸಂಗಡಿನ್ ತೂವೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಣ್ಣನಕುಲು ಯುದ್ಧೊಗು ಪೋಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂತೆ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಗಡಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಪಲ್. ಪೊನ್ನು ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ ಆಲೆಗ್ ಅತ್ತಿಗೆನಕ್ಲ್ ಸೀಗೆ ಕೊರ್ದ್, ಸುದೆಕ್ ಪೋದ್ ಮೀದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕತ್ತಿ ಪತೊಂದು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋದ್ ಸಪ್ಪು ಕೊಂಡರೊಡು. ಬನ್ನಗ ಕೊಡಪಾನೊ ಪತೊಂದು ನೀರ್ ಕೊಂಡರೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ 'ಇರ್ಪೆ' (ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರ) ಪೂ ಬುಡ್‌ನಗ, ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಮರತ ಮಿತ್ತ್ [[ಲೆಂಚಿ|ಏಣಿ]] ದೀಡ್‌ವೆರ್. ಆಳ್ ಏಳ್ ಜನಕ್ ಬೋಡಿತ್ತ್‌ನಾತ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯೊಂದು ಆಲೆಗಾದ್ ಒಂತೆ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಪಲ್. ಅಪಗ ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಏಣಿನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ಮರಟ್ ಬಾಕಿಯಾಪಲ್. ಆಲ್ ಮರಟ್ ಕುಲ್ಲ್‌ದ್ ಬುಲ್ಪುಬಲ್. ಮದ್ಯರಾರ್ತಿಡ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿ ಪಿಲಿಕುಲು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೊ. ಮರಡ್ದ್ ಕಣನೀರ್ ಬೂರುನೆನ್ ತೂಪೊ. ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಪೊನ್ನು ತೋಜುವಲ್. ಪಿಲಿಕುಲು ಮರ ಬಡ್ತ್‌ದ್ ಪೊನ್ನನ್ ತಿಂದ್‌ದ್ ಪೋಪೊ. ಅಲ್ಪ ಆಲೆನ್ ಕಿನ್ನಿ ಬಿರೆಲೊಂಜಿ ಒರಿಪುಂಡು. , ಮರಟ್ಟ್ ಕಣ್ಣೀರ್ ಬೂರುನ ತೂದು, ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ತೂಪೆರ್. == ಅಜ್ಜಿನ ಪಾತ್ರೊ == ಆಡೆಗ್ ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ ನಾಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಬೇಡೊಂದು ಬರ್ಪಲ್. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಬಿರೆಲ್ದ ತುಂಡುನ್ ತೂದು ಅವು ಮಂಜಲ್ದ ಕೊಂಬುಂದು ತೆರಿಯೊನುವಲ್. ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಚೀಲೊಡು ಪಾಡೊನುವಲ್. ಇಲ್ಲಗ್ ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕರಟ್ ಪಾಡುವಲ್. ದಂಡ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು ಪೆರ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ತಂಗಡಿನ ಬಗೆಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಬೊಡೆದಿನಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್, "[[ಕಪ್ಪೆ]] ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಅವು ಕೆರೆಟ್ ಕೆರೆಟ್ ಉಂತಂದ್, ಬುಕ್ಕೊ ವೊಂಜಿ ಪೊನ್ನು ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಇಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕುಲ್ಲಾಯಲ್. ನಿಕ್ಲೆನ ತಂಗಡಿನ್ ಪಿಲಿ ತಿಂದ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನ್ ನಾಡಿಯರ ಏಳ್ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ ಬಿರೆಲ್ದ ರೂಪೊದ ಪೊನ್ನು ಬಾಲೆಗ್ ಜೀವ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲೆ ಕೈತಲ್ ಬರ್ಪಲ್. ಅಗ್ಲ್ ಅಲೆನ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿನಗ್ಲ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಸೂ ಪಾಡ್ದ್ ಬಸ್ಮೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಅಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ಕದ್ರಿಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಕದ್ರಿಡ್ ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ ದಾಲ ನಿಯಮ ಇದ್ದಿ. ನಲಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಗು ಕುಟುಮೊದಕುಲು ಮಾತ್ರ ತೂಪಿನಕುಲು. ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಅರಿ, [[ಬೊಂಡ|ತಾರಾಯಿ]], ಬುಕ್ಕೊ ದುಡ್ಡುನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} nqphdqsudn7jgca2v28y2e183r949ux 359514 359513 2026-04-23T05:36:46Z ChiK 1136 Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit 359514 wikitext text/x-wiki [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲೂಕುಡು ಮಾತ್ರ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ವಿಸೇಸೊ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ '''ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್'''. ಪುದರ್‌ಡ್ ಗೊತ್ತಾಪುಲೆಕ ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಮಾಯಿ ಪುಣ್ಣಮೆದ ದಿನೊಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪದಿನೈನ್ ದಿನ ನಲಿಪುವೆರ್.<ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಪ್ರಸಾರಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> <ref>{{Cite web |url=https://vijaykarnataka.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/30953876.cms |title=ತುಳು ಚಾವಡಿ-ಮಾಯಿದ ಪುಣ್ಣಮೆಗ್ ಬರ್ಪಲ್ ಚೆನ್ನು |accessdate=2026-04-23 |website=Vijay Karnataka |language=kn}} </ref> == ವೇಸೊ ಪಾಡುನಕುಲು == ಈ ನಲಿಕೆನ್ ನಲಿಕೆದಕ್ಲು ನಲಿಪುವೆರ್. ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸೆರ್ ಪಂಡ ಏಳ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು. ಮೊಕಲೆಗ್ ''ಏಲ್ವರ್ ಪುರ್ಸೆರ್'' ಪನ್ಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಗುಂಪುಡು ಪತ್ತ್ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒರ್ತಿ ಪೊಣ್ಣು, ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ, ಏಳ್ ಜನ ಪುರ್ಸೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿ ''ತೆಂಬಾರೆದಾಯೆ'' . == ವೇಸೊಲು == ಆನುಲು ಮುಂಡು ತುತ್ತುವೆರ್, ಉದ್ದೊ ಕೈತ ಅಂಗಿ, ಪುಗೆಲ್‌ಗ್ ಶಾಲ್, ತರೆಕ್ ಬೊಲ್ದು, ಕೆಂಪು ಅತ್ತಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಮೋರೆಗ್ ಕೆಂಪು ಬುಕ್ಕೊ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊ ಪಾಡುವೆರ್. ಕಂಟೆಲ್‌ಗ್ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊಣ್ಣನ ವೇಸೊ ಪಾಡುನ ಆನ್ ಊರುದ ಪೊಂಜೊವುಲೆಕ ಸೀರೆ, ರವಕೆ, ಜಡೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪೂ ಮುಡಿತ್‌ದ್, ಮುಂಡೊಗು ಮೈತ ಬೊಟ್ಟು ದೀಡೊಂದು, ಕೈಕ್ ಕಾಜಿ, ಕಾರ್‌ಗ್ ಗೆಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಲೆಕೊ ಸೀರೆ, ರವಕೆ ತುತ್ತುವೆರ್. ಉದ್ದೊ ಕೂಲಿ ದೆರ್ತ್ ತೋಜುನಂಚ ಮಿತ್ತ್ ತುಟಿದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಪಾಲೆದ ತುಂಡುನು ಕೂಲಿದಂಚ ದೀಡ್‌ಬೆರ್. ಅಯನ ಬೆರಿ ಬಗ್ಗ್‌ನಂಚ ತೋಜಿಯರ ಪಿರವುಗು ಕುಂಟುದ ತೆರಿಯೆನ್ ಕಟ್ಟೊನ್‌ಬೆ. ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಕೋಲು ಪತ್ತೊಂದು ನಡತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. == ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ಈ ವೇಸೊ ಪಾಡುನಗ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋದು ನಲಿಪುವೆರ್ . ಈ ನಲಿಕೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ತುಳುಟು ''ಪಾಡ್ದನೊದ'' ರೂಪೊಡು ಉಂಡು. ಸುರುಟು ತೆಂಬರೆ ಬೊಟ್ಟುನಗ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನ ಪಣ್ಪೆರ್. ನಲಿಕೆದಕುಲು ದುಂಬು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರ ಪಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ವೇಸೊದಗ್ಲ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪಜ್ಜೆಡ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಗುಂಪುದ ನಡುಟು ಚೆಮ್ಮೊ ದೆಪ್ಪುನೆ, ಕೈ ಕಾರ್ ನಡ್ಗುನ ಅಜ್ಜಿ ಅಡ್ಡಡ್ಡೊ ಪೋಪಲ್.<ref>{{cite web |title=ಗಾಂಧಿ ಎಂಬ ಸೋಪು |url=https://mainamedia.wordpress.com/2019/10/02/%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A7%E0%B2%BF-%E0%B2%8E%E0%B2%82%E0%B2%AC-%E0%B2%B8%E0%B3%8B%E0%B2%AA%E0%B3%81/ |language=en |date=2 October 2019}}</ref> == ಮಾಯಿದ ಪುರ್ಸನ ಪುರಾಣೊ == ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಬುಡೆದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಸಂಗಡಿನ್ ತೂವೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಣ್ಣನಕುಲು ಯುದ್ಧೊಗು ಪೋಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂತೆ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಗಡಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಪಲ್. ಪೊನ್ನು ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ ಆಲೆಗ್ ಅತ್ತಿಗೆನಕ್ಲ್ ಸೀಗೆ ಕೊರ್ದ್, ಸುದೆಕ್ ಪೋದ್ ಮೀದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕತ್ತಿ ಪತೊಂದು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೋದ್ ಸಪ್ಪು ಕೊಂಡರೊಡು. ಬನ್ನಗ ಕೊಡಪಾನೊ ಪತೊಂದು ನೀರ್ ಕೊಂಡರೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ 'ಇರ್ಪೆ' (ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರ) ಪೂ ಬುಡ್‌ನಗ, ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ಕಾಡ್‌ಗ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಮರತ ಮಿತ್ತ್ [[ಲೆಂಚಿ|ಏಣಿ]] ದೀಡ್‌ವೆರ್. ಆಳ್ ಏಳ್ ಜನಕ್ ಬೋಡಿತ್ತ್‌ನಾತ್ ಪೂ ಕೊಯ್ಯೊಂದು ಆಲೆಗಾದ್ ಒಂತೆ ಪೂ ಕೊಯ್ಯರ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಪಲ್. ಅಪಗ ಅತ್ತಿಗೆನಗ್ಲ್ ಏಣಿನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೊನ್ನು ಮರಟ್ ಬಾಕಿಯಾಪಲ್. ಆಲ್ ಮರಟ್ ಕುಲ್ಲ್‌ದ್ ಬುಲ್ಪುಬಲ್. ಮದ್ಯರಾರ್ತಿಡ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿ ಪಿಲಿಕುಲು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೊ. ಮರಡ್ದ್ ಕಣನೀರ್ ಬೂರುನೆನ್ ತೂಪೊ. ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಪೊನ್ನು ತೋಜುವಲ್. ಪಿಲಿಕುಲು ಮರ ಬಡ್ತ್‌ದ್ ಪೊನ್ನನ್ ತಿಂದ್‌ದ್ ಪೋಪೊ. ಅಲ್ಪ ಆಲೆನ್ ಕಿನ್ನಿ ಬಿರೆಲೊಂಜಿ ಒರಿಪುಂಡು. , ಮರಟ್ಟ್ ಕಣ್ಣೀರ್ ಬೂರುನ ತೂದು, ಮಿತ್ತ್ ತೂನಗ ಆ ಪೊಣ್ಣನ್ ತೂಪೆರ್. == ಅಜ್ಜಿನ ಪಾತ್ರೊ == ಆಡೆಗ್ ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿ ನಾಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಬೇಡೊಂದು ಬರ್ಪಲ್. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಬಿರೆಲ್ದ ತುಂಡುನ್ ತೂದು ಅವು ಮಂಜಲ್ದ ಕೊಂಬುಂದು ತೆರಿಯೊನುವಲ್. ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಚೀಲೊಡು ಪಾಡೊನುವಲ್. ಇಲ್ಲಗ್ ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕರಟ್ ಪಾಡುವಲ್. ದಂಡ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು ಪೆರ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ತಂಗಡಿನ ಬಗೆಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಬೊಡೆದಿನಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್, "[[ಕಪ್ಪೆ]] ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಅವು ಕೆರೆಟ್ ಕೆರೆಟ್ ಉಂತಂದ್, ಬುಕ್ಕೊ ವೊಂಜಿ ಪೊನ್ನು ಸೊರ್ಕ್ಂಡ ಇಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕುಲ್ಲಾಯಲ್. ನಿಕ್ಲೆನ ತಂಗಡಿನ್ ಪಿಲಿ ತಿಂದ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಏಳ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನ್ ನಾಡಿಯರ ಏಳ್ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ ಬಿರೆಲ್ದ ರೂಪೊದ ಪೊನ್ನು ಬಾಲೆಗ್ ಜೀವ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಣ್ಣನಗ್ಲೆ ಕೈತಲ್ ಬರ್ಪಲ್. ಅಗ್ಲ್ ಅಲೆನ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಬೊಡೆದಿನಗ್ಲ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಸೂ ಪಾಡ್ದ್ ಬಸ್ಮೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಅಗ್ಲ್ ತಂಗಡಿನೊಟ್ಟಿಗೆ ಕದ್ರಿಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಕದ್ರಿಡ್ ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ಅಯಿಕ್ ದಾಲ ನಿಯಮ ಇದ್ದಿ. ನಲಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಗು ಕುಟುಮೊದಕುಲು ಮಾತ್ರ ತೂಪಿನಕುಲು. ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಅರಿ, [[ಬೊಂಡ|ತಾರಾಯಿ]], ಬುಕ್ಕೊ ದುಡ್ಡುನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} hcnsgzz40xm76oqb1iweebgeucosn76 3 26862 359504 2026-04-22T14:18:45Z ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ 2534 ಪೊಸ ಸದಸ್ಯೆರೆ ಚರ್ಚಾಪುಟೊಡು [[Template:Welcome|ಸ್ವಾಗತ ಸಂದೇಸೊನು]]ಸೇರ್ಸಾಯರ ಆಪುಂಡು 359504 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Nv8200pa}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೨೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) jy5xn70se5rzoihyay3gzf8zwirlyjk 3 26863 359505 2026-04-22T18:56:49Z ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ 2534 ಪೊಸ ಸದಸ್ಯೆರೆ ಚರ್ಚಾಪುಟೊಡು [[Template:Welcome|ಸ್ವಾಗತ ಸಂದೇಸೊನು]]ಸೇರ್ಸಾಯರ ಆಪುಂಡು 359505 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Isebito}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೨೬, ೨೩ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) emqpjqukkkyllt5h6m0wyzuvjojoi8p 10 26864 359517 2025-10-03T15:20:55Z en>Grufo 0 /* See also */ 359517 wikitext text/x-wiki {{used in system}} {{cascade-protected template}} {{Documentation subpage}} {{lua|Module:String}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> Returns a modified copy of a given text, with the '''first''' occurrence of a find-string replaced with a replacement-string. == Usage == {{plainlist|1= *{{tlc|Str rep|''text...''|''find-string''|''replace-string''}} *<!--NO tlc here--><code><nowiki>{{Str rep| 1=</nowiki>''<nowiki>text...</nowiki>''<nowiki> | 2=</nowiki>''<nowiki>find-string</nowiki>''<nowiki> | 3=</nowiki>''<nowiki>replace-string</nowiki>''<nowiki> }}</nowiki></code> }} This is equivalent to {{mlx|String|replace|3=source=''text...''|4=''find-string''|5=''replace-string''|6=1}}. == Parameters == There are three positional (unnamed) parameters, all required: # the initial text string subject to search and replacement # the find-string to search for in the text # the replacement string: param&nbsp;3 replaces param&nbsp;2's first occurrence in param&nbsp;1. === Details === The value of the text parameter may be anything that resolves to a string, such as: * Immediate text entered directly into the parameter field: {{tlc|str rep|Dogs chase cats. Cats chase mice.|...}} * A parameter passed from a transcluding template: {{tlc|str rep|<nowiki>{{{5|}}}</nowiki>|...}} or {{tlc|str rep|<nowiki>{{{text|}}}</nowiki>|...}} * A file or template: <code><nowiki>{{str rep|{{Template:Str rep/doc/Dogs and cats}}|...}}</nowiki></code> * or anything else that resolves to a string. === Equal signs and pipes === Equal signs in parameter values passed as immediate text either [[Help:Template#Hints and workarounds|need to be escaped]] as <code><nowiki>{{=}}</nowiki></code>, or you can leave them unescaped and use the built-in numeric names ({{para|1}}, {{para|2}}, and {{para|3}}) for the three unnamed positional parameters, as in the section [[#Usage|usage]] at the top. Pipe characters in immediate text should be escaped either as <code>&amp;#124;</code> or as {{tl|!}}. See [[Help:Template#Hints and workarounds]]. Pipe characters in embedded items such as params or template invocations don't need to be escaped. === White space === Pay attention to the use of white space in the parameters; all white space is significant in positional parameters. In particular, [[Help:Template#Parameters|leading and trailing white space]] is not removed, and can affect the results. See contrasting [[#Examples|examples #1 and #2]] below. If you like the readability of having convenience blanks before and after the parameters so they're not adjacent to the pipe characters, then use the [[Help:Template#Usage hints and workarounds|built-in numeric names]] {{para|1}}, etc. These will not include any leading or trailing blanks in the parameter value; see [[#Examples|example&nbsp;3]]. == Examples == # <code><nowiki>{{str rep|Dogs chase cats.|cats|balls}}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|Dogs chase cats.|cats|balls}} # <code><nowiki>{{str rep|Dogs chase cats.|cats |balls }}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|Dogs chase cats.|cats |balls }} &nbsp; &nbsp; &mdash;''&nbsp;{{nay|8px}}&nbsp;leading and trailing blanks are significant; see [[#Details|Details]]'' # <code><nowiki>{{str rep|Dogs chase cats.|2=cats |3=balls }}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|Dogs chase cats.|2=cats |3=balls }} &nbsp; &nbsp; &mdash;''&nbsp;{{aye|8px}}&nbsp;... but not when named parameters are used'' # <code><nowiki>{{str rep|Dogs chase cats. Cats chase mice.|chase|love}}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|Dogs chase cats. Cats chase mice.|chase|love}} &nbsp; &nbsp; &mdash;&nbsp;''only first occurrence replaced'' # <code><nowiki>{{str rep|{{Str rep/doc/Dogs and cats}}|chase|love}}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|{{Str rep/doc/Dogs and cats}}|chase|love}} &nbsp; &nbsp; &mdash;&nbsp;''text can be entered by a template'' == See also == * {{tl|Replace}} - to replace ''all'' occurrences (or a specific number of occurrences) * {{tl|transliterate}} {{string-handling templates|IRL}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS LINKS HERE, THANKS --> [[Category:String manipulation templates|Replace, {{PAGENAME}}]] }}</includeonly> lhc4dn0dxcmztps4jgw0zjl5ocn5adv 359518 359517 2026-04-23T05:38:23Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Str_rep/doc]] 359517 wikitext text/x-wiki {{used in system}} {{cascade-protected template}} {{Documentation subpage}} {{lua|Module:String}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> Returns a modified copy of a given text, with the '''first''' occurrence of a find-string replaced with a replacement-string. == Usage == {{plainlist|1= *{{tlc|Str rep|''text...''|''find-string''|''replace-string''}} *<!--NO tlc here--><code><nowiki>{{Str rep| 1=</nowiki>''<nowiki>text...</nowiki>''<nowiki> | 2=</nowiki>''<nowiki>find-string</nowiki>''<nowiki> | 3=</nowiki>''<nowiki>replace-string</nowiki>''<nowiki> }}</nowiki></code> }} This is equivalent to {{mlx|String|replace|3=source=''text...''|4=''find-string''|5=''replace-string''|6=1}}. == Parameters == There are three positional (unnamed) parameters, all required: # the initial text string subject to search and replacement # the find-string to search for in the text # the replacement string: param&nbsp;3 replaces param&nbsp;2's first occurrence in param&nbsp;1. === Details === The value of the text parameter may be anything that resolves to a string, such as: * Immediate text entered directly into the parameter field: {{tlc|str rep|Dogs chase cats. Cats chase mice.|...}} * A parameter passed from a transcluding template: {{tlc|str rep|<nowiki>{{{5|}}}</nowiki>|...}} or {{tlc|str rep|<nowiki>{{{text|}}}</nowiki>|...}} * A file or template: <code><nowiki>{{str rep|{{Template:Str rep/doc/Dogs and cats}}|...}}</nowiki></code> * or anything else that resolves to a string. === Equal signs and pipes === Equal signs in parameter values passed as immediate text either [[Help:Template#Hints and workarounds|need to be escaped]] as <code><nowiki>{{=}}</nowiki></code>, or you can leave them unescaped and use the built-in numeric names ({{para|1}}, {{para|2}}, and {{para|3}}) for the three unnamed positional parameters, as in the section [[#Usage|usage]] at the top. Pipe characters in immediate text should be escaped either as <code>&amp;#124;</code> or as {{tl|!}}. See [[Help:Template#Hints and workarounds]]. Pipe characters in embedded items such as params or template invocations don't need to be escaped. === White space === Pay attention to the use of white space in the parameters; all white space is significant in positional parameters. In particular, [[Help:Template#Parameters|leading and trailing white space]] is not removed, and can affect the results. See contrasting [[#Examples|examples #1 and #2]] below. If you like the readability of having convenience blanks before and after the parameters so they're not adjacent to the pipe characters, then use the [[Help:Template#Usage hints and workarounds|built-in numeric names]] {{para|1}}, etc. These will not include any leading or trailing blanks in the parameter value; see [[#Examples|example&nbsp;3]]. == Examples == # <code><nowiki>{{str rep|Dogs chase cats.|cats|balls}}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|Dogs chase cats.|cats|balls}} # <code><nowiki>{{str rep|Dogs chase cats.|cats |balls }}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|Dogs chase cats.|cats |balls }} &nbsp; &nbsp; &mdash;''&nbsp;{{nay|8px}}&nbsp;leading and trailing blanks are significant; see [[#Details|Details]]'' # <code><nowiki>{{str rep|Dogs chase cats.|2=cats |3=balls }}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|Dogs chase cats.|2=cats |3=balls }} &nbsp; &nbsp; &mdash;''&nbsp;{{aye|8px}}&nbsp;... but not when named parameters are used'' # <code><nowiki>{{str rep|Dogs chase cats. Cats chase mice.|chase|love}}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|Dogs chase cats. Cats chase mice.|chase|love}} &nbsp; &nbsp; &mdash;&nbsp;''only first occurrence replaced'' # <code><nowiki>{{str rep|{{Str rep/doc/Dogs and cats}}|chase|love}}</nowiki></code> ⟶ {{str rep|{{Str rep/doc/Dogs and cats}}|chase|love}} &nbsp; &nbsp; &mdash;&nbsp;''text can be entered by a template'' == See also == * {{tl|Replace}} - to replace ''all'' occurrences (or a specific number of occurrences) * {{tl|transliterate}} {{string-handling templates|IRL}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS LINKS HERE, THANKS --> [[Category:String manipulation templates|Replace, {{PAGENAME}}]] }}</includeonly> lhc4dn0dxcmztps4jgw0zjl5ocn5adv 10 26865 359519 2022-10-08T20:54:49Z en>Mathglot 0 Creating documentation subpage as part of the documentation of the template. 359519 wikitext text/x-wiki <noinclude> == Documentation subpage == This is a documentation subpage that is used [[Template:Str rep/doc|in the documentation]] to illustrate parameter usage. </noinclude>Dogs chase cats. Cats chase mice. 9qw8pdj0pj15b78kzof7614ort7rq3k 359520 359519 2026-04-23T05:38:24Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Str_rep/doc/Dogs_and_cats]] 359519 wikitext text/x-wiki <noinclude> == Documentation subpage == This is a documentation subpage that is used [[Template:Str rep/doc|in the documentation]] to illustrate parameter usage. </noinclude>Dogs chase cats. Cats chase mice. 9qw8pdj0pj15b78kzof7614ort7rq3k 10 26866 359521 2025-07-30T13:00:32Z en>Joy 0 /* Examples */ add an example of reading [[Template:Convert]] output 359521 wikitext text/x-wiki {{high-use}} {{cascade-protected template}} {{Documentation subpage}} {{lua|Module:String}} The '''[[Template:Str_number/trim]]''' extracts a number at the start of parameter 1. It takes a string as parameter, and returns the string [[Trim (programming)|trimmed]] to the beginning number if non-numeric text does not appear before the first number. === Examples === *<code><nowiki>{{Str number/trim}}</nowiki></code> → {{Str number/trim}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|abcde}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|abcde}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|abcde123}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|abcde123}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|123456}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|123456}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|123 456}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|123 456}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|123.456}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|123.456}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|1976–2006}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|1976–2006}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|19/76+2006}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|19/76+2006}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|19 (302)}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|19}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|1234abc}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|1234abc}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|1234abc56}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|1234abc56}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|12345678901234567890}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|12345678901234567890}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|1234567890123456789012345}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|1234567890123456789012345}} *<code><nowiki>{{Str number/trim| 1234567890123456789012345}}</nowiki></code> → {{Str number/trim| 1234567890123456789012345}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|13<ref>a reference</ref>}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|13<ref>a reference</ref>}} {{Template example bullet|Str number/trim|{{convert|24.51|km|abbr=on}}}} ==== References ==== {{Reflist}} ===See also=== * {{tl|cardinal}}, remove ordinal indicators, eg. {{tlx|cardinal|1st}} → 1 * {{tl|digits}}, remove all characters from a string that are not digits {{String-handling templates |trim}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS HERE, THANKS --> [[Category:String manipulation templates|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> 3wjxsqgnb9vab08dcng062p7a76m72y 359522 359521 2026-04-23T05:38:58Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Str_number/trim/doc]] 359521 wikitext text/x-wiki {{high-use}} {{cascade-protected template}} {{Documentation subpage}} {{lua|Module:String}} The '''[[Template:Str_number/trim]]''' extracts a number at the start of parameter 1. It takes a string as parameter, and returns the string [[Trim (programming)|trimmed]] to the beginning number if non-numeric text does not appear before the first number. === Examples === *<code><nowiki>{{Str number/trim}}</nowiki></code> → {{Str number/trim}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|abcde}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|abcde}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|abcde123}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|abcde123}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|123456}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|123456}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|123 456}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|123 456}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|123.456}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|123.456}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|1976–2006}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|1976–2006}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|19/76+2006}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|19/76+2006}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|19 (302)}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|19}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|1234abc}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|1234abc}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|1234abc56}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|1234abc56}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|12345678901234567890}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|12345678901234567890}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|1234567890123456789012345}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|1234567890123456789012345}} *<code><nowiki>{{Str number/trim| 1234567890123456789012345}}</nowiki></code> → {{Str number/trim| 1234567890123456789012345}} *<code><nowiki>{{Str number/trim|13<ref>a reference</ref>}}</nowiki></code> → {{Str number/trim|13<ref>a reference</ref>}} {{Template example bullet|Str number/trim|{{convert|24.51|km|abbr=on}}}} ==== References ==== {{Reflist}} ===See also=== * {{tl|cardinal}}, remove ordinal indicators, eg. {{tlx|cardinal|1st}} → 1 * {{tl|digits}}, remove all characters from a string that are not digits {{String-handling templates |trim}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS HERE, THANKS --> [[Category:String manipulation templates|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> 3wjxsqgnb9vab08dcng062p7a76m72y 828 26867 359535 2024-08-29T20:41:29Z en>Warudo 0 Added the page to [[:Category:Module documentation pages]] 359535 wikitext text/x-wiki {{sandbox other||{{#lst:Module:Citation/CS1/doc|header}}}} This page renders and performs error checking on the various named identifiers supported by [[Module:Citation/CS1]]. {{#lst:Module:Citation/CS1/doc|module_components_table}} <noinclude> [[Category:Module documentation pages]] </noinclude> 1mqall7p0y6920anidozm5twoz7a1is 359536 359535 2026-04-23T11:15:24Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Citation/CS1/Identifiers/doc]] 359535 wikitext text/x-wiki {{sandbox other||{{#lst:Module:Citation/CS1/doc|header}}}} This page renders and performs error checking on the various named identifiers supported by [[Module:Citation/CS1]]. {{#lst:Module:Citation/CS1/doc|module_components_table}} <noinclude> [[Category:Module documentation pages]] </noinclude> 1mqall7p0y6920anidozm5twoz7a1is 829 26868 359537 2016-03-13T16:18:30Z en>RussBot 0 Bot: Fixing double redirect to [[Help talk:Citation Style 1]] 359537 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Help talk:Citation Style 1]] n56v5kja3y9wbb138wdgaw81sdske3d 359538 359537 2026-04-23T11:15:24Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module_talk:Citation/CS1/Identifiers]] 359537 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Help talk:Citation Style 1]] n56v5kja3y9wbb138wdgaw81sdske3d