ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
tcywiki
https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
ಮಾದ್ಯಮೊ
ವಿಸೇಸೊ
ಪಾತೆರ
ಬಳಕೆದಾರೆ
ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ
ಫೈಲ್
ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ
ಸಕಾಯೊ
ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ
ವರ್ಗೊ
ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ
ತಡ್ಯ
ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ
ಕರಡು
ಕರಡು ಪಾತೆರ
TimedText
TimedText talk
ಮೋಡ್ಯೂಲ್
ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ
Event
Event talk
ಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ
0
3809
359688
358974
2026-05-04T06:08:39Z
ChiK
1136
null #proveit
359688
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Hindu temple
| name = ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
| image = Kukke Subramanya Swami.jpg
| image_alt =
| caption = ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರ
| map_type =
| map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ
| coordinates = {{coord|12.66|75.61|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names =
| native_name = ಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
| country = {{flag|India}}
| state = [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| district = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]
| website = {{URL|1=https://itms.kar.nic.in/hrcehome/index_temple.php?tid=21|2=itms.kar.nic.in/..}}
| locale = [[ಕುಮಾರಧಾರೆ]] ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್
| elevation_m =
| deity = ನಾಗರೂಪಿ [[ಕಾರ್ತಿಕೇಯ]] (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ)
| festivals = [[ಶಷ್ಟಿ]], ಕಿರು ಶಷ್ಟಿ, [[ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ]], [[ನಾಗಾರಾಧನೆ]]
| architecture =
| temple_quantity =
| monument_quantity =
| inscriptions =
| established =
| creator = [[ಪರಶುರಾಮೆರ್]]
| architecture_style = ಕರ್ನಾಟಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ
}}
'''ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ''' ಭಾರತ ದೇಶದ ಕಡಬ ತಾಲೂಕುದ (ದುಂಬು ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುದ) ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಗ್ರಾಮದ ಕುಮಾರಧಾರ ಸುದೆ ಬರಿಟು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮಾತಾ ನಾಗನ ಅಧಿಪತಿ ಆಯಿನ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೆಂದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
[[File:Kukke Shri Subrahmanya Temple 3.jpg|thumb|ಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ತಾನ]]
== ಬಲ್ಲಾಳರಾಯ ==
ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಪಿದಯಿದ ಅಂಗಣೊರ್ದು ಉಳಯಿದ ಅಂಗಣ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನಗ ನಡೆತ್ತ ಎಡಭಾಗೊಡು ಬಲ್ಲಾಳರಾಯೆ ಪನ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ದ ವಿಗ್ರಹ ಉಂಡು. ಈ ಮೂರ್ತಿದ ಕುರಿತಾದ್ ಒಂಜಿ ಐತಿಹ್ಯ ಉಂಡು <ref>ಕುಕ್ಕೆಡ್ ನಾಗರಮಡಿಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಲೇಖಕೆರ್-ಡಾ. ಪೂವಪ್ಪ ಕಣಿಯೂರು ೨೦೧೭, ತರಂಗಿಣಿ ಪ್ರಕಾಶನ</ref>
=== ಇತಿಹಾಸ ===
ದುಂಬು ಮಧ್ವ ಮೂಲ [[ವಿಷ್ಣು]] ತೀಥ೯ರ್ ಸಂಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಸಿದ್ಧ [[ಪರ್ವತೊ]]ಗು ತಪಸ್ಸಿಗ್ ಪಿಡಡ್ದ್ ಪೋನಗ ಮದ್ವೆರೆರ್ದ್ ದತ್ತವಾಯಿನ ಸಂಪುಟೊನು ಕೊಂಡೊದು ಪೋಯೆರ್. ಅಪಗ ನನ ಒರಿ ಸ್ವಾಮಿ ಅನಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಥೆರೆಗ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಎಲ್ಲೆ ಈ ಹರಿದ್ಯಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಈ ಅಪೇಕ್ಷಿಸ್ನಪಗ ಸಂಪುಟೊನು ಕುಮಾರಧಾರೊಡು ತೇಲೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು ನನೊಂಜಿ ಕನ್ನಡಿ ಸುದೆಟ್ಟ್ ತೇಲೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಕುಮಾರಧಾರೊಡು ಬರ್ಪುನೆನ್ ಸಂಸ್ಥಾನೊಡು ನನೊಂಜಿ ಸ್ಥಾನೊಗುಲಾ ಕೊರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಹಾಗೆ ಬಂದ ಸಂಪುಟವು ಅನಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಥಿರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ವಿಚಾರವು ಊರವರಿಗೆ ತಿಳಿದು ಒಂದನ್ನು ಅವರೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡುದಾಗಿಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆಂದೂ ಬಲ್ಲಾಳನಲ್ಲಿ ದೂರು ಹೇಳಿದರಂತೆ. ಆಗ ಆಗ್ರಹ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಂದ ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ ತಾವು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಬಲ್ಲಾಳ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದು ನನ್ನಲಿರುವುದು ಗುರುಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರವೆಂದು ಅನಿರುದ್ದ ತೀರ್ಥರು ವಿಜ್ಞಾಪಿಸಿಕಂಡರು. ಬಲ್ಲಾಳ ಕೇಳಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಸಂಪುಟ ಪಡಕೊಂಡ ಬಲ್ಲಾಳ ಅದರ ಮುಚ್ಚಳ ತೆಗೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ಸೋತು ಪಟ್ಟದಾನೆಯ ಕಾಲಿನಿಂದ ಮೆಟ್ಟಿಸಿದ. [[ಆನೆ]]ಯ ಮೈ ಉರಿ ತಾಳಲಾರದೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತಿತ್ತು. ಆನೆ ಸತ್ತ ಸ್ಥಳ ಆನೆಗುಂಡಿಯೆಂದಾಯಿತು. ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನಿಗೂ ಮೈ ಉರಿಯಿಂದ ಗುಳ್ಳೆಗಳೆದ್ದವು. ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ಸುಬ್ರಾಯ ದೇವರೆದುರಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನನಿರತನಾದ ಸುಬ್ರಾಯ ದೇವರು ನೀನು ಗುರುದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದ್ದಿ,ಈಗ ಶರಣದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆಯಾಗಬೇಕಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೈಯುರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕದರೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸು,ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ನಿನಗೆ [[ಕುಂಬಳಕಾಯಿ]], [[ಬೆಣ್ಣೆ]], [[ಹತ್ತಿ]], [[ಸಾಸಿವೆ]] ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹರಕೆಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವರು ಅದನ್ನು ಮಾರಿ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾನ [[ಮಠ]]ಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು ಅಲ್ಲದೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಠದ ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತಂತೆ.
=== ನಂಬಿಕೆ ===
ಆ ಪ್ರಕಾರೊ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಲ್ಲಾಳನ ಸಂಕಟ ನಿವಾರಣೆ ಆಂಡ್. ಆ ಸಂಧರ್ಭೊಡು ದೇವರೆನ ಎದುರು ಭಾಗೊಡು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಾಯಿನ ನಿಗ್ರಹನೇ ಇನಿಕ್ಲಾ ಉಂಡು. ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪುನ ನಿಷೇಧ ಉಂಡು. ದೇಹೊದ ಮೇಲ್ದ ಮಿತ್ತ ಬುಕ್ಕೊೆ ನಿವಾರಣೆಗಾದ್ ಪರಕೆ ಪಂಡ್ನಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಾಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ ಈ [[ವಿಗ್ರಹೊ]]ಗು ಅರ್ಪಿಸವುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು.
== ಮಾಹಿತಿಲು ==
[[ಕುಡ್ಲ]]ದ್ ೧೦೫ ಕಿಲೊ ಮೀಟರ್ ದೂರೋಡ್ ಇಪ್ಪುನಾ ಕ್ಷೇತ್ರ '''ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ'''. ಉಂದೆನ್ ಶೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ<ref>{{Cite web |url=https://ordervegacaffesandiego.com/ |title=Vega Caffe (San Diego) {{!}} San Diego, CA 92154 {{!}} Menu {{!}} Order Online |accessdate=2026-05-04 |website=ordervegacaffesandiego.com}}https://www.kukke.org/kan/about_us.aspx{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನೆತ್ತ ಪ್ರದಾನ ದೇವೆರ್ ಶ್ರಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ. ಭಕ್ತಾದಿಲೆಗ್ ನಿತ್ಯಾನ್ನದಾನ ಸೇವೆ ಉಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಲ ಉಂಡು.ಮುಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮಟ ಇತ್ತುದ್ ಮಟಾದೀಶೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ಕ್ಷೆತ್ರ [[ಕುಮಾರದಾರ ಸುದೆ]]ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೋಡ್ ಆಶ್ಲೇಷ ಬಲಿ, ನಾಗ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ, [[ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ|ನಾಗ ತಂಬಿಲ]], [[ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ]] ಸೇವೆ ನಡಪ್ಪುಂಡು.ಮಾತ ಭಕ್ತೆರ್ಲ ಬತ್ತ್ದ್ ಮುಲ್ತ ದೆವೆರ್ನ್ ಸೆವೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
== ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ನಡಪ್ಪುನ ಸೇವೆಲು ==
# ಪೂತ ಪೂಜೆ
# ರಂಗೊ ಪೂಜೆ
== ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ ವಿಧಾನ ==
ಮುಲ್ಪದ ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ ಬಾರಿ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಿದ್ಢ. ಸರ್ಪ ದೋಷ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಇಡೆಗ್ ಬತ್ತ್ದ್, ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಗ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ನೆರವೇರಿಸಾದ್ ದೋಷ ಮುಕ್ತರಾಪೆರ್. ಇಂಚಿಪ್ಪ ಇಡೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದ್ ಈ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ನೆರವೇರಿಸಾಯಿನ ವಿಖ್ಯಾತೆರೆಡ್ ಸಚಿನ್ ತೆ೦ಡೂಲ್ಕರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಹೇಮಮಾಲಿನಿ ಸೇರ್ದ್ ಉಲ್ಲೇರ್. ಇಡೆಗ್ ಪೊಂಡ ಅವುಲೆ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ "ಆದಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ"ನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬುಕ್ಕೊ "ಕುಮಾರಧಾರ" ಸುದೆನ್ ಸಂದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮರಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.
== ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು ==
* [[:kn:ಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ]]
== ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ - ಪಟಕುಲು ==
<gallery>
Stacking the pebbles from the river bed of Kumaradhara at Kukke Shri Subrahmanya Temple.jpg
Kukke Shri Subrahmanya Temple.jpg
Kukke Shri Subrahmanya Temple 2.jpg
Stacked Pebbles at Kukke Shri Subrahmanya Temple.jpg
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
{{ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು}}
[[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು/ದೇವಸ್ಥಾನ]]
ptjztim7o6smupyvl0r51b5zg2gfdkf
359689
359688
2026-05-04T06:09:34Z
ChiK
1136
359689
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Hindu temple
| name = ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
| image = Kukke Subramanya Swami.jpg
| image_alt =
| caption = ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರ
| map_type =
| map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ
| coordinates = {{coord|12.66|75.61|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}
| other_names =
| native_name = ಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
| country = {{flag|India}}
| state = [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| district = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]
| website = {{URL|1=https://itms.kar.nic.in/hrcehome/index_temple.php?tid=21|2=itms.kar.nic.in/..}}
| locale = [[ಕುಮಾರಧಾರೆ]] ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್
| elevation_m =
| deity = ನಾಗರೂಪಿ [[ಕಾರ್ತಿಕೇಯ]] (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ)
| festivals = [[ಶಷ್ಟಿ]], ಕಿರು ಶಷ್ಟಿ, [[ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ]], [[ನಾಗಾರಾಧನೆ]]
| architecture =
| temple_quantity =
| monument_quantity =
| inscriptions =
| established =
| creator = [[ಪರಶುರಾಮೆರ್]]
| architecture_style = ಕರ್ನಾಟಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ
}}
'''ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ''' ಭಾರತ ದೇಶದ ಕಡಬ ತಾಲೂಕುದ (ದುಂಬು ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುದ) ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಗ್ರಾಮದ ಕುಮಾರಧಾರ ಸುದೆ ಬರಿಟು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮಾತಾ ನಾಗನ ಅಧಿಪತಿ ಆಯಿನ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೆಂದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
[[File:Kukke Shri Subrahmanya Temple 3.jpg|thumb|ಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ತಾನ]]
== ಬಲ್ಲಾಳರಾಯ ==
ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಪಿದಯಿದ ಅಂಗಣೊರ್ದು ಉಳಯಿದ ಅಂಗಣ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನಗ ನಡೆತ್ತ ಎಡಭಾಗೊಡು ಬಲ್ಲಾಳರಾಯೆ ಪನ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ದ ವಿಗ್ರಹ ಉಂಡು. ಈ ಮೂರ್ತಿದ ಕುರಿತಾದ್ ಒಂಜಿ ಐತಿಹ್ಯ ಉಂಡು <ref>ಕುಕ್ಕೆಡ್ ನಾಗರಮಡಿಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಲೇಖಕೆರ್-ಡಾ. ಪೂವಪ್ಪ ಕಣಿಯೂರು ೨೦೧೭, ತರಂಗಿಣಿ ಪ್ರಕಾಶನ</ref>
=== ಇತಿಹಾಸ ===
ದುಂಬು ಮಧ್ವ ಮೂಲ [[ವಿಷ್ಣು]] ತೀಥ೯ರ್ ಸಂಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಸಿದ್ಧ [[ಪರ್ವತೊ]]ಗು ತಪಸ್ಸಿಗ್ ಪಿಡಡ್ದ್ ಪೋನಗ ಮದ್ವೆರೆರ್ದ್ ದತ್ತವಾಯಿನ ಸಂಪುಟೊನು ಕೊಂಡೊದು ಪೋಯೆರ್. ಅಪಗ ನನ ಒರಿ ಸ್ವಾಮಿ ಅನಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಥೆರೆಗ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಎಲ್ಲೆ ಈ ಹರಿದ್ಯಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಈ ಅಪೇಕ್ಷಿಸ್ನಪಗ ಸಂಪುಟೊನು ಕುಮಾರಧಾರೊಡು ತೇಲೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು ನನೊಂಜಿ ಕನ್ನಡಿ ಸುದೆಟ್ಟ್ ತೇಲೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಕುಮಾರಧಾರೊಡು ಬರ್ಪುನೆನ್ ಸಂಸ್ಥಾನೊಡು ನನೊಂಜಿ ಸ್ಥಾನೊಗುಲಾ ಕೊರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಹಾಗೆ ಬಂದ ಸಂಪುಟವು ಅನಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಥಿರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ವಿಚಾರವು ಊರವರಿಗೆ ತಿಳಿದು ಒಂದನ್ನು ಅವರೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡುದಾಗಿಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆಂದೂ ಬಲ್ಲಾಳನಲ್ಲಿ ದೂರು ಹೇಳಿದರಂತೆ. ಆಗ ಆಗ್ರಹ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಂದ ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ ತಾವು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಬಲ್ಲಾಳ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದು ನನ್ನಲಿರುವುದು ಗುರುಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರವೆಂದು ಅನಿರುದ್ದ ತೀರ್ಥರು ವಿಜ್ಞಾಪಿಸಿಕಂಡರು. ಬಲ್ಲಾಳ ಕೇಳಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಸಂಪುಟ ಪಡಕೊಂಡ ಬಲ್ಲಾಳ ಅದರ ಮುಚ್ಚಳ ತೆಗೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ಸೋತು ಪಟ್ಟದಾನೆಯ ಕಾಲಿನಿಂದ ಮೆಟ್ಟಿಸಿದ. [[ಆನೆ]]ಯ ಮೈ ಉರಿ ತಾಳಲಾರದೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತಿತ್ತು. ಆನೆ ಸತ್ತ ಸ್ಥಳ ಆನೆಗುಂಡಿಯೆಂದಾಯಿತು. ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನಿಗೂ ಮೈ ಉರಿಯಿಂದ ಗುಳ್ಳೆಗಳೆದ್ದವು. ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ಸುಬ್ರಾಯ ದೇವರೆದುರಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನನಿರತನಾದ ಸುಬ್ರಾಯ ದೇವರು ನೀನು ಗುರುದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದ್ದಿ,ಈಗ ಶರಣದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆಯಾಗಬೇಕಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೈಯುರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕದರೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸು,ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ನಿನಗೆ [[ಕುಂಬಳಕಾಯಿ]], [[ಬೆಣ್ಣೆ]], [[ಹತ್ತಿ]], [[ಸಾಸಿವೆ]] ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹರಕೆಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವರು ಅದನ್ನು ಮಾರಿ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾನ [[ಮಠ]]ಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು ಅಲ್ಲದೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಠದ ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತಂತೆ.
=== ನಂಬಿಕೆ ===
ಆ ಪ್ರಕಾರೊ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಲ್ಲಾಳನ ಸಂಕಟ ನಿವಾರಣೆ ಆಂಡ್. ಆ ಸಂಧರ್ಭೊಡು ದೇವರೆನ ಎದುರು ಭಾಗೊಡು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಾಯಿನ ನಿಗ್ರಹನೇ ಇನಿಕ್ಲಾ ಉಂಡು. ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪುನ ನಿಷೇಧ ಉಂಡು. ದೇಹೊದ ಮೇಲ್ದ ಮಿತ್ತ ಬುಕ್ಕೊೆ ನಿವಾರಣೆಗಾದ್ ಪರಕೆ ಪಂಡ್ನಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಾಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ ಈ [[ವಿಗ್ರಹೊ]]ಗು ಅರ್ಪಿಸವುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು.
== ಮಾಹಿತಿಲು ==
[[ಕುಡ್ಲ]]ದ್ ೧೦೫ ಕಿಲೊ ಮೀಟರ್ ದೂರೋಡ್ ಇಪ್ಪುನಾ ಕ್ಷೇತ್ರ '''ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ'''. ಉಂದೆನ್ ಶೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನೆತ್ತ ಪ್ರದಾನ ದೇವೆರ್ ಶ್ರಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ. ಭಕ್ತಾದಿಲೆಗ್ ನಿತ್ಯಾನ್ನದಾನ ಸೇವೆ ಉಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಲ ಉಂಡು.ಮುಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮಟ ಇತ್ತುದ್ ಮಟಾದೀಶೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ಕ್ಷೆತ್ರ [[ಕುಮಾರದಾರ ಸುದೆ]]ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೋಡ್ ಆಶ್ಲೇಷ ಬಲಿ, ನಾಗ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ, [[ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ|ನಾಗ ತಂಬಿಲ]], [[ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ]] ಸೇವೆ ನಡಪ್ಪುಂಡು.ಮಾತ ಭಕ್ತೆರ್ಲ ಬತ್ತ್ದ್ ಮುಲ್ತ ದೆವೆರ್ನ್ ಸೆವೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
== ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ನಡಪ್ಪುನ ಸೇವೆಲು ==
# ಪೂತ ಪೂಜೆ
# ರಂಗೊ ಪೂಜೆ
== ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ ವಿಧಾನ ==
ಮುಲ್ಪದ ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ ಬಾರಿ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಿದ್ಢ. ಸರ್ಪ ದೋಷ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಇಡೆಗ್ ಬತ್ತ್ದ್, ಸರ್ಪ ಸಂಸ್ಕಾರ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಗ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ನೆರವೇರಿಸಾದ್ ದೋಷ ಮುಕ್ತರಾಪೆರ್. ಇಂಚಿಪ್ಪ ಇಡೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದ್ ಈ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ನೆರವೇರಿಸಾಯಿನ ವಿಖ್ಯಾತೆರೆಡ್ ಸಚಿನ್ ತೆ೦ಡೂಲ್ಕರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಹೇಮಮಾಲಿನಿ ಸೇರ್ದ್ ಉಲ್ಲೇರ್. ಇಡೆಗ್ ಪೊಂಡ ಅವುಲೆ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ "ಆದಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ"ನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬುಕ್ಕೊ "ಕುಮಾರಧಾರ" ಸುದೆನ್ ಸಂದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮರಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.
== ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು ==
* [[:kn:ಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ]]
== ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ - ಪಟಕುಲು ==
<gallery>
Stacking the pebbles from the river bed of Kumaradhara at Kukke Shri Subrahmanya Temple.jpg
Kukke Shri Subrahmanya Temple.jpg
Kukke Shri Subrahmanya Temple 2.jpg
Stacked Pebbles at Kukke Shri Subrahmanya Temple.jpg
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
{{ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು}}
[[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು/ದೇವಸ್ಥಾನ]]
oy7a6purbmhk7hzfpqx4pwc0rze0v9d
ಬಿಸು ಪರ್ಬೊ
0
4561
359685
358717
2026-05-04T04:20:12Z
ChiK
1136
359685
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
|holiday_name = ಬಿಸು
|type = ಹಿಂದೂ
|longtype = ಧಾರ್ಮಿಕ (ಹಿಂದೂ),<ref name="Crump2014p116">{{cite book|author=William D. Crump|title=Encyclopedia of New Year's Holidays Worldwide|url=https://books.google.com/books?id=cDTfCwAAQBAJ&pg=PA116| year=2014|publisher= McFarland|isbn= 978-0-7864-9545-0|page=116}}</ref> ಸಾಮಾಜಿಕ
|image = File:Bisu Kani.jpg
|caption = ಬಿಸುಕಣಿ
|official_name = ಬಿಸು
|nickname =
|observedby = ಹಿಂದುಲು
|duration = ೧ ದಿನ
|begins = ಬೊಳ್ಪ್ಗ್
|ends = ಬಯ್ಯಗ್
|date2025 = Mon, 14 April
|date2026 = Wed, 15 April
|relatedto = ಬಿಹು,<br> ಬ್ವಿಸಾಗು,<br> ಬೈಸಾಕಿ,<br> ಪೋಲೆ ಬೋಯಿಷಾಕ್,<br> ಪುತಂಡು,<br> ಪಣ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ
}}
'''ಬಿಸು ಪರ್ಬ''' ಪೊಸ ವರ್ಸೊದ ಪರ್ಬ.<ref name=":0" /> [[ಭಾರತ]] ದೇಸೊಗ್ ''ಚಾಂದ್ರಮಾನ'' [[:kn:ಯುಗಾದಿ|ಯುಗಾದಿ]] ಪೊಸ ವರ್ಸೊ ಆಂಡಲಾ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆ]]ರೆಗ್ ಬಿಸುವೆ ಪೊಸ ವರ್ಸೊ. ಸೌರಮಾನ ಯುಗಾದಿಲಾ ಬಿಸುಲಾ ಒಂಜೇ ಆಪುಂಡು. ಪಗ್ಗು (ಎಪ್ರಿಲ್) ತಿಂಗೊಲ್ಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಈ ಪರ್ಬ ಬೆನ್ನಿದಕ್ಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಇಶೇಷ ಅಯಿನಂಚಿನ ಪರ್ಬ. ಪೊರ್ತು ದೇವೆರ್ ಸರ್ತ ಬರ್ಪುನ ದಿನೊ. ಭಾರತೀಯ ಪದ್ಧತಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ನಮೂನೆದ ಕಾಲಗಣನೆ ಉಂಡು. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸೌರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ. ಭೂಮಿಗ್ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರ್ಯೆರೆ ಚಂದ್ರಗ್ 29.25 ದಿನ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಅಂಚ [[ಚಂದ್ರೆ]] ಭೂಮಿಗ್ 12 ಸುತ್ತು ಬನ್ನಗ ಒಂಜಿ ವರ್ಸ ಆಪುಂಡು. ಈ ಸುತ್ತುನು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡೊಂದು ಮಲ್ಪುನ ಕಾಲಮಾನ ಪದ್ಧತಿನ್ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆಂಡ, ಭೂಮಿ ಸೂರ್ಯಗ್ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುಂಡು. ಸೂರ್ಯಗ್ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರೊಡಾಂಡ ಭೂಮಿಗ್ 365.25 ದಿನ ಬೋಡು. ಅವುಲಾ ಒಂಜಿ ವರ್ಸ. ನೆನ್ನ್ 12 ವಿಭಾಗ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊಗು ಒಂಜಿ ರಾಶಿ ಪಂಡೆರ್. ಒಂಜಿ ರಾಶಿಡ್ದ್ ಕುಡೊಂಜಿ ರಾಶಿಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೋಡು. ಈ ಪದ್ಧತಿನ್ ಸೌರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಪನ್ಪೆರ್.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.raveeshkumar.com/2008/04/bisu-parba-soura-yugadi-mangalore.html|title=ತುಳುವೆರೆ ಬಿಸು ಪರ್ಬ}}</ref><ref>{{Cite web|title=ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿಂದು ತುಳುವರಿಗೆ ಬಿಸು ಪರ್ಬ: ಆಚರಣೆ ಹೇಗೆ? - Vishu festival|url=https://www.etvbharat.com/kn/!state/today-coastal-people-celebrating-vishu-festival-kas24041401868|website=ETV Bharat News|date=2024-04-14|accessdate=2025-10-17|language=kn|first=E. T. V.|last=Bharat}}</ref>
== ತುಳು ನಿಘಂಟು ==
[[ತುಳು ನಿಘಂಟು]], ೧೯೯೭ [Tulu Lexicon] ಸಂಪುಟ ೫, ಪುಟ ೨೩೨೮, ಸಂಪುಟ ೬, ಪುಟ ೨೮೧೪ಡ್ ಬಿಸು, ವಿಷು ಸೌರಮಾನ ಯಗಾದಿ; ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ. ತುಳು ನಿಘಂಟುಕಾರೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ, ಸೌರಮಾನೊದ ಯುಗಾದಿದಾನಿ(ಪೊಸ ವರ್ಸೊದ ಸುರುತ್ತ ದಿನೊತ್ತಾನಿ)ಲಕ್ಕಿನ ಕೂಡಲೇ ದೇವೆರೆನ ಎದುರುಡು ದುಂಬುನಾನಿ ಜೋಡಿತ್ತಿನ ಸ್ವಸ್ತಿಕೊ, ತರಕಾರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಆಲಫಲೊ ವಸ್ತುಲು, ಕನ್ನೆಟಿ, [[ಬಂಗಾರ್]] ಚಿಂಚಿತ್ತಿನ ಮಂಗಲ ವಸ್ತುಲು ಇಂದೆನ್ ಪೂರ [[ತುಳಸಿ|ತುಲಸಿಕಟ್ಟೆ]]ದಲ್ಪ ದೀಡ್ದ್ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಆಚರಣೆ.
== ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (ಕನ್ನಡ - ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ನಿಘಂಟು ==
[[File:ಬಿಸುಕಣಿ.jpg|thumb|ಬಿಸುಕಣಿ.]]
ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಕನ್ನಡ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು, ೧೯೭೩. ಸಂಪುಟ ನ-ಮ ಪುಟ ೧೧೯೨. ಬಿಸುಗದಿರ - ಕದಿರ್ - a hot ray. ಬಿಸುಗದಿರ ಪಂಡ ಸೂರ್ಯ- the sun. ವಿಷು visu. ನಿಘಂಟುಕಾರೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ, ಬೆಚ್ಚದ ಕಿರಣೊ ಇಪ್ಪುನಾಯೆ, ಸೂರ್ಯೆ ಅರ್ಥೊ ಉಂಡು. ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗ್ ಸೂರ್ಯೆ ಭೂಮಧ್ಯೊ ರೇಖೆಗ್ ಬರ್ಪೆ. ಅಂಚಾದ್ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಈ ದಿನೊ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊ. ಪೊಸ ಕುರಲ್ಗ್ ಬಿತ್ತ್ ಈ ದಿನನೇ ಪಾಡುವೆರ್.
== ತುಳು ತಿಂಗೊಲು/ಸೌರಮಾನ ತಿಂಗೊಲು ==
ತುಳುವೆರೆಗ್ ತಿಂಗೊಲು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮೊನ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರಗ್ ಮುಟ್ಟ ವರ್ಷೊ. ಜನವರಿ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು.
# [[ಪಗ್ಗು]] ([[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಏಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ) ವಸಂತ ಋತು
# [[ಬೇಸ]] ([[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್) ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತು
# [[ಕಾರ್ತೆಲ್]] ([[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ) ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತು
# [[ಆಟಿ]] ([[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲೈ]]-ಆಗಸ್ಟ್) ವರ್ಷ ಋತು
# [[ಸೋಣೊ|ಸೋನ]] ([[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಆಗಸ್ಟ್]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ವರ್ಷ ಋತು
# [[ನಿರ್ನಾಲ]] ([[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]]-ಅಕ್ಟೋಬರ್) ಶರತ್ ಋತು
# [[ಬೊಂತ್ಯೆಲ್/ಬೊಂತಿಂಗೊಲು]] ([[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ್]]-ನವಂಬರ್) ಶರತ್ ಋತು
# [[ಜಾರ್ದೆ/ಜಾರ್ತೆ]] ([[:kn:ನವಂಬರ|ನವಂಬರ]]-ದಶಂಬರ) ಹೇಮಂತ ಋತು
# [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ([[:kn:ದಶಂಬರ|ದಶಂಬರ]]-ಜನವರಿ) ಹೇಮಂತ ಋತು
# [[ಪೊನ್ನಿ/ಪುಯಿಂತೆಲ್]] ([[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್) ಶಿಶಿರ ಋತು
# [[ಮಾಯಿ]] ([[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಫೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್) ಶಿಶಿರ ಋತು
# [[ಸುಗ್ಗಿ]] ([[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್) ವಸಂತ ಋತು
ಪಗ್ಗು ಸೌರಮಾನೊದ ಸುರೂತ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳುವೆರೆಗ್ ವರ್ಸೊದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು ಸುಗ್ಗಿ.
== [[:kn:ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]] ==
ತುಳುವರೆಗ್ ಮಾಂತ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಪರ್ಬೊದ ತಿಂಗೊಲು ಆಪುಂಡುಂದು ತುಳುವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸಂಕ್ರಾಂತಿಡ್ದ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗ್ ತುಳುವೆರ್ ಭೂತೊಗ್ [[ತಂಬಿಲ]] ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. ಪದ್ರಾಡ್ ರಾಶಿಲೆನ ಆಧಾರೊಡು ತುಳುವೆರ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಿಸಬೆರ್. ತುಳುವೆರ್ [[ಅಮಾಸೆ]] [[ಪುಣ್ಣಮೆ]]ನ್ ನಂಬುದು ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಡ್ದ್ ನಾನೊಂಜಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ನಡುಟು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಒಂಜಿ ಅಮಾಸೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜೆಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಮಾಸೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುಣ್ಣಮೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ನಡಪ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಡುಲಾ ಹೆಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ರಡ್ಡ್ ದಿನೊ ಗಮ್ಮತ್ತ್ದ ದಿನೊ ತಿಕುಂಮಡು. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಜನವರಿ ೧೪ ದಾನಿ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮೇಶ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಲಾ ೧೪ಗೇ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿತ್ತ ಮನತಾನಿ ಬಿಸು ಪರ್ಬೊ.
# ಪಗ್ಗು/[[:kn:ಮೇಷ ಮಾಸ|ಮೇಷ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಸುಗ್ಗಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಬೇಸ/[[:kn:ವೃಷಭ ಮಾಸ|ವೃಷಭ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಕಾರ್ತೆಲ್/[[:kn:ಮಿಥುನ ಮಾಸ|ಮಿಥುನ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಬೇಸ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಆಟಿ/ಕಟಕ/[[:kn:ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಕಾರ್ತೆಲ್ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಸೋಣ/[[:kn:ಸಿಂಹ ಮಾಸ|ಸಿಂಹ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ನಿರ್ನಾಲ/[[:kn:ಕನ್ಯಾ ಮಾಸ|ಕನ್ಯಾ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಬೊಂತ್ಯೆಲ್/[[:kn:ತುಲಾ ಮಾಸ|ತುಲಾ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ನಿರ್ನಾಲ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಜಾರ್ದೆ/[[:kn:ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸ|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಬೊಂತ್ಯೆಲ್ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಪೆರಾರ್ದೆ/[[:kn:ಧನು ಮಾಸ|ಧನು]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಜಾರ್ದೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಪೊನ್ನಿ/[[:kn:ಮಕರ ಮಾಸ|ಮಕರ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಪೆರಾರ್ದೆ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಮಾಯಿ/[[:kn:ಕುಂಭ ಮಾಸ|ಕುಂಭ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಪೊನ್ನಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
# ಸುಗ್ಗಿ/[[:kn:ಮೀನ ಮಾಸ|ಮೀನ]] ಸಂಕ್ರಾಂತಿ [ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅಕೇರಿದ ದಿನ]
== ಆಜಿ ರುತುಕ್ಕುಲು ==
ಚಾಂದ್ರಮಾನೊನು ಆಧರಿತೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲಮಾನೊಡು ಆಜಿ ರುತುಕ್ಕುಲು ಬರ್ಪುಂಡು.
# [[ವಸಂತ]]([[:kn:ಚೈತ್ರ ಮಾಸ|ಚೈತ್ರ]], [[:kn:ವೈಶಾಖ ಮಾಸ|ವೈಶಾಖ]])
# [[ಗ್ರೀಷ್ಮ]](ಜೇಷ್ಠ, ಆಷಾಢ)
# [[ವರ್ಷ]](ಶ್ರಾವಣ, ಭಾದ್ರಪದ)
# [[ಶರತ್]](ಆಶಱವಯುಜ, ಕಾರ್ತಿಕ)
# [[ಹೇಮಂತ]](ಮಾರ್ಗಶಿರ, ಪುಷ್ಯ)
# [[ಶಿಶಿರ]](ಮಾಘ, ಫಾಲ್ಗುಣ)
== ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ==
ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದೊದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊನೆ ತಿಂಗೊಲ್ದೊದ್ಯೆ. ನೆನ್ನ್ ಸಿಂಗಿಡೆಂದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್.
==== ನಿಷೇಧೊಲು ====
*ಈ ದಿನೊ ಇಲ್ಲಡೆದ ಯಜಮಾನೆ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್.
*ಏರೆಗ್ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್.
*ತಿಂಗೊಲ್ದೊದ್ಯೆದಾನಿ ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕೊರೊಂದೇ ಇಪ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.
*ಸಿಂಗಡಿಗೆದಾನಿ ಏರಾಂಡಲಾ ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ಪುನ ಇತ್ತ್ಂಡ ದೆತ್ತೊನುವೆರ್.
*ಸಿಂಗಡಿಗೆದಾನಿ ಪೊಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ದೀಡೊನುಜೆರ್.
== ಬಿಸುಕಣಿ ==
[[File:ಬಿಸು ಕಣಿ, Bisu.jpg|thumb|ಬಿಸು ಕಣಿ]]
ಕನಿ ಪಂಡ ಕಾಣಿಕೆಂದ್ ಅರ್ಥೊ. ತುಳುವೆರ್ ಬಿಸು ಪರ್ಬದಾನಿ ಮನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ. ತನ್ನ ತೋಟಡ್ ಬುಳೆಯಿನಂಚಿನ ಫಲ ಪುಷ್ಪಲೆನ್, ಕಂಡಡ್ ಬುಳೆಯಿನ [[ಬಾರ್]] ಬುಕ ಬೇತೆ ಬುಳೆನ್ ಇಲ್ಲದ ದೇವೆರೆ ಕೋಣೆಡ್ ದೀದ್ ಅಯ್ಕ್ ಕೈ ಮುಗಿಪೆರ್. ಈ ಫಲಪುಷ್ಪ ಬುಕ ಬಾರ್ ಧ್ಯಾನ್ಲೆನ ರಾಶಿನ್ 'ಬಿಸು ಕಣಿ' ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಿಸು ತಾನಿ ಬೊಲ್ಪು ಲಕ್ಕಿನೊಟ್ಟಿಗೆನೆ 'ಬಿಸು ಕಣಿ'ನ್ ತೂವುಡು ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತ್ದ್ಂಡ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ಬೊಲ್ಪೊಲ್ಪುಗು ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದಲ್ಪ ಅತ್ತಂಡ ಬೂತೊದ ಚಾವಡಿಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಮಲ್ಲ ಚಾವಡಿಟ್, ತಂಬಿಲ ಬಲಸುನವುಲು ಒಂಜಿ ಮಣೆ ದೀಡ್ದ್, ಬರಿಟ್ಟೊಂಜಿ ಕಾಲ್ದೀಪೊ ದೀಡ್ದ್, ಮಣೆತ ಮೇಲ್ಡ್ ಜೋಡು ಇರೆ ಪಾಡ್ದ್, ಜೋಡಿ ಇರೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪರ್ಂದ್, ಪೂವು, ಪಿಂಗಾರೊ, ಬಣ್ಣೊ-ಬಂಗಾರ್, ತರಕಾರಿ, ಅಯಿತ್ತ ನಡುಟು ಕನ್ನೆಟಿ ದೀಡ್ದ್ ಕೈ ಮುಗಿಪ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. [[ಸುಳ್ಯ]], [[ಪುತ್ತೂರು]]ದಂಚಿ ಇಲ್ಲದ ಉಲಾಯಿ ಅಡ್ಪಿಲ್ಲದ ಕನ್ನಿಕಂಬೊದಲ್ಪ ಬಿಸುಕಣಿ ದೀಡುವೆರ್. ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲಾಂಡ ಪ್ರತೀ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೂತೊದ ಕೊಟ್ಯಡ್ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ. ಅಂಚನೆ ಬಿಸುತ್ತ ದುಂಬುನಾನಿ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುವೆರ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ದುಂಬುನಾನಿದ ಪೂ-ನೀರ್ ತಪ್ಪದ್ ಪೊಸ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುವೆರ್. ಜೋಡು ಇರೆಟ್ಟ್ ಸುತ್ಯೆ ದೀಡ್ದ್ ಅಯಿತ್ತ ಬರಿಟ್ ದೀಪೊ ದೀಡುವೆರ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ಬೂತೊಗು ಇಂದುವೇ ಸಂಬಿಲೊ. ಉಂದುವೇ ಸಮ್ಮಾನೊ.
ಬಿಸುಕಣಿದ ತೊಂತೆ ತರಕಾರಿನ್ ಜಾರದ ಅಯಿತ್ತ ಮಲ್ಲಮಲ್ಲ ಕುಂಬುಡೊ, ಕೆಂಬುಡೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿನ್ ದನಿಕ್ಕುಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ಕೊಂಡೊದು ಪೋಪೆರ್. ದನಿಕ್ಕುಲೆನ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆದಲ್ಪ ದೀಡ್ದ್ ದನಿಕ್ಕುಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತುವೆರ್. ಇಂಚನೆ ದನಿಕ್ಕುಲೆನಾಡೆ ಮಾಂತ ಒಕ್ಕೆಲ್ ಇಲ್ಲಡೆದಕುಲು ಬುಲೆಕಾಣಿಕೆ ಕೊಂಡೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್.
== ಕಾರ್ ಪತ್ತುನೆ ==
[[File:Bisu parbo, to Prostrate and take blessing form elders.jpg|thumb|ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತುನೆ]]
ಬಿಸುತಾನಿ ಕಾಂಡೆ ಲಕ್ಕ್ದ್ ಮಾತೆರ್ಲ ತರೆಕ್ ಮೀದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ತುತ್ತ್ದ್, ಕಣಿತ ದುಂಬು ಬತ್ತ್ದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯುವೆರ್. ಕನ್ನಡಿಡ್ ಮಾತೆರ್ಲ ತನ್ಕುಲೆನ ಮೋನೆ ತೂಪೆರ್. ಪೊಸ ವರ್ಸ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಕೊರಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಮದಿಪು ಪನ್ಪೆರ್. ಗಂದದ ಬೊಟ್ಟು ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಲ್ಲಡುಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಶೀರ್ವಾದ ನಟ್ಟೊನುವೆರ್. ತುಲುನಾಡ್ಡ್ ಬಿಸು ಪಂಡ ಪೊಸ ವರ್ಸ ಆಯಿನೆರ್ಡ್ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತ್ದ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೆತೊನುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಕಾರ್ ಪತ್ತ್ನೆಕ್ ಹಿರಿಯಕುಲು ಉಡುಗೊರೆಲಾ ಕೊರುಪ್ಪೆರು. ಪೊಸವರ್ಸ ಆಯಿನೆರ್ದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ.
== ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ ==
ಕಂಡದ ಬೇಲೆಗಾದ್ ಕಾಂಡೆ ಬೇಗ ಲಕ್ಕ್ದ್ ಎರುಲೆನ್ ದೇರೊಂದು ಪೋದು ಏರು ಕಟ್ಟ್ದ್ ಬರೆ ಪಾಡ್ದ್ ಬಿತ್ತುವೆರ್. ಐಕ್ ನಮ್ಮ ತುಳುವೆರ್ನ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಸಬ್ದೊನೇ "ಕೈ ಬಿತ್ತ್ ಬಿತ್ತುನ" ಪಂದ್. ಕೂಡು ಕಟ್ಟ್ದ ದುಂಬುದ ಇಲ್ಲಡ್ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ ಮೋಕೆ ದಿಂಜಿದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬಿಸುತ ಪೊರ್ತುಡೆ ಕಣಿ ದೀದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತ ಕಿರಿಯೆರ್ಲ ಪ್ರಾಯದಕ್ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತದ್, ಎಡ್ಡೇಪುನು ನಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್.
== ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ವನಸ್ ==
ಬಿಸುತ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಲಾಯಕ್ದ ವನಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಬೀಜ ಪಾಡ್ದಿನ ಪಾಯಸ ಆನಿದ ವಿಶೇಷತೆ. ತೌತೆ ಪುಳಿ ಕಜಿಪು, ಕಡ್ಲೆ ಗಸಿ, ಮಣೊಲಿ ಆಜಾಯ್ನ, ಕಡ್ಲೆ ಬೇಳೆ / ಪದೆಂಜಿ ಪಾಯ್ಸ ಕಮ್ಮಿಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.
== ಬಿಸುತಾನಿ ಮೂಡೆ ==
[[File:ಮೂಡೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ moode5.jpg|thumb|ಮೂಡೆ]]
ಬಿಸುತಾನಿ ತುಳುವೆರ್ನ ಮಾತಾ ಇಲ್ಲಡ್ಲ ಮನ್ಪುನ ಅಡ್ಯೆನ್ ಅಡ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದ್ [[ಮೂಡೆ]] ಅತ್ತಂಡ ಗುಂಡೊ. [[ಪೆಲಕಾಯಿ|ಪೆಲತ ಇರೆ]]ನ್ ಕುತ್ತ್ ದ್ ಅತ್ತಂಡ ಬಾರೆದ ಇರೆನ್ ಕಟ್ಟ್ದ್ ಮನ್ಪಿನ ಮೂಡೆಡ್ ಅಡ್ಯನ್ ಬೈಪಾವೆರ್. ಮೂಡೆ ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ತಿನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪದ್ಧತಿ ಲೆಕ ನಡತೊಂದ್ ಬತ್ತ್ತ್ಂಡ್. ಪೇಂಟೆಡ್ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಕಮ್ಮಿಯಾವುಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ಲ ಊರುಡ್, ತರವಾಡ್ಡ್ ಉಂದು ನಡತೊಂಡು ಬತ್ತೊಂತುಂಡು.
== ತುಳುವೆರೆ ಬೇಸಾಯೊ ಕ್ರಮೊ ==
ಆನಿ ಕಾಂಡೆ ಬೇಗ ಲಕ್ಕ್ದ್ ಎರುಲೆನ್ ಕಂಡೊಗು ದೇರೊಂದು ಪೋದ್ ಎರು ಕಟ್ಟ್ದ್ ಬರೆ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಬರೆ ಪಾಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುವೆರ್ ಅಯಿನ್ ಕ್ಯೆಯ್ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುನೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
== ಬಿಸು ಬುಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿ ==
ಬೆನ್ನಿ, ಬೇಸಾಯ ಮನ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಬಿಸು ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ದಿನ. ತುಳುವೆರೆ ಪೊಸ ವರ್ಷ ಬಿಸುತಾನಿ ಸುರು ಆಪುನೆರ್ದಾರ ಆನಿ ಬೆನ್ನಿ ಮನ್ಪುನಕ್ಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಸುರು ಮನ್ಪೊಡು. ಈ ದಿನನೇ ಬೆನ್ನಿದಕ್ಲ್ ಎರುಲೆನ್ ಕಂಡಗ್ ಲೆತೊಂದ್ ಪೋದ್ ಅಡತ್ತ್ದ್ ಕೈ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುವೆರ್.
== ಬಿಸು ಎಡ್ಡೆ ದಿನೊ ==
ಒವ್ವೆ ಎಡ್ಡೆ ಬೇಲೆ ಪಿದಡುಂಡ ಬಿಸುತಾನಿ ದಿನೊ ಕೆನಿಯರ ಇಜ್ಜಿ, ಇಲ್ಲಡೊಕ್ಕೆಲ್, ಕೆಬಿ ಕುತ್ತುನ
== ಬಿಸುತಾನಿತ ಗೊಬ್ಬು ==
[[ತಾರಾಯಿ]] ಕುಟ್ಟುನ
== ಬಿಸುತ್ತ ನೇಮ ==
== ಬಿಸುತಾನಿ ದಾನೊಧರ್ಮೊ ==
ಬಿಸುತಾನಿ ಬಡ ಬಗ್ಗೆರೆಗ್ ದಾನ ಧರ್ಮ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಪಿರಾಕ್ಡ್ [[ಪಜೆ]]/ಕುರುವೆ ಮಾರುನಕ್ಲ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಅಕ್ಲ್ ಮಾರುನ ಕುರುವೆಗ್ ಬದಲ್ ಬಿಸುತ ಮೂಡೆ ಅತ್ತಂಡ ಉರ್ದುದ ದೋಸೆ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೆ.
== ಬೇತೆ ದಿಕ್ಟ್ ಬಿಸು ==
ಬಿಸು ಪರ್ಬ ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಅತ್ತಂದೆ ನೆರೆಕರೆತ್ತ [[ಕೇರಳ]]ಡ್ ಬುಕ ತಮಿಳ್ನಾಡ್ಡ್ಲ ಆಚರಿಸಾಬೆರ್. ಕೇರಳಡ್ ಈ ಪರ್ಬನ್ 'ವಿಷು' ಪಂಡ್ದ್ ಆಚರಿಸಾಬೆರ್.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
{{Commons category|Vishu|ಬಿಸು}}
=== ಪಿದಯಿದ ಉಲ್ಲೇಕೊ ===
# [http://www.raveeshkumar.com/2009/04/april14-bisu-vishu-tamil-newyear.html Souramaana Yugaadi, Bisu Parba, Vishu and Tamil New Year].
{{ಪಂಚಾಂಗೊ ಪ್ರಕಾರೊ ಪೊಸ ವರ್ಸೊ}}
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಬೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಪರ್ಬೊಲು]]
g00mtk2fddytc6taeqodj039shux32z
ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
0
4708
359673
359671
2026-05-03T12:23:38Z
Mahaveer Indra
1023
/* ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ */
359673
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
| image = The Chief Minister of Karnataka, Shri B.S. Yediyurappa meeting with the Deputy Chairman, Planning Commission, Dr. Montek Singh Ahluwalia to finalize annual plan 2008-09 of the State, in New Delhi on August 12, 2008 (1) (cropped).jpg
| caption = ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
| birth_date =
| birth_place = ಬೂಕನಕೆರೆ, [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| residence = [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
| death_date =
| death_place =
<!-- The most recent terms should be on top. Do NOT flip them! -->
| office1 = [[:en:List of Chief Ministers of Karnataka|ಕರ್ನಾಟಕದ 19ನೆಯ]] ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start1 = ಮೇ 17, 2018
| term_end1 = 19 May 2018
| constituency1 =[[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term1 =
| predecessor1 = [[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]]
| successor1 = ಹಾಲಿ ಸದಸ್ಯರು
| order2=23 ನೆಯ
| office2 = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start2 = ಮೇ 30,2008
| term_end2 = ಜುಲೈ 31, 2011
| constituency2 =[[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term =
| predecessor2 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ
| successor2 = [[ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ]]
| order3=24ನೆಯ
| office3 = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start3 = ನವೆಂಬರ್ 12, 2007
| term_end3 = ನವೆಂಬರ್ 19, 2007
| constituency3 = [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term3 =
| predecessor3 = [[ಎಚ್. ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]]
| successor3 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ
| party =[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]]
| religion = [[ಹಿಂದು]]
| spouse = ದಿ.ಮೈತ್ರಾದೇವಿ
| children = (ಬಿ.ವೈ.ರಾಘವೇಂದ್ರ<br/>ಬಿ.ವೈ.ವಿಜಯೇಂದ್ರ)<br/><br/>(ಅರುಣಾದೇವಿ <br/>ಪದ್ಮಾವತಿ <br/>ಉಮಾದೇವಿ)
| website = http://yeddyurappa.in
| footnotes =
| date= ಮೇ 28
| year = 2008
| source = http://kla.kar.nic.in/cm.htm
}}
'''ಬೂಕನಕೆರೆ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ''' [[:kn:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು|ಕರ್ನಾಟಕದ ೧೯ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. (ಜನನ: ಫೆಬ್ರುವರಿ 27, 1943) [[:kn:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] ಮುಕಂಡೆ. ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ(25 ನೇ) ಬುಕ್ಕೊ ಇತ್ತೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾಪಕ್ಷೊದ [https://web.archive.org/web/20141202220641/http://ibnlive.in.com/news/bjp-chief-amit-shahs-new-team-varun-gandhi-out-bs-yeddyurappa-named-vice-president/492413-37-64.html ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ] ಆದುಲ್ಲೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದಾನಸಬೆಟ್ ಶಿಕಾರಿಪುರ ವಿದಾನಸಬಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸದೆರ್. 2008ನೇ ವಿದಾನಸಬಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ ಆರೆನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು, ಬಂಗಾರಪ್ಪೆರೆನ್ ಸುಮಾರು 46 ಸಾವಿರ ಓಟುದ ಅಂತರೊಡ್ದ್ ಸೋಲ್ಪದ್, ವಿದಾನಸಬೆನ್ ಪೊಗ್ಗುನ ಜತೆಟ್ ಬಿಜೆಪಿಗ್ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜಯೊ ಕೊಂಡತ್ತ್ದ್ ರಡ್ಡನೇ ಸರ್ತಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪದವಿಗ್ ಏರ್ಯೆರ್. ಆ ನೆಲೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಡ್ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಬಿಜೆಪಿನ್ ಅದಿಕಾರೊದ ಗದ್ದುಗೆಗ್ ಏರಾಯಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಪಾತ್ರರಾತೆರ್. ಈ ಸಾರಿ ನಡತಿನ ಲೋಕಸಬಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗೊ]]ಡ್ದ್ 2 ಲಕ್ಷ ಓಟುದ ಅಂತೊರಡ್ ಗೆಂದ್ಯೆರ್.
== ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ ==
ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 1943ಡ್ [[ಮಂಡ್ಯ|ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ ತಾಲೂಕು ಬೂಕನಕೆರೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆಗ್ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಯಡಿಯೂರು ಗ್ರಾಮದ ಸಿದ್ದಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೈವದ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ವೀರಶೈವ ಲಿಂಗಾಯತ ಪಂತೊಗು ಸೇರ್ದಿನಾರ್.<ref>https://www.economist.com/news/asia/21729449-are-followers-ಬಸವ-ನಂಬಿಕೆ-ಅತ್ತ್ಂಡ-ಕೇವಲ-ಪಕ್ಷ-ಮಧ್ಯಯುಗದ-ಕವಿ-ಬೆಡ್ಡೆವಿಲ್ಸ್-ಭಾರತ</ref>
ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಅಮ್ಮೆರ್ ಪುಟ್ಟತಾಯಮ್ಮ. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನಾಲ್ ವರ್ಸೊ ಆನಗ ಅಪ್ಪೆ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಮಂಡ್ಯದ ಪಿಇಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿತೆರ್.
1965ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಕೆಡ್ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆದ ಗುಮಾಸ್ತೆ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಬೇಲೆಡ್ದ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ದು ಶಿಕಾರಿಪುರೊಗು ಪೋದು ವೀರಭದ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀನ ಶಂಕರ ರೈಸ್ ಮಿಲ್ಡ್ ಗುಮಾಸ್ತೆರಾದ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. ಮೇರ್ 1967ಡ್ ಮೈತ್ರದೇವಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಶಿವಮೊಗ್ಗಡ್ ಒಂಜಿ ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಅಂಗಡಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ವಿಜಯೇಂದ್ರ, ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಅರುಣಾದೇವಿ, ಪದ್ಮಾವತಿ, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಉಮಾದೇವಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪೆರೆನ ಜೋಕುಲು. ಮೆರೆನ ಬೊಡೆದಿ ಮೈತ್ರದೇವಿ 2004ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.
== ರಾಜಕೀಯೊಡು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ==
* 1975 : ಶಿಕಾರಿಪುರ ಪುರಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ, 1977ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.
* 1980 : ಬಿಜೆಪಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಘಟೊಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.
* 1983 : ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮೇರೆನ್ ಸೋಲ್ಪಾದ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ವಿಧಾನಸಭೆಪ್ರವೇಶ
* 1985 ಡ್ದ್ 1988 ಬಿಜೆಪಿ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 1988ಟ್ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 1992 ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ|
* 1994 : ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷೊದ ನಾಯಕೆ
* 1999 : ಕುಡೊರ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 2000 ಡ್ ಮಿತ್ತಇಲ್ಲದ ಸದಸ್ಯೆ
* 2004 : ಐನ್ನೇ ಬಾರಿಗ್ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ, ಪಿರೊರ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ನಾಯಕೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ
* 2006 : ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಖಾತೆಲೆದ ನಿರ್ವಹಣೆ
* 2007 : ನವೆಂಬರ್ 12ಡ್ದ್ 17ಮುಟ, 7 ದಿನ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದಿತ್ತೆರ್
* 2008 : ಮೇ ೩೦ನೇ ಶುಕ್ರವಾರ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ೨೫ ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗದ್ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ.
* 2011 : ಜುಲೈ 31ತ ಬಯ್ಯ, 4-29 ಕ್ ಸರಿಯಾಗದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನೊಗು ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ.
== '''ಚಿತ್ರೊಲು''' ==
<gallery>
File:An All Party Delegation from Karnataka led by the Chief Minister, Shri H.D. Kumaraswamy meeting with the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on August 08, 2006 (cropped).jpg|thumb|2006ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಜೆಡಿಎಸ್ ಒಟ್ಟುಗು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರಕಾರದ ಕಾಲೊಡು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ
File:The Chief Minister of Karnataka, Mr. B.S.Yeddyurappa, calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh in New Delhi on November 16, 2007.jpg|thumb|ಭಾರತದ ಅಪಗದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನ್ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಜತೆಟ್
File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi and B S Yeddyurappa in Belagavi, Karnataka on November 13, 2016 (1) (cropped).jpg|thumb|ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಒಂಜಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಬೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್
File:The Chief Minister of Karnataka, Shri B.S. Yediyurappa meeting the Union Home Minister, Shri Amit Shah, in New Delhi on August 17, 2019 (cropped).jpg|thumb|ಕರ್ನಾಟಕದ 4ನೇ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಯಿನ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ದೆಹಲಿಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಗ್ ಸ್ವಾಗತ ಮಲ್ತೆರ್.
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿಲು]]
qwecpj7mhaow4lv7voy6v3fc8hjca3a
359674
359673
2026-05-03T12:27:13Z
Mahaveer Indra
1023
/* ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ */
359674
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
| image = The Chief Minister of Karnataka, Shri B.S. Yediyurappa meeting with the Deputy Chairman, Planning Commission, Dr. Montek Singh Ahluwalia to finalize annual plan 2008-09 of the State, in New Delhi on August 12, 2008 (1) (cropped).jpg
| caption = ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
| birth_date =
| birth_place = ಬೂಕನಕೆರೆ, [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| residence = [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
| death_date =
| death_place =
<!-- The most recent terms should be on top. Do NOT flip them! -->
| office1 = [[:en:List of Chief Ministers of Karnataka|ಕರ್ನಾಟಕದ 19ನೆಯ]] ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start1 = ಮೇ 17, 2018
| term_end1 = 19 May 2018
| constituency1 =[[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term1 =
| predecessor1 = [[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]]
| successor1 = ಹಾಲಿ ಸದಸ್ಯರು
| order2=23 ನೆಯ
| office2 = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start2 = ಮೇ 30,2008
| term_end2 = ಜುಲೈ 31, 2011
| constituency2 =[[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term =
| predecessor2 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ
| successor2 = [[ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ]]
| order3=24ನೆಯ
| office3 = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start3 = ನವೆಂಬರ್ 12, 2007
| term_end3 = ನವೆಂಬರ್ 19, 2007
| constituency3 = [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term3 =
| predecessor3 = [[ಎಚ್. ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]]
| successor3 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ
| party =[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]]
| religion = [[ಹಿಂದು]]
| spouse = ದಿ.ಮೈತ್ರಾದೇವಿ
| children = (ಬಿ.ವೈ.ರಾಘವೇಂದ್ರ<br/>ಬಿ.ವೈ.ವಿಜಯೇಂದ್ರ)<br/><br/>(ಅರುಣಾದೇವಿ <br/>ಪದ್ಮಾವತಿ <br/>ಉಮಾದೇವಿ)
| website = http://yeddyurappa.in
| footnotes =
| date= ಮೇ 28
| year = 2008
| source = http://kla.kar.nic.in/cm.htm
}}
'''ಬೂಕನಕೆರೆ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ''' [[:kn:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು|ಕರ್ನಾಟಕದ ೧೯ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. (ಜನನ: ಫೆಬ್ರುವರಿ 27, 1943) [[:kn:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] ಮುಕಂಡೆ. ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ(25 ನೇ) ಬುಕ್ಕೊ ಇತ್ತೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾಪಕ್ಷೊದ [https://web.archive.org/web/20141202220641/http://ibnlive.in.com/news/bjp-chief-amit-shahs-new-team-varun-gandhi-out-bs-yeddyurappa-named-vice-president/492413-37-64.html ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ] ಆದುಲ್ಲೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದಾನಸಬೆಟ್ ಶಿಕಾರಿಪುರ ವಿದಾನಸಬಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸದೆರ್. 2008ನೇ ವಿದಾನಸಬಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ ಆರೆನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು, ಬಂಗಾರಪ್ಪೆರೆನ್ ಸುಮಾರು 46 ಸಾವಿರ ಓಟುದ ಅಂತರೊಡ್ದ್ ಸೋಲ್ಪದ್, ವಿದಾನಸಬೆನ್ ಪೊಗ್ಗುನ ಜತೆಟ್ ಬಿಜೆಪಿಗ್ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜಯೊ ಕೊಂಡತ್ತ್ದ್ ರಡ್ಡನೇ ಸರ್ತಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪದವಿಗ್ ಏರ್ಯೆರ್. ಆ ನೆಲೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಡ್ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಬಿಜೆಪಿನ್ ಅದಿಕಾರೊದ ಗದ್ದುಗೆಗ್ ಏರಾಯಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಪಾತ್ರರಾತೆರ್. ಈ ಸಾರಿ ನಡತಿನ ಲೋಕಸಬಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗೊ]]ಡ್ದ್ 2 ಲಕ್ಷ ಓಟುದ ಅಂತೊರಡ್ ಗೆಂದ್ಯೆರ್.
== ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ ==
ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 1943ಡ್ [[ಮಂಡ್ಯ|ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ ತಾಲೂಕು ಬೂಕನಕೆರೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆಗ್ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಯಡಿಯೂರು ಗ್ರಾಮದ ಸಿದ್ದಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೈವದ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ವೀರಶೈವ ಲಿಂಗಾಯತ ಪಂತೊಗು ಸೇರ್ದಿನಾರ್.<ref>https://www.economist.com/news/asia/21729449-are-followers-ಬಸವ-ನಂಬಿಕೆ-ಅತ್ತ್ಂಡ-ಕೇವಲ-ಪಕ್ಷ-ಮಧ್ಯಯುಗದ-ಕವಿ-ಬೆಡ್ಡೆವಿಲ್ಸ್-ಭಾರತ</ref>
ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಅಪ್ಪೆ ಪುಟ್ಟತಾಯಮ್ಮ. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನಾಲ್ ವರ್ಸೊದ ಬಾಲೆ ಆದಿಪ್ಪುನಗ ಅಪ್ಪೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯೆರ್.
1965ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಕೆಡ್ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆದ ಗುಮಾಸ್ತೆ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಬೇಲೆಡ್ದ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ದು ಶಿಕಾರಿಪುರೊಗು ಪೋದು ವೀರಭದ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀನ ಶಂಕರ ರೈಸ್ ಮಿಲ್ಡ್ ಗುಮಾಸ್ತೆರಾದ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. ಮೇರ್ 1967ಡ್ ಮೈತ್ರದೇವಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಶಿವಮೊಗ್ಗಡ್ ಒಂಜಿ ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಅಂಗಡಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ವಿಜಯೇಂದ್ರ, ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಅರುಣಾದೇವಿ, ಪದ್ಮಾವತಿ, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಉಮಾದೇವಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪೆರೆನ ಜೋಕುಲು. ಮೆರೆನ ಬೊಡೆದಿ ಮೈತ್ರದೇವಿ 2004ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.
== ರಾಜಕೀಯೊಡು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ==
* 1975 : ಶಿಕಾರಿಪುರ ಪುರಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ, 1977ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.
* 1980 : ಬಿಜೆಪಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಘಟೊಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.
* 1983 : ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮೇರೆನ್ ಸೋಲ್ಪಾದ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ವಿಧಾನಸಭೆಪ್ರವೇಶ
* 1985 ಡ್ದ್ 1988 ಬಿಜೆಪಿ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 1988ಟ್ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 1992 ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ|
* 1994 : ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷೊದ ನಾಯಕೆ
* 1999 : ಕುಡೊರ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 2000 ಡ್ ಮಿತ್ತಇಲ್ಲದ ಸದಸ್ಯೆ
* 2004 : ಐನ್ನೇ ಬಾರಿಗ್ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ, ಪಿರೊರ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ನಾಯಕೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ
* 2006 : ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಖಾತೆಲೆದ ನಿರ್ವಹಣೆ
* 2007 : ನವೆಂಬರ್ 12ಡ್ದ್ 17ಮುಟ, 7 ದಿನ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದಿತ್ತೆರ್
* 2008 : ಮೇ ೩೦ನೇ ಶುಕ್ರವಾರ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ೨೫ ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗದ್ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ.
* 2011 : ಜುಲೈ 31ತ ಬಯ್ಯ, 4-29 ಕ್ ಸರಿಯಾಗದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನೊಗು ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ.
== '''ಚಿತ್ರೊಲು''' ==
<gallery>
File:An All Party Delegation from Karnataka led by the Chief Minister, Shri H.D. Kumaraswamy meeting with the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on August 08, 2006 (cropped).jpg|thumb|2006ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಜೆಡಿಎಸ್ ಒಟ್ಟುಗು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರಕಾರದ ಕಾಲೊಡು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ
File:The Chief Minister of Karnataka, Mr. B.S.Yeddyurappa, calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh in New Delhi on November 16, 2007.jpg|thumb|ಭಾರತದ ಅಪಗದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನ್ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಜತೆಟ್
File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi and B S Yeddyurappa in Belagavi, Karnataka on November 13, 2016 (1) (cropped).jpg|thumb|ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಒಂಜಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಬೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್
File:The Chief Minister of Karnataka, Shri B.S. Yediyurappa meeting the Union Home Minister, Shri Amit Shah, in New Delhi on August 17, 2019 (cropped).jpg|thumb|ಕರ್ನಾಟಕದ 4ನೇ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಯಿನ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ದೆಹಲಿಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಗ್ ಸ್ವಾಗತ ಮಲ್ತೆರ್.
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿಲು]]
2zgn6f0hseomkyhjhppotr3sqzbhz9k
359675
359674
2026-05-03T12:31:59Z
Mahaveer Indra
1023
359675
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
| image = The Chief Minister of Karnataka, Shri B.S. Yediyurappa meeting with the Deputy Chairman, Planning Commission, Dr. Montek Singh Ahluwalia to finalize annual plan 2008-09 of the State, in New Delhi on August 12, 2008 (1) (cropped).jpg
| caption = ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
| birth_date =
| birth_place = ಬೂಕನಕೆರೆ, [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| residence = [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
| death_date =
| death_place =
<!-- The most recent terms should be on top. Do NOT flip them! -->
| office1 = [[:en:List of Chief Ministers of Karnataka|ಕರ್ನಾಟಕದ 19ನೆಯ]] ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start1 = ಮೇ 17, 2018
| term_end1 = 19 May 2018
| constituency1 =[[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term1 =
| predecessor1 = [[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]]
| successor1 = ಹಾಲಿ ಸದಸ್ಯರು
| order2=23 ನೆಯ
| office2 = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start2 = ಮೇ 30,2008
| term_end2 = ಜುಲೈ 31, 2011
| constituency2 =[[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term =
| predecessor2 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ
| successor2 = [[ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ]]
| order3=24ನೆಯ
| office3 = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start3 = ನವೆಂಬರ್ 12, 2007
| term_end3 = ನವೆಂಬರ್ 19, 2007
| constituency3 = [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term3 =
| predecessor3 = [[ಎಚ್. ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]]
| successor3 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ
| party =[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]]
| religion = [[ಹಿಂದು]]
| spouse = ದಿ.ಮೈತ್ರಾದೇವಿ
| children = (ಬಿ.ವೈ.ರಾಘವೇಂದ್ರ<br/>ಬಿ.ವೈ.ವಿಜಯೇಂದ್ರ)<br/><br/>(ಅರುಣಾದೇವಿ <br/>ಪದ್ಮಾವತಿ <br/>ಉಮಾದೇವಿ)
| website = http://yeddyurappa.in
| footnotes =
| date= ಮೇ 28
| year = 2008
| signature = Signature Yediyurappa.jpg
| source = http://kla.kar.nic.in/cm.htm
}}
'''ಬೂಕನಕೆರೆ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ''' [[:kn:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು|ಕರ್ನಾಟಕದ ೧೯ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. (ಜನನ: ಫೆಬ್ರುವರಿ 27, 1943) [[:kn:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] ಮುಕಂಡೆ. ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ(25 ನೇ) ಬುಕ್ಕೊ ಇತ್ತೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾಪಕ್ಷೊದ [https://web.archive.org/web/20141202220641/http://ibnlive.in.com/news/bjp-chief-amit-shahs-new-team-varun-gandhi-out-bs-yeddyurappa-named-vice-president/492413-37-64.html ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ] ಆದುಲ್ಲೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದಾನಸಬೆಟ್ ಶಿಕಾರಿಪುರ ವಿದಾನಸಬಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸದೆರ್. 2008ನೇ ವಿದಾನಸಬಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ ಆರೆನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು, ಬಂಗಾರಪ್ಪೆರೆನ್ ಸುಮಾರು 46 ಸಾವಿರ ಓಟುದ ಅಂತರೊಡ್ದ್ ಸೋಲ್ಪದ್, ವಿದಾನಸಬೆನ್ ಪೊಗ್ಗುನ ಜತೆಟ್ ಬಿಜೆಪಿಗ್ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜಯೊ ಕೊಂಡತ್ತ್ದ್ ರಡ್ಡನೇ ಸರ್ತಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪದವಿಗ್ ಏರ್ಯೆರ್. ಆ ನೆಲೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಡ್ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಬಿಜೆಪಿನ್ ಅದಿಕಾರೊದ ಗದ್ದುಗೆಗ್ ಏರಾಯಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಪಾತ್ರರಾತೆರ್. ಈ ಸಾರಿ ನಡತಿನ ಲೋಕಸಬಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗೊ]]ಡ್ದ್ 2 ಲಕ್ಷ ಓಟುದ ಅಂತೊರಡ್ ಗೆಂದ್ಯೆರ್.
== ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ ==
ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 1943ಡ್ [[ಮಂಡ್ಯ|ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ ತಾಲೂಕು ಬೂಕನಕೆರೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆಗ್ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಯಡಿಯೂರು ಗ್ರಾಮದ ಸಿದ್ದಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೈವದ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ವೀರಶೈವ ಲಿಂಗಾಯತ ಪಂತೊಗು ಸೇರ್ದಿನಾರ್.<ref>https://www.economist.com/news/asia/21729449-are-followers-ಬಸವ-ನಂಬಿಕೆ-ಅತ್ತ್ಂಡ-ಕೇವಲ-ಪಕ್ಷ-ಮಧ್ಯಯುಗದ-ಕವಿ-ಬೆಡ್ಡೆವಿಲ್ಸ್-ಭಾರತ</ref>
ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಅಪ್ಪೆ ಪುಟ್ಟತಾಯಮ್ಮ. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನಾಲ್ ವರ್ಸೊದ ಬಾಲೆ ಆದಿಪ್ಪುನಗ ಅಪ್ಪೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯೆರ್.
1965ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಕೆಡ್ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆದ ಗುಮಾಸ್ತೆ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಬೇಲೆಡ್ದ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ದು ಶಿಕಾರಿಪುರೊಗು ಪೋದು ವೀರಭದ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀನ ಶಂಕರ ರೈಸ್ ಮಿಲ್ಡ್ ಗುಮಾಸ್ತೆರಾದ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. ಮೇರ್ 1967ಡ್ ಮೈತ್ರದೇವಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಶಿವಮೊಗ್ಗಡ್ ಒಂಜಿ ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಅಂಗಡಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ವಿಜಯೇಂದ್ರ, ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಅರುಣಾದೇವಿ, ಪದ್ಮಾವತಿ, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಉಮಾದೇವಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪೆರೆನ ಜೋಕುಲು. ಮೆರೆನ ಬೊಡೆದಿ ಮೈತ್ರದೇವಿ 2004ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.
== ರಾಜಕೀಯೊಡು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ==
* 1975 : ಶಿಕಾರಿಪುರ ಪುರಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ, 1977ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.
* 1980 : ಬಿಜೆಪಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಘಟೊಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.
* 1983 : ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮೇರೆನ್ ಸೋಲ್ಪಾದ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ವಿಧಾನಸಭೆಪ್ರವೇಶ
* 1985 ಡ್ದ್ 1988 ಬಿಜೆಪಿ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 1988ಟ್ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 1992 ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ|
* 1994 : ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷೊದ ನಾಯಕೆ
* 1999 : ಕುಡೊರ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 2000 ಡ್ ಮಿತ್ತಇಲ್ಲದ ಸದಸ್ಯೆ
* 2004 : ಐನ್ನೇ ಬಾರಿಗ್ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ, ಪಿರೊರ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ನಾಯಕೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ
* 2006 : ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಖಾತೆಲೆದ ನಿರ್ವಹಣೆ
* 2007 : ನವೆಂಬರ್ 12ಡ್ದ್ 17ಮುಟ, 7 ದಿನ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದಿತ್ತೆರ್
* 2008 : ಮೇ ೩೦ನೇ ಶುಕ್ರವಾರ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ೨೫ ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗದ್ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ.
* 2011 : ಜುಲೈ 31ತ ಬಯ್ಯ, 4-29 ಕ್ ಸರಿಯಾಗದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನೊಗು ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ.
== '''ಚಿತ್ರೊಲು''' ==
<gallery>
File:An All Party Delegation from Karnataka led by the Chief Minister, Shri H.D. Kumaraswamy meeting with the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on August 08, 2006 (cropped).jpg|thumb|2006ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಜೆಡಿಎಸ್ ಒಟ್ಟುಗು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರಕಾರದ ಕಾಲೊಡು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ
File:The Chief Minister of Karnataka, Mr. B.S.Yeddyurappa, calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh in New Delhi on November 16, 2007.jpg|thumb|ಭಾರತದ ಅಪಗದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನ್ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಜತೆಟ್
File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi and B S Yeddyurappa in Belagavi, Karnataka on November 13, 2016 (1) (cropped).jpg|thumb|ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಒಂಜಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಬೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್
File:The Chief Minister of Karnataka, Shri B.S. Yediyurappa meeting the Union Home Minister, Shri Amit Shah, in New Delhi on August 17, 2019 (cropped).jpg|thumb|ಕರ್ನಾಟಕದ 4ನೇ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಯಿನ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ದೆಹಲಿಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಗ್ ಸ್ವಾಗತ ಮಲ್ತೆರ್.
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿಲು]]
4g6b12vgzwitj6bqrjitx0p2a48bqed
359676
359675
2026-05-03T12:33:23Z
Mahaveer Indra
1023
ಜಾಲತಾನೊ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇಜ್ಜಿ
359676
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
| image = The Chief Minister of Karnataka, Shri B.S. Yediyurappa meeting with the Deputy Chairman, Planning Commission, Dr. Montek Singh Ahluwalia to finalize annual plan 2008-09 of the State, in New Delhi on August 12, 2008 (1) (cropped).jpg
| caption = ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
| birth_date =
| birth_place = ಬೂಕನಕೆರೆ, [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| residence = [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
| death_date =
| death_place =
<!-- The most recent terms should be on top. Do NOT flip them! -->
| office1 = [[:en:List of Chief Ministers of Karnataka|ಕರ್ನಾಟಕದ 19ನೆಯ]] ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start1 = ಮೇ 17, 2018
| term_end1 = 19 May 2018
| constituency1 =[[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term1 =
| predecessor1 = [[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]]
| successor1 = ಹಾಲಿ ಸದಸ್ಯರು
| order2=23 ನೆಯ
| office2 = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start2 = ಮೇ 30,2008
| term_end2 = ಜುಲೈ 31, 2011
| constituency2 =[[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term =
| predecessor2 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ
| successor2 = [[ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ]]
| order3=24ನೆಯ
| office3 = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| term_start3 = ನವೆಂಬರ್ 12, 2007
| term_end3 = ನವೆಂಬರ್ 19, 2007
| constituency3 = [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]]
| term3 =
| predecessor3 = [[ಎಚ್. ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]]
| successor3 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ
| party =[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]]
| religion = [[ಹಿಂದು]]
| spouse = ದಿ.ಮೈತ್ರಾದೇವಿ
| children = (ಬಿ.ವೈ.ರಾಘವೇಂದ್ರ<br/>ಬಿ.ವೈ.ವಿಜಯೇಂದ್ರ)<br/><br/>(ಅರುಣಾದೇವಿ <br/>ಪದ್ಮಾವತಿ <br/>ಉಮಾದೇವಿ)
| footnotes =
| date= ಮೇ 28
| year = 2008
| signature = Signature Yediyurappa.jpg
| source = http://kla.kar.nic.in/cm.htm
}}
'''ಬೂಕನಕೆರೆ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ''' [[:kn:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು|ಕರ್ನಾಟಕದ ೧೯ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. (ಜನನ: ಫೆಬ್ರುವರಿ 27, 1943) [[:kn:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] ಮುಕಂಡೆ. ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ(25 ನೇ) ಬುಕ್ಕೊ ಇತ್ತೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾಪಕ್ಷೊದ [https://web.archive.org/web/20141202220641/http://ibnlive.in.com/news/bjp-chief-amit-shahs-new-team-varun-gandhi-out-bs-yeddyurappa-named-vice-president/492413-37-64.html ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ] ಆದುಲ್ಲೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದಾನಸಬೆಟ್ ಶಿಕಾರಿಪುರ ವಿದಾನಸಬಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸದೆರ್. 2008ನೇ ವಿದಾನಸಬಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ ಆರೆನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು, ಬಂಗಾರಪ್ಪೆರೆನ್ ಸುಮಾರು 46 ಸಾವಿರ ಓಟುದ ಅಂತರೊಡ್ದ್ ಸೋಲ್ಪದ್, ವಿದಾನಸಬೆನ್ ಪೊಗ್ಗುನ ಜತೆಟ್ ಬಿಜೆಪಿಗ್ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜಯೊ ಕೊಂಡತ್ತ್ದ್ ರಡ್ಡನೇ ಸರ್ತಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪದವಿಗ್ ಏರ್ಯೆರ್. ಆ ನೆಲೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಡ್ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಬಿಜೆಪಿನ್ ಅದಿಕಾರೊದ ಗದ್ದುಗೆಗ್ ಏರಾಯಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಪಾತ್ರರಾತೆರ್. ಈ ಸಾರಿ ನಡತಿನ ಲೋಕಸಬಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗೊ]]ಡ್ದ್ 2 ಲಕ್ಷ ಓಟುದ ಅಂತೊರಡ್ ಗೆಂದ್ಯೆರ್.
== ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ ==
ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 1943ಡ್ [[ಮಂಡ್ಯ|ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ ತಾಲೂಕು ಬೂಕನಕೆರೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆಗ್ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಯಡಿಯೂರು ಗ್ರಾಮದ ಸಿದ್ದಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೈವದ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ವೀರಶೈವ ಲಿಂಗಾಯತ ಪಂತೊಗು ಸೇರ್ದಿನಾರ್.<ref>https://www.economist.com/news/asia/21729449-are-followers-ಬಸವ-ನಂಬಿಕೆ-ಅತ್ತ್ಂಡ-ಕೇವಲ-ಪಕ್ಷ-ಮಧ್ಯಯುಗದ-ಕವಿ-ಬೆಡ್ಡೆವಿಲ್ಸ್-ಭಾರತ</ref>
ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪ್ಪ ಅಪ್ಪೆ ಪುಟ್ಟತಾಯಮ್ಮ. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನಾಲ್ ವರ್ಸೊದ ಬಾಲೆ ಆದಿಪ್ಪುನಗ ಅಪ್ಪೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯೆರ್.
1965ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಕೆಡ್ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆದ ಗುಮಾಸ್ತೆ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಬೇಲೆಡ್ದ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ದು ಶಿಕಾರಿಪುರೊಗು ಪೋದು ವೀರಭದ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀನ ಶಂಕರ ರೈಸ್ ಮಿಲ್ಡ್ ಗುಮಾಸ್ತೆರಾದ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. ಮೇರ್ 1967ಡ್ ಮೈತ್ರದೇವಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಶಿವಮೊಗ್ಗಡ್ ಒಂಜಿ ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಅಂಗಡಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ವಿಜಯೇಂದ್ರ, ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಅರುಣಾದೇವಿ, ಪದ್ಮಾವತಿ, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಉಮಾದೇವಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪೆರೆನ ಜೋಕುಲು. ಮೆರೆನ ಬೊಡೆದಿ ಮೈತ್ರದೇವಿ 2004ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.
== ರಾಜಕೀಯೊಡು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ==
* 1975 : ಶಿಕಾರಿಪುರ ಪುರಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ, 1977ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.
* 1980 : ಬಿಜೆಪಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಘಟೊಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.
* 1983 : ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಮೇರೆನ್ ಸೋಲ್ಪಾದ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ವಿಧಾನಸಭೆಪ್ರವೇಶ
* 1985 ಡ್ದ್ 1988 ಬಿಜೆಪಿ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 1988ಟ್ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 1992 ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ|
* 1994 : ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷೊದ ನಾಯಕೆ
* 1999 : ಕುಡೊರ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 2000 ಡ್ ಮಿತ್ತಇಲ್ಲದ ಸದಸ್ಯೆ
* 2004 : ಐನ್ನೇ ಬಾರಿಗ್ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ, ಪಿರೊರ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ನಾಯಕೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ
* 2006 : ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಖಾತೆಲೆದ ನಿರ್ವಹಣೆ
* 2007 : ನವೆಂಬರ್ 12ಡ್ದ್ 17ಮುಟ, 7 ದಿನ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದಿತ್ತೆರ್
* 2008 : ಮೇ ೩೦ನೇ ಶುಕ್ರವಾರ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ೨೫ ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗದ್ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ.
* 2011 : ಜುಲೈ 31ತ ಬಯ್ಯ, 4-29 ಕ್ ಸರಿಯಾಗದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನೊಗು ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ.
== '''ಚಿತ್ರೊಲು''' ==
<gallery>
File:An All Party Delegation from Karnataka led by the Chief Minister, Shri H.D. Kumaraswamy meeting with the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on August 08, 2006 (cropped).jpg|thumb|2006ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಜೆಡಿಎಸ್ ಒಟ್ಟುಗು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರಕಾರದ ಕಾಲೊಡು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ
File:The Chief Minister of Karnataka, Mr. B.S.Yeddyurappa, calling on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh in New Delhi on November 16, 2007.jpg|thumb|ಭಾರತದ ಅಪಗದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನ್ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಜತೆಟ್
File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi and B S Yeddyurappa in Belagavi, Karnataka on November 13, 2016 (1) (cropped).jpg|thumb|ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಒಂಜಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಬೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್
File:The Chief Minister of Karnataka, Shri B.S. Yediyurappa meeting the Union Home Minister, Shri Amit Shah, in New Delhi on August 17, 2019 (cropped).jpg|thumb|ಕರ್ನಾಟಕದ 4ನೇ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಯಿನ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ದೆಹಲಿಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಗ್ ಸ್ವಾಗತ ಮಲ್ತೆರ್.
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿಲು]]
jm51un313dzx7uetmebpvau2vze98lu
ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ತಾನೊ, ಅನಂತಪುರ
0
5231
359677
280435
2026-05-03T12:44:35Z
Mahaveer Indra
1023
359677
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Ananthapuram_lake_temple.jpg|thumb|ಕಿರೆ ತಾ ನಡುಟ್ಟು ಉಪ್ಪುನಾ ಅನಂತಪುರಕ್ಷೇತ್ರ]]
[[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರ್ಗೋಡ್|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ '''ಅನಂತಪುರ''' ಪನ್ಪಿ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆದುತ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಅನಂತಪುರಕ್ಷೇತ್ರ. ಉಂದೆನ್ ಜನೊಕುಲು ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅನಂತಪುರ ಪನ್ಪೆರ್. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿನ ಮೂಲ ಸ್ತಾನೊ.
[[File:Anantapura Lake Temple.jpg|thumb|Anantapura Lake Temple]]
ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಮುಲ್ತ ಪ್ರದಾನ ದೇವೆರ್. ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಸನ್ನಿದಿ. ಕಾಸರಗೋಡು ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ಬಡೆಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಮೂಡಾಯಿ ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗೊಡೆ ೪ ಕಿ.ಮೀ ಬನ್ನಗ ನಾಯ್ಕಪು ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಒಂಜಿ ಕಿ. ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ತೋಜುನ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿದಿ ಅನಂತಪುರ. [[ಕುಡ್ಲ]]ಡ್ದ್ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಂಚನೆ [[ಪುತ್ತೂರು]]-ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾದ್ಲಾ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬರ್ಯರೆ ಅಪುಂಡು.
<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |access-date=2016-11-05 |archive-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228085328/http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |dead-url=yes }}</ref>
=== ಇತಿಹಾಸೊ ===
ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್ಡ]] ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊ. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಂಚಿನ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ಟು ೫ ಜಿಡೆತ ಸರ್ಪದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದ್ನ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತ ಕೋಟಿಗ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪಿನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ [[ಇಲ್ಲ್]] ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲ್ ದ ನಡುವೆ ಉಪ್ಪುನ ತಾದಿಡೆ ಬನ್ನಗ ಸುರುಕು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟಿನ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಮೂಜಿ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗ್ ಸರ್ಪಗ್ ಸಮೇತ ಬಡತಿಯರ ಸಾದ್ಯ ಆಪುಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕಟ್ಟ್ ಗ್ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಕರಿದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಬಲಿಕಲ್ಲ್ ದ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದುಂಬುಗ್ ತೂನಗ ಪಾತಾಳೊಗ್ ಜಪ್ಪುನಂಚಿನ ಅನುಭವ, ಮಸ್ತ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಲು ಅವೆನ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಗೋಪುರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಗೋಪುರೊಗುಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪೊಗುಲ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ [[ನೀರ್|ನೀರ್ದ]] ಮಿತ್ತ್ ದ ಸಂಕೊಡೆ ಪೋಂಡ ಗರ್ಭಗುಡಿತಡೆ ಪೋಪುಂಡು. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿ ತೂನಗ ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನೊದ ಅನುಭವ.
== ವಿಸೇಸ ಮೂರ್ತಿಲು ==
ಕಿರೆತ ನಡುತ ಗರ್ಭಗುಡಿಟ್ ಎಡತ್ತ್ ಬಲತ್ತ್ ಶ್ರೀದೇವಿ ಭೂಮಿದೇವಿಯೆರೆನ ನಡುಟ್ಟು ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿನ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹ. ಎದುರುಡು ಗರುಡೆ, ಹನುಮಂತೆ ಮೊರ್ಪೂವೂರ್ದ್ ಕೈಮುಗಿದ್ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸವುನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಅಂಚನೆ ನಾಗಕನ್ನಿಕೆಯೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಂಡು. ಈ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡ್ದು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ೬೪ ಬಗೆತ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಸ್ತುಲೆರ್ದ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣತ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಕೊಡು ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿಡೆ ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹ ತೂಯೆರೆ ಭಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಕದಿರಮರತ ತಿರ್ಳ್ ಡ್ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಸುರುಕು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಶೂಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊನು ಹಂತ ಹಂತವಾದ್ ಲೇಪನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮೂರ್ತಿದ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಡು ಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡು ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಸತ್ವ ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಮೂರ್ತಿಗ್ ಭಾರಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಈ ರೀತಿದ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಶ್ರಮಬೋಡಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದ ವಿಸೇಸೊವಾಯಿನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕೇರಳೊದ ಮೂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಮಾತ್ರ ತೂಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ. ಒಂಜಿ ಕಣ್ಣೂರುದ ಮಾಡಾಯಿಕಾವು ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಅಂಚನೆ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅನಂತಪುರ ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು.
== ದೇಬೆರೆನ ಮುದಲೆ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆಟ್ ಒಂಜಿ '''ಬಬಿಯ''' ಪನ್ಪುನ ಮುದಲೆ ಉಂಡು. ಮುದಲೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾಂಸಹಾರಿ ಆಂಡ ಮುಲ್ಪದ ಬಬಿಯ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪನ್ಪುನವು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಸಂಗತಿ. ಆಂಡ ಬಬಿಯಗ್ ನೈವೆದ್ಯ ಪಾಡ್ನಗ ಕಿನ್ಯ ಮೀನುಲು ತಿನಿಯೆರೆ ಮುಟ್ಟ ಬರ್ಪಿನ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅದಗ ಮಲ್ಲ ಬಾಯಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಿಂಗ್ ನಗ ಬಬಿಯನ್ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ನೈವೆದ್ಯ ತಿಂದೊದಿತ್ತಿನ ಮೀನುಲು ಬಬಿಯನ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ಪೋಪ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರೊ ಸತ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತೆರೊ.ದುಂಬುಡು ಮುದಲೆಗ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೋರಿ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಕ್ರಮೇಣ ಅವ್ವು ಉಂತುದು ಪೋಪುಂಡು. ದುಂಬುಡು ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಅಲ್ಪ ಟೆಂಟ್ ಪಾಡ್ದಿಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ಕಿರೆಟ್ ಮುದಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಗೊತ್ತಾದ್ ಅವೆನ್ ಕೆರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಬಬಿಯಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ಡ್ ಕೆರ್ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಅಯಿನ್ ಕೆರ್ ನ ಬ್ರಿಟೇಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಒಂತೆ ದಿನೊಟು ವಿಸೊತ್ತ ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿದ್ ಸೈಯಿತ್ ಪೋಪೆಗೆ ಪಂಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕತೆ ಅಂಡ ನನೊಂಜೆಟ್ ಆಯೆ ಆನಿಯೆ ನಾಯ್ಕಪುಗು ಬನ್ನಗ ಅವುಲು ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡತೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡುಗೆ ಅಡೆ ಪೋದ್ ಉಂತ್ದ್ ತೂವೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಕೋರಿ ಲಾಗಿದ್ ಆಯನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುಂಡುಗೆ ಅಪಗ ಅಯಿತ್ತ ಬಾಳ್ ತಾಗ್ದ್ ಅವುಲೆ ಆಯೆ ಸೈಯಿಪೆಗೆ. ಆಂಡಾ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಮುದಲೆ ಆ ಕಿರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಯಿಕ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಬಬಿಯ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಮುದಲೆಗ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮಹಾಪೂಜೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ನೈವೇದ್ಯ ಕೊರ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಗು ಬಬಿಯಾ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಅಪಗ ಮಾಟೆದ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಮನ್ಪುಂಡು. ಈ ಮುದಲೆಗ್ ಜನೊಕುಲು ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮನ್ಪುನ ಪದ್ದತಿಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಕೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ಂದ್ ತೂಯಿನ ಜನೊಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಅವುಲೆ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ನನೊಂಜಿ ಕಿರೆಕ್ಕ್ ಲಾ ಮುದಲೆ ಪೋದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಪನ್ಪೆರ್.ಬಬಿಯಾ ೨೦೨೨ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೯ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ರಾತ್ರೆ ಸಯಿತ್ ಪೋಯಿನ ರೀತಿಡ್ ಕೆರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬಹುಶಃ ಅನಾರೋಗ್ಯೊಡು ಪ್ರಾಣ ಪೋದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.ಬಬಿಯಾಗ್ ಸಯಿನಗ ಸುಮಾರ್ ೭೫ ಡ್ದ್ ೮೦ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನ ಅಂದಾಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
== ವಿಸೇಸ ಸುರಂಗ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಕಿರೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗೊಡೆ ಪೋಂಡ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆ. ಆಂಡಾ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಕುಡೊಂಜಿ ಬಾಕಿಲ್ ಮೊಗ್ರಲ್ ಕರಾವಳಿದ ನಾಂಗುಯಿ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿನ ಹಿರಿಯಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಮುದಲೆ ಈ ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
== ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ವರ್ಸ ಪಿರಾಕ್ ದ [[ತುಳು]] ಶಾಸನನೆ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ. ಶಾಸನಡಿತ್ತಿನ [[ತುಳು ಲಿಪಿ]]ಕುಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಮೊಗೆರೆರು ಈ ಗ್ರಾಮೊನು ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಉಂಬಳಿ ಬುಡ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿವರಣೆ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕುಂಬಳೆದ ಜಯಸಿಂಹ ಪನ್ಪಿ ರಾಜೆ ಸುಮಾರ್ ೧೫ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಅನಂತಪುರೊಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿ ಶಾಸನೊ [[ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ|ಅನಂತಪುರ]] ಶಾಸನಂದೇ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು [[ತುಳು ಪಾತೆರೊ|ತುಳು]]ತ್ತ ಸುರುತ್ತ ಉಪಲಬ್ಧ ಶಾಸನೊ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುಲಿಪಿಟ್ಟೇ ಉಪ್ಪುನವು ಉಂದೆತ್ತ ವಿಶೇಷೊ.
== ಪರಿವಾರ ದೈವ ದೇವೆರ್ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಆರಾಧನೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಬೇತೆ ಉಪದೇಬೆರ್ಲಾಯಿನ ಮಹಾಗಣಪತಿ,ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ,ವನಶಾಸ್ತರ ಗೋಶಾಲೆಕೃಷ್ಣ ಅಂಚನೆ ಉಳ್ಳಾಕುಳು ದೈವಲೆನ ಅರಾಧನೆಲ ಉಂಡು.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
{{ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು}}
[[ವರ್ಗೊ:ದೇಸ್ಥಾನೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು]]
mdcx64qu9boc87q4vf8y1i4ckatwsdz
359678
359677
2026-05-03T12:45:38Z
Mahaveer Indra
1023
359678
wikitext
text/x-wiki
[[File:Anantapura Lake Temple.jpg|thumb|ಕೆದುತ ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ತಾನೊ]]
[[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರ್ಗೋಡ್|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ '''ಅನಂತಪುರ''' ಪನ್ಪಿ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆದುತ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಅನಂತಪುರಕ್ಷೇತ್ರ. ಉಂದೆನ್ ಜನೊಕುಲು ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅನಂತಪುರ ಪನ್ಪೆರ್. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿನ ಮೂಲ ಸ್ತಾನೊ.
ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಮುಲ್ತ ಪ್ರದಾನ ದೇವೆರ್. ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಸನ್ನಿದಿ. ಕಾಸರಗೋಡು ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ಬಡೆಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಮೂಡಾಯಿ ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗೊಡೆ ೪ ಕಿ.ಮೀ ಬನ್ನಗ ನಾಯ್ಕಪು ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಒಂಜಿ ಕಿ. ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ತೋಜುನ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿದಿ ಅನಂತಪುರ. [[ಕುಡ್ಲ]]ಡ್ದ್ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಂಚನೆ [[ಪುತ್ತೂರು]]-ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾದ್ಲಾ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬರ್ಯರೆ ಅಪುಂಡು.
<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |access-date=2016-11-05 |archive-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228085328/http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |dead-url=yes }}</ref>
=== ಇತಿಹಾಸೊ ===
ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್ಡ]] ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊ. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಂಚಿನ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ಟು ೫ ಜಿಡೆತ ಸರ್ಪದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದ್ನ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತ ಕೋಟಿಗ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪಿನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ [[ಇಲ್ಲ್]] ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲ್ ದ ನಡುವೆ ಉಪ್ಪುನ ತಾದಿಡೆ ಬನ್ನಗ ಸುರುಕು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟಿನ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಮೂಜಿ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗ್ ಸರ್ಪಗ್ ಸಮೇತ ಬಡತಿಯರ ಸಾದ್ಯ ಆಪುಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕಟ್ಟ್ ಗ್ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಕರಿದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಬಲಿಕಲ್ಲ್ ದ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದುಂಬುಗ್ ತೂನಗ ಪಾತಾಳೊಗ್ ಜಪ್ಪುನಂಚಿನ ಅನುಭವ, ಮಸ್ತ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಲು ಅವೆನ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಗೋಪುರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಗೋಪುರೊಗುಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪೊಗುಲ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ [[ನೀರ್|ನೀರ್ದ]] ಮಿತ್ತ್ ದ ಸಂಕೊಡೆ ಪೋಂಡ ಗರ್ಭಗುಡಿತಡೆ ಪೋಪುಂಡು. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿ ತೂನಗ ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನೊದ ಅನುಭವ.
== ವಿಸೇಸ ಮೂರ್ತಿಲು ==
ಕಿರೆತ ನಡುತ ಗರ್ಭಗುಡಿಟ್ ಎಡತ್ತ್ ಬಲತ್ತ್ ಶ್ರೀದೇವಿ ಭೂಮಿದೇವಿಯೆರೆನ ನಡುಟ್ಟು ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿನ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹ. ಎದುರುಡು ಗರುಡೆ, ಹನುಮಂತೆ ಮೊರ್ಪೂವೂರ್ದ್ ಕೈಮುಗಿದ್ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸವುನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಅಂಚನೆ ನಾಗಕನ್ನಿಕೆಯೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಂಡು. ಈ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡ್ದು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ೬೪ ಬಗೆತ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಸ್ತುಲೆರ್ದ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣತ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಕೊಡು ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿಡೆ ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹ ತೂಯೆರೆ ಭಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಕದಿರಮರತ ತಿರ್ಳ್ ಡ್ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಸುರುಕು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಶೂಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊನು ಹಂತ ಹಂತವಾದ್ ಲೇಪನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮೂರ್ತಿದ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಡು ಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡು ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಸತ್ವ ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಮೂರ್ತಿಗ್ ಭಾರಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಈ ರೀತಿದ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಶ್ರಮಬೋಡಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದ ವಿಸೇಸೊವಾಯಿನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕೇರಳೊದ ಮೂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಮಾತ್ರ ತೂಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ. ಒಂಜಿ ಕಣ್ಣೂರುದ ಮಾಡಾಯಿಕಾವು ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಅಂಚನೆ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅನಂತಪುರ ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು.
== ದೇಬೆರೆನ ಮುದಲೆ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆಟ್ ಒಂಜಿ '''ಬಬಿಯ''' ಪನ್ಪುನ ಮುದಲೆ ಉಂಡು. ಮುದಲೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾಂಸಹಾರಿ ಆಂಡ ಮುಲ್ಪದ ಬಬಿಯ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪನ್ಪುನವು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಸಂಗತಿ. ಆಂಡ ಬಬಿಯಗ್ ನೈವೆದ್ಯ ಪಾಡ್ನಗ ಕಿನ್ಯ ಮೀನುಲು ತಿನಿಯೆರೆ ಮುಟ್ಟ ಬರ್ಪಿನ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅದಗ ಮಲ್ಲ ಬಾಯಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಿಂಗ್ ನಗ ಬಬಿಯನ್ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ನೈವೆದ್ಯ ತಿಂದೊದಿತ್ತಿನ ಮೀನುಲು ಬಬಿಯನ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ಪೋಪ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರೊ ಸತ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತೆರೊ.ದುಂಬುಡು ಮುದಲೆಗ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೋರಿ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಕ್ರಮೇಣ ಅವ್ವು ಉಂತುದು ಪೋಪುಂಡು. ದುಂಬುಡು ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಅಲ್ಪ ಟೆಂಟ್ ಪಾಡ್ದಿಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ಕಿರೆಟ್ ಮುದಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಗೊತ್ತಾದ್ ಅವೆನ್ ಕೆರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಬಬಿಯಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ಡ್ ಕೆರ್ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಅಯಿನ್ ಕೆರ್ ನ ಬ್ರಿಟೇಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಒಂತೆ ದಿನೊಟು ವಿಸೊತ್ತ ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿದ್ ಸೈಯಿತ್ ಪೋಪೆಗೆ ಪಂಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕತೆ ಅಂಡ ನನೊಂಜೆಟ್ ಆಯೆ ಆನಿಯೆ ನಾಯ್ಕಪುಗು ಬನ್ನಗ ಅವುಲು ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡತೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡುಗೆ ಅಡೆ ಪೋದ್ ಉಂತ್ದ್ ತೂವೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಕೋರಿ ಲಾಗಿದ್ ಆಯನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುಂಡುಗೆ ಅಪಗ ಅಯಿತ್ತ ಬಾಳ್ ತಾಗ್ದ್ ಅವುಲೆ ಆಯೆ ಸೈಯಿಪೆಗೆ. ಆಂಡಾ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಮುದಲೆ ಆ ಕಿರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಯಿಕ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಬಬಿಯ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಮುದಲೆಗ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮಹಾಪೂಜೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ನೈವೇದ್ಯ ಕೊರ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಗು ಬಬಿಯಾ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಅಪಗ ಮಾಟೆದ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಮನ್ಪುಂಡು. ಈ ಮುದಲೆಗ್ ಜನೊಕುಲು ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮನ್ಪುನ ಪದ್ದತಿಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಕೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ಂದ್ ತೂಯಿನ ಜನೊಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಅವುಲೆ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ನನೊಂಜಿ ಕಿರೆಕ್ಕ್ ಲಾ ಮುದಲೆ ಪೋದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಪನ್ಪೆರ್.ಬಬಿಯಾ ೨೦೨೨ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೯ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ರಾತ್ರೆ ಸಯಿತ್ ಪೋಯಿನ ರೀತಿಡ್ ಕೆರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬಹುಶಃ ಅನಾರೋಗ್ಯೊಡು ಪ್ರಾಣ ಪೋದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.ಬಬಿಯಾಗ್ ಸಯಿನಗ ಸುಮಾರ್ ೭೫ ಡ್ದ್ ೮೦ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನ ಅಂದಾಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
== ವಿಸೇಸ ಸುರಂಗ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಕಿರೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗೊಡೆ ಪೋಂಡ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆ. ಆಂಡಾ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಕುಡೊಂಜಿ ಬಾಕಿಲ್ ಮೊಗ್ರಲ್ ಕರಾವಳಿದ ನಾಂಗುಯಿ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿನ ಹಿರಿಯಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಮುದಲೆ ಈ ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
== ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ವರ್ಸ ಪಿರಾಕ್ ದ [[ತುಳು]] ಶಾಸನನೆ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ. ಶಾಸನಡಿತ್ತಿನ [[ತುಳು ಲಿಪಿ]]ಕುಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಮೊಗೆರೆರು ಈ ಗ್ರಾಮೊನು ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಉಂಬಳಿ ಬುಡ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿವರಣೆ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕುಂಬಳೆದ ಜಯಸಿಂಹ ಪನ್ಪಿ ರಾಜೆ ಸುಮಾರ್ ೧೫ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಅನಂತಪುರೊಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿ ಶಾಸನೊ [[ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ|ಅನಂತಪುರ]] ಶಾಸನಂದೇ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು [[ತುಳು ಪಾತೆರೊ|ತುಳು]]ತ್ತ ಸುರುತ್ತ ಉಪಲಬ್ಧ ಶಾಸನೊ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುಲಿಪಿಟ್ಟೇ ಉಪ್ಪುನವು ಉಂದೆತ್ತ ವಿಶೇಷೊ.
== ಪರಿವಾರ ದೈವ ದೇವೆರ್ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಆರಾಧನೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಬೇತೆ ಉಪದೇಬೆರ್ಲಾಯಿನ ಮಹಾಗಣಪತಿ,ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ,ವನಶಾಸ್ತರ ಗೋಶಾಲೆಕೃಷ್ಣ ಅಂಚನೆ ಉಳ್ಳಾಕುಳು ದೈವಲೆನ ಅರಾಧನೆಲ ಉಂಡು.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
{{ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು}}
[[ವರ್ಗೊ:ದೇಸ್ಥಾನೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು]]
tiatayq19s949nsqmf86i7nwfv250dl
359679
359678
2026-05-03T12:49:49Z
Mahaveer Indra
1023
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್
359679
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Hindu temple
| image =Anantapura Lake Temple.jpg
| alt =
| caption = ಕೆದುತ ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ತಾನೊ
| coordinates = {{coord|12.5842449|74.979776|type:landmark|display=inline,title}}
| country =
| state = [[ಕೇರಳ]]
| district = [[ಕಾಸರಗೋಡ್]]
| location = ನೈಕಾಪ್, ಕುಂಬ್ಳೆ
| elevation_m =
| deity = ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ
| architecture =
| temple_quantity = 1
| website = {{URL|http://ananthapuratemple.com/}}
}}
[[File:Anantapura Lake Temple.jpg|thumb|ಕೆದುತ ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ತಾನೊ]]
[[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರ್ಗೋಡ್|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ '''ಅನಂತಪುರ''' ಪನ್ಪಿ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆದುತ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಅನಂತಪುರಕ್ಷೇತ್ರ. ಉಂದೆನ್ ಜನೊಕುಲು ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅನಂತಪುರ ಪನ್ಪೆರ್. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿನ ಮೂಲ ಸ್ತಾನೊ.
ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಮುಲ್ತ ಪ್ರದಾನ ದೇವೆರ್. ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಸನ್ನಿದಿ. ಕಾಸರಗೋಡು ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ಬಡೆಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಮೂಡಾಯಿ ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗೊಡೆ ೪ ಕಿ.ಮೀ ಬನ್ನಗ ನಾಯ್ಕಪು ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಒಂಜಿ ಕಿ. ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ತೋಜುನ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿದಿ ಅನಂತಪುರ. [[ಕುಡ್ಲ]]ಡ್ದ್ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಂಚನೆ [[ಪುತ್ತೂರು]]-ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾದ್ಲಾ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬರ್ಯರೆ ಅಪುಂಡು.
<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |access-date=2016-11-05 |archive-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228085328/http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |dead-url=yes }}</ref>
=== ಇತಿಹಾಸೊ ===
ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್ಡ]] ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊ. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಂಚಿನ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ಟು ೫ ಜಿಡೆತ ಸರ್ಪದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದ್ನ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತ ಕೋಟಿಗ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪಿನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ [[ಇಲ್ಲ್]] ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲ್ ದ ನಡುವೆ ಉಪ್ಪುನ ತಾದಿಡೆ ಬನ್ನಗ ಸುರುಕು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟಿನ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಮೂಜಿ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗ್ ಸರ್ಪಗ್ ಸಮೇತ ಬಡತಿಯರ ಸಾದ್ಯ ಆಪುಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕಟ್ಟ್ ಗ್ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಕರಿದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಬಲಿಕಲ್ಲ್ ದ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದುಂಬುಗ್ ತೂನಗ ಪಾತಾಳೊಗ್ ಜಪ್ಪುನಂಚಿನ ಅನುಭವ, ಮಸ್ತ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಲು ಅವೆನ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಗೋಪುರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಗೋಪುರೊಗುಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪೊಗುಲ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ [[ನೀರ್|ನೀರ್ದ]] ಮಿತ್ತ್ ದ ಸಂಕೊಡೆ ಪೋಂಡ ಗರ್ಭಗುಡಿತಡೆ ಪೋಪುಂಡು. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿ ತೂನಗ ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನೊದ ಅನುಭವ.
== ವಿಸೇಸ ಮೂರ್ತಿಲು ==
ಕಿರೆತ ನಡುತ ಗರ್ಭಗುಡಿಟ್ ಎಡತ್ತ್ ಬಲತ್ತ್ ಶ್ರೀದೇವಿ ಭೂಮಿದೇವಿಯೆರೆನ ನಡುಟ್ಟು ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿನ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹ. ಎದುರುಡು ಗರುಡೆ, ಹನುಮಂತೆ ಮೊರ್ಪೂವೂರ್ದ್ ಕೈಮುಗಿದ್ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸವುನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಅಂಚನೆ ನಾಗಕನ್ನಿಕೆಯೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಂಡು. ಈ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡ್ದು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ೬೪ ಬಗೆತ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಸ್ತುಲೆರ್ದ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣತ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಕೊಡು ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿಡೆ ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹ ತೂಯೆರೆ ಭಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಕದಿರಮರತ ತಿರ್ಳ್ ಡ್ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಸುರುಕು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಶೂಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊನು ಹಂತ ಹಂತವಾದ್ ಲೇಪನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮೂರ್ತಿದ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಡು ಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡು ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಸತ್ವ ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಮೂರ್ತಿಗ್ ಭಾರಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಈ ರೀತಿದ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಶ್ರಮಬೋಡಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದ ವಿಸೇಸೊವಾಯಿನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕೇರಳೊದ ಮೂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಮಾತ್ರ ತೂಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ. ಒಂಜಿ ಕಣ್ಣೂರುದ ಮಾಡಾಯಿಕಾವು ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಅಂಚನೆ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅನಂತಪುರ ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು.
== ದೇಬೆರೆನ ಮುದಲೆ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆಟ್ ಒಂಜಿ '''ಬಬಿಯ''' ಪನ್ಪುನ ಮುದಲೆ ಉಂಡು. ಮುದಲೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾಂಸಹಾರಿ ಆಂಡ ಮುಲ್ಪದ ಬಬಿಯ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪನ್ಪುನವು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಸಂಗತಿ. ಆಂಡ ಬಬಿಯಗ್ ನೈವೆದ್ಯ ಪಾಡ್ನಗ ಕಿನ್ಯ ಮೀನುಲು ತಿನಿಯೆರೆ ಮುಟ್ಟ ಬರ್ಪಿನ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅದಗ ಮಲ್ಲ ಬಾಯಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಿಂಗ್ ನಗ ಬಬಿಯನ್ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ನೈವೆದ್ಯ ತಿಂದೊದಿತ್ತಿನ ಮೀನುಲು ಬಬಿಯನ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ಪೋಪ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರೊ ಸತ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತೆರೊ.ದುಂಬುಡು ಮುದಲೆಗ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೋರಿ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಕ್ರಮೇಣ ಅವ್ವು ಉಂತುದು ಪೋಪುಂಡು. ದುಂಬುಡು ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಅಲ್ಪ ಟೆಂಟ್ ಪಾಡ್ದಿಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ಕಿರೆಟ್ ಮುದಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಗೊತ್ತಾದ್ ಅವೆನ್ ಕೆರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಬಬಿಯಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ಡ್ ಕೆರ್ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಅಯಿನ್ ಕೆರ್ ನ ಬ್ರಿಟೇಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಒಂತೆ ದಿನೊಟು ವಿಸೊತ್ತ ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿದ್ ಸೈಯಿತ್ ಪೋಪೆಗೆ ಪಂಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕತೆ ಅಂಡ ನನೊಂಜೆಟ್ ಆಯೆ ಆನಿಯೆ ನಾಯ್ಕಪುಗು ಬನ್ನಗ ಅವುಲು ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡತೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡುಗೆ ಅಡೆ ಪೋದ್ ಉಂತ್ದ್ ತೂವೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಕೋರಿ ಲಾಗಿದ್ ಆಯನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುಂಡುಗೆ ಅಪಗ ಅಯಿತ್ತ ಬಾಳ್ ತಾಗ್ದ್ ಅವುಲೆ ಆಯೆ ಸೈಯಿಪೆಗೆ. ಆಂಡಾ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಮುದಲೆ ಆ ಕಿರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಯಿಕ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಬಬಿಯ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಮುದಲೆಗ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮಹಾಪೂಜೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ನೈವೇದ್ಯ ಕೊರ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಗು ಬಬಿಯಾ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಅಪಗ ಮಾಟೆದ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಮನ್ಪುಂಡು. ಈ ಮುದಲೆಗ್ ಜನೊಕುಲು ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮನ್ಪುನ ಪದ್ದತಿಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಕೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ಂದ್ ತೂಯಿನ ಜನೊಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಅವುಲೆ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ನನೊಂಜಿ ಕಿರೆಕ್ಕ್ ಲಾ ಮುದಲೆ ಪೋದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಪನ್ಪೆರ್.ಬಬಿಯಾ ೨೦೨೨ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೯ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ರಾತ್ರೆ ಸಯಿತ್ ಪೋಯಿನ ರೀತಿಡ್ ಕೆರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬಹುಶಃ ಅನಾರೋಗ್ಯೊಡು ಪ್ರಾಣ ಪೋದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.ಬಬಿಯಾಗ್ ಸಯಿನಗ ಸುಮಾರ್ ೭೫ ಡ್ದ್ ೮೦ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನ ಅಂದಾಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
== ವಿಸೇಸ ಸುರಂಗ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಕಿರೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗೊಡೆ ಪೋಂಡ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆ. ಆಂಡಾ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಕುಡೊಂಜಿ ಬಾಕಿಲ್ ಮೊಗ್ರಲ್ ಕರಾವಳಿದ ನಾಂಗುಯಿ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿನ ಹಿರಿಯಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಮುದಲೆ ಈ ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
== ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ವರ್ಸ ಪಿರಾಕ್ ದ [[ತುಳು]] ಶಾಸನನೆ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ. ಶಾಸನಡಿತ್ತಿನ [[ತುಳು ಲಿಪಿ]]ಕುಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಮೊಗೆರೆರು ಈ ಗ್ರಾಮೊನು ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಉಂಬಳಿ ಬುಡ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿವರಣೆ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕುಂಬಳೆದ ಜಯಸಿಂಹ ಪನ್ಪಿ ರಾಜೆ ಸುಮಾರ್ ೧೫ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಅನಂತಪುರೊಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿ ಶಾಸನೊ [[ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ|ಅನಂತಪುರ]] ಶಾಸನಂದೇ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು [[ತುಳು ಪಾತೆರೊ|ತುಳು]]ತ್ತ ಸುರುತ್ತ ಉಪಲಬ್ಧ ಶಾಸನೊ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುಲಿಪಿಟ್ಟೇ ಉಪ್ಪುನವು ಉಂದೆತ್ತ ವಿಶೇಷೊ.
== ಪರಿವಾರ ದೈವ ದೇವೆರ್ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಆರಾಧನೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಬೇತೆ ಉಪದೇಬೆರ್ಲಾಯಿನ ಮಹಾಗಣಪತಿ,ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ,ವನಶಾಸ್ತರ ಗೋಶಾಲೆಕೃಷ್ಣ ಅಂಚನೆ ಉಳ್ಳಾಕುಳು ದೈವಲೆನ ಅರಾಧನೆಲ ಉಂಡು.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
{{ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು}}
[[ವರ್ಗೊ:ದೇಸ್ಥಾನೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು]]
lgt1632g01988vtx903hog2as5cahus
359680
359679
2026-05-03T12:50:54Z
Mahaveer Indra
1023
Mahaveer Indra, ಪುಟೊ [[ಅನಂತಪುರ]] ನ್ [[ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ತಾನೊ, ಅನಂತಪುರ]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: ಸರಿಯಾಯಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ
359679
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Hindu temple
| image =Anantapura Lake Temple.jpg
| alt =
| caption = ಕೆದುತ ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ತಾನೊ
| coordinates = {{coord|12.5842449|74.979776|type:landmark|display=inline,title}}
| country =
| state = [[ಕೇರಳ]]
| district = [[ಕಾಸರಗೋಡ್]]
| location = ನೈಕಾಪ್, ಕುಂಬ್ಳೆ
| elevation_m =
| deity = ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ
| architecture =
| temple_quantity = 1
| website = {{URL|http://ananthapuratemple.com/}}
}}
[[File:Anantapura Lake Temple.jpg|thumb|ಕೆದುತ ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ತಾನೊ]]
[[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರ್ಗೋಡ್|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ '''ಅನಂತಪುರ''' ಪನ್ಪಿ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆದುತ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಅನಂತಪುರಕ್ಷೇತ್ರ. ಉಂದೆನ್ ಜನೊಕುಲು ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅನಂತಪುರ ಪನ್ಪೆರ್. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿನ ಮೂಲ ಸ್ತಾನೊ.
ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಮುಲ್ತ ಪ್ರದಾನ ದೇವೆರ್. ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಸನ್ನಿದಿ. ಕಾಸರಗೋಡು ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ಬಡೆಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಮೂಡಾಯಿ ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗೊಡೆ ೪ ಕಿ.ಮೀ ಬನ್ನಗ ನಾಯ್ಕಪು ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಲ್ತ್ ಒಂಜಿ ಕಿ. ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ ತೋಜುನ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿದಿ ಅನಂತಪುರ. [[ಕುಡ್ಲ]]ಡ್ದ್ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬನ್ನಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಂಚನೆ [[ಪುತ್ತೂರು]]-ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾದ್ಲಾ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬರ್ಯರೆ ಅಪುಂಡು.
<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |access-date=2016-11-05 |archive-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228085328/http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |dead-url=yes }}</ref>
=== ಇತಿಹಾಸೊ ===
ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್ಡ]] ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊ. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಂಚಿನ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆತ ನಡುಟ್ಟು ೫ ಜಿಡೆತ ಸರ್ಪದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದ್ನ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತ ಕೋಟಿಗ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪಿನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ [[ಇಲ್ಲ್]] ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲ್ ದ ನಡುವೆ ಉಪ್ಪುನ ತಾದಿಡೆ ಬನ್ನಗ ಸುರುಕು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟಿನ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಮೂಜಿ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗ್ ಸರ್ಪಗ್ ಸಮೇತ ಬಡತಿಯರ ಸಾದ್ಯ ಆಪುಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕಟ್ಟ್ ಗ್ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಕರಿದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಬಲಿಕಲ್ಲ್ ದ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದುಂಬುಗ್ ತೂನಗ ಪಾತಾಳೊಗ್ ಜಪ್ಪುನಂಚಿನ ಅನುಭವ, ಮಸ್ತ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಲು ಅವೆನ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಗೋಪುರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಗೋಪುರೊಗುಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪೊಗುಲ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ [[ನೀರ್|ನೀರ್ದ]] ಮಿತ್ತ್ ದ ಸಂಕೊಡೆ ಪೋಂಡ ಗರ್ಭಗುಡಿತಡೆ ಪೋಪುಂಡು. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿ ತೂನಗ ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನೊದ ಅನುಭವ.
== ವಿಸೇಸ ಮೂರ್ತಿಲು ==
ಕಿರೆತ ನಡುತ ಗರ್ಭಗುಡಿಟ್ ಎಡತ್ತ್ ಬಲತ್ತ್ ಶ್ರೀದೇವಿ ಭೂಮಿದೇವಿಯೆರೆನ ನಡುಟ್ಟು ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿನ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹ. ಎದುರುಡು ಗರುಡೆ, ಹನುಮಂತೆ ಮೊರ್ಪೂವೂರ್ದ್ ಕೈಮುಗಿದ್ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸವುನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಅಂಚನೆ ನಾಗಕನ್ನಿಕೆಯೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಂಡು. ಈ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡ್ದು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ೬೪ ಬಗೆತ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಸ್ತುಲೆರ್ದ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಗುಣತ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಕೊಡು ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿಡೆ ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹ ತೂಯೆರೆ ಭಾರಿ ಪೊರ್ಲು. ಕದಿರಮರತ ತಿರ್ಳ್ ಡ್ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಸುರುಕು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಶೂಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕೊನು ಹಂತ ಹಂತವಾದ್ ಲೇಪನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮೂರ್ತಿದ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಡು ಶರ್ಕರ ಪಾಕೊಡು ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಮರ್ದ್ ದ ಸತ್ವ ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಮೂರ್ತಿಗ್ ಭಾರಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಈ ರೀತಿದ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಶ್ರಮಬೋಡಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದ ವಿಸೇಸೊವಾಯಿನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಕೇರಳೊದ ಮೂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಮಾತ್ರ ತೂಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ. ಒಂಜಿ ಕಣ್ಣೂರುದ ಮಾಡಾಯಿಕಾವು ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಅಂಚನೆ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅನಂತಪುರ ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು.
== ದೇಬೆರೆನ ಮುದಲೆ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ವಿಶಾಲ ಕಿರೆಟ್ ಒಂಜಿ '''ಬಬಿಯ''' ಪನ್ಪುನ ಮುದಲೆ ಉಂಡು. ಮುದಲೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾಂಸಹಾರಿ ಆಂಡ ಮುಲ್ಪದ ಬಬಿಯ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪನ್ಪುನವು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಸಂಗತಿ. ಆಂಡ ಬಬಿಯಗ್ ನೈವೆದ್ಯ ಪಾಡ್ನಗ ಕಿನ್ಯ ಮೀನುಲು ತಿನಿಯೆರೆ ಮುಟ್ಟ ಬರ್ಪಿನ ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅದಗ ಮಲ್ಲ ಬಾಯಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಿಂಗ್ ನಗ ಬಬಿಯನ್ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ನೈವೆದ್ಯ ತಿಂದೊದಿತ್ತಿನ ಮೀನುಲು ಬಬಿಯನ ಬಾಯಿದ ಉಲಯಿ ಪೋಪ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರೊ ಸತ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತೆರೊ.ದುಂಬುಡು ಮುದಲೆಗ್ ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ಕೋರಿ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಕ್ರಮೇಣ ಅವ್ವು ಉಂತುದು ಪೋಪುಂಡು. ದುಂಬುಡು ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಅಲ್ಪ ಟೆಂಟ್ ಪಾಡ್ದಿಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ಕಿರೆಟ್ ಮುದಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಗೊತ್ತಾದ್ ಅವೆನ್ ಕೆರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಬಬಿಯಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ಡ್ ಕೆರ್ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಅಯಿನ್ ಕೆರ್ ನ ಬ್ರಿಟೇಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಒಂತೆ ದಿನೊಟು ವಿಸೊತ್ತ ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿದ್ ಸೈಯಿತ್ ಪೋಪೆಗೆ ಪಂಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕತೆ ಅಂಡ ನನೊಂಜೆಟ್ ಆಯೆ ಆನಿಯೆ ನಾಯ್ಕಪುಗು ಬನ್ನಗ ಅವುಲು ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡತೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡುಗೆ ಅಡೆ ಪೋದ್ ಉಂತ್ದ್ ತೂವೊಂದು ಉಪ್ಪುನಗ ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಕೋರಿ ಲಾಗಿದ್ ಆಯನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುಂಡುಗೆ ಅಪಗ ಅಯಿತ್ತ ಬಾಳ್ ತಾಗ್ದ್ ಅವುಲೆ ಆಯೆ ಸೈಯಿಪೆಗೆ. ಆಂಡಾ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಮುದಲೆ ಆ ಕಿರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಯಿಕ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಬಬಿಯ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಮುದಲೆಗ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮಹಾಪೂಜೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ನೈವೇದ್ಯ ಕೊರ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಗು ಬಬಿಯಾ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಅಪಗ ಮಾಟೆದ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಮನ್ಪುಂಡು. ಈ ಮುದಲೆಗ್ ಜನೊಕುಲು ಪರಕೆದ ರೂಪೊಡು ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮನ್ಪುನ ಪದ್ದತಿಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಕೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ಂದ್ ತೂಯಿನ ಜನೊಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಅವುಲೆ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ನನೊಂಜಿ ಕಿರೆಕ್ಕ್ ಲಾ ಮುದಲೆ ಪೋದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಅಲ್ಪದ ಅಡಿಗುಲು ಪನ್ಪೆರ್.ಬಬಿಯಾ ೨೦೨೨ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೯ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ರಾತ್ರೆ ಸಯಿತ್ ಪೋಯಿನ ರೀತಿಡ್ ಕೆರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬಹುಶಃ ಅನಾರೋಗ್ಯೊಡು ಪ್ರಾಣ ಪೋದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.ಬಬಿಯಾಗ್ ಸಯಿನಗ ಸುಮಾರ್ ೭೫ ಡ್ದ್ ೮೦ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದಿಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನ ಅಂದಾಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
== ವಿಸೇಸ ಸುರಂಗ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಕಿರೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗೊಡೆ ಪೋಂಡ ತಿರುವನಂತಪುರತ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆ. ಆಂಡಾ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಕುಡೊಂಜಿ ಬಾಕಿಲ್ ಮೊಗ್ರಲ್ ಕರಾವಳಿದ ನಾಂಗುಯಿ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿನ ಹಿರಿಯಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಬಿಯಾ ಮುದಲೆ ಈ ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
== ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ವರ್ಸ ಪಿರಾಕ್ ದ [[ತುಳು]] ಶಾಸನನೆ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ. ಶಾಸನಡಿತ್ತಿನ [[ತುಳು ಲಿಪಿ]]ಕುಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಮೊಗೆರೆರು ಈ ಗ್ರಾಮೊನು ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಉಂಬಳಿ ಬುಡ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿವರಣೆ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕುಂಬಳೆದ ಜಯಸಿಂಹ ಪನ್ಪಿ ರಾಜೆ ಸುಮಾರ್ ೧೫ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಅನಂತಪುರೊಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿ ಶಾಸನೊ [[ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ|ಅನಂತಪುರ]] ಶಾಸನಂದೇ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು [[ತುಳು ಪಾತೆರೊ|ತುಳು]]ತ್ತ ಸುರುತ್ತ ಉಪಲಬ್ಧ ಶಾಸನೊ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುಲಿಪಿಟ್ಟೇ ಉಪ್ಪುನವು ಉಂದೆತ್ತ ವಿಶೇಷೊ.
== ಪರಿವಾರ ದೈವ ದೇವೆರ್ ==
ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿನ ಆರಾಧನೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಬೇತೆ ಉಪದೇಬೆರ್ಲಾಯಿನ ಮಹಾಗಣಪತಿ,ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ,ವನಶಾಸ್ತರ ಗೋಶಾಲೆಕೃಷ್ಣ ಅಂಚನೆ ಉಳ್ಳಾಕುಳು ದೈವಲೆನ ಅರಾಧನೆಲ ಉಂಡು.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
{{ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು}}
[[ವರ್ಗೊ:ದೇಸ್ಥಾನೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ತಾನೊಲು]]
lgt1632g01988vtx903hog2as5cahus
ಪಾತೆರ:ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ತಾನೊ, ಅನಂತಪುರ
1
5236
359682
63449
2026-05-03T12:50:54Z
Mahaveer Indra
1023
Mahaveer Indra, ಪುಟೊ [[ಪಾತೆರ:ಅನಂತಪುರ]] ನ್ [[ಪಾತೆರ:ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ತಾನೊ, ಅನಂತಪುರ]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: ಸರಿಯಾಯಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ
63449
wikitext
text/x-wiki
ಅನಂತಪುರ ಲೇಖನ ಎದ್ದೆ ಅಂಡ್ --[[ವಿಸೇಸೊ:Contributions/117.211.28.220|117.211.28.220]] ೧೬:೩೫, ೫ ನವಂಬರೊ ೨೦೧೬ (IST)
ನನಲ ಲೇಖನ ಬರೆಲೆ --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishorekumarrai|Kishorekumarrai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishorekumarrai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೩೬, ೫ ನವಂಬರೊ ೨೦೧೬ (IST)
:: ಶೋಕು ಅತುಂಡು, ಆಯಿನಾಥ್ ತುಳು ಪದೋ, ವ್ಯಾಕರನೋ ನಮ ಪಾತೆರುನ ಲೇಕೋ ಉಪ್ಪಡ್. ಕನ್ನಡ ತಾ ಸಬ್ದೊಳು ಕಮ್ಮಿ ಅಂಡ ಎಡ್ಡೆ. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:BHARATHESHA ALASANDEMAJALU|BHARATHESHA ALASANDEMAJALU]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:BHARATHESHA ALASANDEMAJALU|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೪೭, ೫ ನವಂಬರೊ ೨೦೧೬ (IST)
rmnth0yi0fteplpv3e7wm34t3c627js
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Infobox officeholder
10
8636
359672
359488
2026-05-03T12:21:47Z
Mahaveer Indra
1023
359672
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:infobox|infoboxTemplate
| bodyclass = vcard {{{bodyclass|}}}
| bodystyle = {{#if:{{{mainwidth|}}}{{{main_width|}}}|width: {{if empty|{{{main_width|}}}{{{mainwidth}}}}}}}
| child = {{lc:{{{embed}}}}}
| abovestyle = font-size: 100%;
| above = {{#if:{{{honorific prefix|}}}{{{honorific_prefix|}}}{{{honorific-prefix|}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-weight: normal;">{{if empty|{{{honorific prefix|}}}|{{{honorific_prefix|}}}|{{{honorific-prefix}}}}}</div>}}<!--
--><div class="fn" style="font-size:125%;">{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div><!--
-->{{#if:{{{honorific suffix|}}}{{{honorific_suffix|}}}{{{honorific-suffix|}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-weight: normal;">{{if empty|{{{honorific suffix|}}}|{{{honorific_suffix|}}}|{{{honorific-suffix}}}}}</div>}}
| subheaderstyle = font-size:125%; font-weight:bold;
| subheader = {{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes||{{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}}}}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{if empty|{{{image name|}}}|{{{smallimage|}}}|{{{image|}}}}}|size={{if empty|{{{width|}}}|{{{imagesize|}}}|{{{image_size|}}}}}|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{{alt|}}}|suppressplaceholder=yes}}
| captionstyle = line-height:normal;padding-top:0.2em;
| caption = {{{caption|}}}
| headerstyle = color: #202122; {{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|background:#eee|background:lavender}}
| data1 =
{{#if:{{{speaker|}}}|
{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname2|}}}
| 1namedata = {{{1namedata2|}}}
| 2blankname = {{{2blankname2|}}}
| 2namedata = {{{2namedata2|}}}
| 3blankname = {{{3blankname2|}}}
| 3namedata = {{{3namedata2|}}}
| 4blankname = {{{4blankname2|}}}
| 4namedata = {{{4namedata2|}}}
| 5blankname = {{{5blankname2|}}}
| 5namedata = {{{5namedata2|}}}
| alongside = {{{alongside2|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from2|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer2|}}}|{{{appointed2|}}}}}
| assembly = {{{assembly2|}}}
| assuming = {{{assuming2|}}}
| chancellor = {{{chancellor2|}}}
| co-leader = {{{co-leader2|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM2|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM2|}}}|{{{constituency_MP2|}}}}}
| constituency = {{{constituency2|}}}
| convocation = {{{convocation2|}}}
| country = {{{country2|}}}
| deputy = {{{deputy2|}}}
| district = {{{district2|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister2|}}}|{{{first_minister2|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general2|}}}
| governor_general = {{{governor_general2|}}}
| governor = {{{governor2|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr2|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state2|}}}
| leader = {{{leader2|}}}
| legislature = {{{legislature2|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor2|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant2|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader2|}}}|{{{majority_leader2|}}}}}
| minister_from = {{{minister_from2|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader2|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader2|}}}
| majority = {{{majority2|}}}
| minister = {{{minister2|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader2|}}}|{{{minority_leader2|}}}}}
| monarch = {{{monarch2|}}}
| nominator = {{{nominator2|}}}
| office = {{{office2|}}}
| order = {{{order2|}}}
| parliament = {{{parliament2|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup2|}}}|{{{parliamentary_group2|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor2|}}}
| preceding = {{{preceding2|}}}
| preceded = {{{preceded2|}}}
| premier = {{{premier2|}}}
| president = {{{president2|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister2|}}}|{{{prime_minister2|}}}}}
| riding = {{{riding2|}}}
| speaker = {{{speaker|}}}
| speaker_office = {{{speaker_office|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate|}}}
| state_house = {{{state_house|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature|}}}
| state_senate = {{{state_senate|}}}
| state = {{{state|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice|}}}
| succeeded = {{{succeeded2|}}}
| succeeding = {{{succeeding2|}}}
| successor = {{{successor2|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach2|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label2|}}}|{{{termlabel2|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend2|}}}|{{{term_end2|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart2|}}}|{{{term_start2|}}}}}
| term = {{{term2|}}}
| title = {{{title2|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor2|}}}|{{{vice_governor2|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident2|}}}|{{{vice_president2|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier2|}}}|{{{vice_premier2|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister2|}}}|{{{vice_prime_minister2|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term|}}}
}}}}}}<!--
-->{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname|}}}
| 1namedata = {{{1namedata|}}}
| 2blankname = {{{2blankname|}}}
| 2namedata = {{{2namedata|}}}
| 3blankname = {{{3blankname|}}}
| 3namedata = {{{3namedata|}}}
| 4blankname = {{{4blankname|}}}
| 4namedata = {{{4namedata|}}}
| 5blankname = {{{5blankname|}}}
| 5namedata = {{{5namedata|}}}
| alongside = {{{alongside|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer|}}}|{{{appointed|}}}}}
| assembly = {{{assembly|}}}
| assuming = {{{assuming|}}}
| candidate = {{{candidate|}}}
| chancellor = {{{chancellor|}}}
| co-leader = {{{co-leader|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM|}}}|{{{constituency_MP|}}}}}
| constituency = {{{constituency|}}}
| convocation = {{{convocation|}}}
| country = {{{country|}}}
| deputy = {{{deputy|}}}
| district = {{{district|}}}
| election_date = {{{election_date|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister|}}}|{{{first_minister|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general|}}}
| governor_general = {{{governor_general|}}}
| governor = {{{governor|}}}
| incumbent = {{{incumbent|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state|}}}
| leader = {{{leader|}}}
| legislature = {{{legislature|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader|}}}|{{{majority_leader|}}}}}
| majority = {{{majority|}}}
| minister = {{{minister|}}}
| minister_from = {{{minister_from|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader|}}}|{{{minority_leader|}}}}}
| monarch = {{{monarch|}}}
| nominator = {{{nominator|}}}
| nominee = {{{nominee|}}}
| office = {{{office|}}}
| opponent = {{{opponent|}}}
| order = {{{order|}}}
| parliament = {{{parliament|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup|}}}|{{{parliamentary_group|}}}}}
| party_election = {{{party_election|}}}
| predecessor = {{{predecessor|}}}
| preceding = {{{preceding|}}}
| preceded = {{{preceded|}}}
| premier = {{{premier|}}}
| president = {{{president|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister|}}}|{{{prime_minister|}}}}}
| riding = {{{riding|}}}
| runningmate = {{if empty|{{{runningmate|}}}|{{{running_mate|}}}}}
| state_assembly = {{{state_assembly|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate|}}}
| state_house = {{{state_house|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature|}}}
| state_senate = {{{state_senate|}}}
| state = {{{state|}}}
| status = {{{status|}}}
| suboffice = {{{suboffice|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm|}}}}}
| succeeded = {{{succeeded|}}}
| succeeding = {{{succeeding|}}}
| successor = {{{successor|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label|}}}|{{{termlabel|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend|}}}|{{{term_end|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart|}}}|{{{term_start|}}}}}
| term = {{{term|}}}
| title = {{{title|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor|}}}|{{{vice_governor|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident|}}}|{{{vice_president|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier|}}}|{{{vice_premier|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister|}}}|{{{vice_prime_minister|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term|}}}
}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname1|}}}
| 1namedata = {{{1namedata1|}}}
| 2blankname = {{{2blankname1|}}}
| 2namedata = {{{2namedata1|}}}
| 3blankname = {{{3blankname1|}}}
| 3namedata = {{{3namedata1|}}}
| 4blankname = {{{4blankname1|}}}
| 4namedata = {{{4namedata1|}}}
| 5blankname = {{{5blankname1|}}}
| 5namedata = {{{5namedata1|}}}
| alongside = {{{alongside1|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from1|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer1|}}}|{{{appointed1|}}}}}
| assembly = {{{assembly1|}}}
| assuming = {{{assuming1|}}}
| chancellor = {{{chancellor1|}}}
| co-leader = {{{co-leader1|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM1|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM1|}}}|{{{constituency_MP1|}}}}}
| constituency = {{{constituency1|}}}
| convocation = {{{convocation1|}}}
| country = {{{country1|}}}
| deputy = {{{deputy1|}}}
| district = {{{district1|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister1|}}}|{{{first_minister1|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general1|}}}
| governor_general = {{{governor_general1|}}}
| governor = {{{governor1|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr1|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state1|}}}
| leader = {{{leader1|}}}
| legislature = {{{legislature1|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor1|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant1|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader1|}}}
| minister_from = {{{minister_from1|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader1|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader1|}}}|{{{majority_leader1|}}}}}
| majority = {{{majority1|}}}
| minister = {{{minister1|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader1|}}}|{{{minority_leader1|}}}}}
| monarch = {{{monarch1|}}}
| nominator = {{{nominator1|}}}
| office = {{{office1|}}}
| order = {{{order1|}}}
| parliament = {{{parliament1|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup1|}}}|{{{parliamentary_group1|}}}}}
| predecessor = {{{ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ|}}}
| preceding = {{{preceding1|}}}
| preceded = {{{preceded1|}}}
| premier = {{{premier1|}}}
| president = {{{president1|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister1|}}}|{{{prime_minister1|}}}}}
| riding = {{{riding1|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly1|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate1|}}}
| state_house = {{{state_house1|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature1|}}}
| state_senate = {{{state_senate1|}}}
| state = {{{state1|}}}
| status = {{{status1|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm1|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice1|}}}
| succeeded = {{{succeeded1|}}}
| succeeding = {{{succeeding1|}}}
| successor = {{{successor1|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach1|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label1|}}}|{{{termlabel1|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend1|}}}|{{{term_end1|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart1|}}}|{{{term_start1|}}}}}
| term = {{{term1|}}}
| title = {{{title1|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor1|}}}|{{{vice_governor1|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident1|}}}|{{{vice_president1|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier1|}}}|{{{vice_premier1|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister1|}}}|{{{vice_prime_minister1|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term1|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{#if:{{{speaker|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname2|}}}
| 1namedata = {{{1namedata2|}}}
| 2blankname = {{{2blankname2|}}}
| 2namedata = {{{2namedata2|}}}
| 3blankname = {{{3blankname2|}}}
| 3namedata = {{{3namedata2|}}}
| 4blankname = {{{4blankname2|}}}
| 4namedata = {{{4namedata2|}}}
| 5blankname = {{{5blankname2|}}}
| 5namedata = {{{5namedata2|}}}
| alongside = {{{alongside2|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from2|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer2|}}}|{{{appointed2|}}}}}
| assembly = {{{assembly2|}}}
| assuming = {{{assuming2|}}}
| chancellor = {{{chancellor2|}}}
| co-leader = {{{co-leader2|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM2|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM2|}}}|{{{constituency_MP2|}}}}}
| constituency = {{{constituency2|}}}
| convocation = {{{convocation2|}}}
| country = {{{country2|}}}
| deputy = {{{deputy2|}}}
| district = {{{district2|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister2|}}}|{{{first_minister2|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general2|}}}
| governor_general = {{{governor_general2|}}}
| governor = {{{governor2|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr2|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state2|}}}
| leader = {{{leader2|}}}
| legislature = {{{legislature2|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor2|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant2|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader2|}}}|{{{majority_leader2|}}}}}
| minister_from = {{{minister_from2|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader2|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader2|}}}
| majority = {{{majority2|}}}
| minister = {{{minister2|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader2|}}}|{{{minority_leader2|}}}}}
| monarch = {{{monarch2|}}}
| nominator = {{{nominator2|}}}
| office = {{{office2|}}}
| order = {{{order2|}}}
| parliament = {{{parliament2|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup2|}}}|{{{parliamentary_group2|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor2|}}}
| preceding = {{{preceding2|}}}
| preceded = {{{preceded2|}}}
| premier = {{{premier2|}}}
| president = {{{president2|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister2|}}}|{{{prime_minister2|}}}}}
| riding = {{{riding2|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly2|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate2|}}}
| state_house = {{{state_house2|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature2|}}}
| state_senate = {{{state_senate2|}}}
| state = {{{state2|}}}
| status = {{{status2|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm2|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice2|}}}
| succeeded = {{{succeeded2|}}}
| succeeding = {{{succeeding2|}}}
| successor = {{{successor2|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach2|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label2|}}}|{{{termlabel2|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend2|}}}|{{{term_end2|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart2|}}}|{{{term_start2|}}}}}
| term = {{{term2|}}}
| title = {{{title2|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor2|}}}|{{{vice_governor2|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident2|}}}|{{{vice_president2|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier2|}}}|{{{vice_premier2|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister2|}}}|{{{vice_prime_minister2|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term2|}}}
}}}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname3|}}}
| 1namedata = {{{1namedata3|}}}
| 2blankname = {{{2blankname3|}}}
| 2namedata = {{{2namedata3|}}}
| 3blankname = {{{3blankname3|}}}
| 3namedata = {{{3namedata3|}}}
| 4blankname = {{{4blankname3|}}}
| 4namedata = {{{4namedata3|}}}
| 5blankname = {{{5blankname3|}}}
| 5namedata = {{{5namedata3|}}}
| alongside = {{{alongside3|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from3|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer3|}}}|{{{appointed3|}}}}}
| assembly = {{{assembly3|}}}
| assuming = {{{assuming3|}}}
| chancellor = {{{chancellor3|}}}
| co-leader = {{{co-leader3|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM3|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM3|}}}|{{{constituency_MP3|}}}}}
| constituency = {{{constituency3|}}}
| convocation = {{{convocation3|}}}
| country = {{{country3|}}}
| deputy = {{{deputy3|}}}
| district = {{{district3|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister3|}}}|{{{first_minister3|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general3|}}}
| governor_general = {{{governor_general3|}}}
| governor = {{{governor3|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr3|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state3|}}}
| leader = {{{leader3|}}}
| legislature = {{{legislature3|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor3|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant3|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader3|}}}
| minister_from = {{{minister_from3|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader3|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader3|}}}|{{{majority_leader3|}}}}}
| majority = {{{majority3|}}}
| minister = {{{minister3|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader3|}}}|{{{minority_leader3|}}}}}
| monarch = {{{monarch3|}}}
| nominator = {{{nominator3|}}}
| office = {{{office3|}}}
| order = {{{order3|}}}
| parliament = {{{parliament3|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup3|}}}|{{{parliamentary_group3|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor3|}}}
| preceding = {{{preceding3|}}}
| preceded = {{{preceded3|}}}
| premier = {{{premier3|}}}
| president = {{{president3|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister3|}}}|{{{prime_minister3|}}}}}
| riding = {{{riding3|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly3|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate3|}}}
| state_house = {{{state_house3|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature3|}}}
| state_senate = {{{state_senate3|}}}
| state = {{{state3|}}}
| status = {{{status3|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm3|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice3|}}}
| succeeded = {{{succeeded3|}}}
| succeeding = {{{succeeding3|}}}
| successor = {{{successor3|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach3|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label3|}}}|{{{termlabel3|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend3|}}}|{{{term_end3|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart3|}}}|{{{term_start3|}}}}}
| term = {{{term3|}}}
| title = {{{title3|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor3|}}}|{{{vice_governor3|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident3|}}}|{{{vice_president3|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier3|}}}|{{{vice_premier3|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister3|}}}|{{{vice_prime_minister3|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term3|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname4|}}}
| 1namedata = {{{1namedata4|}}}
| 2blankname = {{{2blankname4|}}}
| 2namedata = {{{2namedata4|}}}
| 3blankname = {{{3blankname4|}}}
| 3namedata = {{{3namedata4|}}}
| 4blankname = {{{4blankname4|}}}
| 4namedata = {{{4namedata4|}}}
| 5blankname = {{{5blankname4|}}}
| 5namedata = {{{5namedata4|}}}
| alongside = {{{alongside4|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from4|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer4|}}}|{{{appointed4|}}}}}
| assembly = {{{assembly4|}}}
| assuming = {{{assuming4|}}}
| chancellor = {{{chancellor4|}}}
| co-leader = {{{co-leader4|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM4|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM4|}}}|{{{constituency_MP4|}}}}}
| constituency = {{{constituency4|}}}
| convocation = {{{convocation4|}}}
| country = {{{country4|}}}
| deputy = {{{deputy4|}}}
| district = {{{district4|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister4|}}}|{{{first_minister4|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general4|}}}
| governor_general = {{{governor_general4|}}}
| governor = {{{governor4|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr4|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state4|}}}
| leader = {{{leader4|}}}
| legislature = {{{legislature4|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor4|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant4|}}}
| minister_from = {{{minister_from4|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader4|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader4|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader4|}}}|{{{majority_leader4|}}}}}
| majority = {{{majority4|}}}
| minister = {{{minister4|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader4|}}}|{{{minority_leader4|}}}}}
| monarch = {{{monarch4|}}}
| nominator = {{{nominator4|}}}
| office = {{{office4|}}}
| order = {{{order4|}}}
| parliament = {{{parliament4|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup4|}}}|{{{parliamentary_group4|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor4|}}}
| preceding = {{{preceding4|}}}
| preceded = {{{preceded4|}}}
| premier = {{{premier4|}}}
| president = {{{president4|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister4|}}}|{{{prime_minister4|}}}}}
| riding = {{{riding4|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly4|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate4|}}}
| state_house = {{{state_house4|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature4|}}}
| state_senate = {{{state_senate4|}}}
| state = {{{state4|}}}
| status = {{{status4|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm4|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice4|}}}
| succeeded = {{{succeeded4|}}}
| succeeding = {{{succeeding4|}}}
| successor = {{{successor4|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach4|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label4|}}}|{{{termlabel4|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend4|}}}|{{{term_end4|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart4|}}}|{{{term_start4|}}}}}
| term = {{{term4|}}}
| title = {{{title4|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor4|}}}|{{{vice_governor4|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident4|}}}|{{{vice_president4|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier4|}}}|{{{vice_premier4|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister4|}}}|{{{vice_prime_minister4|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term4|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname5|}}}
| 1namedata = {{{1namedata5|}}}
| 2blankname = {{{2blankname5|}}}
| 2namedata = {{{2namedata5|}}}
| 3blankname = {{{3blankname5|}}}
| 3namedata = {{{3namedata5|}}}
| 4blankname = {{{4blankname5|}}}
| 4namedata = {{{4namedata5|}}}
| 5blankname = {{{5blankname5|}}}
| 5namedata = {{{5namedata5|}}}
| alongside = {{{alongside5|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from5|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer5|}}}|{{{appointed5|}}}}}
| assembly = {{{assembly5|}}}
| assuming = {{{assuming5|}}}
| chancellor = {{{chancellor5|}}}
| co-leader = {{{co-leader5|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM5|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM5|}}}|{{{constituency_MP5|}}}}}
| constituency = {{{constituency5|}}}
| convocation = {{{convocation5|}}}
| country = {{{country5|}}}
| deputy = {{{deputy5|}}}
| district = {{{district5|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister5|}}}|{{{first_minister5|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general5|}}}
| governor_general = {{{governor_general5|}}}
| governor = {{{governor5|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr5|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state5|}}}
| leader = {{{leader5|}}}
| legislature = {{{legislature5|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor5|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant5|}}}
| minister_from = {{{minister_from5|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader5|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader5|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader5|}}}|{{{majority_leader5|}}}}}
| majority = {{{majority5|}}}
| minister = {{{minister5|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader5|}}}|{{{minority_leader5|}}}}}
| monarch = {{{monarch5|}}}
| nominator = {{{nominator5|}}}
| office = {{{office5|}}}
| order = {{{order5|}}}
| parliament = {{{parliament5|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup5|}}}|{{{parliamentary_group5|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor5|}}}
| preceding = {{{preceding5|}}}
| preceded = {{{preceded5|}}}
| premier = {{{premier5|}}}
| president = {{{president5|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister5|}}}|{{{prime_minister5|}}}}}
| riding = {{{riding5|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly5|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate5|}}}
| state_house = {{{state_house5|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature5|}}}
| state_senate = {{{state_senate5|}}}
| state = {{{state5|}}}
| status = {{{status5|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm5|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice5|}}}
| succeeded = {{{succeeded5|}}}
| succeeding = {{{succeeding5|}}}
| successor = {{{successor5|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach5|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label5|}}}|{{{termlabel5|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend5|}}}|{{{term_end5|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart5|}}}|{{{term_start5|}}}}}
| term = {{{term5|}}}
| title = {{{title5|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor5|}}}|{{{vice_governor5|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident5|}}}|{{{vice_president5|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier5|}}}|{{{vice_premier5|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister5|}}}|{{{vice_prime_minister5|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term5|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname6|}}}
| 1namedata = {{{1namedata6|}}}
| 2blankname = {{{2blankname6|}}}
| 2namedata = {{{2namedata6|}}}
| 3blankname = {{{3blankname6|}}}
| 3namedata = {{{3namedata6|}}}
| 4blankname = {{{4blankname6|}}}
| 4namedata = {{{4namedata6|}}}
| 5blankname = {{{5blankname6|}}}
| 5namedata = {{{5namedata6|}}}
| alongside = {{{alongside6|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from6|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer6|}}}|{{{appointed6|}}}}}
| assembly = {{{assembly6|}}}
| assuming = {{{assuming6|}}}
| chancellor = {{{chancellor6|}}}
| co-leader = {{{co-leader6|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM6|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM6|}}}|{{{constituency_MP6|}}}}}
| constituency = {{{constituency6|}}}
| convocation = {{{convocation6|}}}
| country = {{{country6|}}}
| deputy = {{{deputy6|}}}
| district = {{{district6|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister6|}}}|{{{first_minister6|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general6|}}}
| governor_general = {{{governor_general6|}}}
| governor = {{{governor6|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr6|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state6|}}}
| leader = {{{leader6|}}}
| legislature = {{{legislature6|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor6|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant6|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader6|}}}
| minister_from = {{{minister_from6|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader6|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader6|}}}|{{{majority_leader6|}}}}}
| majority = {{{majority6|}}}
| minister = {{{minister6|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader6|}}}|{{{minority_leader6|}}}}}
| monarch = {{{monarch6|}}}
| nominator = {{{nominator6|}}}
| office = {{{office6|}}}
| order = {{{order6|}}}
| parliament = {{{parliament6|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup6|}}}|{{{parliamentary_group6|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor6|}}}
| preceding = {{{preceding6|}}}
| preceded = {{{preceded6|}}}
| premier = {{{premier6|}}}
| president = {{{president6|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister6|}}}|{{{prime_minister6|}}}}}
| riding = {{{riding6|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly6|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate6|}}}
| state_house = {{{state_house6|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature6|}}}
| state_senate = {{{state_senate6|}}}
| state = {{{state6|}}}
| status = {{{status6|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm6|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice6|}}}
| succeeded = {{{succeeded6|}}}
| succeeding = {{{succeeding6|}}}
| successor = {{{successor6|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach6|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label6|}}}|{{{termlabel6|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend6|}}}|{{{term_end6|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart6|}}}|{{{term_start6|}}}}}
| term = {{{term6|}}}
| title = {{{title6|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor6|}}}|{{{vice_governor6|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident6|}}}|{{{vice_president6|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier6|}}}|{{{vice_premier6|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister6|}}}|{{{vice_prime_minister6|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term6|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname7|}}}
| 1namedata = {{{1namedata7|}}}
| 2blankname = {{{2blankname7|}}}
| 2namedata = {{{2namedata7|}}}
| 3blankname = {{{3blankname7|}}}
| 3namedata = {{{3namedata7|}}}
| 4blankname = {{{4blankname7|}}}
| 4namedata = {{{4namedata7|}}}
| 5blankname = {{{5blankname7|}}}
| 5namedata = {{{5namedata7|}}}
| alongside = {{{alongside7|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from7|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer7|}}}|{{{appointed7|}}}}}
| assembly = {{{assembly7|}}}
| assuming = {{{assuming7|}}}
| chancellor = {{{chancellor7|}}}
| co-leader = {{{co-leader7|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM7|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM7|}}}|{{{constituency_MP7|}}}}}
| constituency = {{{constituency7|}}}
| convocation = {{{convocation7|}}}
| country = {{{country7|}}}
| deputy = {{{deputy7|}}}
| district = {{{district7|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister7|}}}|{{{first_minister7|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general7|}}}
| governor_general = {{{governor_general7|}}}
| governor = {{{governor7|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr7|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state7|}}}
| leader = {{{leader7|}}}
| legislature = {{{legislature7|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor7|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant7|}}}
| minister_from = {{{minister_from7|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader7|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader7|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader7|}}}|{{{majority_leader7|}}}}}
| majority = {{{majority7|}}}
| minister = {{{minister7|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader7|}}}|{{{minority_leader7|}}}}}
| monarch = {{{monarch7|}}}
| nominator = {{{nominator7|}}}
| office = {{{office7|}}}
| order = {{{order7|}}}
| parliament = {{{parliament7|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup7|}}}|{{{parliamentary_group7|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor7|}}}
| preceding = {{{preceding7|}}}
| preceded = {{{preceded7|}}}
| premier = {{{premier7|}}}
| president = {{{president7|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister7|}}}|{{{prime_minister7|}}}}}
| riding = {{{riding7|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly7|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate7|}}}
| state_house = {{{state_house7|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature7|}}}
| state_senate = {{{state_senate7|}}}
| state = {{{state7|}}}
| status = {{{status7|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm7|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice7|}}}
| succeeded = {{{succeeded7|}}}
| succeeding = {{{succeeding7|}}}
| successor = {{{successor7|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach7|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label7|}}}|{{{termlabel7|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend7|}}}|{{{term_end7|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart7|}}}|{{{term_start7|}}}}}
| term = {{{term7|}}}
| title = {{{title7|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor7|}}}|{{{vice_governor7|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident7|}}}|{{{vice_president7|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier7|}}}|{{{vice_premier7|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister7|}}}|{{{vice_prime_minister7|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term7|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname8|}}}
| 1namedata = {{{1namedata8|}}}
| 2blankname = {{{2blankname8|}}}
| 2namedata = {{{2namedata8|}}}
| 3blankname = {{{3blankname8|}}}
| 3namedata = {{{3namedata8|}}}
| 4blankname = {{{4blankname8|}}}
| 4namedata = {{{4namedata8|}}}
| 5blankname = {{{5blankname8|}}}
| 5namedata = {{{5namedata8|}}}
| alongside = {{{alongside8|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from8|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer8|}}}|{{{appointed8|}}}}}
| assembly = {{{assembly8|}}}
| assuming = {{{assuming8|}}}
| chancellor = {{{chancellor8|}}}
| co-leader = {{{co-leader8|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM8|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM8|}}}|{{{constituency_MP8|}}}}}
| constituency = {{{constituency8|}}}
| convocation = {{{convocation8|}}}
| country = {{{country8|}}}
| deputy = {{{deputy8|}}}
| district = {{{district8|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister8|}}}|{{{first_minister8|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general8|}}}
| governor_general = {{{governor_general8|}}}
| governor = {{{governor8|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr8|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state8|}}}
| leader = {{{leader8|}}}
| legislature = {{{legislature8|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor8|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant8|}}}
| minister_from = {{{minister_from8|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader8|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader8|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader8|}}}|{{{majority_leader8|}}}}}
| majority = {{{majority8|}}}
| minister = {{{minister8|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader8|}}}|{{{minority_leader8|}}}}}
| monarch = {{{monarch8|}}}
| nominator = {{{nominator8|}}}
| office = {{{office8|}}}
| order = {{{order8|}}}
| parliament = {{{parliament8|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup8|}}}|{{{parliamentary_group8|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor8|}}}
| preceding = {{{preceding8|}}}
| preceded = {{{preceded8|}}}
| premier = {{{premier8|}}}
| president = {{{president8|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister8|}}}|{{{prime_minister8|}}}}}
| riding = {{{riding8|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly8|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate8|}}}
| state_house = {{{state_house8|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature8|}}}
| state_senate = {{{state_senate8|}}}
| state = {{{state8|}}}
| status = {{{status8|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm8|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice8|}}}
| succeeded = {{{succeeded8|}}}
| succeeding = {{{succeeding8|}}}
| successor = {{{successor8|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach8|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label8|}}}|{{{termlabel8|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend8|}}}|{{{term_end8|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart8|}}}|{{{term_start8|}}}}}
| term = {{{term8|}}}
| title = {{{title8|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor8|}}}|{{{vice_governor8|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident8|}}}|{{{vice_president8|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier8|}}}|{{{vice_premier8|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister8|}}}|{{{vice_prime_minister8|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term8|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname9|}}}
| 1namedata = {{{1namedata9|}}}
| 2blankname = {{{2blankname9|}}}
| 2namedata = {{{2namedata9|}}}
| 3blankname = {{{3blankname9|}}}
| 3namedata = {{{3namedata9|}}}
| 4blankname = {{{4blankname9|}}}
| 4namedata = {{{4namedata9|}}}
| 5blankname = {{{5blankname9|}}}
| 5namedata = {{{5namedata9|}}}
| alongside = {{{alongside9|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from9|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer9|}}}|{{{appointed9|}}}}}
| assembly = {{{assembly9|}}}
| assuming = {{{assuming9|}}}
| chancellor = {{{chancellor9|}}}
| co-leader = {{{co-leader9|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM9|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM9|}}}|{{{constituency_MP9|}}}}}
| constituency = {{{constituency9|}}}
| convocation = {{{convocation9|}}}
| country = {{{country9|}}}
| deputy = {{{deputy9|}}}
| district = {{{district9|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister9|}}}|{{{first_minister9|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general9|}}}
| governor_general = {{{governor_general9|}}}
| governor = {{{governor9|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr9|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state9|}}}
| leader = {{{leader9|}}}
| legislature = {{{legislature9|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor9|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant9|}}}
| minister_from = {{{minister_from9|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader9|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader9|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader9|}}}|{{{majority_leader9|}}}}}
| majority = {{{majority9|}}}
| minister = {{{minister9|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader9|}}}|{{{minority_leader9|}}}}}
| monarch = {{{monarch9|}}}
| nominator = {{{nominator9|}}}
| office = {{{office9|}}}
| order = {{{order9|}}}
| parliament = {{{parliament9|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup9|}}}|{{{parliamentary_group9|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor9|}}}
| preceding = {{{preceding9|}}}
| preceded = {{{preceded9|}}}
| premier = {{{premier9|}}}
| president = {{{president9|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister9|}}}|{{{prime_minister9|}}}}}
| riding = {{{riding9|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly9|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate9|}}}
| state_house = {{{state_house9|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature9|}}}
| state_senate = {{{state_senate9|}}}
| state = {{{state9|}}}
| status = {{{status9|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm9|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice9|}}}
| succeeded = {{{succeeded9|}}}
| succeeding = {{{succeeding9|}}}
| successor = {{{successor9|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach9|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label9|}}}|{{{termlabel9|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend9|}}}|{{{term_end9|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart9|}}}|{{{term_start9|}}}}}
| term = {{{term9|}}}
| title = {{{title9|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor9|}}}|{{{vice_governor9|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident9|}}}|{{{vice_president9|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier9|}}}|{{{vice_premier9|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister9|}}}|{{{vice_prime_minister9|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term9|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname10|}}}
| 1namedata = {{{1namedata10|}}}
| 2blankname = {{{2blankname10|}}}
| 2namedata = {{{2namedata10|}}}
| 3blankname = {{{3blankname10|}}}
| 3namedata = {{{3namedata10|}}}
| 4blankname = {{{4blankname10|}}}
| 4namedata = {{{4namedata10|}}}
| 5blankname = {{{5blankname10|}}}
| 5namedata = {{{5namedata10|}}}
| alongside = {{{alongside10|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from10|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer10|}}}|{{{appointed10|}}}}}
| assembly = {{{assembly10|}}}
| assuming = {{{assuming10|}}}
| chancellor = {{{chancellor10|}}}
| co-leader = {{{co-leader10|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM10|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM10|}}}|{{{constituency_MP10|}}}}}
| constituency = {{{constituency10|}}}
| convocation = {{{convocation10|}}}
| country = {{{country10|}}}
| deputy = {{{deputy10|}}}
| district = {{{district10|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister10|}}}|{{{first_minister10|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general10|}}}
| governor_general = {{{governor_general10|}}}
| governor = {{{governor10|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr10|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state10|}}}
| leader = {{{leader10|}}}
| legislature = {{{legislature10|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor10|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant10|}}}
| minister_from = {{{minister_from10|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader10|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader10|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader10|}}}|{{{majority_leader10|}}}}}
| majority = {{{majority10|}}}
| minister = {{{minister10|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader10|}}}|{{{minority_leader10|}}}}}
| monarch = {{{monarch10|}}}
| nominator = {{{nominator10|}}}
| office = {{{office10|}}}
| order = {{{order10|}}}
| parliament = {{{parliament10|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup10|}}}|{{{parliamentary_group10|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor10|}}}
| preceding = {{{preceding10|}}}
| preceded = {{{preceded10|}}}
| premier = {{{premier10|}}}
| president = {{{president10|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister10|}}}|{{{prime_minister10|}}}}}
| riding = {{{riding10|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly10|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate10|}}}
| state_house = {{{state_house10|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature10|}}}
| state_senate = {{{state_senate10|}}}
| state = {{{state10|}}}
| status = {{{status10|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm10|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice10|}}}
| succeeded = {{{succeeded10|}}}
| succeeding = {{{succeeding10|}}}
| successor = {{{successor10|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach10|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label10|}}}|{{{termlabel10|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend10|}}}|{{{term_end10|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart10|}}}|{{{term_start10|}}}}}
| term = {{{term10|}}}
| title = {{{title10|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor10|}}}|{{{vice_governor10|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident10|}}}|{{{vice_president10|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier10|}}}|{{{vice_premier10|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister10|}}}|{{{vice_prime_minister10|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term10|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname11|}}}
| 1namedata = {{{1namedata11|}}}
| 2blankname = {{{2blankname11|}}}
| 2namedata = {{{2namedata11|}}}
| 3blankname = {{{3blankname11|}}}
| 3namedata = {{{3namedata11|}}}
| 4blankname = {{{4blankname11|}}}
| 4namedata = {{{4namedata11|}}}
| 5blankname = {{{5blankname11|}}}
| 5namedata = {{{5namedata11|}}}
| alongside = {{{alongside11|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from11|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer11|}}}|{{{appointed11|}}}}}
| assembly = {{{assembly11|}}}
| assuming = {{{assuming11|}}}
| chancellor = {{{chancellor11|}}}
| co-leader = {{{co-leader11|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM11|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM11|}}}|{{{constituency_MP11|}}}}}
| constituency = {{{constituency11|}}}
| convocation = {{{convocation11|}}}
| country = {{{country11|}}}
| deputy = {{{deputy11|}}}
| district = {{{district11|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister11|}}}|{{{first_minister11|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general11|}}}
| governor_general = {{{governor_general11|}}}
| governor = {{{governor11|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr11|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state11|}}}
| leader = {{{leader11|}}}
| legislature = {{{legislature11|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor11|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant11|}}}
| minister_from = {{{minister_from11|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader11|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader11|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader11|}}}|{{{majority_leader11|}}}}}
| majority = {{{majority11|}}}
| minister = {{{minister11|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader11|}}}|{{{minority_leader11|}}}}}
| monarch = {{{monarch11|}}}
| nominator = {{{nominator11|}}}
| office = {{{office11|}}}
| order = {{{order11|}}}
| parliament = {{{parliament11|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup11|}}}|{{{parliamentary_group11|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor11|}}}
| preceding = {{{preceding11|}}}
| preceded = {{{preceded11|}}}
| premier = {{{premier11|}}}
| president = {{{president11|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister11|}}}|{{{prime_minister11|}}}}}
| riding = {{{riding11|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly11|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate11|}}}
| state_house = {{{state_house11|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature11|}}}
| state_senate = {{{state_senate11|}}}
| state = {{{state11|}}}
| status = {{{status11|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm11|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice11|}}}
| succeeded = {{{succeeded11|}}}
| succeeding = {{{succeeding11|}}}
| successor = {{{successor11|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach11|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label11|}}}|{{{termlabel11|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend11|}}}|{{{term_end11|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart11|}}}|{{{term_start11|}}}}}
| term = {{{term11|}}}
| title = {{{title11|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor11|}}}|{{{vice_governor11|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident11|}}}|{{{vice_president11|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier11|}}}|{{{vice_premier11|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister11|}}}|{{{vice_prime_minister11|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term11|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname12|}}}
| 1namedata = {{{1namedata12|}}}
| 2blankname = {{{2blankname12|}}}
| 2namedata = {{{2namedata12|}}}
| 3blankname = {{{3blankname12|}}}
| 3namedata = {{{3namedata12|}}}
| 4blankname = {{{4blankname12|}}}
| 4namedata = {{{4namedata12|}}}
| 5blankname = {{{5blankname12|}}}
| 5namedata = {{{5namedata12|}}}
| alongside = {{{alongside12|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from12|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer12|}}}|{{{appointed12|}}}}}
| assembly = {{{assembly12|}}}
| assuming = {{{assuming12|}}}
| chancellor = {{{chancellor12|}}}
| co-leader = {{{co-leader12|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM12|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM12|}}}|{{{constituency_MP12|}}}}}
| constituency = {{{constituency12|}}}
| convocation = {{{convocation12|}}}
| country = {{{country12|}}}
| deputy = {{{deputy12|}}}
| district = {{{district12|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister12|}}}|{{{first_minister12|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general12|}}}
| governor_general = {{{governor_general12|}}}
| governor = {{{governor12|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr12|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state12|}}}
| leader = {{{leader12|}}}
| legislature = {{{legislature12|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor12|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant12|}}}
| minister_from = {{{minister_from12|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader12|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader12|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader12|}}}|{{{majority_leader12|}}}}}
| majority = {{{majority12|}}}
| minister = {{{minister12|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader12|}}}|{{{minority_leader12|}}}}}
| monarch = {{{monarch12|}}}
| nominator = {{{nominator12|}}}
| office = {{{office12|}}}
| order = {{{order12|}}}
| parliament = {{{parliament12|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup12|}}}|{{{parliamentary_group12|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor12|}}}
| preceding = {{{preceding12|}}}
| preceded = {{{preceded12|}}}
| premier = {{{premier12|}}}
| president = {{{president12|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister12|}}}|{{{prime_minister12|}}}}}
| riding = {{{riding12|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly12|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate12|}}}
| state_house = {{{state_house12|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature12|}}}
| state_senate = {{{state_senate12|}}}
| state = {{{state12|}}}
| status = {{{status12|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm12|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice12|}}}
| succeeded = {{{succeeded12|}}}
| succeeding = {{{succeeding12|}}}
| successor = {{{successor12|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach12|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label12|}}}|{{{termlabel12|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend12|}}}|{{{term_end12|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart12|}}}|{{{term_start12|}}}}}
| term = {{{term12|}}}
| title = {{{title12|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor12|}}}|{{{vice_governor12|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident12|}}}|{{{vice_president12|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier12|}}}|{{{vice_premier12|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister12|}}}|{{{vice_prime_minister12|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term12|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname13|}}}
| 1namedata = {{{1namedata13|}}}
| 2blankname = {{{2blankname13|}}}
| 2namedata = {{{2namedata13|}}}
| 3blankname = {{{3blankname13|}}}
| 3namedata = {{{3namedata13|}}}
| 4blankname = {{{4blankname13|}}}
| 4namedata = {{{4namedata13|}}}
| 5blankname = {{{5blankname13|}}}
| 5namedata = {{{5namedata13|}}}
| alongside = {{{alongside13|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from13|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer13|}}}|{{{appointed13|}}}}}
| assembly = {{{assembly13|}}}
| assuming = {{{assuming13|}}}
| chancellor = {{{chancellor13|}}}
| co-leader = {{{co-leader13|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM13|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM13|}}}|{{{constituency_MP13|}}}}}
| constituency = {{{constituency13|}}}
| convocation = {{{convocation13|}}}
| country = {{{country13|}}}
| deputy = {{{deputy13|}}}
| district = {{{district13|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister13|}}}|{{{first_minister13|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general13|}}}
| governor_general = {{{governor_general13|}}}
| governor = {{{governor13|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr13|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state13|}}}
| leader = {{{leader13|}}}
| legislature = {{{legislature13|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor13|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant13|}}}
| minister_from = {{{minister_from13|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader13|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader13|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader13|}}}|{{{majority_leader13|}}}}}
| majority = {{{majority13|}}}
| minister = {{{minister13|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader13|}}}|{{{minority_leader13|}}}}}
| monarch = {{{monarch13|}}}
| nominator = {{{nominator13|}}}
| office = {{{office13|}}}
| order = {{{order13|}}}
| parliament = {{{parliament13|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup13|}}}|{{{parliamentary_group13|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor13|}}}
| preceding = {{{preceding13|}}}
| preceded = {{{preceded13|}}}
| premier = {{{premier13|}}}
| president = {{{president13|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister13|}}}|{{{prime_minister13|}}}}}
| riding = {{{riding13|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly13|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate13|}}}
| state_house = {{{state_house13|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature13|}}}
| state_senate = {{{state_senate13|}}}
| state = {{{state13|}}}
| status = {{{status13|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm13|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice13|}}}
| succeeded = {{{succeeded13|}}}
| succeeding = {{{succeeding13|}}}
| successor = {{{successor13|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach13|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label13|}}}|{{{termlabel13|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend13|}}}|{{{term_end13|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart13|}}}|{{{term_start13|}}}}}
| term = {{{term13|}}}
| title = {{{title13|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor13|}}}|{{{vice_governor13|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident13|}}}|{{{vice_president13|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier13|}}}|{{{vice_premier13|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister13|}}}|{{{vice_prime_minister13|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term13|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname14|}}}
| 1namedata = {{{1namedata14|}}}
| 2blankname = {{{2blankname14|}}}
| 2namedata = {{{2namedata14|}}}
| 3blankname = {{{3blankname14|}}}
| 3namedata = {{{3namedata14|}}}
| 4blankname = {{{4blankname14|}}}
| 4namedata = {{{4namedata14|}}}
| 5blankname = {{{5blankname14|}}}
| 5namedata = {{{5namedata14|}}}
| alongside = {{{alongside14|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from14|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer14|}}}|{{{appointed14|}}}}}
| assembly = {{{assembly14|}}}
| assuming = {{{assuming14|}}}
| chancellor = {{{chancellor14|}}}
| co-leader = {{{co-leader14|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM14|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM14|}}}|{{{constituency_MP14|}}}}}
| constituency = {{{constituency14|}}}
| convocation = {{{convocation14|}}}
| country = {{{country14|}}}
| deputy = {{{deputy14|}}}
| district = {{{district14|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister14|}}}|{{{first_minister14|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general14|}}}
| governor_general = {{{governor_general14|}}}
| governor = {{{governor14|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr14|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state14|}}}
| leader = {{{leader14|}}}
| legislature = {{{legislature14|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor14|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant14|}}}
| minister_from = {{{minister_from14|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader14|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader14|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader14|}}}|{{{majority_leader14|}}}}}
| majority = {{{majority14|}}}
| minister = {{{minister14|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader14|}}}|{{{minority_leader14|}}}}}
| monarch = {{{monarch14|}}}
| nominator = {{{nominator14|}}}
| office = {{{office14|}}}
| order = {{{order14|}}}
| parliament = {{{parliament14|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup14|}}}|{{{parliamentary_group14|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor14|}}}
| preceding = {{{preceding14|}}}
| preceded = {{{preceded14|}}}
| premier = {{{premier14|}}}
| president = {{{president14|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister14|}}}|{{{prime_minister14|}}}}}
| riding = {{{riding14|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly14|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate14|}}}
| state_house = {{{state_house14|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature14|}}}
| state_senate = {{{state_senate14|}}}
| state = {{{state14|}}}
| status = {{{status14|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm14|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice14|}}}
| succeeded = {{{succeeded14|}}}
| succeeding = {{{succeeding14|}}}
| successor = {{{successor14|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach14|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label14|}}}|{{{termlabel14|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend14|}}}|{{{term_end14|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart14|}}}|{{{term_start14|}}}}}
| term = {{{term14|}}}
| title = {{{title14|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor14|}}}|{{{vice_governor14|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident14|}}}|{{{vice_president14|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier14|}}}|{{{vice_premier14|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister14|}}}|{{{vice_prime_minister14|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term14|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname15|}}}
| 1namedata = {{{1namedata15|}}}
| 2blankname = {{{2blankname15|}}}
| 2namedata = {{{2namedata15|}}}
| 3blankname = {{{3blankname15|}}}
| 3namedata = {{{3namedata15|}}}
| 4blankname = {{{4blankname15|}}}
| 4namedata = {{{4namedata15|}}}
| 5blankname = {{{5blankname15|}}}
| 5namedata = {{{5namedata15|}}}
| alongside = {{{alongside15|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from15|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer15|}}}|{{{appointed15|}}}}}
| assembly = {{{assembly15|}}}
| assuming = {{{assuming15|}}}
| chancellor = {{{chancellor15|}}}
| co-leader = {{{co-leader15|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM15|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM15|}}}|{{{constituency_MP15|}}}}}
| constituency = {{{constituency15|}}}
| convocation = {{{convocation15|}}}
| country = {{{country15|}}}
| deputy = {{{deputy15|}}}
| district = {{{district15|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister15|}}}|{{{first_minister15|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general15|}}}
| governor_general = {{{governor_general15|}}}
| governor = {{{governor15|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr15|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state15|}}}
| leader = {{{leader15|}}}
| legislature = {{{legislature15|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor15|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant15|}}}
| minister_from = {{{minister_from15|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader15|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader15|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader15|}}}|{{{majority_leader15|}}}}}
| majority = {{{majority15|}}}
| minister = {{{minister15|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader15|}}}|{{{minority_leader15|}}}}}
| monarch = {{{monarch15|}}}
| nominator = {{{nominator15|}}}
| office = {{{office15|}}}
| order = {{{order15|}}}
| parliament = {{{parliament15|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup15|}}}|{{{parliamentary_group15|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor15|}}}
| preceding = {{{preceding15|}}}
| preceded = {{{preceded15|}}}
| premier = {{{premier15|}}}
| president = {{{president15|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister15|}}}|{{{prime_minister15|}}}}}
| riding = {{{riding15|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly15|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate15|}}}
| state_house = {{{state_house15|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature15|}}}
| state_senate = {{{state_senate15|}}}
| state = {{{state15|}}}
| status = {{{status15|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm15|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice15|}}}
| succeeded = {{{succeeded15|}}}
| succeeding = {{{succeeding15|}}}
| successor = {{{successor15|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach15|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label15|}}}|{{{termlabel15|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend15|}}}|{{{term_end15|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart15|}}}|{{{term_start15|}}}}}
| term = {{{term15|}}}
| title = {{{title15|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor15|}}}|{{{vice_governor15|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident15|}}}|{{{vice_president15|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier15|}}}|{{{vice_premier15|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister15|}}}|{{{vice_prime_minister15|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term15|}}}
}}}}<!--
-->{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{Infobox officeholder/office|color={{#ifeq:{{lc:{{{embed}}}}}|yes|#eee|lavender}}
| 1blankname = {{{1blankname16|}}}
| 1namedata = {{{1namedata16|}}}
| 2blankname = {{{2blankname16|}}}
| 2namedata = {{{2namedata16|}}}
| 3blankname = {{{3blankname16|}}}
| 3namedata = {{{3namedata16|}}}
| 4blankname = {{{4blankname16|}}}
| 4namedata = {{{4namedata16|}}}
| 5blankname = {{{5blankname16|}}}
| 5namedata = {{{5namedata16|}}}
| alongside = {{{alongside16|}}}
| ambassador_from = {{{ambassador_from16|}}}
| appointer = {{if empty|{{{appointer16|}}}|{{{appointed16|}}}}}
| assembly = {{{assembly16|}}}
| assuming = {{{assuming16|}}}
| chancellor = {{{chancellor16|}}}
| co-leader = {{{co-leader16|}}}
| constituency_{{#if:{{{constituency_AM16|}}}|AM|MP}} = {{if empty|{{{constituency_AM16|}}}|{{{constituency_MP16|}}}}}
| constituency = {{{constituency16|}}}
| convocation = {{{convocation16|}}}
| country = {{{country16|}}}
| deputy = {{{deputy16|}}}
| district = {{{district16|}}}
| firstminister = {{if empty|{{{firstminister16|}}}|{{{first_minister16|}}}}}
| governor-general = {{{governor-general16|}}}
| governor_general = {{{governor_general16|}}}
| governor = {{{governor16|}}}
| jr/sr = {{{jr/sr16|}}}
| jr/sr and state = {{{jr/sr and state16|}}}
| leader = {{{leader16|}}}
| legislature = {{{legislature16|}}}
| lieutenant_governor = {{{lieutenant_governor16|}}}
| lieutenant = {{{lieutenant16|}}}
| minister_from = {{{minister_from16|}}}
| minority_floor_leader = {{{minority_floor_leader16|}}}
| majority_floor_leader = {{{majority_floor_leader16|}}}
| majority_leader = {{if empty|{{{majorityleader16|}}}|{{{majority_leader16|}}}}}
| majority = {{{majority16|}}}
| minister = {{{minister16|}}}
| minority_leader = {{if empty|{{{minorityleader16|}}}|{{{minority_leader16|}}}}}
| monarch = {{{monarch16|}}}
| nominator = {{{nominator16|}}}
| office = {{{office16|}}}
| order = {{{order16|}}}
| parliament = {{{parliament16|}}}
| parliamentarygroup = {{if empty|{{{parliamentarygroup16|}}}|{{{parliamentary_group16|}}}}}
| predecessor = {{{predecessor16|}}}
| preceding = {{{preceding16|}}}
| preceded = {{{preceded16|}}}
| premier = {{{premier16|}}}
| president = {{{president16|}}}
| primeminister = {{if empty|{{{primeminister16|}}}|{{{prime_minister16|}}}}}
| riding = {{{riding16|}}}
| state_assembly = {{{state_assembly16|}}}
| state_delegate = {{{state_delegate16|}}}
| state_house = {{{state_house16|}}}
| state_legislature = {{{state_legislature16|}}}
| state_senate = {{{state_senate16|}}}
| state = {{{state16|}}}
| status = {{{status16|}}}
| subterm = {{nobold|{{{subterm16|}}}}}
| suboffice = {{{suboffice16|}}}
| succeeded = {{{succeeded16|}}}
| succeeding = {{{succeeding16|}}}
| successor = {{{successor16|}}}
| taoiseach = {{{taoiseach16|}}}
| termlabel = {{if empty|{{{term_label16|}}}|{{{termlabel16|}}}|In office}}
| termend = {{if empty|{{{termend16|}}}|{{{term_end16|}}}}}
| termstart = {{if empty|{{{termstart16|}}}|{{{term_start16|}}}}}
| term = {{{term16|}}}
| title = {{{title16|}}}
| vicegovernor = {{if empty|{{{vicegovernor16|}}}|{{{vice_governor16|}}}}}
| vicepresident = {{if empty|{{{vicepresident16|}}}|{{{vice_president16|}}}}}
| vicepremier = {{if empty|{{{vicepremier16|}}}|{{{vice_premier16|}}}}}
| viceprimeminister = {{if empty|{{{viceprimeminister16|}}}|{{{vice_prime_minister16|}}}}}
| party = {{{party|}}}
| prior_term = {{{prior_term16|}}}
}}}}
| data2 = {{{module0|}}}
<!----------Personal data---------->
| header3 = {{#if:{{{pronunciation|}}}{{{birth_name|}}}{{{birthname|}}}{{{birth_date|}}}{{{birth_place|}}}{{{death_date|}}}{{{death_place|}}}{{{resting_place|}}}{{{restingplace|}}}{{{resting_place_coordinates|}}}{{{restingplacecoordinates|}}}{{{citizenship|}}}{{{nationality|}}}{{{party|}}}{{{otherparty|}}}{{{other_party|}}}{{{spouse|}}}{{{spouses|}}}{{{partner|}}}{{{relations|}}}{{{children|}}}{{{parents|}}}{{{mother|}}}{{{father|}}}{{{relatives|}}}{{{education|}}}{{{alma_mater|}}}{{{occupation|}}}{{{profession|}}}{{{known_for|}}}{{{salary|}}}{{{cabinet|}}}{{{committees|}}}{{{portfolio|}}}{{{awards|}}}{{{data1|}}}{{{data2|}}}{{{data3|}}}{{{data4|}}}{{{data5|}}}|Personal details}}
| label4 = Pronunciation
| data4 = {{{pronunciation|}}}
| label5 = ಪುಟ್ಟು
| data5 = {{#invoke:Separated entries|br
|1={{#if:{{{birth_name|}}}{{{birthname|}}}|<span class="nickname">{{if empty|{{{birth_name|}}}|{{{birthname|}}}}}</span>}}
|2={{#invoke:person date|birth}}
|3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}}
}}
| label6 = ತೀರಿನಿ
| data6 = {{#invoke:Separated entries|br
|1={{#invoke:person date|death}}
|2={{#if:{{{death_place|}}}|<div class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}}
}}
| label7 = {{#ifexpr: {{strfind short|
{{{death_cause|}}}|Assassination}}
| Manner |{{#if:{{{death_manner|}}}|Manner|ತೀರಿನ}} }} ಕಾರಣೊ
| data7 = {{if empty|{{{death_manner|}}}|{{{death_cause|}}}}}
| label8 = Resting place
| class8 = label
| data8 = {{#invoke:Separated entries|br|{{if empty|{{{resting_place|}}}|{{{restingplace|}}}}}|{{if empty|{{{resting_place_coordinates|}}}|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}
| label9 = ಪೌರತ್ವ
| data9 = {{{citizenship|}}}
| label11 = ಪಕ್ಸೊ
| data11 = {{#switch:{{{party|}}}
| =
| [[United States Democratic Party|Democrat]]
| [[Democratic Party (United States)|Democratic]]
| [[Democratic Party (United States)|Democrat]] = [[Democratic Party (United States)|Democratic]]
| [[Republican Party (United States)|Republican]]
| [[United States Republican Party]]
| [[United States Republican Party|Republican]]
| [[Republican Party (United States)|Republican Party]] = [[Republican Party (United States)|Republican]]
| [[Conservative Party (UK)|Conservative Party]]
| [[Conservative Party (UK)|Conservative]] = [[Conservative Party (UK)|Conservative]]
| [[Labour Party (UK)|Labour Party]]
| [[Labour Party (UK)|Labour]] = [[Labour Party (UK)|Labour]]
| [[Conservative Party of Canada|Conservative Party]]
| [[Conservative Party of Canada|Conservative]] = [[Conservative Party of Canada|Conservative]]
| [[Liberal Party of Canada|Liberal Party]]
| [[Liberal Party of Canada|Liberal]] = [[Liberal Party of Canada|Liberal]]
| KMT
| Kuomintang
| [[KMT]]
| [[Kuomintang|KMT]]
| [[Kuomintang]]
| Kuomintang (KMT)
| [[Kuomintang]] (KMT) = [[Kuomintang]]
| DPP
| [[Democratic Progressive Party|DPP]]
| [[Democratic Progressive Party]] = [[Democratic Progressive Party]]
| #default = {{{party|}}} }}
| label12 = ಬೇತೆ ಪಕ್ಸೊಲು
| data12 = {{if empty|{{{otherparty|}}}|{{{other_party|}}}}}
| label13 = Height
| data13 = {{#if:{{{height|}}}|{{Infobox person/height|{{{height|}}}}}}}
| label14 = ಆತಿನಾರ್{{#invoke:Detect singular|pluralize|{{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}|{{{spouse(s)|}}}}}|likely=(s)|plural=s}}
| data14 = {{if empty|{{{spouse|}}}|{{{spouses|}}}|{{{spouse(s)|}}}}}
| label15 = Domestic partner{{#invoke:Detect singular|pluralize|{{{partner|}}}|likely=(s)|plural=s}}
| data15 = {{{partner|}}}
| label16 = ಸಮ್ಮಂದೊ
| data16 = {{{relations|}}}
| label17 = ಜೋಕುಲು
| data17 = {{{children|}}}
| label18 = ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆ{{#if:{{{parents|}}}|{{#invoke:Detect singular|pluralize|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!--
-->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|s}}}}
| data18 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#invoke:list|unbulleted|{{#if:{{{father|}}}|{{{father}}} (father)}}|{{#if:{{{mother|}}}|{{{mother}}} (mother)}}}}}}
| label19 = ಪೈಕಿದಕ್ಲು
| data19 = {{{relatives|}}}
| label21 = ಕಲ್ಪಾಟಿಗೆ
| data21 = {{{education|}}}
| label22 = [[Alma mater]]
| data22 = {{{alma_mater|}}}
| label23 = ಉದ್ಯೋಗ
| data23 = {{{occupation|}}}
| label24 = Profession
| data24 = {{{profession|}}}
| label25 = ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿನಿ
| data25 = {{{known_for|}}}
| label26 = Salary
| data26 = {{{salary|}}}
| label27 = ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್
| data27 = {{{cabinet|}}}
| label28 = ಸಮಿತಿಲು
| data28 = {{{committees|}}}
| label29 = Portfolio
| data29 = {{{portfolio|}}}
| label30 = ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
| data30 = {{{awards|}}}
| label31 = {{{blank1}}}
| data31 = {{{data1|}}}
| label32 = {{{blank2}}}
| data32 = {{{data2|}}}
| label33 = {{{blank3}}}
| data33 = {{{data3|}}}
| label34 = {{{blank4}}}
| data34 = {{{data4|}}}
| label35 = {{{blank5}}}
| data35 = {{{data5|}}}
| label36 = ದಸ್ಕತ್
| data36 = {{#if:{{{signature|}}}|[[File:{{{signature}}}|{{if empty|{{{signature_size|}}}|128x80px}}|class=skin-invert notpageimage|alt={{{signature_alt|}}}|{{PAGENAME}}'s signature]]}}
| label37 = ಜಾಲತಾನೊ
| data37 = {{{website|}}}
| label38 = ಅಡ್ಡಪುದರ್{{#invoke:Detect singular|pluralize|{{{nickname|}}}|likely=(s)|plural=s}}
| data38 = {{{nickname|}}}
| header39 = {{#if:{{{allegiance|}}}{{{branch|}}}{{{serviceyears|}}}{{{service_years|}}}{{{rank|}}}{{{unit|}}}{{{commands|}}}{{{battles|}}}{{{military_blank1|}}}|Military service}}
| label40 = Allegiance
| data40 = {{{allegiance|}}}
| label41 = ಇಬಾಗೊ
| data41 = {{{branch|}}}
| label42 = ಸೇವೆದ ವರ್ಷೊಲು
| data42 = {{if empty|{{{serviceyears|}}}|{{{service_years|}}}}}
| label43 = ರ್ಯಾಂಕ್
| data43 = {{{rank|}}}
| label44 = ಯುನಿಟ್
| data44 = {{{unit|}}}
| label45 = ಕಮಾಂಡ್
| data45 = {{{commands|}}}
| label46 = ಲಡಾಯಿ/ಯುದ್ಧೊಲು
| data46 = {{{battles|}}}
| label47 = ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮ್ಮಾನೊಲು
| data47 = {{{mawards|}}}
| label48 = {{{military_blank1}}}
| data48 = {{{military_data1|}}}
| label49 = {{{military_blank2}}}
| data49 = {{{military_data2|}}}
| label50 = {{{military_blank3}}}
| data50 = {{{military_data3|}}}
| label51 = {{{military_blank4}}}
| data51 = {{{military_data4|}}}
| label52 = {{{military_blank5}}}
| data52 = {{{military_data5|}}}
| data53 = {{{module|}}}
| data54 = {{{module2|}}}
| data55 = {{{module3|}}}
| data56 = {{{module4|}}}
| data57 = {{{module5|}}}
| data58 = {{{footnotes|}}}
| belowstyle = border-top: 1px solid right;
| below = <div>{{#if:{{{date|}}}| As of {{{date}}}{{#if:{{{year|}}}|, {{{year}}}}}}}</div>{{#if:{{{source|}}}|Source: [{{{source}}}]}}
}}{{#if:{{{pronunciation|}}}|{{#ifeq:{{{nocat|{{{demo|{{#ifeq:{{{categories|}}}|no|yes}}}}}}}}|yes||[[Category:Biography template using pronunciation]]}}
}}{{#if:{{{1blankname0|}}}{{{1namedata0|}}}{{{2blankname0|}}}{{{2namedata0|}}}{{{3blankname0|}}}{{{3namedata0|}}}{{{4blankname0|}}}{{{4namedata0|}}}{{{5blankname0|}}}{{{5namedata0|}}}{{{alongside0|}}}{{{ambassador_from0|}}}{{{appointer0|}}}{{{assembly0|}}}{{{assuming0|}}}{{{chancellor0|}}}{{{co-leader0|}}}{{{constituency_AM0|}}}{{{constituency0|}}}{{{country0|}}}{{{deputy0|}}}{{{district0|}}}{{{firstminister0|}}}{{{governor-general0|}}}{{{governor0|}}}{{{jr/sr0|}}}{{{jr/sr and state0|}}}{{{leader0|}}}{{{legislature0|}}}{{{lieutenant_governor0|}}}{{{lieutenant0|}}}{{{minister_from0|}}}{{{minority_floor_leader0|}}}{{{majority_floor_leader0|}}}{{{majorityleader0|}}}{{{majority0|}}}{{{minister0|}}}{{{minorityleader0|}}}{{{monarch0|}}}{{{nominator0|}}}{{{office0|}}}{{{order0|}}}{{{parliament0|}}}{{{predecessor0|}}}{{{preceding0|}}}{{{preceded0|}}}{{{premier0|}}}{{{president0|}}}{{{primeminister0|}}}{{{riding0|}}}{{{state_assembly0|}}}{{{state_delegate0|}}}{{{state_house0|}}}{{{state_legislature0|}}}{{{state_senate0|}}}{{{state0|}}}{{{suboffice0|}}}{{{subterm0|}}}{{{succeeded0|}}}{{{succeeding0|}}}{{{successor0|}}}{{{taoiseach0|}}}{{{termend0|}}}{{{termstart0|}}}{{{term0|}}}{{{title0|}}}{{{vicegovernor0|}}}{{{vicepresident0|}}}{{{vicepremier0|}}}{{{viceprimeminister0|}}}{{{prior_term0|}}}{{{appointe0|}}}{{{constituency_0|}}}|{{#ifeq:{{{nocat|{{{demo|{{#ifeq:{{{categories|}}}|no|yes}}}}}}}}|yes||[[Category:Pages using infobox officeholder with office0]]}}
}}{{#if:{{{speaker|}}}|{{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||{{#ifeq:{{{nocat|{{{demo|{{#ifeq:{{{categories|}}}|no|yes}}}}}}}}|yes||[[Category:Pages using infobox officeholder with speaker]]}}}}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|{{#ifeq:{{{nocat|{{{demo|{{#ifeq:{{{categories|}}}|no|yes}}}}}}}}|yes||[[Category:Pages using infobox officeholder with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}}}|preview=Page using [[Template:Infobox officeholder]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| regexp1 = 1blankname[%d]* | regexp2 = 1namedata[%d]* | regexp3 = 2blankname[%d]* | regexp4 = 2namedata[%d]* | regexp5 = 3blankname[%d]* | regexp6 = 3namedata[%d]* | regexp7 = 4blankname[%d]* | regexp8 = 4namedata[%d]* | regexp9 = 5blankname[%d]* | regexp10 = 5namedata[%d]* | allegiance | alma_mater | regexp11 = alongside[%d]* | alt | regexp12 = ambassador_from[%d]* | regexp13 = appointed[%d]* | regexp14 = appointer[%d]* | regexp15 = assembly[%d]* | awards | battles | battles_label | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | regexp16 = blank[%d]* | bodyclass | branch | branch_label | cabinet | candidate | caption | categories | regexp17 = chancellor[%d]* | children | citizenship | regexp18 = co%-leader[%d]* | commands | committees | regexp19 = constituency[%d]* | regexp20 = constituency_AM[%d]* | regexp21 = constituency_MP[%d]* | regexp22 = convocation[%d]* | regexp23 = country[%d]* | regexp24 = data[%d]* | date | death_cause | death_date | death_manner | death_place | demo | regexp25 = deputy[%d]* | regexp26 = district[%d]* | education | election_date | embed | father | regexp28 = first[_]?minister[%d]* | footnotes | regexp29 = governor[%d]* | regexp30 = governor_general[%d]* | regexp31 = governor%-general[%d]* | height | honorific_prefix | honorific-prefix | honorific_suffix | honorific-suffix | image | image name | image_name_alt | image_size | imagesize | image_upright | incumbent | regexp32 = jr/sr[%d]* | regexp33 = jr/sr and state[%d]* | known_for | regexp34 = leader[%d]* | regexp35 = legislature[%d]* | regexp36 = lieutenant[%d]* | regexp37 = lieutenant_governor[%d]* | mainwidth | main_width | regexp38 = majority[%d]* | regexp39 = majority_floor_leader[%d]* | regexp40 = majority_leader[%d]* | regexp41 = majorityleader[%d]* | mawards | regexp42 = military_blank[%d]* | regexp43 = military_data[%d]* | regexp44 = minister[%d]* | regexp45 = minister_from[%d]* | regexp46 = minority_floor_leader[%d]* | regexp47 = minority_leader[%d]* | regexp48 = minorityleader[%d]* | regexp49 = module[%d]* | regexp50 = monarch[%d]* | mother | name | nationality | native_name | native_name_lang | nickname | nocat | regexp51 = nominator[%d]* | nominee | occupation | regexp52 = office[%d]* | opponent | regexp53 = order[%d]* | otherparty | other_party | parents | regexp54 = parliament[%d]* | regexp55 = parliamentary[_]?group[%d]* | partner | party | party_election | portfolio | regexp56 = preceded[%d]* | regexp57 = preceding[%d]* | regexp58 = predecessor[%d]* | regexp59 = premier[%d]* | regexp60 = president[%d]* | regexp61 = prime[_]?minister[%d]* | regexp62 = prior_term[%d]* | profession | pronunciation | rank | rank_label | relations | relatives | residence | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | regexp63 = riding[%d]* | runningmate | running_mate | salary | serviceyears | service_years | serviceyears_label | service_years_label | signature | signature_alt | signature_size | smallimage | smallimage_alt | source | speaker | speaker_office | spouse | spouses | regexp64 = state[%d]* | regexp65 = state_assembly[%d]* | regexp66 = state_delegate[%d]* | regexp67 = state_house[%d]* | regexp68 = state_legislature[%d]* | regexp69 = state_senate[%d]* | regexp70 = status[%d]* | regexp71 = suboffice[%d]* | regexp72 = subterm[%d]* | regexp73 = succeeded[%d]* | regexp74 = succeeding[%d]* | regexp75 = successor[%d]* | regexp76 = taoiseach[%d]* | regexp77 = term[%d]* | regexp78 = term_end[%d]* | regexp79 = term_label[%d]* | regexp80 = term_start[%d]* | regexp81 = termend[%d]* | regexp82 = termlabel[%d]* | regexp83 = termstart[%d]* | regexp84 = title[%d]* | unit | unit_label | regexp85 = vice[_]?governor[%d]* | regexp86 = vice[_]?premier[%d]* | regexp87 = vice[_]?president[%d]* | regexp88 = vice[_]?prime[_]?minister[%d]* | regexp89 = assuming[%d]* | website | width | year }}{{#invoke:Check for deprecated parameters|check
| _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox officeholder with deprecated parameters|_VALUE_]]}}
| _remove = nationality; jr/sr and state; religion; residence; smallimage_alt
| mainwidth = main_width
| honorific prefix = honorific_prefix
| honorific-prefix = honorific_prefix
| honorific suffix = honorific_suffix
| honorific-suffix = honorific_suffix
| image name = image
| smallimage = image
| width = image_size
| imagesize = image_size
| appointed = appointer
| firstminister = first_minister
| majorityleader = majority_leader
| minorityleader = minority_leader
| parliamentarygroup = parliamentary_group
| primeminister = prime_minister
| runningmate = running_mate
| termlabel = term_label
| termend = term_end
| termstart = term_start
| vicegovernor = vice_governor
| vicepresident = vice_president
| vicepremier = vice_premier
| viceprimeminister = vice_prime_minister
| appointed1 = appointer1
| firstminister1 = first_minister1
| majorityleader1 = majority_leader1
| minorityleader1 = minority_leader1
| parliamentarygroup1 = parliamentary_group1
| primeminister1 = prime_minister1
| termlabel1 = term_label1
| termend1 = term_end1
| termstart1 = term_start1
| vicegovernor1 = vice_governor1
| vicepresident1 = vice_president1
| vicepremier1 = vice_premier1
| viceprimeminister1 = vice_prime_minister1
| appointed2 = appointer2
| firstminister2 = first_minister2
| majorityleader2 = majority_leader2
| minorityleader2 = minority_leader2
| parliamentarygroup2 = parliamentary_group2
| primeminister2 = prime_minister2
| termlabel2 = term_label2
| termend2 = term_end2
| termstart2 = term_start2
| vicegovernor2 = vice_governor2
| vicepresident2 = vice_president2
| vicepremier2 = vice_premier2
| viceprimeminister2 = vice_prime_minister2
| appointed3 = appointer3
| firstminister3 = first_minister3
| majorityleader3 = majority_leader3
| minorityleader3 = minority_leader3
| parliamentarygroup3 = parliamentary_group3
| primeminister3 = prime_minister3
| termlabel3 = term_label3
| termend3 = term_end3
| termstart3 = term_start3
| vicegovernor3 = vice_governor3
| vicepresident3 = vice_president3
| vicepremier3 = vice_premier3
| viceprimeminister3 = vice_prime_minister3
| appointed4 = appointer4
| firstminister4 = first_minister4
| majorityleader4 = majority_leader4
| minorityleader4 = minority_leader4
| parliamentarygroup4 = parliamentary_group4
| primeminister4 = prime_minister4
| termlabel4 = term_label4
| termend4 = term_end4
| termstart4 = term_start4
| vicegovernor4 = vice_governor4
| vicepresident4 = vice_president4
| vicepremier4 = vice_premier4
| viceprimeminister4 = vice_prime_minister4
| appointed5 = appointer5
| firstminister5 = first_minister5
| majorityleader5 = majority_leader5
| minorityleader5 = minority_leader5
| parliamentarygroup5 = parliamentary_group5
| primeminister5 = prime_minister5
| termlabel5 = term_label5
| termend5 = term_end5
| termstart5 = term_start5
| vicegovernor5 = vice_governor5
| vicepresident5 = vice_president5
| vicepremier5 = vice_premier5
| viceprimeminister5 = vice_prime_minister5
| appointed6 = appointer6
| firstminister6 = first_minister6
| majorityleader6 = majority_leader6
| minorityleader6 = minority_leader6
| parliamentarygroup6 = parliamentary_group6
| primeminister6 = prime_minister6
| termlabel6 = term_label6
| termend6 = term_end6
| termstart6 = term_start6
| vicegovernor6 = vice_governor6
| vicepresident6 = vice_president6
| vicepremier6 = vice_premier6
| viceprimeminister6 = vice_prime_minister6
| appointed7 = appointer7
| firstminister7 = first_minister7
| majorityleader7 = majority_leader7
| minorityleader7 = minority_leader7
| parliamentarygroup7 = parliamentary_group7
| primeminister7 = prime_minister7
| termlabel7 = term_label7
| termend7 = term_end7
| termstart7 = term_start7
| vicegovernor7 = vice_governor7
| vicepresident7 = vice_president7
| vicepremier7 = vice_premier7
| viceprimeminister7 = vice_prime_minister7
| appointed8 = appointer8
| firstminister8 = first_minister8
| majorityleader8 = majority_leader8
| minorityleader8 = minority_leader8
| parliamentarygroup8 = parliamentary_group8
| primeminister8 = prime_minister8
| termlabel8 = term_label8
| termend8 = term_end8
| termstart8 = term_start8
| vicegovernor8 = vice_governor8
| vicepresident8 = vice_president8
| vicepremier8 = vice_premier8
| viceprimeminister8 = vice_prime_minister8
| appointed9 = appointer9
| firstminister9 = first_minister9
| majorityleader9 = majority_leader9
| minorityleader9 = minority_leader9
| parliamentarygroup9 = parliamentary_group9
| primeminister9 = prime_minister9
| termlabel9 = term_label9
| termend9 = term_end9
| termstart9 = term_start9
| vicegovernor9 = vice_governor9
| vicepresident9 = vice_president9
| vicepremier9 = vice_premier9
| viceprimeminister9 = vice_prime_minister9
| appointed10 = appointer10
| firstminister10 = first_minister10
| majorityleader10 = majority_leader10
| minorityleader10 = minority_leader10
| parliamentarygroup10 = parliamentary_group10
| primeminister10 = prime_minister10
| termlabel10 = term_label10
| termend10 = term_end10
| termstart10 = term_start10
| vicegovernor10 = vice_governor10
| vicepresident10 = vice_president10
| vicepremier10 = vice_premier10
| viceprimeminister10 = vice_prime_minister10
| appointed11 = appointer11
| firstminister11 = first_minister11
| majorityleader11 = majority_leader11
| minorityleader11 = minority_leader11
| parliamentarygroup11 = parliamentary_group11
| primeminister11 = prime_minister11
| termlabel11 = term_label11
| termend11 = term_end11
| termstart11 = term_start11
| vicegovernor11 = vice_governor11
| vicepresident11 = vice_president11
| vicepremier11 = vice_premier11
| viceprimeminister11 = vice_prime_minister11
| appointed12 = appointer12
| firstminister12 = first_minister12
| majorityleader12 = majority_leader12
| minorityleader12 = minority_leader12
| parliamentarygroup12 = parliamentary_group12
| primeminister12 = prime_minister12
| termlabel12 = term_label12
| termend12 = term_end12
| termstart12 = term_start12
| vicegovernor12 = vice_governor12
| vicepresident12 = vice_president12
| vicepremier12 = vice_premier12
| viceprimeminister12 = vice_prime_minister12
| appointed13 = appointer13
| firstminister13 = first_minister13
| majorityleader13 = majority_leader13
| minorityleader13 = minority_leader13
| parliamentarygroup13 = parliamentary_group13
| primeminister13 = prime_minister13
| termlabel13 = term_label13
| termend13 = term_end13
| termstart13 = term_start13
| vicegovernor13 = vice_governor13
| vicepresident13 = vice_president13
| vicepremier13 = vice_premier13
| viceprimeminister13 = vice_prime_minister13
| appointed14 = appointer14
| firstminister14 = first_minister14
| majorityleader14 = majority_leader14
| minorityleader14 = minority_leader14
| parliamentarygroup14 = parliamentary_group14
| primeminister14 = prime_minister14
| termlabel14 = term_label14
| termend14 = term_end14
| termstart14 = term_start14
| vicegovernor14 = vice_governor14
| vicepresident14 = vice_president14
| vicepremier14 = vice_premier14
| viceprimeminister14 = vice_prime_minister14
| appointed15 = appointer15
| firstminister15 = first_minister15
| majorityleader15 = majority_leader15
| minorityleader15 = minority_leader15
| parliamentarygroup15 = parliamentary_group15
| primeminister15 = prime_minister15
| termlabel15 = term_label15
| termend15 = term_end15
| termstart15 = term_start15
| vicegovernor15 = vice_governor15
| vicepresident15 = vice_president15
| vicepremier15 = vice_premier15
| viceprimeminister15 = vice_prime_minister15
| appointed16 = appointer16
| firstminister16 = first_minister16
| majorityleader16 = majority_leader16
| minorityleader16 = minority_leader16
| parliamentarygroup16 = parliamentary_group16
| primeminister16 = prime_minister16
| termlabel16 = term_label16
| termend16 = term_end16
| termstart16 = term_start16
| vicegovernor16 = vice_governor16
| vicepresident16 = vice_president16
| vicepremier16 = vice_premier16
| viceprimeminister16 = vice_prime_minister16
| birthname = birth_name
| death_manner = death_cause
| restingplace = resting_place
| restingplacecoordinates = resting_place_coordinates
| otherparty = other_party
| spouses = spouse
| spouse(s) = spouse
| serviceyears_label = service_years_label
| serviceyears = service_years
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
aakrzot70ak67feld9kkbzujsfy2f3m
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:JULIANDAYOFMONTH
10
21341
359687
359647
2026-05-04T04:36:18Z
ChiK
1136
359687
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:ConvertDigit|main|{{#expr:trunc(((({{#expr:trunc(((({{JULIANDAY|{{#invoke:ConvertTime|main|{{#time: Y}}}}|{{#invoke:ConvertTime|main|{{#time: n}}}}|{{#invoke:ConvertTime|main|{{#time: j}}}}}} - 59.25) * 4)mod1461)/4)}} + 0.5) * 5)mod153)/5) + 1}}}}<noinclude>
{{documentation|Template:JULIANCALENDAR/doc}}
<!-- Add categories to the /doc subpage and add interwikis to Wikidata -->
</noinclude>
5za765mbxbbozv1ohhkwn2wuo2sy49z
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:JULIANYEAR
10
21343
359686
359646
2026-05-04T04:35:54Z
ChiK
1136
359686
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:ConvertDigit|main|{{#expr:trunc({{JULIANDAY|{{#invoke:ConvertTime|main|{{#time: Y}}}}|{{#invoke:ConvertTime|main|{{#time: n}}}}|{{#invoke:ConvertTime|main|{{#time: j}}}}}}/365.25) - 4712}}}}<noinclude>
{{documentation|Template:JULIANCALENDAR/doc}}
<!-- Add categories to the /doc subpage and add interwikis to Wikidata -->
</noinclude>
18cbzu2b0meftch4vs0stxk4j2p9ije
ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK/ಕಲ್ಪುನಕಳ
2
24141
359684
358715
2026-05-04T03:44:50Z
ChiK
1136
359684
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Main Page/styles.css" />
<div id="mp-topbanner" class="mp-box">
<div id="mp-welcomecount">
<div id="mp-welcome"><h1>[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗ್]] ಸ್ವಾಗತ</h1>,</div>
<div id="mp-free">ಈ ಸೊತಂತ್ರ [[ವಿಶ್ವಕೋಶ|ವಿಶ್ವಕೋಸೊನು]] ಏರ್ಲಾ [[ಸಕಾಯೊ:ಸಂಪಾದಕೆ|ಸಂಪೊಲಿಪೊಲಿ]].</div>
<div id="articlecount"><ul><li>[[Special:Statistics|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]] ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಪಾದಕೆರ್</li> <li>[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] ಲೇಕನೊಲು [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳುಟು]] ಉಂಡು</li></ul></div>
</div>
</div>
{{#if:{{Main Page banner}}|
<div id="mp-banner" class="MainPageBG mp-box">
{{Main Page banner}}
</div>
}}
<div id="mp-upper">
<div id="mp-left" class="MainPageBG mp-box">
<h2 id="mp-tfa-h2" class="mp-h2">ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</h2>
<div id="mp-tfa" class="mp-contains-float">{{ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮುಕ್ಯೊ}}</div>
</div>
<div id="mp-right" class="MainPageBG mp-box">
<h2 id="mp-itn-h2" class="mp-h2">ಸುದ್ದಿಲೆಡ್</h2>
<div id="mp-itn" class="mp-contains-float">{{In the news}}</div>
</div>
</div>
<div id="tulu-mp-content">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುತ್ತಾಟೋ}}</div>
<div id="mp-lower" class="MainPageBG mp-box">
<h2 id="mp-tfp-h2" class="mp-h2">{{#ifexist:Template:POTD protected/{{#time:Y-m-d}}|ಇನಿತ ಇಸೇಸೊ {{#invoke:POTD kind|kind|date={{#time:Y-m-d}}}}
|ಇಸೇಸೊ ಚಿತ್ರೊಲು <span class="mp-later">(ಇನಿತ ಚಿತ್ರೊಗು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ತೂಲೆ.)</span>}}</h2>
<div id="mp-tfp">{{#ifexist:Template:POTD protected/{{#time:Y-m-d}}|{{POTD protected/{{#time:Y-m-d}}}}|{{POTD protected/{{#time:Y-m-d|-1 day}}}}}}</div>
</div>
<div id="tulu-mp-content">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಮಾತ ಪುಟೊಕುಲು}}</div>
<div id="mp-bottom" class="mp-box">
<h2 id="mp-other" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಅದೆಕುಲು</h2>
<div id="mp-other-content">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಅದೆಕುಲು}}</div>
<h2 id="mp-sister" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಅಂಗ ಯೋಜನೆಲು</h2>
<div id="mp-sister-content">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಅಂಗ ಯೋಜನೆಲು}}</div>
<h2 id="mp-lang" class="mp-h2">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್</h2>
<div>{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್}}</div>
</div>__NOTOC____NOEDITSECTION__
k51lyv85bvb4h7j1t008vuyb3s4uvko
ಅನಂತಪುರ
0
26895
359681
2026-05-03T12:50:54Z
Mahaveer Indra
1023
Mahaveer Indra, ಪುಟೊ [[ಅನಂತಪುರ]] ನ್ [[ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ತಾನೊ, ಅನಂತಪುರ]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: ಸರಿಯಾಯಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ
359681
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ತಾನೊ, ಅನಂತಪುರ]]
8roo2yequq6k8bfedc8ubbsie0xvcb5
ಪಾತೆರ:ಅನಂತಪುರ
1
26896
359683
2026-05-03T12:50:54Z
Mahaveer Indra
1023
Mahaveer Indra, ಪುಟೊ [[ಪಾತೆರ:ಅನಂತಪುರ]] ನ್ [[ಪಾತೆರ:ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ತಾನೊ, ಅನಂತಪುರ]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: ಸರಿಯಾಯಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ
359683
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ಪಾತೆರ:ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ತಾನೊ, ಅನಂತಪುರ]]
q1o24jrqszbchc32ekfdvorwj1vwa4u