ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tcy">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>tcywiki</dbname>
    <base>https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಸೇಸೊ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಫೈಲ್</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗೊ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ತಡ್ಯ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11213</id>
    <revision>
      <id>361331</id>
      <parentid>211932</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:15:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kishore Kumar Rai</username>
        <id>222</id>
      </contributor>
      <origin>361331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12817" sha1="nfbdingankah365zrj27ag79uezz8l9" xml:space="preserve">[[File:Seal of Karnataka.svg|thumb|ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಮುದ್ರೆ]]
ಬಾರತೊದ ಏಳ್ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗೊ ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲ್‌ಲ್ ಉಂಡು.  ಅಂಚಿತಿ ರಾಜ್ಯೊಲೆ ಪೈಕಿಡ್ ಕರ್ನಾಟಕೊಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು. [[ವಿಧಾನ ಸಭೆ]] ತಿರ್ತಇಲ್ಲ್(ಕೆಳಮನೆ)&lt;ref&gt;http://www.kla.kar.nic.in/assembly/constitution/const_k.htm&lt;/ref&gt; ಬುಕ್ಕೊ [[ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು]] ಮಿತ್ತಇಲ್ಲ್(ಮೇಲ್ಮನೆ) ಇಂಚ ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲ್‌ಲು.

'''ವಿಧಾನ ಸಭೆ'''ತ ಸದಸ್ಯೆರ್ ನೇರವಾದ್ ಮತದಾನೊದ ಮೂಲಕೊ ಜನೊಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಚುನಾಯಿತೆರಾದ್ ಬರ್ಪೆರ್.

ರಾಜ್ಯೊದ ವಿದಾನಸಬೆ ಅತ್ತಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದಾನಸಬೆಡ್ 225 ಸದಸ್ಯೆರುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಸದಸ್ಯೆ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್ ಸೂಚಿನೆ ಮಲ್ಪುನ ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್‌ ಸಮುದಾಯೊದ ಪ್ರತಿನಿದಿ ಆದಿಪ್ಪುವೆರ್. ಶಾಸನಸಬಾ ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯೊನು 224 ಕ್ಷೇತ್ರೊಲಾದ್ ಇಂಗಡನೆ ಆತ್ಂಡ್.

ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊ ಒರಿ ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಲ್ಪುಂಡು. ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ '''ಎಮ್ಎಲ್ಎ'''(ಮೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಅಸ್ಸೆಂಬ್ಲಿ) ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.  ಸರಳ ಬಹುತ್ವೊ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಗಳಸ್‍ದ್ ವಿದಾನಸಬೆನ್ ಚುನಾವಣೆ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಚುನಾವಣೆನ್ [[ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ]] ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

ಸದಸ್ಯೆರ್‍ನ ಸಾಮಾನ್ಯೊ ಅವದಿ ಐನ್ ವರ್ಸೊ ಮುಟ್ಟ ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಸದಸ್ಯೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನ ಪೊರ್ತುಗು ಅತ್ತಂಡ ರಾಜೀನಾಮೆ, ಅನರ್ಹತೆಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಉಪ-ಚುನಾವಣೆ ನಡಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://dpal.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/acts%20alpha%20and%20dept%20wise%20acts/3%20of%201957%20(K).pdf&lt;/ref&gt;  ಬಹುಮತ ಇಪ್ಪುನ ಪಕ್ಷೊ ಅತ್ತಂಡ ಪಕ್ಷೊಲೆ ಕೂಟೊ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷೊ ಆಪುಂಡು.

[[File:Vidhana Souda, Bangalore.jpg|thumb|ವಿದಾನಸೌದೊ, ಬೆಂಗಳೂರು]]

== ಶಾಸನ ಸಭೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|ಶಾಸನ ಸಬೆ
|'''ಅವದಿ'''
|'''ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯೆರ್ಲು'''
|-
|ಒಂಜನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|18 ಜೂನ್ 1952 - 31 ಮಾರ್ಚ್ 1957
|[[ಚೆಂಗಲರಾಯ ರೆಡ್ಡಿ|ಕೆ ಸಿ ರೆಡ್ಡಿ]], [[ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ]], [[ಕಡಿದಾಳ್ ಮಂಜಪ್ಪ]], [[ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]]
|-
|ರಡ್ಡನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|10 ಜೂನ್ 1957 - 1 ಮಾರ್ಚ್ 1962
|[[ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]], [[ಬಿ ಡಿ ಜತ್ತಿ]]
|-
|ಮೂಜನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|15 ಮಾರ್ಚ್ 1962 - 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 1967
|[[ಎಸ್ ಆರ್ ಕಂಠಿ]], [[ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ|ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]]
|-
|ನಾಲನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|15 ಮಾರ್ಚ್ 1967 - 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 1971
|[[ಎಸ್ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]], [[ವೀರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್]]
|-
|ಐನನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|24 ಮಾರ್ಚ್ 1972 - 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1977 (ವಿಸರ್ಜನೆ)
|[[ಡಿ ದೇವರಾಜ ಅರಸ್]]
|-
|ಆಜನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|17 ಮಾರ್ಚ್ 1978 - 8 ಜೂನ್ 1983 (ವಿಸರ್ಜನೆ)
|[[ಡಿ ದೇವರಾಜ ಅರಸ್]], [[ಆರ್ ಗುಂಡೂ ರಾವ್]]
|-
|ಏಳ್‌ನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|24 ಜುಲೈ 1983 - 2 ಜನವರಿ 1985 (ವಿಸರ್ಜನೆ)
|[[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ]]
|-
|ಎನ್ಮನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|18 ಮಾರ್ಚ್ 1985 - 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 1989 (ವಿಸರ್ಜನೆ)
|[[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ]], [[ಎಸ್ ಆರ್ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ]]
|-
|ಒರ್ಂಬನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1989 - 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1994 (ವಿಸರ್ಜನೆ)
|[[ವೀರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್]], [[ಎಸ್ ಬಂಗಾರಪ್ಪ|ಬಂಗಾರಪ್ಪ]], [[ಎಂ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯಿಲಿ]]
|-
|ಪತ್ತನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1994 - 22 ಜುಲೈ 1999 (ವಿಸರ್ಜನೆ)
|[[ಹೆಚ್ ಡಿ ದೇವೇಗೌಡ]], [[ಜೆ ಹೆಚ್ ಪಟೇಲ್]]
|-
|ಪತ್ತೊಂಜನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999 - 28 ಮೇ 2004
|[[ಎಸ್ ಎಂ ಕೃಷ್ಣ]]
|-
|ಪದ್‌ರಾಡ್‌ನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|28 ಮೇ 2004 - 19 ನವೆಂಬರ್ 2007 (ವಿಸರ್ಜನೆ)
|[[ಧರಮ್ ಸಿಂಗ್]], [[ಹೆಚ್ ಡಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]], [[ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ|ಬಿ ಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]]
|-
|ಪದಿಮೂಜನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|30 ಮೇ 2008 - 5 ಮೇ 2013
|[[ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ|ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]], [[ಸದಾನಂದ ಗೌಡ|ಡಿ ವಿ ಸದಾನಂದ ಗೌಡ]], [[ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್]]
|-
|ಪದಿನಾಲನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|13 ಮೇ 2013 - 17 ಮೇ 2018
|[[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]]
|-
|ಪದಿನೈನ್‌ನೆ ಶಾಸನ ಸಬೆ
|17 ಮೇ 2018 - ಪ್ರಸ್ತುತ 
|[[ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ|ಬಿ ಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]], [[ಹೆಚ್ ಡಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]], [[ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ|ಬಿ ಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]], [[ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ]]&lt;ref&gt;https://www.kannadaprabha.com/politics/2021/jul/28/basavaraj-bommai-is-another-instance-of-a-cms-son-becoming-chief-minister-sources-450996.html&lt;/ref&gt;
|}

=== ರಾಜ್ಯೊಡು ಅದ್ಯಕ್ಷೆರೆ ಆಡಳಿತೊ(President Rule) ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|'''ಅವಧಿ'''
|'''ಶಾಸನ ಸಬೆ'''
|-
|19.03.1971 ಡ್ದ್ 20.03.1972
|ನಾಲನೇ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ
|-
|31.12.1977 ಡ್ದ್ 28.02.1978
|ಐನನೇ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ
|-
|21.04.1989 ಡ್ದ್ 30.11.1989
|ಎನ್ಮನೇ ವಿದಾನಸಬೆ
|-
|09.10.2007 ಡ್ದ್ 11.11.2007 ಮುಟ್ಟ
|ಪದ್‌ರಾಡನೇ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ
|-
|20.11.2007 ಡ್ದ್ 29.05.2008 ಮುಟ್ಟ
|ಪದ್‍ರಾಡನೇ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ
|}

== ಸಬಾದ್ಯೆಕ್ಷೆರೆ ಪಟ್ಟಿ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ
!ಸಬಾದ್ಯಕ್ಷೆರ್
!ಪಕ್ಷೊ
!ಅದಿಕಾರಾವದಿ
|-
|1
|[[ವಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|17.06.1952 ಡ್ದ್ 26.01.1952
|-
|2
|[[ಎಚ್ ಸಿದ್ದಯ್ಯ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|18.06.1952 ಡ್ದ್ 14.05.1954 ಮುಟ್ಟ
|-
|3
|[[ಎಚ್ ಎಸ್ ರುದ್ರಪ್ಪ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|13.10.1954 ಡ್ದ್ 01.11.1956 ಮುಟ್ಟ
|-
|4
|[[ಎಸ್ ಆರ್ ಕಂಠಿ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|19.12.1956 ಡ್ದ್ 09.03.1962 ಮುಟ್ಟ
|-
|5
|[[ಬಿ ವೈಕುಂಟಾ ಬಾಳಿಗ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|15.03.1962 ಡ್ದ್ 06.06.1968 ಮುಟ್ಟ
|-
|6
|[[ಎಸ್ ಡಿ ಕೋಟಾವಲೆ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|05.09.1968 ಡ್ದ್ 24.03.1972 ಮುಟ್ಟ
|-
|7
|[[ಕೆ ಎಸ್ ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|24.03.1972 ಡ್ದ್ 17.03.1978 ಮುಟ್ಟ
|-
|8
|[[ಪಿ ವೆಂಕಟರಮಣ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|17.03.1978 ಡ್ದ್ 03.10.1980 ಮುಟ್ಟ
|-
|9
|[[ಕೆ ಎಚ್ ರಂಗನಾಥ್]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|30.01.1981 ಡ್ದ್ 24.01.1983 ಮುಟ್ಟ
|-
|10
|[[ಡಿ ಬಿ ಚಂದ್ರೆ ಗೌಡ]]
|[[ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]]
|24.01.1983 ಡ್ದ್ 17.03.1985 ಮುಟ್ಟ
|-
|11
|[[ಬಿ ಜಿ ಬಣಕಾರ್]]
|[[ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]]
|18.03.1985 ಡ್ದ್ 17.12.1989 ಮುಟ್ಟ
|-
|12
|[[ಎಸ್ ಎಂ ಕೃಷ್ಣ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|18.12.1989 ಡ್ದ್ 20.01.1993 ಮುಟ್ಟ
|-
|13
|[[ವಿ ಎಸ್ ಕೌಜಲಗಿ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|15.02.1993 ಡ್ದ್ 26.12.1994 ಮುಟ್ಟ
|-
|14
|ಕೆ [[ಆರ್ ರಮೇಶ್ ಕುಮಾರ್]]
|[[ಜನತಾ ದಳ]]
|27.12.1994 ಡ್ದ್ 24.10.1999 ಮುಟ್ಟ
|-
|15
|[[ಎಂ ವಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|26.10.1999 ಡ್ದ್ 07.06.2004 ಮುಟ್ಟ
|-
|16
|[[ಎಸ್ ಎಂ ಕೃಷ್ಣ]]
|[[ಜನತಾ ದಳ (ಜಾತ್ಯಾತೀತ)]]
|10.06.2004 ಡ್ದ್ 04.06.2008 ಮುಟ್ಟ
|-
|17
|[[ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್]]
|[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]]
|05.06.2008 ಡ್ದ್ 16.11.2009 ಮುಟ್ಟ
|-
|18
|[[ಕೆ ಜಿ ಬೋಪಯ್ಯ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]]
|17.11.2009 ಡ್ದ್ ಮೇ 2013 ಮುಟ್ಟ
|-
|19
|[[ಕಾಗೋಡು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|31.05.2013 ಡ್ದ್ 19.06.2016 ಮುಟ್ಟ
|-
|20
|[[ಕೆ ಬಿ ಕೊಲಿವಾಡ್]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|05.07.2016 ಡ್ದ್ 18.05.2018 ಮುಟ್ಟ
|-
|21
|[[ಕೆ ಆರ್ ರಮೇಶ್ ಕುಮಾರ್]]
|[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]
|25.05.2018 ಡ್ದ್ 29.07.2019 ಮುಟ್ಟ
|-
|22
|[[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ]]
|[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]]
|31.07.2019 ಡ್ದ್ ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ
|}

== ಸಬಾದ್ಯಕ್ಷೆರೆ ಅದಿಕಾರಿಲು ==
*[https://www.prajavani.net/op-ed/editorial/interference-in-audit-committee-731876.html ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸಮಿತಿದ ನಡೆಕ್ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿನ ಕ್ರಮೊ ಸರಿಯೋ?;ಸಂಪಾದಕೀಯ;d: 30 ಮೇ 2020]
=== ಹೆಚ್ಚಿಗೆದ ಮಾಹಿತಿಲು ===
*[https://www.prajavani.net/columns/gathibimba/a-story-that-never-ends-of-basanagouda-patil-yatnal-and-ks-eshwarappa-audio-822583.html ಗತಿಬಿಂಬ: ಎಂದೆಂದೂ ಮುಗಿಯದ ಕತೆ;ವೈ.ಗ.ಜಗದೀಶ್‌ Updated: 16 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021//ಬಿಜೆಪಿ ಅದಿಕಾರೊಡಿಪ್ಪುನಗ ಉಂದು(brstte) ಸಾಮಾನ್ಯೊಂದ್ ಪನ್ಪುನ ಮಟ್ಟ್‌ಗ್ ವ್ಯಾಜ್ಯೊ ರಾಜಕಾರಣ ತೋಜರೆ ಸರುವಾಂಡ್. ಉಂದು ಬಿಜೆಪಿದ ಜಾಯಮಾನ ಅತ್ತಂಡ ಚಾರಿತ್ರ್ಯೊ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಂಸಯೊ ಪುಟ್ಟುಂಡು]

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ]]
[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ]]</text>
      <sha1>nfbdingankah365zrj27ag79uezz8l9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸುನೀಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12822</id>
    <revision>
      <id>361344</id>
      <parentid>351067</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T03:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AlphaVictorDelta0107</username>
        <id>9969</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>361344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12461" sha1="1sndmi1s23u7aqbvceie0awqesedwot" xml:space="preserve">{{Infobox person
| image = Sunil Shetty.jpg
| caption = ಸುನೀಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ
| birth_date = {{birth date and age|df=y|1961|08|11}}
| birth_place =[[ಮುಲ್ಕಿ]], [[ಕುಡ್ಲ]], [[ಭಾರತ]]
| yearsactive = 1992–ರಿಂದ
| occupation = ನಟೆ, ಉದ್ಯಮಿ
| birth_name = ಸುನೀಲ್ ವೀರಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sunil Shetty’s father Virappa Shetty passes away|url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/suniel-shettys-father-virappa-shetty-passes-away/articleshow/57406652.cms|website=http://mumbaimirror.indiatimes.com|publisher=Bennett, Coleman &amp; Co. Ltd.|accessdate=1 March 2017}}&lt;/ref&gt;
| other names = ಅಣ್ಣ
| spouse = ಮನ ಶೆಟ್ಟಿ(1991)
| children = ಅಥಿಯ ಶೆಟ್ಟಿ&lt;br /&gt;ಅಹಾನ್ ಶೆಟ್ಟಿ
}}
'''ಸುನೀಲ್ ವೀರಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ''' (ಸುನೀಲ್ ವಿ.ಶೆಟ್ಟಿ; 11 ಆಗಸ್ಟ್ 1961) ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ನಟೆ, ಚಲನಚಿತ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅಂಚನೆ ಉದ್ಯಮಿ. ಮೇರ್ ಸುಮಾರ್ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಲೊಡೆ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ದೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವ ವರ್ಷೊದ ಸಿನಿ ಜೀವನೊಡು ಮೇರ್ 100ರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಆಕ್ಷ್ಯನ್ ಅಂಚನೆ ಹಾಸ್ಯ ಸಿನಿಮೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಧಡ್ಕನ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಿನಿಮೊಗ್ ಮೇರ್ ಫಿಲ್ಮ್‍ಫೇರ್ ಪ್ರಸಸ್ತಿನ್ಲಾ ಗೆಂದ್‍ದೆರ್.&lt;br&gt;
ಮೆರ್ ಪಾಪ್‌ಕಾರ್ನ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆದ ಮಾಲಿಕೆ. ಅಂಚನೆ ಪಾಪ್‌ಕಾರ್ನ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಚ್ಚರ್ಸ್ ನೆತ್ತ ಅಡೀಟ್ ಖೇಲ್ - ನೋ ಆರ್ಡಿನರಿ ಗೇಮ್, ರಕ್ತ್ ಮತ್ತು ಭಾಗಮ್ ಭಾಗ್ ಪನ್ಪಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಆದ್ ಬೆನ್ತೆರ್.

== ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಕಲ್ಪಾಟಿಕೆ ==
ಸುನೀಲ್ ಶಟ್ಟಿ ಮೇರ್ [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್‍]]ದ ಮುಲ್ಕಿಡ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 1961ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಪೂರ್ಣ ಪುದರ್ ಸುನೀಲ್ ವೀರಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ. ದಿ.ವೀರಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್. ಮೆರೆಗ್ ಒರ್ತಿ ಅಕ್ಕ ಉಲ್ಲೆರ್ ಅರೆನ ಪುದರ್ ಸುಜಾತ ಶೆಟ್ಟಿ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Suniel Shetty Wiki, Height, Age, Wife, Children, Family, Biography &amp; More - WikiBio|url=https://wikibio.in/suniel-shetty/|accessdate=3 August 2022}}&lt;/ref&gt; ಸಾಲೆ ಕಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸುನೀಲ್ ಮೇರ್ ಹೆಚ್‍ಆರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಕೋನಾಮಿಕ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್‍ ಮುಂಬೈಡ್ ಹೋಟೆಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‍ಮೆಂಟ್‍ಡ್ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣೊ ಪಡೆಯೆರ್. ಕರಾಟೆಡ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಿನ ಮೇರ್ ಕಿಕ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‍ಡ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಪಡೆದೆರ್. ಮೆರೆನ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡ್ ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಮುಂಬೈಡ್ ವೋಟೇಲ್(ಹೋಟೆಲ್)ಲೆಡ್ ವೇಟರ್ ಆದ್ ಬೆನೊಂದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Suniel Shetty Age, Height, Biography 2022 Wiki, Net Worth|url=https://biographywiki.net/suniel-shetty/|accessdate=3 August 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಸಿನಿಮೊಲು ==
ಸುನೀಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೇರ್ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗೊಗ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ದಿನಿ ೧೯೯೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಟಿ ದಿವ್ಯಾ ಭಾರತಿನೊಟ್ಟುಗ್&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.filmfare.com/features/birthday-special-best-suniel-shetty-movies-42770.html|accessdate=3 August 2022}}&lt;/ref&gt;. ಈ ಚಿತ್ರೊ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಗಳಿಕೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪಿಚ್ಚರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುನೀಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೆರೆನ್ ''ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bollywood Legend: Sunil Shetty {{!}} Top 10 movies of Bollywood’s Anna|url=https://thenewsmen.co.in/photos/bollywood-legend-sunil-shetty-top-10-movies-of-bollywoods-anna/65550|website=thenewsmen|accessdate=3 August 2022}}&lt;/ref&gt; ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮೇರ್ ನಾಯಕೆ ಆದ್ ಸುಮಾರ್ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತೆರ್. ''[[:en: Dilwale|ದಿಲ್ವಾಲೆ]]'' (1994), ''[[:en:Anth|ಅಂತ್]]'' (1994), ''[[:en: Mohra|ಮೊಹ್ರಾ]]'' (1994), ''ಗೋಪಿ ಕಿಶನ್'' (1994), ''ಕೃಷ್ಣ'' (1996), ''ಸಪೂತ್'' (1996), ''ರಕ್ಷಕ್'' (1996), ''ಬಾರ್ಡರ್'' (1997), ''ಭಾಯಿ'' (1997),'' ಹೇರಾ ಫೆರಿ''(೨೦೦೦), ''ಧಡ್ಕನ್'' (2000) ''ಯೆ ತೆರಾ ಘರ್ ಯೆ ಮೇರಾ ಘರ್'' (2001), ''ಮೇ ಹೂಂ ನಾ'' (2004) ಅಂಚನೆ ''[[:en: Red Alert|ದಿ ರೆಡ್ ಅಲರ್ಟ್: ದಿ ವಾರ್ ವಿಥಿನ್]]'' (2010) ಚಿತ್ರೊಲು ಯಶಸ್ವಿಆತ್ಂಡ್. ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಕಾರಣೊದಾತ್ರ ಸುನಿಲ್ ರ್ದ್ ಸುನೀಲ್ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಬೇತೆ ಕಾರ್ಬಾರುಲು ==
=== ದೂರದರ್ಶನೊ ===
ಸಹರ ೧ ವಾಹಿನಿಡ್ ಮೇರ್ ''ಬಿಗ್ಗೆಸ್ಟ್ ಲೂಸರ್ ಜೀತೇಗ''&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sahara One launches Biggest Loser Jeetega|url=https://www.hindustantimes.com/tv/sahara-one-launches-biggest-loser-jeetega/story-OgG6XGzty3rStJzUbUrkLP.html|accessdate=3 August 2022|work=Hindustan Times|date=24 March 2007|language=en}}&lt;/ref&gt; ಅಂಚನೆ ''&amp;ಟಿ.ವಿ'' ಡ್ ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಅಸ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಹೆ ದಮ್?'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

=== ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ===
ಮುಂಬೈದ ''ಮಿಸ್ಚೀಫ್ ಡೈನಿಂಗ್ ಬಾರ್'' ಬುಕ್ಕೊ ''ಕ್ಲಬ್ H2O''ದ ಮಾಲಿಕೆ ಮೇರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=12 Restaurants With A Huge Bollywood Connect|url=https://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/12-restaurants-with-a-huge-bollywood-connect-245120.html|accessdate=3 August 2022|work=IndiaTimes|date=11 September 2015|language=en-IN|archive-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706201338/https://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/12-restaurants-with-a-huge-bollywood-connect-245120.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bollywood stars and their business ventures|url=https://www.news18.com/news/india/bollywood-stars-and-their-business-ventures-415169.html|website=News18|accessdate=3 August 2022|language=en|date=2 November 2011}}&lt;/ref&gt; ಅಂಚನೆ ಕೆಫೆ H2O ಗ್ ಮುಟ್ಟೊಡಿಪ್ಪುನ ''ವಾಟರ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌''ದ ಸಹ-ಮಾಲೀಕೆಲಾ ಆದುಲ್ಲೆರ್. ಮೇರ್ 2010 ಡ್ ''ಮಿಸ್ಚೀಫ್ ಬಾರ್'' ನ್ ಉಂತಾದ್ ''ಲಿಟಲ್ ಇಟಲಿ''&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sunil Shetty opened restaurant in the place of Mischief Bar|url=https://www.chitramala.in/sunil-shetty-opened-restaurant-in-the-place-of-mischief-bar-118790.html|accessdate=3 August 2022|work=Chitramala|date=24 February 2010|archive-date=9 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221209053555/https://www.chitramala.in/sunil-shetty-opened-restaurant-in-the-place-of-mischief-bar-118790.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಪನ್ಪಿನ ಪೊಸ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‍ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

=== ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್===
ಸುನೀಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಕ್ರಿಕ್ರೆಟ್ ಲೀಗ್ ಡ್ ಮುಂಬೈ ಹೀರೋಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕೆ ಆದುಲ್ಲೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sunil Shetty {{!}} Mumbai Heroes League 2011 Photo #335|url=http://www.bollywoodmantra.com/picture/mumbai-heroes-league-2011/|website=www.bollywoodmantra.com|accessdate=3 August 2022|archive-date=14 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200714063217/http://www.bollywoodmantra.com/picture/mumbai-heroes-league-2011/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಮಾನಾದಿಗೆಲು ==
=== ಗೆಂದ್‍ದಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
* 2001: ''ಧಡ್ಕನ್'' ಚಿತ್ರೊಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಲನ್ - ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* 2001: ''ಧಡ್ಕನ್‌'' ಚಿತ್ರೊಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟೆ - ಝೀ ಸಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* 2005: ''[[:en:Main Hoon Na|ಮೈ ಹೂ ನಾ]]'' ಚಿತ್ರೊಗ್  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಖಳನಾಯಕೆ GIFA ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* 2011: ''ರೆಡ್ ಅಲರ್ಟ್‌: ದಿ ವಾರ್ ವಿಥಿನ್'' ಚಿತ್ರೊಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟೆ (ವಿಮರ್ಶಕೆ) - ಸ್ಟಾರ್‌ಡಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sunil Shetty : Awards &amp; Nominations|url=http://www.indiafm.com/celebrities/awards/11730/index.html|website=web.archive.org|accessdate=3 August 2022|date=30 April 2008|archive-date=30 April 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430160452/http://www.indiafm.com/celebrities/awards/11730/index.html|dead-url=unfit}}&lt;/ref&gt;

=== ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು ===
* 1995: ''ದಿಲ್‌ವಾಲೆ'' ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟೆ - ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* 1998: ''ಬಾರ್ಡರ್‌'' ಚಿತ್ರೊಗ್  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟೆ - ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* 1998: ''ಬಾರ್ಡರ್‌''ಚಿತ್ರೊಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್
* 2001: ''ರೆಫ್ಯೂಜಿ'' ಚಿತ್ರೊಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟೆ - ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* 2001: ''ರೆಫ್ಯೂಜಿ'' ಚಿತ್ರೊಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟೆ - IIFA ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* 2001: ''ಧಡ್ಕನ್'' ಚಿತ್ರೊಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಖಳನಾಯಕೆ - IIFA ಪ್ರಶಸ್ತಿ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IIFA Award for Best Supporting Actor (International Indian Film Academy Awards) - Winners|url=http://awardsandwinners.com/category/international-indian-film-academy-awards/iifa-award-for-best-supporting-actor/|website=awardsandwinners.com|accessdate=3 August 2022|archivedate=8 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808061733/http://awardsandwinners.com/category/international-indian-film-academy-awards/iifa-award-for-best-supporting-actor/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 2021: ''ದರ್ಬಾರ್'' ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟೆ(ನೆಗೆಟಿವ್ ರೋಲ್)ತಮಿಳ್ - ಐಫಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Suniel Shetty|url=https://www.imdb.com/name/nm0792911/awards|website=IMDb|accessdate=3 August 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]</text>
      <sha1>1sndmi1s23u7aqbvceie0awqesedwot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬೇಡನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17109</id>
    <revision>
      <id>361339</id>
      <parentid>281908</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T02:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>361339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6529" sha1="5seadw0patc6qexc021ioq2mx6hryi1" xml:space="preserve">[[File:Bedan.jpg|thumb|ಬೇಡನ್]]
[[File:Bedan with chende.jpg|thumb|ಬೇಡನ್]]

'''ಬೇಡನ್''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ದೈವ ಕರ್ಕಾಟಕ(ಆಟಿ)ತಿಂಗೊಳುಡು ಕೇರಳದಂಚಿ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ‍ಜನೊಕುಲೆನ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಬೇಡನ್ ದೈವೊನು ಮಲವೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬರ್ಪಿನ ಪದ್ದತಿ. ಮಲಯಾಲೊಡು ವೇದನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thesulliamirror.com/aati-aashada-special-article/ |title=Archive copy |accessdate=2024-08-06 |archivedate=2024-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806071837/https://thesulliamirror.com/aati-aashada-special-article/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ವೇಷ,ನಲಿಕೆ,ಕ್ರಮ ==
ಈ ದೈವೊನು ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲು ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಕಿರಾತ (ಬೇಟೆಗಾರ)ನ ಲೆಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊದ ಆಣಗ್ ವೇಷ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆ(ರೇಷ್ಮೆದ)ಕುಂಟು ತುತ್ತಾದ್ ತರೆಕ್ ನಾಗನ ಚಿತ್ರೊದ ತರೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಮೋನೆಗ್ ಕೆಂಪು ಮುಖ ವರ್ಣಿಕೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಿರಾತನ ರೂಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಈ ದೈವೊ ದೇವಸ್ಥಾನ, ದೈವಸ್ಥಾನೊಡು ಕಟ್ಟುದ್ ನಲಿಪುನ ಬದಲ್ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುಂಡು.ಚೆಂಡೆ ವಾದ್ಯದಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಬೋಂಟೆದ ಪದೊಕು ಈ ದೈವ ನಲಿಪುಂಡು ಈ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಐಶ್ವರ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಪತ್ತ್‌ದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಯಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ನೆಲೆ ಆಪಳ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ. ಬೇಡನ್ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬನ್ನಗ ದೀಪೊ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀವೊಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಂಡೆ ಬೊಟ್ಟುನಾರ್ ಇಲ್ಲ್‌ದಕುಲೆನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊಂದು ಸಂಧಿ ಪನೊಂದು ಬೊಟ್ಟಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ಬೇಡನ್ ದೈವೊ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರು ದುಂಬು ಪಿರವು ಪೋವೊಂದು ನಲಿಪುಂಡು. ನಲಿತ್‌ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಭಸ್ಮದ ಕುರ್ದಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಬತ್ತಿ ಪೊತ್ತಾವೊಂದು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಯಜಮಾನ್ತಿ ಪಿದಯಿ ಜಾಲ್‌ಗ್ ಪತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿಗ್ ಚೇತ್‌ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಇಲ್ಲ್ ಬುಕ್ಕೊ  ಸುತ್ತು ಪರಿಸರ ಶುದ್ಧ ಆದ್ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ  ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ದೈವೊ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೋನಗ ಪಣವು, ಅರಿ, ಮರಿಯಲೊಗು ದೀದಿತ್ತ್‌ನ ಕಾಯಿ ಕಜಿಪು, ಧಾನ್ಯ, ಉಪ್ಪು ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದಾನ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮಲ ಉಂಡು

== ಚರಿತ್ರೆ,ನಂಬಿಕೆ ==
ಅರ್ಜುನೆ ವನವಾಸದ ಪೊರ್ತುಡು ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರನ್ ಪಡೆಯೆರೆಗೋಸ್ಕರ ಶಿವಗ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ.ಶಿವೆ ಪಾರ್ವತಿನಕುಲು ಭಕ್ತನ ಭಕ್ತಿನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಿರಾತನ ವೇಷೊಡು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಅರ್ಜುನೆ ತಪಸ್ಸ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಕಾಡ್ ಪಂಜಿ ಬರ್ಪುಂಡು ಆಯನ ಮನಸ್ಸ್ ಚಂಚಲ ಆದ್ ಅವೆನ್ ತೂದ್ ಅಯಿಕ್ ಬಾಣ ಬುಡ್ಪೆ ಅವ್ವೆ ಪೊರ್ತುಗು ಶಿವೆಲ ಆ ಪಂಜಿದ ತರೆಕ್ ಬಾಣ ಬುಡ್ಪೆ ಪಂಜಿ ಸಯಿಪುಂಡು. ಪಂಜಿ ಏರೆನ ಪಾಲ್‌ಗ್ ಸೇರ್ನ ಪನ್ಪಿ ವಿಷಯೊಡು ಅರ್ಜುನಗ್‌ಲ ಕಿರಾತಗ್‌ಲ ಚರ್ಚೆ ಆಪುಂಡು ಕಡೆಕ್ ಲಾಡಾಯಿ ಆಪುಂಡು. ಕಿರಾತನ ಬಾಣ ತಾಗ್‌ದ್ ಅರ್ಜುನೆ ಮತಿ ತಪ್ಪುವೆ. ಪಿರ ಮತಿ ಬನ್ನಗ ಅರ್ಜುನೆ ಕಿರಾತಗ್ ಬಾಣ ಬುಡ್ಪೆ ಆಂಡ ಕಿರಾತನ್ ಸೋಲ್ಪಾಯೆರೆ ಆಪುಜಿ. ಕಿರಾತನ್ ಸೋಲ್ಪಾಯೆರೆ ಶಕ್ತಿ (ವರ)ಪಡೆಯೆರೆ ಶಿವಲಿಂಗ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪುರ್ಪ ಅರ್ಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆ.ಶಿವಲಿಂಗದ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ನ ಪೂ ಮಾತ ಕಿರಾತನ ತರೆ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರುಂಡು ಅಪಗ ಶ್ರೀ ಪರಮೇಶ್ವರೆ ಎನನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಿರಾತರೂಪೊಡು ಬತ್ತ್‌ದೆರ್ಂದ್ ತೆರಿದ್ ಅರ್ಜುನೆ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರನ ಪಾದೊಗು ಅಡ್ಡ ಬೂರುವೆ. ಅರ್ಜುನನ ಭಕ್ತಿಗ್ ಮೆಚ್ಚಿದ್  ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರೆ ಪಾರ್ಥಗ್ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರೊನು ಕೊರ್ದು ಕೈಲಾಸಗ್ ಪಿರ ಪೋಪೆರ್. ಮಹಾದೇವನ ಈ ರೂಪನೇ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

[[ವರ್ಗೊ:ಕುಣಿತೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು]]</text>
      <sha1>5seadw0patc6qexc021ioq2mx6hryi1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಆಟಿದ ನಲಿಕೆಲು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17110</id>
    <revision>
      <id>361337</id>
      <parentid>357539</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T23:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>361337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11040" sha1="ehdwmynzo2acoafl85n2ujpj9d99fid" xml:space="preserve">[[File:Ati kalenja(ಆಟಿಕಳೆಂಜ)F.jpg|thumb|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]]
ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಮಾರಿ ಕಲೆಯೆರೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಲಿಕೆಲು ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಮಾರಿ ದೇರುನ ಕ್ರಮ ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ಇತ್ತಿನ ಕ್ರಮ&lt;ref&gt;{{cite news |title=Bantwala: ತುಳುನಾಡಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ- ಮಾರಿ ಕಳೆವ ಆಟಿ ಕಳೆಂಜ |url=https://nammakudlanews.com/bantwala-unique-ritual-of-tulu-nadu-mari-kalewa-ati-kalenja/ |access-date=12 July 2024 |work=NAMMAKUDLA NEWS - ನಮ್ಮಕುಡ್ಲ ನ್ಯೂಸ್ |date=29 July 2023 |author=&lt;!--not stated--&gt; }}&lt;/ref&gt;
[[File:Ati Kalanje.jpg|thumb|Ati Kalanje]]

== ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ ==
'''ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ''' [[ತುಳುನಾಡ್]]‍ಡ್ [[ನಲಿಕೆ]] ಜನಾಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಆದಿ ಜನಾಂಗದಕುಲು ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ದೈವಸಾನೊ, ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲ್, ಗ್ರಾಮೊದ ಇಲ್ಲ್‌ಲೆಗ್ ಪೋದ್ ನಲಿಪುನ ನಲಿಕೆ. ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಆಟಿಕಳೆಂಜನ ನಲಿಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಜನ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಆಟಿ]] ಪಂಡ [[ತುಳು]]ಟು ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್. ಕಳೆಂಜೆ ಪಂಡ (ಕಳೆ ದೆಪ್ಪುನಾಯೆ) ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು ಪಂಡ ಕರ್ಕಟಕ ಮಾಸ. ದುಂಬು ಬಾರಿ ಬಂಗದ ದಿನೊಕುಲು ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಇತ್ತ. ಕೀರಿಕುಟುದು ಬರ್ಪಿ ಬರ್ಸ. ಇಲ್ಲ್ ಪಿದಡೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಬರ್ಪಿ ಕಷ್ಟ ದುಃಖ ರೋಗ ರುಜಿನೊನು ದೂರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಗ್ರಾಮೊದ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ  ನಲಿತೊಂದ್ ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ನಲಿಕೆನೇ ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ಸಂಕಷ್ಟ ದೂರಮಾಡುತ್ತೆ ಆಟಿ ಕಳೆಂಜ! ರೋಗರುಜಿನ ದೂರ ಮಾಡುವ ನಂಬಿಕೆ |url=https://kannada.news18.com/photogallery/state/aati-kalenja-in-ashada-masam-why-mangaloreans-celebrate-this-traditional-festival-lc18-nln-ggb-804054.html |access-date=12 July 2024 |work=News18 ಕನ್ನಡ |date=21 July 2022 |language=kn |author=&lt;!--not stated--&gt; }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
ಅಟಿಕಳೆಂಜೆನ್ ಕೇರಳೊಡು ಮಲಯೆರ್, ಬಣ್ಣೆರ್ ರಡ್ಡ್ ಸಮುದಾಯ ಕಟ್ಟೊಂತ್ ಬರ್ಪೆರ್.

== ಬೇಡನ್ ==
[[File:Bedan.jpg|thumb|ಬೇಡನ್]]
[[ಬೇಡನ್]] ಪಂಡ ಒಂಜಿ ದೈವ  ಕರ್ಕಾಟಕ(ಆಟಿ)ತಿಂಗೊಳುಡು ಕೇರಳದಂಚಿ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ‍ಜನೊಕುಲೆನ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಬೇಡನ್ ದೈವೊನು ಮಲವೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬರ್ಪಿನ ಪದ್ದತಿ.ಮಲಯಾಲೊಡು ವೇದನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರ್ಜುನೆ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರೊನು ಪಡೆಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಆಯನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಿರಾತರೂಪೊಡು ಶ್ರೀ ಪರಮೇಶ್ವರೆ ಬರ್ಪೆರ್. ಮಹಾದೇವನ ಈ ಕಿರಾತ  ರೂಪನೇ ಬೇಡನ್ ಆದ್ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ.ನಲಿಕೆದ ಪದೊಟು ಉಂದು ಉಲ್ಲೇಖ ಆದುಂಡು
ಲೆಪ್ಪುವೆರ್&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thesulliamirror.com/aati-aashada-special-article/ |title=Archive copy |accessdate=2024-08-06 |archivedate=2024-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806071837/https://thesulliamirror.com/aati-aashada-special-article/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ದೈವೊನು ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲು ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಕಿರಾತ (ಬೇಟೆಗಾರ)ನ ಲೆಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊದ ಆಣಗ್ ವೇಷ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆ(ರೇಷ್ಮೆದ)ಕುಂಟು ತುತ್ತಾದ್ ತರೆಕ್ ನಾಗನ ಚಿತ್ರೊದ ತರೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವೆರ್.ಮೋನೆಗ್ ಕೆಂಪು ಮುಖ ವರ್ಣಿಕೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಿರಾತನ ರೂಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಈ ದೈವೊ  ದೇವಸ್ಥಾನ,ದೈವಸ್ಥಾನೊಡು ಕಟ್ಟುದ್ ನಲಿಪುನ ಬದಲ್ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುಂಡು.ಚೆಂಡೆ ವಾದ್ಯದಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಬೋಂಟೆದ ಪದೊಕು ಈ ದೈವ ನಲಿಪುಂಡು ಈ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಐಶ್ವರ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಪತ್ತ್‌ದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಯಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ನೆಲೆ ಆಪಳ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ.ಬೇಡನ್ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬನ್ನಗ ದೀಪೊ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀವೊಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಂಡೆ ಬೊಟ್ಟುನಾರ್ ಇಲ್ಲ್‌ದಕುಲೆನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊಂದು ಸಂಧಿ ಪನೊಂದು ಬೊಟ್ಟಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ಬೇಡನ್ ದೈವೊ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರು ದುಂಬು ಪಿರವು ಪೋವೊಂದು ನಲಿಪುಂಡು. ನಲಿತ್‌ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಭಸ್ಮದ ಕುರ್ದಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಬತ್ತಿ ಪೊತ್ತಾವೊಂದು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಯಜಮಾನ್ತಿ ಪಿದಯಿ ಜಾಲ್‌ಗ್ ಪತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿಗ್ ಚೇತ್‌ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಇಲ್ಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುತ್ತು ಪರಿಸರ ಶುದ್ಧ ಆದ್ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ದೈವೊ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೋನಗ ಪಣವು, ಅರಿ, ಮರಿಯಲೊಗು ದೀದಿತ್ತ್‌ನ ಕಾಯಿ ಕಜಿಪು, ಧಾನ್ಯ, ಉಪ್ಪು ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದಾನ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮಲ ಉಂಡು.

== ಮರ್ದೆ ==
[[File:Marde.jpg|thumb|ಮರ್ದೆ]]
ಮರ್ದೆ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ದೈವ  ಕರ್ಕಾಟಕ(ಆಟಿ)ತಿಂಗೊಳುಡು ಕೇರಳದಂಚಿ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ‍ ಜನೊಕುಲೆನ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಮರ್ದನ್ ದೈವೊನು ವಣ್ಣನ್ ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬರ್ಪಿನ ಪದ್ದತಿ.ಉಂದುನಮ್ಮ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ಂಡ ಮಾರಿ ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ.ಈ ದೈವೊನು ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲು ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಪಾರ್ವತಿನ (ಬೇಟೆಗಾರ)ನ ಲೆಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊದ ಆಣಗ್ ವೇಷ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆ(ರೇಷ್ಮೆದ)ಕುಂಟು ತುತ್ತಾದ್ ತರೆಕ್ ತರೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವೆರ್.ಮೋನೆಗ್ ಕೆಂಪು ಮುಖ ವರ್ಣಿಕೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪಾರ್ವತಿನ ರೂಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರ್ದ್ದೆನ ಕೈಟ್ ಮಣಿಗಂಟೆ ಉಪ್ಪುಂಡು ಈ ದೈವೊ ದೇವಸ್ಥಾನ, ದೈವಸ್ಥಾನೊಡು ಕಟ್ಟುದ್ ನಲಿಪುನ  ಬದಲ್  ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುಂಡು. ಚೆಂಡೆ ವಾದ್ಯದಕುಲು ಪನ್ಪಿನ  ಪದೊಕು ಈ ದೈವ ನಲಿಪುಂಡು ಈ ದೈವೊ  ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಐಶ್ವರ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಪತ್ತ್‌ದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಯಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ನೆಲೆ ಆಪಳ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ.ಮರ್ದೆ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬನ್ನಗ ದೀಪೊ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀವೊಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಂಡೆ ಬೊಟ್ಟುನಾರ್ ಇಲ್ಲ್‌ದಕುಲೆನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊಂದು ಸಂಧಿ ಪನೊಂದು ಬೊಟ್ಟಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ಮರ್ದೆ ದೈವೊ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರು ದುಂಬು ಪಿರವು ಪೋವೊಂದು ನಲಿಪುಂಡು. ನಲಿತ್‌ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕುರ್ದಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಬತ್ತಿ ಪೊತ್ತಾವೊಂದು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಯಜಮಾನ್ತಿ ಪಿದಯಿ ಜಾಲ್‌ಗ್ ಪತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಚೇತ್‌ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಇಲ್ಲ್ ಬುಕ್ಕೊ  ಸುತ್ತು ಪರಿಸರ ಶುದ್ಧ ಆದ್ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ  ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ದೈವೊ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೋನಗ ಪಣವು, ಅರಿ, ಮರಿಯಲೊಗು ದೀದಿತ್ತ್‌ನ ಕಾಯಿ ಕಜಿಪು, ಧಾನ್ಯ, ಉಪ್ಪು ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದಾನ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮಲ ಉಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

[[ವರ್ಗೊ:ನಲಿಕೆಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು]]</text>
      <sha1>ehdwmynzo2acoafl85n2ujpj9d99fid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮರ್ದೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17111</id>
    <revision>
      <id>361341</id>
      <parentid>282041</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T02:19:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>361341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4121" sha1="b1e05jm73sjx82ktjxb567kjtxmfqyd" xml:space="preserve">[[File:Marde parvathi.jpg|thumb|ಮರ್ದೆ]]
[[File:Marde with chende.jpg|thumb|Marde]]
'''ಮರ್ದೆ''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ದೈವ ಕರ್ಕಾಟಕ(ಆಟಿ)ತಿಂಗೊಳುಡು ಕೇರಳದಂಚಿ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಮರ್ದನ್ ದೈವೊನು ವಣ್ಣನ್ ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬರ್ಪಿನ ಪದ್ದತಿ. ಉಂದುನಮ್ಮ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಾರಿ ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ&lt;ref&gt;{{cite news|last1=ಸುದ್ದಿಜಾಲ|first1=ದಿ ಸುಳ್ಯ ಮಿರರ್|title=ಆಟಿ ಆಷಾಡಗಳ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರ…!|url=https://thesulliamirror.com/aati-aashada-special-article/|work=The Sullia Mirror|date=26 July 2024|access-date=6 August 2024|archive-date=6 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806071837/https://thesulliamirror.com/aati-aashada-special-article/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಈ ದೈವೊನು ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲು ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಪಾರ್ವತಿನ (ಬೇಟೆಗಾರ)ನ ಲೆಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊದ ಆಣಗ್ ವೇಷ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆ(ರೇಷ್ಮೆದ)ಕುಂಟು ತುತ್ತಾದ್ ತರೆಕ್ ತರೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಮೋನೆಗ್ ಕೆಂಪು ಮುಖವರ್ಣಿಕೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪಾರ್ವತಿನ ರೂಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರ್ದ್ದೆನ ಕೈಟ್ ಮಣಿಗಂಟೆ ಉಪ್ಪುಂಡು

== ನಲಿಕೆ,ಕ್ರಮ ==
ಈ ದೈವೊ  ದೇವಸ್ಥಾನ, ದೈವಸ್ಥಾನೊಡು ಕಟ್ಟುದ್ ನಲಿಪುನ ಬದಲ್ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುಂಡು.ಚೆಂಡೆ ವಾದ್ಯದಕುಲು ಪನ್ಪಿನ  ಪದೊಕು ಈ ದೈವ ನಲಿಪುಂಡು ಈ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಐಶ್ವರ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಪತ್ತ್‌ದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಯಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ನೆಲೆ ಆಪಳ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ.ಮರ್ದೆ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬನ್ನಗ ದೀಪೊ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀವೊಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಂಡೆ ಬೊಟ್ಟುನಾರ್ ಇಲ್ಲ್‌ದಕುಲೆನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊಂದು ಸಂಧಿ ಪನೊಂದು ಬೊಟ್ಟಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ಮರ್ದೆ ದೈವೊ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರು ದುಂಬು ಪಿರವು ಪೋವೊಂದು ನಲಿಪುಂಡು. ನಲಿತ್‌ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕುರ್ದಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಬತ್ತಿ ಪೊತ್ತಾವೊಂದು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಯಜಮಾನ್ತಿ ಪಿದಯಿ ಜಾಲ್‌ಗ್ ಪತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಚೇತ್‌ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಇಲ್ಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುತ್ತು ಪರಿಸರ ಶುದ್ಧ ಆದ್ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ  ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ದೈವೊ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೋನಗ ಪಣವು, ಅರಿ, ಮರಿಯಲೊಗು ದೀದಿತ್ತ್‌ನ ಕಾಯಿ ಕಜಿಪು, ಧಾನ್ಯ, ಉಪ್ಪು ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದಾನ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮಲ ಉಂಡು

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು]]</text>
      <sha1>b1e05jm73sjx82ktjxb567kjtxmfqyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19073</id>
    <revision>
      <id>361338</id>
      <parentid>281253</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T01:05:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>361338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9001" sha1="sztyu5jjw344iir20qwf5zkfcphjf82" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್
| image       = Tessy thomas.png
| caption     = 
| birth_name  = 
| birth_date  = 
| birth_place = [[ಅಲಪ್ಪುಜ]], [[ಕೇರಳ]]
| education   = ಬಿ.ಟೆಕ್.[[ಸರ್ಕಾರಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, ತ್ರಿಸ್ಸಾರ್]], [[Defence Institute of Advanced Technology|ಆರ್ಮ್ಯಾಮೆಂಟ್ ಟೆಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಿಂದ ಎಂ.ಟೆಕ್, ಪುಣೆ]] 
| occupation  = ಡಿ ಆರ್ ಡಿ ಓ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ 
| title       = ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್
| family      = 
| spouse      = ಸರೋಜ್ ಕುಮಾರ್
| children    = ತೇಜಸ್
| relatives   = 
| ethnicity   = 
| nationality = ಭಾರತೀಯ
| years_active= ೧೯೮೮-ಇಂದಿನವರೆಗೆ
| credits     = [[ಅಗ್ನಿ- IV]]
| award       =  
| website     = 
| salary      = 
}}
'''[[:en:Tessy Thomas|ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್]]''' (ಪುಟ್ಟು ೧೯೬೪) ಭಾರತದ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ [[:en:Agni-IV|ಅಗ್ನಿ-ಐವಿ]] ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯೋಜನೆದ ನಿರ್ದೇಶಕಿ. ಆರ್ ಇತ್ತೆ [[:en:Defence Research and Development Organisation|ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆದ]] ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಡಿಆರ್ಡಿಒದ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ರಡ್ಡನೆ ಪೊಂಜೊವು ಆರ್. (ಜೆ. ಮಂಜುಳಾ ಸುರುತ). ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸುರುತ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮೇರೆನ್ ಅಲೆನ್ 'ಮಿಸೈಲ್ ವುಮನ್' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

== ಬಾಲ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಕ್ಷಣ ==
ಮೇರ್ ಥಾಮಸ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೬೩ಡ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾ, ಕೇರಳೊಡು ಒಂಜಿ ಸೈರೊ ಮಲಬಾರ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಮೊಡು ಪುಟ್ಟುವೆರ್, ಅರೆಗ್ ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್ (ಟೆಸ್ಸಿ ಪಂಡ ಟೆರೆಸಾ ಅತ್ತ್ಂಡ ಟ್ರೆಸ್ಸಿಯಾ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್). ಅಲೆನ ಅಮ್ಮೆ ಒರಿ ಐಎಫ್ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಒರಿ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಒರಿ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಮಾಹಿತಿ ಉಂಡು. ಥಾಮಸ್ ಗ್ 13 ವರ್ಷ ಆನಗ, ಅಲೆನ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಆಂಡ್ ಅಯಿಟ್ ಅರೆನ ಬಲತ್ತ ಪುಡೆಕ್ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಆಂಡ್. ಅಲೆನ ಅಪ್ಪೆ ಒರ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕುಟುಂಬೊನು ತೂಯೆರೆ ಇಲ್ಲದ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಮ್ಮೆರ್  ಥಾಮಸ್ ಒರಿ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಕುಂಜಮ್ಮ ಥಾಮಸ್ ಒರ್ತಿ ಗೃಹಿಣಿ. ತ್ರಿಶೂರುದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಮುಗಿತೆರ್. ಅಪಗದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಇತ್ತೆ [[:en:Defence Institute of Advanced Technology|ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ), ಪುಣೆಡ್ದ್ [[:en:Integrated Guided Missile Development Program|ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಡು]] ಎಂ.ಟೆಕ್ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.

== ಕೆಲಸ ==
ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್ಥಾಮಸ್ 1988ಡ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಗ್ ಸೇರ್ಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಪೊಸ ತರೆಮರೆತ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ, ಅಗ್ನಿ ದ ವಿನ್ಯಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಗ್ನಿ ಯೋಜನೆಗ್ ಎಪಿಜೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಮ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ, ಥಾಮಸ್ 3,000 ದ ಸಹಾಯಕ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಅಗ್ನಿ-III ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯೋಜನೆ. 2011ಡ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತಿನ ಮಿಷನ್ ಅಗ್ನಿ IV ಗ್ ಆರ್ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿಲಾ ಆದಿತ್ತೆರ್ [೧] ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಟೆಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್ ನ್ 5,000 ದ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿದ ಅಗ್ನಿ-ವಿ ೨೦೦೯ಡ್, ಉಂದೆನ್ ೧೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೨ಡ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ ೧, ೨೦೧೮ಡ್, ಆರ್ ಡಿಆರ್ಡಿಒದ ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ದ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕಿ ಆಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦, ೨೦೨೩ ಮುಟ್ಟ ಅಲ್ಪ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.[[ಭಾರತೊದ ಬಾಸೆಲು|ಭಾರತ]]ದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷಿಪಣಿಲೆನ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿ, [[:en:Agni-III|ಅಗ್ನಿ-೩]], ಅಗ್ನಿ-೪ ಬುಕ್ಕೊ [[:en:Agni-V|ಅಗ್ನಿ-೫]]. ಈ ಕಾರಣೊಗು ಆಲೆನ್ &quot;ಅಗ್ನಿಪುತ್ರಿ&quot; ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಗ್ನಿ-5 ಕ್ಷಿಪಣಿ ಭಾರತದ ಘನತೆ.

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಡ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಯಿನ ಸರೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಗೆ ತೇಜಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್.

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==

# [[:en:Lal Bahadur Shastri National Award|ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]].

ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಭಾರತೊನು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮಲ್ಪುನ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಥಾಮಸ್ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್&lt;ref&gt;{{cite web |title=Scientist honoured for work on Agni missile tech |url=https://www.moneycontrol.com/news/trends/features-2/-1889747.html |website=Moneycontrol |accessdate=20 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title='Missile woman' Tessy Thomas conferred Shastri award |url=https://www.firstpost.com/fwire/missile-woman-tessy-thomas-conferred-shastri-award-476024.html |website=Firstpost |accessdate=20 March 2020}}&lt;/ref&gt;.   ಆರ್ 2018ಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ - ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೂರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್, ಜೈಪುರ (ಎಫ್ ಎಂ ಎಸ್-ಐ ಆರ್ ಎಂ) ಡ್ ಡಾ. ಥಾಮಸ್ ಕಂಗನ್ ಲೀಡರ್ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Faculty of Management Studies, Institute of Rural Management |url=https://www.iirm.ac.in/event/5 |website=The Faculty of Management Studies, Institute of Rural Management |accessdate=20 March 2020 |archivedate=23 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223212756/https://www.iirm.ac.in/event/5 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ==

* ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ [http://indiatoday.intoday.in/story/tessy-thomas-drdo-hyderabad/1/186349.html ಲೇಖನ]
* ಬಿಬಿಸಿ [http://www.bbc.com/news/world-asia-india-17781281 ಲೇಖನ]

== ಪೊಲಬು ಮಲ್ಪಾವುನು ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>sztyu5jjw344iir20qwf5zkfcphjf82</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮರ್ದೆ ನಲಿಕೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19253</id>
    <revision>
      <id>361342</id>
      <parentid>282042</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T02:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>361342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14318" sha1="2efdvmpvuvra3shodfmw3hloyw9484b" xml:space="preserve">[[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊದ [[ಕಾಸರಗೋಡ್|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕುಂಬಳೆ|ಕುಂಬಲೆ]], [[ಪೆರ್ಲ]] ಪ್ರದೇಸೊಡು ವಾಸೊ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನ ವಣ್ಣನ್ ಜಾತಿದಗ್ಲ್ [[ಆಟಿ]](ಕರ್ಕಾಟಕ) ತಿಂಗೊಲುಡು ಮರ್ದೆ ಪನ್ಪುನ [[ನಲಿಕೆ]]ನ್ ನಡಪಾವೆರ್.  ಈ ವಣ್ಣನ್ ಜಾತಿದಗ್ಲೆನ್ ನೆಕ್ಕರೆದಗ್ಲ್ಂದ್‌ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.  ಮರ್ದ ನಲಿಕೆ ಒರಿ ನಲಿಪುನ ನಲಿಕೆ.  ನಲಿಪುನಗ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗೆ ನಾನೊರಿ ಚೆಂಡೆ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಪಾರ್ತೊನೊ ಪಂಡೊನ್ಬೆರ್.&lt;ref&gt;[[ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್]], '''ತುಳುನಾಡಿನ ಜನಪದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು''' 2017. ಶಿಗ್ಗಾವಿ:ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೋಟಗೋಡಿ&lt;/ref&gt;

[[File:Marde parvathi.jpg|thumb|ಮರ್ದೆ]]
[[File:Marde with chende.jpg|thumb|Marde]]
'''ಮರ್ದೆ''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ದೈವ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳುಡು ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಜನೊಕುಲೆನ ಸ್ಟೊ ಕಲೆಪುಂಡು ಪನ್ಪುನವು ನಂಬಿಕೆ.  ಇಂದೆನ್ ಮರ್ದನ್ ದೈವೊ ಪಂಡ್‌ದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.  ಈ ಮರ್ದನ್ ದೈವೊನು ವಣ್ಣನ್ ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಬರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. ಉಂದು ನಮ್ಮ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಾರಿ ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ&lt;ref&gt;{{cite news|last1=ಸುದ್ದಿಜಾಲ|first1=ದಿ ಸುಳ್ಯ ಮಿರರ್|title=ಆಟಿ ಆಷಾಡಗಳ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರ…!|url=https://thesulliamirror.com/aati-aashada-special-article/|work=The Sullia Mirror|date=26 July 2024|access-date=20 March 2025|archive-date=6 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806071837/https://thesulliamirror.com/aati-aashada-special-article/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಈ ದೈವೊನು ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲು ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಪಾರ್ವತಿನ (ಬೇಟೆಗಾರ)ನ ಲೆಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊದ ಆಣಗ್ ವೇಷ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆ(ರೇಷ್ಮೆದ)ಕುಂಟು ತುತ್ತಾದ್ ತರೆಕ್ ತರೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಮೋನೆಗ್ ಕೆಂಪು ಮುಖವರ್ಣಿಕೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪಾರ್ವತಿನ ರೂಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರ್ದ್ದೆನ ಕೈಟ್ ಮಣಿಗಂಟೆ ಉಪ್ಪುಂಡು

== ವೇಸೊದ ಕ್ರಮೊ ==
ಮರ್ದೆ ಪನ್ಪುನವು ಪೊನ್ನು ವೇಸೊ.  ಆಂಡ ಇಂದೆನ್ ನಲಿಪುನಕುಲು ಆನುಲು. ತರೆಕ್ ಕುಂಟುನು ತೆರಿಯೆದ ಆಕಾರೊಡು ಎತ್ತರೊ ಕಂಬೊದಂಚ ಕಟ್ಟೊನುವೆರ್.  ಅಯಿಕ್ ಒಂಜಿ ಕುಂಟುನು ಪೊದೆಪಾದ್ ಪಿರವುಗು ನೇಲಾದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್.  ಮೂಂಡೊಗು ತಲೆಮಣಿ ದೀಡೊನ್ಬೆರ್.  ಇಂದೆನ್ ತಲೆಪಾಳಿ ಪನ್ಪೆರ್.  ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್  ಒಂಜಿ ಮರತ್ತ ಪಲಾಯಿಡ್ದ್ ಮಲ್ತ್‌ನ ಕಿರೀಟೊ(ಪೊಕ್ಕಟ್ಟಿ)ನ್ ದೀಡ್ದ್ ಅಯಿನ್ ನೂಲುಡು ಪಿರವುಗು ಒಯಿತ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್.  ಕೆಬಿಕ್ ಕೆಬಿಯಣಿ(ಕಾದಂಗಳ್) ದೀಡೊಂದು ಅಯಿಕ್ ಚೆನ್ನಿಮಲರ್ ಪನ್ಪುನ ಬೊಳ್ಳಿದ ತಗಡ್‍ದ ಪೂವುನು ಸುರಿಪೆರ್.  ಎದೆಕ್ಕ್ ಮರತ್ತ ಎದೆಕವಚೊ(ಅಂಗಿಯಾರ್) ಕಟ್ಟೊನ್ಬೆರ್.  ನಾಲಿಗ್ ಮಾಲೆ ಪಾಡೊನ್ಬೆರ್.  ಸೊಂಟೊಗು ಕೆಂಪುದ ತುಂಡು ಕುಂಟು ಸುತ್ತ್‌ದ್ ಕಟ್ಟೊನ್ಬೆರ್.  ಮೋರೆಗ್ ಕಿತ್ತಲೆ ಬಣ್ಣೊನು ಪೂಜೊ೦ದು ಅಯಿಕ್ ಕೆಂಪು ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಳ್ದು ಚುಕ್ಕಿಲೆನ್ ದೀಡ್ಬೆರ್.  ಹುಬ್ಬುಗು ಮೈ ಪೂಜಿದ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಕೆಂಪು ಬೊಳ್ದುದ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಚುಕ್ಕಿಲೆನ್ ದೀಡ್ಬೆರ್.  ಮುಂಡೊಗು ಕುಂಕುಮೊದಂಚಿನ ಬೊಟ್ಟು ದೀಡೊನ್ಬೆರ್.  ಅಯಿತ ಸುತ್ತ ಬೊಳ್ದು ಬೊಟ್ಟು ಪಾಡೊನ್ಬೆರ್.   ಬಿಮ್ಮೊಗು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊ ಪೂಜೊನ್ಬೆರ್.  ಮೂಂಕುಗು ಮೂಂಕುತ್ತಿದಂಚ ಕೆಂಪು ಬೊಟ್ಟು ದೀಡೊನ್ಬೆರ್.

== ನಲಿಕೆದ ಕ್ರಮೊ ==
# ಮರ್ದದ ನಲಿಕೆ ಪೊನ್ನು ವೇಸೊದ ನಲಿಕೆ.  ಕಲಾವಿದೆರ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪೆಜ್ಜೆ ದೀಡೊಂದು ಉರುಂಟುಗು ಸುತ್ತುಬರ್ಪೆರ್. ಈ ಪೆಜ್ಜೆಗಾರಿಕೆನ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಾರ್(ಚೌಟುಕಳಿ) ಪನ್ಪೆರ್.  ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ ತಾಲೊದ ಪೆಟ್ಟ್‌ಗನುಸಾರೊ ನಲಿಪುವೆರ್.  ಕಲಾವಿದೆರ್ ಸುತ್ತುಬರ್ಪುನ ನಲಿಕೆನ್ ವಟ್ಟೆಕಳಿ ಪನ್ಪೆರ್.  ನಲಿಕೆ ಚೆಂಡೆದ ಹಿಮ್ಮೇಳೊಡು ನಡಪುಂಡು.   ನಲಿಕೆದಾರ್ ಅತ್ತಂದೆ ತಂಡೊಡು ಚೆಂಡ ಬೊಟ್ಟುನಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ  ತಾಲೊ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಪಾರ್ತೊನೊ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಒರಿ ಇಪ್ಪುವೆರ್.
# ಈ ದೈವೊ  ದೇವಸ್ಥಾನ, ದೈವಸ್ಥಾನೊಡು ಕಟ್ಟುದ್ ನಲಿಪುನ ಬದಲ್ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುಂಡು. ಚೆಂಡೆ ವಾದ್ಯದಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಪದೊಕು ಈ ದೈವ ನಲಿಪುಂಡು. ಈ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಐಶ್ವರ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಪತ್ತ್‌ದ ಅದಿದೇವತೆಯಾಯಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ನೆಲೆ ಆಪಳ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ. ಮರ್ದೆ ದೈವೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬನ್ನಗ ದೀಪೊ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀವೊಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಂಡೆ ಬೊಟ್ಟುನಾರ್ ಇಲ್ಲ್‌ದಕುಲೆನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊಂದು ಸಂಧಿ ಪನೊಂದು ಬೊಟ್ಟಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ಮರ್ದೆ ದೈವೊ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರು ದುಂಬು ಪಿರವು ಪೋವೊಂದು ನಲಿಪುಂಡು. ನಲಿತ್‌ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕುರ್ದಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಬತ್ತಿ ಪೊತ್ತಾವೊಂದು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಯಜಮಾನ್ತಿ ಪಿದಯಿ ಜಾಲ್‌ಗ್ ಪತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಚೇತ್‌ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಇಲ್ಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುತ್ತು ಪರಿಸರ ಶುದ್ಧ ಆದ್ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ  ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ದೈವೊ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೋನಗ ಪಣವು, ಅರಿ, ಮರಿಯಲೊಗು ದೀದಿತ್ತ್‌ನ ಕಾಯಿ ಕಜಿಪು, ದಾನ್ಯೊ, ಉಪ್ಪು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ದಾನೊ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮಲಾ ಉಂಡು

== ಪಾರ್ತನೊ ==
ಮರ್ದದ ಪಾರ್ತನೊ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಿಯಾಳೊ]]ಡು ಉಂಡು.  ಅಯಿತ [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ರೂಪೊ ಇಂಚ ಉಂಡು.  '''ಮುದ್ದುದ ಎಡ್ಡೆಂದಿ ಮಗಳೆ, ಎಡ್ಡೆ ವಿಸೇಸೊಲೆನ್ ಈ ಪನೊಡು''' ಪಂಡ್‌ದ್ ಸಕಿಯೆರ್ ಪಾರ್ವತಿಗ್ ಪನ್ಪೆರ್.  ಪಾರ್ವತಿ ಮರಂಪುಗು ಮುಟ್ಟ ನೀರ್‌ಡ್ ಉಂತುದು ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ತರೆಕಜೊನು ನೀರ್‌ಡ್ ದೆಕ್ಕುವಳ್.  ಎದೆ ಮುಟ್ಟು ನೀರ್‌ಡ್ ಉಂತ್‌ದ್ ಮೂಂಕು ಪತೊಂದು ಮುರ್ಕ್‌ದ್ ಲಕ್ಕುವಳ್.  ಮೀಯೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಬಂಗಾರ್ದ ಕಾಜಿ ತುಂಡಾದ್ ನೀರ್‌ಗ್ ಬೂರ್ಂಡ್.  ಸಕಿಯೆರ್ ಮುರ್ಕ್‌ದ್ ಪೆಜಿದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.

ಕೆಂಪು ಕುಂಟುದ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣ್‌ದ ಶಬರ ಪಾಲಕೆ ಶಿವೆ ಇಸ್ಟೊದ ಮುರ್ಗೊಲೆನ ಕೈತಲ್ ಪೋದ್ ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ಸುತ್ತ್‌ದ್ ಕಟ್ಟ್‌ಯೆ.

ಆ ಕಾಡ್‌ದ ಪೂ ತೋಟೊಡೆ ಪಾರ್ವತಿ ಕೈ ಮುಗಿದ್ ಕಾತ್ ಉಂತುವಲ್.  ಶಿವನ ಬೇಲೆದಗ್ಲ್ ಬನ್ನಗ ಬಿಲ್ಲ್ ಪಗರಿ ಪತೊಂದು, ಗೊತ್ತಿದ್ಯಾಂತಿನ ಜಾಗೆಲೆಗ್ ಬೋಂಟೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಪೋವೊಡ್ಚಿಂದ್ ಕೈ ಮುಗಿದ್ ಪಂಡೊನ್‌ಬಲ್.  ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪಾಡವುನಡ್ದ್ ಮಾತ ಬುಲೆಚಿಲ್ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಪಾರ್ವತಿ ಕೊರ್ಪಲ್.

== ಆಚರಣೆದ ಕ್ರಮೊ ==
ಬಾರೆದ ಇರೆಟ್ ಕೊಟ್ಟು ಇಪ್ಪುನ [[ತಾರಾಯಿ]]ನ್, ಜತೆಟ್ [[ಬಜ್ಜೆಯಿ]], ಪಣವುದ ಸುತ್ತಿಗೆ ದೀಡ್‌ದ್ [[ಗಣಪತಿ]]ನ್ ಸುಗಿಪುವೆರ್.  ನಲಿಪಿಯರ ಪೋಯಿನ ಇಲ್ಲ್‌ದಗ್ಲ್ ಜಾಲ್‍ಡ್ ದೀಪೊ ಪೊತ್ತಾದ್ ಅಯಿತ ಬರಿಟ್ [[ಕುರ್ದಿ]] ನೀರ್ ದೀಡ್ಬೆರ್. ನಲಿಕೆ ಮುಗಿ ಬುಕ್ಕೊ ಇಲ್ಲಡೆದ ಪೊಂಜೊವುನಗ್ಲ್ ತಡ್ಪೆಡ್ [[ಬಾರ್]], ತಾರಾಯಿ, [[ಉಪ್ಪು]], [[ಪುಳಿ]], [[ಮುನ್ಚಿ]], [[ಮಂಜೊಲ್|ಮಂಜಲ್]], [[ಸಾಂತನಿ]] ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಕೊಂಡತ್ತ್ ದೀಡ್ಬೆರ್.  ನಲಿಕೆ ಮುಗಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕುರ್ದಿ ನೀರ್ ತಲಿತ್‌ದ್ ಒರಿನ ನೀರನ್ ಪಿದಯಿ ಗುಪ್ಪುವೆರ್.  ದೀಪೊನು ಉಲಯಿ ಕೊಂಡೋಪೆರ್.  [[ತಡ್ಪೆ]]ಡ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ನಲಿಕೆದಗ್ಲ್ ಕೊಂಡೋಪೆರ್.

ನಲಿಕೆ ಮುಗಿತ್ತಲೊದ ದಿನೊ ನಲಿಕೆದಗ್ಲ್ ಅಗ್ಲೆನ [[ಇಲ್ಲ್|ಇಲ್ಲ್‌]]ದುಲಾಯಿ ದೀಪೊ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀಡ್ದ್ [[ತೌತೆ]] ತುಂಡು, ಮಂಜಲ್, ಉಪ್ಪು, [[ಮಜಿ]], ಬಾರ್, ಕುರ್ದಿ ನೀರ್ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನೆನ್ ಒಂಜಿ ಪರತ್ ತಡ್ಪೆಡ್ ದೀಡ್ದ್ ಗುಡ್ಡೆಗ್ ಕೊಂಡೊಪೆರ್.  ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ [[ಕಾಯೆರ್ ಮರ]]ತ್ತ ಬುಡೊಟು ದೀಡ್ದ್ [[ಚೆಂಡೆ]] ಬೊಟ್ಟ್‌ದ್ ಬೂತೊ, [[ಪ್ರೇತೊ]] [[ಪಿಶಾಚಿ|ಪಿಸಾಚಿ]]ಲು ಬಂಜಾರೊ ತಿಂದ್‍ದ್ ಊರು ಬುಡ್ದು ಪೋವೊಡುಂದು ಕೈ ಮುಗಿದ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಬರ್ಪೆರ್.  
=== ನಂಬಿಕೆ ===
ನಲಿಕೆಡ್ದ್ ಇಲ್ಲ್ [[ಸುದ್ದೊ]] ಆಪುಂಡು.  ಪ್ರೇತೊ ಪಿಸಾಚಿಲು ದೂರೊ ಪೋಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.

== ಐತಿಹ್ಯೊ ==
[[ಶಿವ|ಶಿವೆ]] ಬೇಡನ ರೂಪೊಡು [[ಬೋಂಟೆ]]ಗ್ ಪಿದಾಡ್‌ಬೆ.  ಅಪಗ [[ಪಾರ್ವತಿ]]ಲಾ ಶಿವನೊಟ್ಟುಗೆ ಬರ್ಪೆಂದ್ ಹಟೊ ಪತ್ತುವಲ್.  ಶಿವೆ ಬೋಡ್ಚಿಬೊಡ್ಚಿಂದ್ ಪಂಡಲಾ ಪಾರ್ವತಿ ಬುಡ್ಪುಜಲ್.  ಶಿವಗ್ ತೆರಿಯಂದಿ ಲೆಕೊ ಆಯನ ಪಿರವುಡೇ ಬರ್ಪಲ್.  ಸಾದಿಟ್ ಪಾರ್ವತಿ ಪಿದಯಾಪಲ್. ಇಂದೆನ್ ತೆರಿನ ಶಿವೆ ಆಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಮರತ ಅಡ್ಡೊಡು ಉಂತಾದ್ ದುಂಬರಿಪೆ.  ಇಂಚ ಆಳ್ ಮರತ ಅಡ್ಡೊಡು ಅಂಡೆಂಗ್‌ದ್ ಕುಲ್ಲ್‌ನೆಡ್ದಾರೊ ಆಲೆಗ್ ಮರ್ದೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}

{{ನಲಿಕೆಲು}}

[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ನಲಿಕೆಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2025]]</text>
      <sha1>2efdvmpvuvra3shodfmw3hloyw9484b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22921</id>
    <revision>
      <id>361343</id>
      <parentid>361231</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T03:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>361343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18105" sha1="6g55gyrwizsx2tdjb3hvg7izv8ffvw3" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್
| image              =File:Sadia Ayman 2 Meril Prothom Alo Awards 2025.jpg
| caption            = 2025 ಟ್ ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್
| birth_date         = {{Birth date and age|df=y|1999|3|17}}
| native_name        = ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್
| birth_place        = ಬಾರಿಸಲ್, [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |script-title=bn:আয়মান সাদিকের সঙ্গে সাদিয়া আয়মানের কী সম্পর্ক |url=https://thedailycampus.com/personality/143044/%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95 |access-date=2024-09-26 |website=thedailycampus.com |language=bn |archivedate=2024-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206232614/https://thedailycampus.com/personality/143044/%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| education          = ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊ
| occupation         = {{hlist|ಅಭಿನೇತ್ರಿ|ಮಾಡೇಲ್}}
| years_active       = 2019–ಇದನೆಟ್ಟ
}}

'''ಫಾತಿಮಾ ತಸ್ನಿಮ್ ಸಾದಿಯಾ''' (ಪುಟ್ಟು ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೯) ಒರಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಟಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮಾಡೆಲ್. ಆರ್ನ ವೇದಿಕೆದ ಪುದರ್ &quot;ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್&quot;ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಆರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಟಾಕ್ ಶೋಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿಲೆಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೨೦೧೯ಡ್, ಟು ಬಿ ವೈಫ್ ಪನ್ಪಿನ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಾಟಕೊಡು ಆರ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 2022ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ 'ಮಾಯಶಾಲಿಕ್' ವೆಬ್ ಸೀರಿಸ್ ಗ್ ಬಿಸಿಆರ್ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸಬರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. 2024ಡ್, ಘಿಯಾಸ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಸೆಲಿಮ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ಕಜೋಲ್ರೇಖಾ ಚಿತ್ರೊಡು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news |script-title=bn:সাদিয়া আয়মানের প্রথম সিনেমা |url=https://www.dailyjanakantha.com/entertainment/news/709437 |access-date=2024-09-26 |work=Janakantha |language=bn}}&lt;/ref&gt;

ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಬ್ರಾಂಡ್ 'ಬೊರೊ ಪ್ಲಸ್' ದ 'ಬೊರೊ ಪ್ಲಸ್ ನೀಮ್ ಫೇಸ್ವಾಶ್' ದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್. ಆರ್ [[ಶಿಯೋಮಿ|ಶಿಯೋಮಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆದ್ ಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |date= September 2024|title=নতুন রূপে হাজির হলেন সাদিয়া আয়মান |url=https://www.kalerkantho.com/online/entertainment/2024/09/22/1427871 |access-date=2024-12-17 |website=[[Kaler Kantho]]}}&lt;/ref&gt;

==ಆದಿ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ==
ಅಯ್ಮನ್ ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೮ಡ್ ಬರಿಶಾಲ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್.&lt;ref name=&quot;Sadia Ayman's birthday today&quot;&gt;{{Cite news |date=March 2024 |title=Sadia Ayman's birthday today |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/739634 |access-date=2024-09-26 |work=Daily Sun |language=en |archive-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926133735/https://www.daily-sun.com/printversion/details/739634 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅವಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;in&quot;&gt;{{Cite news |script-title=bn:সাদিয়া আয়মান সম্পর্কে! |url=https://www.kalerkantho.com/print-edition/ronger-mela/2022/12/22/1215038|access-date=2024-09-26 |work=Kaler Kantho |date=December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222180726/https://www.kalerkantho.com/print-edition/ronger-mela/2022/12/22/1215038 |archive-date=22 February 2025 |language=bn}}&lt;/ref&gt;

== ನಟನೆದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ಐಮಾನ್ 2019ಡ್ ಇಮ್ರಾಲ್ ರಫತ್ ನಿರ್ದೇಶನೊಡು &quot;ಟು ಬಿ ವೈಫ್&quot; ಪನ್ಪಿನ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಾಟಕೊಡು ತನ್ನ ನಟನೆದ ಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬುಗು &quot;ಆಜ್ ಆಕಾಶೆ ಚಂದ್ ನೆಯಿ&quot;, &quot;ಬೃಷ್ಟಿರ್ ಒಪೆಕ್ಖೈ&quot;, &quot;ಹಾಶಿ&quot;, &quot;ಮೆಡಿಸಿನ್ ಮ್ಯಾನ್&quot;, &quot;ನೀರೆರ್ ಪಖಿ&quot;, &quot;ತುಯಿ ಛರಾ ಮೋನ್ ಭಾಲೋ ನೆಯಿ&quot;, &quot;ಸದಾ ಪೈರಾ&quot; ಬುಕ್ಕೊ್ಕ &quot;ಎಕ್ ತ ಛೇಲೆ ಮೋನಾರ್ ಆಂಜಿನಾಟೆ&quot; ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಾಟಕೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Sadia Ayman's birthday today&quot;/&gt; ೨೦೨೨ಡ್, 'ಮಾಯಶಾಲಿಕ್' (೨೦೨೨) ಚಿತ್ರೊಗು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​(ಬಿಸಿಆರ್ಎ) ಡ್ದ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಮರ್ಶಕೆರ್) - ೨೦೨೨ ಗ್ ಬಿಸಿಆರ್ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ೨೦೨೩ಡ್, ಬಂಗಾಳ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ವೆಬ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಶಾಪ್ನೋವುಕ್ (೨೦೨೩) ಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮಸುಮ್ ಶಹ್ರಿಯಾರ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬಯೋಸ್ಕೋಪ್ (ಲೈವ್ ಟಿವಿ) ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ``ಕಬಡ್ಡಿ'' (೨೦೨೩) ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಚೋರ್ಕಿಡ್ ``ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್'' (೨೦೨೩) ಪನ್ಪಿನ ಒಟಿಟಿ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಘಿಯಾಸುದ್ದೀನ್ ಸೆಲಿಂ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ``ಕಜೋಲ್ರೇಖಾ'' (2024) ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ.&lt;ref name=&quot;Rahman&quot;&gt;{{Cite news |last=Rahman |first=Akhlakur |date=2022-12-25 |title=Sadia soars |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/sadia-soars-3204031 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ವರ್ಷೊ
!ಶೀರ್ಷಿಕೆ
!ಪಾತ್ರ
!ಟಿಪ್ಪಣಿಲು
!ಉಲ್ಲೇಕೊಲು.
|-
|2024
|''ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ''
|ಜವಂದಿ ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ
|ಸುರುತ ಚಿತ್ರ
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=January 2024 |title=Sadia Ayman to make film debut with 'Kajol Rekha' |url=https://www.daily-sun.com/post/729465 |access-date=2024-09-26 |work=Daily Sun |language=en |archive-date=2024-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127131040/https://www.daily-sun.com/post/729465 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|2025
|''ಉತ್ಶೊಬ್''
|ಜೆಸ್ಮಿನ್
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title='সংবিধিবদ্ধ সতর্কীকরণ: পরিবার ছাড়া দেখা নিষেধ' |url=https://www.itvbd.com/entertainment/dhallywood/217630/%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A7%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A7-%E0%A6%B8%E0%A6%A4%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%80%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%A3-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A7%9C%E0%A6%BE-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%87%E0%A6%A7 |access-date=2025-05-31 |website=Independent Television |language=bn}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-14 |title=ঈদে মুক্তি পাবে এক সিনেমায় ১১ তারকার 'উৎসব' |url=https://ntvbd.com/entertainment/news-1556737 |access-date=2025-06-07 |website=ntvbd.com |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ವೆಬ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ವರ್ಷೊ
!ಶೀರ್ಷಿಕೆ
!ಪಾತ್ರೊ
!ನಿರ್ದೇಶಕ
!ಟಿಪ್ಪಣಿಲು
!ಉಲ್ಲೆಕೊಲು.
|-
|2022
|''ಮಾಯಾಶಾಲಿಕ್''
|ಸಾರಾ
|ಶಿಹಾಬ್ ಶಾಹೀನ್
|ಚೊಚ್ಚಲ ವೆಬ್‌ಫಿಲ್ಮ್
|
|-
|2023
| &quot;ಶಾಪ್ನೋವುಕ್&quot;
|ಸುಮಿ
|ಮಾಸುಮ್ ಶಹರಿಯಾರ್
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=July 2023 |title=Manoj Pramanik, Sadia Ayman pair up for first time in drama |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/699555/favicon/favicon/bangla |access-date=2024-09-28 |work=Daily Sun |language=en }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|2024
|&quot;ಬಿಭಾಬೋರಿ&quot;
|ನೀತು
|ಟಿಟೊ ರೆಹಮಾನ್
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |script-title=bn:দীপ্ত প্লেতে আসছে ভৌতিক গল্পে ওয়েব ফিল্ম 'বিভাবরী' |url=https://www.bhorerkagoj.com/entertainment/746324 |work=Bhorer Kagoj |language=bn |archive-date=2025-02-22 |access-date=2024-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222033131/https://www.bhorerkagoj.com/entertainment/746324 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}

=== ವೆಬ್ ಸರಣಿಲು ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ವರ್ಷೊ
!ಶೀರ್ಷಿಕೆ
!ಪಾತ್ರ
!ನಿರ್ದೇಶಕ
!OTT ವೇದಿಕೆಲು
!ಟಿಪ್ಪಣಿಲು
!ಉಲ್ಲೆಕೊಲು.
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2023
|&quot;ಕಬಡ್ಡಿ&quot;
|ಮೀರಾ
|ರುಬಾಯೆತ್ ಮಹಮೂದ್
|ಬಯೋಸ್ಕೋಪ್ (ಲೈವ್ ಟಿವಿ)
|ಚೊಚ್ಚಲ ವೆಬ್ ಸರಣಿ
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-01-07 |title=Dipjol-Misha ready to play 'Kabadi' |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/dipjol-misha-ready-play-kabadi-3214751 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|&quot;ಇಂಟರ್ನ್‌ಶೀಪ್&quot;
|ಮನಿಷಾ
|ರೆಜಾರ್ ರೆಹಮಾನ್
|ಚೋರ್ಕಿ
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-02-22 |title=Enroll for Chorki's 'Internsheep' tomorrow |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/enroll-chorkis-internsheep-tomorrow-3254491 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''ಪ್ರೊಕೊಲಿಟೊ''
|ಅಣ್ಣಾ
|ಎಂಡಿ ಅಬಿದ್ ಮಲ್ಲಿಕ್
|ಚೋರ್ಕಿ
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-10-13 |title=Chorki's Halloween special 'Procholito' drops intriguing trailer |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/chorkis-halloween-special-procholito-drops-intriguing-trailer-3442121 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|2025
|&quot;ಬೋಹೀಮಿಯನ್ ಘೋರಾ&quot;
|ಶುಂಡೋರಿ
|ಅಮಿತಾಭ್ ರೆಜಾ ಚೌಧರಿ
|ಹೊಯ್ಚೊಯ್
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-11 |title='Bohemian Ghora' to hit screens with star-studded cast |url=https://www.tbsnews.net/splash/bohemian-ghora-hit-screens-star-studded-cast-1139586 |access-date=2025-06-01 |website=The Business Standard |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

== ದೂರದರ್ಶನ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:94%;&quot;
|+
!ವರ್ಷೊ
!ಶೀರ್ಷಿಕೆ
!ಪಾತ್ರ
!ನಿರ್ದೇಶಕ
!ಟಿಪ್ಪಣಿಲು
|-
|2019
|ಟು ಬಿ ವೈ‍ಫ್
|ಇಮ್ರಾವುಲ್ ರಫತ್
|
|-
|2021
|''ಕೋಬ್ + ಕುಸುಮ್''
|
|ಶೇತು ಆರಿಫ್
|&lt;ref name=&quot;Daily Sun&quot;&gt;{{Cite news |date=January 2024 |title=Shashwta Datta, Sadia Ayman in a drama after 3 years |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/728999 |access-date=2024-09-28 |work=Daily Sun |language=en |archive-date=2024-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127113441/https://www.daily-sun.com/printversion/details/728999 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|''ಫುಲ್ಲರ್ ನೇಮ್ ನೇಮ್''
|
|ಮಿಜಾನೂರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್
|
|-
|''ನೊರೊ ಸಂಡರ್''
|
|ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್
|
|-
|''ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಿನಿ''
|
|ಇಶ್ತಿಯಾಕ್ ಅಹ್ಮದ್ ರುಮೆಲ್
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; |2023
|''ದೂಬ್ ಶತಾರ್''
|ನೀತು
|ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್
|
|-
|''ಡೂಬ್ ಶತಾರ್ 2''
|ನೀತು
|ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್
|
|-
|''ಬಾಬುಯಿ ಪಖೀರ್ ಬಾಷಾ''
|
|ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಸಾಜಿಬ್
|
|-
|''ಜೋಲ್ಟಿಯನ್''
|
|ಛಾಯನಿಕಾ ಚೌಧರಿ
|
|-
|''ಕೋಸ್ಟರ್ ನಾಮ್ ಮಾಯಾ''
|
|ಪೋತಿಕ್ ಶಧನ್
|
|-
|''ದಿ ‌‍ಫಸ್ಟ್ ಕೇಸ್''
|
|ಜಮಲ್ ಮಲಿಕ್
|
|-
|''ಚಿಥಿ''
|
|ಪ್ರೀತಿ ದತ್ತ್
|
|-
|''ಚೊಡ್ಡೋಬೇಶಿ ತೋಮಯ್ ವಲೋಬಾಶಿ''
|
|ನೂರ್ ಇಮ್ರಾನ್ ಮಿಥು
|
|-
|''ಎಮೋನ್ ಏಕ್ತಾ ತುಮಿ ಚಾಯ್''
|
|ಕೆ.ಎಂ. ಶೋಹಾಗ್ ರಾಣಾ
|
|-
|''ಬ್ರಿಷ್ಟಿರ್ ಒಪೆಕ್‌ಖೈ''
|
|ಎಲ್.ಆರ್. ಸೋಹೆಲ್
|
|-
| rowspan=&quot;16&quot; |2024
|``ಹಶಿ''
|ನುಸ್ರತ್ ಜಹಾನ್ ಹಶಿ
|ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೈನ್ ಸಾಜಿಬ್
|
|-
|''ಕೆಯು ಕೆಯು ತೇಕೆ ಜೈ''
|
|ಶಿಶಿರ್ ಅಹ್ಮದ್
|&lt;ref name=&quot;Daily Sun&quot;/&gt;
|-
|''ಆಜ್ ಕಲ್ ತುಮಿ ಅಮಿ''
|
|ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಸಾಜಿಬ್
|
|-
|''ಶೇಷ್ ಪ್ರೊಹೋರ್ ತುಮಿ''
|
|ಸೆಲಿಮ್ ರೆಜಾ
|
|-
|''ಕಾಜೋಲ್ ಲೊಟ್ಟಾ''
|ಲೋಟಾ
|ಶಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಕೀಬ್
|
|-
|''ಉಂದು ಜಾಗೊ.''
|
|ಸದ್ನಾನ್ ರೋನಿ
|
|-
|&quot;ಪ್ರಿಯೋ ಲೈಲಿ&quot;
|ಲೈಲಿ
|ಜಮಾಲ್ ಮಲ್ಲಿಕ್|
|-
|``ನೋಟುನ್ ಕೋರೆ ಗೋಲ್ಪೋ ಲೇಖಾ''
|
|ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ
|
|-
|&quot;ವಲೋಬಶರ್ ಗೋಲ್ಪೋ&quot;
|
|ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ
|
|-
|&quot;ಜೋಖೋನ್ ಟೋಖಾನ್&quot;
|ರಾಹಾ
|ಮಿಜಾನುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್
|
|-
|``ಮೋನೆ ರಖ್ಬೋ''
|ಪಿಯಾಶಾ
|ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ
|
|-
|&quot;ಶುಕ್ನೀರ್&quot;
|ದಶಾಂಶ
|ಸಜಾದ್ ಹೊಸೈನ್ ಬಪ್ಪಿ
|
|-
|&quot;ಒಂಟರ್ ಒಂಟರ್&quot;
|
|ಮಹ್ಮುದುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಹಿಮೆ
|
|-
|&quot;ವುಗಿ ಜುಗಿ ಫೈನಾನ್ಸ್&quot;
|
|ಜುಬೇಯರ್ ಇಬ್ನ್ ಬಕರ್
|
|-
|''ಫುಲ್ ಹಟಾ ಶರ್ಟ್''
|
|ಮಿಜಾನುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್
|
|-
|&quot;ಮೊಮೊಟಾ&quot;
|
|ತೋಪು ಖಾನ್
|
|-
|2025
|''9 ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸೋಂಧೇ''
|ಫಾತಿಮಾ
|ತಿಹಾನ್ ಖಾನ್
|
|}

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ  ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ವರ್ಷೊ
!ಪ್ರಶಸ್ತಿ
!ವರ್ಗ
!ಕೆಲಸ
!ಫಲಿತಾಂಶ
!ಉಲ್ಲೆಕೊಲು
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವರದಿಗಾರೆರ ಸಂಘೊದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (BCRA)
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಆಯ್ಕೆಡು)
|''ಮಾಯಾಶಾಲಿಕ್''
|{{Won}}
|&lt;ref name=&quot;Rahman&quot;/&gt;
|-
|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
|ಪೊಸ ನಟಿ (ಟಿವಿ)
|&quot;ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಿನಿ&quot;
|{{Won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sadia Ayman won Bijoy TV present Bangladesh Excellence Awards 2022 for the drama &quot;Prem Kahini&quot; |url=https://x.com/Sadiaayman75/status/1684251355723235328 |website=X.Com}}&lt;/ref&gt;
|-
|2024
|ಮೆರಿಲ್-ಪ್ರೋಥಮ್ ಅಲೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|''ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ''
|{{Nominated}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2024-09-11 |script-title=bn:মেরিল-প্রথম আলো পুরস্কার ২০২৪: চলচ্চিত্রে মনোনয়নপ্রাপ্ত সেরা আট নায়িকা |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/v84ve89htv |access-date=2024-09-28 |work=Prothom Alo |language=bn}}&lt;/ref&gt;
|}

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2025 ಲೇಕನ ಪುಟೊಕುಲು]]</text>
      <sha1>6g55gyrwizsx2tdjb3hvg7izv8ffvw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10/ಕಲ್ಪುನಕಳ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>24391</id>
    <revision>
      <id>361355</id>
      <parentid>361285</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T10:22:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>361355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6165" sha1="gili4ey8s31efeqldewc5wvnolizwxn" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ಟಿ
| native_name = ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ಟಿ
| occupation = ಯಕ್ಷಗಾನ ಪೋಷಕರ್
| known_for = ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹೊ
}}

'''ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ಟಿ''' ತುಳುನಾಡ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ '''ಕಲ್ಲಾಡಿ ಮನೆತನದ''' ಸದಸ್ಯೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯಡ್ದೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನ ಉಂಡಾಯಿನ ಮೇರ್, ಕಲಾವಿದೆರ್ಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ನುನ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೆರ್ಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ನುನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉಳಿಪಾವುನ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಂತುದು ಮೇಳೊದ ಯಜಮಾನೆರ್ ಪಂದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡ್ದಿನೆರ್.&lt;ref name=&quot;Yakshadeepa&quot;/&gt;

== ಜೀವನೊ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡುಗೆ ==
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಇರಾ-ಕುಂಡಾವು ಪ್ರದೇಶದ ಕಲ್ಲಾಡಿ ಮನೆತಾನೊ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಟ್ಟುಗು ದೀರ್ಘಕಾಲೊದ ಸಂಬಂಧ ಉಂಡು. ಈ ಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಅವೆತೋ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್ಗ್ ಆಶ್ರಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ಈ ಪರಂಪರೆನ್ ಮುಂದುವರೆಸಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ರು.&lt;ref name=&quot;Yakshadeepa&quot;/&gt;

ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೊದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಮೇರ್ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ತೋಜಪಾದೆರ್. ಕಲಾವಿದೆರೆನ ಕಲ್ಯಾಣ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉಳಿಪಾವುನ ಕಾರ್ಯೆಗು ಸಹಕಾರ ಕೊರ್ಪೆರ್.&lt;ref name=&quot;Yakshadeepa&quot;/&gt;

== ಯಕ್ಷನಾಟಕದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೇವೆ ==
ಯಕ್ಷಗಾನದ ಆಧಾರೊದ ರೂಪಾಂತರಿ ಆತಿನೊ '''ಯಕ್ಷನಾಟಕ'''ದ ಬೆಳವಣಿಗೆಡುಲಾ ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news
|title=Yakshanataka after six decades
|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/yakshanataka-after-six-decades/articleshow/101324003.cms
|work=The Times of India
|date=28 June 2023
|access-date=13 June 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಸಂಸ್ಮರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ರೆನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾದ್ '''ಕಲ್ಲಾಡಿ ಕೊರಗ ಶೆಟ್ಟಿ-ವಿಠಲ ಶೆಟ್ಟಿ ಯಕ್ಷ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ''' ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೊ ಮುಖಾಂತರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರ್ಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸನ್ಮಾನ ಕೊರೊಂದು ಬೈದುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite news
|title=Award for 4 Yakshagana artistes
|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/award-for-4-yakshagana-artistes/articleshow/4224504.cms
|work=The Times of India
|date=4 March 2009
|access-date=13 June 2026}}&lt;/ref&gt;

ಕುಡ್ಲೊಡು ಪಟ್ಲ ಸಂಭ್ರಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಿನ ರಂಗಸ್ಥಳೊಗು '''ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ಟಿ ವೇದಿಕೆ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಮೆರೆನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಗೌರವ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Patla Sambhrama 2016
|url=https://yakshadhruvapatlafoundation.org/patla-sambhrama-2016/
|website=Yaksha Dhruva Patla Foundation
|access-date=13 June 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಸ್ಮರಣೆ ==
2021ಡ್ ಯಕ್ಷಾನುಗ್ರಹ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಬಳಗ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಮರೆಪಾರೆ ಆವಂದಿನ ಮಹಾನುಭಾವೆರ್ ಪಂದ್ ಪ್ರಕಟಿಸಾಯಿನ ಲೇಖನ ಸರಣಿಡು ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ರೆನ್ ಸ್ಮರಿಸಾದೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಅರೆನ ಸೇವೆನ್ ಅಲ್ಪದ ಲೇಖನೊಡು ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಲ್ದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Yakshanugraha&quot;/&gt;

== ಪರಂಪರೆ ==
ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊ, ಕಲಾಭಿಮಾನೊ ಬೊಕ್ಕ ಯಕ್ಷಗಾನೊಡನೆ ಉಂಡಾಯಿನ ಬದ್ಧತೆಯ ಕಾರಣೊಡು ಕಲ್ಲಾಡಿ ವಿಠಲ ಶೆಟ್ರು ತುಳುನಾಡ್ದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಸ್ಮರಣೀಯ ಯಕ್ಷಪೋಷಕ ಪಂದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮನ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=&quot;Yakshadeepa&quot;/&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
&lt;references&gt;

&lt;ref name=&quot;Yakshadeepa&quot;&gt;{{cite web
|url=https://yakshadeepa.com/2021/03/03/kalladi-emba-oorige-janamanyate-tanditta-kalladi-manethana/
|title=ಕಲ್ಲಾಡಿ ಎಂಬ ಊರಿಗೆ ಜನಮಾನ್ಯತೆ ತಂದಿತ್ತ ಕಲ್ಲಾಡಿ ಮನೆತನ
|website=ಯಕ್ಷದೀಪ
|date=3 March 2021
|access-date=13 June 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Yakshanugraha&quot;&gt;{{cite web
|url=https://www.yakshagana.in/2021/09/yakshagana-all-time-famous-artists-remembered-through-whatsapp-group-yakshanugraha.html
|title=ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮರೆಯಲಾಗದ ಮಹಾನುಭಾವರು 100ರ ಸಂಭ್ರಮ
|website=Yakshagana.in
|date=September 2021
|access-date=13 June 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>gili4ey8s31efeqldewc5wvnolizwxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬ್ರೈಡೆಲಿಯಾ ರೆಟುಸಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27184</id>
    <revision>
      <id>361340</id>
      <parentid>361251</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T02:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>361340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3320" sha1="107g6zp39dlwkgyz1lqzdqob9srvzeu" xml:space="preserve">'''''ಬ್ರಿಡೆಲಿಯಾ ರೆತುಸಾ''''' ಪಂಡ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ನೇಪಾಳ]], &lt;ref name=&quot;FN&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.forestrynepal.org/resources/trees/bridelia-retusa|title=''Bridelia retusa''|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150426025235/http://www.forestrynepal.org/resources/trees/bridelia-retusa|archivedate=2015-04-26|website=forestrynepal.org|accessdate=2026-06-10|url-status=bot: unknown}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[ಭಾರತ]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಚೀನಾ]], ಇಂಡೋಚೈನಾ, [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾತ್ರಾ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=24616|title=Kew World Checklist of Selected Plant Families}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=24616 &quot;Kew World Checklist of Selected Plant Families&quot;].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=242309107|title=''Bridelia retusa'' in Flora of China @ efloras.org|website=www.efloras.org}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&amp;taxon_id=242309107 &quot;''Bridelia retusa'' in Flora of China @ efloras.org&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mpbd.info/plants/bridelia-retusa.php|title=Medicinal Plants Database of Bangladesh: ''Bridelia retusa'' (L.) Spreng.|accessdate=2012-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110203063650/http://www.mpbd.info/plants/bridelia-retusa.php|archivedate=2011-02-03|url-status=dead}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

ಉಂದು ''ಬ್ರಿಡೆಲಿಯಾದ'' ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಜಾತಿ, ಉಂದು ತೇವಾಂಶದ ಪಚ್ಚೆ ಕಾಡುಲೆಡ್, ಮಿಶ್ರ ಕಾಡುಲೆಡ್, ನದಿ ತೀರೊಲೆಡ್, ಕಲ್ಲುದ ಜಾಗೆಲೆಡ್, {{cvt|2000|m|-1}} ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು, {{cvt|600|m|-1}} ಮಧ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯ-ಪೂರ್ವ ಭಾರತೊಡು, {{cvt|1600|m|-1}} ಹಿಮಾಲಯೊಡು ಬೊಕ್ಕ {{cvt|1000|m|-1}} ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಡು. ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಉಂದು ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Balakrishnan |first=Nambiyath P |url=https://www.nhbs.com/flora-of-india-volume-23-loranthaceae-daphniphyllaceae-book |title=Loranthaceae - Daphniphyllaceae |publisher=Botanical Survey of India |year=2012 |isbn=9788181770493 |series=Flora of India |volume=23 |page=558 |access-date=August 3, 2017}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBalakrishnan2012&quot;&gt;Balakrishnan, Nambiyath P (2012). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ಬೇರುನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರ್ದ್‌ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=''Bridelia retusa'' - Spinous Kino Tree|url=http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Spinous%20Kino%20Tree.html}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>107g6zp39dlwkgyz1lqzdqob9srvzeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಚುಳ್ಳಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27199</id>
    <revision>
      <id>361320</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಲೇಖನೊ</comment>
      <origin>361320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2421" sha1="6i4ityc664bfgs5592ym3i92uue1ui1" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Hairy Barleria (Barleria mysorensis) Acanthaceae. (36325049213).jpg
| image_caption =ಚುಳ್ಳಿ
| genus = Barleria
| species = mysorensis
| authority = B.Heyne ex Roth 
| synonyms = * ''Barleria buxifolia'' &lt;small&gt;Roxb. [Invalid]&lt;/small&gt;
* ''Barleria obovata '' &lt;small&gt;Buch.-Ham.&lt;/small&gt;
* ''Barleria spinaceylanica '' &lt;small&gt;Nees (unresolved)&lt;/small&gt;
* ''Dicranacanthus spinaceylanica '' &lt;small&gt;(Nees) Oerst.&lt;/small&gt;
}}
'''ಚುಳ್ಳಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುದೆಸಸ್ಯ. 
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಮೈಸೊರೆನ್ಸಿಸ್, ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಕುಲೊತ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ.[[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಕರಿಚುಳ್ಳಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳ]]ಡ್ ಕರಚುಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕರಿಚುಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;
 
==ಆವಾಸ==
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ.&lt;ref name = powo&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46097-1 ''Barleria mysorensis'' Roth]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 30 September 2023.&lt;/ref&gt;  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ದೈ ಆದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ಕಾತು ನೇಲು&quot; ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=8&amp;s=Family_name|title=Ayurvedic Plants of Sri Lanka: Plants Details|work=instituteofayurveda.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Barleria_mysorensis|title=Barleria mysorensis (ACANTHACEAE) :  Chulli, Karachulli|work=keralaplants.in}}&lt;/ref&gt;
==ಉಪಯೋಗ==
ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್‍]]ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಖ==</text>
      <sha1>6i4ityc664bfgs5592ym3i92uue1ui1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361321</id>
      <parentid>361320</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಸಸ್ಯೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>361321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2464" sha1="spdmh6nzkbrxq6380v3z6txlav8juil" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Hairy Barleria (Barleria mysorensis) Acanthaceae. (36325049213).jpg
| image_caption =ಚುಳ್ಳಿ
| genus = Barleria
| species = mysorensis
| authority = B.Heyne ex Roth 
| synonyms = * ''Barleria buxifolia'' &lt;small&gt;Roxb. [Invalid]&lt;/small&gt;
* ''Barleria obovata '' &lt;small&gt;Buch.-Ham.&lt;/small&gt;
* ''Barleria spinaceylanica '' &lt;small&gt;Nees (unresolved)&lt;/small&gt;
* ''Dicranacanthus spinaceylanica '' &lt;small&gt;(Nees) Oerst.&lt;/small&gt;
}}
'''ಚುಳ್ಳಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುದೆಸಸ್ಯ. 
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಮೈಸೊರೆನ್ಸಿಸ್, ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಕುಲೊತ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ.[[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಕರಿಚುಳ್ಳಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳ]]ಡ್ ಕರಚುಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕರಿಚುಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;
 
==ಆವಾಸ==
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ.&lt;ref name = powo&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46097-1 ''Barleria mysorensis'' Roth]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 30 September 2023.&lt;/ref&gt;  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ದೈ ಆದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ಕಾತು ನೇಲು&quot; ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=8&amp;s=Family_name|title=Ayurvedic Plants of Sri Lanka: Plants Details|work=instituteofayurveda.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Barleria_mysorensis|title=Barleria mysorensis (ACANTHACEAE) :  Chulli, Karachulli|work=keralaplants.in}}&lt;/ref&gt;
==ಉಪಯೋಗ==
ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್‍]]ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಖ==

[[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]]</text>
      <sha1>spdmh6nzkbrxq6380v3z6txlav8juil</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361322</id>
      <parentid>361321</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:11:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>361322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2513" sha1="rrvrv5kmqqzl9zuhssde3icrpk5en6w" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Hairy Barleria (Barleria mysorensis) Acanthaceae. (36325049213).jpg
| image_caption =ಚುಳ್ಳಿ
| genus = Barleria
| species = mysorensis
| authority = B.Heyne ex Roth 
| synonyms = * ''Barleria buxifolia'' &lt;small&gt;Roxb. [Invalid]&lt;/small&gt;
* ''Barleria obovata '' &lt;small&gt;Buch.-Ham.&lt;/small&gt;
* ''Barleria spinaceylanica '' &lt;small&gt;Nees (unresolved)&lt;/small&gt;
* ''Dicranacanthus spinaceylanica '' &lt;small&gt;(Nees) Oerst.&lt;/small&gt;
}}
'''ಚುಳ್ಳಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುದೆಸಸ್ಯ. 
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಮೈಸೊರೆನ್ಸಿಸ್, ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಕುಲೊತ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ.[[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಕರಿಚುಳ್ಳಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳ]]ಡ್ ಕರಚುಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕರಿಚುಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;
 
==ಆವಾಸ==
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ.&lt;ref name = powo&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46097-1 ''Barleria mysorensis'' Roth]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 30 September 2023.&lt;/ref&gt;  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ದೈ ಆದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ಕಾತು ನೇಲು&quot; ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=8&amp;s=Family_name|title=Ayurvedic Plants of Sri Lanka: Plants Details|work=instituteofayurveda.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Barleria_mysorensis|title=Barleria mysorensis (ACANTHACEAE) :  Chulli, Karachulli|work=keralaplants.in}}&lt;/ref&gt;
==ಉಪಯೋಗ==
ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್‍]]ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಖ==

[[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]]</text>
      <sha1>rrvrv5kmqqzl9zuhssde3icrpk5en6w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361323</id>
      <parentid>361322</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:15:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>361323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2835" sha1="q65s4ipyjczx9ctgexd1kdoe77z2z9p" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Hairy Barleria (Barleria mysorensis) Acanthaceae. (36325049213).jpg
| image_caption =ಚುಳ್ಳಿ
| genus = Barleria
| species = mysorensis
| authority = B.Heyne ex Roth 
| synonyms = * ''Barleria buxifolia'' &lt;small&gt;Roxb. [Invalid]&lt;/small&gt;
* ''Barleria obovata '' &lt;small&gt;Buch.-Ham.&lt;/small&gt;
* ''Barleria spinaceylanica '' &lt;small&gt;Nees (unresolved)&lt;/small&gt;
* ''Dicranacanthus spinaceylanica '' &lt;small&gt;(Nees) Oerst.&lt;/small&gt;
}}
'''ಚುಳ್ಳಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುದೆಸಸ್ಯ. 
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಮೈಸೊರೆನ್ಸಿಸ್, ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಕುಲೊತ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ.[[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಕರಿಚುಳ್ಳಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳ]]ಡ್ ಕರಚುಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕರಿಚುಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;
 
==ಆವಾಸ==
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ.&lt;ref name = powo&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46097-1 ''Barleria mysorensis'' Roth]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 30 September 2023.&lt;/ref&gt;  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ದೈ ಆದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ಕಾತು ನೇಲು&quot; ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=8&amp;s=Family_name|title=Ayurvedic Plants of Sri Lanka: Plants Details|work=instituteofayurveda.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Barleria_mysorensis|title=Barleria mysorensis (ACANTHACEAE) :  Chulli, Karachulli|work=keralaplants.in}}&lt;/ref&gt;
==ಉಪಯೋಗ==
ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್‍]]ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

==ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕಲು==
* [http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2670087 Plant List]
* [https://www.researchgate.net/publication/235247341_Evaluation_of_phytochemical_composition_and_antioxidant_activity_of_aqueous_extract_of_Barleria_mysorensis_and_Furcraea_foetida_leaves 'Research Gate]
==ಉಲ್ಲೇಖ==
[[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]]</text>
      <sha1>q65s4ipyjczx9ctgexd1kdoe77z2z9p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361324</id>
      <parentid>361323</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:24:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ಆವಾಸ */</comment>
      <origin>361324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3235" sha1="fzi9l3vyf4dahzkdqhcdisiaf8wt420" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Hairy Barleria (Barleria mysorensis) Acanthaceae. (36325049213).jpg
| image_caption =ಚುಳ್ಳಿ
| genus = Barleria
| species = mysorensis
| authority = B.Heyne ex Roth 
| synonyms = * ''Barleria buxifolia'' &lt;small&gt;Roxb. [Invalid]&lt;/small&gt;
* ''Barleria obovata '' &lt;small&gt;Buch.-Ham.&lt;/small&gt;
* ''Barleria spinaceylanica '' &lt;small&gt;Nees (unresolved)&lt;/small&gt;
* ''Dicranacanthus spinaceylanica '' &lt;small&gt;(Nees) Oerst.&lt;/small&gt;
}}
'''ಚುಳ್ಳಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುದೆಸಸ್ಯ. 
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಮೈಸೊರೆನ್ಸಿಸ್, ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಕುಲೊತ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ.[[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಕರಿಚುಳ್ಳಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳ]]ಡ್ ಕರಚುಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕರಿಚುಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;
 
==ಆವಾಸ==
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ.&lt;ref name = powo&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46097-1 ''Barleria mysorensis'' Roth]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 30 September 2023.&lt;/ref&gt;  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ದೈ ಆದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ಕಾತು ನೇಲು&quot; ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=8&amp;s=Family_name|title=Ayurvedic Plants of Sri Lanka: Plants Details|work=instituteofayurveda.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Barleria_mysorensis|title=Barleria mysorensis (ACANTHACEAE) :  Chulli, Karachulli|work=keralaplants.in}}&lt;/ref&gt;ಉಂದು ಬೈಲ್‍ಡ್,ಕಲ್ಲ್‍ದ ನಡುಟ್, ಕಾಡ್‍ದ ಬದಿಟ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಫಲವಸ್ತುದ ಅವಧಿ ಜುಲೈಡ್ದ್ ಮಾರ್ಚ್ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು (ಏಪ್ರಿಲ್ ಮುಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು).

==ಉಪಯೋಗ==
ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್‍]]ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

==ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕಲು==
* [http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2670087 Plant List]
* [https://www.researchgate.net/publication/235247341_Evaluation_of_phytochemical_composition_and_antioxidant_activity_of_aqueous_extract_of_Barleria_mysorensis_and_Furcraea_foetida_leaves 'Research Gate]
==ಉಲ್ಲೇಖ==
[[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]]</text>
      <sha1>fzi9l3vyf4dahzkdqhcdisiaf8wt420</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361325</id>
      <parentid>361324</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T16:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ */</comment>
      <origin>361325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3272" sha1="mfpzz1mowuzuv38usq53hfzy3tgltbd" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Hairy Barleria (Barleria mysorensis) Acanthaceae. (36325049213).jpg
| image_caption =ಚುಳ್ಳಿ
| genus = Barleria
| species = mysorensis
| authority = B.Heyne ex Roth 
| synonyms = * ''Barleria buxifolia'' &lt;small&gt;Roxb. [Invalid]&lt;/small&gt;
* ''Barleria obovata '' &lt;small&gt;Buch.-Ham.&lt;/small&gt;
* ''Barleria spinaceylanica '' &lt;small&gt;Nees (unresolved)&lt;/small&gt;
* ''Dicranacanthus spinaceylanica '' &lt;small&gt;(Nees) Oerst.&lt;/small&gt;
}}
'''ಚುಳ್ಳಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುದೆಸಸ್ಯ. 
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಮೈಸೊರೆನ್ಸಿಸ್, ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಕುಲೊತ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ.[[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಕರಿಚುಳ್ಳಿ,,ಚುಳ್ಳಿಮುಳ್ಳಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳ]]ಡ್ ಕರಚುಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕರಿಚುಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;

==ಆವಾಸ==
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ.&lt;ref name = powo&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46097-1 ''Barleria mysorensis'' Roth]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 30 September 2023.&lt;/ref&gt;  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ದೈ ಆದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ಕಾತು ನೇಲು&quot; ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=8&amp;s=Family_name|title=Ayurvedic Plants of Sri Lanka: Plants Details|work=instituteofayurveda.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Barleria_mysorensis|title=Barleria mysorensis (ACANTHACEAE) :  Chulli, Karachulli|work=keralaplants.in}}&lt;/ref&gt;ಉಂದು ಬೈಲ್‍ಡ್,ಕಲ್ಲ್‍ದ ನಡುಟ್, ಕಾಡ್‍ದ ಬದಿಟ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಫಲವಸ್ತುದ ಅವಧಿ ಜುಲೈಡ್ದ್ ಮಾರ್ಚ್ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು (ಏಪ್ರಿಲ್ ಮುಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು).

==ಉಪಯೋಗ==
ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್‍]]ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

==ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕಲು==
* [http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2670087 Plant List]
* [https://www.researchgate.net/publication/235247341_Evaluation_of_phytochemical_composition_and_antioxidant_activity_of_aqueous_extract_of_Barleria_mysorensis_and_Furcraea_foetida_leaves 'Research Gate]
==ಉಲ್ಲೇಖ==
[[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]]</text>
      <sha1>mfpzz1mowuzuv38usq53hfzy3tgltbd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361329</id>
      <parentid>361325</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:13:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kishore Kumar Rai</username>
        <id>222</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಖ */</comment>
      <origin>361329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3277" sha1="27vnu5h9w0qaqd129nf4u7sed28nlpc" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Hairy Barleria (Barleria mysorensis) Acanthaceae. (36325049213).jpg
| image_caption =ಚುಳ್ಳಿ
| genus = Barleria
| species = mysorensis
| authority = B.Heyne ex Roth 
| synonyms = * ''Barleria buxifolia'' &lt;small&gt;Roxb. [Invalid]&lt;/small&gt;
* ''Barleria obovata '' &lt;small&gt;Buch.-Ham.&lt;/small&gt;
* ''Barleria spinaceylanica '' &lt;small&gt;Nees (unresolved)&lt;/small&gt;
* ''Dicranacanthus spinaceylanica '' &lt;small&gt;(Nees) Oerst.&lt;/small&gt;
}}
'''ಚುಳ್ಳಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುದೆಸಸ್ಯ. 
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಮೈಸೊರೆನ್ಸಿಸ್, ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಕುಲೊತ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ.[[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಕರಿಚುಳ್ಳಿ,,ಚುಳ್ಳಿಮುಳ್ಳಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳ]]ಡ್ ಕರಚುಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕರಿಚುಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;

==ಆವಾಸ==
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ.&lt;ref name = powo&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46097-1 ''Barleria mysorensis'' Roth]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 30 September 2023.&lt;/ref&gt;  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ದೈ ಆದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ಕಾತು ನೇಲು&quot; ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=8&amp;s=Family_name|title=Ayurvedic Plants of Sri Lanka: Plants Details|work=instituteofayurveda.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Barleria_mysorensis|title=Barleria mysorensis (ACANTHACEAE) :  Chulli, Karachulli|work=keralaplants.in}}&lt;/ref&gt;ಉಂದು ಬೈಲ್‍ಡ್,ಕಲ್ಲ್‍ದ ನಡುಟ್, ಕಾಡ್‍ದ ಬದಿಟ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಫಲವಸ್ತುದ ಅವಧಿ ಜುಲೈಡ್ದ್ ಮಾರ್ಚ್ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು (ಏಪ್ರಿಲ್ ಮುಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು).

==ಉಪಯೋಗ==
ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್‍]]ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

==ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕಲು==
* [http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2670087 Plant List]
* [https://www.researchgate.net/publication/235247341_Evaluation_of_phytochemical_composition_and_antioxidant_activity_of_aqueous_extract_of_Barleria_mysorensis_and_Furcraea_foetida_leaves 'Research Gate]
== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
[[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]]</text>
      <sha1>27vnu5h9w0qaqd129nf4u7sed28nlpc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361330</id>
      <parentid>361329</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:14:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kishore Kumar Rai</username>
        <id>222</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕಲು */</comment>
      <origin>361330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3283" sha1="4tz9pim0k3jhf19pqzujvtskwot0xiq" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Hairy Barleria (Barleria mysorensis) Acanthaceae. (36325049213).jpg
| image_caption =ಚುಳ್ಳಿ
| genus = Barleria
| species = mysorensis
| authority = B.Heyne ex Roth 
| synonyms = * ''Barleria buxifolia'' &lt;small&gt;Roxb. [Invalid]&lt;/small&gt;
* ''Barleria obovata '' &lt;small&gt;Buch.-Ham.&lt;/small&gt;
* ''Barleria spinaceylanica '' &lt;small&gt;Nees (unresolved)&lt;/small&gt;
* ''Dicranacanthus spinaceylanica '' &lt;small&gt;(Nees) Oerst.&lt;/small&gt;
}}
'''ಚುಳ್ಳಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುದೆಸಸ್ಯ. 
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಮೈಸೊರೆನ್ಸಿಸ್, ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಾರ್ಲೆರಿಯಾ ಕುಲೊತ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ.[[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಕರಿಚುಳ್ಳಿ,,ಚುಳ್ಳಿಮುಳ್ಳಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳ]]ಡ್ ಕರಚುಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕರಿಚುಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;

==ಆವಾಸ==
ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ.&lt;ref name = powo&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:46097-1 ''Barleria mysorensis'' Roth]. ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 30 September 2023.&lt;/ref&gt;  ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದು [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ದೈ ಆದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ಕಾತು ನೇಲು&quot; ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=8&amp;s=Family_name|title=Ayurvedic Plants of Sri Lanka: Plants Details|work=instituteofayurveda.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralaplants.in/keralaplantsdetails.aspx?id=Barleria_mysorensis|title=Barleria mysorensis (ACANTHACEAE) :  Chulli, Karachulli|work=keralaplants.in}}&lt;/ref&gt;ಉಂದು ಬೈಲ್‍ಡ್,ಕಲ್ಲ್‍ದ ನಡುಟ್, ಕಾಡ್‍ದ ಬದಿಟ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಫಲವಸ್ತುದ ಅವಧಿ ಜುಲೈಡ್ದ್ ಮಾರ್ಚ್ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು (ಏಪ್ರಿಲ್ ಮುಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು).

==ಉಪಯೋಗ==
ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್‍]]ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

== ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==
* [http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2670087 Plant List]
* [https://www.researchgate.net/publication/235247341_Evaluation_of_phytochemical_composition_and_antioxidant_activity_of_aqueous_extract_of_Barleria_mysorensis_and_Furcraea_foetida_leaves 'Research Gate]

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
[[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]]</text>
      <sha1>4tz9pim0k3jhf19pqzujvtskwot0xiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಚುಳ್ಳಿ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27200</id>
    <revision>
      <id>361326</id>
      <timestamp>2026-06-12T16:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಡೂರು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27201</id>
    <revision>
      <id>361327</id>
      <timestamp>2026-06-12T17:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: ಅಡೂರು ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವಪಾವ೯ತಿ ನಕುಲು ತಮ್ಮ ಗಣತೊಟ್ಟುಗು ಕುಂಡುಕುಳಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತೆರ್ ಬೇಡಡ್ಕ ಪನ್ಪುನವುಲು ಶಿವ-ಪಾವ೯ತಿನಕುಲು ಗಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಡೆರ್ನ ಪಡೆಯಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂ...</comment>
      <origin>361327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7775" sha1="8m3td8fnqh2urskua6uecfcl3ko3r91" xml:space="preserve">ಅಡೂರು
ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವಪಾವ೯ತಿ ನಕುಲು ತಮ್ಮ ಗಣತೊಟ್ಟುಗು ಕುಂಡುಕುಳಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತೆರ್ ಬೇಡಡ್ಕ ಪನ್ಪುನವುಲು ಶಿವ-ಪಾವ೯ತಿನಕುಲು ಗಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಡೆರ್ನ ಪಡೆಯಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂಡೆರ್. ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥ ಮೂಗೆ ದಾನವೆ ಪಂಜಿದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್ ನೆನ್ ತೂದು  ಶಿವೆ ಆಯನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆಯನ್  ಗುರಿಯಾದ್  ಬೇಟೆಯಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ.'ಕುತ್ತಿಕೋಲ್' ಪನ್ಪುನವುಲು ಸುರು ಆಯಿನ  ಬೇಟೆ ಬಂದಡ್ಕಗ್ ಮುಟ್ಟ್ ನಗ  ಅಲ್ಪ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಮೂಕ/ಪಂಜಿ ಕಿರಾತ ರೂಪಿ ಶಿವೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾಯೆರೆ ಅವು ಬೇನೆ ತಡೆಯೆರೆ ತೀರಂದೆ  ಶಬ್ದೊ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಕೌಂಡಿಕಾನಗ್ ಪೊಗ್ಗುದು ಅಲ್ಪ  ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಭಂಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ಇತ್ತಿನ ಅರ್ಜುನೆ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಣನ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾದ್ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರಿಯೆ . ಆ ಪಂಜಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜಾಗೆನೇ  'ಪಂಜಳ' . (ಪಂಜಿ+ಸ್ಥಳ) ಪಂಜಿನ್ ಏರ್ ಕೆರ್ತ್ ನೆ ಪನ್ಪುನ ವಾದೊಡು  ಕಿರಾತೆ (ಶಿವೆ) ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರ್ತ್ನೆ ಏರ್ ಪಂದ್ ತಾನ್ ಯಾನ್ಂದ್ ವಾಗ್ವಾದ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ದ, ಮಲ್ಲಯುದ್ದಲಾ ಆಂಡ್. ಅಕುಲು ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪುಡೆರಿಯೆರ್. ಅಕುಲು ಒರಿಯರ್ದೊರಿ ಪುಡೆರೊಂದಿತ್ತ್ ನಾ ಜಾಗೆನೇ 'ಅಡೂರು' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ.

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲೊಡು ಅರ್ಜುನನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ‌ ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಜಗೊತ ಮಾತಾಪಿತನಕುಲು ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿಯೆರಾದ್ ನಡತ್ ನಾ ಪುಣ್ಯ  ಭೂಮಿ ಉಂದು. ಘೋರಾರಣ್ಯಡ್ ತಪೋನಿರತ ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಕಿರಾತಗ್ಲಾ ಪಂಜಿದ ನೆಪೊಟು ವಾಗ್ವಾದ ಸುರು ಆದ್, ನರಹರರೆಡ ನಡತ್ ನ ಯುದ್ಧೊರ್ದಾದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉರುಡೂರು ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್.

===ಸ್ಥಳದ ರೂಪಿಕರಣ===
ಈ ಪ್ರತೀತಿದ ಲೆಕ ಶಿವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಡೂರು ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್ . ಈ ಪ್ರತೀತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಇಂದ್ರಕೀಲ ಪ್ರಸಂಗನ್ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಎದುರು ಕಣಪುಂಡು . ಸಮುದಾಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾನಾಯಕೆರ್ ನಮ್ಮೂರುಗು ಬೈದೆರ್ ಪನ್ಪುನ  ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆ ಪಿರಾಕ್ದ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. 

===ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯ===
ತೆಂಕುಭಾಗದ ರಕ್ಷಕ ಶ್ರೀಗುಳಿಗ ದೈವವಾದುಂಡು. ಕೊಪ್ಪಲ ಗುಳಿಗ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ  ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಅನತಿ ದೂರೊದ ಕೊಪ್ಪಲಡ್ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಕಟ್ಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಸುತ್ತು ಆವರಣಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪುನೆ.

ಪಯಸ್ವಿನಿ ತುದೆತ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ದಂಡೆಡ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ ಸುತ್ತುವರೆದ್  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅಡೂರುಡು ಉಂಡು. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನವು ಉಂದು  ಶಿವಗ್ ಸೇರ್ನ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಶಿವಲಿಂಗ ರೂಪೊಡುಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನ  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಬರೆಯಿನ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಲಾ ಉಂಡು,  ಪಶ್ಚಿಮದ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜೆ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ್ II ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವ==
ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವೊದ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಉತ್ತರಿಸಾವುನ ಬೊಕ್ಕ  ಕೋರಿಕೆನ್ ಈಡೇರಿಸಾವುನ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆರವೇರಿಕೆ ಬಯಸುನಕುಲೆಗ್ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊದ  ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆಗ್ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಾವುನೆಟ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದ್, ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಸರಗೋಡುಡು ಐತನೇ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ ಉಂದು .
==ಉತ್ಸವೊಲು==
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವೊನು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ಸಮಯೊಡು ನಡಪಾಬೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುತ್ತುನೆನ್ ಆಚರಿಸುನ ಪರ್ಬೊ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿನ್ ಬಾರೀ ಗೌಜಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಭವೊಡು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,ಛಾಯೆ ಪಂಡ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಶಿವಲಿಂಗ ಮೂಲು ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಜನೊಕುಲು ನಂಬುವೆರ್. ಸಮಾರಂಭೊದ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸಹಸ್ರ ಕುಂಭ ಅಭಿಷೇಕ ಬೊಕ್ಕ ಆನಂದ ಸಮಾರಂಬೊ‌ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು</text>
      <sha1>8m3td8fnqh2urskua6uecfcl3ko3r91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361328</id>
      <parentid>361327</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:13:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7870" sha1="9zebbj55sk3g9tz3gvbjlam7oro7c8f" xml:space="preserve">ಅಡೂರು
ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವಪಾವ೯ತಿ ನಕುಲು ತಮ್ಮ ಗಣತೊಟ್ಟುಗು ಕುಂಡುಕುಳಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತೆರ್ ಬೇಡಡ್ಕ ಪನ್ಪುನವುಲು ಶಿವ-ಪಾವ೯ತಿನಕುಲು ಗಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಡೆರ್ನ ಪಡೆಯಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂಡೆರ್. ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥ ಮೂಗೆ ದಾನವೆ ಪಂಜಿದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್ ನೆನ್ ತೂದು  ಶಿವೆ ಆಯನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆಯನ್  ಗುರಿಯಾದ್  ಬೇಟೆಯಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ.'ಕುತ್ತಿಕೋಲ್' ಪನ್ಪುನವುಲು ಸುರು ಆಯಿನ  ಬೇಟೆ ಬಂದಡ್ಕಗ್ ಮುಟ್ಟ್ ನಗ  ಅಲ್ಪ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಮೂಕ/ಪಂಜಿ ಕಿರಾತ ರೂಪಿ ಶಿವೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾಯೆರೆ ಅವು ಬೇನೆ ತಡೆಯೆರೆ ತೀರಂದೆ  ಶಬ್ದೊ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಕೌಂಡಿಕಾನಗ್ ಪೊಗ್ಗುದು ಅಲ್ಪ  ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಭಂಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ಇತ್ತಿನ ಅರ್ಜುನೆ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಣನ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾದ್ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರಿಯೆ . ಆ ಪಂಜಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜಾಗೆನೇ  'ಪಂಜಳ' . (ಪಂಜಿ+ಸ್ಥಳ) ಪಂಜಿನ್ ಏರ್ ಕೆರ್ತ್ ನೆ ಪನ್ಪುನ ವಾದೊಡು  ಕಿರಾತೆ (ಶಿವೆ) ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರ್ತ್ನೆ ಏರ್ ಪಂದ್ ತಾನ್ ಯಾನ್ಂದ್ ವಾಗ್ವಾದ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ದ, ಮಲ್ಲಯುದ್ದಲಾ ಆಂಡ್. ಅಕುಲು ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪುಡೆರಿಯೆರ್. ಅಕುಲು ಒರಿಯರ್ದೊರಿ ಪುಡೆರೊಂದಿತ್ತ್ ನಾ ಜಾಗೆನೇ 'ಅಡೂರು' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ.

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲೊಡು ಅರ್ಜುನನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ‌ ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಜಗೊತ ಮಾತಾಪಿತನಕುಲು ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿಯೆರಾದ್ ನಡತ್ ನಾ ಪುಣ್ಯ  ಭೂಮಿ ಉಂದು. ಘೋರಾರಣ್ಯಡ್ ತಪೋನಿರತ ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಕಿರಾತಗ್ಲಾ ಪಂಜಿದ ನೆಪೊಟು ವಾಗ್ವಾದ ಸುರು ಆದ್, ನರಹರರೆಡ ನಡತ್ ನ ಯುದ್ಧೊರ್ದಾದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉರುಡೂರು ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್.

===ಜಾಗೆದ ರೂಪಿಕರಣ===
ಈ ಪ್ರತೀತಿದ ಲೆಕ [[ಶಿವ]] ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಡೂರು ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್ . ಈ ಪ್ರತೀತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಇಂದ್ರಕೀಲ ಪ್ರಸಂಗನ್ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಎದುರು ಕಣಪುಂಡು . ಸಮುದಾಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾನಾಯಕೆರ್ ನಮ್ಮೂರುಗು ಬೈದೆರ್ ಪನ್ಪುನ  ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆ ಪಿರಾಕ್ದ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. 

===ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯ===
ತೆಂಕುಭಾಗದ ರಕ್ಷಕ ಶ್ರೀಗುಳಿಗ ದೈವವಾದುಂಡು. ಕೊಪ್ಪಲ [[ಗುಳಿಗ]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ  ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಅನತಿ ದೂರೊದ ಕೊಪ್ಪಲಡ್ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಕಟ್ಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಸುತ್ತು ಆವರಣಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪುನೆ.

ಪಯಸ್ವಿನಿ ತುದೆತ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ದಂಡೆಡ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ ಸುತ್ತುವರೆದ್  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅಡೂರುಡು ಉಂಡು. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನವು ಉಂದು  ಶಿವಗ್ ಸೇರ್ನ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಶಿವಲಿಂಗ ರೂಪೊಡುಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನ  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಬರೆಯಿನ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಲಾ ಉಂಡು,  [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮದ]] ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜೆ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ್ II ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವ==
ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವೊದ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಉತ್ತರಿಸಾವುನ ಬೊಕ್ಕ  ಕೋರಿಕೆನ್ ಈಡೇರಿಸಾವುನ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆರವೇರಿಕೆ ಬಯಸುನಕುಲೆಗ್ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊದ  ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆಗ್ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಾವುನೆಟ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದ್, ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]ಡು ಐತನೇ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ ಉಂದು .
==ಉತ್ಸವೊಲು==
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವೊನು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ಸಮಯೊಡು ನಡಪಾಬೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುತ್ತುನೆನ್ ಆಚರಿಸುನ ಪರ್ಬೊ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿನ್ ಬಾರೀ ಗೌಜಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಭವೊಡು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,ಛಾಯೆ ಪಂಡ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಶಿವಲಿಂಗ ಮೂಲು ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಜನೊಕುಲು ನಂಬುವೆರ್. ಸಮಾರಂಭೊದ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸಹಸ್ರ ಕುಂಭ ಅಭಿಷೇಕ ಬೊಕ್ಕ ಆನಂದ ಸಮಾರಂಬೊ‌ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು</text>
      <sha1>9zebbj55sk3g9tz3gvbjlam7oro7c8f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361332</id>
      <parentid>361328</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8001" sha1="3049o3kuiyju30uqtcq2taods19jn9y" xml:space="preserve">ಅಡೂರು
[[File:0100822 Mahalingeshwara Temple Adoor, Kasaragod district, Kerala 042.jpg|thumb|The three storey apsidal plan Hindu temple]]
ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವಪಾವ೯ತಿ ನಕುಲು ತಮ್ಮ ಗಣತೊಟ್ಟುಗು ಕುಂಡುಕುಳಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತೆರ್ ಬೇಡಡ್ಕ ಪನ್ಪುನವುಲು ಶಿವ-ಪಾವ೯ತಿನಕುಲು ಗಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಡೆರ್ನ ಪಡೆಯಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂಡೆರ್. ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥ ಮೂಗೆ ದಾನವೆ ಪಂಜಿದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್ ನೆನ್ ತೂದು  ಶಿವೆ ಆಯನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆಯನ್  ಗುರಿಯಾದ್  ಬೇಟೆಯಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ.'ಕುತ್ತಿಕೋಲ್' ಪನ್ಪುನವುಲು ಸುರು ಆಯಿನ  ಬೇಟೆ ಬಂದಡ್ಕಗ್ ಮುಟ್ಟ್ ನಗ  ಅಲ್ಪ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಮೂಕ/ಪಂಜಿ ಕಿರಾತ ರೂಪಿ ಶಿವೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾಯೆರೆ ಅವು ಬೇನೆ ತಡೆಯೆರೆ ತೀರಂದೆ  ಶಬ್ದೊ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಕೌಂಡಿಕಾನಗ್ ಪೊಗ್ಗುದು ಅಲ್ಪ  ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಭಂಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ಇತ್ತಿನ ಅರ್ಜುನೆ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಣನ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾದ್ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರಿಯೆ . ಆ ಪಂಜಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜಾಗೆನೇ  'ಪಂಜಳ' . (ಪಂಜಿ+ಸ್ಥಳ) ಪಂಜಿನ್ ಏರ್ ಕೆರ್ತ್ ನೆ ಪನ್ಪುನ ವಾದೊಡು  ಕಿರಾತೆ (ಶಿವೆ) ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರ್ತ್ನೆ ಏರ್ ಪಂದ್ ತಾನ್ ಯಾನ್ಂದ್ ವಾಗ್ವಾದ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ದ, ಮಲ್ಲಯುದ್ದಲಾ ಆಂಡ್. ಅಕುಲು ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪುಡೆರಿಯೆರ್. ಅಕುಲು ಒರಿಯರ್ದೊರಿ ಪುಡೆರೊಂದಿತ್ತ್ ನಾ ಜಾಗೆನೇ 'ಅಡೂರು' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ.

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲೊಡು ಅರ್ಜುನನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ‌ ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಜಗೊತ ಮಾತಾಪಿತನಕುಲು ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿಯೆರಾದ್ ನಡತ್ ನಾ ಪುಣ್ಯ  ಭೂಮಿ ಉಂದು. ಘೋರಾರಣ್ಯಡ್ ತಪೋನಿರತ ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಕಿರಾತಗ್ಲಾ ಪಂಜಿದ ನೆಪೊಟು ವಾಗ್ವಾದ ಸುರು ಆದ್, ನರಹರರೆಡ ನಡತ್ ನ ಯುದ್ಧೊರ್ದಾದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉರುಡೂರು ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್.

===ಜಾಗೆದ ರೂಪಿಕರಣ===
ಈ ಪ್ರತೀತಿದ ಲೆಕ [[ಶಿವ]] ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಡೂರು ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್ . ಈ ಪ್ರತೀತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಇಂದ್ರಕೀಲ ಪ್ರಸಂಗನ್ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಎದುರು ಕಣಪುಂಡು . ಸಮುದಾಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾನಾಯಕೆರ್ ನಮ್ಮೂರುಗು ಬೈದೆರ್ ಪನ್ಪುನ  ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆ ಪಿರಾಕ್ದ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. 

===ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯ===
ತೆಂಕುಭಾಗದ ರಕ್ಷಕ ಶ್ರೀಗುಳಿಗ ದೈವವಾದುಂಡು. ಕೊಪ್ಪಲ [[ಗುಳಿಗ]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ  ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಅನತಿ ದೂರೊದ ಕೊಪ್ಪಲಡ್ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಕಟ್ಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಸುತ್ತು ಆವರಣಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪುನೆ.

ಪಯಸ್ವಿನಿ ತುದೆತ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ದಂಡೆಡ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ ಸುತ್ತುವರೆದ್  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅಡೂರುಡು ಉಂಡು. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನವು ಉಂದು  ಶಿವಗ್ ಸೇರ್ನ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಶಿವಲಿಂಗ ರೂಪೊಡುಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನ  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಬರೆಯಿನ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಲಾ ಉಂಡು,  [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮದ]] ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜೆ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ್ II ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವ==
ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವೊದ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಉತ್ತರಿಸಾವುನ ಬೊಕ್ಕ  ಕೋರಿಕೆನ್ ಈಡೇರಿಸಾವುನ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆರವೇರಿಕೆ ಬಯಸುನಕುಲೆಗ್ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊದ  ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆಗ್ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಾವುನೆಟ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದ್, ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]ಡು ಐತನೇ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ ಉಂದು .
==ಉತ್ಸವೊಲು==
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವೊನು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ಸಮಯೊಡು ನಡಪಾಬೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುತ್ತುನೆನ್ ಆಚರಿಸುನ ಪರ್ಬೊ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿನ್ ಬಾರೀ ಗೌಜಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಭವೊಡು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,ಛಾಯೆ ಪಂಡ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಶಿವಲಿಂಗ ಮೂಲು ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಜನೊಕುಲು ನಂಬುವೆರ್. ಸಮಾರಂಭೊದ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸಹಸ್ರ ಕುಂಭ ಅಭಿಷೇಕ ಬೊಕ್ಕ ಆನಂದ ಸಮಾರಂಬೊ‌ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು</text>
      <sha1>3049o3kuiyju30uqtcq2taods19jn9y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361333</id>
      <parentid>361332</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8042" sha1="m4yv2jvuhszzcygugp16oyxdgmjcveg" xml:space="preserve">ಅಡೂರು
[[File:0100822 Mahalingeshwara Temple Adoor, Kasaragod district, Kerala 042.jpg|thumb|The three storey apsidal plan Hindu temple ಅಡೂರು ದೇವಸ್ಥಾನ]]
ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವಪಾವ೯ತಿ ನಕುಲು ತಮ್ಮ ಗಣತೊಟ್ಟುಗು ಕುಂಡುಕುಳಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತೆರ್ ಬೇಡಡ್ಕ ಪನ್ಪುನವುಲು ಶಿವ-ಪಾವ೯ತಿನಕುಲು ಗಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಡೆರ್ನ ಪಡೆಯಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂಡೆರ್. ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥ ಮೂಗೆ ದಾನವೆ ಪಂಜಿದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್ ನೆನ್ ತೂದು  ಶಿವೆ ಆಯನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆಯನ್  ಗುರಿಯಾದ್  ಬೇಟೆಯಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ.'ಕುತ್ತಿಕೋಲ್' ಪನ್ಪುನವುಲು ಸುರು ಆಯಿನ  ಬೇಟೆ ಬಂದಡ್ಕಗ್ ಮುಟ್ಟ್ ನಗ  ಅಲ್ಪ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಮೂಕ/ಪಂಜಿ ಕಿರಾತ ರೂಪಿ ಶಿವೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾಯೆರೆ ಅವು ಬೇನೆ ತಡೆಯೆರೆ ತೀರಂದೆ  ಶಬ್ದೊ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಕೌಂಡಿಕಾನಗ್ ಪೊಗ್ಗುದು ಅಲ್ಪ  ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಭಂಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ಇತ್ತಿನ ಅರ್ಜುನೆ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಣನ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾದ್ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರಿಯೆ . ಆ ಪಂಜಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜಾಗೆನೇ  'ಪಂಜಳ' . (ಪಂಜಿ+ಸ್ಥಳ) ಪಂಜಿನ್ ಏರ್ ಕೆರ್ತ್ ನೆ ಪನ್ಪುನ ವಾದೊಡು  ಕಿರಾತೆ (ಶಿವೆ) ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರ್ತ್ನೆ ಏರ್ ಪಂದ್ ತಾನ್ ಯಾನ್ಂದ್ ವಾಗ್ವಾದ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ದ, ಮಲ್ಲಯುದ್ದಲಾ ಆಂಡ್. ಅಕುಲು ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪುಡೆರಿಯೆರ್. ಅಕುಲು ಒರಿಯರ್ದೊರಿ ಪುಡೆರೊಂದಿತ್ತ್ ನಾ ಜಾಗೆನೇ 'ಅಡೂರು' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ.

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲೊಡು ಅರ್ಜುನನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ‌ ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಜಗೊತ ಮಾತಾಪಿತನಕುಲು ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿಯೆರಾದ್ ನಡತ್ ನಾ ಪುಣ್ಯ  ಭೂಮಿ ಉಂದು. ಘೋರಾರಣ್ಯಡ್ ತಪೋನಿರತ ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಕಿರಾತಗ್ಲಾ ಪಂಜಿದ ನೆಪೊಟು ವಾಗ್ವಾದ ಸುರು ಆದ್, ನರಹರರೆಡ ನಡತ್ ನ ಯುದ್ಧೊರ್ದಾದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉರುಡೂರು ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್.

===ಜಾಗೆದ ರೂಪಿಕರಣ===
ಈ ಪ್ರತೀತಿದ ಲೆಕ [[ಶಿವ]] ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಡೂರು ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್ . ಈ ಪ್ರತೀತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಇಂದ್ರಕೀಲ ಪ್ರಸಂಗನ್ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಎದುರು ಕಣಪುಂಡು . ಸಮುದಾಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾನಾಯಕೆರ್ ನಮ್ಮೂರುಗು ಬೈದೆರ್ ಪನ್ಪುನ  ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆ ಪಿರಾಕ್ದ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. 

===ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯ===
ತೆಂಕುಭಾಗದ ರಕ್ಷಕ ಶ್ರೀಗುಳಿಗ ದೈವವಾದುಂಡು. ಕೊಪ್ಪಲ [[ಗುಳಿಗ]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ  ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಅನತಿ ದೂರೊದ ಕೊಪ್ಪಲಡ್ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಕಟ್ಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಸುತ್ತು ಆವರಣಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪುನೆ.

ಪಯಸ್ವಿನಿ ತುದೆತ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ದಂಡೆಡ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ ಸುತ್ತುವರೆದ್  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅಡೂರುಡು ಉಂಡು. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನವು ಉಂದು  ಶಿವಗ್ ಸೇರ್ನ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಶಿವಲಿಂಗ ರೂಪೊಡುಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನ  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಬರೆಯಿನ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಲಾ ಉಂಡು,  [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮದ]] ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜೆ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ್ II ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವ==
ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವೊದ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಉತ್ತರಿಸಾವುನ ಬೊಕ್ಕ  ಕೋರಿಕೆನ್ ಈಡೇರಿಸಾವುನ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆರವೇರಿಕೆ ಬಯಸುನಕುಲೆಗ್ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊದ  ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆಗ್ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಾವುನೆಟ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದ್, ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]ಡು ಐತನೇ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ ಉಂದು .
==ಉತ್ಸವೊಲು==
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವೊನು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ಸಮಯೊಡು ನಡಪಾಬೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುತ್ತುನೆನ್ ಆಚರಿಸುನ ಪರ್ಬೊ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿನ್ ಬಾರೀ ಗೌಜಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಭವೊಡು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,ಛಾಯೆ ಪಂಡ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಶಿವಲಿಂಗ ಮೂಲು ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಜನೊಕುಲು ನಂಬುವೆರ್. ಸಮಾರಂಭೊದ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸಹಸ್ರ ಕುಂಭ ಅಭಿಷೇಕ ಬೊಕ್ಕ ಆನಂದ ಸಮಾರಂಬೊ‌ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು</text>
      <sha1>m4yv2jvuhszzcygugp16oyxdgmjcveg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361334</id>
      <parentid>361333</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:18:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8126" sha1="5gbo63gp0u2lkb7hy1abe4aw79jgwdp" xml:space="preserve">ಅಡೂರು
[[File:0100822 Mahalingeshwara Temple Adoor, Kasaragod district, Kerala 042.jpg|thumb|The three storey apsidal plan Hindu temple ಅಡೂರು ದೇವಸ್ಥಾನ]]
ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವಪಾವ೯ತಿ ನಕುಲು ತಮ್ಮ ಗಣತೊಟ್ಟುಗು ಕುಂಡುಕುಳಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತೆರ್ ಬೇಡಡ್ಕ ಪನ್ಪುನವುಲು ಶಿವ-ಪಾವ೯ತಿನಕುಲು ಗಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಡೆರ್ನ ಪಡೆಯಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂಡೆರ್. ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥ ಮೂಗೆ ದಾನವೆ ಪಂಜಿದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್ ನೆನ್ ತೂದು  ಶಿವೆ ಆಯನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆಯನ್  ಗುರಿಯಾದ್  ಬೇಟೆಯಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ.'ಕುತ್ತಿಕೋಲ್' ಪನ್ಪುನವುಲು ಸುರು ಆಯಿನ  ಬೇಟೆ ಬಂದಡ್ಕಗ್ ಮುಟ್ಟ್ ನಗ  ಅಲ್ಪ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಮೂಕ/ಪಂಜಿ ಕಿರಾತ ರೂಪಿ ಶಿವೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾಯೆರೆ ಅವು ಬೇನೆ ತಡೆಯೆರೆ ತೀರಂದೆ  ಶಬ್ದೊ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಕೌಂಡಿಕಾನಗ್ ಪೊಗ್ಗುದು ಅಲ್ಪ  ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಭಂಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ಇತ್ತಿನ ಅರ್ಜುನೆ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಣನ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾದ್ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರಿಯೆ . ಆ ಪಂಜಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜಾಗೆನೇ  'ಪಂಜಳ' . (ಪಂಜಿ+ಸ್ಥಳ) ಪಂಜಿನ್ ಏರ್ ಕೆರ್ತ್ ನೆ ಪನ್ಪುನ ವಾದೊಡು  ಕಿರಾತೆ (ಶಿವೆ) ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರ್ತ್ನೆ ಏರ್ ಪಂದ್ ತಾನ್ ಯಾನ್ಂದ್ ವಾಗ್ವಾದ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ದ, ಮಲ್ಲಯುದ್ದಲಾ ಆಂಡ್. ಅಕುಲು ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪುಡೆರಿಯೆರ್. ಅಕುಲು ಒರಿಯರ್ದೊರಿ ಪುಡೆರೊಂದಿತ್ತ್ ನಾ ಜಾಗೆನೇ 'ಅಡೂರು' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ.

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲೊಡು ಅರ್ಜುನನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ‌ ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಜಗೊತ ಮಾತಾಪಿತನಕುಲು ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿಯೆರಾದ್ ನಡತ್ ನಾ ಪುಣ್ಯ  ಭೂಮಿ ಉಂದು. ಘೋರಾರಣ್ಯಡ್ ತಪೋನಿರತ ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಕಿರಾತಗ್ಲಾ ಪಂಜಿದ ನೆಪೊಟು ವಾಗ್ವಾದ ಸುರು ಆದ್, ನರಹರರೆಡ ನಡತ್ ನ ಯುದ್ಧೊರ್ದಾದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉರುಡೂರು ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್.

===ಜಾಗೆದ ರೂಪಿಕರಣ===
ಈ ಪ್ರತೀತಿದ ಲೆಕ [[ಶಿವ]] ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಡೂರು ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್ . ಈ ಪ್ರತೀತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಇಂದ್ರಕೀಲ ಪ್ರಸಂಗನ್ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಎದುರು ಕಣಪುಂಡು . ಸಮುದಾಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾನಾಯಕೆರ್ ನಮ್ಮೂರುಗು ಬೈದೆರ್ ಪನ್ಪುನ  ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆ ಪಿರಾಕ್ದ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. 

===ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯ===
ತೆಂಕುಭಾಗದ ರಕ್ಷಕ ಶ್ರೀಗುಳಿಗ ದೈವವಾದುಂಡು. ಕೊಪ್ಪಲ [[ಗುಳಿಗ]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ  ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಅನತಿ ದೂರೊದ ಕೊಪ್ಪಲಡ್ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಕಟ್ಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಸುತ್ತು ಆವರಣಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪುನೆ.

ಪಯಸ್ವಿನಿ ತುದೆತ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ದಂಡೆಡ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ ಸುತ್ತುವರೆದ್  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅಡೂರುಡು ಉಂಡು. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನವು ಉಂದು  ಶಿವಗ್ ಸೇರ್ನ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಶಿವಲಿಂಗ ರೂಪೊಡುಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/destination/sree-mahalingeswara-temple/580/&lt;/ref&gt; 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನ  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಬರೆಯಿನ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಲಾ ಉಂಡು,  [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮದ]] ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜೆ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ್ II ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವ==
ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವೊದ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಉತ್ತರಿಸಾವುನ ಬೊಕ್ಕ  ಕೋರಿಕೆನ್ ಈಡೇರಿಸಾವುನ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆರವೇರಿಕೆ ಬಯಸುನಕುಲೆಗ್ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊದ  ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆಗ್ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಾವುನೆಟ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದ್, ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]ಡು ಐತನೇ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ ಉಂದು .
==ಉತ್ಸವೊಲು==
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವೊನು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ಸಮಯೊಡು ನಡಪಾಬೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುತ್ತುನೆನ್ ಆಚರಿಸುನ ಪರ್ಬೊ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿನ್ ಬಾರೀ ಗೌಜಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಭವೊಡು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,ಛಾಯೆ ಪಂಡ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಶಿವಲಿಂಗ ಮೂಲು ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಜನೊಕುಲು ನಂಬುವೆರ್. ಸಮಾರಂಭೊದ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸಹಸ್ರ ಕುಂಭ ಅಭಿಷೇಕ ಬೊಕ್ಕ ಆನಂದ ಸಮಾರಂಬೊ‌ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು</text>
      <sha1>5gbo63gp0u2lkb7hy1abe4aw79jgwdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361335</id>
      <parentid>361334</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8243" sha1="g87xjav9cmy6296ty630hcmh57hqgpv" xml:space="preserve">ಅಡೂರು
[[File:0100822 Mahalingeshwara Temple Adoor, Kasaragod district, Kerala 042.jpg|thumb|The three storey apsidal plan Hindu temple ಅಡೂರು ದೇವಸ್ಥಾನ]]
ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವಪಾವ೯ತಿ ನಕುಲು ತಮ್ಮ ಗಣತೊಟ್ಟುಗು ಕುಂಡುಕುಳಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತೆರ್ ಬೇಡಡ್ಕ ಪನ್ಪುನವುಲು ಶಿವ-ಪಾವ೯ತಿನಕುಲು ಗಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಡೆರ್ನ ಪಡೆಯಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂಡೆರ್. ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥ ಮೂಗೆ ದಾನವೆ ಪಂಜಿದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್ ನೆನ್ ತೂದು  ಶಿವೆ ಆಯನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆಯನ್  ಗುರಿಯಾದ್  ಬೇಟೆಯಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ.'ಕುತ್ತಿಕೋಲ್' ಪನ್ಪುನವುಲು ಸುರು ಆಯಿನ  ಬೇಟೆ ಬಂದಡ್ಕಗ್ ಮುಟ್ಟ್ ನಗ  ಅಲ್ಪ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಮೂಕ/ಪಂಜಿ ಕಿರಾತ ರೂಪಿ ಶಿವೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾಯೆರೆ ಅವು ಬೇನೆ ತಡೆಯೆರೆ ತೀರಂದೆ  ಶಬ್ದೊ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಕೌಂಡಿಕಾನಗ್ ಪೊಗ್ಗುದು ಅಲ್ಪ  ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಭಂಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ಇತ್ತಿನ ಅರ್ಜುನೆ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಣನ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾದ್ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರಿಯೆ . ಆ ಪಂಜಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜಾಗೆನೇ  'ಪಂಜಳ' . (ಪಂಜಿ+ಸ್ಥಳ) ಪಂಜಿನ್ ಏರ್ ಕೆರ್ತ್ ನೆ ಪನ್ಪುನ ವಾದೊಡು  ಕಿರಾತೆ (ಶಿವೆ) ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರ್ತ್ನೆ ಏರ್ ಪಂದ್ ತಾನ್ ಯಾನ್ಂದ್ ವಾಗ್ವಾದ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ದ, ಮಲ್ಲಯುದ್ದಲಾ ಆಂಡ್. ಅಕುಲು ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪುಡೆರಿಯೆರ್. ಅಕುಲು ಒರಿಯರ್ದೊರಿ ಪುಡೆರೊಂದಿತ್ತ್ ನಾ ಜಾಗೆನೇ 'ಅಡೂರು' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ.

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲೊಡು ಅರ್ಜುನನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ‌ ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಜಗೊತ ಮಾತಾಪಿತನಕುಲು ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿಯೆರಾದ್ ನಡತ್ ನಾ ಪುಣ್ಯ  ಭೂಮಿ ಉಂದು. ಘೋರಾರಣ್ಯಡ್ ತಪೋನಿರತ ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಕಿರಾತಗ್ಲಾ ಪಂಜಿದ ನೆಪೊಟು ವಾಗ್ವಾದ ಸುರು ಆದ್, ನರಹರರೆಡ ನಡತ್ ನ ಯುದ್ಧೊರ್ದಾದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉರುಡೂರು ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್.

===ಜಾಗೆದ ರೂಪಿಕರಣ===
ಈ ಪ್ರತೀತಿದ ಲೆಕ [[ಶಿವ]] ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಡೂರು ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್ . ಈ ಪ್ರತೀತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಇಂದ್ರಕೀಲ ಪ್ರಸಂಗನ್ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಎದುರು ಕಣಪುಂಡು . ಸಮುದಾಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾನಾಯಕೆರ್ ನಮ್ಮೂರುಗು ಬೈದೆರ್ ಪನ್ಪುನ  ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆ ಪಿರಾಕ್ದ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. 

===ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯ===
ತೆಂಕುಭಾಗದ ರಕ್ಷಕ ಶ್ರೀಗುಳಿಗ ದೈವವಾದುಂಡು. ಕೊಪ್ಪಲ [[ಗುಳಿಗ]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ  ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಅನತಿ ದೂರೊದ ಕೊಪ್ಪಲಡ್ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಕಟ್ಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಸುತ್ತು ಆವರಣಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪುನೆ.

ಪಯಸ್ವಿನಿ ತುದೆತ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ದಂಡೆಡ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ ಸುತ್ತುವರೆದ್  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅಡೂರುಡು ಉಂಡು. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನವು ಉಂದು  ಶಿವಗ್ ಸೇರ್ನ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಶಿವಲಿಂಗ ರೂಪೊಡುಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/destination/sree-mahalingeswara-temple/580/&lt;/ref&gt; 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನ  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಬರೆಯಿನ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಲಾ ಉಂಡು,  [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮದ]] ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜೆ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ್ II ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವ==
ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವೊದ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಉತ್ತರಿಸಾವುನ ಬೊಕ್ಕ  ಕೋರಿಕೆನ್ ಈಡೇರಿಸಾವುನ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆರವೇರಿಕೆ ಬಯಸುನಕುಲೆಗ್ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊದ  ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆಗ್ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಾವುನೆಟ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದ್, ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]ಡು ಐತನೇ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ ಉಂದು .&lt;ref&gt;https://www.justdial.com/Kasaragod/Shri-Mahalingeshwara-Temple-Adur/9999P4994-4994-130117100416-H6H4_BZDET&lt;/ref&gt;
==ಉತ್ಸವೊಲು==
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವೊನು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ಸಮಯೊಡು ನಡಪಾಬೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುತ್ತುನೆನ್ ಆಚರಿಸುನ ಪರ್ಬೊ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿನ್ ಬಾರೀ ಗೌಜಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಭವೊಡು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,ಛಾಯೆ ಪಂಡ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಶಿವಲಿಂಗ ಮೂಲು ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಜನೊಕುಲು ನಂಬುವೆರ್. ಸಮಾರಂಭೊದ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸಹಸ್ರ ಕುಂಭ ಅಭಿಷೇಕ ಬೊಕ್ಕ ಆನಂದ ಸಮಾರಂಬೊ‌ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು</text>
      <sha1>g87xjav9cmy6296ty630hcmh57hqgpv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361336</id>
      <parentid>361335</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T17:19:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8247" sha1="a092ut4vrs5bzuqxbzy8tm8t9wjo2vo" xml:space="preserve">ಅಡೂರು
[[File:0100822 Mahalingeshwara Temple Adoor, Kasaragod district, Kerala 042.jpg|thumb|The three storey apsidal plan Hindu temple ಅಡೂರು ದೇವಸ್ಥಾನ]]
ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವಪಾವ೯ತಿ ನಕುಲು ತಮ್ಮ ಗಣತೊಟ್ಟುಗು ಕುಂಡುಕುಳಿ ಪನ್ಪುನವುಲು ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತೆರ್ ಬೇಡಡ್ಕ ಪನ್ಪುನವುಲು ಶಿವ-ಪಾವ೯ತಿನಕುಲು ಗಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಡೆರ್ನ ಪಡೆಯಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂಡೆರ್. ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥ ಮೂಗೆ ದಾನವೆ ಪಂಜಿದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್ ನೆನ್ ತೂದು  ಶಿವೆ ಆಯನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆಯನ್  ಗುರಿಯಾದ್  ಬೇಟೆಯಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ.'ಕುತ್ತಿಕೋಲ್' ಪನ್ಪುನವುಲು ಸುರು ಆಯಿನ  ಬೇಟೆ ಬಂದಡ್ಕಗ್ ಮುಟ್ಟ್ ನಗ  ಅಲ್ಪ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಮೂಕ/ಪಂಜಿ ಕಿರಾತ ರೂಪಿ ಶಿವೆ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾಯೆರೆ ಅವು ಬೇನೆ ತಡೆಯೆರೆ ತೀರಂದೆ  ಶಬ್ದೊ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಕೌಂಡಿಕಾನಗ್ ಪೊಗ್ಗುದು ಅಲ್ಪ  ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಭಂಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ಇತ್ತಿನ ಅರ್ಜುನೆ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಣನ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಾದ್ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರಿಯೆ . ಆ ಪಂಜಿನ ಸೂರ್ಯನ ಜಾಗೆನೇ  'ಪಂಜಳ' . (ಪಂಜಿ+ಸ್ಥಳ) ಪಂಜಿನ್ ಏರ್ ಕೆರ್ತ್ ನೆ ಪನ್ಪುನ ವಾದೊಡು  ಕಿರಾತೆ (ಶಿವೆ) ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಪಂಜಿನ್ ಕೆರ್ತ್ನೆ ಏರ್ ಪಂದ್ ತಾನ್ ಯಾನ್ಂದ್ ವಾಗ್ವಾದ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ದ, ಮಲ್ಲಯುದ್ದಲಾ ಆಂಡ್. ಅಕುಲು ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪುಡೆರಿಯೆರ್. ಅಕುಲು ಒರಿಯರ್ದೊರಿ ಪುಡೆರೊಂದಿತ್ತ್ ನಾ ಜಾಗೆನೇ 'ಅಡೂರು' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ.

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲೊಡು ಅರ್ಜುನನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ‌ ಭೂಮಿಗ್ ಜತ್ತ್ ಬತ್ತ್ ನ  ಜಗೊತ ಮಾತಾಪಿತನಕುಲು ಬೇಡೆ ಬೇಡೆತಿಯೆರಾದ್ ನಡತ್ ನಾ ಪುಣ್ಯ  ಭೂಮಿ ಉಂದು. ಘೋರಾರಣ್ಯಡ್ ತಪೋನಿರತ ಅರ್ಜುನಗ್ಲಾ ಕಿರಾತಗ್ಲಾ ಪಂಜಿದ ನೆಪೊಟು ವಾಗ್ವಾದ ಸುರು ಆದ್, ನರಹರರೆಡ ನಡತ್ ನ ಯುದ್ಧೊರ್ದಾದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉರುಡೂರು ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್.

===ಜಾಗೆದ ರೂಪಿಕರಣ===
ಈ ಪ್ರತೀತಿದ ಲೆಕ [[ಶಿವ]] ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಡೂರು ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪುದರಾಂಡ್ . ಈ ಪ್ರತೀತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಇಂದ್ರಕೀಲ ಪ್ರಸಂಗನ್ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಎದುರು ಕಣಪುಂಡು . ಸಮುದಾಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾನಾಯಕೆರ್ ನಮ್ಮೂರುಗು ಬೈದೆರ್ ಪನ್ಪುನ  ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆ ಪಿರಾಕ್ದ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಉಂಡು. 

===ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯ===
ತೆಂಕುಭಾಗದ ರಕ್ಷಕ ಶ್ರೀಗುಳಿಗ ದೈವವಾದುಂಡು. ಕೊಪ್ಪಲ [[ಗುಳಿಗ]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ  ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಅನತಿ ದೂರೊದ ಕೊಪ್ಪಲಡ್ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಕಟ್ಟೆಯ ನವೀಕರಣ ಸುತ್ತು ಆವರಣಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪುನೆ.

ಪಯಸ್ವಿನಿ ತುದೆತ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ದಂಡೆಡ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ ಸುತ್ತುವರೆದ್  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಅಡೂರುಡು ಉಂಡು. 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನವು ಉಂದು  ಶಿವಗ್ ಸೇರ್ನ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಶಿವಲಿಂಗ ರೂಪೊಡುಲ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/destination/sree-mahalingeswara-temple/580/&lt;/ref&gt; 13 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟ್ ನ  ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಬರೆಯಿನ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಲಾ ಉಂಡು,  [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮದ]] ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜೆ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ್ II ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವ==
ಶಿವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯೆರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವೊದ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಉತ್ತರಿಸಾವುನ ಬೊಕ್ಕ  ಕೋರಿಕೆನ್ ಈಡೇರಿಸಾವುನ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆರವೇರಿಕೆ ಬಯಸುನಕುಲೆಗ್ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊದ  ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆಗ್ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಾವುನೆಟ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದ್, ಅಡೂರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]ಡು ಐತನೇ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ ಉಂದು .&lt;ref&gt;https://www.justdial.com/Kasaragod/Shri-Mahalingeshwara-Temple-Adur/9999P4994-4994-130117100416-H6H4_BZDET&lt;/ref&gt;
==ಉತ್ಸವೊಲು==
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವೊನು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಂಡ ಮಾರ್ಚ್ ಸಮಯೊಡು ನಡಪಾಬೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುತ್ತುನೆನ್ ಆಚರಿಸುನ ಪರ್ಬೊ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿನ್ ಬಾರೀ ಗೌಜಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಭವೊಡು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,ಛಾಯೆ ಪಂಡ ಪರ್ಬೊದ ಸಮಯೊಡು ಶಿವಲಿಂಗ ಮೂಲು ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಜನೊಕುಲು ನಂಬುವೆರ್. ಸಮಾರಂಭೊದ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸಹಸ್ರ ಕುಂಭ ಅಭಿಷೇಕ ಬೊಕ್ಕ ಆನಂದ ಸಮಾರಂಬೊ‌ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು==</text>
      <sha1>a092ut4vrs5bzuqxbzy8tm8t9wjo2vo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ದೇವಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27202</id>
    <revision>
      <id>361345</id>
      <timestamp>2026-06-13T08:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: '''ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ''' (ಜನನ: 8 ಮೇ 1953) ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕೆರಾದ್ ಲೋಕ ಪರಿಚಯ ಆತಿನಾರ್. ಅರ್ ನಾರಾಯಣ ಹೆಲ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್. ಅರ್ 15,000 ಕ್ಕೂ ಮೀರುದಿನ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್...</comment>
      <origin>361345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3922" sha1="nutnavk5hbhgumt5ou4we70ovw1tl27" xml:space="preserve">'''ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ''' (ಜನನ: 8 ಮೇ 1953) ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕೆರಾದ್ ಲೋಕ ಪರಿಚಯ ಆತಿನಾರ್. ಅರ್ ನಾರಾಯಣ ಹೆಲ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್. ಅರ್ 15,000 ಕ್ಕೂ ಮೀರುದಿನ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಲೆನ್ ಮಲ್ತುದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya |publisher=Growth Institute}}&lt;/ref&gt;

ಕೈಗ್ ಎಕ್ಕುನ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾದ್ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಅರೆನ್ 2004ಡ್ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಬೊಕ್ಕ 2012ಡ್ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಿದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;

== ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ==

ಡಾ. ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ 1953 ಮೇ 8 ದಾನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ]] ಗ್ರಾಮಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;

ಐನೇ ತರಗತಿಡ್ ಓದೊಂದುಪ್ಪುನಗ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಹೃದಯ ಕಸಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆದ ಸುದ್ದಿ ಅರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೂರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya}}&lt;/ref&gt;

== ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ==

ಅರ್ ಕುಡ್ಲದ ಕಸ್ತೂರಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್‌ದ ಗೈಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಡ್ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಪಂದಿನೆಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya}}&lt;/ref&gt;

== ನಾರಾಯಣ ಹೃದಯಾಲಯ ==

2001ಡ್ ದೇವಿ ಶೆಟ್ರು ಬೆಂಗಳೂರುದ ಬೊಮ್ಮಸಂದ್ರಡ್ ನಾರಾಯಣ ಹೃದಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;

== ಯಶಸ್ವಿನಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ==

[[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಸರಕಾರೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದ್ ರೈತರೆಗಾದ್ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಈ ಯೋಜನೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರೆಗ್ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರ್ಪುನೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿ ಆತುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.timesnow.tv/Dr-Devi-Prasad-Shetty---Serving-God-and-People-3/videoshow/4340548.cms |title=Dr. Devi Prasad Shetty - Serving God and People}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>nutnavk5hbhgumt5ou4we70ovw1tl27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361346</id>
      <parentid>361345</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>361346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4014" sha1="c97ye7meitlgziz0vr9y7ktex1r9kmg" xml:space="preserve">'''ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ''' (ಜನನ: 8 ಮೇ 1953) ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕೆರಾದ್ ಲೋಕ ಪರಿಚಯ ಆತಿನಾರ್. ಅರ್ ನಾರಾಯಣ ಹೆಲ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್. ಅರ್ 15,000 ಕ್ಕೂ ಮೀರುದಿನ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಲೆನ್ ಮಲ್ತುದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya |publisher=Growth Institute}}&lt;/ref&gt;
[[File:Devi Shetty.jpg|thumb|ಡಾ. ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]]
ಕೈಗ್ ಎಕ್ಕುನ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾದ್ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಅರೆನ್ 2004ಡ್ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಬೊಕ್ಕ 2012ಡ್ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಿದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;

== ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ==

ಡಾ. ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ 1953 ಮೇ 8 ದಾನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ]] ಗ್ರಾಮಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;

ಐನೇ ತರಗತಿಡ್ ಓದೊಂದುಪ್ಪುನಗ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಹೃದಯ ಕಸಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆದ ಸುದ್ದಿ ಅರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೂರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya}}&lt;/ref&gt;

== ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ==

ಅರ್ ಕುಡ್ಲದ ಕಸ್ತೂರಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್‌ದ ಗೈಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಡ್ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಪಂದಿನೆಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya}}&lt;/ref&gt;

== ನಾರಾಯಣ ಹೃದಯಾಲಯ ==

2001ಡ್ ದೇವಿ ಶೆಟ್ರು ಬೆಂಗಳೂರುದ ಬೊಮ್ಮಸಂದ್ರಡ್ ನಾರಾಯಣ ಹೃದಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;

== ಯಶಸ್ವಿನಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ==

[[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಸರಕಾರೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದ್ ರೈತರೆಗಾದ್ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಈ ಯೋಜನೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರೆಗ್ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರ್ಪುನೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿ ಆತುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.timesnow.tv/Dr-Devi-Prasad-Shetty---Serving-God-and-People-3/videoshow/4340548.cms |title=Dr. Devi Prasad Shetty - Serving God and People}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>c97ye7meitlgziz0vr9y7ktex1r9kmg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361347</id>
      <parentid>361346</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:15:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>361347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4241" sha1="btuzn688dr7o3y1ouo2nx60pz4w12o9" xml:space="preserve">'''ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ''' (ಜನನ: 8 ಮೇ 1953) ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕೆರಾದ್ ಲೋಕ ಪರಿಚಯ ಆತಿನಾರ್. ಅರ್ ನಾರಾಯಣ ಹೆಲ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್. ಅರ್ 15,000 ಕ್ಕೂ ಮೀರುದಿನ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಲೆನ್ ಮಲ್ತುದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya |publisher=Growth Institute}}&lt;/ref&gt;
[[File:Devi Shetty.jpg|thumb|ಡಾ. ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]]
ಕೈಗ್ ಎಕ್ಕುನ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾದ್ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಅರೆನ್ 2004ಡ್ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಬೊಕ್ಕ 2012ಡ್ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಿದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;

== ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ==

ಡಾ. ದೇವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ 1953 ಮೇ 8 ದಾನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ]] ಗ್ರಾಮಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;

ಐನೇ ತರಗತಿಡ್ ಓದೊಂದುಪ್ಪುನಗ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಹೃದಯ ಕಸಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆದ ಸುದ್ದಿ ಅರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೂರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya}}&lt;/ref&gt;

== ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ==

ಅರ್ ಕುಡ್ಲದ ಕಸ್ತೂರಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್‌ದ ಗೈಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಡ್ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಪಂದಿನೆಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.growthinstitute.in/emagazine/dec10/resource-center.html |title=HOW I DID IT: Devi P. Shetty, Narayana Hrudayalaya}}&lt;/ref&gt;

== ನಾರಾಯಣ ಹೃದಯಾಲಯ ==

2001ಡ್ ದೇವಿ ಶೆಟ್ರು ಬೆಂಗಳೂರುದ ಬೊಮ್ಮಸಂದ್ರಡ್ ನಾರಾಯಣ ಹೃದಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iammadeinindia.com/?p=1020 |title=Dr. Devi Prasad Shetty – The Poor Man's God}}&lt;/ref&gt;
[[File:2019-03-04 Devi Shetty meets Sheikh Hasina in Dhaka (PID-0039813).jpg|thumb|2019-03-04 ದೇವಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನರೆನ್  ಭೇಟಿ ಢಾಕೊಡು ಭೇಟಿ ಆತಿನಿ]]
== ಯಶಸ್ವಿನಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ==

[[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಸರಕಾರೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದ್ ರೈತರೆಗಾದ್ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಈ ಯೋಜನೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರೆಗ್ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರ್ಪುನೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿ ಆತುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.timesnow.tv/Dr-Devi-Prasad-Shetty---Serving-God-and-People-3/videoshow/4340548.cms |title=Dr. Devi Prasad Shetty - Serving God and People}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>btuzn688dr7o3y1ouo2nx60pz4w12o9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ದೇವಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27203</id>
    <revision>
      <id>361348</id>
      <timestamp>2026-06-13T08:15:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27204</id>
    <revision>
      <id>361349</id>
      <timestamp>2026-06-13T09:20:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ (೧೭೫೦-೧೮೩೦) ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕವಿ.[೧] ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಸ್ರೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕುದ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಾರ್. ಅಪ್ಪೆ ಪಾರ್ವತಿ (ಪಾರ್ತಿ). ಆರೆರ್ದೆ ಮೇರೆಗ್ ಈ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಭಾವಿಸೊಲಿ . ಕಣ್ಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಕು...</comment>
      <origin>361349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6528" sha1="p8jakbfvvyi1jw7eo43dfr809mzzr44" xml:space="preserve">ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ (೧೭೫೦-೧೮೩೦) ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕವಿ.[೧] ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಸ್ರೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕುದ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಾರ್. ಅಪ್ಪೆ ಪಾರ್ವತಿ (ಪಾರ್ತಿ). ಆರೆರ್ದೆ ಮೇರೆಗ್ ಈ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಭಾವಿಸೊಲಿ . ಕಣ್ಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಕುಂಬ್ಳೆ ಅರಸೆರ್ನ ಕುಲದೈವ.

ಅಂಕಿತನಾಮ
ಸುಬ್ಬನ ಮಾತಾ ಕೃತಿಟ್ಲಾ ಕಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಅತಂಡ ಕಣ್ವಪುರೇಶನ ಅಂಕಿತ ಉಂಡು. ಕಣೀಪುರಕ್ಕೆ ಕೈತಲ್ ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಆಯಿನ ಮದಲೂರ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಡು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗ ಪ್ರಯೋಗಡ್ ಈ ದೇವೆರ್ನ ಸ್ತುತಿ ನಡಪುಂಡು. ಸುಬ್ಬನ ಕೃತಿಕ್ಲೆಡ್ಲಾ ನೆನ್ ತೂವೊಲಿ . ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಮದವೂರು ಗಣಪತಿನ ಪರಮ ಭಕ್ತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತಡ್  ಮಧೂರು ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ ಶುಧ್ಧೊಡು ಬತ್ತ್ ದ್ ಮಹಾಗಣಪತಿಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಯಿನ ಅಪ್ಪ ನೈವೇದ್ಯ ,ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ದ್
''' &quot;ಮುದದಿಂದ ನಿನ್ನಾ ಕೊಂಡಾಡುವೆನು ಅನವರತ|
ಮುದವೂರ ವಿಘ್ನೇಶ ದೇವ ಜಗದೀಶ&quot; '''
ಪನ್ಪುನ ಪದ್ಯ ಬರೆದ್ ಐನ್ ನಾಟಿ ರಾಗ, ಝಂಪೆ ತಾಳೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪ್ರಸಂಗ ರಚನೆಗ್ ಕುಲ್ಲಿಯೆರ್. ಈ ಪದ್ಯೊ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೂಲ ಪದ್ಯ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಾವೊಂದುಂಡು . ಇತ್ತೆಲಾ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುರುಕು ಅವ್ವೇ ಗಣಪತಿ ಸ್ತುತಿ ನ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಕೆಲಸ==
ಮೇರ್ ಕೇರಳಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್, ಕೆಲಸಮಯ ಅಲ್ಪದ ಕಥಕಳಿಟ್ ಭಾಗವತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ಕುಂಬ್ಳೆದ ಕಣಿಪುರ ಕೃಷ್ಣದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿನ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಶಾವತಾರ ಮೇಳೊಡು ಭಾಗವತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಯೋಗನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ್ ಸಂಸ್ಕರಿಸಾದ್ ತನ್ನ ಪಂದ್  ಪ್ರಶಸ್ತವಾಯಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಧತಿನ್ ರೂಢಿ ಮಲ್ತ್ ನಾರ್ ಪನ್ಪುನ ಪುನರ್ ಉಂಡು . ಸಮಗ್ರ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆನ್  ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಬಂಧಾದ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ನೆಟ್ ಮೇರ್ ಸುರುತಾರ್.

==ಕೃತಿಕುಳು==
ರಾಮಾಯಣದ ಕೃತಿಕುಲು
ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ.
ಸೀತಾಸ್ವಯಂವರ,
ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ,
ಪಂಚವಟಿ-ವಾಲಿ ಸಂಹಾರ,
ಉಂಗುರಸಂಧಿ,
ಸೇತುಬಂಧನ,
ಅಂಗದ ಸಂಧಾನ,
ಕುಂಭಕರ್ಣಾದಿ ಕಾಳಗ,
ಕುಶಲವರ ಕಾಳಗ.

===ಬೇತೆ ಕೃತಿಕುಳು===
ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಾಲಲೀಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟ್ ನೆರ್ದ್ ಪತ್ತಾರ್ ದ್  ಗೋಪಿನ ಸೀರೆ ಒಯಿಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟದ ಕಥಾಭಾಗನ್ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಡ್ ಯಕ್ಷಗಾನದ ರೂಪೊಡು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಆರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ಸುಮಾರ್ ಮುದ್ರಣಲೆನ್ ತೋಜಾದ್ಂಡ್. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಆರ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಸಭಾಲಕ್ಷಣ ಪನ್ಪುನ ಸಂಗ್ರಹಗ್ರಂಥಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಸುರುತ ಏಳ್ ರಾಮಾಯಣ ಕೃತಿಕ್ಲೆನ್ ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟರಕರ ಮಹಾರಾಜನೆರ್ದ್ ಕಥಕಳಿತ ಸುರುತ ಪ್ರಬಂಧದ ರೂಪೊಡು ಮಲಯಾಲಡ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಆಟ್ಟಕ್ಕಥ್ ಪನ್ಪುನ ರಾಮಾಯಣ ಪ್ರಬಂಧದ ಮಾದರಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯೊಲು ಅಲ್ಪದ ಭಾಷೆದವು. ಐಟ್ ಕೆಲವೆನ್ ವೆಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತೆರ್  ತುಳು ಭಾಷೆಗ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ಆರೇ ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಬಿಡಿಪದ್ಯೊಲು ತಿಕ್ಕುಂಡು . ತನ್ನ ಐರಾವತ ಪ್ರಬಂಧೊಡು (೧೭೯೭) ಹೈಗರ ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ. ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಲೆಡ್ಲಾ ಮೇರ್ ಕೆಲವು ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದೆರ್. ಮೆರೆನ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆಡ್ ಬ್ರಹ್ಮೆ ಕೊರವಂಜಿಯಾದ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ದೇವಕಿಗ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಕಣಿ ಪನ್ಪುನ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಯಿನ ಕಥಾಸಂದರ್ಭಲಾ ಸೇರಿಂಡ್.ಮೆರೆನ ಕೃತಿಟ್ ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರಾದಿ ಸಂಗೀತಲಕ್ಷಣ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ನಿರೂಪಿಸಾಯಿನ ತ್ರಿಪುರುಷ ಗಣಬದ್ಧವಾದ್ ಕನ್ನಡದ ಏಳ್ ಪ್ರಬಂಧ ಲಕ್ಷಣೊಗು ಸಮನ್ವಯವಾಯಿನ ಪದ್ಯಬಂಧೊಲು  ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು==</text>
      <sha1>p8jakbfvvyi1jw7eo43dfr809mzzr44</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361350</id>
      <parentid>361349</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6605" sha1="kt7ygnt62bid767ezoe2r51jeg3pi9d" xml:space="preserve">ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ (೧೭೫೦-೧೮೩೦) ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕವಿ.[೧] ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಸ್ರೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕುದ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಾರ್. ಅಪ್ಪೆ ಪಾರ್ವತಿ (ಪಾರ್ತಿ). ಆರೆರ್ದೆ ಮೇರೆಗ್ ಈ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಭಾವಿಸೊಲಿ . ಕಣ್ಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಕುಂಬ್ಳೆ ಅರಸೆರ್ನ ಕುಲದೈವ.

ಅಂಕಿತನಾಮ
ಸುಬ್ಬನ ಮಾತಾ ಕೃತಿಟ್ಲಾ ಕಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಅತಂಡ ಕಣ್ವಪುರೇಶನ ಅಂಕಿತ ಉಂಡು. ಕಣೀಪುರಕ್ಕೆ ಕೈತಲ್ ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಆಯಿನ ಮದಲೂರ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಡು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗ ಪ್ರಯೋಗಡ್ ಈ ದೇವೆರ್ನ ಸ್ತುತಿ ನಡಪುಂಡು. ಸುಬ್ಬನ ಕೃತಿಕ್ಲೆಡ್ಲಾ ನೆನ್ ತೂವೊಲಿ . ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಮದವೂರು ಗಣಪತಿನ ಪರಮ ಭಕ್ತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತಡ್  ಮಧೂರು ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ ಶುಧ್ಧೊಡು ಬತ್ತ್ ದ್ ಮಹಾಗಣಪತಿಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಯಿನ ಅಪ್ಪ ನೈವೇದ್ಯ ,ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ದ್
'''&quot;ಮುದದಿಂದ ನಿನ್ನಾ ಕೊಂಡಾಡುವೆನು ಅನವರತ|
ಮುದವೂರ ವಿಘ್ನೇಶ ದೇವ ಜಗದೀಶ&quot;'''
ಪನ್ಪುನ ಪದ್ಯ ಬರೆದ್ ಐನ್ ನಾಟಿ ರಾಗ, ಝಂಪೆ ತಾಳೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪ್ರಸಂಗ ರಚನೆಗ್ ಕುಲ್ಲಿಯೆರ್. ಈ ಪದ್ಯೊ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೂಲ ಪದ್ಯ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಾವೊಂದುಂಡು . ಇತ್ತೆಲಾ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುರುಕು ಅವ್ವೇ ಗಣಪತಿ ಸ್ತುತಿ ನ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಕೆಲಸ==
ಮೇರ್ ಕೇರಳಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್, ಕೆಲಸಮಯ ಅಲ್ಪದ ಕಥಕಳಿಟ್ ಭಾಗವತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ಕುಂಬ್ಳೆದ ಕಣಿಪುರ ಕೃಷ್ಣದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿನ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಶಾವತಾರ ಮೇಳೊಡು ಭಾಗವತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಯೋಗನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ್ ಸಂಸ್ಕರಿಸಾದ್ ತನ್ನ ಪಂದ್  ಪ್ರಶಸ್ತವಾಯಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಧತಿನ್ ರೂಢಿ ಮಲ್ತ್ ನಾರ್ ಪನ್ಪುನ ಪುನರ್ ಉಂಡು . ಸಮಗ್ರ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆನ್  ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಬಂಧಾದ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ನೆಟ್ ಮೇರ್ ಸುರುತಾರ್.

==ಕೃತಿಕುಳು==
ರಾಮಾಯಣದ ಕೃತಿಕುಲು
ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ.
ಸೀತಾಸ್ವಯಂವರ,
ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ,
ಪಂಚವಟಿ-ವಾಲಿ ಸಂಹಾರ,
ಉಂಗುರಸಂಧಿ,
ಸೇತುಬಂಧನ,
ಅಂಗದ ಸಂಧಾನ,
ಕುಂಭಕರ್ಣಾದಿ ಕಾಳಗ,
ಕುಶಲವರ ಕಾಳಗ.

===ಬೇತೆ ಕೃತಿಕುಳು===
ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಾಲಲೀಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟ್ ನೆರ್ದ್ ಪತ್ತಾರ್ ದ್  ಗೋಪಿನ ಸೀರೆ ಒಯಿಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟದ ಕಥಾಭಾಗನ್ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಡ್ ಯಕ್ಷಗಾನದ ರೂಪೊಡು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಆರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ಸುಮಾರ್ ಮುದ್ರಣಲೆನ್ ತೋಜಾದ್ಂಡ್. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಆರ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಸಭಾಲಕ್ಷಣ ಪನ್ಪುನ ಸಂಗ್ರಹಗ್ರಂಥಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಸುರುತ ಏಳ್ ರಾಮಾಯಣ ಕೃತಿಕ್ಲೆನ್ ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟರಕರ ಮಹಾರಾಜನೆರ್ದ್ ಕಥಕಳಿತ ಸುರುತ ಪ್ರಬಂಧದ ರೂಪೊಡು ಮಲಯಾಲಡ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಆಟ್ಟಕ್ಕಥ್ ಪನ್ಪುನ ರಾಮಾಯಣ ಪ್ರಬಂಧದ ಮಾದರಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯೊಲು ಅಲ್ಪದ ಭಾಷೆದವು. ಐಟ್ ಕೆಲವೆನ್ ವೆಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತೆರ್  ತುಳು ಭಾಷೆಗ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ಆರೇ ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಬಿಡಿಪದ್ಯೊಲು ತಿಕ್ಕುಂಡು . ತನ್ನ ಐರಾವತ ಪ್ರಬಂಧೊಡು (೧೭೯೭) ಹೈಗರ ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ. ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಲೆಡ್ಲಾ ಮೇರ್ ಕೆಲವು ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದೆರ್. ಮೆರೆನ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆಡ್ ಬ್ರಹ್ಮೆ ಕೊರವಂಜಿಯಾದ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ದೇವಕಿಗ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಕಣಿ ಪನ್ಪುನ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಯಿನ ಕಥಾಸಂದರ್ಭಲಾ ಸೇರಿಂಡ್.ಮೆರೆನ ಕೃತಿಟ್ ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರಾದಿ ಸಂಗೀತಲಕ್ಷಣ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ನಿರೂಪಿಸಾಯಿನ ತ್ರಿಪುರುಷ ಗಣಬದ್ಧವಾದ್ ಕನ್ನಡದ ಏಳ್ ಪ್ರಬಂಧ ಲಕ್ಷಣೊಗು ಸಮನ್ವಯವಾಯಿನ ಪದ್ಯಬಂಧೊಲು  ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.&lt;ref&gt;https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/-/articleshow/44816997.cms&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು==</text>
      <sha1>kt7ygnt62bid767ezoe2r51jeg3pi9d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361351</id>
      <parentid>361350</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:25:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6692" sha1="0m1ms0gb3ltfq820ce71463y5r3910v" xml:space="preserve">ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ (೧೭೫೦-೧೮೩೦) ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕವಿ.[೧] ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಸ್ರೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕುದ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಾರ್. ಅಪ್ಪೆ ಪಾರ್ವತಿ (ಪಾರ್ತಿ). ಆರೆರ್ದೆ ಮೇರೆಗ್ ಈ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಭಾವಿಸೊಲಿ . ಕಣ್ಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಕುಂಬ್ಳೆ ಅರಸೆರ್ನ ಕುಲದೈವ.

ಅಂಕಿತನಾಮ
ಸುಬ್ಬನ ಮಾತಾ ಕೃತಿಟ್ಲಾ ಕಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಅತಂಡ ಕಣ್ವಪುರೇಶನ ಅಂಕಿತ ಉಂಡು. ಕಣೀಪುರಕ್ಕೆ ಕೈತಲ್ ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಆಯಿನ ಮದಲೂರ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಡು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗ ಪ್ರಯೋಗಡ್ ಈ ದೇವೆರ್ನ ಸ್ತುತಿ ನಡಪುಂಡು. ಸುಬ್ಬನ ಕೃತಿಕ್ಲೆಡ್ಲಾ ನೆನ್ ತೂವೊಲಿ . ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಮದವೂರು ಗಣಪತಿನ ಪರಮ ಭಕ್ತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತಡ್  ಮಧೂರು ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ ಶುಧ್ಧೊಡು ಬತ್ತ್ ದ್ ಮಹಾಗಣಪತಿಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಯಿನ ಅಪ್ಪ ನೈವೇದ್ಯ ,ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ದ್
'''&quot;ಮುದದಿಂದ ನಿನ್ನಾ ಕೊಂಡಾಡುವೆನು ಅನವರತ|
ಮುದವೂರ ವಿಘ್ನೇಶ ದೇವ ಜಗದೀಶ&quot;'''
ಪನ್ಪುನ ಪದ್ಯ ಬರೆದ್ ಐನ್ ನಾಟಿ ರಾಗ, ಝಂಪೆ ತಾಳೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪ್ರಸಂಗ ರಚನೆಗ್ ಕುಲ್ಲಿಯೆರ್. ಈ ಪದ್ಯೊ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೂಲ ಪದ್ಯ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಾವೊಂದುಂಡು . ಇತ್ತೆಲಾ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುರುಕು ಅವ್ವೇ ಗಣಪತಿ ಸ್ತುತಿ ನ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಕೆಲಸ==
ಮೇರ್ ಕೇರಳಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್, ಕೆಲಸಮಯ ಅಲ್ಪದ ಕಥಕಳಿಟ್ ಭಾಗವತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ಕುಂಬ್ಳೆದ ಕಣಿಪುರ ಕೃಷ್ಣದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿನ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಶಾವತಾರ ಮೇಳೊಡು ಭಾಗವತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಯೋಗನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ್ ಸಂಸ್ಕರಿಸಾದ್ ತನ್ನ ಪಂದ್  ಪ್ರಶಸ್ತವಾಯಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಧತಿನ್ ರೂಢಿ ಮಲ್ತ್ ನಾರ್ ಪನ್ಪುನ ಪುನರ್ ಉಂಡು . ಸಮಗ್ರ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆನ್  ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಬಂಧಾದ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ನೆಟ್ ಮೇರ್ ಸುರುತಾರ್.&lt;ref&gt;https://www.noopurabhramari.com/yakshagana-kovida-partisubbana-kavyanubhava/&lt;/ref&gt;

==ಕೃತಿಕುಳು==
ರಾಮಾಯಣದ ಕೃತಿಕುಲು
ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ.
ಸೀತಾಸ್ವಯಂವರ,
ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ,
ಪಂಚವಟಿ-ವಾಲಿ ಸಂಹಾರ,
ಉಂಗುರಸಂಧಿ,
ಸೇತುಬಂಧನ,
ಅಂಗದ ಸಂಧಾನ,
ಕುಂಭಕರ್ಣಾದಿ ಕಾಳಗ,
ಕುಶಲವರ ಕಾಳಗ.

===ಬೇತೆ ಕೃತಿಕುಳು===
ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಾಲಲೀಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟ್ ನೆರ್ದ್ ಪತ್ತಾರ್ ದ್  ಗೋಪಿನ ಸೀರೆ ಒಯಿಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟದ ಕಥಾಭಾಗನ್ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಡ್ ಯಕ್ಷಗಾನದ ರೂಪೊಡು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಆರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ಸುಮಾರ್ ಮುದ್ರಣಲೆನ್ ತೋಜಾದ್ಂಡ್. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಆರ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಸಭಾಲಕ್ಷಣ ಪನ್ಪುನ ಸಂಗ್ರಹಗ್ರಂಥಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಸುರುತ ಏಳ್ ರಾಮಾಯಣ ಕೃತಿಕ್ಲೆನ್ ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟರಕರ ಮಹಾರಾಜನೆರ್ದ್ ಕಥಕಳಿತ ಸುರುತ ಪ್ರಬಂಧದ ರೂಪೊಡು ಮಲಯಾಲಡ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಆಟ್ಟಕ್ಕಥ್ ಪನ್ಪುನ ರಾಮಾಯಣ ಪ್ರಬಂಧದ ಮಾದರಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯೊಲು ಅಲ್ಪದ ಭಾಷೆದವು. ಐಟ್ ಕೆಲವೆನ್ ವೆಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತೆರ್  ತುಳು ಭಾಷೆಗ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ಆರೇ ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಬಿಡಿಪದ್ಯೊಲು ತಿಕ್ಕುಂಡು . ತನ್ನ ಐರಾವತ ಪ್ರಬಂಧೊಡು (೧೭೯೭) ಹೈಗರ ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ. ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಲೆಡ್ಲಾ ಮೇರ್ ಕೆಲವು ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದೆರ್. ಮೆರೆನ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆಡ್ ಬ್ರಹ್ಮೆ ಕೊರವಂಜಿಯಾದ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ದೇವಕಿಗ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಕಣಿ ಪನ್ಪುನ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಯಿನ ಕಥಾಸಂದರ್ಭಲಾ ಸೇರಿಂಡ್.ಮೆರೆನ ಕೃತಿಟ್ ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರಾದಿ ಸಂಗೀತಲಕ್ಷಣ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ನಿರೂಪಿಸಾಯಿನ ತ್ರಿಪುರುಷ ಗಣಬದ್ಧವಾದ್ ಕನ್ನಡದ ಏಳ್ ಪ್ರಬಂಧ ಲಕ್ಷಣೊಗು ಸಮನ್ವಯವಾಯಿನ ಪದ್ಯಬಂಧೊಲು  ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.&lt;ref&gt;https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/-/articleshow/44816997.cms&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು==</text>
      <sha1>0m1ms0gb3ltfq820ce71463y5r3910v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361352</id>
      <parentid>361351</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T09:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pragathi. BH</username>
        <id>6361</id>
      </contributor>
      <origin>361352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6841" sha1="s3k6bn0r7vwfjc7mlogdtnhxzt4br9j" xml:space="preserve">ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ (೧೭೫೦-೧೮೩೦) ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕವಿ.&lt;ref&gt;http://bayalata.com/?1%7C48%7C%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%81%E0%B2%AC%E0%B3%8D%E0%B2%AC%20Parthisubba&lt;/ref&gt; ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಸ್ರೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕುದ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಾರ್. ಅಪ್ಪೆ ಪಾರ್ವತಿ (ಪಾರ್ತಿ). ಆರೆರ್ದೆ ಮೇರೆಗ್ ಈ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಭಾವಿಸೊಲಿ . ಕಣ್ಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಕುಂಬ್ಳೆ ಅರಸೆರ್ನ ಕುಲದೈವ.

ಅಂಕಿತನಾಮ
ಸುಬ್ಬನ ಮಾತಾ ಕೃತಿಟ್ಲಾ ಕಣೀಪುರ ಕೃಷ್ಣ ಅತಂಡ ಕಣ್ವಪುರೇಶನ ಅಂಕಿತ ಉಂಡು. ಕಣೀಪುರಕ್ಕೆ ಕೈತಲ್ ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಆಯಿನ ಮದಲೂರ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಡು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗ ಪ್ರಯೋಗಡ್ ಈ ದೇವೆರ್ನ ಸ್ತುತಿ ನಡಪುಂಡು. ಸುಬ್ಬನ ಕೃತಿಕ್ಲೆಡ್ಲಾ ನೆನ್ ತೂವೊಲಿ . ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಮದವೂರು ಗಣಪತಿನ ಪರಮ ಭಕ್ತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತಡ್  ಮಧೂರು ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ ಶುಧ್ಧೊಡು ಬತ್ತ್ ದ್ ಮಹಾಗಣಪತಿಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಯಿನ ಅಪ್ಪ ನೈವೇದ್ಯ ,ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ದ್
'''&quot;ಮುದದಿಂದ ನಿನ್ನಾ ಕೊಂಡಾಡುವೆನು ಅನವರತ|
ಮುದವೂರ ವಿಘ್ನೇಶ ದೇವ ಜಗದೀಶ&quot;'''
ಪನ್ಪುನ ಪದ್ಯ ಬರೆದ್ ಐನ್ ನಾಟಿ ರಾಗ, ಝಂಪೆ ತಾಳೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪ್ರಸಂಗ ರಚನೆಗ್ ಕುಲ್ಲಿಯೆರ್. ಈ ಪದ್ಯೊ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೂಲ ಪದ್ಯ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಾವೊಂದುಂಡು . ಇತ್ತೆಲಾ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುರುಕು ಅವ್ವೇ ಗಣಪತಿ ಸ್ತುತಿ ನ್ ಪನ್ಪೆರ್.

==ಕೆಲಸ==
ಮೇರ್ ಕೇರಳಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್, ಕೆಲಸಮಯ ಅಲ್ಪದ ಕಥಕಳಿಟ್ ಭಾಗವತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ಕುಂಬ್ಳೆದ ಕಣಿಪುರ ಕೃಷ್ಣದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿನ ಕುಂಬ್ಳೆ ದಶಾವತಾರ ಮೇಳೊಡು ಭಾಗವತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಯೋಗನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ್ ಸಂಸ್ಕರಿಸಾದ್ ತನ್ನ ಪಂದ್  ಪ್ರಶಸ್ತವಾಯಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಧತಿನ್ ರೂಢಿ ಮಲ್ತ್ ನಾರ್ ಪನ್ಪುನ ಪುನರ್ ಉಂಡು . ಸಮಗ್ರ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆನ್  ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಬಂಧಾದ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ನೆಟ್ ಮೇರ್ ಸುರುತಾರ್.&lt;ref&gt;https://www.noopurabhramari.com/yakshagana-kovida-partisubbana-kavyanubhava/&lt;/ref&gt;

==ಕೃತಿಕುಳು==
ರಾಮಾಯಣದ ಕೃತಿಕುಲು
ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ.
ಸೀತಾಸ್ವಯಂವರ,
ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ,
ಪಂಚವಟಿ-ವಾಲಿ ಸಂಹಾರ,
ಉಂಗುರಸಂಧಿ,
ಸೇತುಬಂಧನ,
ಅಂಗದ ಸಂಧಾನ,
ಕುಂಭಕರ್ಣಾದಿ ಕಾಳಗ,
ಕುಶಲವರ ಕಾಳಗ.

===ಬೇತೆ ಕೃತಿಕುಳು===
ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಾಲಲೀಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟ್ ನೆರ್ದ್ ಪತ್ತಾರ್ ದ್  ಗೋಪಿನ ಸೀರೆ ಒಯಿಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟದ ಕಥಾಭಾಗನ್ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಡ್ ಯಕ್ಷಗಾನದ ರೂಪೊಡು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಆರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ಸುಮಾರ್ ಮುದ್ರಣಲೆನ್ ತೋಜಾದ್ಂಡ್. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ವರಂಗೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಆರ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಸಭಾಲಕ್ಷಣ ಪನ್ಪುನ ಸಂಗ್ರಹಗ್ರಂಥಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಸುರುತ ಏಳ್ ರಾಮಾಯಣ ಕೃತಿಕ್ಲೆನ್ ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟರಕರ ಮಹಾರಾಜನೆರ್ದ್ ಕಥಕಳಿತ ಸುರುತ ಪ್ರಬಂಧದ ರೂಪೊಡು ಮಲಯಾಲಡ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಆಟ್ಟಕ್ಕಥ್ ಪನ್ಪುನ ರಾಮಾಯಣ ಪ್ರಬಂಧದ ಮಾದರಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯೊಲು ಅಲ್ಪದ ಭಾಷೆದವು. ಐಟ್ ಕೆಲವೆನ್ ವೆಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತೆರ್  ತುಳು ಭಾಷೆಗ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ಆರೇ ತುಳು ಭಾಷೆಡ್ ರಚಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಬಿಡಿಪದ್ಯೊಲು ತಿಕ್ಕುಂಡು . ತನ್ನ ಐರಾವತ ಪ್ರಬಂಧೊಡು (೧೭೯೭) ಹೈಗರ ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ. ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಲೆಡ್ಲಾ ಮೇರ್ ಕೆಲವು ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದೆರ್. ಮೆರೆನ ಕೃಷ್ಣಚರಿತೆಡ್ ಬ್ರಹ್ಮೆ ಕೊರವಂಜಿಯಾದ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ದೇವಕಿಗ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಪುಟ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಕಣಿ ಪನ್ಪುನ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಯಿನ ಕಥಾಸಂದರ್ಭಲಾ ಸೇರಿಂಡ್.ಮೆರೆನ ಕೃತಿಟ್ ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರಾದಿ ಸಂಗೀತಲಕ್ಷಣ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ನಿರೂಪಿಸಾಯಿನ ತ್ರಿಪುರುಷ ಗಣಬದ್ಧವಾದ್ ಕನ್ನಡದ ಏಳ್ ಪ್ರಬಂಧ ಲಕ್ಷಣೊಗು ಸಮನ್ವಯವಾಯಿನ ಪದ್ಯಬಂಧೊಲು  ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.&lt;ref&gt;https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/-/articleshow/44816997.cms&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು==</text>
      <sha1>s3k6bn0r7vwfjc7mlogdtnhxzt4br9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27205</id>
    <revision>
      <id>361353</id>
      <timestamp>2026-06-13T09:28:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shreelatha.Halemane</username>
        <id>6351</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಲೇಕನೊ</comment>
      <origin>361353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5090" sha1="7cf021smsznkwwfulxsv1hqeqogkhx2" xml:space="preserve">[[ಫೈಲ್:Thidambu_Nritham_14056.jpg|thumb|Thidambu Nritham]]
ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯ ಪಂಡ [[ಭಾರತ]] ದೇಶದ ತೆಂಕಾಯಿ [[ಕೇರಳ]]ದ ದೇವಸ್ಠಾನೊಡು ದೇವೆರೆನ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಡ್ ನಲಿತೊಂದು ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನ ಕ್ರಿಯೆ.ಉಂದೆನ್ ಮಾಂತ ದೇವಸ್ತಾನೊಡು ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕಂದ್, ಅಪರೂಪದ ಒಂಜಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಲಿಕೆ. ಕೇರಳದ ಶಿವಳ್ಳಿ, ಖರಾಢ, ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಕ್ಕ್ಲು ಈ ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯನ್ ಕಲ್ತ್ದ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಲಂಕೃತವಾಯಿನ ದೇವೆರೆನ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ಟ್ ದುಂಬೊಂದು,ಚೆಂಡೆ, ಬಾಕಿ ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಕ್ಕ್, ತಾಳಗ್ ಸರಿಯಾದ್  ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಅಂಗಣೊಡು ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನವ್ವೇ ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯ.&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/video-gallery/thidambu-nritham/172/&lt;/ref&gt;

== ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೋಡಾಯಿನ ನರಮಾನಿಲು ==
ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯಯದ ಪೊರ್ತುಡು ೭- ೮ ನರಮಾನಿಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬೋಡು. ದೇವೆರೆನ್ ತರೆಟ್ಟ್ ದೀದ್ ನಲಿಪುನ ಜನ,೭ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್, ೨ ದೀಪ ವಾಹಕೆರ್.ದೇವೆರೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೇರಳದ ಅಂಚಿಗ್ ನಂಬೂದಿರಿನಕ್ಕ್ಲು ತರೆಟ್ಟ್ ದೀದ್ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆರ್.ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಮಾರಾರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೊದುವಾಲ್ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ದೀಪ ಧಾರಕೆರ್ ಪುಷ್ಪಾಕನ್ (ಉನ್ನಿ), ನಂಬೀಸನ್, ವಾರಿಯಾರ್, ಉನ್ನಿತಿರಿ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ಈ ಬೇಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/bekal/thidambu-nritham.php&lt;/ref&gt;

== ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯದ ವೇಷಭೂಷಣ ==
ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಉತ್ಸವದ ದಿನೊ ನಲಿಪ್ಪುನಾರ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡೇ ಶುದ್ಧಡ್ ಮೀದ್ ನಲಿಕೆದ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣನ್ ಪಾಡ್ವೆರ್. ಅಯಿಟ್ಟ್ ಬೊಲ್ದು ಪಟ್ಟೆ ಲೆಕ್ಕದ ಕುಂಟುನು ಕಚ್ಚೆಪಾಡುವೆರ್. ಕೆಬಿಕ್ಕ್, ಕೈ, ಕೆಕ್ಕಿಲ್ಗ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಆಭರಣನ್ ಪಾಡ್ಡ್ ತಯಾರಾಪೆರ್.&lt;ref&gt;https://travelwithparadise.com/photo-essay-thidambu-nritham-rare-kerala-art-form/&lt;/ref&gt;

== ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯದ ವಿಶೇಷತೆ ==
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೇರಳ, ಕಾಸರಗೋಡುದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಚೆಂಡೆ, ವಾದ್ಯೊಗು ಅಯಿತ್ತ ಸ್ವರಕ್ಕ್ ಪೆಟ್ಟ್ಗ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ದೇವೆರೆನ್ ತರೆಟ್ಟ್ ದೀದ್ ನಲಿಪ್ಪುವೆರ್. ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯ ಸುಮಾರ್ ೬೦೦-೭೦೦ ವರ್ಷ ಪಿರಾಕ್ದ ಇತಿಹಾಸ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನೃತ್ಯ ಕಲೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಕಲೆಯಾಯಿನ ಭರತನಾಟ್ಯದಂಚಿನೆ ಅರ್ಧ ಕುಲ್ಲುದು ಕಾರ್ನ್ ದೇರ್ತ್ ದೇರ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ದುಂಬು ದುಂಬುಗು ಲಾಗಾವುನೆ ಇಂದೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ.
[[ಫೈಲ್:Thidambunruththam.jpg|thumb|Thidambunruththam]]

== ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್ ==
ಕಾನ್ಚಂಗಾಡ್ ದ ಪುತುಮನ ಗೋವಿಂದನ್ ನಂಬೂತಿರಿ ಭಾರತ ದೇಶದ ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನರ್ತಕಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್. ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯೊನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಜೀವನದ ಇಡೀ ಅವಧಿನ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಲಿಕೆಗ್ ತಿಡಂಬು ನೃತಂನ್ ಸಂಘಟಿಸಯೆರ್. ಅಯಿಟ್ ಮಸ್ತ್ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತಿಡಂಬು ನೃತಮ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಕೊರ್ತೆರ್.

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==</text>
      <sha1>7cf021smsznkwwfulxsv1hqeqogkhx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ತಿಡಂಬು ನೃತ್ಯ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27206</id>
    <revision>
      <id>361354</id>
      <timestamp>2026-06-13T09:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shreelatha.Halemane</username>
        <id>6351</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>