ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tcy">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>tcywiki</dbname>
    <base>https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಸೇಸೊ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಫೈಲ್</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗೊ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ತಡ್ಯ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4291</id>
    <revision>
      <id>361569</id>
      <parentid>361130</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T07:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishwanatha Badikana</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* ತುಳು ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಇಬಾಗೊ ಕ್ರಮೊ */</comment>
      <origin>361569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18997" sha1="aspkqzme2l6bgtpdogrr41hxs8do2w9" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:200px; float:right; margin-left:1em; text-align:center; background:none; border:1px #666 solid; padding:3px&quot;
|-
! bgcolor=&quot;#ccccff&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ'''
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಸ್ವರೊಲು'''
|-
| [[ಅ]] || [[ಆ]] || [[ಇ]] || [[ಈ]] || [[ಉ]] || [[ಊ]]
|-
| [[ಋ]] || [[ೠ]] || [[ಎ]] || [[ಏ]] || [[ಐ]] || [[ಒ]]
|-
| [[ಓ]] || [[ಔ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಯೋಗವಾಹೊಲು'''
|-
| [[ಂ]] || [[ಃ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ವ್ಯಂಜನೊಲು'''
|-
| [[ಕ|ಕ್]] || [[ಖ|ಖ್]] || [[ಗ|ಗ್]] || [[ಘ|ಘ್]] || [[ಙ|ಙ್]]
|-
| [[ಚ|ಚ್]] || [[ಛ|ಛ್]] || [[ಜ|ಜ್]] || [[ಝ|ಝ್]] || [[ಞ|ಞ್]]
|-
| [[ಟ|ಟ್]] || [[ಠ|ಠ್]] || [[ಡ|ಡ್]] || [[ಢ|ಢ್]] || [[ಣ|ಣ್]]
|-
| [[ತ|ತ್]] || [[ಥ|ಥ್]] || [[ದ|ದ್]] || [[ಧ|ಧ್]] || [[ನ|ನ್]]
|-
| [[ಪ|ಪ್]] || [[ಫ|ಫ್]] || [[ಬ|ಬ್]] || [[ಭ|ಭ್]] || [[ಮ|ಮ್]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಲು'''
|-
| [[ಯ|ಯ್]] || [[ರ|ರ್]] || [[ಱ|ಱ್]] || [[ಲ|ಲ್]] || [[ವ|ವ್]] || [[ಶ|ಶ್]]
|-
| [[ಷ|ಷ್]] || [[ಸ|ಸ್]] || [[ಹ|ಹ್]] || [[ಳ|ಳ್]]|| [[ೞ|ೞ್]]
|}

'''ಐಪಿಎಡ್ ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊಮಾಲೆ'''

ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ, ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಂದು ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ

== ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|-
| a || á || e || í || u || ú || ŕ || i || o
|-
| [[ಅ]] || [[ಆ]] || [[ಇ]] || [[ಈ]] || [[ಉ]] || [[ಊ]] || [[ಋ]] || [[ಐ]] || [[ಒ]]
|}

'''ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ''' [[:kn:ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿ|ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಡ್ದ್]] ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;http://ancientscripts.com/kadamba.html&lt;/ref&gt; ಇಂದೆನ್ ಸ್ವರೊಕುಲು, ವ್ಯಂಜನೊಕುಲುಂದು ಮೇಲ್ನೋಟೊಗು ರಡ್ಡ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

== ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| k || g || ģ
|-
| ಕ || ಗ || ಘ
|-
| c || j || z ź
|-
| ಚ || ಜ || ಝ
|-
| t || d || n
|-
| ತ || ದ || ನ
|-
| ŧ || đ || ń
|-
| ಟ || ಡ || ಣ
|-
| p || b || m
|-
| ಪ || ಬ || ಮ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| y || r || l || v || ş || s || h || ļ
|-
| ಯ || ರ || ಲ || ವ || ಷ || ಸ || ಹ || ಳ
|}

== ತುಳು ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಇಬಾಗೊ ಕ್ರಮೊ ==
ತುಳು ಬಾಸೆದ ಅದ್ಯಯನೊದ ಕ್ರಮೊಟು ಸ್ವರೊ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಂಜನೊ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಪೆರ ಉಲಾಯಿತ ಇಬಾಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಅವು ಇಂಚ ಉಂಡು.

=== ಸ್ವರ ===
*ಹ್ರಸ್ವ, ದೀರ್ಘ, ಅನುಸ್ವಾರ, ವಿಸರ್ಗ, ಸಂದ್ಯಕ್ಷರ, ಪ್ಲುತ

=== ವ್ಯಂಜನೊ ===
ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಟ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ
* ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ

===ವ್ಯಂಜನೊ ಸಂಯೋಗೊಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ===
{| class=&quot;wikitable sortable sort-under-center mw-datatable sticky-table-head sticky-table-col1&quot; style=&quot;text-align:center;width:100%;overflow:scroll;color:darkred;background-color:#fcffff;font-size:125%&quot; 
|+ class=&quot;nowrap&quot; style=&quot;text-align:center;font-size:80%&quot; | Kannada Consonant Conjuncts
! !! ಕ !! ಖ !! ಗ !! ಘ !! ಘ !! ಚ!! ಛ !! ಜ !! ಝ !! ಞ !! ಟ !! ಠ !! ಡ !! ಢ !! ಣ !! ತ !! ಥ !! ದ !! ಧ !! ನ !! ಪ !! ಫ !! ಬ !! ಭ !! ಮ !! ಯ!! ರ !! ಱ !! ಲ !! ವ !! ಶ !! ಷ !! ಸ !! ಹ !! ಳ !! ೞ
|-
! ಕೆ
|ಕ್ಕ ||ಕ್ಖ ||ಕ್ಗ ||ಕ್ಘ ||ಕ್ಚ ||ಕ್||ಕ್ಜ ||ಕ್ಝ ||ಕ್ ||ಕ್ಟ ||ಕ್ಠ ||ಕ್ಡ||ಕ್ಢ||ಕ್ಣ ||ಕ್ತ ||ಕ್ದ ||ಕ್ಧ||ಕ್ನ ||ಕ್ಪ ||ಕ್ಫ ||ಕ್ಬ||ಕ್ಭ||ಕ್ಮ||ಕ್ಯ ||ಕ್ರ ||ಕ್ಲ||ಕ್ಲ||ಕ್ವ||ಕ್ಶ ||
|-
! ಖ
|ಖ್ಖ ||ಖ್ಖ ||ಖ್ಗ ||ಖ್ಘ ||ಖ್ಖ ||ಖ್ಚ ||ಖ್ಜ || ||ಖ್ಶ ||ಕ್ಷ ||ಖ್ಸ ||ಖ್ಹ ||ಖ್ಳ ||ಖ್ಞ
|-
! ಜಿ
|ಗ್ಕ ||ಗ್ಖ ||ಗ್ಗ ||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್ಜ ||ಗ್ಝ||ಗ್||ಗ್ಟ ||ಗ್ಠ||ಗ್ಡ||ಗ್ಧ||ಗ್ಣ ||ಗ್ತ ||ಗ್ದ||ಗ್ಧ ||ಗ್ನ||ಗ್ಪ||ಗ್ಫ ||ಗ್ಬ||ಗ್ಭ||ಗ್ಮ||ಗ್ಯ ||ಗ್||ಗ್ಲ||ಗ್ಲ||ಗ್ವ|| ||ಗ್ಶ ||ಗ್ಷ ||ಗ್ಸ ||ಘ ||ಗ್ಳ ||ಗ್ಳು
|-
! ಘ
|ಘ್ಕ ||ಘ್ಖ ||ಘ್ಗ ||ಘ್ಘ ||ಘ್ಘ್ ||ಘ್ಚ ||ಘ್ ||ಘ್ಜ ||ಘ್ಝ ||ಘ್ ನಂತರ ||ಘ್ಟ ||ಘ್ಠ||ಘ್ಡ||ಘ್ಢ||ಘ್ಣ ||ಘ್ತ ||ಘ್ಠ ||ಘ್ದ ||ಘ್ನ ||ಘ್ಪ ||ಘ್ಫ||ಘ್ಘ್|| ||ಘ್ವ ||ಘ್ಶ ||ಘ್ಷ ||ಘ್ಸ ||ಘ್ಹ ||ಘ್ಳ ||ಘ್ಞ
|-
! ಙ
|ಙ್ಕ ||ಙख ||ಙg ||ಙघ || ||ಙ್ನ ||ಙ್ಪ ||ಇಫ್ || ||ಙ್ಶ ||ಙ್ಷ ||ಙs ||
|-
! ಚ
|ಚ್ಕ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಗ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ ||ಚ್ಚ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ನ || ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಸ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛಂ
|-
! ಛ
|ಛ್ಕ ||ಛ್ಖ ||ಛ್ಗ||ಛ್ಘ ||ಛ್ಛ್||ಛ್ಛ ||ಛ್ಛ್||||ಛ್ಜ||ಛ್ಝ||ಛ್ ||ಛ್ವ ||ಛ್ಶ ||ಛ್ಷ ||ಛ್ಸ||ಛ್ಹ||ಛ್ಳ||ಛ್ಛ್
|-
! ಜ
|ಜ್ಕ ||ಜ್ಖ ||ಜ್ಗ ||ಜ್ಘ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಚ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಜ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಟ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಡ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ||ಜ್ದ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ||ಜ್ಪ||ಜ್ಫ||ಜ್ಬ||ಜ್ಭ||ಜ್ಮ||ಜ್ಯ||ಜ್ರ||ಜ್ಲ||ಜ್ಲ||ಜ್ವ|| ||ಜ್ಶ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಸ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ
|-
! ಝ
|ಝ್ಕ ||ಝ್ಖ ||ಝ್ಗ ||ಝ್ಘ ||ಝ್ಝ್ ||ಝ್ಚ ||ಝ್ಛ ||ಝ್ಜ ||ಝ್ಝ್ ||ಝ್ಟ ||ಝ್ಠ || ||ಝ್ವ ||ಝ್ಶ ||ಝ್ಷ ||ಝ್ಸ ||ಝ್ಹ ||ಝ್ಳ ||ಝ್ಸ್
|-
! ಮೇಲೆ
ದೃಢೀಕರಣ ಸಂಭವಿಸಿದೆ || ||ಆಪ್ವ ||ಅಪಘಾತ ||
|-
! ಟ
|ಟ್ಕ ||ಟ್ಖ ||ಟ್ಗ ||ಟ್ಘ ||ಟ್ಲ ||ಟ್ಚ ||ಟ್ಜ ||ಟ್ಝ ||ಟ್||ಟ್ಟ ||ಟ್ಠ ||ಟ್ಡ ||ಛಟ್ ||ಟ್ಣ ||ಟ್ಟ ||ಟ್ಠ||ಟ್ದ ||ಟ್ಧ ||ಟ್ನ ||ಟ್ಪ ||ಟ್ಫ ||ಟ್ಬ ||ಟ್ಭ ||ಟ್ಮ ||ಟ್ಯ ||ಟ್ರ ||ಟ್ಲ ||ಟ್ವ || ||ಟ್ಶ ||ಟ್ಷ ||ಟ್ಸ ||ಟ್ಹ ||ಟ್ಳ ||ಟ್ಞ
|-
! ಠ
|ಠ್ಕ ||ಠ್ಖ ||ಠ್ಗ ||ಠ್ಘ ||ಠ್ಝ ||ಠ್ಚ ||ಠ್ಛ ||ಠ್ಜ ||ಠ್ಝ ||ಠ್ ನಂತರ ||ಠ್ಟ ||ಠ್ಠ || ||ಠ್ವ ||ಠ್ಶ ||ಠ್ಷ ||ಠ್ಸ ||ಠ್ಹ ||ಠ್ಳ ||ಠ್ಞೂ
|-
! ಡ
|ಡ್ಕ
|ಡ್ ||ಡ್ಗ ||ಡ್ಜ ||ಡ್ಜ್ ||ಡ್ಚ ||ಡ್ಛ ||ಡ್ಜ ||ಡ್ಝ ||ಡ್ಖ ||ಡ್ಠ ||ಡ್ಡ||ಡ್ಢ||ಡ್ಣ ||ಡ್ತ ||ಡ್ಠ ||ಡ್ಡ||ಡ್ಡ||ಡ್ನ ||ಡ್ಪ||ಡ್ಫ ||ಡ್ಬ||ಡ್ಭ ||ಡ್ಮ||ಡ್ಯ ||ಡ್ರ ||ಡ್ಲ ||ಡ್ಲ || ||ಡ್ವ ||ಡ್ಶ ||ಡ್ಶ ||ಡ್ಸ ||ಧ ||ಡ್ಳ ||ಡ್ಡು
|-
! ದ
|ಢ್ಕ ||ಢ್ಖ ||ಢಢ್ಗ ||ಢ್ಘ || ||ಧ್ವ ||ಢ್ಶ ||ಢ್ಷ ||ಢಢ್ಸ ||ಢ್ಹ ||ಢಢ್ಹ||
|-
! ಣ
|ಣ್ಕ ||ಞ್ಖ ||ಣ್ಗ ||ಣ್ಘ ||ಞ್ಞ ||ಞ್ಚ ||ಞ್ಜ ||ಞ್ ||ಣ್ಶ ||ಣ್ಷ ||ಣ್ಸ ||ಣ್ಹ ||ಣ್ಳ ||ಞ್ಞ
|-
! ತ
|ತ್ಕ ||ತ್ಖ ||ತ್ಗ ||ತ್ಘ ||ತ್ಙ ||ತ್ಚ ||ತ್ಜ ||ತ್ಝ ||ತ್ ನಂತರ ||ತ್ತ ||ತ್ಠ ||ತ್ತ ||ತ್ಢ ||ತ್ಣ ||ತ್ತ ||ತ್ಥ ||ತ್ಧ ||ತ್ನ ||ತ್ಪ ||ತ್ಫ ||ತ್ಬ ||ತ್ಭ ||ತ್ಮ ||ತ್ಯ ||ತ್ರ ||ತ್ಲ ||ತ್ಲ ||ತ್ವ|| ||ತ್ಶ ||ತ್ಷ ||ತ್ಸ ||ತ್ಹ ||ತ್ಳ ||ತ್ಳು
|-
! ಥ
|ಥ್ಕ ||ಥ್ಃ ||ಥ್ಶ ||ಥ್ಷ ||ಥ್ಸ ||ಥ್ಹ ||ಥ್ಳ ||ಥ್ಞ
|-
! ದ
|ದ್ಕ ||ದ್ಖ ||ದ್ಗ ||ದ್ಘ ||ದ್ಳ್ ||ದ್ಚ ||ದ್ ||ದ್ಜ ||ದ್ಝ ||ದ್ ನಂತರ ||ದತ್ತ ||ದ್ಠ ||ದ್ದ ||ದ್ದ ||ದ್ಣ ||ದತ್ತ ||ದ್ದ ||ದ್ಧ ||ದ್ನ ||ದ್ಪ ||ದ್ಫ ||ದ್ಬ ||ದ್ಭ ||ದ್ಮ||ದ್ಯ ||ದ್ರ||ದ್ದ||ದ್ಲ ||ದ್ವ|| ||ದ್ಶ ||ದ್ಶ ||ದ್ಸ ||ದ್ಹ ||ದ್ಳ ||ದ್ಞೂ
|-
! ಧ
|ಧ್ಕ ||ಧ್ಖ ||ಧ್ಗ ||ಧ್ಘ ||ಧ್ಝ ||ಧ್ಚ ||ಧ್ಜ ||ಧ್ಝ ||ಧ್ ನಂತರ ||ಧ್ಟ ||ಧ್|| ||ಧ್ವ ||ಧ್ಶ ||ಧ್ಷ ||ಧ್ಸ ||ಧ ||ಧ್ಳ ||ಧ್ಞೂ
|-
! ನ
|ನ್ಕ ||ನ್ಖ ||ನ್ಗ ||ನ್ಘ ||ನ್ ||ನ್ಚ ||ನ್ ||ನ್ಜ ||ನ್ಝ ||ನ್ ಸ್ಥಾನ ||ನ್ಠ ||ನ್ಡ ||ನ್ದ ||ನ್ಣ ||ನ್ತ ||ನ್ಥ ||ನ್ಧ ||ನ್ನ ||ನ್ಪ ||ನ್ಫ ||ನ್ಬ ||ನ್ಭ ||ನ್ಮ ||ನ್ಯ ||ನ್ರ ||ನ್||ನ್ಲ ||ನ್ಶ ||
|-
! ಪ
|ಪ್ಕ ||ಪ್ಖ ||ಪ್ಗ ||ಪ್ಘ ||ಪ್ಙ ||ಪ್ಚ ||ಪ್ಛ ||ಪ್ಜ ||ಪ್ಝ ||ಪ್ಞ ||ಪ್ಟ ||ಪ್ಠ ||ಪ್ಡ ||ಪ್ಢ ||ಪ್ಣ ||ಪ್ತ ||ಪ್ಥ ||ಪ್ದ ||ಪ್ಧ ||ಪ್ನ ||ಪ್ಪ ||ಪ್ಫ ||ಪ್ಬ ||ಪ್ಭ ||ಪ್ಮ ||ಪ್ಯ ||ಪ್ರ ||ಪ್ಱ ||ಪ್ಲ ||ಪ್ವ ||ಪ್ಶ ||ಪ್ಷ ||ಪ್ಸ ||ಪ್ಹ ||ಪ್ಳ ||ಪ್ೞ 
|-
! ಫ
|ಫ್ಕ ||ಫ್ಖ ||ಫ್ಗ ||ಫ್ಘ ||ಫ್ಙ ||ಫ್ಚ ||ಫ್ಛ ||ಫ್ಜ ||ಫ್ಝ ||ಫ್ಞ ||ಫ್ಟ ||ಫ್ಠ ||ಫ್ಡ ||ಫ್ಢ ||ಫ್ಣ ||ಫ್ತ ||ಫ್ಥ ||ಫ್ದ ||ಫ್ಧ ||ಫ್ನ ||ಫ್ಪ ||ಫ್ಫ ||ಫ್ಬ ||ಫ್ಭ ||ಫ್ಮ ||ಫ್ಯ ||ಫ್ರ ||ಫ್ಱ ||ಫ್ಲ ||ಫ್ವ ||ಫ್ಶ ||ಫ್ಷ ||ಫ್ಸ ||ಫ್ಹ ||ಫ್ಳ ||ಫ್ೞ 
|-
! ಬ
|ಬ್ಕ ||ಬ್ಖ ||ಬ್ಗ ||ಬ್ಘ ||ಬ್ಙ ||ಬ್ಚ ||ಬ್ಛ ||ಬ್ಜ ||ಬ್ಝ ||ಬ್ಞ ||ಬ್ಟ ||ಬ್ಠ ||ಬ್ಡ ||ಬ್ಢ ||ಬ್ಣ ||ಬ್ತ ||ಬ್ಥ ||ಬ್ದ ||ಬ್ಧ ||ಬ್ನ ||ಬ್ಪ ||ಬ್ಫ ||ಬ್ಬ ||ಬ್ಭ ||ಬ್ಮ ||ಬ್ಯ ||ಬ್ರ ||ಬ್ಱ ||ಬ್ಲ ||ಬ್ವ ||ಬ್ಶ ||ಬ್ಷ ||ಬ್ಸ ||ಬ್ಹ ||ಬ್ಳ ||ಬ್ೞ 
|-
! ಭ
|ಭ್ಕ ||ಭ್ಖ ||ಭ್ಗ ||ಭ್ಘ ||ಭ್ಙ ||ಭ್ಚ ||ಭ್ಛ ||ಭ್ಜ ||ಭ್ಝ ||ಭ್ಞ ||ಭ್ಟ ||ಭ್ಠ ||ಭ್ಡ ||ಭ್ಢ ||ಭ್ಣ ||ಭ್ತ ||ಭ್ಥ ||ಭ್ದ ||ಭ್ಧ ||ಭ್ನ ||ಭ್ಪ ||ಭ್ಫ ||ಭ್ಬ ||ಭ್ಭ ||ಭ್ಮ ||ಭ್ಯ ||ಭ್ರ ||ಭ್ಱ ||ಭ್ಲ ||ಭ್ವ ||ಭ್ಶ ||ಭ್ಷ ||ಭ್ಸ ||ಭ್ಹ ||ಭ್ಳ ||ಭ್ೞ 
|-
! ಮ
|ಮ್ಕ ||ಮ್ಖ ||ಮ್ಗ ||ಮ್ಘ ||ಮ್ಙ ||ಮ್ಚ ||ಮ್ಛ ||ಮ್ಜ ||ಮ್ಝ ||ಮ್ಞ ||ಮ್ಟ ||ಮ್ಠ ||ಮ್ಡ ||ಮ್ಢ ||ಮ್ಣ ||ಮ್ತ ||ಮ್ಥ ||ಮ್ದ ||ಮ್ಧ ||ಮ್ನ ||ಮ್ಪ ||ಮ್ಫ ||ಮ್ಬ ||ಮ್ಭ ||ಮ್ಮ ||ಮ್ಯ ||ಮ್ರ ||ಮ್ಱ ||ಮ್ಲ ||ಮ್ವ ||ಮ್ಶ ||ಮ್ಷ ||ಮ್ಸ ||ಮ್ಹ ||ಮ್ಳ ||ಮ್ೞ
|-
! ಯ
|ಯ್ಕ ||ಯ್ಖ ||ಯ್ಗ ||ಯ್ಘ ||ಯ್ಙ ||ಯ್ಚ ||ಯ್ಛ ||ಯ್ಜ ||ಯ್ಝ ||ಯ್ಞ ||ಯ್ಟ ||ಯ್ಠ ||ಯ್ಡ ||ಯ್ಢ ||ಯ್ಣ ||ಯ್ತ ||ಯ್ಥ ||ಯ್ದ ||ಯ್ಧ ||ಯ್ನ ||ಯ್ಪ ||ಯ್ಫ ||ಯ್ಬ ||ಯ್ಭ ||ಯ್ಮ ||ಯ್ಯ ||ಯ್ರ ||ಯ್ಱ ||ಯ್ಲ ||ಯ್ವ ||ಯ್ಶ ||ಯ್ಷ ||ಯ್ಸ ||ಯ್ಹ ||ಯ್ಳ ||ಯ್ೞ
|-
! ರ
|'''ರ್ಕ''' ||'''ರ್ಖ''' ||'''ರ್ಗ''' ||'''ರ್ಘ''' ||'''ರ್ಙ''' ||'''ರ್ಚ''' ||'''ರ್ಛ''' ||'''ರ್ಜ''' ||'''ರ್ಝ''' ||'''ರ್ಞ''' ||'''ರ್ಟ''' ||'''ರ್ಠ''' ||'''ರ್ಡ''' ||'''ರ್ಢ''' ||'''ರ್ಣ''' ||'''ರ್ತ''' ||'''ರ್ಥ''' ||'''ರ್ದ''' ||'''ರ್ಧ''' ||'''ರ್ನ''' ||'''ರ್ಪ''' ||'''ರ್ಫ''' ||'''ರ್ಬ''' ||'''ರ್ಭ''' ||'''ರ್ಮ''' ||'''ರ್ಯ''' ||ರ್ರ ||'''ರ್ಱ''' ||'''ರ್ಲ''' ||'''ರ್ವ''' ||'''ರ್ಶ''' ||'''ರ್ಷ''' ||'''ರ್ಸ''' ||'''ರ್ಹ''' ||'''ರ್ಳ''' ||'''ರ್ೞ'''
|-
! ಱ
|ಱ್ಕ ||ಱ್ಖ ||ಱ್ಗ ||ಱ್ಘ ||ಱ್ಙ ||ಱ್ಚ ||ಱ್ಛ ||ಱ್ಜ ||ಱ್ಝ ||ಱ್ಞ ||ಱ್ಟ ||ಱ್ಠ ||ಱ್ಡ ||ಱ್ಢ ||ಱ್ಣ ||ಱ್ತ ||ಱ್ಥ ||ಱ್ದ ||ಱ್ಧ ||ಱ್ನ ||ಱ್ಪ ||ಱ್ಫ ||ಱ್ಬ ||ಱ್ಭ ||ಱ್ಮ ||ಱ್ಯ ||ಱ್ರ ||ಱ್ಱ ||ಱ್ಲ ||ಱ್ವ ||ಱ್ಶ ||ಱ್ಷ ||ಱ್ಸ ||ಱ್ಹ ||ಱ್ಳ ||ಱ್ೞ
|-
! ಲ
|ಲ್ಕ ||ಲ್ಖ ||ಲ್ಗ ||ಲ್ಘ ||ಲ್ಙ ||ಲ್ಚ ||ಲ್ಛ ||ಲ್ಜ ||ಲ್ಝ ||ಲ್ಞ ||ಲ್ಟ ||ಲ್ಠ ||ಲ್ಡ ||ಲ್ಢ ||ಲ್ಣ ||ಲ್ತ ||ಲ್ಥ ||ಲ್ದ ||ಲ್ಧ ||ಲ್ನ ||ಲ್ಪ ||ಲ್ಫ ||ಲ್ಬ ||ಲ್ಭ ||ಲ್ಮ ||ಲ್ಯ ||ಲ್ರ ||ಲ್ಱ ||ಲ್ಲ ||ಲ್ವ ||ಲ್ಶ ||ಲ್ಷ ||ಲ್ಸ ||ಲ್ಹ ||ಲ್ಳ ||ಲ್ೞ
|-
! ವ
|ವ್ಕ ||ವ್ಖ ||ವ್ಗ ||ವ್ಘ ||ವ್ಙ ||ವ್ಚ ||ವ್ಛ ||ವ್ಜ ||ವ್ಝ ||ವ್ಞ ||ವ್ಟ ||ವ್ಠ ||ವ್ಡ ||ವ್ಢ ||ವ್ಣ ||ವ್ತ ||ವ್ಥ ||ವ್ದ ||ವ್ಧ ||ವ್ನ ||ವ್ಪ ||ವ್ಫ ||ವ್ಬ ||ವ್ಭ ||ವ್ಮ ||ವ್ಯ ||ವ್ರ ||ವ್ಱ ||ವ್ಲ ||ವ್ವ ||ವ್ಶ ||ವ್ಷ ||ವ್ಸ ||ವ್ಹ ||ವ್ಳ ||ವ್ೞ
|-
! ಶ
|ಶ್ಕ ||ಶ್ಖ ||ಶ್ಗ ||ಶ್ಘ ||ಶ್ಙ ||ಶ್ಚ ||ಶ್ಛ ||ಶ್ಜ ||ಶ್ಝ ||ಶ್ಞ ||ಶ್ಟ ||ಶ್ಠ ||ಶ್ಡ ||ಶ್ಢ ||ಶ್ಣ ||ಶ್ತ ||ಶ್ಥ ||ಶ್ದ ||ಶ್ಧ ||ಶ್ನ ||ಶ್ಪ ||ಶ್ಫ ||ಶ್ಬ ||ಶ್ಭ ||ಶ್ಮ ||ಶ್ಯ ||ಶ್ರ ||ಶ್ಱ ||ಶ್ಲ ||ಶ್ವ ||ಶ್ಶ ||ಶ್ಷ ||ಶ್ಸ ||ಶ್ಹ ||ಶ್ಳ ||ಶ್ೞ 
|-
! ಷ
|ಷ್ಕ ||ಷ್ಖ ||ಷ್ಗ ||ಷ್ಘ ||ಷ್ಙ ||ಷ್ಚ ||ಷ್ಛ ||ಷ್ಜ ||ಷ್ಝ ||ಷ್ಞ ||ಷ್ಟ ||ಷ್ಠ ||ಷ್ಡ ||ಷ್ಢ ||ಷ್ಣ ||ಷ್ತ ||ಷ್ಥ ||ಷ್ದ ||ಷ್ಧ ||ಷ್ನ ||ಷ್ಪ ||ಷ್ಫ ||ಷ್ಬ ||ಷ್ಭ ||ಷ್ಮ ||ಷ್ಯ ||ಷ್ರ ||ಷ್ಱ ||ಷ್ಲ ||ಷ್ವ ||ಷ್ಶ ||ಷ್ಷ ||ಷ್ಸ ||ಷ್ಹ ||ಷ್ಳ ||ಷ್ೞ
|-
! ಸ
|ಸ್ಕ ||ಸ್ಖ ||ಸ್ಗ ||ಸ್ಘ ||ಸ್ಙ ||ಸ್ಚ ||ಸ್ಛ ||ಸ್ಜ ||ಸ್ಝ ||ಸ್ಞ ||ಸ್ಟ ||ಸ್ಠ ||ಸ್ಡ ||ಸ್ಢ ||ಸ್ಣ ||ಸ್ತ ||ಸ್ಥ ||ಸ್ದ ||ಸ್ಧ ||ಸ್ನ ||ಸ್ಪ ||ಸ್ಫ ||ಸ್ಬ ||ಸ್ಭ ||ಸ್ಮ ||ಸ್ಯ ||ಸ್ರ ||ಸ್ಱ ||ಸ್ಲ ||ಸ್ವ ||ಸ್ಶ ||ಸ್ಷ ||ಸ್ಸ ||ಸ್ಹ ||ಸ್ಳ ||ಸ್ೞ
|-
! ಹ
|ಹ್ಕ ||ಹ್ಖ ||ಹ್ಗ ||ಹ್ಘ ||ಹ್ಙ ||ಹ್ಚ ||ಹ್ಛ ||ಹ್ಜ ||ಹ್ಝ ||ಹ್ಞ ||ಹ್ಟ ||ಹ್ಠ ||ಹ್ಡ ||ಹ್ಢ ||ಹ್ಣ ||ಹ್ತ ||ಹ್ಥ ||ಹ್ದ ||ಹ್ಧ ||ಹ್ನ ||ಹ್ಪ ||ಹ್ಫ ||ಹ್ಬ ||ಹ್ಭ ||ಹ್ಮ ||ಹ್ಯ ||ಹ್ರ ||ಹ್ಱ ||ಹ್ಲ ||ಹ್ವ ||ಹ್ಶ ||ಹ್ಷ ||ಹ್ಸ ||ಹ್ಹ ||ಹ್ಳ ||ಹ್ೞ
|-
! ಳ
|ಳ್ಕ ||ಳ್ಖ ||ಳ್ಗ ||ಳ್ಘ ||ಳ್ಙ ||ಳ್ಚ ||ಳ್ಛ ||ಳ್ಜ ||ಳ್ಝ ||ಳ್ಞ ||ಳ್ಟ ||ಳ್ಠ ||ಳ್ಡ ||ಳ್ಢ ||ಳ್ಣ ||ಳ್ತ ||ಳ್ಥ ||ಳ್ದ ||ಳ್ಧ ||ಳ್ನ ||ಳ್ಪ ||ಳ್ಫ ||ಳ್ಬ ||ಳ್ಭ ||ಳ್ಮ ||ಳ್ಯ ||ಳ್ರ ||ಳ್ಱ ||ಳ್ಲ ||ಳ್ವ ||ಳ್ಶ ||ಳ್ಷ ||ಳ್ಸ ||ಳ್ಹ ||ಳ್ಳ ||ಳ್ೞ
|-
! ೞ
|ೞ್ಕ ||ೞ್ಖ ||ೞ್ಗ ||ೞ್ಘ ||ೞ್ಙ ||ೞ್ಚ ||ೞ್ಛ ||ೞ್ಜ ||ೞ್ಝ ||ೞ್ಞ ||ೞ್ಟ ||ೞ್ಠ ||ೞ್ಡ ||ೞ್ಢ ||ೞ್ಣ ||ೞ್ತ ||ೞ್ಥ ||ೞ್ದ ||ೞ್ಧ ||ೞ್ನ ||ೞ್ಪ ||ೞ್ಫ ||ೞ್ಬ ||ೞ್ಭ ||ೞ್ಮ ||ೞ್ಯ ||ೞ್ರ ||ೞ್ಱ ||ೞ್ಲ ||ೞ್ವ ||ೞ್ಶ ||ೞ್ಷ ||ೞ್ಸ ||ೞ್ಹ ||ೞ್ಳ ||ೞ್ೞ
|}

ನಮೊ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆಲು ಮಾತ ವಾಕ್ಯೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ವಾಕ್ಯೊಲು ಪದೊಲೆಡ್ದ್ ಕೂಡೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಪದೊಕುಲು ಅಕ್ಷರೊಡ್ದು ಕೂಡುದಿಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾರ್ನೆಗ್, ಯಾನ್ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋದ್ ಬರ್ಪೆ. ಈ ವಾಕ್ಯೊಡು ನಾಲ್ ಪದೊಕುಲು ಉಂಡು. ೧.ಯಾನ್, ೨.ಸಾಲೆಗ್, ೩.ಪೋದ್, ೪. ಬರ್ಪೆ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಪದೊಟುಲಾ ಬೇತೆಬೇತೆ ಅಕ್ಷರೊಲು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಯಾನ್ ಪದೊನು ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬರೆನಗ ಯ್+ಆ+ನ್ ಇಂಚ ಮೂಜಿ [[:en:Phonology|ಧ್ವನಿಮಾ]] ಉಂಡು. ಇಂಚ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್‌ನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಮಾಲೆಗ್ ಅಕ್ಷರೊ ಮಾಲೆ ಪನ್ಪೆರ್.

'''ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಬರೆನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಸಾಲ್. ಇಂದೆತ ಇತಿಹಾಸೊ ಪ್ರಾಚೀನ ಇಜಿಫ್ತ್‌ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೨೭೦೦ಡ್ ಆತ್ಂಡ್. ಬಾರತೊಡು [[:kn:ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ]] ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಬಗೆಟ್ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ. ಕೇಶಿರಾಜ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಯಾಕರನೆ ಆಯನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಂ ಬೂಕುಡು ಕನ್ನಡೊದ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಶುದ್ದಗೆ ಪನ್ತೆ. ಶುದ್ದಗೆ ಪಂಡ ತುಳುಟುಲಾ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಂದ್ ಅರ್ತೊ.

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆ]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು]]</text>
      <sha1>aspkqzme2l6bgtpdogrr41hxs8do2w9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361570</id>
      <parentid>361569</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T07:14:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishwanatha Badikana</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* ವ್ಯಂಜನೊ ಸಂಯೋಗೊಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ */</comment>
      <origin>361570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18927" sha1="lewnfeh90unwggwlgu43iv806zrhbvz" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:200px; float:right; margin-left:1em; text-align:center; background:none; border:1px #666 solid; padding:3px&quot;
|-
! bgcolor=&quot;#ccccff&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ'''
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಸ್ವರೊಲು'''
|-
| [[ಅ]] || [[ಆ]] || [[ಇ]] || [[ಈ]] || [[ಉ]] || [[ಊ]]
|-
| [[ಋ]] || [[ೠ]] || [[ಎ]] || [[ಏ]] || [[ಐ]] || [[ಒ]]
|-
| [[ಓ]] || [[ಔ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಯೋಗವಾಹೊಲು'''
|-
| [[ಂ]] || [[ಃ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ವ್ಯಂಜನೊಲು'''
|-
| [[ಕ|ಕ್]] || [[ಖ|ಖ್]] || [[ಗ|ಗ್]] || [[ಘ|ಘ್]] || [[ಙ|ಙ್]]
|-
| [[ಚ|ಚ್]] || [[ಛ|ಛ್]] || [[ಜ|ಜ್]] || [[ಝ|ಝ್]] || [[ಞ|ಞ್]]
|-
| [[ಟ|ಟ್]] || [[ಠ|ಠ್]] || [[ಡ|ಡ್]] || [[ಢ|ಢ್]] || [[ಣ|ಣ್]]
|-
| [[ತ|ತ್]] || [[ಥ|ಥ್]] || [[ದ|ದ್]] || [[ಧ|ಧ್]] || [[ನ|ನ್]]
|-
| [[ಪ|ಪ್]] || [[ಫ|ಫ್]] || [[ಬ|ಬ್]] || [[ಭ|ಭ್]] || [[ಮ|ಮ್]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಲು'''
|-
| [[ಯ|ಯ್]] || [[ರ|ರ್]] || [[ಱ|ಱ್]] || [[ಲ|ಲ್]] || [[ವ|ವ್]] || [[ಶ|ಶ್]]
|-
| [[ಷ|ಷ್]] || [[ಸ|ಸ್]] || [[ಹ|ಹ್]] || [[ಳ|ಳ್]]|| [[ೞ|ೞ್]]
|}

'''ಐಪಿಎಡ್ ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊಮಾಲೆ'''

ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ, ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಂದು ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ

== ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|-
| a || á || e || í || u || ú || ŕ || i || o
|-
| [[ಅ]] || [[ಆ]] || [[ಇ]] || [[ಈ]] || [[ಉ]] || [[ಊ]] || [[ಋ]] || [[ಐ]] || [[ಒ]]
|}

'''ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ''' [[:kn:ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿ|ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಡ್ದ್]] ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;http://ancientscripts.com/kadamba.html&lt;/ref&gt; ಇಂದೆನ್ ಸ್ವರೊಕುಲು, ವ್ಯಂಜನೊಕುಲುಂದು ಮೇಲ್ನೋಟೊಗು ರಡ್ಡ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

== ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| k || g || ģ
|-
| ಕ || ಗ || ಘ
|-
| c || j || z ź
|-
| ಚ || ಜ || ಝ
|-
| t || d || n
|-
| ತ || ದ || ನ
|-
| ŧ || đ || ń
|-
| ಟ || ಡ || ಣ
|-
| p || b || m
|-
| ಪ || ಬ || ಮ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| y || r || l || v || ş || s || h || ļ
|-
| ಯ || ರ || ಲ || ವ || ಷ || ಸ || ಹ || ಳ
|}

== ತುಳು ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಇಬಾಗೊ ಕ್ರಮೊ ==
ತುಳು ಬಾಸೆದ ಅದ್ಯಯನೊದ ಕ್ರಮೊಟು ಸ್ವರೊ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಂಜನೊ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಪೆರ ಉಲಾಯಿತ ಇಬಾಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಅವು ಇಂಚ ಉಂಡು.

=== ಸ್ವರ ===
*ಹ್ರಸ್ವ, ದೀರ್ಘ, ಅನುಸ್ವಾರ, ವಿಸರ್ಗ, ಸಂದ್ಯಕ್ಷರ, ಪ್ಲುತ

=== ವ್ಯಂಜನೊ ===
ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಟ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ
* ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ

===ವ್ಯಂಜನೊ ಸಂಯೋಗೊಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ===
{| class=&quot;wikitable sortable sort-under-center mw-datatable sticky-table-head sticky-table-col1&quot; style=&quot;text-align:center;width:100%;overflow:scroll;color:darkred;background-color:#fcffff;font-size:125%&quot; 
|+ class=&quot;nowrap&quot; style=&quot;text-align:center;font-size:80%&quot; | ತುಳು ವ್ಯಂಜನೊ ಸಂಯೋಜನೆಲು |
! !! ಕ !! ಖ !! ಗ !! ಘ !! ಘ !! ಚ!! ಛ !! ಜ !! ಝ !! ಞ !! ಟ !! ಠ !! ಡ !! ಢ !! ಣ !! ತ !! ಥ !! ದ !! ಧ !! ನ !! ಪ !! ಫ !! ಬ !! ಭ !! ಮ !! ಯ!! ರ !! ಱ !! ಲ !! ವ !! ಶ !! ಷ !! ಸ !! ಹ !! ಳ !! ೞ
|-
! ಕೆ
|ಕ್ಕ ||ಕ್ಖ ||ಕ್ಗ ||ಕ್ಘ ||ಕ್ಚ ||ಕ್||ಕ್ಜ ||ಕ್ಝ ||ಕ್ ||ಕ್ಟ ||ಕ್ಠ ||ಕ್ಡ||ಕ್ಢ||ಕ್ಣ ||ಕ್ತ ||ಕ್ದ ||ಕ್ಧ||ಕ್ನ ||ಕ್ಪ ||ಕ್ಫ ||ಕ್ಬ||ಕ್ಭ||ಕ್ಮ||ಕ್ಯ ||ಕ್ರ ||ಕ್ಲ||ಕ್ಲ||ಕ್ವ||ಕ್ಶ ||
|-
! ಖ
|ಖ್ಖ ||ಖ್ಖ ||ಖ್ಗ ||ಖ್ಘ ||ಖ್ಖ ||ಖ್ಚ ||ಖ್ಜ || ||ಖ್ಶ ||ಕ್ಷ ||ಖ್ಸ ||ಖ್ಹ ||ಖ್ಳ ||ಖ್ಞ
|-
! ಜಿ
|ಗ್ಕ ||ಗ್ಖ ||ಗ್ಗ ||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್ಜ ||ಗ್ಝ||ಗ್||ಗ್ಟ ||ಗ್ಠ||ಗ್ಡ||ಗ್ಧ||ಗ್ಣ ||ಗ್ತ ||ಗ್ದ||ಗ್ಧ ||ಗ್ನ||ಗ್ಪ||ಗ್ಫ ||ಗ್ಬ||ಗ್ಭ||ಗ್ಮ||ಗ್ಯ ||ಗ್||ಗ್ಲ||ಗ್ಲ||ಗ್ವ|| ||ಗ್ಶ ||ಗ್ಷ ||ಗ್ಸ ||ಘ ||ಗ್ಳ ||ಗ್ಳು
|-
! ಘ
|ಘ್ಕ ||ಘ್ಖ ||ಘ್ಗ ||ಘ್ಘ ||ಘ್ಘ್ ||ಘ್ಚ ||ಘ್ ||ಘ್ಜ ||ಘ್ಝ ||ಘ್ ನಂತರ ||ಘ್ಟ ||ಘ್ಠ||ಘ್ಡ||ಘ್ಢ||ಘ್ಣ ||ಘ್ತ ||ಘ್ಠ ||ಘ್ದ ||ಘ್ನ ||ಘ್ಪ ||ಘ್ಫ||ಘ್ಘ್|| ||ಘ್ವ ||ಘ್ಶ ||ಘ್ಷ ||ಘ್ಸ ||ಘ್ಹ ||ಘ್ಳ ||ಘ್ಞ
|-
! ಙ
|ಙ್ಕ ||ಙख ||ಙg ||ಙघ || ||ಙ್ನ ||ಙ್ಪ ||ಇಫ್ || ||ಙ್ಶ ||ಙ್ಷ ||ಙs ||
|-
! ಚ
|ಚ್ಕ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಗ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ ||ಚ್ಚ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ನ || ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಸ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛಂ
|-
! ಛ
|ಛ್ಕ ||ಛ್ಖ ||ಛ್ಗ||ಛ್ಘ ||ಛ್ಛ್||ಛ್ಛ ||ಛ್ಛ್||||ಛ್ಜ||ಛ್ಝ||ಛ್ ||ಛ್ವ ||ಛ್ಶ ||ಛ್ಷ ||ಛ್ಸ||ಛ್ಹ||ಛ್ಳ||ಛ್ಛ್
|-
! ಜ
|ಜ್ಕ ||ಜ್ಖ ||ಜ್ಗ ||ಜ್ಘ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಚ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಜ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಟ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಡ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ||ಜ್ದ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ||ಜ್ಪ||ಜ್ಫ||ಜ್ಬ||ಜ್ಭ||ಜ್ಮ||ಜ್ಯ||ಜ್ರ||ಜ್ಲ||ಜ್ಲ||ಜ್ವ|| ||ಜ್ಶ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಸ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ
|-
! ಝ
|ಝ್ಕ ||ಝ್ಖ ||ಝ್ಗ ||ಝ್ಘ ||ಝ್ಝ್ ||ಝ್ಚ ||ಝ್ಛ ||ಝ್ಜ ||ಝ್ಝ್ ||ಝ್ಟ ||ಝ್ಠ || ||ಝ್ವ ||ಝ್ಶ ||ಝ್ಷ ||ಝ್ಸ ||ಝ್ಹ ||ಝ್ಳ ||ಝ್ಸ್
|-
! ಟ
|ಟ್ಕ ||ಟ್ಖ ||ಟ್ಗ ||ಟ್ಘ ||ಟ್ಲ ||ಟ್ಚ ||ಟ್ಜ ||ಟ್ಝ ||ಟ್||ಟ್ಟ ||ಟ್ಠ ||ಟ್ಡ ||ಛಟ್ ||ಟ್ಣ ||ಟ್ಟ ||ಟ್ಠ||ಟ್ದ ||ಟ್ಧ ||ಟ್ನ ||ಟ್ಪ ||ಟ್ಫ ||ಟ್ಬ ||ಟ್ಭ ||ಟ್ಮ ||ಟ್ಯ ||ಟ್ರ ||ಟ್ಲ ||ಟ್ವ || ||ಟ್ಶ ||ಟ್ಷ ||ಟ್ಸ ||ಟ್ಹ ||ಟ್ಳ ||ಟ್ಞ
|-
! ಠ
|ಠ್ಕ ||ಠ್ಖ ||ಠ್ಗ ||ಠ್ಘ ||ಠ್ಝ ||ಠ್ಚ ||ಠ್ಛ ||ಠ್ಜ ||ಠ್ಝ ||ಠ್ ನಂತರ ||ಠ್ಟ ||ಠ್ಠ || ||ಠ್ವ ||ಠ್ಶ ||ಠ್ಷ ||ಠ್ಸ ||ಠ್ಹ ||ಠ್ಳ ||ಠ್ಞೂ
|-
! ಡ
|ಡ್ಕ
|ಡ್ ||ಡ್ಗ ||ಡ್ಜ ||ಡ್ಜ್ ||ಡ್ಚ ||ಡ್ಛ ||ಡ್ಜ ||ಡ್ಝ ||ಡ್ಖ ||ಡ್ಠ ||ಡ್ಡ||ಡ್ಢ||ಡ್ಣ ||ಡ್ತ ||ಡ್ಠ ||ಡ್ಡ||ಡ್ಡ||ಡ್ನ ||ಡ್ಪ||ಡ್ಫ ||ಡ್ಬ||ಡ್ಭ ||ಡ್ಮ||ಡ್ಯ ||ಡ್ರ ||ಡ್ಲ ||ಡ್ಲ || ||ಡ್ವ ||ಡ್ಶ ||ಡ್ಶ ||ಡ್ಸ ||ಧ ||ಡ್ಳ ||ಡ್ಡು
|-
! ದ
|ಢ್ಕ ||ಢ್ಖ ||ಢಢ್ಗ ||ಢ್ಘ || ||ಧ್ವ ||ಢ್ಶ ||ಢ್ಷ ||ಢಢ್ಸ ||ಢ್ಹ ||ಢಢ್ಹ||
|-
! ಣ
|ಣ್ಕ ||ಞ್ಖ ||ಣ್ಗ ||ಣ್ಘ ||ಞ್ಞ ||ಞ್ಚ ||ಞ್ಜ ||ಞ್ ||ಣ್ಶ ||ಣ್ಷ ||ಣ್ಸ ||ಣ್ಹ ||ಣ್ಳ ||ಞ್ಞ
|-
! ತ
|ತ್ಕ ||ತ್ಖ ||ತ್ಗ ||ತ್ಘ ||ತ್ಙ ||ತ್ಚ ||ತ್ಜ ||ತ್ಝ ||ತ್ ನಂತರ ||ತ್ತ ||ತ್ಠ ||ತ್ತ ||ತ್ಢ ||ತ್ಣ ||ತ್ತ ||ತ್ಥ ||ತ್ಧ ||ತ್ನ ||ತ್ಪ ||ತ್ಫ ||ತ್ಬ ||ತ್ಭ ||ತ್ಮ ||ತ್ಯ ||ತ್ರ ||ತ್ಲ ||ತ್ಲ ||ತ್ವ|| ||ತ್ಶ ||ತ್ಷ ||ತ್ಸ ||ತ್ಹ ||ತ್ಳ ||ತ್ಳು
|-
! ಥ
|ಥ್ಕ ||ಥ್ಃ ||ಥ್ಶ ||ಥ್ಷ ||ಥ್ಸ ||ಥ್ಹ ||ಥ್ಳ ||ಥ್ಞ
|-
! ದ
|ದ್ಕ ||ದ್ಖ ||ದ್ಗ ||ದ್ಘ ||ದ್ಳ್ ||ದ್ಚ ||ದ್ ||ದ್ಜ ||ದ್ಝ ||ದ್ ನಂತರ ||ದತ್ತ ||ದ್ಠ ||ದ್ದ ||ದ್ದ ||ದ್ಣ ||ದತ್ತ ||ದ್ದ ||ದ್ಧ ||ದ್ನ ||ದ್ಪ ||ದ್ಫ ||ದ್ಬ ||ದ್ಭ ||ದ್ಮ||ದ್ಯ ||ದ್ರ||ದ್ದ||ದ್ಲ ||ದ್ವ|| ||ದ್ಶ ||ದ್ಶ ||ದ್ಸ ||ದ್ಹ ||ದ್ಳ ||ದ್ಞೂ
|-
! ಧ
|ಧ್ಕ ||ಧ್ಖ ||ಧ್ಗ ||ಧ್ಘ ||ಧ್ಝ ||ಧ್ಚ ||ಧ್ಜ ||ಧ್ಝ ||ಧ್ ನಂತರ ||ಧ್ಟ ||ಧ್|| ||ಧ್ವ ||ಧ್ಶ ||ಧ್ಷ ||ಧ್ಸ ||ಧ ||ಧ್ಳ ||ಧ್ಞೂ
|-
! ನ
|ನ್ಕ ||ನ್ಖ ||ನ್ಗ ||ನ್ಘ ||ನ್ ||ನ್ಚ ||ನ್ ||ನ್ಜ ||ನ್ಝ ||ನ್ ಸ್ಥಾನ ||ನ್ಠ ||ನ್ಡ ||ನ್ದ ||ನ್ಣ ||ನ್ತ ||ನ್ಥ ||ನ್ಧ ||ನ್ನ ||ನ್ಪ ||ನ್ಫ ||ನ್ಬ ||ನ್ಭ ||ನ್ಮ ||ನ್ಯ ||ನ್ರ ||ನ್||ನ್ಲ ||ನ್ಶ ||
|-
! ಪ
|ಪ್ಕ ||ಪ್ಖ ||ಪ್ಗ ||ಪ್ಘ ||ಪ್ಙ ||ಪ್ಚ ||ಪ್ಛ ||ಪ್ಜ ||ಪ್ಝ ||ಪ್ಞ ||ಪ್ಟ ||ಪ್ಠ ||ಪ್ಡ ||ಪ್ಢ ||ಪ್ಣ ||ಪ್ತ ||ಪ್ಥ ||ಪ್ದ ||ಪ್ಧ ||ಪ್ನ ||ಪ್ಪ ||ಪ್ಫ ||ಪ್ಬ ||ಪ್ಭ ||ಪ್ಮ ||ಪ್ಯ ||ಪ್ರ ||ಪ್ಱ ||ಪ್ಲ ||ಪ್ವ ||ಪ್ಶ ||ಪ್ಷ ||ಪ್ಸ ||ಪ್ಹ ||ಪ್ಳ ||ಪ್ೞ 
|-
! ಫ
|ಫ್ಕ ||ಫ್ಖ ||ಫ್ಗ ||ಫ್ಘ ||ಫ್ಙ ||ಫ್ಚ ||ಫ್ಛ ||ಫ್ಜ ||ಫ್ಝ ||ಫ್ಞ ||ಫ್ಟ ||ಫ್ಠ ||ಫ್ಡ ||ಫ್ಢ ||ಫ್ಣ ||ಫ್ತ ||ಫ್ಥ ||ಫ್ದ ||ಫ್ಧ ||ಫ್ನ ||ಫ್ಪ ||ಫ್ಫ ||ಫ್ಬ ||ಫ್ಭ ||ಫ್ಮ ||ಫ್ಯ ||ಫ್ರ ||ಫ್ಱ ||ಫ್ಲ ||ಫ್ವ ||ಫ್ಶ ||ಫ್ಷ ||ಫ್ಸ ||ಫ್ಹ ||ಫ್ಳ ||ಫ್ೞ 
|-
! ಬ
|ಬ್ಕ ||ಬ್ಖ ||ಬ್ಗ ||ಬ್ಘ ||ಬ್ಙ ||ಬ್ಚ ||ಬ್ಛ ||ಬ್ಜ ||ಬ್ಝ ||ಬ್ಞ ||ಬ್ಟ ||ಬ್ಠ ||ಬ್ಡ ||ಬ್ಢ ||ಬ್ಣ ||ಬ್ತ ||ಬ್ಥ ||ಬ್ದ ||ಬ್ಧ ||ಬ್ನ ||ಬ್ಪ ||ಬ್ಫ ||ಬ್ಬ ||ಬ್ಭ ||ಬ್ಮ ||ಬ್ಯ ||ಬ್ರ ||ಬ್ಱ ||ಬ್ಲ ||ಬ್ವ ||ಬ್ಶ ||ಬ್ಷ ||ಬ್ಸ ||ಬ್ಹ ||ಬ್ಳ ||ಬ್ೞ 
|-
! ಭ
|ಭ್ಕ ||ಭ್ಖ ||ಭ್ಗ ||ಭ್ಘ ||ಭ್ಙ ||ಭ್ಚ ||ಭ್ಛ ||ಭ್ಜ ||ಭ್ಝ ||ಭ್ಞ ||ಭ್ಟ ||ಭ್ಠ ||ಭ್ಡ ||ಭ್ಢ ||ಭ್ಣ ||ಭ್ತ ||ಭ್ಥ ||ಭ್ದ ||ಭ್ಧ ||ಭ್ನ ||ಭ್ಪ ||ಭ್ಫ ||ಭ್ಬ ||ಭ್ಭ ||ಭ್ಮ ||ಭ್ಯ ||ಭ್ರ ||ಭ್ಱ ||ಭ್ಲ ||ಭ್ವ ||ಭ್ಶ ||ಭ್ಷ ||ಭ್ಸ ||ಭ್ಹ ||ಭ್ಳ ||ಭ್ೞ 
|-
! ಮ
|ಮ್ಕ ||ಮ್ಖ ||ಮ್ಗ ||ಮ್ಘ ||ಮ್ಙ ||ಮ್ಚ ||ಮ್ಛ ||ಮ್ಜ ||ಮ್ಝ ||ಮ್ಞ ||ಮ್ಟ ||ಮ್ಠ ||ಮ್ಡ ||ಮ್ಢ ||ಮ್ಣ ||ಮ್ತ ||ಮ್ಥ ||ಮ್ದ ||ಮ್ಧ ||ಮ್ನ ||ಮ್ಪ ||ಮ್ಫ ||ಮ್ಬ ||ಮ್ಭ ||ಮ್ಮ ||ಮ್ಯ ||ಮ್ರ ||ಮ್ಱ ||ಮ್ಲ ||ಮ್ವ ||ಮ್ಶ ||ಮ್ಷ ||ಮ್ಸ ||ಮ್ಹ ||ಮ್ಳ ||ಮ್ೞ
|-
! ಯ
|ಯ್ಕ ||ಯ್ಖ ||ಯ್ಗ ||ಯ್ಘ ||ಯ್ಙ ||ಯ್ಚ ||ಯ್ಛ ||ಯ್ಜ ||ಯ್ಝ ||ಯ್ಞ ||ಯ್ಟ ||ಯ್ಠ ||ಯ್ಡ ||ಯ್ಢ ||ಯ್ಣ ||ಯ್ತ ||ಯ್ಥ ||ಯ್ದ ||ಯ್ಧ ||ಯ್ನ ||ಯ್ಪ ||ಯ್ಫ ||ಯ್ಬ ||ಯ್ಭ ||ಯ್ಮ ||ಯ್ಯ ||ಯ್ರ ||ಯ್ಱ ||ಯ್ಲ ||ಯ್ವ ||ಯ್ಶ ||ಯ್ಷ ||ಯ್ಸ ||ಯ್ಹ ||ಯ್ಳ ||ಯ್ೞ
|-
! ರ
|'''ರ್ಕ''' ||'''ರ್ಖ''' ||'''ರ್ಗ''' ||'''ರ್ಘ''' ||'''ರ್ಙ''' ||'''ರ್ಚ''' ||'''ರ್ಛ''' ||'''ರ್ಜ''' ||'''ರ್ಝ''' ||'''ರ್ಞ''' ||'''ರ್ಟ''' ||'''ರ್ಠ''' ||'''ರ್ಡ''' ||'''ರ್ಢ''' ||'''ರ್ಣ''' ||'''ರ್ತ''' ||'''ರ್ಥ''' ||'''ರ್ದ''' ||'''ರ್ಧ''' ||'''ರ್ನ''' ||'''ರ್ಪ''' ||'''ರ್ಫ''' ||'''ರ್ಬ''' ||'''ರ್ಭ''' ||'''ರ್ಮ''' ||'''ರ್ಯ''' ||ರ್ರ ||'''ರ್ಱ''' ||'''ರ್ಲ''' ||'''ರ್ವ''' ||'''ರ್ಶ''' ||'''ರ್ಷ''' ||'''ರ್ಸ''' ||'''ರ್ಹ''' ||'''ರ್ಳ''' ||'''ರ್ೞ'''
|-
! ಱ
|ಱ್ಕ ||ಱ್ಖ ||ಱ್ಗ ||ಱ್ಘ ||ಱ್ಙ ||ಱ್ಚ ||ಱ್ಛ ||ಱ್ಜ ||ಱ್ಝ ||ಱ್ಞ ||ಱ್ಟ ||ಱ್ಠ ||ಱ್ಡ ||ಱ್ಢ ||ಱ್ಣ ||ಱ್ತ ||ಱ್ಥ ||ಱ್ದ ||ಱ್ಧ ||ಱ್ನ ||ಱ್ಪ ||ಱ್ಫ ||ಱ್ಬ ||ಱ್ಭ ||ಱ್ಮ ||ಱ್ಯ ||ಱ್ರ ||ಱ್ಱ ||ಱ್ಲ ||ಱ್ವ ||ಱ್ಶ ||ಱ್ಷ ||ಱ್ಸ ||ಱ್ಹ ||ಱ್ಳ ||ಱ್ೞ
|-
! ಲ
|ಲ್ಕ ||ಲ್ಖ ||ಲ್ಗ ||ಲ್ಘ ||ಲ್ಙ ||ಲ್ಚ ||ಲ್ಛ ||ಲ್ಜ ||ಲ್ಝ ||ಲ್ಞ ||ಲ್ಟ ||ಲ್ಠ ||ಲ್ಡ ||ಲ್ಢ ||ಲ್ಣ ||ಲ್ತ ||ಲ್ಥ ||ಲ್ದ ||ಲ್ಧ ||ಲ್ನ ||ಲ್ಪ ||ಲ್ಫ ||ಲ್ಬ ||ಲ್ಭ ||ಲ್ಮ ||ಲ್ಯ ||ಲ್ರ ||ಲ್ಱ ||ಲ್ಲ ||ಲ್ವ ||ಲ್ಶ ||ಲ್ಷ ||ಲ್ಸ ||ಲ್ಹ ||ಲ್ಳ ||ಲ್ೞ
|-
! ವ
|ವ್ಕ ||ವ್ಖ ||ವ್ಗ ||ವ್ಘ ||ವ್ಙ ||ವ್ಚ ||ವ್ಛ ||ವ್ಜ ||ವ್ಝ ||ವ್ಞ ||ವ್ಟ ||ವ್ಠ ||ವ್ಡ ||ವ್ಢ ||ವ್ಣ ||ವ್ತ ||ವ್ಥ ||ವ್ದ ||ವ್ಧ ||ವ್ನ ||ವ್ಪ ||ವ್ಫ ||ವ್ಬ ||ವ್ಭ ||ವ್ಮ ||ವ್ಯ ||ವ್ರ ||ವ್ಱ ||ವ್ಲ ||ವ್ವ ||ವ್ಶ ||ವ್ಷ ||ವ್ಸ ||ವ್ಹ ||ವ್ಳ ||ವ್ೞ
|-
! ಶ
|ಶ್ಕ ||ಶ್ಖ ||ಶ್ಗ ||ಶ್ಘ ||ಶ್ಙ ||ಶ್ಚ ||ಶ್ಛ ||ಶ್ಜ ||ಶ್ಝ ||ಶ್ಞ ||ಶ್ಟ ||ಶ್ಠ ||ಶ್ಡ ||ಶ್ಢ ||ಶ್ಣ ||ಶ್ತ ||ಶ್ಥ ||ಶ್ದ ||ಶ್ಧ ||ಶ್ನ ||ಶ್ಪ ||ಶ್ಫ ||ಶ್ಬ ||ಶ್ಭ ||ಶ್ಮ ||ಶ್ಯ ||ಶ್ರ ||ಶ್ಱ ||ಶ್ಲ ||ಶ್ವ ||ಶ್ಶ ||ಶ್ಷ ||ಶ್ಸ ||ಶ್ಹ ||ಶ್ಳ ||ಶ್ೞ 
|-
! ಷ
|ಷ್ಕ ||ಷ್ಖ ||ಷ್ಗ ||ಷ್ಘ ||ಷ್ಙ ||ಷ್ಚ ||ಷ್ಛ ||ಷ್ಜ ||ಷ್ಝ ||ಷ್ಞ ||ಷ್ಟ ||ಷ್ಠ ||ಷ್ಡ ||ಷ್ಢ ||ಷ್ಣ ||ಷ್ತ ||ಷ್ಥ ||ಷ್ದ ||ಷ್ಧ ||ಷ್ನ ||ಷ್ಪ ||ಷ್ಫ ||ಷ್ಬ ||ಷ್ಭ ||ಷ್ಮ ||ಷ್ಯ ||ಷ್ರ ||ಷ್ಱ ||ಷ್ಲ ||ಷ್ವ ||ಷ್ಶ ||ಷ್ಷ ||ಷ್ಸ ||ಷ್ಹ ||ಷ್ಳ ||ಷ್ೞ
|-
! ಸ
|ಸ್ಕ ||ಸ್ಖ ||ಸ್ಗ ||ಸ್ಘ ||ಸ್ಙ ||ಸ್ಚ ||ಸ್ಛ ||ಸ್ಜ ||ಸ್ಝ ||ಸ್ಞ ||ಸ್ಟ ||ಸ್ಠ ||ಸ್ಡ ||ಸ್ಢ ||ಸ್ಣ ||ಸ್ತ ||ಸ್ಥ ||ಸ್ದ ||ಸ್ಧ ||ಸ್ನ ||ಸ್ಪ ||ಸ್ಫ ||ಸ್ಬ ||ಸ್ಭ ||ಸ್ಮ ||ಸ್ಯ ||ಸ್ರ ||ಸ್ಱ ||ಸ್ಲ ||ಸ್ವ ||ಸ್ಶ ||ಸ್ಷ ||ಸ್ಸ ||ಸ್ಹ ||ಸ್ಳ ||ಸ್ೞ
|-
! ಹ
|ಹ್ಕ ||ಹ್ಖ ||ಹ್ಗ ||ಹ್ಘ ||ಹ್ಙ ||ಹ್ಚ ||ಹ್ಛ ||ಹ್ಜ ||ಹ್ಝ ||ಹ್ಞ ||ಹ್ಟ ||ಹ್ಠ ||ಹ್ಡ ||ಹ್ಢ ||ಹ್ಣ ||ಹ್ತ ||ಹ್ಥ ||ಹ್ದ ||ಹ್ಧ ||ಹ್ನ ||ಹ್ಪ ||ಹ್ಫ ||ಹ್ಬ ||ಹ್ಭ ||ಹ್ಮ ||ಹ್ಯ ||ಹ್ರ ||ಹ್ಱ ||ಹ್ಲ ||ಹ್ವ ||ಹ್ಶ ||ಹ್ಷ ||ಹ್ಸ ||ಹ್ಹ ||ಹ್ಳ ||ಹ್ೞ
|-
! ಳ
|ಳ್ಕ ||ಳ್ಖ ||ಳ್ಗ ||ಳ್ಘ ||ಳ್ಙ ||ಳ್ಚ ||ಳ್ಛ ||ಳ್ಜ ||ಳ್ಝ ||ಳ್ಞ ||ಳ್ಟ ||ಳ್ಠ ||ಳ್ಡ ||ಳ್ಢ ||ಳ್ಣ ||ಳ್ತ ||ಳ್ಥ ||ಳ್ದ ||ಳ್ಧ ||ಳ್ನ ||ಳ್ಪ ||ಳ್ಫ ||ಳ್ಬ ||ಳ್ಭ ||ಳ್ಮ ||ಳ್ಯ ||ಳ್ರ ||ಳ್ಱ ||ಳ್ಲ ||ಳ್ವ ||ಳ್ಶ ||ಳ್ಷ ||ಳ್ಸ ||ಳ್ಹ ||ಳ್ಳ ||ಳ್ೞ
|-
! ೞ
|ೞ್ಕ ||ೞ್ಖ ||ೞ್ಗ ||ೞ್ಘ ||ೞ್ಙ ||ೞ್ಚ ||ೞ್ಛ ||ೞ್ಜ ||ೞ್ಝ ||ೞ್ಞ ||ೞ್ಟ ||ೞ್ಠ ||ೞ್ಡ ||ೞ್ಢ ||ೞ್ಣ ||ೞ್ತ ||ೞ್ಥ ||ೞ್ದ ||ೞ್ಧ ||ೞ್ನ ||ೞ್ಪ ||ೞ್ಫ ||ೞ್ಬ ||ೞ್ಭ ||ೞ್ಮ ||ೞ್ಯ ||ೞ್ರ ||ೞ್ಱ ||ೞ್ಲ ||ೞ್ವ ||ೞ್ಶ ||ೞ್ಷ ||ೞ್ಸ ||ೞ್ಹ ||ೞ್ಳ ||ೞ್ೞ
|}

ನಮೊ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆಲು ಮಾತ ವಾಕ್ಯೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ವಾಕ್ಯೊಲು ಪದೊಲೆಡ್ದ್ ಕೂಡೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಪದೊಕುಲು ಅಕ್ಷರೊಡ್ದು ಕೂಡುದಿಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾರ್ನೆಗ್, ಯಾನ್ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋದ್ ಬರ್ಪೆ. ಈ ವಾಕ್ಯೊಡು ನಾಲ್ ಪದೊಕುಲು ಉಂಡು. ೧.ಯಾನ್, ೨.ಸಾಲೆಗ್, ೩.ಪೋದ್, ೪. ಬರ್ಪೆ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಪದೊಟುಲಾ ಬೇತೆಬೇತೆ ಅಕ್ಷರೊಲು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಯಾನ್ ಪದೊನು ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬರೆನಗ ಯ್+ಆ+ನ್ ಇಂಚ ಮೂಜಿ [[:en:Phonology|ಧ್ವನಿಮಾ]] ಉಂಡು. ಇಂಚ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್‌ನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಮಾಲೆಗ್ ಅಕ್ಷರೊ ಮಾಲೆ ಪನ್ಪೆರ್.

'''ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಬರೆನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಸಾಲ್. ಇಂದೆತ ಇತಿಹಾಸೊ ಪ್ರಾಚೀನ ಇಜಿಫ್ತ್‌ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೨೭೦೦ಡ್ ಆತ್ಂಡ್. ಬಾರತೊಡು [[:kn:ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ]] ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಬಗೆಟ್ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ. ಕೇಶಿರಾಜ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಯಾಕರನೆ ಆಯನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಂ ಬೂಕುಡು ಕನ್ನಡೊದ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಶುದ್ದಗೆ ಪನ್ತೆ. ಶುದ್ದಗೆ ಪಂಡ ತುಳುಟುಲಾ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಂದ್ ಅರ್ತೊ.

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆ]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು]]</text>
      <sha1>lewnfeh90unwggwlgu43iv806zrhbvz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361571</id>
      <parentid>361570</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T07:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishwanatha Badikana</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* ವ್ಯಂಜನೊ ಸಂಯೋಗೊಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ */</comment>
      <origin>361571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19026" sha1="c46x6ojvob4fynr8wd3p2swef4i3xnk" xml:space="preserve">{| style=&quot;width:200px; float:right; margin-left:1em; text-align:center; background:none; border:1px #666 solid; padding:3px&quot;
|-
! bgcolor=&quot;#ccccff&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ'''
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಸ್ವರೊಲು'''
|-
| [[ಅ]] || [[ಆ]] || [[ಇ]] || [[ಈ]] || [[ಉ]] || [[ಊ]]
|-
| [[ಋ]] || [[ೠ]] || [[ಎ]] || [[ಏ]] || [[ಐ]] || [[ಒ]]
|-
| [[ಓ]] || [[ಔ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಯೋಗವಾಹೊಲು'''
|-
| [[ಂ]] || [[ಃ]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ವ್ಯಂಜನೊಲು'''
|-
| [[ಕ|ಕ್]] || [[ಖ|ಖ್]] || [[ಗ|ಗ್]] || [[ಘ|ಘ್]] || [[ಙ|ಙ್]]
|-
| [[ಚ|ಚ್]] || [[ಛ|ಛ್]] || [[ಜ|ಜ್]] || [[ಝ|ಝ್]] || [[ಞ|ಞ್]]
|-
| [[ಟ|ಟ್]] || [[ಠ|ಠ್]] || [[ಡ|ಡ್]] || [[ಢ|ಢ್]] || [[ಣ|ಣ್]]
|-
| [[ತ|ತ್]] || [[ಥ|ಥ್]] || [[ದ|ದ್]] || [[ಧ|ಧ್]] || [[ನ|ನ್]]
|-
| [[ಪ|ಪ್]] || [[ಫ|ಫ್]] || [[ಬ|ಬ್]] || [[ಭ|ಭ್]] || [[ಮ|ಮ್]]
|-
| align=&quot;left&quot; colspan=&quot;6&quot; | '''ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಲು'''
|-
| [[ಯ|ಯ್]] || [[ರ|ರ್]] || [[ಱ|ಱ್]] || [[ಲ|ಲ್]] || [[ವ|ವ್]] || [[ಶ|ಶ್]]
|-
| [[ಷ|ಷ್]] || [[ಸ|ಸ್]] || [[ಹ|ಹ್]] || [[ಳ|ಳ್]]|| [[ೞ|ೞ್]]
|}

'''ಐಪಿಎಡ್ ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊಮಾಲೆ'''

ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ, ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಂದು ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ

== ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|-
| a || á || e || í || u || ú || ŕ || i || o
|-
| [[ಅ]] || [[ಆ]] || [[ಇ]] || [[ಈ]] || [[ಉ]] || [[ಊ]] || [[ಋ]] || [[ಐ]] || [[ಒ]]
|}

'''ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ''' [[:kn:ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿ|ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಡ್ದ್]] ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;http://ancientscripts.com/kadamba.html&lt;/ref&gt; ಇಂದೆನ್ ಸ್ವರೊಕುಲು, ವ್ಯಂಜನೊಕುಲುಂದು ಮೇಲ್ನೋಟೊಗು ರಡ್ಡ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

== ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| k || g || ģ
|-
| ಕ || ಗ || ಘ
|-
| c || j || z ź
|-
| ಚ || ಜ || ಝ
|-
| t || d || n
|-
| ತ || ದ || ನ
|-
| ŧ || đ || ń
|-
| ಟ || ಡ || ಣ
|-
| p || b || m
|-
| ಪ || ಬ || ಮ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| y || r || l || v || ş || s || h || ļ
|-
| ಯ || ರ || ಲ || ವ || ಷ || ಸ || ಹ || ಳ
|}

== ತುಳು ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಇಬಾಗೊ ಕ್ರಮೊ ==
ತುಳು ಬಾಸೆದ ಅದ್ಯಯನೊದ ಕ್ರಮೊಟು ಸ್ವರೊ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಂಜನೊ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಪೆರ ಉಲಾಯಿತ ಇಬಾಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಅವು ಇಂಚ ಉಂಡು.

=== ಸ್ವರ ===
*ಹ್ರಸ್ವ, ದೀರ್ಘ, ಅನುಸ್ವಾರ, ವಿಸರ್ಗ, ಸಂದ್ಯಕ್ಷರ, ಪ್ಲುತ

=== ವ್ಯಂಜನೊ ===
ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಟ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ
* ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ

===ವ್ಯಂಜನೊ ಸಂಯೋಗೊಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ===
{| class=&quot;wikitable sortable sort-under-center mw-datatable sticky-table-head sticky-table-col1&quot; style=&quot;text-align:center;width:100%;overflow:scroll;color:darkred;background-color:#fcffff;font-size:125%&quot; 
|+ class=&quot;nowrap&quot; style=&quot;text-align:center;font-size:80%&quot; |ಕನ್ನಡ ವ್ಯಂಜನೊ ಸಂಯೋಜನೆಲು - ತುಳುಟು ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಅಕ್ಷರರೊನು ಗಳಸುಜೆರ್
! !! ಕ !! ಖ !! ಗ !! ಘ !! ಘ !! ಚ!! ಛ !! ಜ !! ಝ !! ಞ !! ಟ !! ಠ !! ಡ !! ಢ !! ಣ !! ತ !! ಥ !! ದ !! ಧ !! ನ !! ಪ !! ಫ !! ಬ !! ಭ !! ಮ !! ಯ!! ರ !! ಱ !! ಲ !! ವ !! ಶ !! ಷ !! ಸ !! ಹ !! ಳ !! ೞ
|-
! ಕೆ
|ಕ್ಕ ||ಕ್ಖ ||ಕ್ಗ ||ಕ್ಘ ||ಕ್ಚ ||ಕ್||ಕ್ಜ ||ಕ್ಝ ||ಕ್ ||ಕ್ಟ ||ಕ್ಠ ||ಕ್ಡ||ಕ್ಢ||ಕ್ಣ ||ಕ್ತ ||ಕ್ದ ||ಕ್ಧ||ಕ್ನ ||ಕ್ಪ ||ಕ್ಫ ||ಕ್ಬ||ಕ್ಭ||ಕ್ಮ||ಕ್ಯ ||ಕ್ರ ||ಕ್ಲ||ಕ್ಲ||ಕ್ವ||ಕ್ಶ ||
|-
! ಖ
|ಖ್ಖ ||ಖ್ಖ ||ಖ್ಗ ||ಖ್ಘ ||ಖ್ಖ ||ಖ್ಚ ||ಖ್ಜ || ||ಖ್ಶ ||ಕ್ಷ ||ಖ್ಸ ||ಖ್ಹ ||ಖ್ಳ ||ಖ್ಞ
|-
! ಜಿ
|ಗ್ಕ ||ಗ್ಖ ||ಗ್ಗ ||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್||ಗ್ಜ ||ಗ್ಝ||ಗ್||ಗ್ಟ ||ಗ್ಠ||ಗ್ಡ||ಗ್ಧ||ಗ್ಣ ||ಗ್ತ ||ಗ್ದ||ಗ್ಧ ||ಗ್ನ||ಗ್ಪ||ಗ್ಫ ||ಗ್ಬ||ಗ್ಭ||ಗ್ಮ||ಗ್ಯ ||ಗ್||ಗ್ಲ||ಗ್ಲ||ಗ್ವ|| ||ಗ್ಶ ||ಗ್ಷ ||ಗ್ಸ ||ಘ ||ಗ್ಳ ||ಗ್ಳು
|-
! ಘ
|ಘ್ಕ ||ಘ್ಖ ||ಘ್ಗ ||ಘ್ಘ ||ಘ್ಘ್ ||ಘ್ಚ ||ಘ್ ||ಘ್ಜ ||ಘ್ಝ ||ಘ್ ನಂತರ ||ಘ್ಟ ||ಘ್ಠ||ಘ್ಡ||ಘ್ಢ||ಘ್ಣ ||ಘ್ತ ||ಘ್ಠ ||ಘ್ದ ||ಘ್ನ ||ಘ್ಪ ||ಘ್ಫ||ಘ್ಘ್|| ||ಘ್ವ ||ಘ್ಶ ||ಘ್ಷ ||ಘ್ಸ ||ಘ್ಹ ||ಘ್ಳ ||ಘ್ಞ
|-
! ಙ
|ಙ್ಕ ||ಙख ||ಙg ||ಙघ || ||ಙ್ನ ||ಙ್ಪ ||ಇಫ್ || ||ಙ್ಶ ||ಙ್ಷ ||ಙs ||
|-
! ಚ
|ಚ್ಕ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಗ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ ||ಚ್ಚ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛ||ಚ್ನ || ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಸ ||ಚ್ಛ ||ಚ್ಛ||ಚ್ಛಂ
|-
! ಛ
|ಛ್ಕ ||ಛ್ಖ ||ಛ್ಗ||ಛ್ಘ ||ಛ್ಛ್||ಛ್ಛ ||ಛ್ಛ್||||ಛ್ಜ||ಛ್ಝ||ಛ್ ||ಛ್ವ ||ಛ್ಶ ||ಛ್ಷ ||ಛ್ಸ||ಛ್ಹ||ಛ್ಳ||ಛ್ಛ್
|-
! ಜ
|ಜ್ಕ ||ಜ್ಖ ||ಜ್ಗ ||ಜ್ಘ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಚ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಜ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಟ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಡ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ||ಜ್ದ||ಜ್ಞ||ಜ್ಞ||ಜ್ಪ||ಜ್ಫ||ಜ್ಬ||ಜ್ಭ||ಜ್ಮ||ಜ್ಯ||ಜ್ರ||ಜ್ಲ||ಜ್ಲ||ಜ್ವ|| ||ಜ್ಶ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಸ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ ||ಜ್ಞ
|-
! ಝ
|ಝ್ಕ ||ಝ್ಖ ||ಝ್ಗ ||ಝ್ಘ ||ಝ್ಝ್ ||ಝ್ಚ ||ಝ್ಛ ||ಝ್ಜ ||ಝ್ಝ್ ||ಝ್ಟ ||ಝ್ಠ || ||ಝ್ವ ||ಝ್ಶ ||ಝ್ಷ ||ಝ್ಸ ||ಝ್ಹ ||ಝ್ಳ ||ಝ್ಸ್
|-
! ಟ
|ಟ್ಕ ||ಟ್ಖ ||ಟ್ಗ ||ಟ್ಘ ||ಟ್ಲ ||ಟ್ಚ ||ಟ್ಜ ||ಟ್ಝ ||ಟ್||ಟ್ಟ ||ಟ್ಠ ||ಟ್ಡ ||ಛಟ್ ||ಟ್ಣ ||ಟ್ಟ ||ಟ್ಠ||ಟ್ದ ||ಟ್ಧ ||ಟ್ನ ||ಟ್ಪ ||ಟ್ಫ ||ಟ್ಬ ||ಟ್ಭ ||ಟ್ಮ ||ಟ್ಯ ||ಟ್ರ ||ಟ್ಲ ||ಟ್ವ || ||ಟ್ಶ ||ಟ್ಷ ||ಟ್ಸ ||ಟ್ಹ ||ಟ್ಳ ||ಟ್ಞ
|-
! ಠ
|ಠ್ಕ ||ಠ್ಖ ||ಠ್ಗ ||ಠ್ಘ ||ಠ್ಝ ||ಠ್ಚ ||ಠ್ಛ ||ಠ್ಜ ||ಠ್ಝ ||ಠ್ ನಂತರ ||ಠ್ಟ ||ಠ್ಠ || ||ಠ್ವ ||ಠ್ಶ ||ಠ್ಷ ||ಠ್ಸ ||ಠ್ಹ ||ಠ್ಳ ||ಠ್ಞೂ
|-
! ಡ
|ಡ್ಕ
|ಡ್ ||ಡ್ಗ ||ಡ್ಜ ||ಡ್ಜ್ ||ಡ್ಚ ||ಡ್ಛ ||ಡ್ಜ ||ಡ್ಝ ||ಡ್ಖ ||ಡ್ಠ ||ಡ್ಡ||ಡ್ಢ||ಡ್ಣ ||ಡ್ತ ||ಡ್ಠ ||ಡ್ಡ||ಡ್ಡ||ಡ್ನ ||ಡ್ಪ||ಡ್ಫ ||ಡ್ಬ||ಡ್ಭ ||ಡ್ಮ||ಡ್ಯ ||ಡ್ರ ||ಡ್ಲ ||ಡ್ಲ || ||ಡ್ವ ||ಡ್ಶ ||ಡ್ಶ ||ಡ್ಸ ||ಧ ||ಡ್ಳ ||ಡ್ಡು
|-
! ದ
|ಢ್ಕ ||ಢ್ಖ ||ಢಢ್ಗ ||ಢ್ಘ || ||ಧ್ವ ||ಢ್ಶ ||ಢ್ಷ ||ಢಢ್ಸ ||ಢ್ಹ ||ಢಢ್ಹ||
|-
! ಣ
|ಣ್ಕ ||ಞ್ಖ ||ಣ್ಗ ||ಣ್ಘ ||ಞ್ಞ ||ಞ್ಚ ||ಞ್ಜ ||ಞ್ ||ಣ್ಶ ||ಣ್ಷ ||ಣ್ಸ ||ಣ್ಹ ||ಣ್ಳ ||ಞ್ಞ
|-
! ತ
|ತ್ಕ ||ತ್ಖ ||ತ್ಗ ||ತ್ಘ ||ತ್ಙ ||ತ್ಚ ||ತ್ಜ ||ತ್ಝ ||ತ್ ನಂತರ ||ತ್ತ ||ತ್ಠ ||ತ್ತ ||ತ್ಢ ||ತ್ಣ ||ತ್ತ ||ತ್ಥ ||ತ್ಧ ||ತ್ನ ||ತ್ಪ ||ತ್ಫ ||ತ್ಬ ||ತ್ಭ ||ತ್ಮ ||ತ್ಯ ||ತ್ರ ||ತ್ಲ ||ತ್ಲ ||ತ್ವ|| ||ತ್ಶ ||ತ್ಷ ||ತ್ಸ ||ತ್ಹ ||ತ್ಳ ||ತ್ಳು
|-
! ಥ
|ಥ್ಕ ||ಥ್ಃ ||ಥ್ಶ ||ಥ್ಷ ||ಥ್ಸ ||ಥ್ಹ ||ಥ್ಳ ||ಥ್ಞ
|-
! ದ
|ದ್ಕ ||ದ್ಖ ||ದ್ಗ ||ದ್ಘ ||ದ್ಳ್ ||ದ್ಚ ||ದ್ ||ದ್ಜ ||ದ್ಝ ||ದ್ ನಂತರ ||ದತ್ತ ||ದ್ಠ ||ದ್ದ ||ದ್ದ ||ದ್ಣ ||ದತ್ತ ||ದ್ದ ||ದ್ಧ ||ದ್ನ ||ದ್ಪ ||ದ್ಫ ||ದ್ಬ ||ದ್ಭ ||ದ್ಮ||ದ್ಯ ||ದ್ರ||ದ್ದ||ದ್ಲ ||ದ್ವ|| ||ದ್ಶ ||ದ್ಶ ||ದ್ಸ ||ದ್ಹ ||ದ್ಳ ||ದ್ಞೂ
|-
! ಧ
|ಧ್ಕ ||ಧ್ಖ ||ಧ್ಗ ||ಧ್ಘ ||ಧ್ಝ ||ಧ್ಚ ||ಧ್ಜ ||ಧ್ಝ ||ಧ್ ನಂತರ ||ಧ್ಟ ||ಧ್|| ||ಧ್ವ ||ಧ್ಶ ||ಧ್ಷ ||ಧ್ಸ ||ಧ ||ಧ್ಳ ||ಧ್ಞೂ
|-
! ನ
|ನ್ಕ ||ನ್ಖ ||ನ್ಗ ||ನ್ಘ ||ನ್ ||ನ್ಚ ||ನ್ ||ನ್ಜ ||ನ್ಝ ||ನ್ ಸ್ಥಾನ ||ನ್ಠ ||ನ್ಡ ||ನ್ದ ||ನ್ಣ ||ನ್ತ ||ನ್ಥ ||ನ್ಧ ||ನ್ನ ||ನ್ಪ ||ನ್ಫ ||ನ್ಬ ||ನ್ಭ ||ನ್ಮ ||ನ್ಯ ||ನ್ರ ||ನ್||ನ್ಲ ||ನ್ಶ ||
|-
! ಪ
|ಪ್ಕ ||ಪ್ಖ ||ಪ್ಗ ||ಪ್ಘ ||ಪ್ಙ ||ಪ್ಚ ||ಪ್ಛ ||ಪ್ಜ ||ಪ್ಝ ||ಪ್ಞ ||ಪ್ಟ ||ಪ್ಠ ||ಪ್ಡ ||ಪ್ಢ ||ಪ್ಣ ||ಪ್ತ ||ಪ್ಥ ||ಪ್ದ ||ಪ್ಧ ||ಪ್ನ ||ಪ್ಪ ||ಪ್ಫ ||ಪ್ಬ ||ಪ್ಭ ||ಪ್ಮ ||ಪ್ಯ ||ಪ್ರ ||ಪ್ಱ ||ಪ್ಲ ||ಪ್ವ ||ಪ್ಶ ||ಪ್ಷ ||ಪ್ಸ ||ಪ್ಹ ||ಪ್ಳ ||ಪ್ೞ 
|-
! ಫ
|ಫ್ಕ ||ಫ್ಖ ||ಫ್ಗ ||ಫ್ಘ ||ಫ್ಙ ||ಫ್ಚ ||ಫ್ಛ ||ಫ್ಜ ||ಫ್ಝ ||ಫ್ಞ ||ಫ್ಟ ||ಫ್ಠ ||ಫ್ಡ ||ಫ್ಢ ||ಫ್ಣ ||ಫ್ತ ||ಫ್ಥ ||ಫ್ದ ||ಫ್ಧ ||ಫ್ನ ||ಫ್ಪ ||ಫ್ಫ ||ಫ್ಬ ||ಫ್ಭ ||ಫ್ಮ ||ಫ್ಯ ||ಫ್ರ ||ಫ್ಱ ||ಫ್ಲ ||ಫ್ವ ||ಫ್ಶ ||ಫ್ಷ ||ಫ್ಸ ||ಫ್ಹ ||ಫ್ಳ ||ಫ್ೞ 
|-
! ಬ
|ಬ್ಕ ||ಬ್ಖ ||ಬ್ಗ ||ಬ್ಘ ||ಬ್ಙ ||ಬ್ಚ ||ಬ್ಛ ||ಬ್ಜ ||ಬ್ಝ ||ಬ್ಞ ||ಬ್ಟ ||ಬ್ಠ ||ಬ್ಡ ||ಬ್ಢ ||ಬ್ಣ ||ಬ್ತ ||ಬ್ಥ ||ಬ್ದ ||ಬ್ಧ ||ಬ್ನ ||ಬ್ಪ ||ಬ್ಫ ||ಬ್ಬ ||ಬ್ಭ ||ಬ್ಮ ||ಬ್ಯ ||ಬ್ರ ||ಬ್ಱ ||ಬ್ಲ ||ಬ್ವ ||ಬ್ಶ ||ಬ್ಷ ||ಬ್ಸ ||ಬ್ಹ ||ಬ್ಳ ||ಬ್ೞ 
|-
! ಭ
|ಭ್ಕ ||ಭ್ಖ ||ಭ್ಗ ||ಭ್ಘ ||ಭ್ಙ ||ಭ್ಚ ||ಭ್ಛ ||ಭ್ಜ ||ಭ್ಝ ||ಭ್ಞ ||ಭ್ಟ ||ಭ್ಠ ||ಭ್ಡ ||ಭ್ಢ ||ಭ್ಣ ||ಭ್ತ ||ಭ್ಥ ||ಭ್ದ ||ಭ್ಧ ||ಭ್ನ ||ಭ್ಪ ||ಭ್ಫ ||ಭ್ಬ ||ಭ್ಭ ||ಭ್ಮ ||ಭ್ಯ ||ಭ್ರ ||ಭ್ಱ ||ಭ್ಲ ||ಭ್ವ ||ಭ್ಶ ||ಭ್ಷ ||ಭ್ಸ ||ಭ್ಹ ||ಭ್ಳ ||ಭ್ೞ 
|-
! ಮ
|ಮ್ಕ ||ಮ್ಖ ||ಮ್ಗ ||ಮ್ಘ ||ಮ್ಙ ||ಮ್ಚ ||ಮ್ಛ ||ಮ್ಜ ||ಮ್ಝ ||ಮ್ಞ ||ಮ್ಟ ||ಮ್ಠ ||ಮ್ಡ ||ಮ್ಢ ||ಮ್ಣ ||ಮ್ತ ||ಮ್ಥ ||ಮ್ದ ||ಮ್ಧ ||ಮ್ನ ||ಮ್ಪ ||ಮ್ಫ ||ಮ್ಬ ||ಮ್ಭ ||ಮ್ಮ ||ಮ್ಯ ||ಮ್ರ ||ಮ್ಱ ||ಮ್ಲ ||ಮ್ವ ||ಮ್ಶ ||ಮ್ಷ ||ಮ್ಸ ||ಮ್ಹ ||ಮ್ಳ ||ಮ್ೞ
|-
! ಯ
|ಯ್ಕ ||ಯ್ಖ ||ಯ್ಗ ||ಯ್ಘ ||ಯ್ಙ ||ಯ್ಚ ||ಯ್ಛ ||ಯ್ಜ ||ಯ್ಝ ||ಯ್ಞ ||ಯ್ಟ ||ಯ್ಠ ||ಯ್ಡ ||ಯ್ಢ ||ಯ್ಣ ||ಯ್ತ ||ಯ್ಥ ||ಯ್ದ ||ಯ್ಧ ||ಯ್ನ ||ಯ್ಪ ||ಯ್ಫ ||ಯ್ಬ ||ಯ್ಭ ||ಯ್ಮ ||ಯ್ಯ ||ಯ್ರ ||ಯ್ಱ ||ಯ್ಲ ||ಯ್ವ ||ಯ್ಶ ||ಯ್ಷ ||ಯ್ಸ ||ಯ್ಹ ||ಯ್ಳ ||ಯ್ೞ
|-
! ರ
|'''ರ್ಕ''' ||'''ರ್ಖ''' ||'''ರ್ಗ''' ||'''ರ್ಘ''' ||'''ರ್ಙ''' ||'''ರ್ಚ''' ||'''ರ್ಛ''' ||'''ರ್ಜ''' ||'''ರ್ಝ''' ||'''ರ್ಞ''' ||'''ರ್ಟ''' ||'''ರ್ಠ''' ||'''ರ್ಡ''' ||'''ರ್ಢ''' ||'''ರ್ಣ''' ||'''ರ್ತ''' ||'''ರ್ಥ''' ||'''ರ್ದ''' ||'''ರ್ಧ''' ||'''ರ್ನ''' ||'''ರ್ಪ''' ||'''ರ್ಫ''' ||'''ರ್ಬ''' ||'''ರ್ಭ''' ||'''ರ್ಮ''' ||'''ರ್ಯ''' ||ರ್ರ ||'''ರ್ಱ''' ||'''ರ್ಲ''' ||'''ರ್ವ''' ||'''ರ್ಶ''' ||'''ರ್ಷ''' ||'''ರ್ಸ''' ||'''ರ್ಹ''' ||'''ರ್ಳ''' ||'''ರ್ೞ'''
|-
! ಱ
|ಱ್ಕ ||ಱ್ಖ ||ಱ್ಗ ||ಱ್ಘ ||ಱ್ಙ ||ಱ್ಚ ||ಱ್ಛ ||ಱ್ಜ ||ಱ್ಝ ||ಱ್ಞ ||ಱ್ಟ ||ಱ್ಠ ||ಱ್ಡ ||ಱ್ಢ ||ಱ್ಣ ||ಱ್ತ ||ಱ್ಥ ||ಱ್ದ ||ಱ್ಧ ||ಱ್ನ ||ಱ್ಪ ||ಱ್ಫ ||ಱ್ಬ ||ಱ್ಭ ||ಱ್ಮ ||ಱ್ಯ ||ಱ್ರ ||ಱ್ಱ ||ಱ್ಲ ||ಱ್ವ ||ಱ್ಶ ||ಱ್ಷ ||ಱ್ಸ ||ಱ್ಹ ||ಱ್ಳ ||ಱ್ೞ
|-
! ಲ
|ಲ್ಕ ||ಲ್ಖ ||ಲ್ಗ ||ಲ್ಘ ||ಲ್ಙ ||ಲ್ಚ ||ಲ್ಛ ||ಲ್ಜ ||ಲ್ಝ ||ಲ್ಞ ||ಲ್ಟ ||ಲ್ಠ ||ಲ್ಡ ||ಲ್ಢ ||ಲ್ಣ ||ಲ್ತ ||ಲ್ಥ ||ಲ್ದ ||ಲ್ಧ ||ಲ್ನ ||ಲ್ಪ ||ಲ್ಫ ||ಲ್ಬ ||ಲ್ಭ ||ಲ್ಮ ||ಲ್ಯ ||ಲ್ರ ||ಲ್ಱ ||ಲ್ಲ ||ಲ್ವ ||ಲ್ಶ ||ಲ್ಷ ||ಲ್ಸ ||ಲ್ಹ ||ಲ್ಳ ||ಲ್ೞ
|-
! ವ
|ವ್ಕ ||ವ್ಖ ||ವ್ಗ ||ವ್ಘ ||ವ್ಙ ||ವ್ಚ ||ವ್ಛ ||ವ್ಜ ||ವ್ಝ ||ವ್ಞ ||ವ್ಟ ||ವ್ಠ ||ವ್ಡ ||ವ್ಢ ||ವ್ಣ ||ವ್ತ ||ವ್ಥ ||ವ್ದ ||ವ್ಧ ||ವ್ನ ||ವ್ಪ ||ವ್ಫ ||ವ್ಬ ||ವ್ಭ ||ವ್ಮ ||ವ್ಯ ||ವ್ರ ||ವ್ಱ ||ವ್ಲ ||ವ್ವ ||ವ್ಶ ||ವ್ಷ ||ವ್ಸ ||ವ್ಹ ||ವ್ಳ ||ವ್ೞ
|-
! ಶ
|ಶ್ಕ ||ಶ್ಖ ||ಶ್ಗ ||ಶ್ಘ ||ಶ್ಙ ||ಶ್ಚ ||ಶ್ಛ ||ಶ್ಜ ||ಶ್ಝ ||ಶ್ಞ ||ಶ್ಟ ||ಶ್ಠ ||ಶ್ಡ ||ಶ್ಢ ||ಶ್ಣ ||ಶ್ತ ||ಶ್ಥ ||ಶ್ದ ||ಶ್ಧ ||ಶ್ನ ||ಶ್ಪ ||ಶ್ಫ ||ಶ್ಬ ||ಶ್ಭ ||ಶ್ಮ ||ಶ್ಯ ||ಶ್ರ ||ಶ್ಱ ||ಶ್ಲ ||ಶ್ವ ||ಶ್ಶ ||ಶ್ಷ ||ಶ್ಸ ||ಶ್ಹ ||ಶ್ಳ ||ಶ್ೞ 
|-
! ಷ
|ಷ್ಕ ||ಷ್ಖ ||ಷ್ಗ ||ಷ್ಘ ||ಷ್ಙ ||ಷ್ಚ ||ಷ್ಛ ||ಷ್ಜ ||ಷ್ಝ ||ಷ್ಞ ||ಷ್ಟ ||ಷ್ಠ ||ಷ್ಡ ||ಷ್ಢ ||ಷ್ಣ ||ಷ್ತ ||ಷ್ಥ ||ಷ್ದ ||ಷ್ಧ ||ಷ್ನ ||ಷ್ಪ ||ಷ್ಫ ||ಷ್ಬ ||ಷ್ಭ ||ಷ್ಮ ||ಷ್ಯ ||ಷ್ರ ||ಷ್ಱ ||ಷ್ಲ ||ಷ್ವ ||ಷ್ಶ ||ಷ್ಷ ||ಷ್ಸ ||ಷ್ಹ ||ಷ್ಳ ||ಷ್ೞ
|-
! ಸ
|ಸ್ಕ ||ಸ್ಖ ||ಸ್ಗ ||ಸ್ಘ ||ಸ್ಙ ||ಸ್ಚ ||ಸ್ಛ ||ಸ್ಜ ||ಸ್ಝ ||ಸ್ಞ ||ಸ್ಟ ||ಸ್ಠ ||ಸ್ಡ ||ಸ್ಢ ||ಸ್ಣ ||ಸ್ತ ||ಸ್ಥ ||ಸ್ದ ||ಸ್ಧ ||ಸ್ನ ||ಸ್ಪ ||ಸ್ಫ ||ಸ್ಬ ||ಸ್ಭ ||ಸ್ಮ ||ಸ್ಯ ||ಸ್ರ ||ಸ್ಱ ||ಸ್ಲ ||ಸ್ವ ||ಸ್ಶ ||ಸ್ಷ ||ಸ್ಸ ||ಸ್ಹ ||ಸ್ಳ ||ಸ್ೞ
|-
! ಹ
|ಹ್ಕ ||ಹ್ಖ ||ಹ್ಗ ||ಹ್ಘ ||ಹ್ಙ ||ಹ್ಚ ||ಹ್ಛ ||ಹ್ಜ ||ಹ್ಝ ||ಹ್ಞ ||ಹ್ಟ ||ಹ್ಠ ||ಹ್ಡ ||ಹ್ಢ ||ಹ್ಣ ||ಹ್ತ ||ಹ್ಥ ||ಹ್ದ ||ಹ್ಧ ||ಹ್ನ ||ಹ್ಪ ||ಹ್ಫ ||ಹ್ಬ ||ಹ್ಭ ||ಹ್ಮ ||ಹ್ಯ ||ಹ್ರ ||ಹ್ಱ ||ಹ್ಲ ||ಹ್ವ ||ಹ್ಶ ||ಹ್ಷ ||ಹ್ಸ ||ಹ್ಹ ||ಹ್ಳ ||ಹ್ೞ
|-
! ಳ
|ಳ್ಕ ||ಳ್ಖ ||ಳ್ಗ ||ಳ್ಘ ||ಳ್ಙ ||ಳ್ಚ ||ಳ್ಛ ||ಳ್ಜ ||ಳ್ಝ ||ಳ್ಞ ||ಳ್ಟ ||ಳ್ಠ ||ಳ್ಡ ||ಳ್ಢ ||ಳ್ಣ ||ಳ್ತ ||ಳ್ಥ ||ಳ್ದ ||ಳ್ಧ ||ಳ್ನ ||ಳ್ಪ ||ಳ್ಫ ||ಳ್ಬ ||ಳ್ಭ ||ಳ್ಮ ||ಳ್ಯ ||ಳ್ರ ||ಳ್ಱ ||ಳ್ಲ ||ಳ್ವ ||ಳ್ಶ ||ಳ್ಷ ||ಳ್ಸ ||ಳ್ಹ ||ಳ್ಳ ||ಳ್ೞ
|-
! ೞ
|ೞ್ಕ ||ೞ್ಖ ||ೞ್ಗ ||ೞ್ಘ ||ೞ್ಙ ||ೞ್ಚ ||ೞ್ಛ ||ೞ್ಜ ||ೞ್ಝ ||ೞ್ಞ ||ೞ್ಟ ||ೞ್ಠ ||ೞ್ಡ ||ೞ್ಢ ||ೞ್ಣ ||ೞ್ತ ||ೞ್ಥ ||ೞ್ದ ||ೞ್ಧ ||ೞ್ನ ||ೞ್ಪ ||ೞ್ಫ ||ೞ್ಬ ||ೞ್ಭ ||ೞ್ಮ ||ೞ್ಯ ||ೞ್ರ ||ೞ್ಱ ||ೞ್ಲ ||ೞ್ವ ||ೞ್ಶ ||ೞ್ಷ ||ೞ್ಸ ||ೞ್ಹ ||ೞ್ಳ ||ೞ್ೞ
|}

ನಮೊ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆಲು ಮಾತ ವಾಕ್ಯೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ವಾಕ್ಯೊಲು ಪದೊಲೆಡ್ದ್ ಕೂಡೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಪದೊಕುಲು ಅಕ್ಷರೊಡ್ದು ಕೂಡುದಿಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾರ್ನೆಗ್, ಯಾನ್ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋದ್ ಬರ್ಪೆ. ಈ ವಾಕ್ಯೊಡು ನಾಲ್ ಪದೊಕುಲು ಉಂಡು. ೧.ಯಾನ್, ೨.ಸಾಲೆಗ್, ೩.ಪೋದ್, ೪. ಬರ್ಪೆ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಪದೊಟುಲಾ ಬೇತೆಬೇತೆ ಅಕ್ಷರೊಲು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಯಾನ್ ಪದೊನು ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬರೆನಗ ಯ್+ಆ+ನ್ ಇಂಚ ಮೂಜಿ [[:en:Phonology|ಧ್ವನಿಮಾ]] ಉಂಡು. ಇಂಚ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್‌ನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಮಾಲೆಗ್ ಅಕ್ಷರೊ ಮಾಲೆ ಪನ್ಪೆರ್.

'''ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಬರೆನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಸಾಲ್. ಇಂದೆತ ಇತಿಹಾಸೊ ಪ್ರಾಚೀನ ಇಜಿಫ್ತ್‌ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೨೭೦೦ಡ್ ಆತ್ಂಡ್. ಬಾರತೊಡು [[:kn:ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ]] ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಬಗೆಟ್ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ. ಕೇಶಿರಾಜ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಯಾಕರನೆ ಆಯನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಂ ಬೂಕುಡು ಕನ್ನಡೊದ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಶುದ್ದಗೆ ಪನ್ತೆ. ಶುದ್ದಗೆ ಪಂಡ ತುಳುಟುಲಾ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಂದ್ ಅರ್ತೊ.

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆ]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು]]</text>
      <sha1>c46x6ojvob4fynr8wd3p2swef4i3xnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>4774</id>
    <revision>
      <id>361562</id>
      <parentid>361167</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T22:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MABot</username>
        <id>170</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Archiving 1 thread (30 ದಿನೊಕುಲು ಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ) to [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/2026]]</comment>
      <origin>361562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7706" sha1="k5wqi8ij8uxjgvflu7zgoyr7b9pe0d7" xml:space="preserve">{{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ಪಾತೆರಕತೆ|alpha=yes|'''ಚಾವಡಿ''' [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ ಬಗೆಟ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಸೊಲೆನ ಬಗೆಟ್, ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಪಾಡುನ ಮೀಚಿಲ್ ಪುಟೊ.
*ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಲೇಕನೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸಯಿನ ಪಟ್ಟಾಂಗೊಲೆನ್ ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಸೇರಾಲೆ.
*ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಲೇಕನೊಗು ಸೇರಾಯರ ಬೋಡಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿದ ಬಗೆಟ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಆವೊಡಾಪುನ ಬೇಲೆದ ಬಗೆಟ್ ಬರೆದ್ ದೀಡ್‍ಲೆ.
*ಇತ್ತೇ ಇಪ್ಪುನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಪೊಸ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆನ್ ಸೇರಾಪುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಒರೊ ನಾಡ್‍ದ್ ತೂಲೆ.
*ಇಸೇಸೊ ಪುಟೊಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾಲಿಸಿಲೆನ್ (ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ್)‌ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾತೆ.
*ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡ್ದ್ ಚಿತ್ರೊಗಾತ್ರೊ ಇಪ್ಪುನ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ಲೆನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ನಕಲ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲು ದುಂಬುಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಲೆ.
|ವಿಪಿ:ಚಾ|WP:VPPOL}}
{{Archive box|
{{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}}
*[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ಪಿರಾಕ್‌ತ ಚಾವಡಿದ ಪಾತೆರಕತೆತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]]
}}
__NEWSECTIONLINK__
__TOC__&lt;div id=&quot;below_toc&quot;&gt;&lt;/div&gt;
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]]
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]]
{{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config
|archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)d
|algo = old(30d)
|counter = 1
|archiveheader = 
|minthreadstoarchive = 1
|minthreadsleft = 2
|key = c8ef14985778fd1d5adc8ebcf551ddce
}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;!-- Please do not change the key value above --&gt;
&lt;!--- don't write above/ಈ ಮಿತ್ತುಡ್ ಒವ್ವೆ ಬರವು ಬರೆವೊಡ್ಚಿ ---&gt;
{{clear}}

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ೨೨:೪೫, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರೆವು ಪಂತೊಗು ಲೆಪ್ಪೋಲೆ! ==

{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
'''ನಮಸ್ಕಾರ!''' 🙏

ನಮ್ಮ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷದ  ಸಂಭ್ರಮೋಡುಂಡು. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಸ್‌ದ ನೆನಪುಗಾದ್, ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಗೇ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ '''ಲೇಖನ ಬರೆಪುನ ಪಂತೊನು''' ದೀಡುಂಡು. 

ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಆಯಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು!

=== 📅 ಪಂತೊದ ದಿನೊಕ್ಕುಲು ===
* '''ಸುರು ಆಪುನ ದಿನ:''' ಜೂನ್ ೫, ೨೦೨೬ (00:00 UTC)
* '''ಮುಗಿಯುನಾ ದಿನ:''' ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೨೬ (11:59 UTC)

=== 📝 ಪಂತೊದ ನಿಯಮೊಲು ===
# '''ವಿಷಯ:''' ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗಾತ್ರ:''' ಪೊಸ ಲೇಖನ ಅತ್ತಂಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಖನ ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡಲಾ '''೩೦೦ ಪದೊಕುಲು''' (ಅತ್ತಂಡ ೩,೦೦೦ ಬೈಟ್ಸ್) ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗುಣಮಟ್ಟ:''' ಸ್ವಂತ ಬರೆತಿನ ಇಪ್ಪೊಡು (Copy-paste ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಷಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮಲ್ದಿನ ಲೇಖನೊಲು ಬಲ್ಲಿ). ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಧಾರ/ಲಿಂಕ್  ದೀಡೊಡು.

=== 🏆 ಬೊಮ್ಮನೊಲು ===
* ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಲು ಉಂಡು! (ವಿವರೊಲು ಬೇಗನೇ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು).

----
📢 '''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆ ಈ ಪುಟೊಗು ಬಲೆ:''' [[tcy:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ]]

ನಿಕ್ಲೆನ ಅಕ್ಷರೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಬಲ ಕೊರಡ್. ಬಲೆ, ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬಂಗಾರ ಮಲ್ಪುಗ!
|}

[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tulu_Wikipedia_10th_Anniversary/delivery_list&amp;oldid=30611683 --&gt;</text>
      <sha1>k5wqi8ij8uxjgvflu7zgoyr7b9pe0d7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana/ಎನ್ನ ಕಲ್ಪುನ ಕಳ ಕ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>6083</id>
    <revision>
      <id>361568</id>
      <parentid>155720</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T07:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishwanatha Badikana</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ</comment>
      <origin>361568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7172</id>
    <revision>
      <id>361553</id>
      <parentid>361530</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>361553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9808" sha1="9ysjtxcf6q1vlmmrhpyh3bl51tutawm" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ
|image=Balipa Narayana Bhagavatha (cropped).jpg
|birth_name=
|other_names=
|birth_date={{Birth date|1938|03|12}}
|death_date={{Death date and age|2023|02|16|1938|03|12}}
|father= ಬಲಿಪ ಮಾಧವ ಭಟ್
|mother= ಸರಸ್ವತಿ
|spouse= ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ
|children= ಶಿವಶಂಕರ ಬಲಿಪ, ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ 
|occupation= ಯಕ್ಷಗಾನದ ಭಾಗವತ
|years_active= 
}}
[[File:Balipa Narayana Bhagavatha.jpg|thumb|ಬಲಿಪ ಭಾಗವತೆರ್]]
'''ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ''' ಭಾಗವತೆರ್ ಇಂಬೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊತ ಭಾಗವತೆರ್.  [[ಕಾಸರಗೋಡ್|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಡ್ರೆ ಗ್ರಾಮೊದಾರ್.  ಪ್ರಸ್ತುತಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತೆರ್. ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಡ್ ಸುಮಾರ್ ಕಾಲ ಭಾಗವತೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತದೆರ್. ಇಂಬೆರ್ [[ಯಕ್ಷಗಾನ|ಯಕ್ಷಗಾನೊದ]] ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಂಗಲೆನ್ ಸ್ವತಃ ಬರೆತೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಯೊದ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/ |title=Committee to name building after Yakshagana singer Balipa |date=2 June 2013 |work=The Hindu |access-date=2026-06-16 |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://bayalata.com/?1~741~%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AA+%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B3%83%E0%B2%A4+%E0%B2%AD%E0%B2%B5%E0%B2%A8+Balipa+Amrutha+Bhavana|title=Yakshagana &amp;#124; Kannada Yakshagana &amp;#124; Yakshagana Video &amp;#124; Yakshagana Audio &amp;#124; Yakshagana Artist &amp;#124; Yakshagana Troops|website=bayalata}}&lt;/ref&gt;

==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ==
ಬಲಿಪೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಪಡ್ರೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮಾರ್ಚ್ ೧೩, ೧೯೩೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಪುದರ್ ಬಲಿಪ ಮಾಧವ ಭಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಸರಸ್ವತಿ. ಇಂಬೆರ್ ೭ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಬಲಿಪೆರ್ ಆರ್ನ ಅಜ್ಜೆರಾಯಿನ  ದಿ.ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರಡ್ದ್ ಭಾಗವತಿಕೆನ್ ಕಲ್ತ್ದ್ ೧೩ನೇ ವರ್ಷಡ್ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಬುಡೆತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಇಂಬೆರೆಗ್ ನಾಲ್ ಜನ ಜೋಕುಲು.

==ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದೊ ಕೊಡುಗೆ==
ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರ್ ೬೦ ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ದೆರ್.  ಪಡ್ರೆ ಜಠಾಧಾರಿ ಮೇಳನ್ ಸುರುಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸುಮಾರ್ ೫೦ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ಬಲಿಪೆರೆಗ್ ಕಂಠಪಾಠ ಉಂಡು. ೩೦ ಪ್ರಕಟಿತ ಬುಕ್ಕೊ ೧೫ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತದೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ್ ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷ ರಂಗೊದ ಭೀಷ್ಮೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆಗಾದ್ ಯಕ್ಷಾಭಿಮಾನಿಲು ಬಲಿಪ ಅಮೃತ ಭವನೊನು ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/-/articleshow/46088701.cms|title=ಬಲಿಪ ಅಮೃತ ಭವನ ಸಮರ್ಪಣೆ|website=Vijay Karnataka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/udayavani-epaper-udayavani/mahaabhaagavatanige+yakshadhruva+gourava-newsid-68107000|title=Dailyhunt|website=Dailyhunt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://foodwineandco.com/?page_id=3019|title=Togel SDY ~ Keluaran SDY Hari Ini ~ Data SDY Lotto ~ Pengeluaran SDY Prize ~ Togel Sydney Pools|website=Togel Sdy}}&lt;/ref&gt;

==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು==
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೦
*ಸಾಮಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೨
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿದ `ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ೨೦೦೩
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ದೊಡ್ಡಮನೆ ಲಿಂಗೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೨
*71ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ `ಕರ್ನಾಟಕ ಶ್ರೀ 'ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩
*ಪದವೀಧರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ ಮುಂಬಯಿ `ಅಗರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ೨೦೦೨
*ಶೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೨
*ಕವಿ ಮುದ್ದಣ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೦೩
*ಕೂಡ್ಲು ಸುಬ್ರಾಯ ಶ್ಯಾನುಭೋಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩
*ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರುದ ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟೊದ ಸನ್ಮಾನ,೨೦೦೩
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈಡ್ ಸನ್ಮಾನ, ೨೦೦೩
*ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kannada.oneindia.com/news/karnataka/2018-parthi-subba-award-for-balipa-narayana-bhagavatha-150899.html |title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರ ಮುಡಿಗೆ ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |date=30 September 2018 |accessdate=2026-06-16 |last=ಜೈನ್ |first=ಶುಭಾಶಯ |language=kn}}&lt;/ref&gt;
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://yakshavarthe.blogspot.com/2010/10/alvas-nudisiri-award-to-balipa-narayana.html |title=Alvas nudisiri award to Balipa Narayana Bhagavatha |date=19 October 2010 |accessdate=2026-06-16 |website=ಯಕ್ಷವಾರ್ತೆ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.kannadaprabha.com/karnataka/yakshagana-academy-award-moodbidri-balipa-narayana-selected-for-partisubba-award/324524.html |access-date=2019-01-03 |archive-date=2018-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918131025/http://www.kannadaprabha.com/karnataka/yakshagana-academy-award-moodbidri-balipa-narayana-selected-for-partisubba-award/324524.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈ 1988
*ಶ್ರೀ ಎಡನೀರು ಮಠ 1994
*ಕರಾವಳಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನ 2000* 
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು 2002
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 2002 
*ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬೆಂಗಳೂರು 2004
*ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿರುವನಂತಪುರ 2007
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿ 2008
*ಕಲ್ಕೂರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ 2015&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yakshadeepa.com/2020/10/09/balipa-narayana-bhagavatha/ |title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ (Balipa Narayana Bhagavatha) |date=9 October 2020 |accessdate=2026-06-16 |website=Yaksha Deepa |last=yakshadeepa |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈ 1988
*ಶ್ರೀ ಎಡನೀರು ಮಠ 1994
*ಕರಾವಳಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನ 2000* 
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು 2002
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 2002 
*ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬೆಂಗಳೂರು 2004
*ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿರುವನಂತಪುರ 2007
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿ 2008
*ಕಲ್ಕೂರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ 2015&lt;ref&gt;{{cite web | title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ (Balipa Narayana Bhagavatha) | date=9 October 2020 | url=https://yakshadeepa.com/2020/10/09/balipa-narayana-bhagavatha/ }}&lt;/ref&gt;
==ನಿಧನ==
ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗೊಲುದ ೧೬ ತಾರೀಕುದಾನಿ ಇಹ ಲೋಕನು ಬುಡಿಯೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/balipa-narayana-bhagawatha-passes-away/article66517852.ece |title=Balipa Narayana Bhagawatha passes away |last=Bureau |first=The Hindu |date=16 February 2023 |work=The Hindu |access-date=2026-06-16 |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ]]
[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]</text>
      <sha1>9ysjtxcf6q1vlmmrhpyh3bl51tutawm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361554</id>
      <parentid>361553</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>361554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9799" sha1="paentt4bo75wn8dlb5k3wg1fjahgtbd" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ
|image=Balipa Narayana Bhagavatha (cropped).jpg
|birth_name=
|other_names=
|birth_date={{Birth date|1938|03|12}}
|death_date={{Death date and age|2023|02|16|1938|03|12}}
|father= ಬಲಿಪ ಮಾಧವ ಭಟ್
|mother= ಸರಸ್ವತಿ
|spouse= ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ
|children= ಶಿವಶಂಕರ ಬಲಿಪ, ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ 
|occupation= ಯಕ್ಷಗಾನದ ಭಾಗವತ
|years_active= 
}}
[[File:Balipa Narayana Bhagavatha.jpg|thumb|ಬಲಿಪ ಭಾಗವತೆರ್]]
'''ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ''' ಇಂಬೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊತ ಭಾಗವತೆರ್.  [[ಕಾಸರಗೋಡ್|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಡ್ರೆ ಗ್ರಾಮೊದಾರ್.  ಪ್ರಸ್ತುತಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತೆರ್. ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಡ್ ಸುಮಾರ್ ಕಾಲ ಭಾಗವತೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತದೆರ್. ಇಂಬೆರ್ [[ಯಕ್ಷಗಾನ|ಯಕ್ಷಗಾನೊದ]] ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಂಗಲೆನ್ ಸ್ವತಃ ಬರೆತೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಯೊದ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/ |title=Committee to name building after Yakshagana singer Balipa |date=2 June 2013 |work=The Hindu |access-date=2026-06-16 |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://bayalata.com/?1~741~%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AA+%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B3%83%E0%B2%A4+%E0%B2%AD%E0%B2%B5%E0%B2%A8+Balipa+Amrutha+Bhavana|title=Yakshagana &amp;#124; Kannada Yakshagana &amp;#124; Yakshagana Video &amp;#124; Yakshagana Audio &amp;#124; Yakshagana Artist &amp;#124; Yakshagana Troops|website=bayalata}}&lt;/ref&gt;

==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ==
ಬಲಿಪೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಪಡ್ರೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮಾರ್ಚ್ ೧೩, ೧೯೩೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಪುದರ್ ಬಲಿಪ ಮಾಧವ ಭಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಸರಸ್ವತಿ. ಇಂಬೆರ್ ೭ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಬಲಿಪೆರ್ ಆರ್ನ ಅಜ್ಜೆರಾಯಿನ  ದಿ.ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರಡ್ದ್ ಭಾಗವತಿಕೆನ್ ಕಲ್ತ್ದ್ ೧೩ನೇ ವರ್ಷಡ್ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಬುಡೆತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಇಂಬೆರೆಗ್ ನಾಲ್ ಜನ ಜೋಕುಲು.

==ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದೊ ಕೊಡುಗೆ==
ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರ್ ೬೦ ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ದೆರ್.  ಪಡ್ರೆ ಜಠಾಧಾರಿ ಮೇಳನ್ ಸುರುಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸುಮಾರ್ ೫೦ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ಬಲಿಪೆರೆಗ್ ಕಂಠಪಾಠ ಉಂಡು. ೩೦ ಪ್ರಕಟಿತ ಬುಕ್ಕೊ ೧೫ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತದೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ್ ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷ ರಂಗೊದ ಭೀಷ್ಮೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆಗಾದ್ ಯಕ್ಷಾಭಿಮಾನಿಲು ಬಲಿಪ ಅಮೃತ ಭವನೊನು ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/-/articleshow/46088701.cms|title=ಬಲಿಪ ಅಮೃತ ಭವನ ಸಮರ್ಪಣೆ|website=Vijay Karnataka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/udayavani-epaper-udayavani/mahaabhaagavatanige+yakshadhruva+gourava-newsid-68107000|title=Dailyhunt|website=Dailyhunt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://foodwineandco.com/?page_id=3019|title=Togel SDY ~ Keluaran SDY Hari Ini ~ Data SDY Lotto ~ Pengeluaran SDY Prize ~ Togel Sydney Pools|website=Togel Sdy}}&lt;/ref&gt;

==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು==
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೦
*ಸಾಮಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೨
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿದ `ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ೨೦೦೩
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ದೊಡ್ಡಮನೆ ಲಿಂಗೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೨
*71ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ `ಕರ್ನಾಟಕ ಶ್ರೀ 'ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩
*ಪದವೀಧರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ ಮುಂಬಯಿ `ಅಗರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ೨೦೦೨
*ಶೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೨
*ಕವಿ ಮುದ್ದಣ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೦೩
*ಕೂಡ್ಲು ಸುಬ್ರಾಯ ಶ್ಯಾನುಭೋಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩
*ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರುದ ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟೊದ ಸನ್ಮಾನ,೨೦೦೩
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈಡ್ ಸನ್ಮಾನ, ೨೦೦೩
*ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kannada.oneindia.com/news/karnataka/2018-parthi-subba-award-for-balipa-narayana-bhagavatha-150899.html |title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರ ಮುಡಿಗೆ ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |date=30 September 2018 |accessdate=2026-06-16 |last=ಜೈನ್ |first=ಶುಭಾಶಯ |language=kn}}&lt;/ref&gt;
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://yakshavarthe.blogspot.com/2010/10/alvas-nudisiri-award-to-balipa-narayana.html |title=Alvas nudisiri award to Balipa Narayana Bhagavatha |date=19 October 2010 |accessdate=2026-06-16 |website=ಯಕ್ಷವಾರ್ತೆ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.kannadaprabha.com/karnataka/yakshagana-academy-award-moodbidri-balipa-narayana-selected-for-partisubba-award/324524.html |access-date=2019-01-03 |archive-date=2018-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918131025/http://www.kannadaprabha.com/karnataka/yakshagana-academy-award-moodbidri-balipa-narayana-selected-for-partisubba-award/324524.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈ 1988
*ಶ್ರೀ ಎಡನೀರು ಮಠ 1994
*ಕರಾವಳಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನ 2000* 
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು 2002
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 2002 
*ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬೆಂಗಳೂರು 2004
*ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿರುವನಂತಪುರ 2007
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿ 2008
*ಕಲ್ಕೂರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ 2015&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yakshadeepa.com/2020/10/09/balipa-narayana-bhagavatha/ |title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ (Balipa Narayana Bhagavatha) |date=9 October 2020 |accessdate=2026-06-16 |website=Yaksha Deepa |last=yakshadeepa |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈ 1988
*ಶ್ರೀ ಎಡನೀರು ಮಠ 1994
*ಕರಾವಳಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನ 2000* 
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು 2002
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 2002 
*ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬೆಂಗಳೂರು 2004
*ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿರುವನಂತಪುರ 2007
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿ 2008
*ಕಲ್ಕೂರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ 2015&lt;ref&gt;{{cite web | title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ (Balipa Narayana Bhagavatha) | date=9 October 2020 | url=https://yakshadeepa.com/2020/10/09/balipa-narayana-bhagavatha/ }}&lt;/ref&gt;
==ನಿಧನ==
ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗೊಲುದ ೧೬ ತಾರೀಕುದಾನಿ ಇಹ ಲೋಕನು ಬುಡಿಯೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/balipa-narayana-bhagawatha-passes-away/article66517852.ece |title=Balipa Narayana Bhagawatha passes away |last=Bureau |first=The Hindu |date=16 February 2023 |work=The Hindu |access-date=2026-06-16 |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ]]
[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]</text>
      <sha1>paentt4bo75wn8dlb5k3wg1fjahgtbd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10/ಕಲ್ಪುನಕಳ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>24391</id>
    <revision>
      <id>361582</id>
      <parentid>361552</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ</comment>
      <origin>361582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>24731</id>
    <revision>
      <id>361561</id>
      <parentid>360968</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T22:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MABot</username>
        <id>170</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Archiving 1 thread from [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ]]</comment>
      <origin>361561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29387" sha1="ba8ezcpl9i7kw98m6sfpuens10zn2pt" xml:space="preserve">

== Invitation: Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026 ==

&lt;div style=&quot;margin: 1em auto; padding: 15px; border: 2px solid #4b0082; border-radius: 15px; background-color: #fdfaf5; box-shadow: 5px 5px 15px rgba(0,0,0,0.1); max-width: 100%;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; color: #cc5500; text-shadow: 1px 1px 2px #ddd;&quot;&gt;✨ Karavali Wikimedians @ Mangaluru Lit Fest 2026 ✨&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 120%; color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;Celebrating 10th Years of Tulu Wikipedia &amp; 25th Years of Wikipedia&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

Dear Wikimedians,

Warm greetings from '''Karavali Wikimedians User Group'''! 🌟

We are thrilled to invite you to the '''[[:m:Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026|8th Edition of the Mangaluru Literature Festival (#MlrLitFest)]]'''. This year is a historic milestone as we kick-start the '''[[:m:Tulu Wikipedia 10th Anniversary|10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]'''!

&lt;div style=&quot;display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; width: 100%; background: transparent;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #cc5500; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📅 '''When:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''10th &amp; 11th January 2026'''
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📍 '''Where:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Dr. TMA Pai International Convention Centre, Mangaluru'''
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #2e8b57; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #2e8b57;&quot;&gt;🚀 '''The Wiki Stall:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
Visit our stall to see our work in language documentation and cultural preservation. We need your energy to help manage and showcase our projects!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 20px; padding: 15px; background-color: #f3eafb; border-left: 10px solid #4b0082; border-radius: 5px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 130%; font-weight: bold; color: #202122;&quot;&gt;📌 Special Community Meetup&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Date:''' 11th January 2026 (Day 2)&lt;br&gt;
'''Time:''' 11:00 AM (Followed by Lunch 🍛)&lt;br&gt;
'''Agenda:''' '''''Future roadmaps, upcoming projects, Community health and capacity building.'''''
&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;

* We warmly invite all community members to attend both days of the festival, and we strongly encourage you not to miss the second day’s meetup, which will be an important space for collective reflection and future planning. We look forward to your presence, participation, and support in making this celebration and gathering meaningful and successful.


'''Warm regards,'''&lt;br/&gt;
&lt;span style=&quot;color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;President and Secretary&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;Karavali Wikimedians User Group, Mangaluru&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list/MlrLitFest&amp;oldid=29873017 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೫೧, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

೦೨:೩೨, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;
== ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ - ೨೦೨೬ ==

ಚೀನಾದ WMGMC ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೈನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಹಯೋಗದೊಟ್ಟುಗು  ಫೆಬ್ರವರಿ 10 ಡ್ದ್ ಮಾರ್ಚ್ 18 ಮುಟ್ಟ ಆಜಿನೇ '''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್]]''' ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದ್ದುನಡಪುಂಡು.  ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಬರವಣಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರೊಲೆನ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸರೆ ಲೆಪ್ಪೊಲೆ ಕೊರ್ತೆರ್, ಈ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ವುಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ವರ್ಷೊದ ಅಕೆರಿದ ಚಂದ್ರಮಾನೊ ತಿಂಗೊಳುದ ಅವಧಿಡ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10–16) ಬೊಕ್ಕ ಫೈರ್ ಹಾರ್ಸ್ ವರ್ಷೊದ ಸುರುತ ಚಂದ್ರಮಾನೊ ತಿಂಗಳೊದ ಅವಧಿಡ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 17–ಮಾರ್ಚ್ 18) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಹಂತೊಲೆಡ್ ನಡಾಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರ್ಣ ಮಂದಿನಕಲೆಗ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೌತಿಕ ಬೊಮ್ಮಾನೊಲು ಕೊರ್ಪೆರ್. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೧:೫೨, ೪ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
== ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್  ಅರ್ಜಿಲೆನ್ ಪಾಡಿಯರ ಲೆತ್ತ್‌ತೆರ್ ==

ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ನಮಸ್ಕಾರ,

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಗ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ (ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ) ಅರ್ಜಿಲೆನ್ ಇತ್ತೆ ಪಾಡೊಲಿ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ಉಂದುವೆ ಬರ್ಪಿ 2026 ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4-ಡ್‍ದ್ 6 ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ನಡಪರೆ ಉಂಡು.

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕಡೆತ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್‍ಲೆನ್, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ಕಿಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪುನಕುಲೆನ್  ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಉಂದು ಒರಿಯನೊರಿ ಪರ್ಚಯ ಆಯೆರೆ, ಕಲ್ಪೆರೆ, ಅನುಬವೊಲೆನ್ ಪಟ್ಟೊಣಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‌ಗ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಅಂಚನೆ ಮಲ್ಲ ವೇದಿಕೆ.

ಈರ್ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತರ್ಂಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊಂತಿತ್ತರ್‌ಂಡ, ಈ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್‌ಗ್ ಅರ್ಜಿ ಪಾಡೊಲಿ. ನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚಿಗೆತಾ ವಿವರೊಲು ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. 🙂

ಅರ್ಜಿ ಪಾಡ್ಯೆರೆ ಕಡೆತ ದಿನ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರೆ 11:59 ಗಂಟೆಗ್ (IST)]

ಅರ್ಜಿ ಪಾಡುನ ಕೊಂಡಿ: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

ಎಚ್ಚ್‌ದ ಮಾಹಿತಿಗ್: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|Meta page link]]

ದಯಮಲ್ತ್‌ದ್ ಈ ವಿಚಾರೊನು ಇರೆನ ಸಮುದಾಯದ ಬೇತೆಕ್ಲೆಗ್‌ಲಾ ಪಟ್ಟೊನ್‌ಲೆ.

ಸೊಲ್ಮೆಲು.

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ

-[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Gnoeee|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೪೪, ೨೯ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST)
== [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಟ್ವಿಂಕಲ್]] ==

'''ಟ್ವಿಂಕಲ್''' ಪಂಡ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ . [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಬಳಕೆದಾರೆರೆನ ಗುಂಪುಲು|ಸ್ವಯಂ-ದೃಢಪಡಿಸಾಯಿನ]] ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಂಡಾಲಿಸಂ ಅತ್ತಂದೆ ಅರಚನಾತ್ಮಕ ಸಂಪಾದನೆಲೆನ್ ಎದುರಿಸೆರೆ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯ್ಕೆಲೆನ್ ಉಂದು ಅನುಮತಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಮೂಜಿ ಬಗೆತ ರೋಲ್ಬ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ತ್ವರಿತ ಮಜಾವುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಪೂರ್ತಿ ಲೈಬ್ರರಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು, ಬಳಕೆದಾರನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಾಗತೊಲು, ನಿರ್ವಹಣೆ ಟ್ಯಾಗ್‍ಲು, ವಂಡಲ್ಸ್‌ನ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವರದಿ, ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿನವು. ಅತ್ತಂದೆ, ಉಂದು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್|ನಿರ್ವಾಹಕೆರೆಗ್]] ಅಕ್ಲೆನ ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಸ್ತಿ ಸಾದನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

ಈ ನೆಲೆಟ್ ಅವೆತ ಚಾಲನೆಗು ಸಮುದಾಯದ ಒಮ್ಮತೊ ಬೊಡು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೦೮, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST)

=== ಒಪ್ಪಿಗೆ ===
*[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೨೧, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST)
*[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೪೫, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST)

: {{done}} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೨:೩೩, ೫ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೧೧, ೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;
== ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊಟು ಸೇರಾಯರೆ ==

ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊಟ್ ಸುದ್ದಿಲೆನ ಇಬಾಗೊ ಸೇರ್ಪದೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಬದಲಾವನೆದ ಸ್ವರೂಪೊಲೆನು ಪಟ್ಟೊಂದುಲ್ಲೆ. ಇಂದೆಕ್ ನಿಕ್ಲೆನ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ತೆರಿಪಲೆ. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಮುಖ್ಯ ಪುಟ/ಕಲ್ಪುನಕಳ]]. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೩೬, ೧೪ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
* ಬೇತೆ ವಿಕಿ ಪುಟತಂಚನೆ ತುಳುತ ಮುಕ್ಯೊಪುಟೊಲಾ ಎಡ್ಡೆ ತೋಜೊಡುಂದು ಈ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆಗ್ ಎನ್ನ {{support}} ಉಂಡು. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೫೧, ೧೭ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
*ಎನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಉಂಡು- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೨, ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
: {{done}}. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೩೭, ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
== Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) ==

'''Namaskara!''' 

You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns.

'''Meeting Details:''' &lt;br/&gt;
📅 Date: Thursday, 23 April 2026 &lt;br/&gt;
⏰ Time: 07:30 PM (IST) &lt;br/&gt;
📍 Venue: Google Meet (Online) &lt;br/&gt;
🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy

'''Agenda:''' &lt;br/&gt;
Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. &lt;br/&gt;
Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. &lt;br/&gt;
In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. &lt;br/&gt;
GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. &lt;br/&gt;
Open Discussion: Other community matters.
Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there...

'''More:''' &lt;br/&gt;
https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026

'''On behalf''', &lt;br/&gt;
Karavali Wikimedians
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&amp;oldid=30440036 --&gt;

== ತುಳುಟು ಅಂಕೆನ್ ಗಳಸುನ ಬಗೆಟ್ ==

ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಡ್ '''ಕನ್ನಡ ಅಂಕೆ''' ೦೧೨೩೪೫೬೭೮೯ ಅತ್ತಂಡ '''ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಅಂಕೆ''' 0123456789 ಇಂಚ ಗಳಸೊಂದುಲ್ಲೊ.  ಈ ಬಗೆಟ್ ಸಮುದಾಯೊದಕ್ಲೆನ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ಬೋಡು.  ಮಸ್ತ್ ಲೇಕನೊಲೆಡ್ ಈ ರಡ್ಡೆನ್‌ಲಾ ಗಳಸೊಂದುಲ್ಲೊ.  ತಾಂತ್ರಿಕವಾದ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಡಾಂಡ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಪನೊಡು.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೫೪, ೨೩ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೨೮, ೨೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;
== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೩೨, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;</text>
      <sha1>ba8ezcpl9i7kw98m6sfpuens10zn2pt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಉಗುರುಬೂರು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27244</id>
    <revision>
      <id>361559</id>
      <parentid>361503</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T17:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>361559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6154" sha1="r5ccrjgp2f1o2mxdhhvl2qb62eg8wwi" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Pergularia daemia var daemia, habitus, Springbokvlakte.jpg
|image_caption = In [[Limpopo]], South Africa
|genus = Pergularia
|species = daemia
|authority = ([[Peter Forsskål|Forssk.]]) [[Emilio Chiovenda|Chiov.]]
|synonyms = 
* ''P. daemia'' &lt;small&gt;(Forssk.) Blatt. &amp; McCann&lt;/small&gt;
* ''P. extensa'' &lt;small&gt;(Jacq.) N.E.Br.&lt;/small&gt;
* ''Asclepias daemia'' &lt;small&gt;Forssk.&lt;/small&gt;
* ''Daemia extensa'' &lt;small&gt;(Jacq.) R.Br. ex Schult.&lt;/small&gt;
}}
'''ಉಗುರುಬೂರು''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‍ದ ಪರಾವಲಂಬಿ ಬೂರು. 
==ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್==
[[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]]-ವೇಲಿಪರುಟ್ಟಿ,ಉತ್ತಾಮಣಿ [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]-ದುಶ್ಟುಪು  ತುಳು-ಉಗುರುಬೂರು [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]-ವೇಲಿಪರೊಟ್ಟಿ,ಕನ್ನಡ-ಉಗುರುಸುತ್ತಿನ ಬಳ್ಳಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ: ಯುಗ್ಮಫಲಿಕ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಉಗುರುಸುತ್ತಿನ ಬಳ್ಳಿ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}&lt;/ref&gt;

==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೊ==
ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಪೆರ್ಗುಲೇರಿಯಾ ಡೇಮಿಯಾ, . ಉಂದು ಆಸ್ಕ್ಲೆಪಿಯಾಡಾಸಿ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ದ್‍ನವು.
==ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ==
ಉಂದು ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡ್ದ್ [[ಬರ್ಮಾ]], [[ಭಾರತ|ಭಾರತ,]] [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]], [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನೊ]]ದ ಮೂಲಕ [[ಅರೇಬಿಯನ್ ದ ಮರುಭೂಮಿ|ಅರೇಬಿಯಾ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮುಟ್ಟ ತೋಜುಂಡು&lt;ref name=&quot;flp&quot;&gt;{{cite web |title=Pergularia daemia (Forssk.) Chiov. |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&amp;taxon_id=242424223 |work=Flora of Pakistan |publisher=efloras.org |accessdate=26 March 2013}}&lt;/ref&gt; ಉಂದು ಸಾದಿಬರಿಟ್, ಕಾಡುಡು ಅತ್ತಂಡ  ಕಾಡುದ ಅಂಚಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.&lt;ref name=&quot;fzim&quot;&gt;{{cite web|last=Hyde|first=M.|title=''Pergularia daemia'' (Forssk.) Chiov. |url=http://www.zimbabweflora.co.zw/speciesdata/species.php?species_id=147070 |work=Flora of Zimbabwe |accessdate=15 March 2013|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;
==ಲಕ್ಷಣಲು==
ವಿರುದ್ಧವಾದ್, ಅಗಲವಾದ್ ಅಂಡಾಕಾರೊಡ್ದ್ ಉಪ-ಕಕ್ಷೀಯ ಇರೆಕುಲು ಗಾತ್ರೊಡು ಮಸ್ತ್ ಬದಲಾವಣೆ ಆಪುಂಡು, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉದ್ದೊದ ದಳೊಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇರೆಕುಲು ಮಿತ್ತ್ ಗ್ಲಾಬ್ರಸ್ ಆದ್ ಅಡಿಟ್ ವೆಲ್ವೆಟಿ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು&lt;ref name=&quot;flp&quot; /&gt;.
ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧೊಡು ಪುಷ್ಪೊಲು ಚಳಿಗಾಲೊದ ಮಧ್ಯೊಡ್ದ್ ಮುಟ್ಟ ತೋಜುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಾರ್ಶ್ವದ ಸೈಮ್ ಲೆಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪದ ಕೊರೊಲ್ಲಾ ಒಂಜಿ ಪಚ್ಚೆ-ಮಂಜಳ್ ಅತ್ತಂಡ ಮಂದ ಬೊಲ್ದುದ ನಳಿಕೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು.&lt;ref name=&quot;flp&quot; /&gt; ಫಲೊಲು ಸುಮಾರ್ 13 ರ್ದ್ 14 ತಿಂಗೊಲುಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಆಪುಂಡು.ಅವು ಮೃದುವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಸರ್‍ಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪುಂಡ್.ಉಂದು ಅಂಡಾಕಾರದ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.&lt;ref name=&quot;flp&quot; /&gt; 
[[File:Pergularia daemia (Trellis-vine) seeds.jpg|thumb|Pergularia daemia (Trellis-vine) seeds]]
==ಉಪಯೋಗಲು==
ಉಂದು ಮರ್ದ್‍ಗ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡ್.ಇರೆ, ಕಾಂಡ, ಚಿಗುರು, ಬಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಯಿಡ್ದ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಲ್ಪುನ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕೊಲು ಟೆರ್ಪೆನಾಯ್ಡ್ಸ್, ಫ್ಲೇವೊನಾಯ್ಡ್ಸ್, ಸ್ಟೆರಾಲ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಡೆನೊಲೈಡ್ಸ್. ಉಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಕೀಟನಾಶಕ, ಲ್ಯಾಕ್ಸೇಟಿವ್, ಜ್ವರೊ ನಿವಾರಕ ಬೊಕ್ಕ ಕಫ ನಿವಾರಕ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕ್ಲೆನ ಅತಿಸಾರ, ಮಲೇರಿಯಾಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ಮಧ್ಯಂತರ ಜ್ವರೊ, ಕೂಳಿ ಬೇನೆ ಬೊಕ್ಕ ಶೀತೊಗು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಅಯಿತ ಇರೆ,ಕಾಂಡ ಭಾಗೊಲು ಹೆಪಟೊಪ್ರೊಟೆಕ್ಟಿವ್, ಆಂಟಿ-ಫರ್ಟಿಲಿಟಿ, ಆಂಟಿಡಯಾಬಿಟಿಕ್, ಆಂಲ್ಜೆಸಿಕ್, ಆಂಟಿಪೈರೆಟಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಟಿ-ಇನ್ಫ್ಲಾಮೇಟರಿ ಗುಣೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅಧ್ಯಯನೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
==ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಲು==

* [http://www.kyffhauser.co.za/Plants1/Pergularia_daemia_subsp_garipensis/Index.htm Kyffhäuser.co.nz:  ''Pergularia daemia''  subsp. ''garipensis'']
*{{commons category-inline|Pergularia daemia|'''Pergularia daemia'''}}
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಬೂರುಲು]]</text>
      <sha1>r5ccrjgp2f1o2mxdhhvl2qb62eg8wwi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಉರ್ದು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27264</id>
    <revision>
      <id>361555</id>
      <timestamp>2026-06-16T15:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಲೇಖನೊ</comment>
      <origin>361555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5012" sha1="quw9voco648m3vpf721xtp8watvyfhh" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Black gram.jpg
|image_caption = Dry urad beans
|genus = Vigna
|species = mungo
|authority = [[Carl Linnaeus|(L.)]] [[Frank Nigel Hepper|Hepper]]
|synonyms =
 {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; |
* ''Azukia mungo'' &lt;small&gt;(L.) Masam.&lt;/small&gt;
* ''Phaseolus hernandezii'' &lt;small&gt;Savi&lt;/small&gt;
* ''Phaseolus mungo'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Phaseolus roxburghii'' &lt;small&gt;Wight &amp; Arn.&lt;/small&gt;
 }}
|synonyms_ref = &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-3538 |title=The Plant List: A Working List of All Plant Species |access-date=14 December 2014 |archive-date=17 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181117064607/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-3538 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
}}
'''ಉರ್ದು''' ಒಂಜಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯೊ.ಇದೆನ್ ಲೆಗುಮಿನಸ್ ಸಸ್ಯೊ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇದೆತ [[ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ|ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪುದರ್ ಮಾಶಂ. ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ ಉಲು, [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಉದ್ದು, [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಉರದ್, [[ಗುಜರಾತಿ ಬಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಅರಾದ್, ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಡ್ ಮಶ್ಕಲೆ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.:&lt;ref&gt;{{Cite book |title=The Dravidian Languages |url=https://archive.org/details/dravidianlanguag00kris |url-access=limited |last=Krishnamurti |first=Bhadriraju |publisher=Cambridge University Press |year=2003 |isbn=978-0-521-02512-6 |location=Cambridge |pages=[https://archive.org/details/dravidianlanguag00kris/page/n45 16] }}&lt;/ref&gt;

ಉರ್ದು ಮಸ್ತ್ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಆರೋಗ್ಯಕರ. ಉಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಜೀವಸತ್ವೊಲು, ಖನಿಜೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉರ್ದು‍ನು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಪನೊಲಿ.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು, [[ಇಡ್ಲಿ]] ಬೊಕ್ಕ [[ದೋಸೆ]]ದಂಚಿನ ಉಪಾಹಾರದ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಉರಾದ್ ದಾಲ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಉಂದು ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ''ದಾಲ್ ಮಖಾನಿ'' ಕಜಿಪುಡುಲಾ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಗ್ರಿ ಆದುಂಡು.

==ಮರ್ದ್‍ಡ್ ಉಪಯೋಗ==
[[File:Mas Ko Dal.jpg|thumb|195px|ಉರ್ದುದ ಬೇಳೆ.]]
[[File:Paper Masala Dosa.jpg|thumb|195px|ಉರ್ದು ದೋಸೆ]]
[[File:Dal Makhani.jpg|thumb|195px|ದಾಲ್ ಮಖಾನಿ]
[[File:Kalai ruti with bhurta &amp; duck meat.jpg|thumb|ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶದ ಒಂಜಿ ಖಾದ್ಯ]]
ಉಬ್ಬುನು ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ, ಉಂದು ಶರೀರೊನು ತಂಪು ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಪ್ಪ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಖನಿಜ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ವೀರ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ಲಾ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಪಿತ್ತರಸ, ನೆತ್ತೆರ್ದ ಕೊರತೆ, ಕ್ಷಯರೋಗ, [[ಜರೊ|ಜ್ವರ]], ಕೆಮ್ಮು ಇಂಚಿನ ಕಾಯಿಲೆಲೆನ್ ತಡೆಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಉರ್ದುಕಫನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.  ಉರ್ದು ಪಂಡ ವಜಿಕರಣೊದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪಿನ ಒಂಜಿ ಪದಾರ್ಥ.
100 ಗ್ರಾಂ ಉರ್ದುದ ಸರಾಸರಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/16083 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107124458/https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/16083 |url-status=dead |archive-date=7 January 2019 |title=Mungo beans, mature seeds, raw |website=USDA National Nutrient Database for Standard Reference |publisher=US Department of Agriculture }}&lt;/ref&gt; 
ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಪ್ರಮಾಣ
* ಪ್ರೋಟೀನ್- 24 ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ವಿಟಮಿನ್ ಎ.- 64 ಐಯು
* ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ- ೧೫೪ ಮಿಗ್ರಾಂ/ಗ್ರಾಂ
* ಕರ್ಬಸತ್ವ- 9.1 ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ಥಿಯಾಮೈನ್ - 0.45 ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ರೈಬೊಫ್ಲಾವಿನ್- 0.25 ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ನಿಯೋಸಿನ್- ೨ ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ಶಕ್ತಿ -350 ಕೆ.ಸಿ.ಎಲ್.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{Reflist}}</text>
      <sha1>quw9voco648m3vpf721xtp8watvyfhh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361556</id>
      <parentid>361555</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T15:34:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ದಾನ್ಯೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>361556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5058" sha1="8w6hh4j7vr4wwz1ox5r51whx1xf2bmm" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Black gram.jpg
|image_caption = Dry urad beans
|genus = Vigna
|species = mungo
|authority = [[Carl Linnaeus|(L.)]] [[Frank Nigel Hepper|Hepper]]
|synonyms =
 {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; |
* ''Azukia mungo'' &lt;small&gt;(L.) Masam.&lt;/small&gt;
* ''Phaseolus hernandezii'' &lt;small&gt;Savi&lt;/small&gt;
* ''Phaseolus mungo'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Phaseolus roxburghii'' &lt;small&gt;Wight &amp; Arn.&lt;/small&gt;
 }}
|synonyms_ref = &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-3538 |title=The Plant List: A Working List of All Plant Species |access-date=14 December 2014 |archive-date=17 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181117064607/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-3538 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
}}
'''ಉರ್ದು''' ಒಂಜಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯೊ.ಇದೆನ್ ಲೆಗುಮಿನಸ್ ಸಸ್ಯೊ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇದೆತ [[ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ|ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪುದರ್ ಮಾಶಂ. ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ ಉಲು, [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಉದ್ದು, [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಉರದ್, [[ಗುಜರಾತಿ ಬಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ]]ಡ್ ಅರಾದ್, ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಡ್ ಮಶ್ಕಲೆ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.:&lt;ref&gt;{{Cite book |title=The Dravidian Languages |url=https://archive.org/details/dravidianlanguag00kris |url-access=limited |last=Krishnamurti |first=Bhadriraju |publisher=Cambridge University Press |year=2003 |isbn=978-0-521-02512-6 |location=Cambridge |pages=[https://archive.org/details/dravidianlanguag00kris/page/n45 16] }}&lt;/ref&gt;

ಉರ್ದು ಮಸ್ತ್ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಆರೋಗ್ಯಕರ. ಉಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಜೀವಸತ್ವೊಲು, ಖನಿಜೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉರ್ದು‍ನು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಪನೊಲಿ.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು, [[ಇಡ್ಲಿ]] ಬೊಕ್ಕ [[ದೋಸೆ]]ದಂಚಿನ ಉಪಾಹಾರದ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಉರಾದ್ ದಾಲ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಉಂದು ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ''ದಾಲ್ ಮಖಾನಿ'' ಕಜಿಪುಡುಲಾ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಗ್ರಿ ಆದುಂಡು.

==ಮರ್ದ್‍ಡ್ ಉಪಯೋಗ==
[[File:Mas Ko Dal.jpg|thumb|195px|ಉರ್ದುದ ಬೇಳೆ.]]
[[File:Paper Masala Dosa.jpg|thumb|195px|ಉರ್ದು ದೋಸೆ]]
[[File:Dal Makhani.jpg|thumb|195px|ದಾಲ್ ಮಖಾನಿ]
[[File:Kalai ruti with bhurta &amp; duck meat.jpg|thumb|ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶದ ಒಂಜಿ ಖಾದ್ಯ]]
ಉಬ್ಬುನು ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ, ಉಂದು ಶರೀರೊನು ತಂಪು ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಪ್ಪ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಖನಿಜ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ವೀರ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ಲಾ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಪಿತ್ತರಸ, ನೆತ್ತೆರ್ದ ಕೊರತೆ, ಕ್ಷಯರೋಗ, [[ಜರೊ|ಜ್ವರ]], ಕೆಮ್ಮು ಇಂಚಿನ ಕಾಯಿಲೆಲೆನ್ ತಡೆಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಉರ್ದುಕಫನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.  ಉರ್ದು ಪಂಡ ವಜಿಕರಣೊದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪಿನ ಒಂಜಿ ಪದಾರ್ಥ.
100 ಗ್ರಾಂ ಉರ್ದುದ ಸರಾಸರಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/16083 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107124458/https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/16083 |url-status=dead |archive-date=7 January 2019 |title=Mungo beans, mature seeds, raw |website=USDA National Nutrient Database for Standard Reference |publisher=US Department of Agriculture }}&lt;/ref&gt; 
ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಪ್ರಮಾಣ
* ಪ್ರೋಟೀನ್- 24 ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ವಿಟಮಿನ್ ಎ.- 64 ಐಯು
* ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ- ೧೫೪ ಮಿಗ್ರಾಂ/ಗ್ರಾಂ
* ಕರ್ಬಸತ್ವ- 9.1 ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ಥಿಯಾಮೈನ್ - 0.45 ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ರೈಬೊಫ್ಲಾವಿನ್- 0.25 ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ನಿಯೋಸಿನ್- ೨ ಮಿಗ್ರಾಂ.
* ಶಕ್ತಿ -350 ಕೆ.ಸಿ.ಎಲ್.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ದಾನ್ಯೊಲು]]</text>
      <sha1>8w6hh4j7vr4wwz1ox5r51whx1xf2bmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಉರ್ದು</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27265</id>
    <revision>
      <id>361557</id>
      <timestamp>2026-06-16T15:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಬಂಧನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27266</id>
    <revision>
      <id>361558</id>
      <timestamp>2026-06-16T17:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27267</id>
    <revision>
      <id>361560</id>
      <timestamp>2026-06-16T17:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಬರವು</comment>
      <origin>361560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8603" sha1="nx06zpm7unzxdv8k0ah1jzaw362dm5n" xml:space="preserve">
ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಪರ ಪುದರ್: ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ನಮ‌ ದೇಸೊದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಇಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತ್ರಿಶೂರ್‌ಡು ಉಂಡು. 1920ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿನ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಕೇರಳದ ಬಾರಿ ಪಿರಾಕ್ದ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು. ದೇಸೊರ್ಮೆ ತನ್ನ ಶಾಖೆಲು, ಎಟಿಎಂಲು ಬೊಕ್ಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಲೆನ ಮೂಲಕ ಗಿರಾಕಿಲೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ಪಣವುದ ಸೇವೆಲೆನ್ ಒದಗಾವೊಂದುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, ದೇಸೊರ್ಮೆ ೮೬೨ ಶಾಖೆಲು ಬೊಕ್ಕ ೮೩೨ ಎಟಿಎಮ್‌ಲೆನ್ ಹೊಂದುಂಡು.

2019ಡ್ ಆರ್‌ಬಿಐ ಒಪ್ಪಿಗೆದ ಬೊಕ್ಕ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಪುದರ್ &quot;ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್&quot; ಪನ್ಪಿನೆನ್ &quot;ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್&quot; ಪಂದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೊಂಡ್.
==ಇತಿಹಾಸ==
ಸ್ಥಾಪನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ 1920 ನವೆಂಬರ್ 26 ದಾನಿ &quot;ದಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್&quot; ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಉಂಡುಮಲ್ತೆರ್. 1921 ಜನವರಿ 1 ದಾನಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುಟ್ಟು ಕೇರಳದ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು, ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಊರುದ ಜನಕುಲೆನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯಲೆನ್ ಪೂರೈಸಾವರೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತೆರ್.
1969ಡ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆದ ಮೂಲಕ ರಡ್ಡನೇ ಅನುಸೂಚಿದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್. ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಿಕ್ಂಡ್. 1975ನೇ ಇಸವಿಡ್ 'ಎ ಕ್ಲಾಸ್ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾಂಕ್, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಹಾರಲೆನ್ ಕೂಡ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== ವಿಸ್ತರಣೆ==
1972ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಕೇರಳದ ಪಿದಯಿದ ಶಾಖೆನ್ ಮುಂಬೈಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ತನ್ನ ಶಾಖೆಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 1970ದ ದಶಕೊಡೇ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನ್ ಚಾಲ್ತಿಗ್ ಕೊನತಿತ್ಂಡ್.
=== ಪುದರ್ ಬದಲಾವಣೆ===
2019ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗುರುತುನ್ ಪೊಸತ್ತ್ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು &quot;ದ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್&quot; ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ &quot;ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್&quot; ಅತ್‌ದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗ್ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರಿಂಡ್.
==ಸ್ವಾಧೀನಲು ಬೊಕ್ಕ ಹೂಡಿಕೆಲು==
===ಕಿನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ ವಿಲೀನ===
1960ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇರಳದ ಆಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ತನ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರಾವೊಂಡ್. ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ್, ಅತ್ತಂದೆ ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕೂಡ ಜಾಸ್ತಿ ಆಂಡ್.
=== ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹೂಡಿಕೆ===
2016ಡ್ ಫೇರ್‌ಫಾಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ 51% ದಾತ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ದೆತೊನಿಯೆರೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ಂಡ್. 2018ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಫೇರ್‌ಫಾಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಆಯಿನ 'FIH Mauritius Investments' ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ₹1,210 ಕೋಟಿ ದಾತ್ ಮೌಲ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆ ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಹೂಡಿಕೆಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಬಂಡವಾಳ ಎಚ್ಚ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ನನಲಾತ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೆರಿಸಾಯ ಆಂಡ್.
==ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ==
ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್, 2019ಡ್ ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆನ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕೊಡುಗೆದ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ₹೪೦೯.೦೬ ಕೋಟಿ ಪಣವುನು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.  ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಷೇರುಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪, ೨೦೧೯ ದಾನಿ ಭಾರತೀಯ ಷೇರುಪೇಟೆಲೆಡ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್.
==ಗಿರಾಕಿಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಸೇವೆಲು==
ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಲೆನ್ ಒದಗಾವೊಂದುಂಡು:
=== ಚಿಲ್ಲರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ (Retail Banking)===
 * ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಲು (Savings Accounts)
 * ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಲು (Current Accounts)
 * ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಲು (Personal Loans)
 * ಗೃಹ ಸಾಲಲು (Home Loans)
 * ವಾಹನ ಸಾಲಲು (Vehicle Loans)
 * ಚಿನ್ನದ ಸಾಲಲು (Gold Loans)
===ಎಸ್‌ಎಂ‌ಇ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಹಾರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್===
 * ಕಿನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಲೆಗ್ ಸಾಲ (SME Loans)
 * ಕಾರ್ಯನಿಧಿ ಸೌಲಭ್ಯಲು (Working Capital Facilities)
 * ವ್ಯಾಪಾರ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಲು (Trade Finance)
=== ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್===
 * ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಲಲು
 * ನಗದು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೇವೆಲು (Cash Management Services)
 * ಖಜಾನೆ ಸೇವೆಲು (Treasury Services)
=== ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್===
 * ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್
 * ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್
 * ಯುಪಿಐ (UPI) ಪಾವತಿಲು
 * ಡಿಜಿಟಲ್ ಠೇವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಹೂಡಿಕೆ ಸೇವೆಲು ಇತ್ಯಾದಿ.
==ಉಲ್ಲೇಕ==</text>
      <sha1>nx06zpm7unzxdv8k0ah1jzaw362dm5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಸಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27268</id>
    <revision>
      <id>361563</id>
      <timestamp>2026-06-17T01:32:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27269</id>
    <revision>
      <id>361564</id>
      <timestamp>2026-06-17T03:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಲೇಖನೋ /Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit</comment>
      <origin>361564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1766" sha1="e237gtic762wfgumdpkqgy1qy9fwrtc" xml:space="preserve">'''ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್'''(೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦- ಇಂಬೆರ್ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ''ಸಹಕಾರಿ ಪಿತಾಮಹೆ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೆಂತೊಂದಿನಾರ್. ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನೊನು ಜನಕುಲೆಗಾದ್ ಧಾರೆ ಎರೆಯಿನ ಮಹಾಮಹಿಮೆ.
==ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ==
ಶಿವರಾಯರೆನ್ ಮೂಲ ಕುಂದಾಪುರದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೊಳಹಳ್ಳಿ. ಹಿರಿಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರುಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ನೆಲೆ ಉಂತಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಭಾರೀ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ನಾರ್.ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್.ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡೊಗು ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕಾಂಬಿಕ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦ ದಾನಿ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.vishwakonkani.org/hall-of-fame/molahalli-shiva-rao/ |title=Molahalli Shiva Rao - Vishwa Konkani Kendra |accessdate=2026-06-17 |website=https://www.vishwakonkani.org/ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;ಇಂಬೆರ್ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಬಡ ಜನಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರಗಾತ್ ಮುಡಿಪು ದೀಡಿದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ==</text>
      <sha1>e237gtic762wfgumdpkqgy1qy9fwrtc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361565</id>
      <parentid>361564</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T05:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>ವಿಸ್ತಾರೊ</comment>
      <origin>361565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6651" sha1="8ruj2cif8k8fn6uch826ya3w18u3ylc" xml:space="preserve">'''ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್'''(೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦- ಇಂಬೆರ್ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ''ಸಹಕಾರಿ ಪಿತಾಮಹೆ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೆಂತೊಂದಿನಾರ್. ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನೊನು ಜನಕುಲೆಗಾದ್ ಧಾರೆ ಎರೆಯಿನ ಮಹಾಮಹಿಮೆ.
==ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ==
ಶಿವರಾಯರೆನ್ ಮೂಲ ಕುಂದಾಪುರದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೊಳಹಳ್ಳಿ. ಹಿರಿಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರುಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ನೆಲೆ ಉಂತಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಭಾರೀ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ನಾರ್.ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್.ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡೊಗು ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕಾಂಬಿಕ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦ ದಾನಿ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.vishwakonkani.org/hall-of-fame/molahalli-shiva-rao/ |title=Molahalli Shiva Rao - Vishwa Konkani Kendra |accessdate=2026-06-17 |website=https://www.vishwakonkani.org/ |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಜೀವನನ್ ಶಾಲೆದ ಮಾಸ್ತರ್ ಆದ್ ಮಡಿಕೇರಿಡ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಾ ಕಲ್ತ್‍ದ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಕೀಲೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬಡವೆರ್ನ ವಕೀಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.
ಇಂಬೆರ್ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಬಡ ಜನಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರಗಾತ್ ಮುಡಿಪು ದೀಡಿದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ==
೧೯೦೪ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಕೋ ಅಪೊರೇಟಿವ್ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಕಾನೂನು ಕೊಂಡತ್‍ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಯತ್ನಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರು ಕೋ ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೌನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್..&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; ಬೊಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ  ಹಳ್ಳಿಡ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೊಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಪಿಲೆಕ ಪ್ರಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಕಾರ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೯೧೪ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಎಸ್.ಸಿ.ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; ಅಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦-೨೫ ವರ್ಷಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಮೃದ್ಧವಾದ್ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಹರಡ್‍ಂಡ್. ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೋಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಆಂಡ್. ಮಾತೈಕ್‍ಲಾ ಪ್ರೇರಣಾ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಬೆಂದ್‍ನಾರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್.
==ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊ==
ಶಿವರಾಯೆರ್ ಗಾಂಧೀಜಿನ ಮಲ್ಲ ಭಕ್ತೆ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಆ ಕಾಲಡ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ತತ್ವಲೆನ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ಲಾ ತನ್ನ ಸಹಕಾರ ತತ್ವದೊಟ್ಟುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಆರೆನ ಇಲ್ಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಹೋರಾಟಗಾರೆರೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್‍ಂಡ್. ಈ ಮಾತ ಸೇವೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ತನ್ನ, ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಕೊರಂದೆ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿನ್ ಕಳೆವೊಂದ್ ಬಡತನಗ್ ಜಾರ್ಯೆರ್.
==ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಲು==
ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಇತ್ತೆ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜ್ ಆದ್ ಬೊಳೆತ್‍ಂಡ್.ಧಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್,ಜೇನು ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ,ಸಗಟು ಮಾರಾಟ ಸಂಘ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಹಾಸ್ಟೇಲ್, ಇಂಬೆರೆನ ಗೆಳೆಯೆ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್‍ನ ಪ್ರೇರಣೆಡ್ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಜೋಕುಲುನ ವಿಕಾಸಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಚಟುವಟಿಕೆದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇಂಚಿನ ಬೇಲೆಡ್‍ಲಾ ಸಕ್ತ್ರಿಯವಾದಿತ್ತೆರ್.ಪುತ್ತೂರುಡ್ ದಸರಾ ಉತ್ಸವ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; 
==ಗೌರವೊಲು==
ಶಿವರಾಯೆರ್ ಮಲ್ಲ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಸರಕಾರ ಅಥವಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಕೊರ್ನ ಒವ್ವೇ ಗೌರವನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್‍ಜ್ಜೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್‍ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಆಧಾರಡ್ ಔದಾರ್ಯದ ಉರುಳಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆತೆರ್.ಇಂಬೆರೆನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆಗಸ್ಟ್ ೪ನೆ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ದಿನ ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುತ್ತೂರುದ ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಇಂಬೆರನ ಪುತ್ಥಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ನಿಧನ==
೧೯೬೭ ಇಸವಿಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ನಿಧನರಾಯೆರ್.</text>
      <sha1>8ruj2cif8k8fn6uch826ya3w18u3ylc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361566</id>
      <parentid>361565</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T06:29:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>361566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6784" sha1="fqgwlvy3nonoowpmw1kr5wtv0btueea" xml:space="preserve">'''ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್'''(೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦- ಇಂಬೆರ್ ಅವಿಭಜಿತ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]ದ ''ಸಹಕಾರಿ ಪಿತಾಮಹೆ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೆಂತೊಂದಿನಾರ್. ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನೊನು ಜನಕುಲೆಗಾದ್ ಧಾರೆ ಎರೆಯಿನ ಮಹಾಮಹಿಮೆ.
==ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ==
ಶಿವರಾಯರೆನ್ ಮೂಲ [[ಕುಂದಾಪುರ]]ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೊಳಹಳ್ಳಿ. ಹಿರಿಯೆರ್ [[ಪುತ್ತೂರು]]ಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ನೆಲೆ ಉಂತಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಭಾರೀ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ನಾರ್.ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್.ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡೊಗು ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕಾಂಬಿಕ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦ ದಾನಿ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.vishwakonkani.org/hall-of-fame/molahalli-shiva-rao/ |title=Molahalli Shiva Rao - Vishwa Konkani Kendra |accessdate=2026-06-17 |website=https://www.vishwakonkani.org/ |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಜೀವನನ್ ಶಾಲೆದ ಮಾಸ್ತರ್ ಆದ್ [[ಮಡಿಕೇರಿ]]ಡ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಾ ಕಲ್ತ್‍ದ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಕೀಲೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬಡವೆರ್ನ ವಕೀಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.
ಇಂಬೆರ್ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಬಡ ಜನಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರಗಾತ್ ಮುಡಿಪು ದೀಡಿದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ==
೧೯೦೪ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಕೋ ಅಪೊರೇಟಿವ್ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಕಾನೂನು ಕೊಂಡತ್‍ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಯತ್ನಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರು ಕೋ ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೌನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್..&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; ಬೊಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ  ಹಳ್ಳಿಡ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೊಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಪಿಲೆಕ ಪ್ರಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಕಾರ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೯೧೪ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಎಸ್.ಸಿ.ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; ಅಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦-೨೫ ವರ್ಷಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಮೃದ್ಧವಾದ್ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಹರಡ್‍ಂಡ್. ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೋಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಆಂಡ್. ಮಾತೈಕ್‍ಲಾ ಪ್ರೇರಣಾ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಬೆಂದ್‍ನಾರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್.
==ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊ==
ಶಿವರಾಯೆರ್ [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ನ ಮಲ್ಲ ಭಕ್ತೆ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಆ ಕಾಲಡ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ತತ್ವಲೆನ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ಲಾ ತನ್ನ ಸಹಕಾರ ತತ್ವದೊಟ್ಟುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕುಡ್ಲ]]ದ ಆರೆನ ಇಲ್ಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಹೋರಾಟಗಾರೆರೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್‍ಂಡ್. ಈ ಮಾತ ಸೇವೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ತನ್ನ, ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಕೊರಂದೆ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿನ್ ಕಳೆವೊಂದ್ ಬಡತನಗ್ ಜಾರ್ಯೆರ್.
==ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಲು==
ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಇತ್ತೆ [[ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜ್]] ಆದ್ ಬೊಳೆತ್‍ಂಡ್.ಧಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್,ಜೇನು ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ,ಸಗಟು ಮಾರಾಟ ಸಂಘ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಹಾಸ್ಟೇಲ್, ಇಂಬೆರೆನ ದೋಸ್ತಿ [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ|ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆ]]ರ್‍ನ ಪ್ರೇರಣೆಡ್ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಜೋಕುಲುನ ವಿಕಾಸಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಚಟುವಟಿಕೆದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇಂಚಿನ ಬೇಲೆಡ್‍ಲಾ ಸಕ್ತ್ರಿಯವಾದಿತ್ತೆರ್.ಪುತ್ತೂರುಡ್ ದಸರಾ ಉತ್ಸವ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; 
==ಗೌರವೊಲು==
ಶಿವರಾಯೆರ್ ಮಲ್ಲ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. [[ಸರಕಾರ]] ಅಥವಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಕೊರ್ನ ಒವ್ವೇ ಗೌರವನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್‍ಜ್ಜೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್‍ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಆಧಾರಡ್ ''ಔದಾರ್ಯದ ಉರುಳಲ್ಲಿ'' ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆತೆರ್.ಇಂಬೆರೆನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆಗಸ್ಟ್ ೪ನೆ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ'' ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ದಿನ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುತ್ತೂರುದ ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಇಂಬೆರನ ಪುತ್ಥಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ನಿಧನ==
೧೯೬೭ ಇಸವಿಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ನಿಧನರಾಯೆರ್.</text>
      <sha1>fqgwlvy3nonoowpmw1kr5wtv0btueea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361572</id>
      <parentid>361566</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T07:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ನಿಧನ */</comment>
      <origin>361572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6828" sha1="pv7xmos76y3ikvjrb9nx432aqix90dq" xml:space="preserve">'''ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್'''(೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦- ಇಂಬೆರ್ ಅವಿಭಜಿತ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]ದ ''ಸಹಕಾರಿ ಪಿತಾಮಹೆ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೆಂತೊಂದಿನಾರ್. ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನೊನು ಜನಕುಲೆಗಾದ್ ಧಾರೆ ಎರೆಯಿನ ಮಹಾಮಹಿಮೆ.
==ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ==
ಶಿವರಾಯರೆನ್ ಮೂಲ [[ಕುಂದಾಪುರ]]ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೊಳಹಳ್ಳಿ. ಹಿರಿಯೆರ್ [[ಪುತ್ತೂರು]]ಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ನೆಲೆ ಉಂತಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಭಾರೀ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ನಾರ್.ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್.ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡೊಗು ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕಾಂಬಿಕ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦ ದಾನಿ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.vishwakonkani.org/hall-of-fame/molahalli-shiva-rao/ |title=Molahalli Shiva Rao - Vishwa Konkani Kendra |accessdate=2026-06-17 |website=https://www.vishwakonkani.org/ |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಜೀವನನ್ ಶಾಲೆದ ಮಾಸ್ತರ್ ಆದ್ [[ಮಡಿಕೇರಿ]]ಡ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಾ ಕಲ್ತ್‍ದ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಕೀಲೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬಡವೆರ್ನ ವಕೀಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.
ಇಂಬೆರ್ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಬಡ ಜನಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರಗಾತ್ ಮುಡಿಪು ದೀಡಿದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ==
೧೯೦೪ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಕೋ ಅಪೊರೇಟಿವ್ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಕಾನೂನು ಕೊಂಡತ್‍ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಯತ್ನಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರು ಕೋ ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೌನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್..&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; ಬೊಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ  ಹಳ್ಳಿಡ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೊಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಪಿಲೆಕ ಪ್ರಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಕಾರ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೯೧೪ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಎಸ್.ಸಿ.ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; ಅಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦-೨೫ ವರ್ಷಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಮೃದ್ಧವಾದ್ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಹರಡ್‍ಂಡ್. ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೋಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಆಂಡ್. ಮಾತೈಕ್‍ಲಾ ಪ್ರೇರಣಾ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಬೆಂದ್‍ನಾರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್.
==ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊ==
ಶಿವರಾಯೆರ್ [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ನ ಮಲ್ಲ ಭಕ್ತೆ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಆ ಕಾಲಡ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ತತ್ವಲೆನ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ಲಾ ತನ್ನ ಸಹಕಾರ ತತ್ವದೊಟ್ಟುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕುಡ್ಲ]]ದ ಆರೆನ ಇಲ್ಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಹೋರಾಟಗಾರೆರೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್‍ಂಡ್. ಈ ಮಾತ ಸೇವೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ತನ್ನ, ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಕೊರಂದೆ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿನ್ ಕಳೆವೊಂದ್ ಬಡತನಗ್ ಜಾರ್ಯೆರ್.
==ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಲು==
ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಇತ್ತೆ [[ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜ್]] ಆದ್ ಬೊಳೆತ್‍ಂಡ್.ಧಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್,ಜೇನು ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ,ಸಗಟು ಮಾರಾಟ ಸಂಘ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಹಾಸ್ಟೇಲ್, ಇಂಬೆರೆನ ದೋಸ್ತಿ [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ|ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆ]]ರ್‍ನ ಪ್ರೇರಣೆಡ್ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಜೋಕುಲುನ ವಿಕಾಸಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಚಟುವಟಿಕೆದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇಂಚಿನ ಬೇಲೆಡ್‍ಲಾ ಸಕ್ತ್ರಿಯವಾದಿತ್ತೆರ್.ಪುತ್ತೂರುಡ್ ದಸರಾ ಉತ್ಸವ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt; 
==ಗೌರವೊಲು==
ಶಿವರಾಯೆರ್ ಮಲ್ಲ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. [[ಸರಕಾರ]] ಅಥವಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಕೊರ್ನ ಒವ್ವೇ ಗೌರವನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್‍ಜ್ಜೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್‍ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಆಧಾರಡ್ ''ಔದಾರ್ಯದ ಉರುಳಲ್ಲಿ'' ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆತೆರ್.ಇಂಬೆರೆನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆಗಸ್ಟ್ ೪ನೆ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ'' ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ದಿನ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುತ್ತೂರುದ ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಇಂಬೆರನ ಪುತ್ಥಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ನಿಧನ==
೧೯೬೭ ಇಸವಿಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ನಿಧನರಾಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>pv7xmos76y3ikvjrb9nx432aqix90dq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361573</id>
      <parentid>361572</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T07:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>361573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6704" sha1="o63037355emby6r5wuhys44qtfky60z" xml:space="preserve">'''ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್'''(೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦- ಇಂಬೆರ್ ಅವಿಭಜಿತ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]ದ ''ಸಹಕಾರಿ ಪಿತಾಮಹೆ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೆಂತೊಂದಿನಾರ್. ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನೊನು ಜನಕುಲೆಗಾದ್ ಧಾರೆ ಎರೆಯಿನ ಮಹಾಮಹಿಮೆ.
==ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ==
ಶಿವರಾಯರೆನ್ ಮೂಲ [[ಕುಂದಾಪುರ]]ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೊಳಹಳ್ಳಿ. ಹಿರಿಯೆರ್ [[ಪುತ್ತೂರು]]ಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ನೆಲೆ ಉಂತಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಭಾರೀ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ನಾರ್.ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್.ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡೊಗು ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕಾಂಬಿಕ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦ ದಾನಿ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.vishwakonkani.org/hall-of-fame/molahalli-shiva-rao/ |title=Molahalli Shiva Rao - Vishwa Konkani Kendra |accessdate=2026-06-17 |website=https://www.vishwakonkani.org/ |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಜೀವನನ್ ಶಾಲೆದ ಮಾಸ್ತರ್ ಆದ್ [[ಮಡಿಕೇರಿ]]ಡ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಾ ಕಲ್ತ್‍ದ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಕೀಲೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬಡವೆರ್ನ ವಕೀಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.
ಇಂಬೆರ್ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಬಡ ಜನಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರಗಾತ್ ಮುಡಿಪು ದೀಡಿದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ==
೧೯೦೪ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಕೋ ಅಪೊರೇಟಿವ್ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಕಾನೂನು ಕೊಂಡತ್‍ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಯತ್ನಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರು ಕೋ ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೌನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್..ಬೊಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ  ಹಳ್ಳಿಡ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೊಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಪಿಲೆಕ ಪ್ರಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಕಾರ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೯೧೪ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಎಸ್.ಸಿ.ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦-೨೫ ವರ್ಷಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಮೃದ್ಧವಾದ್ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಹರಡ್‍ಂಡ್. ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೋಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಆಂಡ್. ಮಾತೈಕ್‍ಲಾ ಪ್ರೇರಣಾ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಬೆಂದ್‍ನಾರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್.
==ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊ==
ಶಿವರಾಯೆರ್ [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ನ ಮಲ್ಲ ಭಕ್ತೆ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಆ ಕಾಲಡ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ತತ್ವಲೆನ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ಲಾ ತನ್ನ ಸಹಕಾರ ತತ್ವದೊಟ್ಟುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕುಡ್ಲ]]ದ ಆರೆನ ಇಲ್ಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಹೋರಾಟಗಾರೆರೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್‍ಂಡ್. ಈ ಮಾತ ಸೇವೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ತನ್ನ, ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಕೊರಂದೆ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿನ್ ಕಳೆವೊಂದ್ ಬಡತನಗ್ ಜಾರ್ಯೆರ್.
==ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಲು==
ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಇತ್ತೆ [[ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜ್]] ಆದ್ ಬೊಳೆತ್‍ಂಡ್.ಧಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್,ಜೇನು ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ,ಸಗಟು ಮಾರಾಟ ಸಂಘ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಹಾಸ್ಟೇಲ್, ಇಂಬೆರೆನ ದೋಸ್ತಿ [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ|ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆ]]ರ್‍ನ ಪ್ರೇರಣೆಡ್ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಜೋಕುಲುನ ವಿಕಾಸಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಚಟುವಟಿಕೆದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇಂಚಿನ ಬೇಲೆಡ್‍ಲಾ ಸಕ್ತ್ರಿಯವಾದಿತ್ತೆರ್.ಪುತ್ತೂರುಡ್ ದಸರಾ ಉತ್ಸವ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.
ಶಿವರಾಯೆರ್ ಮಲ್ಲ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. [[ಸರಕಾರ]] ಅಥವಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಕೊರ್ನ ಒವ್ವೇ ಗೌರವನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್‍ಜ್ಜೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್‍ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಆಧಾರಡ್ ''ಔದಾರ್ಯದ ಉರುಳಲ್ಲಿ'' ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆತೆರ್.ಇಂಬೆರೆನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆಗಸ್ಟ್ ೪ನೆ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ'' ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ದಿನ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುತ್ತೂರುದ ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಇಂಬೆರನ ಪುತ್ಥಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ನಿಧನ==
೧೯೬೭ ಇಸವಿಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ನಿಧನರಾಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>o63037355emby6r5wuhys44qtfky60z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361574</id>
      <parentid>361573</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T07:51:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>361574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6753" sha1="p396b6at9v1pb44vm2q0gmxvpwswce3" xml:space="preserve">'''ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್'''(೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦- ಇಂಬೆರ್ ಅವಿಭಜಿತ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]ದ ''ಸಹಕಾರಿ ಪಿತಾಮಹೆ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೆಂತೊಂದಿನಾರ್. ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನೊನು ಜನಕುಲೆಗಾದ್ ಧಾರೆ ಎರೆಯಿನ ಮಹಾಮಹಿಮೆ.
==ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ==
ಶಿವರಾಯರೆನ್ ಮೂಲ [[ಕುಂದಾಪುರ]]ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೊಳಹಳ್ಳಿ. ಹಿರಿಯೆರ್ [[ಪುತ್ತೂರು]]ಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ನೆಲೆ ಉಂತಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಭಾರೀ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ನಾರ್.ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್.ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡೊಗು ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕಾಂಬಿಕ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦ ದಾನಿ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.vishwakonkani.org/hall-of-fame/molahalli-shiva-rao/ |title=Molahalli Shiva Rao - Vishwa Konkani Kendra |accessdate=2026-06-17 |website=https://www.vishwakonkani.org/ |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಜೀವನನ್ ಶಾಲೆದ ಮಾಸ್ತರ್ ಆದ್ [[ಮಡಿಕೇರಿ]]ಡ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಾ ಕಲ್ತ್‍ದ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಕೀಲೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬಡವೆರ್ನ ವಕೀಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.
ಇಂಬೆರ್ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಬಡ ಜನಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರಗಾತ್ ಮುಡಿಪು ದೀಡಿದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ==
೧೯೦೪ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಕೋ ಅಪೊರೇಟಿವ್ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಕಾನೂನು ಕೊಂಡತ್‍ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಯತ್ನಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರು ಕೋ ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೌನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್..ಬೊಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ  ಹಳ್ಳಿಡ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೊಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಪಿಲೆಕ ಪ್ರಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಕಾರ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೯೧೪ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಎಸ್.ಸಿ.ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦-೨೫ ವರ್ಷಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಮೃದ್ಧವಾದ್ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಹರಡ್‍ಂಡ್. ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೋಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಆಂಡ್. ಮಾತೈಕ್‍ಲಾ ಪ್ರೇರಣಾ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಬೆಂದ್‍ನಾರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್.
==ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊ==
ಶಿವರಾಯೆರ್ [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ನ ಮಲ್ಲ ಭಕ್ತೆ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಆ ಕಾಲಡ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ತತ್ವಲೆನ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ಲಾ ತನ್ನ ಸಹಕಾರ ತತ್ವದೊಟ್ಟುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕುಡ್ಲ]]ದ ಆರೆನ ಇಲ್ಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಹೋರಾಟಗಾರೆರೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್‍ಂಡ್. ಈ ಮಾತ ಸೇವೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ತನ್ನ, ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಕೊರಂದೆ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿನ್ ಕಳೆವೊಂದ್ ಬಡತನಗ್ ಜಾರ್ಯೆರ್.
==ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಲು==
ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಇತ್ತೆ [[ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜ್]] ಆದ್ ಬೊಳೆತ್‍ಂಡ್.ಧಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್,ಜೇನು ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ,ಸಗಟು ಮಾರಾಟ ಸಂಘ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಹಾಸ್ಟೇಲ್, ಇಂಬೆರೆನ ದೋಸ್ತಿ [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ|ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆ]]ರ್‍ನ ಪ್ರೇರಣೆಡ್ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಜೋಕುಲುನ ವಿಕಾಸಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಚಟುವಟಿಕೆದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇಂಚಿನ ಬೇಲೆಡ್‍ಲಾ ಸಕ್ತ್ರಿಯವಾದಿತ್ತೆರ್.ಪುತ್ತೂರುಡ್ ದಸರಾ ಉತ್ಸವ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.
ಶಿವರಾಯೆರ್ ಮಲ್ಲ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. [[ಸರಕಾರ]] ಅಥವಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಕೊರ್ನ ಒವ್ವೇ ಗೌರವನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್‍ಜ್ಜೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್‍ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಆಧಾರಡ್ ''ಔದಾರ್ಯದ ಉರುಳಲ್ಲಿ'' ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆತೆರ್.ಇಂಬೆರೆನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆಗಸ್ಟ್ ೪ನೆ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ'' ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ದಿನ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುತ್ತೂರುದ ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಇಂಬೆರನ ಪುತ್ಥಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ನಿಧನ==
೧೯೬೭ ಇಸವಿಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ನಿಧನರಾಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]</text>
      <sha1>p396b6at9v1pb44vm2q0gmxvpwswce3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361575</id>
      <parentid>361574</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T07:52:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಸಾಧಕೆರ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>361575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6795" sha1="4kuyxc5zfwcews3toxxmo34burz15ge" xml:space="preserve">'''ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್'''(೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦- ಇಂಬೆರ್ ಅವಿಭಜಿತ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]ದ ''ಸಹಕಾರಿ ಪಿತಾಮಹೆ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ದೆಂತೊಂದಿನಾರ್. ತನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನೊನು ಜನಕುಲೆಗಾದ್ ಧಾರೆ ಎರೆಯಿನ ಮಹಾಮಹಿಮೆ.
==ಬಾಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನ==
ಶಿವರಾಯರೆನ್ ಮೂಲ [[ಕುಂದಾಪುರ]]ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೊಳಹಳ್ಳಿ. ಹಿರಿಯೆರ್ [[ಪುತ್ತೂರು]]ಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ನೆಲೆ ಉಂತಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಭಾರೀ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ನಾರ್.ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್.ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡೊಗು ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕಾಂಬಿಕ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ೪ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೦ ದಾನಿ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Molahalli Shiva Rao&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.vishwakonkani.org/hall-of-fame/molahalli-shiva-rao/ |title=Molahalli Shiva Rao - Vishwa Konkani Kendra |accessdate=2026-06-17 |website=https://www.vishwakonkani.org/ |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಜೀವನನ್ ಶಾಲೆದ ಮಾಸ್ತರ್ ಆದ್ [[ಮಡಿಕೇರಿ]]ಡ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಲಾ ಕಲ್ತ್‍ದ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಕೀಲೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬಡವೆರ್ನ ವಕೀಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.
ಇಂಬೆರ್ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ, ಬಡ ಜನಕುಲೆನ ಉದ್ಧಾರಗಾತ್ ಮುಡಿಪು ದೀಡಿದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ==
೧೯೦೪ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಕೋ ಅಪೊರೇಟಿವ್ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಕಾನೂನು ಕೊಂಡತ್‍ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಯತ್ನಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರು ಕೋ ಆಪರೇಟಿವ್ ಟೌನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್..ಬೊಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ  ಹಳ್ಳಿಡ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೊಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಪಿಲೆಕ ಪ್ರಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಕಾರ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೯೧೪ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಎಸ್.ಸಿ.ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦-೨೫ ವರ್ಷಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಮೃದ್ಧವಾದ್ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಹರಡ್‍ಂಡ್. ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಸಹಕಾರ ಸಂಘೋಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಆಂಡ್. ಮಾತೈಕ್‍ಲಾ ಪ್ರೇರಣಾ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಬೆಂದ್‍ನಾರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್.
==ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊ==
ಶಿವರಾಯೆರ್ [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ನ ಮಲ್ಲ ಭಕ್ತೆ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಆ ಕಾಲಡ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ತತ್ವಲೆನ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ಲಾ ತನ್ನ ಸಹಕಾರ ತತ್ವದೊಟ್ಟುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕುಡ್ಲ]]ದ ಆರೆನ ಇಲ್ಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ ಹೋರಾಟಗಾರೆರೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್‍ಂಡ್. ಈ ಮಾತ ಸೇವೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ತನ್ನ, ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಕೊರಂದೆ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿನ್ ಕಳೆವೊಂದ್ ಬಡತನಗ್ ಜಾರ್ಯೆರ್.
==ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಲು==
ಪುತ್ತೂರುಡ್ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಇತ್ತೆ [[ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜ್]] ಆದ್ ಬೊಳೆತ್‍ಂಡ್.ಧಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್,ಜೇನು ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ,ಸಗಟು ಮಾರಾಟ ಸಂಘ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಹಾಸ್ಟೇಲ್, ಇಂಬೆರೆನ ದೋಸ್ತಿ [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ|ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆ]]ರ್‍ನ ಪ್ರೇರಣೆಡ್ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಜೋಕುಲುನ ವಿಕಾಸಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಚಟುವಟಿಕೆದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇಂಚಿನ ಬೇಲೆಡ್‍ಲಾ ಸಕ್ತ್ರಿಯವಾದಿತ್ತೆರ್.ಪುತ್ತೂರುಡ್ ದಸರಾ ಉತ್ಸವ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.
ಶಿವರಾಯೆರ್ ಮಲ್ಲ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. [[ಸರಕಾರ]] ಅಥವಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಕೊರ್ನ ಒವ್ವೇ ಗೌರವನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್‍ಜ್ಜೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರ್ ಶಿವರಾಯೆರ್‍ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಆಧಾರಡ್ ''ಔದಾರ್ಯದ ಉರುಳಲ್ಲಿ'' ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆತೆರ್.ಇಂಬೆರೆನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆಗಸ್ಟ್ ೪ನೆ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ'' ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ದಿನ'' ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುತ್ತೂರುದ ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಇಂಬೆರನ ಪುತ್ಥಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ನಿಧನ==
೧೯೬೭ ಇಸವಿಡ್ ಶಿವರಾಯೆರ್ ಪುತ್ತೂರುಡ್ ನಿಧನರಾಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಸಾಧಕೆರ್]]</text>
      <sha1>4kuyxc5zfwcews3toxxmo34burz15ge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಮೊಳಹಳ್ಳಿ ಶಿವರಾವ್</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27270</id>
    <revision>
      <id>361567</id>
      <timestamp>2026-06-17T06:30:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬೆನಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27271</id>
    <revision>
      <id>361576</id>
      <timestamp>2026-06-17T08:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಲೇಖನೊ</comment>
      <origin>361576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8818" sha1="e125z9gl4gye4ozxms7ohk06nzu3e46" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix          =
| name                      =ಬೆನಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್
| honorific_suffix          = 
| image                     = B. Shiva Rao.jpg
| constituency_MP           = [[South Kanara (South) (Lok Sabha constituency)|South Kanara (South)]]
| parliament                = Indian
| majority                  = 8841
| term_start                = 1952
| term_end                  = 1957
| predecessor               = ''Position created''
| successor                 = [[K. R. Achar]], as [[Member of Parliament, Lok Sabha|MP]] of [[Mangalore (Lok Sabha constituency)|Mangalore Lok Sabha constituency]]
| birth_date                = 26 February 1891
| birth_place               = [[Mangalore]], [[Madras Presidency]], [[British India]] (now [[Karnataka]])
| death_date                = 15 December 1975
| death_place               = [[Delhi]]
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| birth_name                = 
| party                     = [[Indian National Congress]]
| other_party               = &lt;!--For additional political affiliations--&gt;
| spouse                    = [[Kitty Shiva Rao|Kitty Verstaendig]]
| partner                   = &lt;!--For those with a domestic partner and not married--&gt;
| relations                 = 
| children                  = 
| alma_mater                = Presidency College, Madras
| occupation                = Journalist
| profession                = Politician
| cabinet                   = 
| committees                = 
| portfolio                 = 
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| website                   = 
| footnotes                 =  
}}
'''ಬೆನೆಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್ '''(೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೧ - ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೫) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ [[ರಾಜಕಾರಣಿ]]. ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ಸುರುತ ಲೋಕಸಭೆಟ್  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. &lt;ref name=bio&gt;{{cite web|title=First Lok Sabha Members Bioprofile|url=http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|publisher=Lok Sabha|access-date=5 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413144253/http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|archive-date=13 April 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jain |first=L.C. |title=Growing up with it |url=http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=The Hindu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413145645/http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |archive-date=13 April 2014 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;  ಆರ್ [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]] ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news|last=NOORANI |first=A.G. |title=Two sides of Nehru |url=http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=Frontline |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425010942/http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |archive-date=25 April 2011 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;  ೧೯೫೭ ಡ್ದ್ ೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್&lt;ref&gt;{{cite web|title=Alphabetical List Of All Members Of Rajya Sabha Since 1952|url=http://164.100.47.5:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp|publisher=Rajya Sabha|access-date=3 March 2012}}&lt;/ref&gt;  ಇಂಬೆರ್ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣೊದ ಪುರಸ್ಕೃತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |access-date=July 21, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;


==ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ==
ಬಿ.ಶಿವರಾವ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬, ೧೮೯೧ಡ್ ಚಿತ್ರಾಪುರ  ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;BM&quot;&gt;{{cite news |last= Madhukar|first=Jayanthi |date=1 March 2010|title=The Famous Four|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/lounge/the-famous-four/articleshow/21913684.cms|newspaper=Bangalore Mirror|access-date= 22 April 2026	}}&lt;/ref&gt;  ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಿ.ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವೈದ್ಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಲ್ಲ ಅಣ್ಣೆರ್ [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್.]] ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆರ್. [೧]ಇಂಬೆರ್ ಚೆನ್ನೈದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. [೧]  ಆರ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ''ಫ್ರೇಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್'' (ಆರು ಸಂಪುಟೊಲೆಡ್, ೧೯೬೮) ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿಗ್ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ಗಾಂಧೀಜಿನ ಮಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನಿ.  ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವುಲಾ ಯುಎನ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಎಲ್ಒಡ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಮುಂದುವರಿಸೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್.ಇಂಬೆರ್ಅ ಶ್ರೀಮತಿ [[ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ೧೯೫೨–೫೭ ಮುಟ್ಟ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೫೭–೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಎಂದೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನೊಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತರಾದ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊನು ಸಂಶೋಧನೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಡ್ ಉಂಡು (೧೯೬೦) ಪಂಡ್ದ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿರಿಲ್ ಹೆನ್ರಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇರಿ ಡೊರೀನ್ ವೇನ್ ರೈಟ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು'' ದಿ ಪಾರ್ಟಿಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪಾಲಿಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್'' ೧೯೩೫-೪೭ ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಕಡೆತ ಕೃತಿ ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಫ್ರೀಡಂ ಫೈಟರ್ಸ್: ಸೋಮ್ ನೋಟೆಬಲ್ ಫಿಗರ್ಸ್'', 1972ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್.

==ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಕುಲು==
''What Labour has Gained from Reform in India'' (1923)
* ''The Problem of India'' (1926), co-written with David Graham Pole
* ''Select Constitutions of the World'' (1934)
* ''Industrial Worker in India'' (1939)
* ''India's Freedom Struggle: Some aspects'' (1968)
* ''India Goes to the Polls'' (1968)
* ''India's Role in UN'' (1968), co-written with Ǧaʻfar Riḍā'Bilġrāmī
==ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ==
1947, 1948, 1949 ಬೊಕ್ಕ 1950ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆತ ಅಧಿವೇಶನೊಲೆಗ್ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗೊನು ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಮರಣ==
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫, ೧೯೭೫ಡ್ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಮರಣೊ ಪಡೆಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>e125z9gl4gye4ozxms7ohk06nzu3e46</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361577</id>
      <parentid>361576</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T08:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ */</comment>
      <origin>361577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8806" sha1="kwib0r3lg1pruk55idmwxa5bat25j4i" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix          =
| name                      =ಬೆನಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್
| honorific_suffix          = 
| image                     = B. Shiva Rao.jpg
| constituency_MP           = [[South Kanara (South) (Lok Sabha constituency)|South Kanara (South)]]
| parliament                = Indian
| majority                  = 8841
| term_start                = 1952
| term_end                  = 1957
| predecessor               = ''Position created''
| successor                 = [[K. R. Achar]], as [[Member of Parliament, Lok Sabha|MP]] of [[Mangalore (Lok Sabha constituency)|Mangalore Lok Sabha constituency]]
| birth_date                = 26 February 1891
| birth_place               = [[Mangalore]], [[Madras Presidency]], [[British India]] (now [[Karnataka]])
| death_date                = 15 December 1975
| death_place               = [[Delhi]]
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| birth_name                = 
| party                     = [[Indian National Congress]]
| other_party               = &lt;!--For additional political affiliations--&gt;
| spouse                    = [[Kitty Shiva Rao|Kitty Verstaendig]]
| partner                   = &lt;!--For those with a domestic partner and not married--&gt;
| relations                 = 
| children                  = 
| alma_mater                = Presidency College, Madras
| occupation                = Journalist
| profession                = Politician
| cabinet                   = 
| committees                = 
| portfolio                 = 
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| website                   = 
| footnotes                 =  
}}
'''ಬೆನೆಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್ '''(೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೧ - ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೫) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ [[ರಾಜಕಾರಣಿ]]. ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ಸುರುತ ಲೋಕಸಭೆಟ್  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. &lt;ref name=bio&gt;{{cite web|title=First Lok Sabha Members Bioprofile|url=http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|publisher=Lok Sabha|access-date=5 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413144253/http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|archive-date=13 April 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jain |first=L.C. |title=Growing up with it |url=http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=The Hindu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413145645/http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |archive-date=13 April 2014 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;  ಆರ್ [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]] ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news|last=NOORANI |first=A.G. |title=Two sides of Nehru |url=http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=Frontline |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425010942/http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |archive-date=25 April 2011 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;  ೧೯೫೭ ಡ್ದ್ ೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್&lt;ref&gt;{{cite web|title=Alphabetical List Of All Members Of Rajya Sabha Since 1952|url=http://164.100.47.5:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp|publisher=Rajya Sabha|access-date=3 March 2012}}&lt;/ref&gt;  ಇಂಬೆರ್ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣೊದ ಪುರಸ್ಕೃತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |access-date=July 21, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;


==ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ==
ಬಿ.ಶಿವರಾವ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬, ೧೮೯೧ಡ್ ಚಿತ್ರಾಪುರ  ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;BM&quot;&gt;{{cite news |last= Madhukar|first=Jayanthi |date=1 March 2010|title=The Famous Four|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/lounge/the-famous-four/articleshow/21913684.cms|newspaper=Bangalore Mirror|access-date= 22 April 2026	}}&lt;/ref&gt;  ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಿ.ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವೈದ್ಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಲ್ಲ ಅಣ್ಣೆರ್ [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್.]] ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಚೆನ್ನೈದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ''ಫ್ರೇಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್'' (ಆರು ಸಂಪುಟೊಲೆಡ್, ೧೯೬೮) ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿಗ್ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ಗಾಂಧೀಜಿನ ಮಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನಿ.  ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವುಲಾ ಯುಎನ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಎಲ್ಒಡ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಮುಂದುವರಿಸೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್.ಇಂಬೆರ್ಅ ಶ್ರೀಮತಿ [[ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ೧೯೫೨–೫೭ ಮುಟ್ಟ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೫೭–೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಎಂದೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನೊಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತರಾದ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊನು ಸಂಶೋಧನೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಡ್ ಉಂಡು (೧೯೬೦) ಪಂಡ್ದ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿರಿಲ್ ಹೆನ್ರಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇರಿ ಡೊರೀನ್ ವೇನ್ ರೈಟ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು'' ದಿ ಪಾರ್ಟಿಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪಾಲಿಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್'' ೧೯೩೫-೪೭ ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಕಡೆತ ಕೃತಿ ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಫ್ರೀಡಂ ಫೈಟರ್ಸ್: ಸೋಮ್ ನೋಟೆಬಲ್ ಫಿಗರ್ಸ್'', 1972ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್.

==ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಕುಲು==
''What Labour has Gained from Reform in India'' (1923)
* ''The Problem of India'' (1926), co-written with David Graham Pole
* ''Select Constitutions of the World'' (1934)
* ''Industrial Worker in India'' (1939)
* ''India's Freedom Struggle: Some aspects'' (1968)
* ''India Goes to the Polls'' (1968)
* ''India's Role in UN'' (1968), co-written with Ǧaʻfar Riḍā'Bilġrāmī
==ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ==
1947, 1948, 1949 ಬೊಕ್ಕ 1950ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆತ ಅಧಿವೇಶನೊಲೆಗ್ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗೊನು ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಮರಣ==
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫, ೧೯೭೫ಡ್ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಮರಣೊ ಪಡೆಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>kwib0r3lg1pruk55idmwxa5bat25j4i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361578</id>
      <parentid>361577</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T08:17:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ರಾಜಕಾರಣಿಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>361578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8858" sha1="olaph5wk5omcgtk3elay72u7smetkgk" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix          =
| name                      =ಬೆನಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್
| honorific_suffix          = 
| image                     = B. Shiva Rao.jpg
| constituency_MP           = [[South Kanara (South) (Lok Sabha constituency)|South Kanara (South)]]
| parliament                = Indian
| majority                  = 8841
| term_start                = 1952
| term_end                  = 1957
| predecessor               = ''Position created''
| successor                 = [[K. R. Achar]], as [[Member of Parliament, Lok Sabha|MP]] of [[Mangalore (Lok Sabha constituency)|Mangalore Lok Sabha constituency]]
| birth_date                = 26 February 1891
| birth_place               = [[Mangalore]], [[Madras Presidency]], [[British India]] (now [[Karnataka]])
| death_date                = 15 December 1975
| death_place               = [[Delhi]]
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| birth_name                = 
| party                     = [[Indian National Congress]]
| other_party               = &lt;!--For additional political affiliations--&gt;
| spouse                    = [[Kitty Shiva Rao|Kitty Verstaendig]]
| partner                   = &lt;!--For those with a domestic partner and not married--&gt;
| relations                 = 
| children                  = 
| alma_mater                = Presidency College, Madras
| occupation                = Journalist
| profession                = Politician
| cabinet                   = 
| committees                = 
| portfolio                 = 
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| website                   = 
| footnotes                 =  
}}
'''ಬೆನೆಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್ '''(೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೧ - ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೫) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ [[ರಾಜಕಾರಣಿ]]. ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ಸುರುತ ಲೋಕಸಭೆಟ್  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. &lt;ref name=bio&gt;{{cite web|title=First Lok Sabha Members Bioprofile|url=http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|publisher=Lok Sabha|access-date=5 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413144253/http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|archive-date=13 April 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jain |first=L.C. |title=Growing up with it |url=http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=The Hindu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413145645/http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |archive-date=13 April 2014 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;  ಆರ್ [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]] ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news|last=NOORANI |first=A.G. |title=Two sides of Nehru |url=http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=Frontline |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425010942/http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |archive-date=25 April 2011 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;  ೧೯೫೭ ಡ್ದ್ ೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್&lt;ref&gt;{{cite web|title=Alphabetical List Of All Members Of Rajya Sabha Since 1952|url=http://164.100.47.5:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp|publisher=Rajya Sabha|access-date=3 March 2012}}&lt;/ref&gt;  ಇಂಬೆರ್ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣೊದ ಪುರಸ್ಕೃತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |access-date=July 21, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;


==ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ==
ಬಿ.ಶಿವರಾವ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬, ೧೮೯೧ಡ್ ಚಿತ್ರಾಪುರ  ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;BM&quot;&gt;{{cite news |last= Madhukar|first=Jayanthi |date=1 March 2010|title=The Famous Four|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/lounge/the-famous-four/articleshow/21913684.cms|newspaper=Bangalore Mirror|access-date= 22 April 2026	}}&lt;/ref&gt;  ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಿ.ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವೈದ್ಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಲ್ಲ ಅಣ್ಣೆರ್ [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್.]] ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಚೆನ್ನೈದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ''ಫ್ರೇಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್'' (ಆರು ಸಂಪುಟೊಲೆಡ್, ೧೯೬೮) ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿಗ್ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ಗಾಂಧೀಜಿನ ಮಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನಿ.  ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವುಲಾ ಯುಎನ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಎಲ್ಒಡ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಮುಂದುವರಿಸೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್.ಇಂಬೆರ್ಅ ಶ್ರೀಮತಿ [[ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ೧೯೫೨–೫೭ ಮುಟ್ಟ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೫೭–೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಎಂದೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನೊಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತರಾದ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊನು ಸಂಶೋಧನೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಡ್ ಉಂಡು (೧೯೬೦) ಪಂಡ್ದ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿರಿಲ್ ಹೆನ್ರಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇರಿ ಡೊರೀನ್ ವೇನ್ ರೈಟ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು'' ದಿ ಪಾರ್ಟಿಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪಾಲಿಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್'' ೧೯೩೫-೪೭ ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಕಡೆತ ಕೃತಿ ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಫ್ರೀಡಂ ಫೈಟರ್ಸ್: ಸೋಮ್ ನೋಟೆಬಲ್ ಫಿಗರ್ಸ್'', 1972ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್.

==ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಕುಲು==
''What Labour has Gained from Reform in India'' (1923)
* ''The Problem of India'' (1926), co-written with David Graham Pole
* ''Select Constitutions of the World'' (1934)
* ''Industrial Worker in India'' (1939)
* ''India's Freedom Struggle: Some aspects'' (1968)
* ''India Goes to the Polls'' (1968)
* ''India's Role in UN'' (1968), co-written with Ǧaʻfar Riḍā'Bilġrāmī
==ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ==
1947, 1948, 1949 ಬೊಕ್ಕ 1950ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆತ ಅಧಿವೇಶನೊಲೆಗ್ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗೊನು ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಮರಣ==
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫, ೧೯೭೫ಡ್ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಮರಣೊ ಪಡೆಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು]]</text>
      <sha1>olaph5wk5omcgtk3elay72u7smetkgk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>361579</id>
      <parentid>361578</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T08:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯೆರ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>361579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8922" sha1="q0ad0n6mjva4vdcyedv481ap00nyf30" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix          =
| name                      =ಬೆನಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್
| honorific_suffix          = 
| image                     = B. Shiva Rao.jpg
| constituency_MP           = [[South Kanara (South) (Lok Sabha constituency)|South Kanara (South)]]
| parliament                = Indian
| majority                  = 8841
| term_start                = 1952
| term_end                  = 1957
| predecessor               = ''Position created''
| successor                 = [[K. R. Achar]], as [[Member of Parliament, Lok Sabha|MP]] of [[Mangalore (Lok Sabha constituency)|Mangalore Lok Sabha constituency]]
| birth_date                = 26 February 1891
| birth_place               = [[Mangalore]], [[Madras Presidency]], [[British India]] (now [[Karnataka]])
| death_date                = 15 December 1975
| death_place               = [[Delhi]]
| resting_place             = 
| resting_place_coordinates = 
| birth_name                = 
| party                     = [[Indian National Congress]]
| other_party               = &lt;!--For additional political affiliations--&gt;
| spouse                    = [[Kitty Shiva Rao|Kitty Verstaendig]]
| partner                   = &lt;!--For those with a domestic partner and not married--&gt;
| relations                 = 
| children                  = 
| alma_mater                = Presidency College, Madras
| occupation                = Journalist
| profession                = Politician
| cabinet                   = 
| committees                = 
| portfolio                 = 
| signature                 = 
| signature_alt             = 
| website                   = 
| footnotes                 =  
}}
'''ಬೆನೆಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್ '''(೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೧ - ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೫) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ [[ರಾಜಕಾರಣಿ]]. ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ಸುರುತ ಲೋಕಸಭೆಟ್  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. &lt;ref name=bio&gt;{{cite web|title=First Lok Sabha Members Bioprofile|url=http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|publisher=Lok Sabha|access-date=5 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413144253/http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|archive-date=13 April 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jain |first=L.C. |title=Growing up with it |url=http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=The Hindu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413145645/http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |archive-date=13 April 2014 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;  ಆರ್ [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]] ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news|last=NOORANI |first=A.G. |title=Two sides of Nehru |url=http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=Frontline |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425010942/http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |archive-date=25 April 2011 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;  ೧೯೫೭ ಡ್ದ್ ೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್&lt;ref&gt;{{cite web|title=Alphabetical List Of All Members Of Rajya Sabha Since 1952|url=http://164.100.47.5:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp|publisher=Rajya Sabha|access-date=3 March 2012}}&lt;/ref&gt;  ಇಂಬೆರ್ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣೊದ ಪುರಸ್ಕೃತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |access-date=July 21, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;


==ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ==
ಬಿ.ಶಿವರಾವ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬, ೧೮೯೧ಡ್ ಚಿತ್ರಾಪುರ  ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;BM&quot;&gt;{{cite news |last= Madhukar|first=Jayanthi |date=1 March 2010|title=The Famous Four|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/lounge/the-famous-four/articleshow/21913684.cms|newspaper=Bangalore Mirror|access-date= 22 April 2026	}}&lt;/ref&gt;  ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಿ.ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವೈದ್ಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಲ್ಲ ಅಣ್ಣೆರ್ [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್.]] ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಚೆನ್ನೈದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ''ಫ್ರೇಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್'' (ಆರು ಸಂಪುಟೊಲೆಡ್, ೧೯೬೮) ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿಗ್ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ಗಾಂಧೀಜಿನ ಮಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನಿ.  ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವುಲಾ ಯುಎನ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಎಲ್ಒಡ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಮುಂದುವರಿಸೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್.ಇಂಬೆರ್ಅ ಶ್ರೀಮತಿ [[ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ೧೯೫೨–೫೭ ಮುಟ್ಟ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೫೭–೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಎಂದೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನೊಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತರಾದ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊನು ಸಂಶೋಧನೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಡ್ ಉಂಡು (೧೯೬೦) ಪಂಡ್ದ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿರಿಲ್ ಹೆನ್ರಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇರಿ ಡೊರೀನ್ ವೇನ್ ರೈಟ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು'' ದಿ ಪಾರ್ಟಿಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪಾಲಿಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್'' ೧೯೩೫-೪೭ ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಕಡೆತ ಕೃತಿ ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಫ್ರೀಡಂ ಫೈಟರ್ಸ್: ಸೋಮ್ ನೋಟೆಬಲ್ ಫಿಗರ್ಸ್'', 1972ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್.

==ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಕುಲು==
''What Labour has Gained from Reform in India'' (1923)
* ''The Problem of India'' (1926), co-written with David Graham Pole
* ''Select Constitutions of the World'' (1934)
* ''Industrial Worker in India'' (1939)
* ''India's Freedom Struggle: Some aspects'' (1968)
* ''India Goes to the Polls'' (1968)
* ''India's Role in UN'' (1968), co-written with Ǧaʻfar Riḍā'Bilġrāmī
==ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ==
1947, 1948, 1949 ಬೊಕ್ಕ 1950ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆತ ಅಧಿವೇಶನೊಲೆಗ್ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗೊನು ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
==ಮರಣ==
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫, ೧೯೭೫ಡ್ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಮರಣೊ ಪಡೆಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯೆರ್]]</text>
      <sha1>q0ad0n6mjva4vdcyedv481ap00nyf30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಬೆನಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27272</id>
    <revision>
      <id>361580</id>
      <timestamp>2026-06-17T08:31:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27273</id>
    <revision>
      <id>361581</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ''' (1975 – 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022) ತುಳು ನಾಡ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಭಾಗವತೆರ್. ಆರ್ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಸಾದಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿದ ರಡ್ಡನೇ ಮೇಳೊದ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅರೆನ...</comment>
      <origin>361581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6246" sha1="rkjjdr0s8i2iblmjlqodjuloexlvj40" xml:space="preserve">'''ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ''' (1975 – 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022) ತುಳು ನಾಡ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಭಾಗವತೆರ್. ಆರ್ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಸಾದಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿದ ರಡ್ಡನೇ ಮೇಳೊದ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮಧುರ ಕಂಠ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಭಾಗವತಿಕೆಡ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಮನಸ್ಸು ಗೆದ್ದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Balipa Prasad passes away |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/balipa-prasad-passes-away-1099862.html |work=Deccan Herald |date=11 April 2022 |access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Yakshagana Bhagavatha Prasad Bhat Balipa passes away |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/yakshagana-bhagavatha-prasad-bhat-balipa-passes-away/article65312053.ece |work=The Hindu |date=11 April 2022 |access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==
ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ ಖ್ಯಾತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಭಾಗವತ [[ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ]] ಅರೆನ ಮಗೆ. ಆರ್ ಪೊಪ್ಪನೊಟ್ಟಿಗೆನೇ ಭಾಗವತಿಕೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಡೇ ಯಕ್ಷಗಾನದಂಚಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಾಯಿನ ಮೇರ್, ಸುಮಾರು 15ನೇ ಪ್ರಾಯೋಡೇ ಭಾಗವತರಾದ್ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Balipa Prasad passes away |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/balipa-prasad-passes-away-1099862.html |work=Deccan Herald |date=11 April 2022 |access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಸೇವೆ ==

ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವತೆರ್ ನಕಲೆನೆಟ್ ಒರಿ. ಆರ್ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಸಾದಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿದ ರಡ್ಡನೇ ಮೇಳೊಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ಮೇಳೊದ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತರಾದ್ ಅರೆನ ಕಡೇ ಜೀವನೊದ ಮುಟ್ಟ ಅಲ್ಪನೇ ಸೇವೆ ಮಂದೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸಮಾನ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಉಳ್ಳೆರಾಯಿನ ಆರ್, ಪದ್ಯೊಲೆನ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ನಿರೂಪಣೆ ಮಲ್ಪುನದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಗಬದ್ಧ ಗಾಯನಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Yakshagana Bhagavatha Prasad Bhat Balipa passes away |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/yakshagana-bhagavatha-prasad-bhat-balipa-passes-away/article65312053.ece |work=The Hindu |date=11 April 2022 |access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;

ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಅವೇತೋ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆಡ್ ಆರ್ ಭಾಗವತಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿದ ಅಮೂಲ್ಕ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ಮದ್ಯೆ ಆರ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಗವತರಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ಯಕ್ಷಗಾನ ಭಾಗವತ ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ ನಿಧನ |url=https://udayavani.com/yakshagana-bhagavata-prasad-balipa-no-more?lang=kn |work=Udayavani |date=11 April 2022 |access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==

ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಸೇವೆಗಾದ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪೆರೆಗ್ ಅನೇಕ ಗೌರವೊಲು ಲಭಿಸುದುಂಡು. 2022ಡ್ ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅರ್ಥಧಾರಿ ಬೊಂಡಾಲ ರಾಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಅರೆನ ಪುದರ್‌ದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ '''ಬೊಂಡಾಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''ಗ್ ಆರ್ ಆಯ್ಕೆ ಆದ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಂದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Bondala Prashasthi for Prasad Balipa Bhagavatha |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/bondala-prashasthi-for-prasad-balipa-bhagavatha-1081571.html |work=Deccan Herald |date=14 February 2022 |access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಅನಾರೋಗ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನಿಧನ ==

ಗಂಟಲು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ದ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಾಯಿನ  ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪೆರ್ 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022ಡ್ ಮಂಗಳೂರುಡ್ ನಿಧನ ಆಯೆರ್. ನಿಧನ ಆಪುನ ಕಾಲೊಡ್ ಆರೆಗ್ 46 ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆರೆನ ಅಗಲಿಕೆಗ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಗಣ್ಯರ್, ಕಲಾವಿದರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿಮಾನಿಲು ಸಂತಾಪ ವ್ಯಕ್ತ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Balipa Prasad passes away |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/balipa-prasad-passes-away-1099862.html |work=Deccan Herald |date=11 April 2022 |access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Senior Yakshagana artiste Bhagavatha Prasad Balipa passes away in Mangaluru |url=https://publictv.in/senior-yakshagana-artiste-bhagavatha-prasad-balipa-passes-away-in-mangaluru/ |work=Public TV |date=11 April 2022 |access-date=16 June 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>rkjjdr0s8i2iblmjlqodjuloexlvj40</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27274</id>
    <revision>
      <id>361583</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27275</id>
    <revision>
      <id>361584</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ''' (c. 1941 – 24 ಜನವರಿ 2024) ತುಳುನಾಡ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಕಲಾವಿದ ಆಂಡ್. ಕಿರೀಟ ವೇಷೊಲು, ರಾಜವೇಷೊಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕೀಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಅದ್ಭುತವಾದ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಯಕ...</comment>
      <origin>361584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6579" sha1="appc8evjly303z6t36n8s2avbjrmhef" xml:space="preserve">'''ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ''' (c. 1941 – 24 ಜನವರಿ 2024) ತುಳುನಾಡ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಕಲಾವಿದ ಆಂಡ್. ಕಿರೀಟ ವೇಷೊಲು, ರಾಜವೇಷೊಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕೀಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಅದ್ಭುತವಾದ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದ ಸ್ವಂತ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆದಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕೊಲೆನ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ ಬತ್ತಿನಾರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Yakshagana artist Peruvai Narayana Shetty passes away |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/yakshagana-artist-peruvai-narayana-shetty-passes-away/article67773514.ece |work=The Hindu |date=24 January 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=ಮಂಗಳೂರು: ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ ನಿಧನ |url=https://www.prajavani.net/district/dakshina-kannada/mangalore-yakshagana-artist-peruvayi-narayana-shetty-passes-away-2655370 |work=Prajavani |date=24 January 2024}}&lt;/ref&gt;

== ಬಾಳ್ವೆ ==

ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೆರುವಾಯಿ ಗ್ರಾಮಡ್ ಜನನ ಆಯಿರ್. ಬಾಲ್ಯದ ಕಾಲಡ್ಡೆ ಯಕ್ಷಗಾನೊಗು ಆಸಕ್ತಿ ಮಲ್ತ್, 12ನೇ ಪ್ರಾಯದ್ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತಿನಾರ್. ಬಾಯಾರು ಐತಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ, ಕುಡಾಣ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಳಿಕೆ ರಾಮಯ್ಯ ರೈನ ಒಟ್ಟುಗು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Yakshagana Artist Peruvai Narayana Shetty No More |url=https://kannada.oneindia.com/news/mangaluru/yakshagana-artist-peruvai-narayana-shetty-no-more-339755.html |website=Oneindia Kannada |date=24 January 2024}}&lt;/ref&gt;

== ಯಕ್ಷಗಾನ ಸೇವೆ ==
ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಕುಂಡಾವು ಮೇಳಡ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಜೀವನೊನು ಆರಂಬ ಮಲ್ತೆರ್. ತರುವಾಯ [[ಧರ್ಮಸ್ಥಳ]], ಕರ್ನಾಟಕ ಮೇಳ, ಪೊಳಲಿ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಮೇಳ, ಕದ್ರಿ, ಕುಂಬಳೆ, ಕುಂಟಾರು ಬೊಕ್ಕ ಕಟೀಲು ಅಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳೊಲೆಡ್ ಕಲಾಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Yakshagana artist Peruvai Narayana Shetty passes away |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/yakshagana-artist-peruvai-narayana-shetty-passes-away/article67773514.ece |work=The Hindu |date=24 January 2024}}&lt;/ref&gt;

ಆರ್ ಕಿರೀಟ ವೇಷೊಲು, ಪೌರಾಣಿಕ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿನಾಯಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ನಿರ್ವಹಣೆಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾತೆರ್. ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ರಂಗನಿರ್ವಹಣೆಡ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊನು ತೋರ್ದ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದೆರಡ್ ಪುದರ್ ಬ್ಯದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Peruvai Narayana Shetty - Yakshagana Artist Profile |url=https://www.yakshagana.in/2024/01/peruvai-narayana-shetty-yakshagana-artist-profile.html |website=Yakshagana.in |date=2024}}&lt;/ref&gt;

== ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆ ==

ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಛಂದಸ್ಸು, ಪ್ರಸಂಗ ರಚನೆ ಬೊಕ್ಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಅಧ್ಯಯನಡ್ ಲಾ ಆಸಕ್ತಿ  ಇತ್ತಿನಾರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಛಂದೋವಿನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತ್ ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಈ ಕಾರಣಡ್ ಅರೆಗ್ &quot;ಛಂದೋಬ್ರಹ್ಮ&quot; ಪಂದ್ ಬಿರುದು ಲಭಿಸುದುಮಡು ಪಂದ್ ವರದಿಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Yakshagana writer Chandobrahma Dr Narayana Shetty passes away |url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/yakshagana-writer-chandobrahma-dr-narayana-shetty-passes-away/articleshow/77766920.cms |work=Vijaya Karnataka}}&lt;/ref&gt;

== ಸನ್ಮಾನೊಲು ==
ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಕೊರ್ಪಿನ ಸೇವೆಗಾದ್ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಲು, ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗೊಲೆನ್ ಅವೆರೆನ್ ಸನ್ಮಾನ ಮಲ್ತುದು ಗೌರವಿಸಾದೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Peruvai Narayana Shetty - Yakshagana Artist Profile |url=https://www.yakshagana.in/2024/01/peruvai-narayana-shetty-yakshagana-artist-profile.html}}&lt;/ref&gt;

== ನಿಧನ ==

ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ರು 24 ಜನವರಿ 2024ಡ್ 82ನೇ ಪ್ರಾಯೊಡು ನಿಧನ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಮರಣ ತುಳುನಾಡ್ದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ತುಂಬರೆ ಆವಂದಿನ ನಷ್ಟ ಪಂದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿಮಾನಿಲು ಸಂತಾಪ ಸೂಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mangalore: Peruvai Narayana Shetty, Yakshagana artist dies at 82 |url=https://headlinekarnataka.com/news/mangalore/18136/Mangalore-Peruvia-Narayana-Shetty-yakshagana-artist-dies-at-82 |work=Headline Karnataka |date=24 January 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Yakshagana Artist Peruvai Narayana Shetty No More |url=https://kannada.oneindia.com/news/mangaluru/yakshagana-artist-peruvai-narayana-shetty-no-more-339755.html |website=Oneindia Kannada |date=24 January 2024}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>appc8evjly303z6t36n8s2avbjrmhef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಪೆರುವಾಯಿ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27276</id>
    <revision>
      <id>361585</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>361585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>