ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
tcywiki
https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
ಮಾದ್ಯಮೊ
ವಿಸೇಸೊ
ಪಾತೆರ
ಬಳಕೆದಾರೆ
ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ
ಫೈಲ್
ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ
ಸಕಾಯೊ
ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ
ವರ್ಗೊ
ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ
ತಡ್ಯ
ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ
ಕರಡು
ಕರಡು ಪಾತೆರ
TimedText
TimedText talk
ಮೋಡ್ಯೂಲ್
ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ
Event
Event talk
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ:Common.css
8
4992
365468
353403
2026-08-13T01:30:31Z
en>Izno
0
change to :is() since it's well supported at Modern level which these selectors target anyway given .client-js
365468
css
text/css
/*
* This is the CSS for all skins (both desktop and mobile) on en.Wikipedia.
* This factor makes it different from most WMF wikis. See [[phab:T375538]]
* and related.
*
* Styling inside .mw-parser-output should generally use TemplateStyles.
*/
/* Reset italic styling set by user agent */
cite,
dfn {
font-style: inherit;
}
/* Straight quote marks for <q> */
q {
quotes: '"' '"' "'" "'";
}
/* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */
blockquote {
overflow: hidden;
margin: 1em 0;
padding: 0 40px;
}
/* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */
small {
font-size: 85%;
}
.mw-body-content sub,
.mw-body-content sup {
font-size: 80%;
}
/* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */
.ns-talk .mw-body-content dd {
margin-top: 0.4em;
margin-bottom: 0.4em;
}
/* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */
.client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child),
/* This copies MediaWiki's solution for T42812 to apply to innercollapse/outercollapse (T325115). */
/* Reference: https://gerrit.wikimedia.org/g/mediawiki/core/+/ecda06cb2aef55b77c4b4d7ecda492d634419ead/resources/src/jquery/jquery.makeCollapsible.styles.less#75 */
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) > :is(p, table, thead + tbody),
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) :is(tr:not( :first-child ), .mw-collapsible-content),
/* Hide charinsert base for those not using the gadget */
#editpage-specialchars {
display: none;
}
/* Different margin on references */
.references {
margin-bottom: 0.5em;
}
/* Cite customizations */
span[ rel="mw:referencedBy" ] {
counter-reset: mw-ref-linkback 0;
}
span[ rel='mw:referencedBy' ] > a::before {
content: counter( mw-ref-linkback, lower-alpha );
font-size: 80%;
font-weight: bold;
font-style: italic;
}
a[ rel="mw:referencedBy" ]::before {
font-weight: bold;
content: "^";
}
span[ rel="mw:referencedBy" ]::before {
content: "^ ";
}
/* Styling for jQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */
.mw-parser-output .mw-collapsible-toggle:not(.mw-ui-button) {
font-weight: normal;
padding-right: 0.2em;
padding-left: 0.2em;
}
.mw-collapsible-leftside-toggle .mw-collapsible-toggle {
/* @noflip */
float: left;
}
/* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */
.wikitable td ul,
.wikitable td ol,
.wikitable td dl {
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Change the external link icon to a PDF icon for all PDF files */
.mw-parser-output a[href$=".pdf"].external,
.mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external,
.mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external,
.mw-parser-output a[href$=".PDF"].external,
.mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external,
.mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external {
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Icon_pdf_file.png") no-repeat right;
/* @noflip */
padding: 8px 18px 8px 0;
}
/* System messages styled similarly to fmbox */
/* for .mw-warning-with-logexcerpt, behavior of this line differs between
* the edit-protected notice and the special:Contribs for blocked users
* The latter has specificity of 3 classes so we have to triple up here.
*/
.mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt,
div.mw-lag-warn-high,
div.mw-cascadeprotectedwarning,
div#mw-protect-cascadeon {
clear: both;
margin: 0.2em 0;
border: 1px solid #bb7070;
background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffdbdb);
padding: 0.25em 0.9em;
box-sizing: border-box;
}
/* default colors for partial block message */
/* gotta get over the hump introduced by the triple class above */
.mw-contributions-blocked-notice-partial .mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt {
border-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a);
background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fef6e7);
}
/* Minimum thumb width */
@media (min-width: 640px) {
figure[typeof~='mw:File/Thumb'],
figure[typeof~='mw:File/Frame'],
.thumbinner {
min-width: 100px;
}
}
/* Prevent floating boxes from overlapping any category listings,
file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */
#mw-subcategories,
#mw-pages,
#mw-category-media,
#filehistory,
#wikiPreview,
#wikiDiff {
clear: both;
}
/* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in
[[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-abusefilter.css]],
[[MediaWiki:Group-abusefilter-helper.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]],
[[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]],
[[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]], and [[MediaWiki:Group-user.css]] */
.checkuser-show,
.sysop-show,
.abusefilter-show,
.abusefilter-helper-show,
.patroller-show,
.templateeditor-show,
.extendedmover-show,
.extendedconfirmed-show,
.autoconfirmed-show,
.user-show {
display: none;
}
/* Hide the redlink generated by {{Editnotice}},
this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies
to the same link as well. See [[phab:T45013]]
Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view.
Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink,
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image,
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright {
display: none !important;
}
/* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */
ul.permissions-errors {
margin: 0;
}
ul.permissions-errors > li {
list-style: none;
}
/* larger inline math */
span.mwe-math-mathml-inline {
font-size: 118%;
}
/* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for
* compatibility with style conventions
*/
.mwe-math-fallback-image-display,
.mwe-math-mathml-display {
margin-left: 1.6em !important;
margin-top: 0.6em;
margin-bottom: 0.6em;
}
.mwe-math-mathml-display math {
display: inline;
}
@media screen {
/* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency,
* except on main, user, and portal namespaces
*/
body:not(.ns-0):not(.ns-2):not(.ns-100) .gallerybox .thumb img {
background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat;
}
/* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it,
do not apply to print mode */
#siteSub {
display: block;
}
/* Make the list of references smaller
* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css
* And Template:Reflist/styles.css
*/
.references {
font-size: 90%;
}
}
/* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */
.flaggedrevs_draft_synced,
.flaggedrevs_stable_synced,
/* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */
#t-upload,
/* Hide broken download box on Special:Book pending T285400 */
.mw-special-Book #coll-downloadbox {
display: none;
}
/*
* BELOW HERE THERE BE SOONTOBE TEMPLATESTYLES THINGS;
* SEE [[MediaWiki talk:Common.css/to do]]
* CSS is separated by component (which is why media queries are not joined)
*/
/* Infoboxes */
.infobox {
border: 1px solid #a2a9b1;
color: black;
padding: 0.2em;
font-size: 88%;
line-height: 1.5em;
border-spacing: 3px;
margin: 0.5em 0;
}
@media screen {
.infobox {
background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa);
}
}
@media (max-width: 640px) {
.infobox {
width: 100%;
}
.infobox .nowrap {
white-space: normal;
}
}
@media (min-width: 640px) {
.infobox {
/* @noflip */
margin-left: 1em;
/* @noflip */
float: right;
/* @noflip */
clear: right;
width: 22em;
}
}
.infobox-header,
.infobox-label,
.infobox-above,
.infobox-full-data,
.infobox-data,
.infobox-below,
.infobox-subheader,
.infobox-image,
.infobox-navbar,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox th,
.infobox td {
vertical-align: top;
}
.infobox-label,
.infobox-data,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox th,
.infobox td {
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-above,
.infobox .infobox-title,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox caption {
font-size: 125%;
font-weight: bold;
text-align: center;
}
.infobox-title,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox caption {
padding: 0.2em;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-header,
.infobox .infobox-subheader,
.infobox .infobox-image,
.infobox .infobox-full-data,
.infobox .infobox-below {
text-align: center;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-navbar {
/* @noflip */
text-align: right;
}
/* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row],
.wikitable.plainrowheaders th[scope=rowgroup] {
font-weight: normal;
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Remove underlines from certain links */
.nounderlines a,
.IPA a:link,
.IPA a:visited {
text-decoration: none !important;
}
/* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap)
and links when we don't want them to (nowraplinks a) */
.nowrap,
.nowraplinks a {
white-space: nowrap;
}
/* But allow wrapping where desired: */
.wrap,
.wraplinks a {
white-space: normal;
}
/* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */
/* remove spans when this is TemplateStyled */
span.texhtml {
font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif;
font-size: 118%;
line-height: 1;
/* Force tabular and lining display for texhtml */
font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums;
font-kerning: none;
}
span.texhtml span.texhtml {
font-size: 100%;
}
@media (min-width: 640px) {
span.texhtml {
white-space: nowrap;
}
}
/* Prevent flags in tables from collapsing: Fix for T116318
* TODO: Remove when [[phab:T368469]] merges [[phab:T367463]] for the other skins
*/
@media (max-width: 640px) {
.flagicon a > img,
.flagicon noscript > img {
max-width: none !important;
}
}
@media screen {
.nochecker .gallerybox .thumb img {
background-image: none;
}
}
/*
* Put anything you mean to be a sitewide addition above the TemplateStyles
* comment above.
*/
ewxk3yycb52d4tlvl5clncxifxx81x1
365469
365468
2026-08-15T07:39:08Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Common.css]]
365468
css
text/css
/*
* This is the CSS for all skins (both desktop and mobile) on en.Wikipedia.
* This factor makes it different from most WMF wikis. See [[phab:T375538]]
* and related.
*
* Styling inside .mw-parser-output should generally use TemplateStyles.
*/
/* Reset italic styling set by user agent */
cite,
dfn {
font-style: inherit;
}
/* Straight quote marks for <q> */
q {
quotes: '"' '"' "'" "'";
}
/* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */
blockquote {
overflow: hidden;
margin: 1em 0;
padding: 0 40px;
}
/* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */
small {
font-size: 85%;
}
.mw-body-content sub,
.mw-body-content sup {
font-size: 80%;
}
/* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */
.ns-talk .mw-body-content dd {
margin-top: 0.4em;
margin-bottom: 0.4em;
}
/* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */
.client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child),
/* This copies MediaWiki's solution for T42812 to apply to innercollapse/outercollapse (T325115). */
/* Reference: https://gerrit.wikimedia.org/g/mediawiki/core/+/ecda06cb2aef55b77c4b4d7ecda492d634419ead/resources/src/jquery/jquery.makeCollapsible.styles.less#75 */
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) > :is(p, table, thead + tbody),
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) :is(tr:not( :first-child ), .mw-collapsible-content),
/* Hide charinsert base for those not using the gadget */
#editpage-specialchars {
display: none;
}
/* Different margin on references */
.references {
margin-bottom: 0.5em;
}
/* Cite customizations */
span[ rel="mw:referencedBy" ] {
counter-reset: mw-ref-linkback 0;
}
span[ rel='mw:referencedBy' ] > a::before {
content: counter( mw-ref-linkback, lower-alpha );
font-size: 80%;
font-weight: bold;
font-style: italic;
}
a[ rel="mw:referencedBy" ]::before {
font-weight: bold;
content: "^";
}
span[ rel="mw:referencedBy" ]::before {
content: "^ ";
}
/* Styling for jQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */
.mw-parser-output .mw-collapsible-toggle:not(.mw-ui-button) {
font-weight: normal;
padding-right: 0.2em;
padding-left: 0.2em;
}
.mw-collapsible-leftside-toggle .mw-collapsible-toggle {
/* @noflip */
float: left;
}
/* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */
.wikitable td ul,
.wikitable td ol,
.wikitable td dl {
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Change the external link icon to a PDF icon for all PDF files */
.mw-parser-output a[href$=".pdf"].external,
.mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external,
.mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external,
.mw-parser-output a[href$=".PDF"].external,
.mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external,
.mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external {
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Icon_pdf_file.png") no-repeat right;
/* @noflip */
padding: 8px 18px 8px 0;
}
/* System messages styled similarly to fmbox */
/* for .mw-warning-with-logexcerpt, behavior of this line differs between
* the edit-protected notice and the special:Contribs for blocked users
* The latter has specificity of 3 classes so we have to triple up here.
*/
.mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt,
div.mw-lag-warn-high,
div.mw-cascadeprotectedwarning,
div#mw-protect-cascadeon {
clear: both;
margin: 0.2em 0;
border: 1px solid #bb7070;
background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffdbdb);
padding: 0.25em 0.9em;
box-sizing: border-box;
}
/* default colors for partial block message */
/* gotta get over the hump introduced by the triple class above */
.mw-contributions-blocked-notice-partial .mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt {
border-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a);
background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fef6e7);
}
/* Minimum thumb width */
@media (min-width: 640px) {
figure[typeof~='mw:File/Thumb'],
figure[typeof~='mw:File/Frame'],
.thumbinner {
min-width: 100px;
}
}
/* Prevent floating boxes from overlapping any category listings,
file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */
#mw-subcategories,
#mw-pages,
#mw-category-media,
#filehistory,
#wikiPreview,
#wikiDiff {
clear: both;
}
/* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in
[[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-abusefilter.css]],
[[MediaWiki:Group-abusefilter-helper.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]],
[[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]],
[[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]], and [[MediaWiki:Group-user.css]] */
.checkuser-show,
.sysop-show,
.abusefilter-show,
.abusefilter-helper-show,
.patroller-show,
.templateeditor-show,
.extendedmover-show,
.extendedconfirmed-show,
.autoconfirmed-show,
.user-show {
display: none;
}
/* Hide the redlink generated by {{Editnotice}},
this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies
to the same link as well. See [[phab:T45013]]
Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view.
Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink,
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image,
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright {
display: none !important;
}
/* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */
ul.permissions-errors {
margin: 0;
}
ul.permissions-errors > li {
list-style: none;
}
/* larger inline math */
span.mwe-math-mathml-inline {
font-size: 118%;
}
/* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for
* compatibility with style conventions
*/
.mwe-math-fallback-image-display,
.mwe-math-mathml-display {
margin-left: 1.6em !important;
margin-top: 0.6em;
margin-bottom: 0.6em;
}
.mwe-math-mathml-display math {
display: inline;
}
@media screen {
/* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency,
* except on main, user, and portal namespaces
*/
body:not(.ns-0):not(.ns-2):not(.ns-100) .gallerybox .thumb img {
background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat;
}
/* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it,
do not apply to print mode */
#siteSub {
display: block;
}
/* Make the list of references smaller
* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css
* And Template:Reflist/styles.css
*/
.references {
font-size: 90%;
}
}
/* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */
.flaggedrevs_draft_synced,
.flaggedrevs_stable_synced,
/* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */
#t-upload,
/* Hide broken download box on Special:Book pending T285400 */
.mw-special-Book #coll-downloadbox {
display: none;
}
/*
* BELOW HERE THERE BE SOONTOBE TEMPLATESTYLES THINGS;
* SEE [[MediaWiki talk:Common.css/to do]]
* CSS is separated by component (which is why media queries are not joined)
*/
/* Infoboxes */
.infobox {
border: 1px solid #a2a9b1;
color: black;
padding: 0.2em;
font-size: 88%;
line-height: 1.5em;
border-spacing: 3px;
margin: 0.5em 0;
}
@media screen {
.infobox {
background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa);
}
}
@media (max-width: 640px) {
.infobox {
width: 100%;
}
.infobox .nowrap {
white-space: normal;
}
}
@media (min-width: 640px) {
.infobox {
/* @noflip */
margin-left: 1em;
/* @noflip */
float: right;
/* @noflip */
clear: right;
width: 22em;
}
}
.infobox-header,
.infobox-label,
.infobox-above,
.infobox-full-data,
.infobox-data,
.infobox-below,
.infobox-subheader,
.infobox-image,
.infobox-navbar,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox th,
.infobox td {
vertical-align: top;
}
.infobox-label,
.infobox-data,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox th,
.infobox td {
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-above,
.infobox .infobox-title,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox caption {
font-size: 125%;
font-weight: bold;
text-align: center;
}
.infobox-title,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox caption {
padding: 0.2em;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-header,
.infobox .infobox-subheader,
.infobox .infobox-image,
.infobox .infobox-full-data,
.infobox .infobox-below {
text-align: center;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-navbar {
/* @noflip */
text-align: right;
}
/* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row],
.wikitable.plainrowheaders th[scope=rowgroup] {
font-weight: normal;
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Remove underlines from certain links */
.nounderlines a,
.IPA a:link,
.IPA a:visited {
text-decoration: none !important;
}
/* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap)
and links when we don't want them to (nowraplinks a) */
.nowrap,
.nowraplinks a {
white-space: nowrap;
}
/* But allow wrapping where desired: */
.wrap,
.wraplinks a {
white-space: normal;
}
/* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */
/* remove spans when this is TemplateStyled */
span.texhtml {
font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif;
font-size: 118%;
line-height: 1;
/* Force tabular and lining display for texhtml */
font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums;
font-kerning: none;
}
span.texhtml span.texhtml {
font-size: 100%;
}
@media (min-width: 640px) {
span.texhtml {
white-space: nowrap;
}
}
/* Prevent flags in tables from collapsing: Fix for T116318
* TODO: Remove when [[phab:T368469]] merges [[phab:T367463]] for the other skins
*/
@media (max-width: 640px) {
.flagicon a > img,
.flagicon noscript > img {
max-width: none !important;
}
}
@media screen {
.nochecker .gallerybox .thumb img {
background-image: none;
}
}
/*
* Put anything you mean to be a sitewide addition above the TemplateStyles
* comment above.
*/
ewxk3yycb52d4tlvl5clncxifxx81x1
365470
365469
2026-08-15T07:44:53Z
ChiK
1136
365470
css
text/css
/*
* This is the CSS for all skins (both desktop and mobile) on tcy.Wikipedia.com
* This factor makes it different from most WMF wikis. See [[phab:T375538]]
* and related.
*
* Styling inside .mw-parser-output should generally use TemplateStyles.
*/
/* Reset italic styling set by user agent */
cite,
dfn {
font-style: inherit;
}
/* Straight quote marks for <q> */
q {
quotes: '"' '"' "'" "'";
}
/* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */
blockquote {
overflow: hidden;
margin: 1em 0;
padding: 0 40px;
}
/* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */
small {
font-size: 85%;
}
.mw-body-content sub,
.mw-body-content sup {
font-size: 80%;
}
/* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */
.ns-talk .mw-body-content dd {
margin-top: 0.4em;
margin-bottom: 0.4em;
}
/* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */
.client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child),
/* This copies MediaWiki's solution for T42812 to apply to innercollapse/outercollapse (T325115). */
/* Reference: https://gerrit.wikimedia.org/g/mediawiki/core/+/ecda06cb2aef55b77c4b4d7ecda492d634419ead/resources/src/jquery/jquery.makeCollapsible.styles.less#75 */
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) > :is(p, table, thead + tbody),
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) :is(tr:not( :first-child ), .mw-collapsible-content),
/* Hide charinsert base for those not using the gadget */
#editpage-specialchars {
display: none;
}
/* Different margin on references */
.references {
margin-bottom: 0.5em;
}
/* Cite customizations */
span[ rel="mw:referencedBy" ] {
counter-reset: mw-ref-linkback 0;
}
span[ rel='mw:referencedBy' ] > a::before {
content: counter( mw-ref-linkback, lower-alpha );
font-size: 80%;
font-weight: bold;
font-style: italic;
}
a[ rel="mw:referencedBy" ]::before {
font-weight: bold;
content: "^";
}
span[ rel="mw:referencedBy" ]::before {
content: "^ ";
}
/* Styling for jQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */
.mw-parser-output .mw-collapsible-toggle:not(.mw-ui-button) {
font-weight: normal;
padding-right: 0.2em;
padding-left: 0.2em;
}
.mw-collapsible-leftside-toggle .mw-collapsible-toggle {
/* @noflip */
float: left;
}
/* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */
.wikitable td ul,
.wikitable td ol,
.wikitable td dl {
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Change the external link icon to a PDF icon for all PDF files */
.mw-parser-output a[href$=".pdf"].external,
.mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external,
.mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external,
.mw-parser-output a[href$=".PDF"].external,
.mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external,
.mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external {
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Icon_pdf_file.png") no-repeat right;
/* @noflip */
padding: 8px 18px 8px 0;
}
/* System messages styled similarly to fmbox */
/* for .mw-warning-with-logexcerpt, behavior of this line differs between
* the edit-protected notice and the special:Contribs for blocked users
* The latter has specificity of 3 classes so we have to triple up here.
*/
.mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt,
div.mw-lag-warn-high,
div.mw-cascadeprotectedwarning,
div#mw-protect-cascadeon {
clear: both;
margin: 0.2em 0;
border: 1px solid #bb7070;
background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffdbdb);
padding: 0.25em 0.9em;
box-sizing: border-box;
}
/* default colors for partial block message */
/* gotta get over the hump introduced by the triple class above */
.mw-contributions-blocked-notice-partial .mw-warning-with-logexcerpt.mw-warning-with-logexcerpt {
border-color: var(--border-color-warning, #ab7f2a);
background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fef6e7);
}
/* Minimum thumb width */
@media (min-width: 640px) {
figure[typeof~='mw:File/Thumb'],
figure[typeof~='mw:File/Frame'],
.thumbinner {
min-width: 100px;
}
}
/* Prevent floating boxes from overlapping any category listings,
file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */
#mw-subcategories,
#mw-pages,
#mw-category-media,
#filehistory,
#wikiPreview,
#wikiDiff {
clear: both;
}
/* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in
[[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-abusefilter.css]],
[[MediaWiki:Group-abusefilter-helper.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]],
[[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]],
[[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]], and [[MediaWiki:Group-user.css]] */
.checkuser-show,
.sysop-show,
.abusefilter-show,
.abusefilter-helper-show,
.patroller-show,
.templateeditor-show,
.extendedmover-show,
.extendedconfirmed-show,
.autoconfirmed-show,
.user-show {
display: none;
}
/* Hide the redlink generated by {{Editnotice}},
this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies
to the same link as well. See [[phab:T45013]]
Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view.
Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink,
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image,
.ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright {
display: none !important;
}
/* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */
ul.permissions-errors {
margin: 0;
}
ul.permissions-errors > li {
list-style: none;
}
/* larger inline math */
span.mwe-math-mathml-inline {
font-size: 118%;
}
/* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for
* compatibility with style conventions
*/
.mwe-math-fallback-image-display,
.mwe-math-mathml-display {
margin-left: 1.6em !important;
margin-top: 0.6em;
margin-bottom: 0.6em;
}
.mwe-math-mathml-display math {
display: inline;
}
@media screen {
/* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency,
* except on main, user, and portal namespaces
*/
body:not(.ns-0):not(.ns-2):not(.ns-100) .gallerybox .thumb img {
background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat;
}
/* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it,
do not apply to print mode */
#siteSub {
display: block;
}
/* Make the list of references smaller
* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css
* And Template:Reflist/styles.css
*/
.references {
font-size: 90%;
}
}
/* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */
.flaggedrevs_draft_synced,
.flaggedrevs_stable_synced,
/* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */
#t-upload,
/* Hide broken download box on Special:Book pending T285400 */
.mw-special-Book #coll-downloadbox {
display: none;
}
/*
* BELOW HERE THERE BE SOONTOBE TEMPLATESTYLES THINGS;
* SEE [[MediaWiki talk:Common.css/to do]]
* CSS is separated by component (which is why media queries are not joined)
*/
/* Infoboxes */
.infobox {
border: 1px solid #a2a9b1;
color: black;
padding: 0.2em;
font-size: 88%;
line-height: 1.5em;
border-spacing: 3px;
margin: 0.5em 0;
}
@media screen {
.infobox {
background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa);
}
}
@media (max-width: 640px) {
.infobox {
width: 100%;
}
.infobox .nowrap {
white-space: normal;
}
}
@media (min-width: 640px) {
.infobox {
/* @noflip */
margin-left: 1em;
/* @noflip */
float: right;
/* @noflip */
clear: right;
width: 22em;
}
}
.infobox-header,
.infobox-label,
.infobox-above,
.infobox-full-data,
.infobox-data,
.infobox-below,
.infobox-subheader,
.infobox-image,
.infobox-navbar,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox th,
.infobox td {
vertical-align: top;
}
.infobox-label,
.infobox-data,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox th,
.infobox td {
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-above,
.infobox .infobox-title,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox caption {
font-size: 125%;
font-weight: bold;
text-align: center;
}
.infobox-title,
/* Remove element selector when every .infobox thing is using the standard module/templates */
.infobox caption {
padding: 0.2em;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-header,
.infobox .infobox-subheader,
.infobox .infobox-image,
.infobox .infobox-full-data,
.infobox .infobox-below {
text-align: center;
}
/* Remove .infobox when element selectors above are removed */
.infobox .infobox-navbar {
/* @noflip */
text-align: right;
}
/* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row],
.wikitable.plainrowheaders th[scope=rowgroup] {
font-weight: normal;
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* Remove underlines from certain links */
.nounderlines a,
.IPA a:link,
.IPA a:visited {
text-decoration: none !important;
}
/* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap)
and links when we don't want them to (nowraplinks a) */
.nowrap,
.nowraplinks a {
white-space: nowrap;
}
/* But allow wrapping where desired: */
.wrap,
.wraplinks a {
white-space: normal;
}
/* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */
/* remove spans when this is TemplateStyled */
span.texhtml {
font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif;
font-size: 118%;
line-height: 1;
/* Force tabular and lining display for texhtml */
font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums;
font-kerning: none;
}
span.texhtml span.texhtml {
font-size: 100%;
}
@media (min-width: 640px) {
span.texhtml {
white-space: nowrap;
}
}
/* Prevent flags in tables from collapsing: Fix for T116318
* TODO: Remove when [[phab:T368469]] merges [[phab:T367463]] for the other skins
*/
@media (max-width: 640px) {
.flagicon a > img,
.flagicon noscript > img {
max-width: none !important;
}
}
@media screen {
.nochecker .gallerybox .thumb img {
background-image: none;
}
}
/*
* Put anything you mean to be a sitewide addition above the TemplateStyles
* comment above.
*/
er9vptmtcaez2299id4dfwtoxf8u59i
ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯
0
9740
365416
281001
2026-08-15T00:52:42Z
InternetArchiveBot
4316
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
365416
wikitext
text/x-wiki
[[File:Symptoms of coronavirus disease 2019 2.0.svg|thumb|ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್ದ ಲಕ್ಷಣೊಲು]]
'''ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್'''(''ಕೋವಿಡ್-೧೯'' ಪಂಡ್ದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.)'''ಸಾರ್ಸ್ಕೊರೋನ ವೈರಸ್-೨''' (SARS-CoV-2-[https://en.wikipedia.org/wiki/Severe_acute_respiratory_syndrome_coronavirus_2 Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2]) ಪುದರ್ದ ವೈರಸ್ಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸೀಕ್. ಈ ಸೀಕ್ ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ [[ಚೀನಾ|ಚೈನಾ]] ದೇಸೊದ [[ಹುಬೆ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ [[ವೂಹಾನ್]] ಪನ್ಪಿನ ಪೇಂಟೆಡ್ ದಶಂಬರ ೨೦೧೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ನ ವೈರಸ್.
[[File:Novel Coronavirus SARS-CoV-2.jpg|thumb|ಸಾರ್ಸ್ಕೊರೋನ ವೈರಸ್-೨ದ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಚಿತ್ರ. ವೈರಸ್ದ ಪಿದಯಿ ಮೈಯಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ರಚನೆಡ್ದಾವರ್ ಈ ವೈರಸ್ಗ್ ಕೊರೋನಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್]]
ಈ ಬಗೆತ್ತ ವೈರಸ್ ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಉಂದು ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಬತ್ತಿನೆಡ್ದ್ದಾವರೆ, ಉಂದೆಕ್ '''ನೋವೆಲ್ ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. ಈ ವೈರಸ್ ಪೊಸ ಪ್ರಭೇದೊದವು ಆದುಪ್ಪು, ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಉಡಲ್ಡ್ ದುಂಬೇ ಇತ್ತ್ದ್, ನರಮಾನಿಯನ ಉಡಲ್ ಸೇರಿಬುಕ್ಕೊ ರೂಪಾಂತರವಾಯಿನವು ಆದುಪ್ಪು.
[[File:Wikipedia-VideoWiki-Coronavirus disease 2019.webm|thumb|ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ವೀಡಿಯೋ]]
==ಸೀಕ್ದ ಲಕ್ಷಣೊ==
ಈ ವೈರಸ್ ವಾ ರೀತಿದವು, ಬುಕ್ಕೊ ಸೋಂಕು ಏತ್ ಗಂಭೀರವಾಯಿನವು ಪನ್ಪುನೆತ್ತ ಮಿತ್ ಈ ಸೀಕ್ದ ಲಕ್ಷಣ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒರೊರ ಸೀಕ್ದ ಲಕ್ಷಣನೇ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಜಿ. ನನ ಒರ, ಇನ್ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಸೀಕ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನವೇ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು.
* ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ಸೋಂಕು ಆದಿತ್ಂಡ ಈ ಸೀಕ್ದ ಲಕ್ಷಣ ಪನ್ನಗ- ಸುಸ್ತು, ಜ್ವರ, ತೆಮ್ಮ, ತರೆಬೇನೆ, ಗಂಟ್ಬೇನೆ, ಕಫ, ಒಂತೆ ಮಟ್ಟ್ಗ್ ಸ್ನಾಯು ಬೇನೆ, ದೊಂಡೆ ಬೇನೆ.
* ಗಂಭೀರವಾಯಿನ ಸೊಂಕು ಆದಿತ್ಂಡ, ಕಫ, ಕೆಮ್ಮು ಅತ್ತಂದೆ ದಮ್ಮುಗೆಪ್ಪರೆ ಕಷ್ಟ ಆಪುನು, ತಿಗಲೆ ಬೇನೆ, ಗೆಬ್ಬಟ್, ವಾಸನೆ/ಪರಿಮಳ ಗೊತ್ತಾವಂದೆ ಇಪ್ಪುನ(ಈ ಲಕ್ಷಣನ್ ಸಂಸೋಧಕೆರ್ ಇಂಚಪ ನಾಡ್ದ್ಪತ್ದೆರ್).
ಒಂಜಿವೇಳೆ, ಮೈಟ್ ಸೀಕ್ ತಡೆಪುನ ಶಕ್ತಿ(ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ) ಕಡಮೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಈ ಸೀಕ್ ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಲಾ ಉಂಡು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್, ಒವ್ವೆ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕು ಬತ್ತಿನ ಪೊರ್ತು ಬುಕ್ಕೊ ಐತ ಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜುದುಬತ್ತಿನ ಪೊರ್ತು- ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಮಯದ ನಡುತ ಪೊರ್ತುಗು '''ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಪೀರಿಯಡ್''' ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್ದ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಪೀರಿಯಡ್ ೫ ಡ್ದ್ ೬ ದಿನ. ಪನ್ನಗ, ಸೋಂಕು ಬತ್ದಿತ್ಂಡಲಾ ೧೪ ದಿನಮುಟ್ಟ ಒವ್ವೆ ಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜಂದೆ ಉಪ್ಪರಲಾ ಯಾವು.
{| class="wikitable" style="float:left; margin-left:1em; text-align:center"
|+ style="text-align: center;" | ರೋಗಲಕ್ಷಣೊ<ref name="WHO report 28 February 2020">{{Cite journal|title=Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf|pages=11–12|accessdate=5 March 2020}}</ref>
! ರೋಗಲಕ್ಷಣ
! ಶೇಕಡಾವಾರ್
|-
| ಜ್ವರೊ
| 87.9%
|-
| ಒಣ ತೆಮ್ಮೊ
| 67.7%
|-
| ಆಯಾಸೊ
| 38.1%
|-
| ಕಫ ಪುಟ್ಟುನೆ
| 33.4%
|-
| ಉಸ್ಲ್ದ ತೊಂದರೆ
| 18.6%
|-
| ಸ್ನಾಯು ಬೇನೆ ಅತ್ತಂಡ [[:kn:ಆರ್ಥ್ರಾಲ್ಜಿಯಾ|ಕೀಲ್ ಬೇನೆ]]
| 14.8%
|-
| ದೊಂಡೆ ಕಿರ್ಂಬುನೆ
| 13.9%
|-
| ತರೆಬೇನೆ
| 13.6%
|-
| ಶೀತೊ
| 11.4%
|-
| ಕಕ್ಕುನೆ/ವಾಂತಿ
| 5.0%
|-
| ಮೂಂಕು ಕಟ್ಟುನೆ
| 4.8%
|-
| [[:kn:ಅತಿಸಾರ|ಪಿದಯಿ ಪೋಪುನೆ]]
| 3.7%
|-
| ಹಿಮೋಪ್ಟಿಸಿಸ್
| 0.9%
|-
| ಕಾಂಜಂಕ್ಟಿವಲ್ ದಟ್ಟಣೆ
| 0.8%
|}
{{clear}}
==ಎಂಚ ಪಗರುಂಡು?==
ಈ ವೈರಸ್, ತೆಮ್ಮಲಪ್ಪುನಗ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸುಂಬಿಲ್ಲಪ್ಪುನಗ ಮೂಂಕು ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪುನ ಪನಿ, ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ನರಮಾನಿಗ್ ತಾಗುನೆಡ್ದ್ ಒರಿಯಡ್ದೊರಿಯಗ್ ಪಗರೋಂದು ಪೋಪುಂಡು. ಒಂಜಿವೇಳೆ ಟುವಲ್, ಮಾಸ್ಕ್ದಾಂತೆ ಸುಂಬಿಲ್ಲತ್ಂಡ ಮೂಂಕು ಬಾಯಿದ ಪನಿ ೪.೫ ಮೀಟರ್ ದೂರಮುಟ್ಟ ಪರಡುಂಡು. (''ಈ ವಿಸಯೋಡು ಸಂಸೋಧನೆ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಪರದೇಸೊಲೆಡ್ ಈ ಸೀಕ್ ಬತ್ತಿನ ನರಮಾನಿಲೆನ್ ದೀತಿನ ಕೋಣೆದ ಬಾಕಿಲ್ದ ಚಿಲಕ, ನಡಪುನ ಕಾರಿಡಾರ್ದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ಲಾ ಈ ವೈರಸ್ ಇತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜುದು ಬತ್ದ್ಂಡ್''.)
==ಸೀಕ್ ಪತ್ತೆ==
[[File:CDC 2019-nCoV Laboratory Test Kit.jpg|thumb|ಸೀಕ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪುನ ಕಿಟ್]]
ಈ ಸೀಕ್ದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪರೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕ್ರಮೊಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಸದ್ಯೊಗು, ಮಾತಾ ಬರೀಟ್ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ(WHO)ದಕುಲು ಪನ್ತಿನ rRT-PCR ಕ್ರಮೊನು ಅನುಸರಿಸಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಈ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಸೀಕ್ ಬತ್ತಿನ ನರಮಾನಿನ ದೊಂಡೆದ ಸೀಂಟ್ ಅತ್ಂಡ ಕಫ ಪರೀಕ್ಷೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆದ ಫಲಿತಾಂಶೊ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಡ್ ಅತ್ಂಡ ರಡ್ಡ್ ದಿನೊಟ್ಟು ತೆರೀವುಂಡು. ನನ ಒರೊರ ನೆತ್ತೆರ್ದ ಮಾದರಿನ್ ದೆತೊನುವೆರ್.
==ಮರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚಿಕಿತ್ಸೆ==
ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್ಗ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಮರ್ದ್ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚಾದ್, ಸೀಕ್ ಬತ್ತಿನ ನರಮಾನಿಡ ತೋಜುದುಬರ್ಪಿನ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಈ ವೈರಸ್ ಬಾರೀ ಬೇಗೊಡು ಪರಡುನ ಲಕ್ಷಣೊ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಪಿದಾಯಿ ಗುಂಪುಡು ಸೇರುನೇನ್ ಆಯಿನಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಅತ್ತಂದೆ, ದಿನೊಟ್ಟು ಆಯಿನಾತ್ ಸರ್ತಿ ೨೦ ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಟ್ಟ ಕೈ ದೆಕ್ಕೊಡು. ಮೂಂಕು ಬಾಯಿ ಕಣ್ಣ್ಗ್ ಅಪಗಪಗ್ ಕೈ ಪಾಡಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಪಿದಾಯಿ ಪೋಪುನೇನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಇಲ್ಲಡೇ ಕುಲ್ಲೊಡು.(ನೆಕ್ ಸೆಲ್ಫ್/ಹೋಮ್ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ಪನ್ಪೆರ್) ಅಂಚಲಾ ಪಿದಯಿ ಪೋಪುನ ಸಂದರ್ಭೊ ಬತ್ಂಡಲಾ ನರಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ೬ ಪೂಟುದಾತ್ ಅಂತರ ದೀವೊನೊಡು. ಬಾಯಿಕವಚೊ(ಮಾಸ್ಕ್)ನ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಪಾಡುನ ಅಗತ್ಯೊ ಇಜ್ಜಿ. ಏರೆಗ್ ಮಾಮೂಲಿಯಾದ್ ಬರ್ಪಿನ ಕಫ, ತೆಮ್ಮ, ಸುಂಬಿಲ್ ಉಂಡಾ ಅಕುಲು, ಬುಕ್ಕೊ ಸೀಕ್ ಬತ್ತಿನಕುಲೆನ್ ಏರ್ ತೂವೊಂಬೆರಾ ಅಕುಲು ಬಾಯಿಕವಚೊ(ಮಾಸ್ಕ್) ಪಾಡೊಡು. ಈ ಬಾಯಿಕವಚಲೆಡ್ ಎನ್೯೫(N95) ಬಗೆತ್ತ ಬಾಯಿಕವಚ ಮಾತ್ರ ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ನಮನ ಉಡಲ್ದುಲಾಯಿ ಪೋವಂದಿಲೆಕ್ಕ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು<ref>https://www.livescience.com/face-mask-new-coronavirus.html</ref>.
== ತಡೆಕಟ್ಟುನ ಕ್ರಮೊ ==
[[File:Covid-19-curves-graphic-social-v3.gif|thumb|upright=1.5|ಕೊರೊನ ರೋಗ ಪರಡಂದಿನಂಚಿತ್ತಿ ತಡೆಕಟ್ಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊ<ref>cite web |last=Wiles |first=Siouxsie |author-link=Siouxsie Wiles |title=The three phases of Covid-19—and how we can make it manageable |url=https://thespinoff.co.nz/society/09-03-2020/the-three-phases-of-covid-19-and-how-we-can-make-it-manageable/ |website=The Spinoff |access-date=9 March 2020 |date=9 March 2020 |name-list-format=vanc |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327120015/https://thespinoff.co.nz/society/09-03-2020/the-three-phases-of-covid-19-and-how-we-can-make-it-manageable/ |archive-date=27 March 2020 |url-status=live</ref>]]
ಸೋಂಕುದ ಸಾಧ್ಯತೆನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ತಡೆಕಟ್ಟೊಡಾಂಡ ಇಲ್ಲ್ದುಲಾಯಿ ಕುಲ್ಲೊಡು. ದಿಂಜ ಜನೊ ಸೇರ್ನಲ್ಪ ಸೇರಡೆ. ಅಪಾಪಗ ೨೦ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೋಪ್ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್ಡ್ದ್ ಕೈ ದೆಕ್ಕೊಡು. ಎಡ್ಡೆ ಉಸಿಲ್ ನಿರ್ಮಲೊ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ದೆಕ್ಕಂದೆ ಕೈಡ್ದ್ ಕಣ್ಣ್ ಮೂಂಕು ಅತ್ತಂದೆ ಬಾಯಿನ್ ಮುಟ್ಟುನೆನ್ ತಪ್ಪಾವೊಡು.<ref name="CDC-Prevention & Treatment">cite web | url = https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html | author = Centers for Disease Control | title = Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): Prevention & Treatment | date = 3 February 2020 | language = en-us | access-date = 10 February 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191215193934/https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html | archive-date = 15 December 2019 | url-status = live| author-link = Centers for Disease Control</ref>,<ref name="WHO Advice for Public">{{cite web | url = https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public | title = Advice for Public | vauthors = ((World Health Organization)) | access-date = 10 February 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200126025750/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public | archive-date = 26 January 2020 | url-status = live| author-link = World Health Organization | name-list-format = vanc}}</ref>,<ref>cite web|url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2020/03/17/814221111/my-hand-washing-song-readers-offer-lyrics-for-a-20-second-scrub|title=My Hand-Washing Song: Readers Offer Lyrics For A 20-Second Scrub|website=NPR.org|language=en|access-date=20 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320145553/https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2020/03/17/814221111/my-hand-washing-song-readers-offer-lyrics-for-a-20-second-scrub%7Carchive-date%3D20 March 2020|url-status=live</ref> ತಮ್ಮೊಲಪ್ಪುನಗ ಅತ್ತಂಡ ಸೀನ್ನಗ ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಅತ್ತಂಡ ಮೂಂಕುಡ್ದ್ ರಟ್ಟಂದಿಲೆಕೊ ಕೈನ್ ಅಡ್ಡ ಪತೊನೊಡು, ಅತ್ತಂಡ ಮುಂಗೈತ ಉಲಯಿದ ಬಾಗೊನು ಅಡ್ಡೊ ಪತ್ತೊಡುಂದು ಸಿಪಾರಸ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ಪ್ರತೀ ಸರ್ತಿ ತೆಮ್ಮೊಲಪ್ಪುನಗ ಕೈನ್ ದೆಕ್ಕೊನೊಡು. ಒರಿಯಡ್ದ್ ಒರಿಯಗ್ ಜನೊಕ್ಲ್ ಕನಿಸ್ಟೊ ಆಜಿ ಫೀಟ್ ದೂರೊಡು(1.83 ಮೀಟರ್) ಉಂತುನೆನ್ ಮಲ್ತೊನೊಡು.<ref name="Lancet2020Flatten">cite journal | vauthors = Anderson RM, Heesterbeek H, Klinkenberg D, Hollingsworth TD | title = How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic? | journal = Lancet | date = March 2020 | volume = 395 | issue = 10228 | pages = 931–934 | pmid = 32164834 | doi = 10.1016/S0140-6736(20)30567-5 | quote = A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—e.g. minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies. | doi-access = free</ref>,<ref>cite web|url=https://www.vox.com/2020/3/10/21171481/coronavirus-us-cases-quarantine-cancellation|title=How{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} canceled events and self-quarantines save lives, in one chart|first=Eliza|last=Barclay|date=10 March 2020|website=Vox|name-list-format=vanc|access-date=12 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200312161852/https://www.vox.com/2020/3/10/21171481/coronavirus-us-cases-quarantine-cancellation%7Carchive-date%3D12 March 2020|url-status=live</ref>
[[File:Covid-19-curves-graphic2-stopthespread-v3.gif|thumb|upright=1.5|ತಡೆಕಟ್ಟುನ ನಾನೊಂಜಿ ಕ್ರಮೊ<ref>cite web |last=Wiles |first=Siouxsie |title=After 'Flatten the Curve', we must now 'Stop the Spread'. Here's what that means |url=https://thespinoff.co.nz/society/14-03-2020/after-flatten-the-curve-we-must-now-stop-the-spread-heres-what-that-means/ |website=The Spinoff |access-date=13 March 2020 |date=14 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326232315/https://thespinoff.co.nz/society/14-03-2020/after-flatten-the-curve-we-must-now-stop-the-spread-heres-what-that-means/ |archive-date=26 March 2020 |url-status=live</ref>,<ref>cite journal | vauthors = Anderson RM, Heesterbeek H, Klinkenberg D, Hollingsworth TD | title = How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic? | journal = Lancet | date = March 2020 | volume = 395 | issue = 10228 | pages = 931–934 | pmid = 32164834 | doi = 10.1016/S0140-6736(20)30567-5</ref>]]
೨೦೨೧ಗ್ ಮುಟ್ಟೊ ಕೊರೊನಗ್ ಮರ್ದ್ ತಿಕ್ಕಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್<ref>cite web | url = https://www.sciencealert.com/who-says-a-coronavirus-vaccine-is-18-months-away | title = Here's Why It's Taking So Long to Develop a Vaccine for the New Coronavirus | website = Science Alert | first1 = Rob | last1 = Grenfell | first2 = Trevor | last2 = Drew | name-list-format = vanc | date = 17 February 2020 | access-date = 26 February 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200228010631/https://www.sciencealert.com/who-says-a-coronavirus-vaccine-is-18-months-away | archive-date = 28 February 2020 | url-status = live</ref>. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆ ಮರ್ದ್ ತಯಾರಾಪುನೆಟ ಮುಟ್ಟ ಪೊಸ ಸೋಂಕು ಅಂಟೊನಂದಿನಂಚ ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪುನ ಅಗತ್ಯೊ ಉಂಡು.</ref> a key part of managing the COVID-19 pandemic is trying to decrease the epidemic peak, known as "flattening the [[epidemic curve|curve]]", through various measures seeking to reduce the rate of new infections.<ref name="Lancet2020Flatten" /> Slowing the infection rate helps decrease the risk of health services being overwhelmed, allowing for better treatment of current cases, and delaying additional cases until [[Therapy|therapeutics]] or a vaccine become available.<ref name="Lancet2020Flatten" />
==ಇಂಚಪದ ಸಂಸೋಧನೆಲು==
* ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ಬತ್ದ್ ಗುಣ ಆಯಿನಕಲೆನ ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕೊನ್ವಾಲಸೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾನ್ ದೆತ್ದ್ ಕೊರೋನಾ ಸೀಕ್ ಇತ್ತಿನಕಲೆಗ್ ಕೊರ್ಂಡ, ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ದ ಸೋಂಕು ಕಡಮೆ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ದ ಸಂಸೋಧಕೆರ್ ಪಂತೆರ್<ref>https://www.theguardian.com/science/2020/mar/29/coronavirus-survivors-blood-plasma-could-be-used-to-fight-infection</ref>.
* ಕೆಲವೊಂಜಿ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಮ ದೇಸೊಡು ಬಿಸಿಜಿ ಸೂಜಿಮರ್ದ್ನ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ನಮ್ಮ ದೇಸೊಡು, ಜೋಕುಲು ಪುಟ್ಟಿನಪಗ, ಅತ್ಂಡ ಪುಟ್ಟಿನ ಕೆಲವು ದಿನೊಟ್ಟು ಈ ಸೂಜಿಮರ್ದ್ನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಇಂಚಪದ ಕೆಲವು ಸಂಸೋಧನೆಲೆಡ್ ಬಿಸಿಜಿ ಸೂಜಿಮರ್ದ್ ಪಾಡೊಂದಿನಕುಲೆಗ್ ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ಬರ್ಪುನ ಪ್ರಮಾಣೊ ಕಡಮೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಿದ್ಬತ್ದ್ಂಡ್<ref>https://www.downtoearth.org.in/news/health/covid-19-can-bcg-vaccine-fight-this-pandemic-70174</ref>.
== ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು ==
'''Health agencies:'''
* [https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019 Coronavirus disease (COVID-19)] by the [[:en:World Health Organization]]
* [https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/index.html Coronavirus 2019 (COVID-19)] by the [[:en:Centers for Disease Control and Prevention|U.S. Centers for Disease Control and Prevention]]
'''Directories:'''
* [https://web.archive.org/web/20210506183436/https://openmd.com/directory/covid-19 COVID-19 Resource Directory on OpenMD]
'''Medical journals:'''
* [https://jamanetwork.com/journals/jama/pages/coronavirus-alert Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)] by ''[[:en:JAMA (journal)|JAMA]]''
* [https://www.bmj.com/coronavirus Coronavirus: News and Resources] by the [[:en:BMJ (company)|BMJ Publishing Group]]
* [https://www.elsevier.com/connect/coronavirus-information-center Novel Coronavirus Information Center] by [[:en:Elsevier|Elsevier]]
* [https://www.thelancet.com/coronavirus COVID-19 Resource Centre] by ''[[:en:The Lancet|The Lancet]]''
* [https://www.springernature.com/gp/researchers/campaigns/coronavirus SARS-CoV-2 and COVID-19] by ''[[:en:Nature (journal)|Nature]]''
* [https://www.nejm.org/coronavirus Coronavirus (Covid-19)] by the ''[[:en:New England Journal of Medicine|New England Journal of Medicine]]''
* [https://web.archive.org/web/20200924195411/https://novel-coronavirus.onlinelibrary.wiley.com/ Covid-19: Novel Coronavirus] by [[:en:Wiley (publisher)|Wiley Publishing]]
'''Other:'''
* [http://gabgoh.github.io/COVID/index.html Epidemiology simulator]<!--referenced by https://medium.com/@tomaspueyo/coronavirus-the-hammer-and-the-dance-be9337092b56, in turn endorsed by hundreds of experts https://medium.com/tomas-pueyo/coronavirus-articles-endorsements-fdc68614f8e3-->
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ರೋಗೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ]]
1zmzi1g8pjye1blb5pygibwo61dp4ae
ಮೋಡ್ಯೂಲ್:Transclusion count/data/A
828
10225
365436
361020
2026-08-09T05:06:56Z
en>Ahechtbot
0
[[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page.
365436
Scribunto
text/plain
return {
["A-Class"] = 5400,
["A.k.a."] = 4500,
["A2r"] = 2000,
["ACArt"] = 3800,
["AFB_game_box_end"] = 2500,
["AFB_game_box_start"] = 2500,
["AFB_game_box_start/styles.css"] = 2500,
["AFC_comment"] = 19000,
["AFC_submission"] = 25000,
["AFC_submission_category_header"] = 4600,
["AFD_help"] = 171000,
["AFD_help/styles.css"] = 171000,
["AFI/Picture_box/show_picture"] = 4100,
["AFI_film"] = 10000,
["AFL"] = 2200,
["AFL_Car"] = 2700,
["AFL_Col"] = 2600,
["AFL_Ess"] = 2600,
["AFL_Gee"] = 2600,
["AFL_Haw"] = 2400,
["AFL_Mel"] = 2700,
["AFL_NM"] = 2300,
["AFL_Ric"] = 2500,
["AFL_StK"] = 2700,
["AFL_Tables"] = 12000,
["AFL_Year"] = 2800,
["AFL_player"] = 2100,
["AI-generated"] = 8700,
["ALG"] = 2600,
["AMARB"] = 4400,
["AM_station_data"] = 4400,
["ARBPIA"] = 3200,
["ARE"] = 2200,
["ARG"] = 7000,
["ARM"] = 2100,
["ASIN"] = 5000,
["ATP"] = 5200,
["AUS"] = 15000,
["AUT"] = 10000,
["AZE"] = 2900,
["A_note"] = 6500,
["A_or_an"] = 12000,
["Aan"] = 62000,
["Abbr"] = 984000,
["Abbreviation"] = 3000,
["Abbrlink"] = 16000,
["Abot"] = 31000,
["About"] = 170000,
["Absolute_page_title"] = 4700,
["Acad"] = 6700,
["Access_icon"] = 3300,
["According_to_whom"] = 4600,
["AchievementTable"] = 11000,
["AdSenseSummary"] = 12000,
["Added"] = 2800,
["Adjacent_communities"] = 29000,
["Adjacent_stations"] = 42000,
["Adjacent_stations/styles.css"] = 42000,
["Adjacent_stations_doc"] = 2400,
["Adjstn"] = 2600,
["Admin"] = 15000,
["Admin_help/helped"] = 2200,
["Administrator_note"] = 6900,
["Administrators'_noticeboard_archives_all"] = 2100,
["Administrators'_noticeboard_navbox_all"] = 2100,
["Adminnote"] = 3600,
["Advert"] = 8900,
["Aet"] = 7100,
["AfC_accept/C_percentage"] = 6500,
["AfC_age_category"] = 2500,
["AfC_comment"] = 24000,
["AfC_date_category"] = 268000,
["AfC_status/age"] = 2500,
["AfC_status/backlog"] = 3100,
["AfC_submission"] = 44000,
["AfC_submission/comments"] = 31000,
["AfC_submission/declined"] = 31000,
["AfC_submission/draft"] = 12000,
["AfC_submission/helptools"] = 43000,
["AfC_submission/pending"] = 2500,
["AfC_submission/styles.css"] = 44000,
["AfC_submission/tools"] = 2500,
["AfC_submission_category_header"] = 6800,
["AfC_submission_category_header/day"] = 6500,
["AfC_submission_category_header/td"] = 6500,
["AfC_talk/C_percentage"] = 6500,
["AfC_topic"] = 29000,
["AfD_categories_horizontal_shortnames"] = 5400,
["AfD_count_link"] = 4100,
["Afd-merged-from"] = 11000,
["Afd_bottom/old"] = 412000,
["Afd_top/old"] = 412000,
["Afd_top/old/styles.css"] = 412000,
["Africa_topic"] = 6700,
["After_extra_time"] = 7100,
["Age"] = 29000,
["Age_in_days"] = 5700,
["Age_in_years"] = 4200,
["Age_in_years,_months,_weeks_and_days"] = 5300,
["Age_in_years,_months_and_days"] = 20000,
["Age_in_years_and_days"] = 5100,
["Age_in_years_and_days_nts"] = 4800,
["Agree"] = 2600,
["Ahnentafel"] = 7800,
["Ahnentafel/styles.css"] = 7800,
["Air_Force_Historical_Research_Agency"] = 4400,
["Air_force"] = 7500,
["Air_force/core"] = 7500,
["Aircontent"] = 9500,
["Aircraft_specs"] = 12000,
["Aircraft_specs/convert"] = 12000,
["Aircraft_specs/eng"] = 12000,
["Aircraft_specs/length"] = 12000,
["Aircraft_specs/range"] = 12000,
["Aircraft_specs/speed"] = 12000,
["Airport-dest-list"] = 3400,
["Airport_codes"] = 13000,
["Airport_destination_list"] = 4800,
["Aka"] = 2100,
["Al"] = 82000,
["Album"] = 3500,
["Album_chart"] = 36000,
["Album_cover_fur"] = 53000,
["Album_label_category"] = 2400,
["Album_label_category/core"] = 2400,
["Album_ratings"] = 30000,
["Album_reviews"] = 2400,
["Albums_category"] = 25000,
["Albums_category/core"] = 25000,
["Albums_category/type/default"] = 25000,
["Align"] = 209000,
["Aligned_table"] = 14000,
["AllIrelandByCountyCatNav"] = 3200,
["AllMusic"] = 77000,
["All_Ireland_by_county_category_navigation"] = 3200,
["All_plot"] = 2200,
["Allcaps"] = 11000,
["Allcaps/styles.css"] = 11000,
["Allmusic"] = 11000,
["Allow_wrap"] = 6300,
["Already_done"] = 3000,
["Also"] = 2300,
["Also_known_as"] = 6700,
["Alternating_rows_table"] = 2400,
["Alternating_rows_table/styles.css"] = 2400,
["Alumni"] = 3200,
["Always_substitute"] = 9200,
["Ambox"] = 1490000,
["Ambox_globe"] = 44000,
["Ambox_globe_current_red"] = 42000,
["American_English"] = 24000,
["American_football_roster/Footer"] = 3900,
["American_football_roster/Header"] = 3900,
["American_football_roster/Player"] = 3900,
["Americanfootballbox"] = 4700,
["Anarchism_announcements"] = 4000,
["Anarchism_announcements/shell"] = 4000,
["Anbl"] = 2600,
["Anchor"] = 85000,
["Angbr"] = 2800,
["Angbr_IPA"] = 2400,
["Angle_bracket"] = 4000,
["Anglican_navbox_titlestyle"] = 14000,
["Anglicise_rank"] = 550000,
["Animal_tasks"] = 38000,
["Anime_News_Network"] = 13000,
["Anl"] = 2200,
["Annotated_biography_link"] = 2600,
["Annotated_link"] = 16000,
["Anonblock"] = 35000,
["Antonym_of_(dis)establish"] = 16000,
["Apostrophe"] = 99000,
["Apostrophe+s"] = 8400,
["Arbitration_Committee_candidate/data"] = 107000,
["Archive"] = 346000,
["Archive_bottom"] = 70000,
["Archive_box"] = 18000,
["Archive_list"] = 97000,
["Archive_top"] = 50000,
["Archive_top/styles.css"] = 50000,
["Archive_top_green"] = 16000,
["Archive_top_green/styles.css"] = 16000,
["Archive_top_red"] = 6900,
["Archive_top_red/styles.css"] = 6900,
["Archivebottom"] = 3700,
["Archivebox"] = 2200,
["Archives"] = 56000,
["Archivetop"] = 3700,
["Army"] = 18000,
["Army/core"] = 18000,
["Art_UK_bio"] = 2600,
["Art_UK_bio/plural"] = 2600,
["Article"] = 3000,
["ArticleHistory"] = 27000,
["Article_for_improvement_banner/Picture_box"] = 4600,
["Article_for_improvement_banner/Picture_box/show_picture"] = 4100,
["Article_history"] = 53000,
["Article_links"] = 519000,
["Article_links_2"] = 82000,
["Article_or_page"] = 6700,
["Article_stub_box"] = 2370000,
["Articles_by_Importance"] = 12000,
["Articles_by_Quality"] = 37000,
["Articles_for_creation_links"] = 6900,
["As_of"] = 93000,
["As_written"] = 2600,
["Asbox"] = 2350000,
["Asia_topic"] = 11000,
["Asof"] = 6200,
["Assessed-Class"] = 18000,
["Assignment"] = 6000,
["Assignment_milestones"] = 5300,
["Association_of_Tennis_Professionals"] = 5200,
["AstDys"] = 2800,
["Asterisk"] = 3700,
["Astro_color"] = 2600,
["Astro_list_redirect_comment"] = 2000,
["AthAbbr"] = 7600,
["Atnhead"] = 6000,
["Atop"] = 7400,
["Atopg"] = 15000,
["Atopr"] = 6600,
["Attached_KML"] = 14000,
["Au"] = 6200,
["AuEduNewbie"] = 2700,
["Audio"] = 42000,
["Audio_sample"] = 3100,
["AustralianFootball"] = 9000,
["Australian_Dictionary_of_Biography"] = 2300,
["Australian_English"] = 3900,
["Australian_Football_League_team"] = 2200,
["Australian_dollar"] = 2200,
["Australian_party_style"] = 6700,
["Australian_politics/name"] = 4700,
["Australian_politics/party_colours"] = 6900,
["Austria_metadata_Wikidata"] = 2100,
["Austria_population_Wikidata"] = 2100,
["Aut"] = 7700,
["Authority_control"] = 2290000,
["Authority_control_(arts)"] = 16000,
["Auto_link"] = 74000,
["Autobiography"] = 2100,
["Autolink"] = 41000,
["Automated_tools"] = 85000,
["Automated_tools/core"] = 85000,
["Automatic_archive_navigator"] = 42000,
["Automatic_archives_blurb"] = 19000,
["Automatic_category_TOC"] = 862000,
["Automatic_category_TOC/core"] = 861000,
["Automatic_taxobox"] = 105000,
["Automatically_generated"] = 2000,
["Aviation_accidents_and_incidents"] = 2700,
["Avoid_wrap"] = 7300,
["Awaiting_admin"] = 3000,
["Awaitingadmin"] = 2900,
["Award2"] = 2600,
["Awards"] = 2600,
["Awards_table"] = 6200,
["Awards_table/styles.css"] = 6200,
["Ayd"] = 4700,
["Aye"] = 14000,
["Module:A_or_an"] = 12000,
["Module:A_or_an/words"] = 12000,
["Module:About"] = 171000,
["Module:Adjacent_stations"] = 80000,
["Module:Adjacent_stations/Amtrak"] = 2900,
["Module:Adjacent_stations/Deutsche_Bahn"] = 2100,
["Module:Adjacent_stations/Indian_Railways"] = 3700,
["Module:Adjacent_stations/JR_East"] = 2600,
["Module:Adjacent_stations/i18n"] = 80000,
["Module:Administrators'_noticeboard_archives"] = 2200,
["Module:Administrators'_noticeboard_archives/styles.css"] = 2200,
["Module:AfC_submission_catcheck"] = 303000,
["Module:AfC_topic"] = 29000,
["Module:Age"] = 1420000,
["Module:Ahnentafel"] = 7800,
["Module:Airport_destination_list"] = 4800,
["Module:Aligned_dates_list"] = 2700,
["Module:Aligned_table"] = 14000,
["Module:All_Ireland_by_county_category_navigation"] = 3400,
["Module:Anchor"] = 85000,
["Module:Ancient_Egypt_era"] = 2600,
["Module:Ancient_Egypt_era/data"] = 2600,
["Module:Ancient_Egypt_kings"] = 2600,
["Module:Ancient_Egypt_kings/data"] = 2600,
["Module:Ancient_Olympiads"] = 2600,
["Module:Ancient_Olympiads/data"] = 2700,
["Module:Annotated_link"] = 19000,
["Module:Archive"] = 346000,
["Module:Archive/config"] = 346000,
["Module:Archive_list"] = 100000,
["Module:Archives/bots"] = 35000,
["Module:Arguments"] = 37500000,
["Module:Armenian"] = 2700,
["Module:Arrowverse_redirect_category_handler"] = 2100,
["Module:Article_history"] = 53000,
["Module:Article_history/Category"] = 53000,
["Module:Article_history/config"] = 53000,
["Module:Article_history/styles.css"] = 53000,
["Module:Article_stub_box"] = 2370000,
["Module:Article_stub_box/styles.css"] = 2370000,
["Module:Articles_by_class"] = 49000,
["Module:Asbox_stubtree"] = 42000,
["Module:Attached_KML"] = 14000,
["Module:Attached_KML/styles.css"] = 14000,
["Module:Australian_place_map"] = 16000,
["Module:Authority_control"] = 2310000,
["Module:Authority_control/auxiliary"] = 716000,
["Module:Authority_control/config"] = 2310000,
["Module:Auto_date_formatter"] = 15000,
["Module:Automated_taxobox"] = 500000,
["Module:Autotaxobox"] = 653000,
}
cjtq792xbe66g87edgek02n42urbowl
365437
365436
2026-08-15T05:05:05Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/A]]
365436
Scribunto
text/plain
return {
["A-Class"] = 5400,
["A.k.a."] = 4500,
["A2r"] = 2000,
["ACArt"] = 3800,
["AFB_game_box_end"] = 2500,
["AFB_game_box_start"] = 2500,
["AFB_game_box_start/styles.css"] = 2500,
["AFC_comment"] = 19000,
["AFC_submission"] = 25000,
["AFC_submission_category_header"] = 4600,
["AFD_help"] = 171000,
["AFD_help/styles.css"] = 171000,
["AFI/Picture_box/show_picture"] = 4100,
["AFI_film"] = 10000,
["AFL"] = 2200,
["AFL_Car"] = 2700,
["AFL_Col"] = 2600,
["AFL_Ess"] = 2600,
["AFL_Gee"] = 2600,
["AFL_Haw"] = 2400,
["AFL_Mel"] = 2700,
["AFL_NM"] = 2300,
["AFL_Ric"] = 2500,
["AFL_StK"] = 2700,
["AFL_Tables"] = 12000,
["AFL_Year"] = 2800,
["AFL_player"] = 2100,
["AI-generated"] = 8700,
["ALG"] = 2600,
["AMARB"] = 4400,
["AM_station_data"] = 4400,
["ARBPIA"] = 3200,
["ARE"] = 2200,
["ARG"] = 7000,
["ARM"] = 2100,
["ASIN"] = 5000,
["ATP"] = 5200,
["AUS"] = 15000,
["AUT"] = 10000,
["AZE"] = 2900,
["A_note"] = 6500,
["A_or_an"] = 12000,
["Aan"] = 62000,
["Abbr"] = 984000,
["Abbreviation"] = 3000,
["Abbrlink"] = 16000,
["Abot"] = 31000,
["About"] = 170000,
["Absolute_page_title"] = 4700,
["Acad"] = 6700,
["Access_icon"] = 3300,
["According_to_whom"] = 4600,
["AchievementTable"] = 11000,
["AdSenseSummary"] = 12000,
["Added"] = 2800,
["Adjacent_communities"] = 29000,
["Adjacent_stations"] = 42000,
["Adjacent_stations/styles.css"] = 42000,
["Adjacent_stations_doc"] = 2400,
["Adjstn"] = 2600,
["Admin"] = 15000,
["Admin_help/helped"] = 2200,
["Administrator_note"] = 6900,
["Administrators'_noticeboard_archives_all"] = 2100,
["Administrators'_noticeboard_navbox_all"] = 2100,
["Adminnote"] = 3600,
["Advert"] = 8900,
["Aet"] = 7100,
["AfC_accept/C_percentage"] = 6500,
["AfC_age_category"] = 2500,
["AfC_comment"] = 24000,
["AfC_date_category"] = 268000,
["AfC_status/age"] = 2500,
["AfC_status/backlog"] = 3100,
["AfC_submission"] = 44000,
["AfC_submission/comments"] = 31000,
["AfC_submission/declined"] = 31000,
["AfC_submission/draft"] = 12000,
["AfC_submission/helptools"] = 43000,
["AfC_submission/pending"] = 2500,
["AfC_submission/styles.css"] = 44000,
["AfC_submission/tools"] = 2500,
["AfC_submission_category_header"] = 6800,
["AfC_submission_category_header/day"] = 6500,
["AfC_submission_category_header/td"] = 6500,
["AfC_talk/C_percentage"] = 6500,
["AfC_topic"] = 29000,
["AfD_categories_horizontal_shortnames"] = 5400,
["AfD_count_link"] = 4100,
["Afd-merged-from"] = 11000,
["Afd_bottom/old"] = 412000,
["Afd_top/old"] = 412000,
["Afd_top/old/styles.css"] = 412000,
["Africa_topic"] = 6700,
["After_extra_time"] = 7100,
["Age"] = 29000,
["Age_in_days"] = 5700,
["Age_in_years"] = 4200,
["Age_in_years,_months,_weeks_and_days"] = 5300,
["Age_in_years,_months_and_days"] = 20000,
["Age_in_years_and_days"] = 5100,
["Age_in_years_and_days_nts"] = 4800,
["Agree"] = 2600,
["Ahnentafel"] = 7800,
["Ahnentafel/styles.css"] = 7800,
["Air_Force_Historical_Research_Agency"] = 4400,
["Air_force"] = 7500,
["Air_force/core"] = 7500,
["Aircontent"] = 9500,
["Aircraft_specs"] = 12000,
["Aircraft_specs/convert"] = 12000,
["Aircraft_specs/eng"] = 12000,
["Aircraft_specs/length"] = 12000,
["Aircraft_specs/range"] = 12000,
["Aircraft_specs/speed"] = 12000,
["Airport-dest-list"] = 3400,
["Airport_codes"] = 13000,
["Airport_destination_list"] = 4800,
["Aka"] = 2100,
["Al"] = 82000,
["Album"] = 3500,
["Album_chart"] = 36000,
["Album_cover_fur"] = 53000,
["Album_label_category"] = 2400,
["Album_label_category/core"] = 2400,
["Album_ratings"] = 30000,
["Album_reviews"] = 2400,
["Albums_category"] = 25000,
["Albums_category/core"] = 25000,
["Albums_category/type/default"] = 25000,
["Align"] = 209000,
["Aligned_table"] = 14000,
["AllIrelandByCountyCatNav"] = 3200,
["AllMusic"] = 77000,
["All_Ireland_by_county_category_navigation"] = 3200,
["All_plot"] = 2200,
["Allcaps"] = 11000,
["Allcaps/styles.css"] = 11000,
["Allmusic"] = 11000,
["Allow_wrap"] = 6300,
["Already_done"] = 3000,
["Also"] = 2300,
["Also_known_as"] = 6700,
["Alternating_rows_table"] = 2400,
["Alternating_rows_table/styles.css"] = 2400,
["Alumni"] = 3200,
["Always_substitute"] = 9200,
["Ambox"] = 1490000,
["Ambox_globe"] = 44000,
["Ambox_globe_current_red"] = 42000,
["American_English"] = 24000,
["American_football_roster/Footer"] = 3900,
["American_football_roster/Header"] = 3900,
["American_football_roster/Player"] = 3900,
["Americanfootballbox"] = 4700,
["Anarchism_announcements"] = 4000,
["Anarchism_announcements/shell"] = 4000,
["Anbl"] = 2600,
["Anchor"] = 85000,
["Angbr"] = 2800,
["Angbr_IPA"] = 2400,
["Angle_bracket"] = 4000,
["Anglican_navbox_titlestyle"] = 14000,
["Anglicise_rank"] = 550000,
["Animal_tasks"] = 38000,
["Anime_News_Network"] = 13000,
["Anl"] = 2200,
["Annotated_biography_link"] = 2600,
["Annotated_link"] = 16000,
["Anonblock"] = 35000,
["Antonym_of_(dis)establish"] = 16000,
["Apostrophe"] = 99000,
["Apostrophe+s"] = 8400,
["Arbitration_Committee_candidate/data"] = 107000,
["Archive"] = 346000,
["Archive_bottom"] = 70000,
["Archive_box"] = 18000,
["Archive_list"] = 97000,
["Archive_top"] = 50000,
["Archive_top/styles.css"] = 50000,
["Archive_top_green"] = 16000,
["Archive_top_green/styles.css"] = 16000,
["Archive_top_red"] = 6900,
["Archive_top_red/styles.css"] = 6900,
["Archivebottom"] = 3700,
["Archivebox"] = 2200,
["Archives"] = 56000,
["Archivetop"] = 3700,
["Army"] = 18000,
["Army/core"] = 18000,
["Art_UK_bio"] = 2600,
["Art_UK_bio/plural"] = 2600,
["Article"] = 3000,
["ArticleHistory"] = 27000,
["Article_for_improvement_banner/Picture_box"] = 4600,
["Article_for_improvement_banner/Picture_box/show_picture"] = 4100,
["Article_history"] = 53000,
["Article_links"] = 519000,
["Article_links_2"] = 82000,
["Article_or_page"] = 6700,
["Article_stub_box"] = 2370000,
["Articles_by_Importance"] = 12000,
["Articles_by_Quality"] = 37000,
["Articles_for_creation_links"] = 6900,
["As_of"] = 93000,
["As_written"] = 2600,
["Asbox"] = 2350000,
["Asia_topic"] = 11000,
["Asof"] = 6200,
["Assessed-Class"] = 18000,
["Assignment"] = 6000,
["Assignment_milestones"] = 5300,
["Association_of_Tennis_Professionals"] = 5200,
["AstDys"] = 2800,
["Asterisk"] = 3700,
["Astro_color"] = 2600,
["Astro_list_redirect_comment"] = 2000,
["AthAbbr"] = 7600,
["Atnhead"] = 6000,
["Atop"] = 7400,
["Atopg"] = 15000,
["Atopr"] = 6600,
["Attached_KML"] = 14000,
["Au"] = 6200,
["AuEduNewbie"] = 2700,
["Audio"] = 42000,
["Audio_sample"] = 3100,
["AustralianFootball"] = 9000,
["Australian_Dictionary_of_Biography"] = 2300,
["Australian_English"] = 3900,
["Australian_Football_League_team"] = 2200,
["Australian_dollar"] = 2200,
["Australian_party_style"] = 6700,
["Australian_politics/name"] = 4700,
["Australian_politics/party_colours"] = 6900,
["Austria_metadata_Wikidata"] = 2100,
["Austria_population_Wikidata"] = 2100,
["Aut"] = 7700,
["Authority_control"] = 2290000,
["Authority_control_(arts)"] = 16000,
["Auto_link"] = 74000,
["Autobiography"] = 2100,
["Autolink"] = 41000,
["Automated_tools"] = 85000,
["Automated_tools/core"] = 85000,
["Automatic_archive_navigator"] = 42000,
["Automatic_archives_blurb"] = 19000,
["Automatic_category_TOC"] = 862000,
["Automatic_category_TOC/core"] = 861000,
["Automatic_taxobox"] = 105000,
["Automatically_generated"] = 2000,
["Aviation_accidents_and_incidents"] = 2700,
["Avoid_wrap"] = 7300,
["Awaiting_admin"] = 3000,
["Awaitingadmin"] = 2900,
["Award2"] = 2600,
["Awards"] = 2600,
["Awards_table"] = 6200,
["Awards_table/styles.css"] = 6200,
["Ayd"] = 4700,
["Aye"] = 14000,
["Module:A_or_an"] = 12000,
["Module:A_or_an/words"] = 12000,
["Module:About"] = 171000,
["Module:Adjacent_stations"] = 80000,
["Module:Adjacent_stations/Amtrak"] = 2900,
["Module:Adjacent_stations/Deutsche_Bahn"] = 2100,
["Module:Adjacent_stations/Indian_Railways"] = 3700,
["Module:Adjacent_stations/JR_East"] = 2600,
["Module:Adjacent_stations/i18n"] = 80000,
["Module:Administrators'_noticeboard_archives"] = 2200,
["Module:Administrators'_noticeboard_archives/styles.css"] = 2200,
["Module:AfC_submission_catcheck"] = 303000,
["Module:AfC_topic"] = 29000,
["Module:Age"] = 1420000,
["Module:Ahnentafel"] = 7800,
["Module:Airport_destination_list"] = 4800,
["Module:Aligned_dates_list"] = 2700,
["Module:Aligned_table"] = 14000,
["Module:All_Ireland_by_county_category_navigation"] = 3400,
["Module:Anchor"] = 85000,
["Module:Ancient_Egypt_era"] = 2600,
["Module:Ancient_Egypt_era/data"] = 2600,
["Module:Ancient_Egypt_kings"] = 2600,
["Module:Ancient_Egypt_kings/data"] = 2600,
["Module:Ancient_Olympiads"] = 2600,
["Module:Ancient_Olympiads/data"] = 2700,
["Module:Annotated_link"] = 19000,
["Module:Archive"] = 346000,
["Module:Archive/config"] = 346000,
["Module:Archive_list"] = 100000,
["Module:Archives/bots"] = 35000,
["Module:Arguments"] = 37500000,
["Module:Armenian"] = 2700,
["Module:Arrowverse_redirect_category_handler"] = 2100,
["Module:Article_history"] = 53000,
["Module:Article_history/Category"] = 53000,
["Module:Article_history/config"] = 53000,
["Module:Article_history/styles.css"] = 53000,
["Module:Article_stub_box"] = 2370000,
["Module:Article_stub_box/styles.css"] = 2370000,
["Module:Articles_by_class"] = 49000,
["Module:Asbox_stubtree"] = 42000,
["Module:Attached_KML"] = 14000,
["Module:Attached_KML/styles.css"] = 14000,
["Module:Australian_place_map"] = 16000,
["Module:Authority_control"] = 2310000,
["Module:Authority_control/auxiliary"] = 716000,
["Module:Authority_control/config"] = 2310000,
["Module:Auto_date_formatter"] = 15000,
["Module:Automated_taxobox"] = 500000,
["Module:Autotaxobox"] = 653000,
}
cjtq792xbe66g87edgek02n42urbowl
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Infobox officeholder/office
10
11376
365477
360641
2026-08-15T08:59:24Z
ChiK
1136
365477
wikitext
text/x-wiki
{{#if:{{{speaker|}}}{{{state_legislature|}}}{{{state_assembly|}}}{{{speaker_office|}}}{{{state_delegate|}}}{{{state_house|}}}{{{prior_term|}}}{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}{{{termstart|}}}{{{election_date|}}}{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}{{{jr/sr|}}}{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}{{{state|}}}{{{state_senate|}}}{{{district|}}}{{{ambassador_from|}}}{{{minister_from|}}}{{{order|}}}{{{office|}}}{{{title|}}}{{{country|}}}{{{constituency_AM|}}}{{{constituency_MP|}}}{{{parliament|}}}{{{assembly|}}}{{{constituency_|}}}{{{riding|}}}{{{term|}}}{{{termend|}}}{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}
|{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child=yes|decat=yes
| headerstyle = color: #202122; background:{{{color|lavender}}};line-height:normal;padding:0.2em;
| datastyle = border-bottom:none
<!--------Speaker of the House--------->
| header1 = {{#if:{{{speaker|}}}|
{{{speaker}}} {{#if:{{{state_legislature|}}}
|[[Speaker of the {{{state_legislature}}} Legislature]]
|{{#if:{{{state_assembly|}}}
|[[Speaker of the {{{state_assembly|}}} {{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|Nevada||{{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|New Jersey|General|State}}}} Assembly]]
|{{#if:{{{speaker_office|}}}|{{{speaker_office}}}|[[Speaker of the {{#if:{{{state_delegate|}}} |{{{state_delegate}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|United States}}}} House of {{#if:{{{state_delegate|}}}|Delegates|Representatives}}|Speaker of the {{#if:{{{state_delegate|}}} |{{{state_delegate}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|U.S.}}}} House of {{#if:{{{state_delegate|}}}|Delegates|Representatives}}]]}}
}}
}}{{#if:{{{prior_term|}}}|
<br />{{{prior_term}}}}}
}}
<!--------Office--------->
| header2 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}|
{{#if:{{{party_election|}}}{{{party|}}}
|{{#if:{{{party_election|}}}|{{{party_election}}}|{{{party}}}}} {{#if:{{{nominee|}}}|nominee for<br />{{{nominee}}}|candidate for<br />{{{candidate}}}}}
|{{#if:{{{nominee|}}}|Nominee for<br />{{{nominee}}}|Candidate for<br />{{{candidate}}}}}
}} }}
| data3 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}|
{{#if:{{{termstart|}}}{{{election_date|}}} | <span class="nowrap">'''Election date'''</span><br />{{#if:{{{election_date|}}}|{{{election_date}}}|{{{termstart}}}}}
}} }}
| header4 = {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}||
{{#if:{{{jr/sr|}}}|[[United States Senate|<!--Changed code to eliminate "Junior/Senior" distinction for U.S. Senators per [[Template talk:Infobox Officeholder/Archive 9#Senior/Junior U.S. Senators]]{{{jr/sr}}}-->United States Senator{{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|-elect}}]]<br />from {{{state}}}
}} }}
| header5 = {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}||
}}
| header6 = {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}||
{{#if:{{{state_senate|}}}|Member{{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|-elect}} of the <span style="display: inline-block;">[[{{{state_senate}}} Senate]]</span>{{#if:{{{district|}}}|<br />from the {{{district}}} district}}{{#if:{{{prior_term|}}}|
<br />{{{prior_term}}}}}
}} }}
| header7 = {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}||
{{#if:{{{state_legislature|}}}|Member{{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|-elect}} of the <span style="display: inline-block;">[[{{{state_legislature}}} Legislature]]</span><br />from the {{{district}}} district
}} }}
| header8 = {{#if:{{{ambassador_from|}}}{{{minister_from|}}}||
{{#if:{{{order|}}}
|{{{order}}}{{#if:{{{office|}}} | [[{{{office}}}]]}}{{#if:{{{state|}}} | [[{{{state}}}]]}}{{#if:{{{title|}}} | {{{title}}}}}
|{{{office|}}}
}} }}
| header9 = {{#if:{{{ambassador_from|}}}{{{minister_from|}}}||
{{#if:{{{order|}}}
||{{{title|}}}
}} }}
<!--------Ambassador--------->
| header10 = {{#if:{{both|{{{ambassador_from|}}}{{{minister_from|}}}|{{{country|}}}}}
|{{#if:{{{order|}}}|{{{order}}}}} {{#if:{{{minister_from|}}}
|[[{{{minister_from}}} Ambassador to {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|{{{minister_from}}} Minister to <span class="nowrap">{{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}</span>]]
|[[{{{ambassador_from}}} Ambassador to {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|{{{ambassador_from}}} Ambassador to <span class="nowrap">{{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}</span>]]
}} [[Category:Pages using infobox officeholder with ambassador from or minister from]]
}}
<!--------MP--------->
| header11 = {{#if:{{{constituency_AM|}}}{{{constituency_MP|}}}|
{{#switch:{{{parliament|}}}
|Australian = Member of the <span style="display: inline-block;">[[Australian House of Representatives|Australian Parliament]]</span>
|European = [[Member of the European Parliament]]
|Scottish = [[Member of the Scottish Parliament]]
|Sri Lanka|Sri Lankan = [[Member of Parliament (Sri Lanka)|Member of Parliament]]
|United Kingdom|UK = [[Member of Parliament (United Kingdom)|Member of Parliament]]
|#default = {{#if:{{{constituency_AM|}}}|{{#if:{{{assembly|}}}|Member of the <span style="display: inline-block;">[[{{{assembly}}} Assembly]]</span>|Assembly Member}}|Member of {{#if:{{{parliament|}}}|the <span style="display: inline-block;">[[{{{parliament}}} Parliament]]</span>|Parliament}}}}}}<br />for {{#ifeq:{{Title disambig text|{{{constituency_MP|}}}}}|UK Parliament constituency
|{{{constituency_MP|}}}
|{{#if:{{#switch:{{{parliament|}}} |United Kingdom|UK| = {{Linkless exists|{{#invoke:delink|delink|{{{constituency_MP|}}}}} (UK Parliament constituency)}} }}
|{{#ifeq:{{#invoke:delink|delink|{{{constituency_MP|}}}}}|{{#invoke:delink|delink|{{{constituency_MP|}}}|wikilinks=target}}
|{{Constlk|{{#invoke:delink|delink|{{{constituency_MP|}}}}}}}
|{{{constituency_{{#if:{{{constituency_AM|}}}|AM|MP}}}}}}}
|{{{constituency_{{#if:{{{constituency_AM|}}}|AM|MP}}}}}}}
}}{{#if:{{{prior_term|}}}|
<div style="font-weight:normal;">{{{prior_term}}}</div>}}
}}
| header12 = {{#if:{{{riding|}}}|{{#if:{{{constituency_AM|}}}|{{#if:{{{assembly|}}}|Member of the <span style="display: inline-block;">[[{{{assembly}}} Assembly]]</span>|Assembly Member}}|
{{#switch:{{{parliament|}}}
|Canadian = [[Member of Parliament (Canada)|Member of Parliament]]
|Ontario = [[Member of Provincial Parliament (Canada)|Member of Provincial Parliament]]
|Quebec = [[Member of the National Assembly (Quebec)|Member of the National Assembly]]
|#default = Member of {{#if:{{{parliament|}}}|the <span style="display: inline-block;">[[{{{parliament}}} Parliament]]</span>|Parliament}}}}}}<br />for {{{riding}}}
}}
<!--------Majority Leader (State Senate)--------->
| header13 = {{#if:{{{majority_leader|}}}|{{{majority_leader}}} {{#if:{{{state_senate|}}}|[[Majority Leader of the {{{state_senate}}} Senate]]|[[United States Senate Majority Leader]]}}
}}
<!--------Majority Floor Leader (State Senate)--------->
| header14 = {{#if:{{{majority_floor_leader|}}}|{{{majority_floor_leader}}} [[Majority Floor Leader of the {{{state_senate}}} Senate]]
}}
<!--------Minority Leader (State Senate)--------->
| header15 = {{#if:{{{minority_leader|}}}|{{{minority_leader}}} [[Minority Leader of the {{{state_senate}}} Senate]]
}}
<!--------Minority Floor Leader (State Senate)--------->
| header16 = {{#if:{{{minority_floor_leader|}}}|{{{minority_floor_leader}}} [[Minority Floor Leader of the {{{state_senate}}} Senate]]
}}
<!--------Congressman--------->
| header17 = {{#if:{{{state_legislature|}}}{{{state_senate|}}}{{{jr/sr|}}}||
{{#if:{{#if:{{{state|}}}|{{{constituency|}}}}}{{{district|}}}{{{state_house|}}}|{{#if:{{{state_assembly|}}}
|Member{{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|-elect}} of the <span style="display: inline-block;">[[{{{state_assembly|}}} {{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|Nevada||{{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|New Jersey|General|State}}}} Assembly]]</span><br />from the
|Member{{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|-elect}} of the <span style="display: inline-block;">[[{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|{{#if:{{{state_delegate|}}}|{{{state_delegate}}}|United States }}}} {{#if:{{{state_delegate|}}}|House of Delegates|House of Representatives}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|{{#if:{{{state_delegate|}}}|{{{state_delegate}}}|U.S.}}}} {{#if:{{{state_delegate|}}}|House of Delegates|{{#if:{{{state_house|}}}| }}House of Representatives}}]]</span>{{#if:{{{district|}}}{{{state|}}}{{{state_delegate|}}}|<br />from {{#if:{{{state_delegate|}}}|the |{{#if:{{{state_house|}}}|{{#if:{{{district|}}}|the|{{{state|}}}}}|{{{state|}}}{{#if:{{{district|}}}|'s}}}}}}
}}}} {{#if:{{{district|}}}|{{{district}}} district|{{#if:{{{state_house|}}}|{{{constituency|}}}}}}}{{#if:{{{prior_term|}}}|
<br />{{{prior_term}}}}}
}}
}}
<!--------Convocation--------->
| header18 = {{#if:{{{convocation|}}}|{{{convocation}}}}}
<!--------Term--------->
| data19 = {{#if:{{{termend|}}}{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}|
{{#if:{{{status|}}}
| <div class="skin-nightmode-reset-color" style="width:100%; margin:0; color: black; background-color: {{{color|lavender}}}">'''{{{status}}}'''</div>|}}|
}}
| data20 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}
| <span class="nowrap">'''Assuming office'''</span><br />{{{termstart}}}{{#if:{{{term|}}}{{{termend|}}}|[[Category:Pages using infobox officeholder with succeeding and term or termend]]}}
| {{#if: {{{term|}}} | <span class="nowrap">'''{{{termlabel|In office}}}'''</span><br />{{{term}}} {{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<div style="line-height:normal; padding-top:0.2em; padding-bottom:0.1em">{{#if:{{{alongside|}}}|Serving|Co-leading}} with {{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}</div>}} }}
}} }}
| data21 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}
|
|{{#if:{{{termstart|}}}
| {{#if:{{{termend|}}}
|<!--then: term has start and end:--><span class="nowrap">'''{{{termlabel|In office}}}'''</span><br />{{en dash range|{{{termstart}}}|{{{termend}}}}}{{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<div style="line-height:normal; padding-top:0.2em; padding-bottom:0.1em">{{#if:{{{alongside|}}}|Serving|Co-leading}} with {{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}</div>}}
|{{#if:{{{status|}}}|<div class="skin-nightmode-reset-color" style="width:100%; margin:0; color: black; background-color: {{{color|lavender}}}">'''{{{status}}}'''</div>|<!--else: term is ongoing--><div class="skin-nightmode-reset-color" style="width:100%; margin:0; color: black; background-color: {{{color|lavender}}}">'''[[ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಇಪ್ಪುನ]]'''</div>}}
}}
}}
}} }}
| data22 = {{#if:{{{nominee|}}}{{{candidate|}}}||
{{#if:{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}
|
|{{#if:{{{termstart|}}}
|{{#if:{{{termend|}}}
|<!--then nothing else; term has ended-->
|<!--else term is ongoing:--><span class="nowrap">'''{{#if:{{{termlabel|}}}|{{#invoke:String|replace|source={{{termlabel}}}|ಕಚೇರಿಡ್|ಕಚೇರಿನ್ ವಹಿಸೊಂಡೆರ್}}|ಕಚೇರಿನ್ ವಹಿಸೊಂಡೆರ್}}'''</span> <br />{{{termstart}}}{{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<div style="line-height:normal; padding-top:0.2em; padding-bottom:0.1em">{{#if:{{{alongside|}}}|Serving|Co-leader}} with {{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}</div>}}
}}
}}
}} }}
}} }}<!--
end infobox1 / start infobox2
-->{{#if:{{{monarch|}}}{{{president|}}}{{{governor-general|}}}{{{governor_general|}}}{{{primeminister|}}}{{{chancellor|}}}{{{minister|}}}{{{taoiseach|}}}{{{firstminister|}}}{{{chiefminister|}}}{{{premier|}}}{{{governor|}}}{{{lieutenant_governor|}}}{{{vicepresident|}}}{{{vicegovernor|}}}{{{viceprimeminister|}}}{{{vicepremier|}}}{{{deputy|}}}{{{leader|}}}{{{lieutenant|}}}{{{nominator|}}}{{{appointer|}}}{{{opponent|}}}{{{incumbent|}}}{{{succeeding|}}}{{{assuming|}}}{{{preceding|}}}{{{predecessor|}}}{{{preceded|}}}{{{successor|}}}{{{succeeded|}}}{{{parliamentarygroup|}}}{{{constituency|}}}{{{majority|}}}{{{suboffice|}}}{{{1namedata|}}}{{{2namedata|}}}{{{3namedata|}}}{{{4namedata|}}}{{{5namedata|}}}{{{runningmate|}}}|
{{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child=yes
| labelstyle = text-align:left
| label1 = <span class="nowrap">Nominated by</span>
| data1 = {{{nominator|}}}
| label2 = <span class="nowrap">ನೇಮಕ ಮಲ್ತಿನಕುಲು</span>
| data2 = {{{appointer|}}}
<!--------President, Prime Minister, Governor--------->
| label3 = Monarch{{#if:{{detect singular|{{{monarch|}}}}}||s}}
| data3 = {{{monarch|}}}
| label4 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
| data4 = {{{president|}}}
| label5 = {{#if:{{{governor_general|}}}|Governor{{#if:{{detect singular|{{{governor_general}}}}}||s}} General|Governor{{#if:{{detect singular|{{{governor-general}}}}}||s}}-General}}
| data5 = {{#if:{{{governor_general|}}}|{{{governor_general}}}|{{{governor-general|}}}}}
| label6 = <span class="nowrap">ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ</span>
| data6 = {{{primeminister|}}}
| label7 = ಕುಲಪತಿ
| data7 = {{{chancellor|}}}
| label8 = ಸಚಿವೆರ್
| data8 = {{{minister|}}}
| label9 = Taoiseach
| data9 = {{{taoiseach|}}}
| label10 = <span class="nowrap">ಸುರುತ ಮಂತ್ರಿ</span>
| data10 = {{{firstminister|}}}
| label11 = <span class="nowrap">ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ</span>
| data11 = {{{chiefminister|}}}
| label12 = Premier
| data12 = {{{premier|}}}
| label13 = ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರು
| data13 = {{{governor|}}}
| label14 = ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್
| data14 = {{{lieutenant_governor|}}}
<!--------Vice president/s, Vice Prime Minister/s, Deputy/ies, Lieutenant/s--------->
| label15 = <span class="nowrap">{{#if:{{{vicepresident|}}}|{{#ifeq:{{Linkless exists|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#ifeq:Vice|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}||Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}}}|{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||{{#if:{{#invoke:Disambiguation|isDisambiguationPage|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||true}} }}|[[Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Vice President]]|Vice President}}|Vice President}}</span>
| data15 = {{{vicepresident|}}}
| label16 = <span class="nowrap">{{#if:{{{vicegovernor|}}}|{{#ifeq:{{Linkless exists|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#ifeq:Vice|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}||Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}}}|{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||{{#if:{{#invoke:Disambiguation|isDisambiguationPage|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||true}} }}|[[Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Vice Governor]]|Vice Governor}}|Vice Governor}}</span>
| data16 = {{{vicegovernor|}}}
| label17 = <span class="nowrap">{{#if:{{{viceprimeminister|}}}|[[Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Vice PM]]|Vice [[Prime Minister|PM]]}}</span>
| data17 = {{{viceprimeminister|}}}
| label18 = <span class="nowrap">{{#if:{{{vicepremier|}}}|{{#ifeq:{{Linkless exists|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#ifeq:Vice|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}||Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}}}|{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||{{#if:{{#invoke:Disambiguation|isDisambiguationPage|Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||true}} }}|[[Vice {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Vice Premier]]|Vice Premier}}|Vice Premier}}</span>
| data18 = {{{vicepremier|}}}
| label19 = {{#if:{{{deputy|}}}|{{#ifeq:{{Linkless exists|Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#ifeq:Deputy|Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}||Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}}}|{{#invoke:Redirect|main|fulltext=1|{{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||{{#if:{{#invoke:Disambiguation|isDisambiguationPage|Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}}}||true}} }}|[[Deputy {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Deputy]]|Deputy}}|Deputy}}
| data19 = {{{deputy|}}}
| label20 = ಗುರ್ಕಾರೆ
| data20 = {{{leader|}}}
| label21 = {{#if:{{{office|}}}|[[Lieutenant {{#invoke:delink|delink|{{{office}}}|wikilinks=target}}|Lieutenant]]|Lieutenant}}
| data21 = {{{lieutenant|}}}
| label22 = {{nowrap|{{{subterm|}}}}}
| data22 = {{{suboffice|}}}
<!--------Blank fields--------->
| label23 = {{{1blankname|}}}
| data23 = {{{1namedata|}}}
| label24 = {{{2blankname|}}}
| data24 = {{{2namedata|}}}
| label25 = {{{3blankname|}}}
| data25 = {{{3namedata|}}}
| label26 = {{{4blankname|}}}
| data26 = {{{4namedata|}}}
| label27 = {{{5blankname|}}}
| data27 = {{{5namedata|}}}
<!--------Predecessor/successor--------->
| label28 = <span class="nowrap">Running mate</span>
| data28 = {{{runningmate|}}}
| label29 = Opponent{{#invoke:Detect singular|pluralize|{{{opponent|}}}|likely=(s)|plural=s}}
| data29 = {{{opponent|}}}
| label30 = Incumbent
| data30 = {{{incumbent|}}}
| label31 = {{#if:{{{succeeding|}}}|Succeeding|Preceding}}
| data31 = {{#if:{{{succeeding|}}}|{{{succeeding|}}}|{{{preceding|}}}}}
| label32 = <span class="nowrap">Preceded by</span>
| data32 = {{#if:{{{succeeding|}}}||{{#if:{{{predecessor|}}}|{{{predecessor}}}|{{{preceded|}}}}}}}
| label33 = <span class="nowrap">Succeeded by</span>
| data33 = {{#if:{{{succeeding|}}}||{{#switch:{{#if:{{{successor|}}}|{{{successor}}}|{{{succeeded|}}}}}
| Incumbent
| '''Incumbent'''
| ''Incumbent''
| [[Incumbent]]
| incumbent
| '''incumbent'''
| ''incumbent''
| [[incumbent]] =
| #default = {{#if:{{{successor|}}}|{{{successor}}}|{{{succeeded|}}}}}
}}}}
<!--------Constituency/Majority--------->
| label34 = [[Parliamentary group]]
| data34 = {{{parliamentarygroup|}}}
| label35 = ಕ್ಷೇತ್ರ
| data35 = {{#if:{{{state_house|}}}||{{{constituency|}}}}}
| label36 = ಬಹುಮತ
| data36 = {{{majority|}}}
}} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
2nnbc0nm0j0v8m3ha9l5t5tts35m27z
ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ (ನಟಿ)
0
13833
365420
214906
2026-08-15T01:49:00Z
InternetArchiveBot
4316
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
365420
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ
| image = Sonakshi-Sinha.jpg
| caption = ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಸಿನ್ಹಾ
| birth_name =
| birth_date = ೨ ಜೂನ್ ೧೯೮೭
| birth_place = [[ಪಟ್ನಾ]], [[ಬಿಹಾರ್]], [[ಭಾರತ]]
| residence = [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]]
| alma_mater = ಎಸ್.ಎನ್.ಡಿ.ಟಿ. ವಿಮೆನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ
| occupation = ನಟಿ, ಗಾಯಕಿ
| years_active = ೨೦೧೦–
| parents = ಪೂನಮ್ ಸಿನ್ಹಾ<br/> ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿನ್ಹಾ
}}
'''ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ''' ಮೇರ್ (ಪುಟ್ಟು:೨ ಜೂನ್ ೧೯೮೭) ಮೇರ್ ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ಮೇರ್ ನಟೆ ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿನ್ಹಾ ಬುಕ್ಕ ಪೂನಮ್ ಸಿನ್ಹಾ ದಂಪತಿಲೆನ ಪುತ್ರಿ. ೨೦೧೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮೇರ್ ದಬಂಗ್ ಸಿನಿಮೊಡ್ ರಜ್ಜೋ ಪಾಂಡೆ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಟನಾಜೀವನೊಗ್ ಕಾರ್ ದೀಯೆರ್. ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ಲಾ ಪಡೆಯೆರ್.<ref>{{cite news|title=Sonakshi Sinha: Even my parents are not bothered about my marriage as much as the public is|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/sonakshi-sinha-even-my-parents-are-not-bothered-about-my-marriage-as-much-as-the-public-is-101657387582811.html|accessdate=24 March 2023|work=Hindustan Times|date=9 July 2022|language=en}}</ref>
== ಪುಟ್ಟು ==
ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಮೇರ್ ೨ [[ಜೂನ್]] ೧೯೮೭ ನೇ ತಾರೀಕ್ಗ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೊ]]ದ [[ಪಟ್ನಾ]] ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.<ref>http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/shotgun-junior-sonakshi-sinha-turns-26_135886.html</ref>
== ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಪಿ ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|- style="text-align:center;"
! scope="col"|ವರ್ಸ
! scope="col"|ಸಿನಿಮೊ
! scope="col"|ಪಾತ್ರೊ
! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪನಿ
! scope="col"|ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
|-
| ೨೦೧೦
!scope=row| [[ಧಬಂಗ್]]
| ರಜ್ಜೋ ಪಾಂಡೆ
|ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಫೀಮೇಲ್
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt1620719/characters/nm3848064 Sonakshi in Dabbang movie]</ref>
|-
| rowspan="5" | ೨೦೧೨
!scope=row| ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್''
| ಪಾರೊ
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2077833/fullcredits Sonakshi as Paro in Rowdy Rathore]</ref>
|-
!scope=row| ಜೋಕರ್
| ದೀವ
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt1918886/fullcredits Sonakshi as Diva in Joker movie]</ref>
|-
!scope=row| [[ಓಎಮ್ಜಿ – ಓ ಮೈ ಗಾಡ್]]
| ಸ್ವತಃ
| ''ಗೊ ಗೊ ಗೋವಿಂದ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ
|<ref>[https://www.glamsham.com/en/sonakshi-sinha-has-no-role-in-omg-oh-my-god Sonakshi's special appearance in Go Go Govinda song ]</ref>
|-
!scope=row| [[ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್]]
| ಸುಖ್ಮೀತ್ ಕೌರ್ ಸಂಧು
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2178508/fullcredits Sonakshi as Sukhmeet in Son of Sardar]</ref>
|-
!scope=row| [[ಧಬಂಗ್-೨]]
| ರಜ್ಜೋ ಪಾಂಡೆ
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2112131/ Sonakshi in dabbang 2]</ref>
|-
| rowspan="6" | ೨೦೧೩
!scope=row| ಹಿಮ್ಮತ್ವಾಲಾ
| ಸ್ವತಃ
| ''ಥ್ಯಾಂಕ್ ಗಾಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಫ್ರೈಡೆ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ
|<ref>[https://www.hindustantimes.com/bollywood/first-look-sonakshi-sinha-s-retro-look-in-himmatwala/story-k5vzrsT6RmDeAgTqPfsFWL.html ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್]</ref>
|-
!scope=row| [[ಲುಟೇರಾ]]
|ಪಾಖಿ ರಾಯ್ ಚೌದರಿ
| ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ — ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ (ಬೆಸ್ಟ್ ನಟಿ)
|
|-
!scope=row| ವನ್ಸ್ ಅಪಾನ್ ಎ ಟೈಮ್ ಇನ್ ಮಂಬೈ ದೊಬಾರಾ
| ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಶೇಕ್
|
|<ref>https://www.news18.com/news/india/sonakshi-sinhas-screen-name-in-once-upon-a-time-changed-618457.html</ref>
|-
!scope=row| ಬಾಸ್
| ಸ್ವತಃ
| ''ಪಾರ್ಟಿ ಆಲ್ ನೈಟ್'' ಮತ್ತು ''ಹರ್ ಕಿಸೀಕೋ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ
|<ref>https://in.bookmyshow.com/movies/boss-hindi/ET00014053/</ref>
|-
!scope=row| ಬುಲೆಟ್ ರಾಜಾ
| ಮಿಥಾಲಿ
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2551378/ Sonakshi in Bullet raja movie as Mithali]</ref>
|-
!scope=row| ಆರ್..ರಾಜ್ಕುಮಾರ್
| ಚಂದಾ
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2369154/ Sonakshi as Chanda in R..Rajkumar movie with Shahid Kapoor]</ref>
|-
| rowspan="3" | ೨೦೧೪
!scope=row| ಹಾಲಿಡೇ: ''ಎ ಸೋಲ್ಜರ್ ಈಸ್ ನೆವರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ''
| ಸಾಯ್ಬಾ ಥಾಪರ್
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2556308/ Sonakshi with Akshay Kumar in Holiday Movie]</ref>
|-
!scope=row| ಆಕ್ಷನ್ ಜಾಕ್ಸನ್
| ಖುಷಿ
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0403935/ Sonakshi as Khushi in action Jackson movie]</ref>
|-
!scope=row| ''ಲಿಂಗಾ''
| ಮಣಿ ಭಾರತಿ
| ಡೆಬ್ಯೂಟ್ (ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾ
|
|-
| rowspan="2" | ೨೦೧೫
!scope=row| ''[[ತೇವರ್]]''
| ರಾಧಿಕಾ ಮಿಶ್ರಾ
|
|<ref>[https://www.imdb.com/title/tt3398048/ Sonakshi as Radhika in Tevar movie]</ref>
|-
!scope=row| ''[[:en:All Is Well (film)|ಆಲ್ ಈಸ್ ವೆಲ್]]''
|ಸ್ವತಃ
| "ನಚನ್ ಫರ್ರತೆ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ
|<ref>https://www.imdb.com/title/tt3547616/fullcredits</ref>
|-
| rowspan="2" |೨೦೧೬
!scope=row| ''[[:en:Akira (2016 Hindi film)|ಅಕೀರಾ]]''
| ಅಕೀರಾ
|
|<ref>https://www.imdb.com/title/tt5700962/fullcredits</ref>
|-
!scope=row| ''[[ಫೋರ್ಸ್ ೨]]''
| ಕಮಲ್ಜೀತ್ ಕೌರ್
|
|<ref>https://www.imdb.com/title/tt5156746/fullcredits</ref>
|-
| rowspan="2" | ೨೦೧೭
!scope=row| ''[[:en:Noor (film)|ನೂರ್]]''
| ನೂರ್ ರಾಯ್ ಚೌದರಿ
| ಹಾಗೂ "ಮೂ ಯುಅರ್ ಲಕ್ಕ್" ಹಾಡಿನ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕಿ
|<ref>https://www.imdb.com/title/tt5775220/fullcredits</ref>
|-
!scope=row| ''[[:en:Ittefaq (2017 film)|ಇತ್ತೆಫಾಕ್]]''
| ಮಾಯಾ
|
|<ref>https://www.imdb.com/title/tt6692354/fullcredits</ref>
|-
| rowspan="3" |೨೦೧೮
!scope=row| ''[[:en:Welcome to New York (2018 film)|ವೆಲ್ಕಮ್ ಟು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]]''
| ಜಿನಲ್ ಪಟೇಲ್
|
|<ref>https://www.imdb.com/title/tt7275232/fullcredits</ref>
|-
!scope=row| ''ಹ್ಯಾಪಿ ಫಿರ್ ಭಾಗ್ ಜಾಯೇಗಿ ''
| ಹರ್ಪ್ರೀತ್
|
|<ref>https://www.imdb.com/title/tt7881542/fullcredits</ref>
|-
!scope=row| ''ಯಮ್ಲಾ ಪಗ್ಲಾ ದಿವಾನಾ: ಫಿರ್ ಸೆ''
|ಸ್ವತಃ
| ''ರಫ್ತಾ ರಫ್ತಾ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ
|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/sonakshi-sinha-shatrughan-sinha-rekha-come-together-yamla-pagla-deewana-phir-se/|title=Sonakshi Sinha, Shatrughan Sinha and Rekha come together for Yamla Pagla Deewana Phir Se|work=Bollywood Hungama|date=8 March 2018}}</ref>
|-
|rowspan="4"|೨೦೧೯
!scope="row"| ''ಟೋಟಲ್ ಧಮಾಲ್''
| ಸ್ವತಃ
| ಮಂಗ್ಡಾ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ
|<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sonakshi-sinha-and-ajay-devgn-in-remake-of-mungda/articleshow/65859145.cms |title=Sonakshi Sinha and Ajay Devgn in remake of 'Mungda'|date=19 September 2018|access-date=19 September 2018}}</ref>
|-
!scope="row"| ''[[ಕಲಂಕ್]]''
| ಸತ್ಯಾ ಚೌದರಿ
|
|<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kalank-alia-bhatt-varun-dhawan-madhuri-dixit-sanjay-dutt-5141878/|title=Kalank: Varun-Alia, Madhuri-Sanjay to share screen space in Karan Johar’s next|work=The Indian Express|date=18 April 2018|accessdate=18 April 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180418054257/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kalank-alia-bhatt-varun-dhawan-madhuri-dixit-sanjay-dutt-5141878/|archivedate=18 April 2018|df=dmy-all}}</ref>
|-
!scope="row"| ''ಮಿಶನ್ ಮಂಗಲ್''
| ಏಕ್ತಾ ಗಾಂಧಿ
|
|<ref>{{cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/sonakshi-sinha-starts-shooting-for-akshay-kumar-and-vidya-balan-starrer-mission-mangal-details-inside/319492|title=Sonakshi Sinha starts shooting for Akshay Kumar and Vidya Balan starrer Mission Mangal |work=Timesnow News|date=23 November 2018|accessdate=25 November 2018}}</ref>
|}
== ಟಿ.ವಿ ಪ್ರದರ್ಸನೊಲು ==
{| class="wikitable"
|-
! ವರ್ಸ !!ಪ್ರದರ್ಸನ!! ಚಾನೆಲ್!!ಪಾತ್ರೊ
|-
| rowspan="2" | ೨೦೧೫||[[:en:Indian Idol|ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್]]||rowspan=2|ಸೋನಿ ಟಿ.ವಿ||rowspan=4|ತೀರ್ಪುಗಾರ್ತಿ
|-
|ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್ ಜೂನಿಯರ್
|-
| rowspan="2" | ೨೦೧೭||[[:en:Nach Baliye|ನಚ್ ಬಲಿಯೆ]]||[[:en:StarPlus|ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್]]
|-
|[[:en:Om Shanti Om (TV series)|ಓಂ ಸಾಂತಿ ಓಂ]]||ಸ್ಟಾರ್ ಭಾರತ್
|}
==ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಾಫಿ==
{| class="wikitable"
|-
! ಆಲ್ಬಮ್/ಸಿನಿಮೊ !! ಪದೊ !! ಸಂಗೀತ !! ಲೇಬಲ್ !! ಬುಡುಗಡೆ
|-
|''ತೇವರ್''
|ಲೆಟ್ಸ್ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ''
||[[:en:Imran Khan (singer)|ಇಮ್ರಾನ್ ಖಾನ್]]
|ಇರೋಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
|rowspan="2"|೨೦೧೫
|-
|ಸಿಂಗಲ್
| ಆಜ್ ಮೂಡ್ ಇಷ್ಕ್ಹೋಲಿಕ್ ಹೆ ||ಮೀಟ್ ಬ್ರೋಸ್
|rowspan="3"|[[:en:T-Series (company)|ಟಿ - ಸೀರೀಸ್]]
|-
|''ಅಕೀರಾ''
|ರಜ್ ರಜ್ ಕೆ<ref>https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-sonakshi-sinha-roars-with-rage-in-rajj-rajj-ke-song-from-akira-14442272.html</ref>
|ವಿಶಾಲ್ ಶೇಖರ್
||೨೦೧೬
|-
|''ನೂರ್''
|ಮೂ ಯುಅರ್ ಲಕ್ಕ್<ref>https://www.amarujala.com/entertainment/bollywood/noor-s-new-song-move-your-lakk-is-out-in-sonakshi-sinha-diljit-dosanjh-baadshah-s-voice</ref>
|[[:en:Badshah (rapper)|ಬಾದ್ಶಾ]]
|೨೦೧೭
|-
|''ಹ್ಯಾಪಿ ಫಿರ್ ಭಾಗ್ ಜಾಯೇಗಿ ''
|ಚಿನ್ ಚಿನ್ ಚೂ
|ಸೊಹೈಲ್ ಸೇನ್
|ಸರೆಗಮ
|೨೦೧೮
|-
|''ಯಮ್ಲಾ ಪಗ್ಲಾ ದಿವಾನಾ: ಫಿರ್ ಸೆ''
|ರಫ್ತಾ ರಫ್ತಾ ದೇಖೋ
|ವಿಶಾಲ್ ಮಿಶ್ರಾ
|ಸರೆಗಮ
|೨೦೧೮
|}
==ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು==
{| class="wikitable plainrowheaders"
|-
! scope="col" | ವರ್ಸ
! scope="col" | ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! scope="col" | ವರ್ಗೊ
! scope="col" | ಸಿನಿಮೊ
! scope="col" | ಪಲಿತಾಂಸ
! scope="col" | ಉಲ್ಲೇಕೊ
|-
|rowspan="13"|೨೦೧೧
! scope="row" | ಆನ್ಯುಅಲ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಬೆಸ್ಟ್ ನಿವ್ ಕಮ್ಮರ್ - ಪೀಮೇಲ್
| rowspan="13" |''ದಬಂಗ್''
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite web|url=http://www.bna-germany.com/news.html?&tx_ttnews%5Btt_news%5D=467&cHash=eb998facbc1bd46f528864e3ce2596ba|title=Shahrukh, Kajol, Ranveer, Arjun, Kareena und Sonakshi gewinnen Europas bekanntesten Bollywood Awards|accessdate=12 October 2017|date=12 August 2011|publisher=BNA Germany|archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920211041/http://www.bna-germany.com/news.html?&tx_ttnews[tt_news]=467&cHash=eb998facbc1bd46f528864e3ce2596ba|url-status=dead}}</ref>
|-
!scope="row"|ಅಪ್ಸರಾ ಫಿಲ್ಮ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:Apsara Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite news|title=Winners of 6th Apsara Film & Television Producers Guild Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-of-6th-apsara-film-television-producers-guild-awards/|publisher=[[Bollywood Hungama]]|date=11 January 2011|accessdate=12 October 2017}}</ref>
|-
!scope="row"|ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್
|[[:en:Filmfare Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref name="filmfare">{{cite web|url=http://www.glamsham.com/movies/scoops/11/jan/31-56th-filmfare-awards-2010-a-night-of-glitz-n-glamour-011105.asp|title=56th Filmfare Awards 2010, A Night of Glitz N' Glamour|date=29 January 2011|accessdate=12 October 2017|publisher=Glamsham.com. Fifth Quarter Infomedia Pvt. Ltd|archive-date=3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110203012043/http://www.glamsham.com/movies/scoops/11/jan/31-56th-filmfare-awards-2010-a-night-of-glitz-n-glamour-011105.asp|url-status=dead}}</ref>
|-
! scope="row"|ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ತಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫಿಲ್ಮ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:IIFA Award for Star Debut of the Year – Female|ಸ್ಟಾರ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ – ಫೀಮೇಲ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref name=iifa>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/06/26/7642/index.html|title=Winners of the IIFA Awards 2011|date=26 June 2011|accessdate=10 July 2011|publisher=Bollywood Hungama|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721005826/http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/06/26/7642/index.html|archivedate=21 July 2011|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref>
|-
!scope="row"|ಲಯನ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|
|-
!scope="row"|ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:Star Screen Award for Most Promising Newcomer – Female|ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಮಿಸಿಂಗ್ ನ್ಯೂ ಕಮ್ಮರ್ – ಫೀಮೇಲ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite web|title=Winners of 17th Annual Star Screen Awards 2011|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-of-17th-annual-star-screen-awards-2011/|publisher=Bollywood Hungama|date=6 July 2011|accessdate=12 October 2017}}</ref>
|-
!scope="row" rowspan="2"|ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:Stardust Award for Superstar of Tomorrow – Female|ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಟುಮಾರೊ – ಫೀಮೇಲ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite web|url=http://www.magnamags.com/content/view/7594/358/lang,english/|title=StardustAwardWinner2011|date=9 February 2011|accessdate=11 March 2011|publisher=Magnus Mags|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110419052226/http://www.magnamags.com/content/view/7594/358/lang,english/|archivedate=19 April 2011|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref>
|-
|[[:en:Stardust Award for Best Thriller/Action Actress|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref name=stardust>{{cite web|title=Nominations of Stardust Awards 2011|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-of-stardust-awards-2011/|publisher=[[Bollywood Hungama]]|date=22 January 2011|accessdate=12 October 2017}}</ref>
|-
| rowspan="2" scope="row" |ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:Zee Cine Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಫೀಮೇಲ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref name="Hrithik, SRK Top Zee Cine Awards">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/hrithik-srk-top-zee-cine-awards/story-QRCWE64VdmhhjEmJJNR1fJ.html|title=Hrithik, SRK top Zee Cine Awards|date=15 January 2011|accessdate=12 October 2017|work=[[The Hindustan Times]]|publisher=HT Media Group}}</ref>
|-
|ಬೆಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೀಮೇಲ್ ಐಕಾನ್
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|-
| scope="row" |ಎಫ್ಐಸಿಸಿಐ ಫ್ರೇಮ್ಸ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite news|title=SRK gets global entertainment award|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/srk-gets-global-entertainment-award/story-kd3MQRKQzWXmTa7BCaetSM.html|work=Hindustan Times|accessdate=12 October 2017|agency=Indo-Asian News Service|date=19 March 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://amartips.com/video/search/srkmusic|title=SRK, Rahman win Global Icon honor|work=The Times of India}}{{dead link|date=January 2014}}</ref>
|-
| scope="row" |ಆಜ್ ತಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|
|-
| scope="row" |ದಾದಸಾಹೆಬ್ ಫಲ್ಕೆ ಅವಾರ್ಡ್
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|
|-
| rowspan="7" |೨೦೧೩
| scope="row" |ಇಟಿಸಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ನಟಿ
| rowspan="3" style="text-align:center;" | —
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref name="ETC">[https://web.archive.org/web/20170816195347/http://www.indicine.com/movies/bollywood/etc-business-awards-winners-2012-2013/ "ETC Business Awards Winners: 2012 – 2013"] Retrieved 24 March 2013</ref>
|-
|ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಭಾರತ
|ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಯೂತ್ ಮೂವಿ ಐಕಾನ್
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|-
|ನಿಕೆಲೋಡಿಯನ್ ಕಿಡ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಭಾರತ
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref>{{cite web|url=http://www.nickindia.com/kcaindia/best-actor.php#best-actress|title=KCA India Nominees 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150128020020/http://www.nickindia.com/kcaindia/best-actor.php#best-actress|archivedate=28 January 2015|df=dmy-all}}</ref>
|-
|ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್
|ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಟಿ
| rowspan="2" |''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|-
| rowspan="3" scope="row" |ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್
|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್\ ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref name="Stardust 2013">{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-for-stardust-awards-2013/|title=Nominations for Stardust Awards 2013|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=12 October 2017}}</ref>
|-
|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್\ ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ
|''ದಬಂಗ್ ೨''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|-
|[[:en:Stardust Award for Best Comedy – Romance Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ\ ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್ ನಟಿ]]
|''ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|-
|೨೦೧೩
|ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್
| ಮೊಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಕಾಮಿಡಿ ರೋಲ್ – ಫೀಮೇಲ್
|''ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|-
| rowspan="8" |೨೦೧೪
| rowspan="2" scope="row" was |ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್
|ಮೊಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ರೋಲ್ - ಫೀಮೇಲ್
| rowspan="8" |''ಲುಟೇರಾ''
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite news|title=Deepika Padukone bags three BIG Star Entertainment awards|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2013/dec/311213-deepika-padukone-bags-three-big-star-entertainment-awards.htm|accessdate=12 October 2017|newspaper=Mid-Day|date=31 December 2013}}</ref>
|-
|[[:en:BIG Star Most Entertaining Film Actor – Female|ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ – ಫೀಮೇಲ್]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref>{{cite news|title=Nominations for 4th Big Star Entertainment Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-for-4th-big-star-entertainment-awards/|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=12 October 2017|date=12 December 2013}}</ref>
|-
| scope="row" |ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್
|[[:en:Filmfare Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref>{{cite news|title=59th Idea Filmfare Awards Nominations|url=http://www.filmfare.com/news/59th-idea-filmfare-awards-nominations-5138.html|accessdate=12 October 2017|work=Filmfare|date=13 January 2014}}</ref>
|-
| scope="row" |ಅಪ್ಸರಾ ಫಿಲ್ಮ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
| [[:en:Apsara Award for Best Actress in a Leading Role|ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್]]
| ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref>{{cite web|title=9th Renault Apsara Awards Nominees|url=http://starguildawards.org/9th_renault_apsara_awards_nominees.html|publisher=Apsara Awards|accessdate=16 January 2014|archive-date=16 ಜನವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116111739/http://starguildawards.org/9th_renault_apsara_awards_nominees.html|url-status=dead}}</ref>
|-
| rowspan="2" scope="row" |ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್
| [[:en:Screen Award for Best Actress|ಅತ್ಯತ್ತಮ ನಟಿ]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
| <ref>{{cite web|url=http://screenawards.indianexpress.com/nominations|archive-url=https://web.archive.org/web/20140108081346/http://screenawards.indianexpress.com/nominations|dead-url=yes|archive-date=8 January 2014|title=Nominations, Screen Awards Nominees, Photos, Screen Nominations 2014|work=The Indian Express|accessdate=3 October 2014|archivedate=9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141209073549/http://screenawards.indianexpress.com/nominations|url-status=deviated}}</ref>
|-
|[[:en:Screen Award for Best Actress|ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಚಾಯ್ಸ್ (ಫೀಮೇಲ್)]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref>{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/20th-annual-screen-awards-2014-the-complete-list-of-nominees/444093-8-66.html|title=20th Annual Screen Awards 2014: The complete list of nominees|work=IBNLive|accessdate=3 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007111425/http://ibnlive.in.com/news/20th-annual-screen-awards-2014-the-complete-list-of-nominees/444093-8-66.html|archivedate=7 October 2014|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref>
|-
| scope="row" |ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
| [[:en:Zee Cine Award – Critics' Choice Best Actress|ಅತ್ಯತ್ತಮ ನಟಿ (ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್)]]
| ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite web|title=Zee Cine Awards 2014: Complete list of nominations|url=http://zeenews.india.com/entertainment/zee-cine-awards-2014/zee-cine-awards-2014-complete-list-of-nominations_150384.html|author=Aparna Mudi|accessdate=12 October 2017|publisher=Zee News|date=6 February 2014}}</ref>
|-
| scope="row" |ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:IIFA Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref>{{cite web|title=Nominations for IIFA Awards 2014|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-for-iifa-awards-2014/|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=12 October 2017|date=20 February 2014}}</ref>
|-
|೨೦೧೪
|ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್
|[[:en:Stardust Award for Best Thriller/Action Actress|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್/ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ]]
|''ಹಾಲಿಡೇ: ಎ ಸೋಲ್ಜಲ್ ಈಸ್ ನೆವರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|-
| rowspan="4" | ೨೦೧೭
| rowspan="2" |
[[:en:BIG Star Entertainment Awards|ಬಿಗ್ ಜೀ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್]]
| rowspan="2" |ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ ಇನ್ ಆಕ್ಷನ್ ಫಿಲ್ಮ – ಮೇಲ್ \ ಫೀಮೇಲ್
| ''ಫೋರ್ಸ್ ೨''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref name="bizasialive.com">https://www.bizasialive.com/big-zee-entertainment-awards-nominations-list/</ref>
|-
| ''ಅಕೀರಾ''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|-
| ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಜ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಪವರ್ ಪ್ಯಾಕ್ಡ್ ಪೆರ್ಫಾರ್ಮರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್
| ''[[:en:Akira (2016 Hindi film)|ಅಕೀರಾ]]''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|<ref name="easterneye.eu">{{cite web|url=https://www.easterneye.eu/winners-lux-golden-rose-awards-2017/|title=Winners Of Lux Golden Rose Awards 2017 - Eastern ye|date=11 December 2017|website=easterneye.eu|accessdate=24 March 2018|archive-date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324231043/https://www.easterneye.eu/winners-lux-golden-rose-awards-2017/|url-status=dead}}</ref>
|-
| ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಜ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಚ್ಯಾರಿಮಿಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್
|
|ನಾಮನಿರ್ದೇಸನ
|
|}
== ಚಿತ್ರೊಲು ==
<gallery>
Sonakshi Sinha Diwali bash.jpg|thumb|ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ
Sonakshi Sinha.jpg|thumb|೨೦೧೪ ನೇ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ
Sonakshi Sinha November 2014.jpg|thumb|ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ
Sonakshi Sinha From The Press conference of IIFA Singapore 2012 (13).jpg|thumb|೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಐಫಾ ಅವಾರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ
Sonakshi Sinha at 2014 BIG Star.jpg|thumb|೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ
Sonakshi-Sinha-grace-the-HT-Style-Awards-2018-17.jpg|thumb|ಹೆಚ್-ಟಿ ಸ್ಟೈಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ ೨೦೧೮-೧೯ ನಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ
Sonakshi Lakme-Fashion-Week-2017-Day 2.jpg|thumb|ಲ್ಯಾಕ್ ಮೇ ಫ್ಯಾಷನ್ ವೀಕ್ ೨೦೧೭ ನಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ
Sonakshi walks ramp1.jpg|thumb|ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ
</gallery>
== ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
|-
! scope="col" | ವರ್ಸ
! scope="col" | ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! scope="col" | ವರ್ಗೊ
! scope="col" | ಸಿನಿಮೊ
! scope="col" | ಪಲಿತಾಂಸ
! scope="col" | ಉಲ್ಲೇಕೊ
|-
|rowspan="13"|೨೦೧೧
! scope="row" | ಆನ್ಯುಅಲ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಬೆಸ್ಟ್ ನಿವ್ ಕಮ್ಮರ್ - ಪೀಮೇಲ್
| rowspan="13" |''ದಬಂಗ್''
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite web|url=http://www.bna-germany.com/news.html?&tx_ttnews%5Btt_news%5D=467&cHash=eb998facbc1bd46f528864e3ce2596ba|title=Shahrukh, Kajol, Ranveer, Arjun, Kareena und Sonakshi gewinnen Europas bekanntesten Bollywood Awards|accessdate=12 October 2017|date=12 August 2011|publisher=BNA Germany|archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920211041/http://www.bna-germany.com/news.html?&tx_ttnews[tt_news]=467&cHash=eb998facbc1bd46f528864e3ce2596ba|url-status=dead}}</ref>
|-
!scope="row"|ಅಪ್ಸರಾ ಫಿಲ್ಮ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:Apsara Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite news|title=Winners of 6th Apsara Film & Television Producers Guild Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-of-6th-apsara-film-television-producers-guild-awards/|publisher=[[Bollywood Hungama]]|date=11 January 2011|accessdate=12 October 2017}}</ref>
|-
!scope="row"|ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್
|[[:en:Filmfare Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref name="filmfare"/>
|-
! scope="row"|ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ತಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫಿಲ್ಮ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:IIFA Award for Star Debut of the Year – Female|ಸ್ಟಾರ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ – ಫೀಮೇಲ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref name=iifa/>
|-
!scope="row"|ಲಯನ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|
|-
!scope="row"|ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:Star Screen Award for Most Promising Newcomer – Female|ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಮಿಸಿಂಗ್ ನ್ಯೂ ಕಮ್ಮರ್ – ಫೀಮೇಲ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite web|title=Winners of 17th Annual Star Screen Awards 2011|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-of-17th-annual-star-screen-awards-2011/|publisher=Bollywood Hungama|date=6 July 2011|accessdate=12 October 2017}}</ref>
|-
!scope="row" rowspan="2"|ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:Stardust Award for Superstar of Tomorrow – Female|ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಟುಮಾರೊ – ಫೀಮೇಲ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite web|url=http://www.magnamags.com/content/view/7594/358/lang,english/|title=StardustAwardWinner2011|date=9 February 2011|accessdate=11 March 2011|publisher=Magnus Mags|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110419052226/http://www.magnamags.com/content/view/7594/358/lang,english/|archivedate=19 April 2011|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref>
|-
|[[:en:Stardust Award for Best Thriller/Action Actress|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref name=stardust/>
|-
| rowspan="2" scope="row" |ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:Zee Cine Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಫೀಮೇಲ್]]
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref name="Hrithik, SRK Top Zee Cine Awards"/>
|-
|ಬೆಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೀಮೇಲ್ ಐಕಾನ್
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref name="Hrithik, SRK Top Zee Cine Awards"/>
|-
| scope="row" |ಎಫ್ಐಸಿಸಿಐ ಫ್ರೇಮ್ಸ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite news|title=SRK gets global entertainment award|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/srk-gets-global-entertainment-award/story-kd3MQRKQzWXmTa7BCaetSM.html|work=Hindustan Times|accessdate=12 October 2017|agency=Indo-Asian News Service|date=19 March 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://amartips.com/video/search/srkmusic|title=SRK, Rahman win Global Icon honor|work=The Times of India}}{{dead link|date=January 2014}}</ref>
|-
| scope="row" |ಆಜ್ ತಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|
|-
| scope="row" |ದಾದಸಾಹೆಬ್ ಫಲ್ಕೆ ಅವಾರ್ಡ್
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|
|-
| rowspan="7" |೨೦೧೩
| scope="row" |ಇಟಿಸಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ನಟಿ
| rowspan="3" style="text-align:center;" | —
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref name="ETC"/>
|-
|ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಭಾರತ
|ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಯೂತ್ ಮೂವಿ ಐಕಾನ್
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|
|-
|ನಿಕೆಲೋಡಿಯನ್ ಕಿಡ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಭಾರತ
|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref>{{cite web|url=http://www.nickindia.com/kcaindia/best-actor.php#best-actress|title=KCA India Nominees 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150128020020/http://www.nickindia.com/kcaindia/best-actor.php#best-actress|archivedate=28 January 2015|df=dmy-all}}</ref>
|-
|ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್
|ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಟಿ
| rowspan="2" |''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|
|-
| rowspan="3" scope="row" |ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್
|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್\ ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref name="Stardust 2013"/>
|-
|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್\ ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ
|''ದಬಂಗ್ ೨''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|
|-
|[[:en:Stardust Award for Best Comedy – Romance Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ\ ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್ ನಟಿ]]
|''ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref name="Stardust 2013"/>
|-
|೨೦೧೩
|ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್
| ಮೊಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಕಾಮಿಡಿ ರೋಲ್ – ಫೀಮೇಲ್
|''ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|
|-
| rowspan="8" |೨೦೧೪
| rowspan="2" scope="row" was |ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್
|ಮೊಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ರೋಲ್ - ಫೀಮೇಲ್
| rowspan="8" |''ಲುಟೇರಾ''
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite news|title=Deepika Padukone bags three BIG Star Entertainment awards|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2013/dec/311213-deepika-padukone-bags-three-big-star-entertainment-awards.htm|accessdate=12 October 2017|newspaper=Mid-Day|date=31 December 2013}}</ref>
|-
|[[:en:BIG Star Most Entertaining Film Actor – Female|ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ – ಫೀಮೇಲ್]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref>{{cite news|title=Nominations for 4th Big Star Entertainment Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-for-4th-big-star-entertainment-awards/|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=12 October 2017|date=12 December 2013}}</ref>
|-
| scope="row" |ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್
|[[:en:Filmfare Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref>{{cite news|title=59th Idea Filmfare Awards Nominations|url=http://www.filmfare.com/news/59th-idea-filmfare-awards-nominations-5138.html|accessdate=12 October 2017|work=Filmfare|date=13 January 2014}}</ref>
|-
| scope="row" |ಅಪ್ಸರಾ ಫಿಲ್ಮ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
| [[:en:Apsara Award for Best Actress in a Leading Role|ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್]]
| ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref>{{cite web|title=9th Renault Apsara Awards Nominees|url=http://starguildawards.org/9th_renault_apsara_awards_nominees.html|publisher=Apsara Awards|accessdate=16 January 2014|archive-date=16 ಜನವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116111739/http://starguildawards.org/9th_renault_apsara_awards_nominees.html|url-status=dead}}</ref>
|-
| rowspan="2" scope="row" |ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್
| [[:en:Screen Award for Best Actress|ಅತ್ಯತ್ತಮ ನಟಿ]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
| <ref>{{cite web|url=http://screenawards.indianexpress.com/nominations|archive-url=https://web.archive.org/web/20140108081346/http://screenawards.indianexpress.com/nominations|dead-url=yes|archive-date=8 January 2014|title=Nominations, Screen Awards Nominees, Photos, Screen Nominations 2014|work=The Indian Express|accessdate=3 October 2014}}</ref>
|-
|[[:en:Screen Award for Best Actress|ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಚಾಯ್ಸ್ (ಫೀಮೇಲ್)]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref>{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/20th-annual-screen-awards-2014-the-complete-list-of-nominees/444093-8-66.html|title=20th Annual Screen Awards 2014: The complete list of nominees|work=IBNLive|accessdate=3 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007111425/http://ibnlive.in.com/news/20th-annual-screen-awards-2014-the-complete-list-of-nominees/444093-8-66.html|archivedate=7 October 2014|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref>
|-
| scope="row" |ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
| [[:en:Zee Cine Award – Critics' Choice Best Actress|ಅತ್ಯತ್ತಮ ನಟಿ (ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್)]]
| ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{cite web|title=Zee Cine Awards 2014: Complete list of nominations|url=http://zeenews.india.com/entertainment/zee-cine-awards-2014/zee-cine-awards-2014-complete-list-of-nominations_150384.html|author=Aparna Mudi|accessdate=12 October 2017|publisher=Zee News|date=6 February 2014}}</ref>
|-
| scope="row" |ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|[[:en:IIFA Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]]
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref>{{cite web|title=Nominations for IIFA Awards 2014|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-for-iifa-awards-2014/|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=12 October 2017|date=20 February 2014}}</ref>
|-
|೨೦೧೪
|ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್
|[[:en:Stardust Award for Best Thriller/Action Actress|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್/ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ]]
|''ಹಾಲಿಡೇ: ಎ ಸೋಲ್ಜಲ್ ಈಸ್ ನೆವರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|
|-
| rowspan="4" | ೨೦೧೭
| rowspan="2" |
[[:en:BIG Star Entertainment Awards|ಬಿಗ್ ಜೀ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್]]
| rowspan="2" |ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ ಇನ್ ಆಕ್ಷನ್ ಫಿಲ್ಮ – ಮೇಲ್ \ ಫೀಮೇಲ್
| ''ಫೋರ್ಸ್ ೨''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref name="bizasialive.com"/>
|-
| ''ಅಕೀರಾ''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref name="bizasialive.com"/>
|-
| ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಜ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಪವರ್ ಪ್ಯಾಕ್ಡ್ ಪೆರ್ಫಾರ್ಮರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್
| ''[[:en:Akira (2016 Hindi film)|ಅಕೀರಾ]]''
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref name="easterneye.eu"/>
|-
| ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಜ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್
|ಚ್ಯಾರಿಮಿಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್
|
|ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|<ref name="easterneye.eu"/>
|}
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2025]]
oa4t211luyruhmtxaldcdno8yz49irx
ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ (ನಟಿ)
0
15500
365414
211664
2026-08-15T00:23:12Z
InternetArchiveBot
4316
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
365414
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ಕನಿಕಾ ಮಾನ್
| image = Kanika Mann and Rajiv Adatia snapped together in January 2023 (cropped).jpg
| caption = ಜನವರಿ 2023 <br>ಡ್ ಕನಿಕಾ ಮಾನ್
| birth_date = {{birth date and age|1993|10|07|df=yes}}
| birth_place = ಪಾನಿಪತ್, <br>ಹರ್ಯಾಣ,[[ಭಾರತ]]
| alma_mater = ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, <br>ಚಂಡಿಘರ್
| occupation = {{hlist|Actress|Model}}
| known for = ''ಗುಡ್ಡನ್ ತುಮ್ಸೆ ನ ಹೊ<br> ಪಾಯೆಗಾ''<br/>''ಖತ್ರೋಂ ಕೆ ಖಿಲಾಡಿ 12''
| yearsactive = 2015–present
}}
'''ಕನಿಕಾ ಮಾನ್''' (ಪುಟ್ಟು, 7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1993) ಮೇರ್ ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಮೇರ್ ಕೇವಲ [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ]] ದಾರವಾಹಿಲೆಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಹಿಂದಿದ ಜೀ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನ ''ಗುಡ್ಡನ್ ತುಮ್ಸೆ ನಾ ಹೋ ಪಾಯೇಗಾ'' ದಾರವಾಹಿಡ್ ಗುಡ್ಡನ್ ಜಿಂದಾಲ್ಬುಕ್ಕ ಗುಡ್ಡನ್ ಬಿರ್ಲಾ ಪನ್ಪಿನ ದ್ವಿಪಾತ್ರೊಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದಿನೈಕ್ ಪುಗಾರ್ಮೆನ್ ಪಡೆತೆರ್. ''ಬಡೋ ಬಹು'' (2018) ಪನ್ಪಿನದಾರವಾಹಿದ ಮೂಲಕ ತಿತ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಮೇರ್ ದಾರವಾಹಿಲೆಡ್ ಅಬಿನಯಿಸಾರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Cite web |title=ಪ್ರತಿಭೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ: ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶನ! |work=The Tribune |access-date=15 ಜನವರಿ 2020 |url=https://m.tribuneindia.com/news/lifestyle/when-talent-takes-over-26467 |archivedate=2023-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109202010/https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/when-talent-takes-over-26467 |url-status=dead }}</ref>
MX ಪ್ಲೇಯರ್ ಚಾನಲ್ ದ ರೂಹಾನಿಯಾತ್ ದೃವಾಹಿಡ್ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ''ಫಿಯರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್: ಖತ್ರೋನ್ ಕೆ ಖಿಲಾಡಿ 12 ಡ್ಲಾ ಮೇರ್ ಸ್ಪರ್ದಿಯಾದ್ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.
== ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕ ಬರವು ==
ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ಮೇರ್ 7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1993 ನೇ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಪಾಣಿಪತ್, ಹರಿಯಾಣಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.<ref>{{Cite web |title=Kanika Mann: ನನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ನನ್ನ 2020 ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ |url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/kanika- mann-my-mother-and-brother-made-my-2020-birthday-special/amp_articleshow/78535093.cms |work=The Times of India |date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 }}{{Dead link|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ಗುಡ್ಡನ್ ತುಮ್ಸೆ ನಾ ಹೋ ಪಯೇಗಾ ಸೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಕ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ |work=ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಂಗಾಮಾ |date=14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 |access-date=14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 |url=https://www. bollywoodhungama.com/amp/news/features/kanika-mann-celebrates-birthday-cake-marathon-sets-guddan-tumse-na-ho-payega/}}</ref>. ಮೇರ್ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊದ, ಚಂಡೀಗಡ್ ಡ್ ಪದವಿ ಬರವುನ್ ಪಡೆಯೆರ್.<ref>{{Cite web |title=I miss the rajmah chawal of Stu-C: Kanika Mann on her college life in Chandigarh |url=https://m.tribuneindia.com/news/archive/lifestyle/i-miss-the-rajmah-chawal-of-stu-c-700983 |access-date=20 December 2018 |work=The Tribune}}</ref>
== ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊ ==
ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನ್ ಮಾಡೆಲ್ ಆದ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ [[ಪಂಜಾಬಿ ಬಾಸೆ|ಪಂಜಾಬಿ]] ಆಲ್ಬಂ ಪದೊಟ್ಟ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇರ್ 2017 ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರೊ ಆಯಿನ ''ರಾಕಿ ಮೆಂಟಲ್'' ಸಿನಿಮೊದ ಮೂಲಕ ಧೀರಜ್ ಕುಮಾರ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಸೀರತ್ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/movie-review/rocky-rocks-454279 |title=ರಾಕಿ ರಾಕ್ಸ್! : ದಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಇಂಡಿಯಾ |website=The Tribune |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329142651/https://www.tribuneindia.com/news/archive/movie- |archive-date=2020-03-29 |access-date=2024-03-31 }}</ref>
== ದಾರವಾಹಿಲು ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! ವರ್ಸ
! ತರೆಬರವು
! ಪಾತ್ರೊ
! ಟಿಪ್ಪನಿ
! ಉಲ್ಲೇಕೊ
|-
|2018
|''[[ಬಧೋ ಬಹು]]''
|ತಿತ್ಲಿ
|ಬಿನ್ನದಿ
|<ref>{{Cite web |title=ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ನರುಲಾ ಎದುರು ಟಿವಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/kanika-mann-makes-her-tv-debut-opposite -prince-narula/articleshow/62603625.cms |access-date=6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |website=The Times of India |language=en}}</ref>
|-
|2018–2021
|''ಗುಡ್ಡನ್ ತುಮ್ಸೆ ನಾ ಹೋ ಪಾಯೇಗಾ''
|ಗುಡ್ಡನ್ ಗುಪ್ತಾ ಜಿಂದಾಲ್
|
|<ref>{{Cite web |title=ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ - ನನ್ನ ತಂದೆ ನಾನು ಓದಬೇಕು ಮತ್ತು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಗುಡ್ಡನ್ನ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸ್ವೀಕಾರವು ಅವನನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು |work=The Times of India |date=7 April 2022 |url=https:/ /m.timesofindia.com/tv/news/hindi/exclusive-kanika-mann-ನನ್ನ-ತಂದೆಗೆ-ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು-ಮತ್ತು-ಮದುವೆ-ಆದರೆ-guddans-success-and-audiences-acceptance-changed -him/amp_articleshow/90701667.cms}}</ref>
|-
|2022
|''ಫಿಯರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್: ಖತ್ರೋನ್ ಕೆ ಖಿಲಾಡಿ 12''
|ಸ್ಪರ್ಧಿ
|6ನೇ ಸ್ಥಾನ
|<ref>{{Cite web |title=Khatron Ke Khiladi 12 Ep 14: Kanika Mann wins the K-medal |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/khatron-ke- khiladi-12-ep-14-kanika-mann-wins-the-k-medal-1988325-2022-08-15 |access-date=6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |website=India Today |language=en }}{{Dead link|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|2023–2024
|''[[ಚಾಂದ್ ಜಲ್ನೆ ಲಗಾ]]''
|ತಾರಾ ಸೆಹಗಲ್
|
|
|}
==== ಇಸೇಸ ಪ್ರದರ್ಸನೊಲು ====
{| class="wikitable sortable"
|-
! ವರ್ಸ
! ತರೆಬರವು
! ಪಾತ್ರೊ
! ಉಲ್ಲೇಕೊ
|-
|rowspan="2"|2019
|''ಕುಂಕುಮ ಭಾಗ್ಯ''
|ಗುಡ್ಡನ್
|
|-
|''ಖತ್ರಾ ಖತ್ರಾ ಖತ್ರಾ''
|rowspan="3"|ಸ್ವತಃ
|<ref>{{Cite web |title=Khatra Khatra Khatra ಸಂಚಿಕೆ 87: ಲಿಂಗಗಳ ಘರ್ಷಣೆ! ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಸುರಭಿ ಜ್ಯೋತಿ |url=https://www.voot.com/shows/khatra-khatra-khatra/1/760297/khatra-khatra-khatra-season-01-episode-87/811898 |access-date=10 ಜುಲೈ 2019 |work=Voot |archive-date=2022-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726145820/https://www.voot.com/shows/khatra-khatra-khatra/1/760297/khatra-khatra-khatra-season-01-episode-87/811898 |url-status=dead }}</ref>
|-
|2021
|''ಭೇಟಿ: ಬದ್ಲೇಗಿ ದುನಿಯಾ ಕಿ ರೀತ್''
|
|-
|2022
|''ಕುಂಕುಮ್ ಭಾಗ್ಯ''
|<ref>{{Cite web |title= ZEE5 ನಲ್ಲಿ ಕುಂಕುಮ ಭಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ಮತ್ತು ವೃಷಿಕಾ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಅಭಿನಯ |url=https://www.zee5.com/tv-shows/details/kumkum-bhagya/0-6-127 /kumkum-bhagya/0-1-6z5112412 |access-date=13 ಮಾರ್ಚ್ 2022 |work=ZEE5}}</ref>
|-
|2023
|''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ (ಹಿಂದಿ ಸೀಸನ್ 17)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ 17''
|ತಾರಾ
|
|}
=== ವೆಬ್ ಸರಣಿಲು ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ವರ್ಸ
! ತರೆಬರವು
! ಪಾತ್ರೊ
! ಉಲ್ಲೇಕೊ
|-
|2022
|''[[ರೂಹಾನಿಯಾತ್]]''
|ಪ್ರಿಶಾ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ
|<ref>{{Cite web |title=Roohaniyat ಟ್ರೇಲರ್ ಔಟ್: ಅರ್ಜುನ್ ಬಿಜ್ಲಾನಿ ಅವರ 'ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳು' ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ |work=India Today |url=https://www.indiatoday.in/amp/binge -watch/story/roohaniyat-trailer-out-arjun-bijlani-s-forever-is-a-li-belief-is-challenged-by-kanika-mann-1924212-2022-03-11 |access-date=11 ಮಾರ್ಚ್ 2022 }}{{Dead link|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|}
=== ಆಲ್ಬಂ ಪದ್ಯೊಲು ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! ವರ್ಸ
! ತರೆಬರವು
! ಗಾಯಕೆರ್
! ಉಲ್ಲೇಕೊ
|-
|2016
|''ನೈನಾ ಡಿ ಗಲ್''
|ವಿಶಾಲ್
|
|-
|rowspan="2"|2017
|''ದೂರಿಯನ್''
|ಗುರಿ, ತಾನ್ಯಾ
|
|-
|''ವಿಯಾ''
|ಗುರ್ಸಾಂಜ್ ಸಿಧು
|
|-
|rowspan="3"|2018
|''ತೇರೆ ವಿಚೋ''
|ಪರ್ಮಿಶ್ ವರ್ಮಾ
|
|-
|''ಮೇರೆ ಸೈಯಾನ್''
|ಶಾಹಿದ್ ಮಲ್ಯ
|
|-
|''ಕತ್ಪುಟ್ಲಿ''
|ಹಶ್ಮತ್, ಸುಲ್ತಾನಾ
|
|-
|rowspan="2"|2019
|''ವಜೂದ್''
|ಶಾಹಿದ್ ಮಲ್ಯ
|
|-
|''ತು ದಿಲ್ ಮೇರಾ''
|ಮಂಜಿತ್ ಸಹೋತ
|
|-
|rowspan="4"|2020
|''ಇಕ್ ಮುಂಡಾ''
|ಅಮರ್ ಸಂಧು
|
|-
|''ದಿಲ್ ಕಹೆ''
| ಯಾಸರ್ ದೇಸಾಯಿ
|
|-
|''ಕಲ್ಮಾ''
| ಪ್ರತೀಕ್ ಗಾಂಧಿ
|
|-
|''ಖೂಬ್ಸೂರತ್ ಜಟ್ಟಿ''
|ಸನ್ನಿ ಕಹ್ಲೋನ್
|
|-
|rowspan="4"|2021
|''ಇಷ್ಕ್ ತುಂಪೆ ಐಸೆ''
|ಸಮೀರಾ ಕೊಪ್ಪಿಕರ್
|
|-
|''ಅವಳು''
|ಕಾಕಾ
|
|-
|''ಜೂಮ್''
|ರಾಹಿ ಸಯ್ಯದ್
|
|-
|''ಸಚಿಯಾನ್ ಮೊಹಬಟ್ಟನ್''
|ಯಂಗ್ವೀರ್, ದಿವ್ಯಾ ಭಟ್
|
|-
|rowspan="4"|2022
|''ಇಝಾರ್''
|ಗುರ್ನಾಜರ್
|
|-
|''ದಿಲ್ ಕಿವ್ ಕರ್ದಾ''
|ಮೈಲ್
|
|-
|''ಮೆಹೆಂದಿ ಸಾದೇ ನಾಮ್ ದಿ''
|ರಾಘವ್ ಸಾಚಾರ್
|
|-
|''ಕ್ಷಮಿಸಿ ಕ್ಷಮಿಸಿ''
|ರಾಮ್ಜಿ ಗುಲಾಟಿ
|<ref>{{Cite web |title=ಕನಿಕಾ ಮಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ ಅನದ್ಕತ್ ಅವರ ಹೊಸ ಹಾಡು 'ಕ್ಷಮಿಸಿ ಕ್ಷಮಿಸಿ', ಬಾಂಡಿಂಗ್, ಶೂಟಿಂಗ್ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು {{!}} ಟಿವಿ - ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವೀಡಿಯೊಗಳು |url=https://timesofindia/ |access-date=6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=2013-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724025652/http://timesofindia/ |url-status=dead }}</ref>
|}
== ಮಾನಾದಿಗೆಲು ==
{|class="wikitable"
! ವರ್ಸ
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವರ್ಗೊ
! ಬೇಲೆ
! ಪಲಿತಾಂಸ
! ಉಲ್ಲೇಕೊ
|-
|2020
|[[ಗೋಲ್ಡ್ ಗ್ಲಾಮ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]]
|ಸ್ಟೈಲಿಶ್ ಸ್ಟಾರ್ ಟಿವಿ (ಮಹಿಳೆ)
|{{N/A}}
|ಗೆಂದ್ಯೆರ್
|<ref>{{Cite web |title=ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2020: ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಶುಕ್ಲಾ, ಹಿನಾ ಖಾನ್, ಸುರಭಿ ಚಂದ್ನಾ ರಿಂದ ಕನಿಕಾ ಮಾನ್, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಟಿವಿ ಸೆಲೆಬ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ |publisher=INDIA TV |date=25 ನವೆಂಬರ್ 2020 |url=https: //www.indiatvnews.com/amp/entertainment/tv/gold-awards-2020-sidharth-shukla-hina-khan-to-surbhi-chandna-list-of-tv-celebs-who-won-big-667348 | access-date=27 ನವೆಂಬರ್ 2020}}</ref>
|}
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024]]
mk5uidg69hw6wspi302u8mw0ryjcsb2
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ:Minerva.css
8
18474
365471
363766
2026-08-11T21:52:01Z
en>Izno
0
remove unnecessary extra specifier, this loads after common.css
365471
css
text/css
/* Prevent unnecessary margin at the bottom of centralnotices */
.cnotice {
margin-bottom: 0 !important;
}
/* MediaWiki:Minerva.css differs from MediaWiki:Common.css here. */
.mw-body-content sub,
.mw-body-content sup {
font-size: 0.75em;
}
/********* General fixes for night mode - please sync any changes here with [[MediaWiki:Vector.css]] *********/
@media screen {
html.skin-theme-clientpref-night .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
html.skin-theme-clientpref-night .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
color: var( --color-progressive ) !important;
}
/* [[phab:T370074]] */
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output section > figure img,
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output section > div > figure img,
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output > figure img {
background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
html.skin-theme-clientpref-os .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
html.skin-theme-clientpref-os .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
color: var( --color-progressive ) !important;
}
/* T370074 */
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output section > figure img,
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output section > div > figure img,
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output > figure img {
background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
}
}
flckdyfnf7loh6v1dwbh3zbmz6zhr1i
365472
365471
2026-08-15T07:51:11Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:MediaWiki:Minerva.css]]
365471
css
text/css
/* Prevent unnecessary margin at the bottom of centralnotices */
.cnotice {
margin-bottom: 0 !important;
}
/* MediaWiki:Minerva.css differs from MediaWiki:Common.css here. */
.mw-body-content sub,
.mw-body-content sup {
font-size: 0.75em;
}
/********* General fixes for night mode - please sync any changes here with [[MediaWiki:Vector.css]] *********/
@media screen {
html.skin-theme-clientpref-night .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
html.skin-theme-clientpref-night .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
color: var( --color-progressive ) !important;
}
/* [[phab:T370074]] */
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output section > figure img,
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output section > div > figure img,
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output > figure img {
background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
html.skin-theme-clientpref-os .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
html.skin-theme-clientpref-os .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
color: var( --color-progressive ) !important;
}
/* T370074 */
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output section > figure img,
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output section > div > figure img,
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output > figure img {
background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
}
}
flckdyfnf7loh6v1dwbh3zbmz6zhr1i
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Redirect-distinguish
10
23612
365426
348241
2026-07-30T00:37:58Z
en>Pppery
0
Changed protection settings for "[[Template:Redirect-distinguish]]" ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite))
348240
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:Redirect-distinguish|redirectDistinguish}}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
mhok9n15gafd5dkfe96bfrsgmdhyf9u
365427
365426
2026-08-15T05:05:03Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Redirect-distinguish]]
348240
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:Redirect-distinguish|redirectDistinguish}}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
mhok9n15gafd5dkfe96bfrsgmdhyf9u
ಮೋಡ್ಯೂಲ್:Redirect-distinguish
828
23613
365428
348243
2026-07-30T00:38:06Z
en>Pppery
0
Changed protection settings for "[[Module:Redirect-distinguish]]" ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite))
348242
Scribunto
text/plain
local mHatnote = require('Module:Hatnote')
local mHatlist = require('Module:Hatnote list')
local mArguments --initialize lazily
local mTableTools = require('Module:TableTools')
local p = {}
function p.redirectDistinguish (frame)
mArguments = require('Module:Arguments')
local args = mArguments.getArgs(frame)
return p._redirectDistinguish(args)
end
function p._redirectDistinguish(args)
if not args[1] then
return mHatnote.makeWikitextError(
'no redirect supplied',
'Template:Redirect-distinguish',
args.category
)
end
local redirectTitle = mw.title.new(args[1])
local currentTitle = currentTitle or mw.title.getCurrentTitle()
if
string.match(args[1], 'REDIRECT%d+') or
args[1] == 'TERM' or
currentTitle.namespace ~= 0
then
--do nothing
elseif not redirectTitle or not redirectTitle.exists then
args[1] = args[1] .. '[[Category:Missing redirects]]'
elseif not redirectTitle.isRedirect then
if string.find(redirectTitle:getContent(), '#invoke:RfD') then
args[1] = args[1] ..
'[[Category:Articles with redirect hatnotes impacted by RfD]]'
else
args[1] = args[1] ..
'[[Category:Articles with redirect hatnotes needing review]]'
end
end
if not args[2] then
return mHatnote.makeWikitextError(
'no page to be distinguished supplied',
'Template:Redirect-distinguish',
args.category
)
end
args = mTableTools.compressSparseArray(args)
--Assignment by removal here makes for convenient concatenation later
local redirect = table.remove(args, 1)
local text = string.format(
'"%s" redirects here; not to be confused with %s.',
redirect,
mHatlist.orList(args, true)
)
return mHatnote._hatnote(text)
end
return p
th8v3gjtckgr2w5zznwehr438dpv0xw
365429
365428
2026-08-15T05:05:04Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Module:Redirect-distinguish]]
348242
Scribunto
text/plain
local mHatnote = require('Module:Hatnote')
local mHatlist = require('Module:Hatnote list')
local mArguments --initialize lazily
local mTableTools = require('Module:TableTools')
local p = {}
function p.redirectDistinguish (frame)
mArguments = require('Module:Arguments')
local args = mArguments.getArgs(frame)
return p._redirectDistinguish(args)
end
function p._redirectDistinguish(args)
if not args[1] then
return mHatnote.makeWikitextError(
'no redirect supplied',
'Template:Redirect-distinguish',
args.category
)
end
local redirectTitle = mw.title.new(args[1])
local currentTitle = currentTitle or mw.title.getCurrentTitle()
if
string.match(args[1], 'REDIRECT%d+') or
args[1] == 'TERM' or
currentTitle.namespace ~= 0
then
--do nothing
elseif not redirectTitle or not redirectTitle.exists then
args[1] = args[1] .. '[[Category:Missing redirects]]'
elseif not redirectTitle.isRedirect then
if string.find(redirectTitle:getContent(), '#invoke:RfD') then
args[1] = args[1] ..
'[[Category:Articles with redirect hatnotes impacted by RfD]]'
else
args[1] = args[1] ..
'[[Category:Articles with redirect hatnotes needing review]]'
end
end
if not args[2] then
return mHatnote.makeWikitextError(
'no page to be distinguished supplied',
'Template:Redirect-distinguish',
args.category
)
end
args = mTableTools.compressSparseArray(args)
--Assignment by removal here makes for convenient concatenation later
local redirect = table.remove(args, 1)
local text = string.format(
'"%s" redirects here; not to be confused with %s.',
redirect,
mHatlist.orList(args, true)
)
return mHatnote._hatnote(text)
end
return p
th8v3gjtckgr2w5zznwehr438dpv0xw
ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10/ಕಲ್ಪುನಕಳ
2
24391
365405
365401
2026-08-14T12:37:49Z
Hariprasad Shetty10
6127
365405
wikitext
text/x-wiki
ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ(೧೯೯೯ ಚಿತ್ರ)
{{Infobox film
| name = ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ
| image =
| caption = ಚಿತ್ರೊದ ಸಿಡಿ ಮುಖಪುಟ
| director = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| writer = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| screenplay = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| based_on = ''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ಕಾದಂಬರಿ, ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾ ಅಂತರಜನಂ
| producer = ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
| starring =
* ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
* [[ಶೋಭನಾ]]
* ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ
* ಪ್ರವೀಣಾ
* ಮಧುಪಾಲ್
* ಮಾದಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್
| cinematography = ಅಳಗಪ್ಪನ್ ಎನ್.
| editing = ಬೀನಾ ಪಾಲ್
| music = ಕೈತಪ್ರಂ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿ
| production_company = ಸೃಷ್ಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released = 1999
| runtime = 100 ನಿಮಿಷ
| country = [[ಭಾರತ]]
| language = [[ಮಲಯಾಳಂ]]
}}
'''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ''' ({{lang-en|ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ}}) ಉಂದು ೧೯೯೯ಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಭಾರತದ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರ. ಶ್ಯಾಮ ಪ್ರಸಾದ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬರವು ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್. ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾ ಅಂತರಜನಂ ಬರೆತಿನ ಉಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಉಂಡು. ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್, [[ಶೋಭಾಣ]], ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ, ಪ್ರವೀಣಾ, ಮಧುಪಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಡಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Agnisakshi (1999 film) |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Agnisakshi_(1999_film) |website=Wikipedia |access-date=14 August 2026}}</ref>
೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೮ಡ್ ನಡತಿನ ಸೂರ್ಯ ಉತ್ಸವೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.<ref name="EnglishWiki"/>
''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ಲಾ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು. ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನ ರಡ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ.<ref name="TOI">{{cite web |title=Happy Birthday Shobana: Five movies of the actress from 'Manichithrathazhu' to 'Makalkku' that you should watch right away |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/happy-birthday-shobana-five-movies-of-the-actress-from-manichithrathazhu-to-makalkku-that-you-should-watch-right-away/photostory/74729991.cms |website=The Times of India |date=21 March 2020 |access-date=14 August 2026}}</ref>
== ಕಥಾವಸ್ತು ==
1930 ದಶಕೊಡು ಕೇರಳದ ಒಂಜಿ ನಂಬೂದಿರಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ಈ ಕತೆ ನಡಪುಂಡು. ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಬಂಧೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕತೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದುಂಡು. ಉನ್ನಿ ದೇವಕಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ತನ್ನ ನಂಬೂಡಿರಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪೆ.
ದೇವಕಿ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ಜೀವನೊಡು ಸಿಕ್ಕಿ ಬುಡ್ಪೆರ್, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಲು, ಆಚರಣೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮೊಲು ತುಂಬುಂಡು. ಕುಟುಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಗು ಬಂಧನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉನ್ನಿ, ಆಯಗ್ ಬೋಡಾಪಿಲೆಕ ಕಂಡನಿಯಾದ್ ಬದುಕೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿ ಒರಿ ಒರಿನ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೀತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೋಟೆಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಅಕ್ಲೆನ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಸಮಾಜೊಡು ನಡಪುನ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ತೆರಿಯಂದೆ. ಪಿದಯಿದ ಲೋಕೊಡು ಆಪಿನ ಬದಲಾವಣೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉನ್ನಿಗ್ ಗೊತ್ತಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಿಜ್ಜಂದಿನ ಸಂಗತಿಲೆಡ್ದ್ ದೂರ ಉಪ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಆಂಡ ದೇವಕಿ ಮೂಲತಃ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆತ್ಮ. ಅಲೆಗ್ ಕುಟುಂಬದ ನಾಲ್ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಇಷ್ಟ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚನೆ, ಅಲ್ಪ ಆ ಪರಿಸರೊನು ಬುಡ್ದು ಪೋವೊಡಾಪುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/>
ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ಲಾ ಈ ಕತೆ ನಡಪುಂಡು. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆರ್ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಹೋರಾಟದ ಕಾಲೊಡು ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಕ್ಡ್ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಬದಲಾವಣೆಲು ಈ ಕತೆತ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು.
ಚಿತ್ರ ಹರಿದ್ವಾರ ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಉಣ್ಣಿನ ಎಲ್ಯ ತಂಗಡಿ ತಂಗಮ್ ಉಣ್ಣಿನ ಭಸ್ಮೊನು [[ಗಂಗಾ]] ಸುದೆಟ್ ಮುರ್ಕುದು ಹರಿದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆರ್ ದೇವಕಿನ್ ತೂಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಆರ್ ಇತ್ತೆ ಒರಿ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಾದ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕತೆ ತಂಗಮನ ನೆಂಪುದ ಮೂಲಕ ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಎದುರು ತೆರೆದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಂಬಂಧೊನು ಸರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ತಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನ ಸರಳ ಪದೊಕುಲೆಡ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಥಂಗಮ್ ಈ ಸಂಬಂಧದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆನ್ ಒರಿ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ತೂಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊ ==
{| class="wikitable"
|-
! ನಟ
! ಪಾತ್ರ
! ಧ್ವನಿ
|-
| ಶೋಭನಾ
| ದೇವಕಿ
| ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ
|-
| ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
| ಉಣ್ಣಿ
| ಮುರಳಿ ಮೆನನ್ ಬೊಕ್ಕ ವೆಣ್ಮಣಿ ವಿಷ್ಣು
|-
| ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ
| ತಂಗಂ
|
|-
| ಪ್ರವೀಣಾ
| ಕಿರಿಯ ತಂಗಂ
|
|-
| ಮಧುಪಾಲ್
|
|
|-
| ಮಾದಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್
|
|
|-
| ಶ್ರೀನಾಥ್
|
|
|-
| ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್
|
|
|}
== ಸಂಗೀತ ==
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಕೈತಾಪ್ರ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿ. ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಮ್ 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999 ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಜಾನಿ ಸಾಗರಿಗಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="Soundtrack">{{cite web |title=Agnisakshi (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/ |website=Apple Music |access-date=14 August 2026}}</ref>
ಧ್ವನಿಪಥೊಡು ಒಟ್ಟು ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಂಡು. ''ಆತೋಲೆ ಕುಂಜಾತೊಲೆ'' ಬುಡುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ ಕೈತಾಪರಂ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತ ಉಂಡು. ''ಸಾ ವಿರಾಹೆ'' ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನೊದ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಜಯದೇವ ಬರೆತೆರ್.<ref name="Soundtrack"/>
{| class="wikitable"
|-
! ಸಂಖ್ಯೆ
! ಹಾಡಿನ ಹೆಸರು
! ಗಾಯಕರು
! ರಾಗ
! ಟಿಪ್ಪಣಿ
|-
| 1
| ''ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಮೇ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್
|
|
|-
| 2
| ''ವಾರ್ತಿಂಕಲುಧಿಕ್ಕಾಥ''
| ಕೆ. ಎಸ್. ಚಿತ್ರಾ
| ಕಾಪಿ
|
|-
| 3
| ''ಗಂಗೆ ಮಹಾ ಮಂಗಲೆ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್, ಸಿಂಧು
| ಚಕ್ರವಾಕಂ
|
|-
| 4
| ''ಕನ್ನಂತಳಿ ಮುಟ್ಟಾತೆ''
| ಸುಜಾತಾ ಮೋಹನ್
|
|
|-
| 5
| ''ವಾರ್ತಿಂಕಲುಧಿಕ್ಕಾಥ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್
| ಕಾಪಿ
|
|-
| 6
| ''ಸಾವಿರಹೇ''
| ಕಾವಾಲಂ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| ದ್ವಿಜಾವಂತಿ
| ಸಾಹಿತ್ಯ: [[ಜಯದೇವ]]
|-
| 7
| ''ಮಂಗಳಾತೀರ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
|
|-
| 8
| ''ಪಂಕಜವೈರಿ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
|
|-
| 9
| ''ಆಥೋಲೆ ಕುಂಜಾಥೋಲೆ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
| ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
|}
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ==
''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನಾರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ೧೯೯೮ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದಿದೆ..<ref name="EnglishWiki"/>
=== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ವರ್ಷ
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| 1998
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|}
=== ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
ಈ ಸಿನಿಮಾ 1998 ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಒಟ್ಟು 9 ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
{| class="wikitable"
|-
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ
| ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
|-
| ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
| ಪ್ರವೀಣಾ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
| ಅಳಗಪ್ಪನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ
| ಕೃಷ್ಣನುಣ್ಣಿ, ಹುಸೇನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೇಕಪ್ ಕಲಾವಿದ
| ಪಿ. ಮಣಿ, ವಿಕ್ರಂ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ
| ಮುರಳಿ ಮೆನನ್, ವೆಣ್ಮಣಿ ವಿಷ್ಣು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್
| ಜೆಮಿನಿ ಲ್ಯಾಬ್
|}
=== ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ
| ಕೈತಪ್ರಂ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
| [[ಶೋಭನಾ]]
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
| ಅಳಗಪ್ಪನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಪ್ರೇಮಚಂದ್ರನ್
|}
=== ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅರವಿಂದನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಗೊಲ್ಲಪುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|}
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}
== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==
* [https://www.imdb.com/title/tt0211963/ ''Agnisakshi''] — IMDb
* [https://www.malayalasangeetham.info/ ''Agnisakshi'' — Malayalam Movie Database]
p6hiqgsklpyvsye44osgnzriu9g25dx
365407
365405
2026-08-14T12:38:31Z
Hariprasad Shetty10
6127
ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ
365407
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
365473
365407
2026-08-15T08:09:24Z
Hariprasad Shetty10
6127
365473
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷಗಳು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ರ ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಿದ್ದು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟರ ಸಮೂಹವಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎಂಟು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವೂ ಇದಾಗಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರವು 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16ರಂದು, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ 150 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು.
ಇದನ್ನು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಂದು ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರವೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರವು 1796ರಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಾದ ನಂತರ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯದ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಂಗೆಯನ್ನು ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆಯ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಂಪನಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಅಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿದ್ದವು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವನ ಮಾವ ಹಾಗೂ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ ವೀರವರ್ಮ, ಮತ್ತು ರಾಜನ ಹಳೆಯ ಸಹಚರ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ವಯನಾಡಿನ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀಲಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ತನ್ನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜನು ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಮತ್ತು ಡೋರಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಅತಿಥಿಗಳಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಾವ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ರಾಜನು ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಕಂಪನಿಗೆ ರಾಜನಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಕಂಪನಿಯು ಅವರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಮತ್ತು ಅವನ ಜನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮೀಪದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕನ ಮೋಸದಿಂದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ಅವನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬೇಟೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಅವನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಅವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಬದಲು, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜನ ಸೇನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾನು ಸಾಯಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೀಕರ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರವು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಅವನು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಯೋಧ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.”
ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೊರುವವರು (Pall-bearers) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
gewa4s7avhpx2grdaygjijfh6tyaqrj
365474
365473
2026-08-15T08:24:18Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* */
365474
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರವು 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16ರಂದು, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ 150 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು.
ಇದನ್ನು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಂದು ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರವೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರವು 1796ರಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಾದ ನಂತರ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯದ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಂಗೆಯನ್ನು ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆಯ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಂಪನಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಅಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿದ್ದವು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವನ ಮಾವ ಹಾಗೂ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ ವೀರವರ್ಮ, ಮತ್ತು ರಾಜನ ಹಳೆಯ ಸಹಚರ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ವಯನಾಡಿನ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀಲಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ತನ್ನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜನು ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಮತ್ತು ಡೋರಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಅತಿಥಿಗಳಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಾವ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ರಾಜನು ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಕಂಪನಿಗೆ ರಾಜನಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಕಂಪನಿಯು ಅವರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಮತ್ತು ಅವನ ಜನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮೀಪದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕನ ಮೋಸದಿಂದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ಅವನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬೇಟೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಅವನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಅವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಬದಲು, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜನ ಸೇನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾನು ಸಾಯಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೀಕರ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರವು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಅವನು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಯೋಧ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.”
ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೊರುವವರು (Pall-bearers) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
mr1hcrt9mkmk8nkqm2sn49r8tq9u91c
365475
365474
2026-08-15T08:31:34Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* */
365475
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರವು 1796ರಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಾದ ನಂತರ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯದ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಂಗೆಯನ್ನು ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆಯ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಂಪನಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಅಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿದ್ದವು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವನ ಮಾವ ಹಾಗೂ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ ವೀರವರ್ಮ, ಮತ್ತು ರಾಜನ ಹಳೆಯ ಸಹಚರ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ವಯನಾಡಿನ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀಲಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ತನ್ನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜನು ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಮತ್ತು ಡೋರಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಅತಿಥಿಗಳಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಾವ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ರಾಜನು ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಕಂಪನಿಗೆ ರಾಜನಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಕಂಪನಿಯು ಅವರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಮತ್ತು ಅವನ ಜನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮೀಪದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕನ ಮೋಸದಿಂದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ಅವನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬೇಟೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಅವನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಅವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಬದಲು, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜನ ಸೇನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾನು ಸಾಯಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೀಕರ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರವು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಅವನು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಯೋಧ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.”
ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೊರುವವರು (Pall-bearers) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
hmh3fijcxkxbymn6bv9w9e8ow1cdkod
365476
365475
2026-08-15T08:43:55Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) */
365476
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಅತಿಥಿಗಳಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಾವ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ರಾಜನು ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಕಂಪನಿಗೆ ರಾಜನಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಕಂಪನಿಯು ಅವರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಮತ್ತು ಅವನ ಜನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮೀಪದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕನ ಮೋಸದಿಂದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ಅವನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬೇಟೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಅವನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಅವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಬದಲು, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜನ ಸೇನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾನು ಸಾಯಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೀಕರ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರವು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಅವನು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಯೋಧ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.”
ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೊರುವವರು (Pall-bearers) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
l3tzn6anf3chhmgbv5b7lex4onh3edk
365478
365476
2026-08-15T09:10:04Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) */
365478
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕನ ಮೋಸದಿಂದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ಅವನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬೇಟೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಅವನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಅವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಬದಲು, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜನ ಸೇನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾನು ಸಾಯಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೀಕರ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರವು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಅವನು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಯೋಧ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.”
ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೊರುವವರು (Pall-bearers) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
fi4g7lg8yyztofycwff13uj8yqb9j9i
365479
365478
2026-08-15T09:15:17Z
Hariprasad Shetty10
6127
365479
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿಯು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬೇಟೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಅವನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಅವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಬದಲು, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜನ ಸೇನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾನು ಸಾಯಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೀಕರ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರವು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಅವನು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಯೋಧ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.”
ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೊರುವವರು (Pall-bearers) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
m6k19w9rdu1hlcjrh0yqpegnd9fk2bx
365480
365479
2026-08-15T09:18:51Z
Hariprasad Shetty10
6127
365480
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಬದಲು, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜನ ಸೇನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾನು ಸಾಯಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೀಕರ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರವು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಅವನು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಯೋಧ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.”
ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೊರುವವರು (Pall-bearers) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
hmjxysy9qiz76plspx29seakw45qu7j
365481
365480
2026-08-15T09:23:27Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) */
365481
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ತಾನು ಸಾಯಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭೀಕರ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನು ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರವು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಅವನು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಯೋಧ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ.”
ನಂತರ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಾಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಹೊರುವವರು (Pall-bearers) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
1ljksx8q42b6q8uxnuarceylfm9i5pj
365483
365481
2026-08-15T09:39:36Z
Hariprasad Shetty10
6127
365483
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
il43w34zj4eugk5n6qfkhkwvxudakab
365484
365483
2026-08-15T09:40:02Z
Hariprasad Shetty10
6127
365484
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
6cb4o5aq7jc3u9ym0gdoy8q5yjewi7e
365485
365484
2026-08-15T09:43:13Z
Hariprasad Shetty10
6127
365485
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ Sifyಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೊದಲು ನಾವು ಯೋಧನಾದ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ನಂತರ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುವನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ.”<ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
3avse7fryiq1od4r3njr8p4pdwdhup4
365486
365485
2026-08-15T09:51:40Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development) */
365486
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಹಯೋಗ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವು ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಗಳು)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾದ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
3jfsushv6y2yaw0b9rxs4w54w7zpr9v
365487
365486
2026-08-15T10:01:08Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development) */
365487
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಚಿತ್ರತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
mnx494vvn8p5r0q654ifny9ijmwato5
365488
365487
2026-08-15T10:05:30Z
Hariprasad Shetty10
6127
365488
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
Mammootty ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
axdeevsyphf3ej1w0704ysj11yumiv1
365490
365488
2026-08-15T10:08:35Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) */
365490
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. Linda Arsenio ಅವರು ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾದ ಯುವತಿ ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು. ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
rkk3vx4ynow5smnr7b7x8uud5jikd6a
365493
365490
2026-08-15T10:25:09Z
Hariprasad Shetty10
6127
365493
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರೊಲುಂಡು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್. ಲಿಂಡಾ ಅರ್ಸೆನೀಯೋ ಆರ್ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ನಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್. ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಈ ಪಾತ್ರೊಕು ಆರಂಭೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಒಪ್ಪರೆ ನಿರಾಕರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆಗ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಯ ಆತುಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನಿ ಎನ್ನ ಪಾಲುಗ್ ಏಪೋಗುಲಾ ಒಂಜಿ ನಷ್ಟವಾದುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪಂತೆರ್.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು.
ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಆರಂಭೊಡು ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಒರಿಯೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸುನಗ ಉಂಡಾಯಿನ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಲೆನ್ದ ಕಾರಣೊನು ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
“ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಎಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ನಾನು ಕಾರಣನಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಬೇಕು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಆಗ ಅರಿತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
812g38j8qbck0rtqatx83prlnefvy9a
365496
365493
2026-08-15T11:15:11Z
Hariprasad Shetty10
6127
365496
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರೊಲುಂಡು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್. ಲಿಂಡಾ ಅರ್ಸೆನೀಯೋ ಆರ್ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ನಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್. ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಈ ಪಾತ್ರೊಕು ಆರಂಭೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಒಪ್ಪರೆ ನಿರಾಕರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆಗ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಯ ಆತುಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನಿ ಎನ್ನ ಪಾಲುಗ್ ಏಪೋಗುಲಾ ಒಂಜಿ ನಷ್ಟವಾದುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪಂತೆರ್.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು.
ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಆರಂಭೊಡು ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಒರಿಯೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸುನಗ ಉಂಡಾಯಿನ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಲೆನ್ದ ಕಾರಣೊನು ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ 2007ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ಡ್ ಆರಂಭ ಆಂಡ್.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ರಡ್ಡರೆ ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ನಡತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2009 ಆಗಸ್ಟ್ಡ್ ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರೊದ ಪೂರಾ ಜಾಗೋದ ದೃಶ್ಯಲೆನ ಧ್ವನಿನ್ , ಅಯಿಟ್ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯೇರ್.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ವಿಳಂಬೊದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಇಂಚ ಪಂತೆರ್:
“ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣ ಆವರೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಲೆ ಬೋಡಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ಅವು ಎಡ್ಮ ತಿಂಗಳೊಡು ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ ಯಾನು ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಹಣಕಾಸುದ ಕೊರತೆ ಲಾ ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಆರುಪ್ಪಂದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅವರೆ ಇತ್ತುಜಿ.ಅಂಚಾ ಯಾನ್ ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ನಿಜವಾದುಲಾ ಧನ್ಯವಾದ ಪನೊಡು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತುಂಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ರೆ ಸಿದ್ಧ ಇತ್ತುಜೆರ್. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅರಿವು ಇತ್ತುಜಿ
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುನು ಎಂಕ್ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲಾದು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಹೋಲಿಸುಂಡಾ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥದ ನಿರ್ದೇಶನ ಸುಲಭ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.”
== ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ದೃಶ್ಯ (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿಯವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುವಿನ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿ ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 75 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Disney+ Hotstarನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶರಾದರು.
ನಂತರ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
lsapjklgrixqhtoh7oyezhwx559w6wi
365498
365496
2026-08-15T11:47:27Z
Hariprasad Shetty10
6127
365498
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರೊಲುಂಡು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್. ಲಿಂಡಾ ಅರ್ಸೆನೀಯೋ ಆರ್ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ನಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್. ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಈ ಪಾತ್ರೊಕು ಆರಂಭೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಒಪ್ಪರೆ ನಿರಾಕರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆಗ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಯ ಆತುಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನಿ ಎನ್ನ ಪಾಲುಗ್ ಏಪೋಗುಲಾ ಒಂಜಿ ನಷ್ಟವಾದುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪಂತೆರ್.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು.
ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಆರಂಭೊಡು ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಒರಿಯೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸುನಗ ಉಂಡಾಯಿನ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಲೆನ್ದ ಕಾರಣೊನು ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ 2007ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ಡ್ ಆರಂಭ ಆಂಡ್.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ರಡ್ಡರೆ ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ನಡತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2009 ಆಗಸ್ಟ್ಡ್ ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರೊದ ಪೂರಾ ಜಾಗೋದ ದೃಶ್ಯಲೆನ ಧ್ವನಿನ್ , ಅಯಿಟ್ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯೇರ್.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ವಿಳಂಬೊದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಇಂಚ ಪಂತೆರ್:
“ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣ ಆವರೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಲೆ ಬೋಡಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ಅವು ಎಡ್ಮ ತಿಂಗಳೊಡು ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ ಯಾನು ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಹಣಕಾಸುದ ಕೊರತೆ ಲಾ ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಆರುಪ್ಪಂದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅವರೆ ಇತ್ತುಜಿ.ಅಂಚಾ ಯಾನ್ ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ನಿಜವಾದುಲಾ ಧನ್ಯವಾದ ಪನೊಡು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತುಂಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ರೆ ಸಿದ್ಧ ಇತ್ತುಜೆರ್. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅರಿವು ಇತ್ತುಜಿ
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುನು ಎಂಕ್ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲಾದು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಹೋಲಿಸುಂಡಾ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥದ ನಿರ್ದೇಶನ ಸುಲಭ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.”
== ತುಂಡು ಮಂದಿನ ದೃಶ್ಯೊಲು (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮನ್ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುಟು ಕತ್ತಿಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊನು ಚಿತ್ರೊದ ಸಮಯೊ ಮಸ್ತ್ ದೀರ್ಘ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಆರಂಭೊಡು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊದ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ದೆತ್ತು ಪಾಡುದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಚಿತ್ರೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ 75 ದಿನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊನು ಕುಡ ಚಿತ್ರೊಡು ಸೇರಿಸಲಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ Disney+ Hotstar ಅಂಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಡು ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದುಜೇರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊದ ತೀವ್ರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ನಿರಾಶೆ ಆತುಂಡು.
ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ತೋಜಿನಗ ಕುಡ ಜನಕುಲೆನ ಗಮನ ಸೆಳೆದುಂಡು. ಉಂದು ವೇಗವಾದ್ ವೈರಲ್ ಆಂಡ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಚಿತ್ರೊದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮೊನು ನನ ಆತ್ ಹೆಚ್ಚು ಮಂತುಂಡು ಪಂದ್ ಅಭಿಮಾನಿಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾದೆರ್. ಒಟ್ಟುಗ್, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ದೆಯಿದೆನೇಕ್ ಅಕುಲು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಾದೇರ್.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅವರದು
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಆರು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳು ಇವೆ.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಇದನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇಲಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಯರಾಜ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಯರಾಜ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
msiyx3eztkfwo2s7lco6bxqdzl7xm7s
365499
365498
2026-08-15T11:53:31Z
Hariprasad Shetty10
6127
365499
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರೊಲುಂಡು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್. ಲಿಂಡಾ ಅರ್ಸೆನೀಯೋ ಆರ್ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ನಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್. ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಈ ಪಾತ್ರೊಕು ಆರಂಭೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಒಪ್ಪರೆ ನಿರಾಕರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆಗ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಯ ಆತುಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನಿ ಎನ್ನ ಪಾಲುಗ್ ಏಪೋಗುಲಾ ಒಂಜಿ ನಷ್ಟವಾದುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪಂತೆರ್.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು.
ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಆರಂಭೊಡು ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಒರಿಯೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸುನಗ ಉಂಡಾಯಿನ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಲೆನ್ದ ಕಾರಣೊನು ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ 2007ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ಡ್ ಆರಂಭ ಆಂಡ್.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ರಡ್ಡರೆ ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ನಡತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2009 ಆಗಸ್ಟ್ಡ್ ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರೊದ ಪೂರಾ ಜಾಗೋದ ದೃಶ್ಯಲೆನ ಧ್ವನಿನ್ , ಅಯಿಟ್ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯೇರ್.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ವಿಳಂಬೊದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಇಂಚ ಪಂತೆರ್:
“ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣ ಆವರೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಲೆ ಬೋಡಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ಅವು ಎಡ್ಮ ತಿಂಗಳೊಡು ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ ಯಾನು ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಹಣಕಾಸುದ ಕೊರತೆ ಲಾ ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಆರುಪ್ಪಂದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅವರೆ ಇತ್ತುಜಿ.ಅಂಚಾ ಯಾನ್ ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ನಿಜವಾದುಲಾ ಧನ್ಯವಾದ ಪನೊಡು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತುಂಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ರೆ ಸಿದ್ಧ ಇತ್ತುಜೆರ್. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅರಿವು ಇತ್ತುಜಿ
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುನು ಎಂಕ್ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲಾದು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಹೋಲಿಸುಂಡಾ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥದ ನಿರ್ದೇಶನ ಸುಲಭ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.”
== ತುಂಡು ಮಂದಿನ ದೃಶ್ಯೊಲು (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮನ್ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುಟು ಕತ್ತಿಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊನು ಚಿತ್ರೊದ ಸಮಯೊ ಮಸ್ತ್ ದೀರ್ಘ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಆರಂಭೊಡು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊದ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ದೆತ್ತು ಪಾಡುದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಚಿತ್ರೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ 75 ದಿನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊನು ಕುಡ ಚಿತ್ರೊಡು ಸೇರಿಸಲಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ Disney+ Hotstar ಅಂಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಡು ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದುಜೇರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊದ ತೀವ್ರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ನಿರಾಶೆ ಆತುಂಡು.
ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ತೋಜಿನಗ ಕುಡ ಜನಕುಲೆನ ಗಮನ ಸೆಳೆದುಂಡು. ಉಂದು ವೇಗವಾದ್ ವೈರಲ್ ಆಂಡ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಚಿತ್ರೊದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮೊನು ನನ ಆತ್ ಹೆಚ್ಚು ಮಂತುಂಡು ಪಂದ್ ಅಭಿಮಾನಿಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾದೆರ್. ಒಟ್ಟುಗ್, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ದೆಯಿದೆನೇಕ್ ಅಕುಲು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಾದೇರ್.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅರೆನ
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಇಲಯರಾಜ ಅರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಾದಿನ ಆಜಿ ಮೂಲ ಪದ್ಯೊಲುಂಡು.
ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಾದೇರ್. ಈ ಸಂಗೀತೊನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಆರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಾದೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಉಂದೆನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸರೆ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಲೇ ಬೋಡಾಂಡ್.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 ಆನಿ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಂತುಂಡು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ಡ್ ಚಿತ್ರೊದ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾತುಂಡು.
ಪದ್ಯೊಲೆಗ್ ವಿಮರ್ಶಕರೆಡ್ದು ಮಿಶ್ರ ಬೊಕ್ಕ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಲು ವ್ಯಕ್ತ ಆಂಡ್. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಾಯಿನ ರೀತಿಡು ಪದ್ಯೊಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾತುಜಿ ಪಂದ್ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಂಡ್.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಂದಿನ ಬೊಕ್ಕ , ಚಿತ್ರಕ್ಕಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಬರೆತಿನ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡ್ದು ನಮ ತೃಪ್ತರಾತುಜ ಪಂದ್ ಇಲಯರಾಜ ಪಂಡೆರ್.
ಆಂಡಾ ಚಿತ್ರೊದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾದ್ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
cc2ohqpmt3xnocxsuiljfovagoes49d
ವಾಂಗ್ ಕಿಂಗ್ಹುಯಿ
0
25311
365419
364548
2026-08-15T01:33:39Z
InternetArchiveBot
4316
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
365419
wikitext
text/x-wiki
'''ವಾಂಗ್ ಕ್ವಿಂಗ್ಹುಯಿ''' (ಚೀನೀ: 王清惠; ೧೨೬೪-೧೨೮೮) ಚೀನಾದ ಸಾಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡುಜೊಂಗ್ ನ ಉಪಪತ್ನಿ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕವಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೀತಕಾರೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಅರಮನೆದ ಪರಿಸರೊಡು ಬುಲೆಯಿನಾಂಡಲಾ, ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೌಶಲ್ಯೊಡು ಆರ್ ಗೌರವೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ಅಲೆನ ಕಬಿತೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಅರೆನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು.
ಪುಟ್ಟಿನ ದಿನ:೧೨೬೪
ಚೀನಾ
೧೨೮೮ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್ (ವಯಸ್ಸು ೨೩-೨೪)
ಪೆನ್ ಪುದರ್ ವಾಂಗ್ ಝಾವೊಯಿ
ಕವಿ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ: ಚೀನೀ
ಸಾಂಗ್ ನ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿ :ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡುಜೊಂಗ್
== ಯುವಾನ್ ಆಕ್ರಮಣ ==
ಪೊಸತಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಆಯಿನ ಯುವಾನ್ ರಾಜವಂಶ 1276ಡ್ ಲಿನ್'ನಾನ್ ನಗರೊನು ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುನ ಬುಕ್ಕೊ, ವಾಂಗ್ ಕಿಂಗ್ಹುಯಯಿನ್ ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಯುವಾನ್ ರಾಜಧಾನಿ ದಾದುಗು ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರ್. ಈ ಅವಮಾನಕಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಷ್ಟದ ಪ್ರಯಾಣೊಡು, ಆರ್ ತನ್ನ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ "ಮಂಜಿಯಾಂಗ್ಹೊಂಗ್" ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉತ್ತರೊಡು ಇತ್ತಿನಗ, ಆರ್ ಬಾಲೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಗೊಂಗ್ಡಿಗ್ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಬಿತೆಲೆನ್ ಕಲ್ಪಾವೆರ್, ಅರೆನ ವಿದ್ವತ್ ದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯೊನು ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸಾಬೀತು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web |url=https://silkqin.com/09hist/qinshixu/wangyuanliang.htm |title=Wang Yuanliang |accessdate=2026-03-31 |website=silkqin.com |archivedate=2026-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260417080548/https://silkqin.com/09hist/qinshixu/wangyuanliang.htm |url-status=dead }}{{Cite web |url=https://silkqin.com/09hist/qinshixu/wangyuanliang.htm |title=Wang Yuanliang |accessdate=2026-03-31 |website=silkqin.com |archivedate=2026-04-17 |archive-url= |url-status=dead }}https://web.archive.org/web/20260417080548/https://silkqin.com/09hist/qinshixu/wangyuanliang.htm</ref>
== ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗ ==
ಉತ್ತರೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನಗ, ಆರ್ ತನ್ನ ದುಂಬುದ ಅರಮನೆತ ಪೊಣ್ಣು ವಾಂಗ್ ಯುವಾನ್ಲಿಯಾಂಗ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಸ್ನೇಹ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಅವಧಿಡ್, ಆರ್ "ವಾಂಗ್ ಝಾವೊಯಿ" (王昭儀) ಪನ್ಪಿನ ಅಡ್ಡನಾಮೊಡು ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ "ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಪತ್ನಿ" ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಯುವಾನ್ಲಿಯಾಂಗ್ ನ್ ಬಾರಾ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ವಾಂಗ್ ಕ್ವಿಂಗ್ಹುಯಿನ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಅನುಸರಿಸಯೆರ್, ದಾವೋ ಧರ್ಮೊಗು ಮತಾಂತರ ಆಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಂತೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
<references />
drgp7adpjtz6ft0ywvpe2kv4mfz8fv1
ಟಿಶನಿ ದೋಷಿ
0
26149
365417
357180
2026-08-15T00:59:54Z
InternetArchiveBot
4316
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
365417
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| image = Tishani Doshi profile 1.jpg
| image_size = 250px
| caption = Doshi at the [[Brooklyn Book Festival]]
| name = Tishani Doshi
| honorific_suffix = [[ Royal Society of Literature|FRSL]]
| birth_date = {{birth date and age|1975|12|09|df=y}}
| birth_place = [[Chennai]], India
| occupation = Poet, writer, dancer
| alma_mater = [[Queens University of Charlotte]] <small>(BS)</small><br>[[Johns Hopkins University]] <small>(MA)</small>
| website = {{URL|http://www.tishanidoshi.com/}}
| spouse = Carlo Pizzati
| awards = [[Forward Prizes for Poetry|Forward Prize]] <small>(2006)</small>
| notable_works = ''Small Days and Nights'' <br> ''Countries of the Body''
| period = 2006–pres
| citizenship = India
}}
'''ಟಿಶಾನಿ ದೋಷಿ''' ಎಫ್ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಲ್ (ಪುಟ್ಟು ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೫) ಚೆನ್ನೈಡ್ ನೆಲೆಯಾತಿನ ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ನರ್ತಕಿ . <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/profile/tishanidoshi|title=Tishani Doshi Profile|website=The Guardian|accessdate=8 July 2021}}</ref> ೨೦೦೬ಡ್, ''ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಆಫ್ ದ ಬಾಡಿ'' ಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುರುತ ಸಂಗ್ರಹೊಗು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಅರೆನ ಕಬಿತೆ ಪುಸ್ತಕ ''ಎ ಗಾಡ್ ಅಟ್ ದ ಡೋರ್'' ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ 2021 ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರೈಸ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಗ್ ಶಾರ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಂಡ್. <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2021/jun/08/forward-poetry-prizes-shortlist-former-young-peoples-laureate-caleb-femi|title=Forward Poetry Prizes Shortlist|website=The Guardian|date=8 June 2021|accessdate=8 July 2021}}</ref> 2023ಡ್ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ದ ಫೆಲೋ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್ <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2023/jul/12/royal-society-of-literature-aims-to-broaden-representation-as-it-announces-62-new-fellows|title=Royal Society of Literature aims to broaden representation as it announces 62 new fellows|last=Creamer|first=Ella|date=12 July 2023|work=The Guardian}}</ref>
== ಸುರುತ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ==
ದೋಶಿ ಭಾರತದ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡುದ]] ಮದ್ರಾಸ್ ಡ್ ವೆಲ್ಶ್ ಅಪ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಗುಜರಾತಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಆರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡ್ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಚಾರ್ಲೊಟ್ ಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಮುಗಿತ್ದೆರ್. ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುಡು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್. <ref>{{Cite web|url=https://www.poetryfoundation.org/poets/tishani-doshi|title=Tishani Doshi - Literary Profile|publisher=Poetry Foundation|accessdate=8 July 2021}}</ref>
== ಕೆಲಸ ==
ದೋಶಿ ಒರಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬರವುದಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ ಚಂದ್ರಲೇಖನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಕಿರುಕಥೆ "ಲೇಡಿ ಕ್ಯಾಸಂಡ್ರಾ, ಸ್ಪಾರ್ಟಕಸ್ ಅಂಡ್ ದ ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್" ನ್ 2007ಡ್ ''ದಿ ಡ್ರಾಬ್ರಿಡ್ಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಪೂರ್ತಿಯಾದ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite news|url=http://www.thedrawbridge.org.uk/issue_7/lady_cassandra_spartacus_and_t/|title=Lady Cassandra, Spartacus and the dancing man|date=Winter 2007|work=[[The Drawbridge]]|access-date=11 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129051826/http://www.thedrawbridge.org.uk/issue_7/lady_cassandra_spartacus_and_t/|archive-date=29 November 2014}}</ref> ಅರೆನ ಕಬಿತೆ ಸಂಗ್ರಹ, ''ಎವೆರಿಥಿಂಗ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್ ಎಲ್ಸೆವೆರ್'', <ref>{{Cite web|url=https://www.coppercanyonpress.org/books/everything-begins-elsewhere-by-tishani-doshi/|title=Copper Canyon Press: Everything Begins Elsewhere, poetry by Tishani Doshi|website=www.CopperCanyonPress.org|accessdate=30 October 2017}}</ref> 2012ಡ್ ಯುಕೆಡ್ ಬ್ಲೂಡಾಕ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಕಾಪರ್ ಪ್ರೆಸ್ಸ್ ಡ್ 2013ಡ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್.
== ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳು || ==
2001ಡ್ ದೋಷಿ 30 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಕೆಳಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಜವನೆರ್ನ ಕವಿಲೆಗ್ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೆಗರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ದೋಶಿನ ಸುರುತ ಕಬಿತೆ ಸಂಗ್ರಹ, ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಆಫ್ ದ ಬಾಡಿ, 2006ಡ್ ಹೇ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ಸೀಮಸ್ ಹೀನಿ, ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಅಟ್ವುಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ವೇದಿಕೆಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಉದಿಪನ ಕಬಿತೆ, "ದ ಡೇ ವೀ ವೆಂಟ್ ಟು ದ ಸೀ", 2005 ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಬಿತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದ್ದುಂಡು. ಈ ಪುಸ್ತಕ 2006 ಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುರುತ ಸಂಗ್ರಹೊಗು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಂಡ್.[ معرو] ಅರೆನ ಸುರುತ ಕಾದಂಬರಿ, ದಿ ಪ್ಲೀಜರ್ ಸೀಕರ್ಸ್, 2010ಡ್ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್ಬರಿಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಉಂದು 2011ಡ್ ಆರೆಂಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಲಾಂಗ್-ಲಿಸ್ಟ್ ಆತ್ಂಡ್,[2] ಬೊಕ್ಕ 2010ಡ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ಲಿಟರರಿ ಪ್ರೈಸ್ ಗ್ ಶಾರ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆತ್ಂಡ್.
ಅರೆನ ಕಬಿತೆ ಪುಸ್ತಕ ''ಗರ್ಲ್ಸ್ ಆರ್ ಕಮಿಂಗ್ ಔಟ್ ಆಫ್ ದ ವುಡ್ಸ್'' <ref>{{Cite web|url=https://harpercollins.co.in/book/girls-are-coming-out-of-the-woods/|title=HarperCollinsPublishers India - Girls Are Coming Out of the Woods|website=HarperCollins.co.in|accessdate=30 October 2017}}</ref> ಒಂಜಿ ಪೋಯೆಟ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ರೆಕಮೆಂಡೇಶನ್ ಆದ್ 2018ಡ್ ಟೆಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಂಡ್. ಅರೆನ 2019 ಪುಸ್ತಕ, ''ಸ್ಮಾಲ್ ಡೇಸ್ ಅಂಡ್ ನೈಟ್ಸ್'', 2020 ಒಂಡಾಟ್ಜೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಂಡ್. <ref>{{Cite web|title=Shortlist for £10,000 Ondaatje Prize announced|url=https://www.booksandpublishing.com.au/articles/2020/04/21/149455/shortlist-for-10000-ondaatje-prize-announced/|last=|first=|date=2020-04-21|website=Books+Publishing|language=en-AU|accessdate=2020-05-07}}</ref> ದೋಶಿ ಔಟ್ ಲುಕ್-ಪಿಕಾಡರ್ ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. 2006 ಡ್ ಹೇ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಬೊಕ್ಕ 2007 ಡ್ [[Cartagena Hay Festival|ಕಾರ್ಟಜೆನಾ ಹೇ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] ದ ಕಬಿತೆದ ಗಾಲಾಲೆಗ್ ಲಾ ಆರ್ ಗೌರವ ಆಹ್ವಾನೊನು ಪಡೆಯೆರ್. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2021)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' ]</sup>
== ಬೇತೆ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ==
ದೋಶಿ 2015ಡ್ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪ ದೇಶೊಡು ಸಿಂಟ್ ಮಾರ್ಟೆನ್ ( ಸೈಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ) ಡ್ ನಡತಿನ 13ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಬುಕ್ ಫೇರ್ ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣ <ref>{{Cite web|url=http://houseofnehesipublish.com/sxm/st-martin-book-fair/|title=St. Martin Book Fair - Welcome to House of Nehesi Publishers|website=HouseOfNehesiPublish.com|accessdate=30 October 2017}}</ref> ಅರೆನ ಪುಸ್ತಕ ''ದಿ ಅಡಲ್ಟೆರಸ್ ಸಿಟಿಜನ್: ಪೋಯೆಮ್ಸ್, ಸ್ಟೋರಿಸ್, ಎಸ್ಸೆಸ್'' (2015) ನ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ನೆಹೆಸಿ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ಉತ್ಸವೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|url=http://houseofnehesipublish.com/sxm/|title=Welcome to House of Nehesi Publishers|website=HouseOfNehesiPublish.com|accessdate=30 October 2017|archivedate=24 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024143329/http://houseofnehesipublish.com/sxm/|url-status=dead}}</ref>
ಆರ್ ESPNcricinfo ಡ್ "ಹಿಟ್ ಆರ್ ಮಿಸ್" ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬ್ಲಾಗ್ ನ್ ಬರೆಪೆರ್, <ref>{{Cite news|url=http://content.cricinfo.com/iplpage2/content/site/iplpage2/genre.html?genre=281|title=''Hit or Miss'' main page|access-date=11 May 2009}}</ref> ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ಡ್ ಬರೆಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಬ್ಲಾಗ್ ಡ್, ದೋಶಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ದ ರಡ್ಡನೆ ಸೀಸನ್ ದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವೀಕ್ಷಕೆರ್ ಆದ್ ಅವಲೋಕನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಮುಟ್ಟಿಯಾ ಮುರಲಿತಾರನ್ ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಡ್ ಸಹಕಾರ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್, ಅವು ನಿವೃತ್ತಿ ಆನಗ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು. <ref>{{Cite news|url=http://content.cricinfo.com/iplpage2/content/story/398082.html|title=First cricinfo article|access-date=11 May 2009}}</ref>
== ಪುಸ್ತಕೊಲು ==
* 2006: ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಅಫ್ ದ ಬಾಡಿ (ಕಬಿತೆ) <br />೨೦೧೦: ದಿ ಪ್ಲೇಜರ್ ಸೀಕರ್ಸ್ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ) ೨೦೧೨: ಎವೆರಿಥಿಂಗ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್ ಎಲ್ಸೆವೆರ್ (ಕವಿತೆ), ಬ್ಲಡ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್, ಯುಕೆ, ೨೦೧೨; ಕಾಪರ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಪ್ರೆಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ೨೦೧೩. ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ ೯೭೮೧೩೨೨೬೪೧೯೧೧ ೨೦೧೩: ಫೌಂಟೇನ್ವಿಲ್ಲೆ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ), ಸೆರೆನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೨೦೧೩: ಮದ್ರಾಸ್ ದೆನ್, ಚೆನ್ನೈ ನೊವ್ (ನಂದಿತಾ ಕೃಷ್ಣನೊಟ್ಟುಗು)[ ಅರ್ಥ] ೨೦೧೫: ದಿ ಅಡಲ್ಟರಸ್ ಸಿಟಿಜನ್: ಕಬಿತೆಲು, ಕತೆಕುಲು, ಪ್ರಬಂಧೊಲು (ನೆಹೆಸಿ ಪ್ರಕಾಶಕೆರೆನ ಇಲ್ಲ್)[೨] ೨೦೧೭: ಗರ್ಲ್ಸ್ ಆರ್ ಕಮಿಂಗ್ ಔಟ್ ಆಫ್ ದ ವುಡ್ಸ್ (ಕಬಿತೆ), ಹಾರ್ಪರ್ಕಾಲಿನ್ಸ್, ಭಾರತ;[ಇಸ] ಬ್ಲಡ್ಡಾಕ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್, ಯುಕೆ, ೨೦೧೮; ಕಾಪರ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಪ್ರೆಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ೨೦೧೮. ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ ೯೭೮೧೫೫೬೫೯೫೫೦೯
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
* Official website
* [https://www.poetryfoundation.org/poets/tishani-doshi Tishani Doshi] at the Poetry Foundation
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]
7ycqs225azizqxrynw9h3qrtnd6qkbq
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ
4
27750
365415
364569
2026-08-15T00:33:32Z
Mahaveer Indra
1023
/* ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ */
365415
wikitext
text/x-wiki
'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ'''<br>
{| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;"
|-
|
[[File:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ.png|thumb|'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ''']]
ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಹುಭಾಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಭಿಯಾನ. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.<br>
ಈ ಅಭಿಯಾನ '''15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ '''24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಗ್ ಮುಗಿವುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆನ ನಡುಟು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.
ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಅರ್ಹ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
== ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ ==
* ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* [WORKLIST_LINK ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿನ್ ತೆರೆಲೆ →] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸೂಚಿತ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಈ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು.
* ೧೫ ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತುಡ ಸುಧಾರಿಸಾಲೆ.
== ಅಂಕೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿಡ್ ಅರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆಗ್ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್:
*ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಸ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರಾಯಿನ ಪ್ರತಿ 200 ಪದೊಕುಲೆಗ್ +1 ಅಂಕ.
*ಗಣನೀಯವಾದ್ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +2 ಅಂಕೊಲು.
ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಪಂಡ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು, ಲೇಖನದ ರಚನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಓದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಕಳೆದ್ ಪೋತಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅತೇ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.
== ಅಂಕೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯೆರೆ ==
*ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 500 ಪದೊಕುಲೆನ ಓದೆರೆ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಒಂಜಿ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಪದೊಕುಲೆನ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವೊಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸುಧಾರಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಸಂಪಾದನೆ, ಮೂಲೊಲೆನ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್ಂಡ ಈ ನಿಯಮೊನು ಮನ್ನಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
*ಮಾತಾ ಅಗತ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಮಾತ ಕೊಡುಗೆಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು.
*ಎಲ್ಯ/ಕಿನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಲು — ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಮುದ್ರಣ ತಪ್ಪುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲೇಔಟ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು — ಉಂದೆನ್ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸರೆ ಆಪುಜಿ.
== ಬಹುಮಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಪ್ರಚಾರದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾಗವಹಿಸುವವೆರ್ ಈ ತಿರ್ತುದ ಗೌರವೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹರಾದುಪ್ಪುವೆರ್:
*ಮಾತಾ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುನಕಲೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊಲು.
*ಎಚ್ಚಿನ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೌಚರ್ ಲು. ಭಾರತೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು:
# ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ — $100 / ₹10,000
#ರಡ್ಡನೆ ಸ್ಥಾನ — $50 / ₹5,000
#ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ — $30 / ₹3,000
ಅಭಿಯಾನದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸಂಘಟಕೆರ್ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
== ಸಂಘಟಕೆರ್ ==
ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ ([[User:Hariprasad Shetty10 |Hariprasad Shetty]])
==ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ==
#[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೦೩, ೧೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
== ಸಹಾಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲು ==
ಅಭಿಯಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ ಅಭಿಯಾನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ.
[[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ]]
|}
l3v5x1jmstx2eewkte94zf7nth1bunf
365422
365415
2026-08-15T02:49:11Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ */
365422
wikitext
text/x-wiki
'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ'''<br>
{| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;"
|-
|
[[File:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ.png|thumb|'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ''']]
ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಹುಭಾಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಭಿಯಾನ. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.<br>
ಈ ಅಭಿಯಾನ '''15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ '''24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಗ್ ಮುಗಿವುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆನ ನಡುಟು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.
ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಅರ್ಹ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
== ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ ==
* ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:EventDetails/4246&tab=WorklistPanel ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸೊದ ಪಟ್ಟಿನ್ ತೂಲೆ →] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸೂಚಿತ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಈ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು.
* ೧೫ ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತುಡ ಸುಧಾರಿಸಾಲೆ.
== ಅಂಕೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿಡ್ ಅರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆಗ್ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್:
*ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಸ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರಾಯಿನ ಪ್ರತಿ 200 ಪದೊಕುಲೆಗ್ +1 ಅಂಕ.
*ಗಣನೀಯವಾದ್ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +2 ಅಂಕೊಲು.
ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಪಂಡ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು, ಲೇಖನದ ರಚನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಓದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಕಳೆದ್ ಪೋತಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅತೇ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.
== ಅಂಕೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯೆರೆ ==
*ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 500 ಪದೊಕುಲೆನ ಓದೆರೆ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಒಂಜಿ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಪದೊಕುಲೆನ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವೊಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸುಧಾರಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಸಂಪಾದನೆ, ಮೂಲೊಲೆನ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್ಂಡ ಈ ನಿಯಮೊನು ಮನ್ನಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
*ಮಾತಾ ಅಗತ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಮಾತ ಕೊಡುಗೆಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು.
*ಎಲ್ಯ/ಕಿನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಲು — ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಮುದ್ರಣ ತಪ್ಪುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲೇಔಟ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು — ಉಂದೆನ್ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸರೆ ಆಪುಜಿ.
== ಬಹುಮಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಪ್ರಚಾರದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾಗವಹಿಸುವವೆರ್ ಈ ತಿರ್ತುದ ಗೌರವೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹರಾದುಪ್ಪುವೆರ್:
*ಮಾತಾ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುನಕಲೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊಲು.
*ಎಚ್ಚಿನ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೌಚರ್ ಲು. ಭಾರತೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು:
# ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ — $100 / ₹10,000
#ರಡ್ಡನೆ ಸ್ಥಾನ — $50 / ₹5,000
#ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ — $30 / ₹3,000
ಅಭಿಯಾನದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸಂಘಟಕೆರ್ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
== ಸಂಘಟಕೆರ್ ==
ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ ([[User:Hariprasad Shetty10 |Hariprasad Shetty]])
==ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ==
#[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೦೩, ೧೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
== ಸಹಾಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲು ==
ಅಭಿಯಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ ಅಭಿಯಾನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ.
[[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ]]
|}
k1ydz2fvyincua7nq7klyg6l38rchuf
ಲೂಸಿಫರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
0
27866
365418
365375
2026-08-15T01:33:02Z
InternetArchiveBot
4316
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
365418
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|2019 Indian Malayalam-language political action thriller film}}
{{pp-vandalism|small=yes}}
{{use dmy dates|date=November 2018}}
{{Infobox film
| name = ಲೂಸಿಫರ್
| image = Lucifer film poster.jpg
| alt =
| caption = ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಬಿಡುಗಡೆದ ಪೋಸ್ಟರ್
| director = ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್
| producer = ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್
| writer = ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ
| starring = {{Plainlist|ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್
*ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್
*ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್
*ಟೊವಿನೋ ಥಾಮಸ್
*ವಿವೇಕ್ ಒಬೆರಾಯ್
*ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್
}}
| music = ದೀಪಕ್ ದೇವ್
| cinematography = ಸುಜಿತ್ ವಾಸುದೇವ್
| editing = ಸಂಜಿತ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್
| studio = ಆಶೀರ್ವಾದ್ ಸಿನಿಮಾಸ್
| distributor = ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್
| released = 28 March 2019
| runtime = 174 minutes<ref>{{Cite web|url=https://www.bbfc.co.uk/release/lucifer-q29sbgvjdglvbjpwwc00mdm0mde|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108144102/https://www.bbfc.co.uk/release/lucifer-q29sbgvjdglvbjpwwc00mdm0mde|url-status=dead|archive-date=8 January 2022|title=Lucifer|website=[[British Board of Film Classification]] |access-date=8 January 2022}}</ref>
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = 30 ಕೋಟಿ<ref>{{cite news |last1=Shrijith |first1=Sajin |title=Empuraan to follow Mohanlal's directorial debut |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jun/20/empuraan-to-follow-mohanlals-directorial-debut-1992523.html |access-date=20 January 2021 |work=The New Indian Express |date=20 June 2019}}</ref>
| gross = 129 crore<ref>{{cite web |title=Top 10 Highest Grossing Malayalam Movies Worldwide: L2 Empuraan leads |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-10-highest-grossing-malayalam-movies-worldwide-l2-empuraan-leads-1381039 |website=PINKVILLA |language=en |date=6 April 2025}}</ref>
}}
ಲೂಸಿಫರ್ ಪಂಡ 2019ಡ್ ಬತ್ತಿನ ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ರಾಜಕೀಯ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸುರುತ ಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಬರೆತೆರ್. ಉಂದು ಲೂಸಿಫರ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ. ಆಶೀರ್ವಾದ ಸಿನಿಮಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಡ್ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್, ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್, ತೋವಿನೊ ಥಾಮಸ್, ವಿವೇಕ್ ಒಬೆರೊಯಿ, ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್, ಸಾನಿಯಾ ಇಯಪ್ಪನ್, ಸೈಕುಮಾರ್, ಕಾಲಭವನ್ ಶಾಜೋನ್, ಬೈಜು ಸಂತೋಷ್, ನೈಲಾ ಉಷಾ, ಫಾಜಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಚಿನ್ ಖೇಡೆಕರ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/lucifer-box-office-mohanlal-film-collects-rs-100-crore-worldwide-5665523/|title=Lucifer box office: Mohanlal film collects Rs 100 crore worldwide|date=8 April 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/lucifer-movie-crossed-100-crores-in-boxsoffice-lucifer-ashirvad-cinemas-mohanlal-prithviraj-1.3712441|title=എട്ട് ദിവസം നൂറുകോടി, മാന്ത്രിക വര കടന്ന് ലൂസിഫര്|website=Mathrubhumi|date=8 April 2019 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/20/mohanlal-starrer-lucifer-enters-rs-150-crore-club-1966780.html|title=Mohanlal starrer-Lucifer enters Rs 150-crore club|website=The New Indian Express|date=20 April 2019 }}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-06-04|title=Mohanlal's Lucifer storms into Rs 200 crore club, first for Malayalam cinema|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mohanlal-s-lucifer-storms-into-rs-200-crore-club-first-for-malayalam-cinema/story-vTm7JXaAdz0FWFTllE4n2I.html|access-date=2021-07-16|website=Hindustan Times|language=en}}</ref>
ಚಿತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ 2016ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಟಿಯಾನ್ ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್ ಡ್ ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಗ್ ಕತೆನ್ ಪಿಚ್ ಮಲ್ತಿನಗ ಈ ಯೋಜನೆ ಸುರು ಆಂಡ್. ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆನ್ ದೆತೊನುವೆರ್, ಆಂಡ ಅಯಿನ್ ಶೆಲ್ಫ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಸ್ವತಃ ಆ ಯೋಜನೆಗ್ ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಬರೆಯೆರ್, ಆಂಡ ಕತೆ ಬೇತೆ.
ಚಿತ್ರದ ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣದ ಬೇಲೆ 2017ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2018ಡ್ ಚಿತ್ರಕಥೆತ ಅಂತಿಮ ಕರಡುನ್ ಮುಗಿತ್ಂಡ್. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈಡ್ ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸುರು ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಜನವರಿ 2019ಡ್ ಮುಗಿತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ತಿರುವನಂತಪುರಂ, ಇಡುಕ್ಕಿ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳಲಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ, ಚಿತ್ರೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ್ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತನ್ ದೀಪಕ್ ದೇವೆರ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪಾದನೆನ್ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಸುಜಿತ್ ವಾಸ್ಸುದೇವ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಜಿತ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಲೂಸಿಫರ್ ನ್ 28 ಮಾರ್ಚ್ 2019 ಗ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಲಾ ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಕೆಲವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಮುರಿಂಡ್. ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ದಿನೊತ ಒಳಗೆ ₹50 ಕೋಟಿ (US$5.2 ಮಿಲಿಯನ್) ಬೊಕ್ಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಟು ದಿನೊತ ಒಳಗೆ ₹100 ಕೋಟಿ (US$10 ಮಿಲಿಯನ್) ಗುರುತುನ್ ದಾಂಟೊಂಡು, ಈ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಲೆನ್ ತಲುಪುನ ವೇಗದ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡ್.
ಲೂಸಿಫರ್ ಪಂಡ ₹200 ಕೋಟಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಲಾಭ ಗಳಸಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ, ಉಂದೆಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ, ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಲೆನ ಮಾರಾಟ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಸ್ತ್ ಲಾಭ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.
ಅಯಿತ ಮುಂದುವರಿಕೆ, ಎಲ್2: ಎಂಪುರಾನ್ (2025), 27 ಮಾರ್ಚ್ 2025 ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿನೆ ಚಿತ್ರ, ಎಲ್3: ಅಜ್ರೇಲ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಪುಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು ==
ಲೂಸಿಫರ್ ನ ಕತೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಕಥಾ ಪದರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಲು ಉಂಡು. ಒವ್ವೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಇಜ್ಜಂದೆ, ಸಿನಿಮಾದ ಘಟನೆಲೆನ್ ಈ ರೀತಿ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ ಲಿಯೊನ್ ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಡ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಮೆಕಾರ್ಥಿ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಅಧಿಕಾರಿ, ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರೊಡು ತೊಡಗಿನ ಕುಖ್ಯಾತ ರಹಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಕುರೇಶಿ ಅಬ್ರಾಮ್ ನೆಕ್ಸಸ್ ದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಲೆನ್ ತನಿಖೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಸಿಐಎ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಸಂದೇಶೊಡು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯುದ್ಧಪ್ರಮುಖೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಸಂದೇಶೊಡು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೬ಡ್ ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್ ಡ್ ದೆತೊನುನ ಒಂಜಿ ಕಣ್ಗಾವಲು ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಮಹತ್ವೊನು ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಂದು, ಮೆಕಾರ್ತಿ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯಕ್ತಿನ್ ಕುರೇಶಿ ಅಬ್ರಮ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸವೆರ್.
ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪೊರ್ತುಡು, ಕೇರಳೊಡು, ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಮುನ್ನಡೆ (ಐಯುಎಫ್) ನಾಯಕ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಿ.ಕೆ.ರಾಮದಾಸ್ (ಪಿಕೆಆರ್), ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಮಗೆನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೆತೊನುನಗ ಸೈತ್ ಪೋಯೆರ್. ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆನ್ ಮನಸ್ ಡ್ ದೀದ್, ಆಸ್ಪತ್ರೆದ ಪಿದಯಿ ಅಶಾಂತಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಲಾಭ ದೆತೊನೆರೆ ಕೇರ್ ಟೇಕರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಹೇಶ್ ವರಮೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಈ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆದ ನಡುಟು, ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಗೋವರ್ಧನ್ ಲೈವ್ ಆನ್ ಏರ್ ಆದ್ ಪಿಕೆಆರ್ ನ್ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ದ ಕೈಗೊಂಬೆ ಪಂಡ್ದ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನೊಗು ಐನ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆನ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್ - ಪ್ರಿಯಾದರ್ಶಿನಿ "ಪ್ರಿಯಾ" ರಾಮದಾಸ್, ಜಾತಿನ್ ರಾಮದಾಸ್, ಬಿಮಲ್ "ಬಾಬಿ" ನಾಯರ್, ಮಹೇಶ್ ವರಮ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೀಫನ್ ನೆಡುಂಪಳ್ಳಿ. ಸ್ಟೀಫನ್ ನ್ ಅಯಿಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಅರೆನ್ "ಲೂಸಿಫರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಪ್ರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತಿನ್ ಪಿಕೆಆರ್ ನ ಜೋಕುಲು. ಪ್ರಿಯಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಲೋಕೊಡು ತೊಡಗಿನ ಬಾಬಿನ್ ರಹಸ್ಯವಾದ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಬಾಬಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್, ಹವಾಲಾ ವ್ಯವಹಾರ ಬೊಕ್ಕ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಒರಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಡ್ರಗ್ ಲಾರ್ಡ್ ಆಂಡಲಾ, ಪ್ರಿಯಾ ಅರೆನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್.
ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಪಿಕೆಆರ್ ದ ನಂಬಿಕೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ಟೀಫನ್ ನೆಡುಂಪಲ್ಲಿ ಒರಿ ನಿಗೂಢ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಇರಾಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಆರ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದುಬೈಡ್ದ್ ಕೇರಳೊಗು ಚಿನ್ನದ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಡ್ಲಾ ತೊಡಗಿನಕುಲು. ಪಿಕೆಆರ್ ದಾಯೆಗ್ ತನ್ನ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ನಂಬಿಕೆ ದೀವೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಗೋವರ್ಧನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಪಿಕೆಆರ್ ನ ಸಾವುದ ನಂತರ, ಬಾಬಿ ಐಯುಎಫ್ ಪಕ್ಷೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜಿಸವೆರ್. ಇಂಚ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಡ್ರಗ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಾರೊಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ದುಡ್ಡುನ್ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಜಕೀಯ ರಕ್ಷಣೆದ ಬದಲು ಕೇರಳೊಗು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಡ್ರಗ್ಸ್ ನ್ ತೂಕೊನೆರೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡ್ರಗ್ ಲಾರ್ಡ್ ಫ್ಯೋಡರ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊನು ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಈ ಯೋಜನೆದ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಾಬಿನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕೋಪೊಡು, ಬಾಬಿ ಐಯುಎಫ್-ಬೆಂಬಲಿತ ಸುದ್ದಿ ಚಾನೆಲ್ ಎನ್ಪಿಟಿವಿ ಮೂಲಕ ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ಅಪಮಾನ ಅಭಿಯಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಗೋವರ್ಧನ್ ಬಾಬಿನ ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುರೇಶಿನ್ ಅಬ್ರಮ್ ನೆಕ್ಸಸ್ ಹಣಕಾಸುದಾರ ಮನಪ್ಪಟ್ಟಿಲ್ ಚಾಂಡಿಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪಂದ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬದಲಾದ್, ಬಾಬಿ ಗೋವರ್ಧನ್ ನ್ ಅಪಹರಣ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಅಂಚನೆ, ಬಾಬಿನ ಜನಕುಲು ಡ್ರಗ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಮರತ್ತ ಕಾರ್ಖಾನೆನ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಲವಂತೊಡು ನಿಲ್ಲಿಸವೆರ್. ಅಪಗ, ಬಾಬಿನ ಮಾಹಿತಿದಾರೆ, ಅಲೋಶಿ, ಒರಿ ಅನಾಥ ಪೊಣ್ಣು ಅಪರ್ನಾನ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ನ್ ಅರೆನ ಆಶ್ರಯೊಡು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉತ್ತೇಜಿಸವೆರ್, ಅಶ್ರಯಂ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ರೋಶ ಉಂಡಾಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೀಫನ್ ನ್ ಬಂಧಿಸವೆರ್.
ಜೈಲ್ ಡ್ ಇಪ್ಪುನಗ, ಸ್ಟೀಫನ್ ತನ್ನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸಹಾಯಕೆರ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೂದ್ ನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜಾಯೆದ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೂಲಿ ಸೈನಿಕೆರೆನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ. ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ಸೂಚನೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಯೆದ್ ಫ್ಯೋಡರ್ ನ ಡ್ರಗ್ ಸಾಗಾಣಿಕೆಲೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ಬಿಡುಗಡೆನ್ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಾಬಿನ್ ಕ್ರಮ ದೆತೊನೆರೆ ಉಂದು ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಪ್ರಿಯಾ ಬಾಬಿನ ನಿಜವಾಯಿನ ಸ್ವಭಾವೊನು ತೆರಿಯೊನುವೆರ್. ಬಾಬಿ ತನ್ನ ಮಗೆ ಜಾನ್ವಿನ್ ದುರುಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಜಯದೇವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಕೆ.ಆರ್.ನ ಸಾವುಗು ಜವಾಬ್ದಾರ ಪಂಡ್ದ್ ಅಲೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು. ಪ್ರಿಯಾ ಸಹಾಯೊಗು ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ಎದುರುಗು ತೂಪಲ್.
ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ಜನಕುಲು ಭ್ರಷ್ಟ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತೆ ಮೈಲ್ವಾಹನಮ್ ನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಿಯಾಗ್ ಎನ್ ಪಿಟಿವಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಅಪರ್ನಾ ತನ್ನ ದುಂಬುದ ಆರೋಪೊಲು ಸುಳ್ಳು ಪಂಡ್ದ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಒಪ್ಪೊನುವೆರ್. ಪ್ರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಜತಿನ್ ನನೊಂಜಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಡ್ ಬಾಬಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಬಾಬಿನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮುಂಬೈಡ್ ಫ್ಯೋಡರ್ ನ ಜನಕುಲು ಬಂಧಿಸವೆರ್. ಆಂಡ ಜಾಯೆದ್ ಅರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಾಬಿನ್ ಸ್ವತಃ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಯಕುವೆರ್. ಸ್ಟೀಫನ್ ಕಡೆಕ್ ಬಾಬಿನ್ ಸ್ವತಃ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ಗುಪ್ತಚರ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಮುರುಗನ್ ಅಲೋಶಿನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಗೋವರ್ಧನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆದ್ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬದಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರುವೆರ್. ಜತಿನ್ ರಾಮದಾಸ್ ಕೇರಳದ ನೂತನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ.
ಚಿತ್ರದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ಸ್ ನಂತರದ ದೃಶ್ಯೊಡು, ಸ್ಟೀಫನ್ ರಷ್ಯಾದ ಒಂಜಿ ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಳೊಡು ಜಾಯೆದ್ ನ್ ತೂಪೆರ್. ಚಿನ್ನದ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಗಾರೆ ಸಂಘಾನಿನ ಒಂಜಿ ಫೋನ್ ಕಾಲ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸ್ಟೀಫನ್ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಸತ್ಯೊನು ತೆರಿಪಾವೆರ್.
ಸ್ಟೀಫನ್ ನೆಡುಂಪಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವೊಡು ಕುರೇಶಿ ಅಬ್ರಮ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಜಗತ್ತ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಹಸ್ಯ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ ಆರ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸವುಂಡು.
== ಕಾಸ್ಟ್ ==
* ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ — ಸ್ಟೀಫನ್ ನೆಡುಂಪಳ್ಳಿ ಯಾನೆ “ಎಸ್ಥಾಪ್ಪ” / ಕುರೇಶಿ ಅಬ್ರಂ ‘ಕೆ.ಎ’
* ಆದರ್ಶ್ — ಜವನೆರ್ ಸ್ಟೀಫನ್
* ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್ — ಜಾಯೆದ್ ಮಸೂದ್, ಕುರೇಶಿನ ಬಲಗೈ (ವಿಸ್ತೃತ ಕ್ಯಾಮಿಯೋ)
* ವಿವೇಕ್ ಒಬೆರೊಯಿ — ಬಿಮಲ್ ನಾಯರ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಬಾಬಿ, ಪ್ರಿಯಾನ ರಡ್ಡನೆ ಗಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯ ವಿರೋಧಿ.
* ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ — ಪ್ರಿಯಾದರ್ಶಿನಿ “ಪ್ರಿಯ” ರಾಮದಾಸ್, ಪಿ. ಕೆ. ರಾಮದಾಸ್ ನ ಮಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬಿನ ಬುಡೆದಿ
* ಟೊವಿನೊ ಥಾಮಸ್ — ಜಾತಿನ್ ರಾಮದಾಸ್, ಪಿ. ಕೆ. ರಾಮದಾಸ್ ನ ಮಗೆ (ವಿಸ್ತೃತ ಕ್ಯಾಮಿಯೋ)
* ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್ — ಗೋವರ್ಧನ್
* ಸಾನಿಯಾ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ — ಝಾನ್ವಿ ಜಯದೇವ್, ಪ್ರಿಯ ಮಗಳ್
* ಸಾಯಿಕುಮಾರ್ — ಮಹೇಶ್ ವರಂ
* ಕಾಲಭವನ ಶಾಜೋನ್ — ಅಲೋಶಿ ಜೋಸೆಫ್
* ನಾಯ್ಲ ಉಷಾ — ಅರುಂಧತಿ ಸಂಜೀವ್
* ಗಿಜು ಜೋನ್ — ಸಂಜೀವ ಕುಮಾರ್
* ಬೈಜು ಸಂತೋಷ್ — ಮುರುಗನ್
* ಫಾಜಿಲ್ — ಅಪ್ಪೆ ನೆಡುಂಪಳ್ಳಿ
* ಸಚಿನ್ ಖೆಡ್ಕರ್ — ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಿ.ಕೆ.ರಾಮದಾಸ್
* ಸುರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಮೆನನ್ — ಅಬ್ದುಲ್
* ಶಿವಾಜಿ ಗುರುವಗೂರು — ಮೆದಿಲ್ ರಾಜನ್
* ಆನ್ — ಪಿ ಎಸ್ ಪೀಠಂಬರನ್
* ಜಾನ್ ವಿಜಯ್ — ಮೈಲ್ವಾಹನಂ, ಐ.ಪಿ.ಎಸ್.
* ಅನೀಶ್ ಜಿ.ಮೆನನ್ — ಸುಮೇಶ್
* ಕೈನಕರಿ ಥಂಕರಾಜ್ — ನೆಡುಂಪಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣನ್
* ಬಾಲ — ಭದ್ರನ್
* ಆದಿಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ — ರಿಜು
* ಶಾನ್ ರೋಮಿ — ಅಪರ್ಣ
* ಮುರುಗನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ — ಮುತು
* ಜೈಸ್ ಜೋಸ್ — ಜೆವಿಯರ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ಸಹಾಯಕೆರ್
* ತಾರಾ ಕಲ್ಯಾಣ್ — ಜಾನ್ವಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್
* ಅಲೆಕ್ಸ್ ಒ'ನೀಲ್ — ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಅಧಿಕಾರಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಮೆಕಾರ್ಥಿ
* ಬಿನು ಪಪ್ಪು — ಜೈಲ್ ವಾರ್ಡನ್
* ಮಾಲಾ ಪಾರ್ವತಿ — ಜಾನ್ವಿನ ಡಾಕ್ಟರ್
* ವಿ ಕೆ ಪ್ರಕಾಶ್ — ಡಾಕ್ಟರ್
* ಶ್ರೀ ರಮೇಶ್ — ಗೋಮತಿ
* ಶಿವದ — ಶ್ರೀಲೇಖಾ, ಗೋವರ್ಧನನ ಬುಡೆದಿ
* ಬೈಜು ವಿ ಕೆ — ಶರತ್
* ಸಿಜೋಯ್ ವರ್ಗೀಸ್ — ಪಿಆರ್ ಏಜೆಂಟ್
* ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ — ಡೇನಿಯಲ್ ರಾವುತ್ತಾರ್
* ವಾಲುಶ್ಚಾ ಡಿಸೋಜಾ — "ರಫ್ತಾರಾ" ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ನೃತ್ಯ ಪಾತ್ರ.
* ಶಕ್ತಿ ಕಪೂರ್ — ಸಂಘಾನಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಚಿನ್ನದ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆದಾರೆ (ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ)
== ಉತ್ಪಾದನೆ ==
'''ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'''<br>
2012ಡ್, ಲೂಸಿಫರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಿನಿಮಾ ತಯಾರ್ ಆವೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರದಿಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಬರವುಡು ಬರೊಡು ಪನ್ಪಿನವು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ಪೊಡು. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಆಶೀರ್ವಾದ ಸಿನಿಮಾಸ್ ದ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನವು, ಬೊಕ್ಕ 2013ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನಿಗದಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite news|last=Sharma|first=Test|title=Mohanlal to act in Rajesh Pillai's 'Lucifer'|url=https://www.news18.com/news/india/mohanlal-to-act-in-rajesh-pillais-lucifer-481715.html|access-date=26 August 2018|work=[[News18]]|date=10 June 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=Rajesh Pillai and Mohanlal team up in Lucifer|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Rajesh-Pillai-and-Mohanlal-team-up-in-Lucifer/articleshow/14118225.cms|access-date=15 September 2018|work=The Times of India|date=10 June 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Zachariah|first=Ammu|title=Lucifer is a tribute to Mohanlal: Rajesh Pillai|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Lucifer-is-a-tribute-to-Mohanlal-Rajesh-Pillai/articleshow/20891282.cms|access-date=26 August 2018|work=The Times of India|date=3 July 2013}}</ref>
ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಈ ಯೋಜನೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಯೆರ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನವು ಅರೆನ "ಕನಸ್ ನನಸಾಯಿನವು" ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ಈ ಸಿನಿಮಾ "ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವ" ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್. ಶೂಟಿಂಗ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ 2013ಡ್ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಶೀರ್ವಾದ ಸಿನಿಮಾಲು 2012ಡ್ ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಡ್ ಲೂಸಿಫರ್ ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆನ್ ನೋಂದಾಯಿಸಯೆರ್.<ref>{{cite news|last=Prakash|first=Asha|title=Mohanlal's Lucifer to start rolling in January|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mohanlals-Lucifer-to-start-rolling-in-January/articleshow/20014598.cms|access-date=15 September 2018|work=The Times of India|date=13 May 2013}}</ref>
ಆಂಡಲಾ, ಮೇ ೨೦೧೩ಡ್, ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್ ಡೈರೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುರಳಿ ಗೋಪಿನ ಲೆಫ್ಟ್ ರೈಟ್ ಲೆಫ್ಟ್ ಡ್ ತನ್ನ ಬಿಜಿ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ಡ್ದ್ ಆ ವರ್ಷ ಲೂಸಿಫರ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಸುರು ಆಪುಜಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಜನವರಿ ೨೦೧೪ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ಆಸೆಡ್ ಜೂನ್ ಗ್ ಚರ್ಚೆಲೆನ್ ಯೋಜಿಸಯೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕತೆನ್ ದುಂಬೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.<ref>{{cite news|last=Sidhardhan|first=Sanjith|title=Mohanlal, Kunchacko to team up|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mohanlal-Kunchacko-to-team-up/articleshow/14058883.cms|access-date=13 September 2018|work=The Times of India|date=13 June 2012}}</ref>
ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈನ ನಿಯಮಿತ ಸಹಯೋಗಿ ಕುಂಚಕೊ ಬೊಬನ್ ಲಾ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸುದ್ದಿಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಬೊಬನ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡಂದಿನವು ಪಂಡೆರ್, ಆಂಡ ನಟನೆದ ಸಾಧ್ಯತೆನ್ ತಡೆಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್. ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಬರೆಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂದ್ ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಖಚಿತ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇ ೨೦೧೩ ಡ್ದ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ನಟನೆಡ್ ಇತ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|last=Nair|first=Unni R.|title=Rajesh Pillai is back with Motorcycle Diaries|url=http://archive.indianexpress.com/news/rajesh-pillai-is-back-with-motorcycle-diaries/985537/0|access-date=1 October 2018|work=The Indian Express|date=10 August 2012}}</ref> ಮೇ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಮಾತ್ರ ನಟೆರ್ನ ಭಾಗೊಡು ಇತ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|last=Prakash|first=Asha|title=Mohanlal's Lucifer to start rolling in January|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mohanlals-Lucifer-to-start-rolling-in-January/articleshow/20014598.cms|access-date=1 October 2018|work=The Times of India|date=13 May 2013}}</ref>
ಜುಲೈಡ್ ಮುರಲಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬರೆಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸುದ್ದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಈ ಯೋಜನೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಬೇತೆ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಯೆರ್. ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೬ ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಚಿತ್ರ ಯೋಜನೆನ್ ಶೆಲ್ಫ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|last=Gauri|first=Deepa|title=After the superb|url=https://www.khaleejtimes.com/article/20130704/ARTICLE/307049992/1057|access-date=15 September 2018|work=[[Khaleej Times]]|date=4 July 2013|archive-date=27 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327184345/https://www.khaleejtimes.com/article/20130704/ARTICLE/307049992/1057|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite news|last=Srivastava|first=Rhea|title=Mohanlal's Lucifer: Actor Prithviraj Sukumaran Takes Over As Director|url=http://movies.ndtv.com/regional/mohanlals-lucifer-actor-prithviraj-sukumaran-takes-over-as-director-1459027|access-date=28 September 2018|work=[[NDTV]]|date=15 September 2016}}</ref>
ಜುಲೈ ೨೦೧೬ಡ್, ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ, ದಿ ಹಿಂದೂ ಗ್ ಕೊರ್ನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು, ತನ್ನ ಬೇತೆ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಲೂಸಿಫರ್ ಪನ್ಪಿನ ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.<ref name="murali">{{cite news|last=Shrijith|first=Sajin|title=Writing is akin to a spiritual process: Murali Gopy|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/mar/20/writing-is-akin-to-a-spiritual-process-murali-gopy-1953366.html|access-date=20 March 2019|work=[[The New Indian Express]]|date=20 March 2019}}</ref><ref name="IEM">{{cite news|title=ഞാനാദ്യം ചെയ്യാനിരുന്ന സിനിമ 'ലൂസിഫർ' അല്ല: പൃഥിരാജ്|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/mohanlal-prithviraj-directorial-debut-lucifer/|access-date=8 October 2018|work=[[Indian Express Malayalam]]|date=8 October 2018|language=ml}}</ref><ref name="DC">{{cite news|last1=K. S.|first1=Aravind|title=Prithviraj to direct Mohanlal|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/160916/prithviraj-to-direct-mohanlal.html|access-date=1 October 2018|work=[[Deccan Chronicle]]|date=16 September 2016}}</ref>
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫, ೨೦೧೬ಡ್, ನಟೆ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್ ಲೂಸಿಫರ್ ತನ್ನ ನಿರ್ದೇಶನೊಡು ಸುರು ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ, ಸ್ಟಾರ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್, ಚಿತ್ರ ಬರೆಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಶೀರ್ವಾದ ಸಿನಿಮಾಸ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.<ref>{{cite news|last=Sreekumar|first=Priya|title=As Prithvi turns director|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/091217/as-prithvi-turns-director.html|access-date=26 August 2018|work=[[Deccan Chronicle]]|date=9 December 2017}}</ref><ref>{{cite news|last=Prakash|first=Asha|title=Prithviraj: When you make a statement these days, you have to be prepared for disagreements, which might soon become a mob|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-when-you-make-a-statement-these-days-you-have-to-be-prepared-for-disagreements-which-might-soon-become-a-mob/articleshow/64684467.cms|access-date=1 October 2018|work=The Times of India|date=22 June 2018}}</ref>
ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಲ್ತಿನಲೆಕ, ಉಂದು ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈನ ಲೂಸಿಫರ್ ಚಿತ್ರ ಅತ್ತ್. ಆಂಡ ಅಕುಲು ಒಂಜೇ ಬಿರುದುನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಲೂಸಿಫರ್ ಪನ್ಪಿನ ಕೆಲಸದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕತೆಕುಲೆನ ಒಂಜಿ ಸಾಲುದ ರೂಪರೇಖೆಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ಕಥೆನ್ ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಚಿತ್ರ ಸಾಕಾರ ಆಯಿಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ಮುರಳಿ ಕತೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ರಡ್ಡನೆ ಕತೆನ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಗ್ ಪಿಚ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ಅವೆನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|last=George|first=Anjana|title=In my world of films, I can assure you that no woman will have any complaints: Prithviraj|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/in-my-world-of-films-i-can-assure-you-that-no-woman-will-have-any-complaints-prithviraj/articleshow/61981619.cms|access-date=1 October 2018|work=The Times of India|date=9 December 2017}}</ref>
ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಲ್ತಿನಲೆಕ, ಉಂದು ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈನ ಲೂಸಿಫರ್ ಚಿತ್ರ ಅತ್ತ್. ಆಂಡ ಅಕುಲು ಒಂಜೇ ಬಿರುದುನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಲೂಸಿಫರ್ ಪನ್ಪಿನ ಕೆಲಸದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕತೆಕುಲೆನ ಒಂಜಿ ಸಾಲುದ ರೂಪರೇಖೆಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ಕಥೆನ್ ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಚಿತ್ರ ಸಾಕಾರ ಆಯಿಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ಮುರಳಿ ಕತೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ರಡ್ಡನೆ ಕತೆನ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಗ್ ಪಿಚ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ಅವೆನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|last=Nagarajan|first=Saraswathy|title=Walking on air|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/murali-gopy-excels-as-chellappan-in-kaattu/article19881927.ece|access-date=1 October 2018|work=The Hindu|date=19 October 2017}}</ref>
೨೦೧೬ಡ್, ತೀಯಾನ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪೊರ್ತುಡು, ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿಡ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಗ್ ಲೂಸಿಫರ್ ನ ಐಡಿಯಾನ್ ವಿವರಿಸಯೆರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುರುಟು ಸಂದೇಹೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ದುಂಬುದ ದಿನ, ಆರ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡ್ ಆಂಟನಿನ್ ತೂದು ಯೋಜನೆಗ್ ಅನುಮೋದನೆ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|last=Sidhardhan|first=Sanjith|title=Prithviraj to begin filming Lucifer from July 18|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-to-begin-filming-lucifer-from-july-18/articleshow/64792932.cms|access-date=28 September 2018|work=The Times of India|date=2 July 2018}}</ref><ref>{{cite news|author=News Desk|title=Prithviraj to begin filming' Lucifer' from July 18|url=https://www.asianet.in/entertainment/prithviraj-to-begin-filming-lucifer-from-july-18.html|access-date=28 September 2018|work=[[Asianet (TV channel)|Asianet]]|date=29 June 2018|archive-date=27 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327195136/https://www.asianet.in/entertainment/prithviraj-to-begin-filming-lucifer-from-july-18.html|url-status=dead}}</ref>
ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಪಿರವುದ ಐಡಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ದಾದ ರೀತಿದ ಸಿನಿಮಾ ಆದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಟಿಯಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಮ್ಮರ ಸಂಭವಂ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆದ ಬದ್ಧತೆನ್ ಮುಗಿತ್ ದ್ ಲೂಸಿಫರ್ ಚಿತ್ರೊಗು ಅಂತಿಮ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬರೆಯೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|author=CE Features|title=Prithviraj's Lucifer shoot scheduled to begin on July 16|url=http://www.cinemaexpress.com/stories/news/2018/jul/09/prithvirajs-lucifer-shoot-scheduled-for-july-16-6874.html|access-date=1 October 2018|work=[[Cinema Express]]|date=9 July 2018}}</ref><ref>{{cite news|author=TNM Staff|title=Mohanlal-Prithviraj's 'Lucifer' first poster out |url=https://www.thenewsminute.com/article/mohanlal-prithvirajs-lucifer-first-poster-out-84365|access-date=1 October 2018|work=[[The News Minute]]|date=7 July 2018}}</ref>
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ಡ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಲೂಸಿಫರ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಸುರುತ ಹಂತೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಒಂಜಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಲಿಪಿಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪೊಡು. "ವಿಷಯ ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಗಮನ ಉಂದು," ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.<ref>{{cite news|last=Sidhardhan|first=Sanjith|title=Lucifer will deal with politics: Prithviraj|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/lucifer-will-deal-with-politics-prithviraj/articleshow/65018927.cms|access-date=26 August 2018|work=The Times of India|date=17 July 2018}}</ref>
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೭ಡ್, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ೨೦೧೭ದ ಅಂತ್ಯೊಗು ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣ ಸುರು ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಚಿತ್ರೀಕರಣ ೨೦೧೮ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಏಪ್ರಿಲ್ ಡ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್, ಮುರಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಟನಿ ಒಂಜಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಡ್ ಚಿತ್ರ ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಪ್ರವೇಶಿಸಯೆರ್ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಆ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಪೂರ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಳಿಯಿನ ಪಾತ್ರಧಾರಿಲೆನ್ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್. ಲೂಸಿಫರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಲೆನ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣದ ಬೇಲೆಗ್ ತಂಡೊಗು ನೆಲೆಯಾವರೆ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ತೆವರಾಡ್ ಒಂಜಿ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನ್ ಕೊಂಡೊಂತೆರ್. ಭವಿಷ್ಯೊಡು ಆ ಜಾಗೆನ್ ಲೂಸಿಫರ್ನ ಕಚೇರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರು ಪಂಡೆರ್.
ಜೂನ್ ೨೦೧೭ಡ್, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಲೂಸಿಫರ್ ನ್ ೨೦೧೯ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಡ್, ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಲೂಸಿಫರ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ಕಮ್ಮರ ಸಂಭವನ ಬುಕ್ಕೊ ಅಭಿನಯೊಡ್ದ್ ವಿರಾಮ ದೆತೊನುವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ಡ್ ಮುಗಿಪಾವೊಡು ಪಂದ್ ಉದ್ದೇಶಿಸಯೆರ್.<ref>{{cite news|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/the-much-awaited-lucifer-first-look-is-here-1.2951186|title=The much-awaited 'Lucifer' first look is here|publisher=[[Mathrubhumi]]|access-date=26 August 2018|archive-date=27 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327195259/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/the-much-awaited-lucifer-first-look-is-here-1.2951186|url-status=dead}}</ref>
ಡಿಸೆಂಬರ್ ಡ್, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಕೆಲಸ ನಡತೊಂದುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೂಸಿಫರ್ ಆದುಜೀವಿತಂ ದ ಸುರುತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿನ್ ಮುಗಿತ್ ದ್ ಮೇ ಅಂತ್ಯೊಡು ಅತ್ತಂಡ ಜೂನ್ ಸುರುಟು 2018 ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೨೦೧೮ಡ್, ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಒಡಿಯನ್ ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್ ಡ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಗ್ ಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ್ ವಿವರಿಸಯೆರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಗ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಇಷ್ಟ ಆಂಡ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಮುಂದುವರಿಸೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಜೂನ್ ಡ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಗ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಕೇರಳ, ಮುಂಬೈ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳೊಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ತಿಂಗೊಲುದ ಅಂತ್ಯೊಗು ತಿರುವನಂತಪುರೊಡು ಸ್ಥಳೊಲೆನ್ ತಂಡ ಅಂತಿಮ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಜುಲೈ ೧೮ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಒಂಜಿ ಚಾನೆಲ್ ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್ ಡ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಈ ದಿನಾಂಕೊನು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಜುಲೈ ೧೬ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಯೆರೆ ದುಂಬು, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚಿತ್ರೊಡು ರಾಜಕೀಯ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಆರ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಲ್ತೆರ್, "ಉಂದು ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಅತ್ತ್; ಈ ಕತೆ ರಾಜಕೀಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ನಡಪುಂಡು."
ಜುಲೈಡ್ ಸುರುತ ಪೋಸ್ಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆನಗ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಪುದರ್ ತೆರಿಂಡ್. ಪೋಸ್ಟರ್ ಡ್ "ರಕ್ತ, ಸೋದರತ್ವ, ದ್ರೋಹ" ಪನ್ಪಿನ ಟ್ಯಾಗ್ಲೈನ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
== ಕಾಸ್ಟ್ ==
೨೦೧೪ಡ್, ತಮಿಳು ಟಾಕ್ ಶೋ ಕಾಫಿ ವಿತ್ ಡಿಡಿಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬನ್ನಗ, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ಅರೆನ "ಕನಸ್ದ ಪಾತ್ರವರ್ಗ" ಆಪೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ಡ್, ಮುರಳಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆರಾ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಇತ್ತೆಲಾ ನಿರ್ಧರಿಸಂದಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ್ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಬೇಗ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್. ಅಂಚನೆ, ಆರ್ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಲೆಡ್ ತೋಜಿಜೆರ್.<ref>{{cite news|last=Prakash|first=Asha|title=Manju Warrier 'not confirmed' for Lucifer|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-not-confirmed-for-lucifer/articleshow/64040988.cms|access-date=13 September 2018|work=The Times of India|date=5 May 2018}}</ref><ref>{{cite news|author=Web desk|title='Lucifer': Mohanlal releases intriguing title font|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2018/05/08/lucifer-mohanlal-releases-title-font.html|access-date=13 September 2018|work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]]|date=8 May 2018}}</ref>ಅಕೇರಿಗ್ ಪ್ರಿಯಾದರ್ಶಿನಿ ರಾಮದಾಸ್ ನ ಪಾತ್ರೊಗು ಆರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="saniya">{{cite news|title=Meet Jhanvi from Prithviraj directorial 'Lucifer'!|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/meet-jhanvi-from-prithviraj-directorial-lucifer/articleshow/68370504.cms |access-date=18 March 2019|work=[[The Times of India]]|agency=Times News Network|date=12 March 2019}}</ref>
ಜನವರಿ ೨೦೧೮ಡ್, ಮಧುಸುಧನ್ ರಾವ್ ಲೂಸಿಫರ್ ಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆ ಪಂದ್ ಖಚಿತ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ 2017 ಡ್ ಆಡಮ್ ಜೋನ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ನ ಒಟ್ಟುಗು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಕಾಲೊಡು ಲೂಸಿಫರ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರೊನು ಕೊರ್ಪೆ ಪಂದ್ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅಕೇರಿಗ್ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜಿಜೆರ್. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್, ಲೆನಾ ಲೂಸಿಫರ್ ತನ್ನ ಬರ್ಪಿನ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ರಾವ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಲೆನಾ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತಿಮ ಪಾತ್ರೊಡು ಇಜ್ಜೆರ್.<ref>{{cite news|last=Sidhardhan|first=Sanjith|title=Prithviraj confirms Indrajith will be part of Lucifer|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-confirms-indrajith-will-be-part-of-lucifer/articleshow/64928053.cms|access-date=26 August 2018|work=The Times of India|date=16 July 2018}}</ref>
ಮೇಡ್ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ಚಿತ್ರೊಗು ಸೇರುನ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಂದಿನ ವರದಿಲು ಬತ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ನಟಿಗ್ ಮುಟ್ಟಿನ ಒರಿ ಮೂಲೊ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಗ್ ಈ ಸುದ್ದಿನ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತಿನಗ, ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇತ್ತೆಲಾ ನಡತೊಂದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಬದಲಾವಣೆಲು ಉಪ್ಪೊಲಿ ಪಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಂಡೆರ್. ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ನ್ ಕಡೆಕ್ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ರಾಮದಾಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|title=Mohanlal unveils 'Lucifer' surprise, director Prithviraj is also part of the cast |url=https://www.thenewsminute.com/article/mohanlal-unveils-lucifer-surprise-director-prithviraj-also-part-cast-98966 |access-date=27 March 2019 |work=[[The News Minute]] |date=26 March 2019}}</ref>
ಜೂನ್ ಡ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಸಾನಿಯಾ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ನ ಮಗಳ್ನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪಿನ ಸುದ್ದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಜುಲೈ ಸುರುಟು, ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ವಿವೇಕ್ ಒಬೆರೊಯಿ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಸಂತೋಷೊನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಯೆರ್. ಲೂಸಿಫರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ವಿವೇಕ್ ಒಬೆರಾಯ್ ನ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಆ ಪಾತ್ರೊಗು ತಯಾರಾಯೆರ್. ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಉಚ್ಚಾರಣೆನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೆರೆ ಡಿಕ್ಷನ್ ಕೋಚ್ ನ ಸಹಾಯ ದೆತೊನುವೆರ್.
ನಟ ವಿನೀತ್ ವಿವೇಕ್ ಒಬೆರೊಯಿನ ಸ್ವರೊನು ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸ್ವತಃ ಒಬೆರೊಯಿನ ಮಾತಾ ಸಂಭಾಷಣೆಲೆನ್ ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ವಿನೀತ್ ಗ್ ಕೊರ್ದು ಪಾತ್ರದ ಸ್ವರೊನು ಬೊಕ್ಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಏರಿಳಿತೊಲೆನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಜುಲೈಡ್, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಸುಕುಮಾರನ್ ಲಾ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ಖಚಿತ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಗೋವರ್ಧನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಅದೇ ತಿಂಗೊಲುಡು, ಪಾಲಿ ವಾಲ್ಸನ್ ತನ್ನನ್ ಆಜಿ ದಿನೊತ ಶೂಟಿಂಗ್ ಗ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ ಡ್, ಮಮತಾ ಮೋಹನದಾಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ತನ್ನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಆ ಕಾಲೊಡು ಆ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ವಿವರೊಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಅಲೆನ ಜಾಗೆಗ್ ನೈಲಾ ಉಷಾನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್.
ಪುರೋಹಿತ ಫಾದರ್ ನೆಡುಂಪಳ್ಳಿ ಪಾತ್ರ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಫಾಜಿಲ್ ಗ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಕೇಂಡೆರ್. ಸುಮಾರ್ 34 ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಸಿನಿಮಾಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತಿಜಿನ ಫಾಜಿಲ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ನ ವಿನಂತಿನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ಗುರುನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ತನ್ನ ರಾಣಂ ಸಹ ತಾರೆ ಗಿಜು ಜಾನ್ ನ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಡು ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ತೋವಿನೊ ಥಾಮಸ್, ಸಚಿನ್ ಖೇಡೆಕರ್, ಶಿವಾಜಿ ಗೌರವ್, ನಂಡು, ಜಾನ್ ವಿಜಯ್, ಕಾಲಭವನ್ ಶಾಜೋನ್, ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜು ಸಂತೋಷ್ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ನಟೆರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬೇತೆ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸ್ವತಃ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಜಾಯೆದ್ ಮಸೂದ್ ನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ರಹಸ್ಯವಾದ್ ದೀದ್ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ದುಂಬು ಮಾತ್ರ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ==
ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಡೇಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಡ್ 16 ಜುಲೈ 2018 ಗ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೂಜೆಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಂಡ್. ಸುಜಿತ್ ವಾಸುದೇವ್ ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕೆರ್. ಬರ್ಪಿನ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ತಂಡೊಗು ಸೇರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite news|title='ലൂസിഫര്' സെറ്റിൽ നിന്ന് വെറൈറ്റി സെൽഫിയുമായി ടൊവിനോ|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/actor-tovino-thomass-variety-selfie-with-lucifer-director-prithviraj-sukumaran/articleshow/65741925.cms|access-date=25 September 2018|work=[[Samayam Malayalam]]|date=9 September 2018|language=ml}}</ref>
ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸುರುತ ಹಂತೊಲೆನ್ ಕುಟ್ಟಿಕ್ಕನಂ ಬೊಕ್ಕ ವಂಡಿಪೆರಿಯರ್ ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಅದೇ ತಿಂಗೊಲು, ತೋಡುಪುಜಾಡ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಲಾ ನಡತ್ಂಡ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಕೊಚ್ಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತಂಡ ತಿರುವನಂತಪುರೊಗು ಪೋಯೆರ್. ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಡ್ ಸುಮಾರ್ 2,000 ಜೂನಿಯರ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ (ಎಕ್ಸ್ ಟ್ರಾಸ್) ಶೂಟಿಂಗ್ ಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್..<ref>{{cite news|author=Web Desk|title=പൃഥ്വിരാജിന്റെ ഏട്ടന്|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/mohanlals-new-blog-on-lucifer-prithviraj/|access-date=25 September 2018|work=[[Indian Express Malayalam]]|date=22 July 2018|language=ml}}</ref>
ಬೊಕ್ಕ ತಿರುವನಂತಪುರೊಡು 6 ಆಗಸ್ಟ್ ಡ್ದ್ 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 ಮುಟ್ಟ 40 ದಿನೊಕುಲು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಂಡ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಸುರುತ ದೃಶ್ಯೊನು ಫಾಜಿಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಒಟ್ಟುಗು ರಡ್ಡ್ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ದಿನ ಶೂಟಿಂಗ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|author=മനോരമ ലേഖകൻ|title=ചെകുത്താന്റെ നമ്പറുമായി ലാലേട്ടന്റെ കാർ|url=https://www.manoramaonline.com/fasttrack/auto-news/2018/07/21/mohanlal-car-in-lucifer.html|access-date=25 September 2018|work=Malayala Manorama|date=21 July 2018|language=ml}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ಸುರುಟು ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ 10 ಮುಟ್ಟ ನಡಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="schedule1">{{cite news|title=മോഹൻലാൽ വിമെൻസ് കോളേജിൽ|url=http://news.keralakaumudi.com/beta/news.php?NewsId=TkNSUDAyMzAzNTc=&xP=Q1lC&xDT=MjAxOC0wOC0wOSAxMzo0ODowMA==&xD=MQ==&cID=OQ==|access-date=26 September 2018|work=[[Kerala Kaumudi]]|date=9 August 2018|language=ml}}</ref>
ಚಿತ್ರೊಡು ಸ್ಟೀಫನ್ (ಮೋಹನ್ಲಾಲ್) ಬಳಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಕಾರ್ ಒಂಜಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್, ಅಯಿತ ವಾಹನದ ನೋಂದಣಿ ಪ್ಲೇಟ್ ಡ್ “666” ಪನ್ಪಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಆಗಸ್ಟ್ ಸುರುಟು ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ 10 ಮುಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿಯೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|author=Digital Native|title=Tovino Thomas back on the sets of 'Lucifer'|url=https://www.thenewsminute.com/article/tovino-thomas-back-sets-lucifer-87502|access-date=26 September 2018|work=[[The News Minute]]|date=30 August 2018}}</ref>
ತಿರುವನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆದ 25 ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೨ ದಾನಿ ಸರಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಂಡ್. ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾದರಿ ಬಾಲೆಲೆನ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಲಾ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ವಿವೇಕ್ ಒಬೆರೊಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ನಟನೆದ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಕುತಿರಾಮಲಿಕಾ ಅರಮನೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅದೇ ದಿನ, ಪೂವರ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಡ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಬ್ರೇಕ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಸೇರ್ದೆರ್. ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ಕೊಲ್ಲಂ ಡ್ ಅಜಿಜಿಯಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೮ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಕನಕಕ್ಕುನ್ನು ಅರಮನೆಡ್ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪೊರ್ತುಡು ಮಸ್ತ್ ಬಿಳುಪುದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಲೆನ್ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನೊಲೆಗ್ ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್. ತಿಂಗೊಲುದ ಕೊನೊಟು, ಟೊವಿನೊ ಥಾಮಸ್ ಕನಕಕ್ಕುನ್ನು ಅರಮನೆದ ತಂಡೊಗು ಸೇರ್ದೆರ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಸುರುಟು ಆರ್ ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮುಗಿತ್ದೆರ್.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಸುರುಟು ಗ್ರೀನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಡ್ ವಿವೇಕ್ ಒಬೆರೊಯಿ ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯೊನು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ತಿರುವನಂತಪುರದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಡ್ ನಡತಿನ ಶೂಟಿಂಗ್ ಡ್ ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವಾಜಿ ಗೌರವ್ ಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್.<ref>{{cite news|title=മോഹൻലാലിന് 10 ദിവസം വിശ്രമം|url=http://news.keralakaumudi.com/beta/news.php?NewsId=TkNSUDAyMzY5NzU=&xP=Q1lC&xDT=MjAxOC0wOS0yMCAxMTowMDowMA==&xD=MQ==&cID=OQ==|access-date=26 September 2018|work=Kerala Kaumudi|date=20 September 2018|language=ml}}</ref>
ನಟ ನಂದುನ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರೊಡು ಮಸ್ತ್ ದೃಶ್ಯೊಲು 40-50 ಶಾಟ್ ಲೆನ್ ದೀದ್ 500 ರ್ದ್ 1000 ಜೂನಿಯರ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ 3000-4000 ಕಲಾವಿದೆರ್ ಇತ್ತೆರ್.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಪಲಾಯಂ ಡ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ನಾಯರ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ದ ಎದುರುದ ಫ್ಲೈಓವರ್ ದ ಎದುರುಡು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡತ್ಂಡ್. ಆ ದೃಶ್ಯೊಡು 2,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜೂನಿಯರ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗೊಂದಲೊದ ನಡುಟು ಸ್ಟೀಫನ್ ಬರ್ಪಿನ ದೃಶ್ಯ ಉಂದು.
ಆದಿಮಲತುರ ಕಡಲತೀರೊಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಯಿನ ಮುಖ್ಯ ದೃಶ್ಯೊಡು ಸುಮಾರ್ ೫,೦೦೦ ಕಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೦೦ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ವಾಹನೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊಡು ಚಿತ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊನು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ 15 ದಿನ ಬೋಡಾಂಡ್.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ತಿರುವನಂತಪುರೊಡು ಶೂಟಿಂಗ್ ಮುಗಿದ್ ಬೊಕ್ಕ, ತಂಡೊ ಒಂಜಿ ವಿರಾಮ ದೆತೊನ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಕುಟ್ಟಿಕ್ಕನಂ ಡ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ದ ಮುಕ್ಲೆನ ಹಂತೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಸುರುಟು, ಗಿಜು ಜಾನ್ ತಂಡೊಗು ಸೇರ್ದ್ ತಿರುವನಂತಪುರೊಡು ಒಂಜಿ ದಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಆರ್ ತನ್ನ ಉಳಿಯಿನ ದೃಶ್ಯೊಲೆಗ್ ಕೊಚ್ಚಿಗ್ ಪೋಯೆರ್.
ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ್ ಡ್ ಮಿನಿಕೋಯ್ ದ್ವೀಪೊಡು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಜಗಳದ ದೃಶ್ಯೊದ ಸ್ಥಳೊನು ತಪಾಸಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ಟಂಟ್ ಸಿಲ್ವಾ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಸ್ಟಂಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ಡ್ದ್ ನವೆಂಬರ್ ೧ ಮುಟ್ಟ, ತೋವಿನೊ ಬೊಕ್ಕ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ನಟನೆದ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ತಿರುವನಂತಪುರೊಡು ನಡತ್ಂಡ್. ಕೇರಳ ಶೂಟಿಂಗ್ ಮುಗಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ನವೆಂಬರ್ 4 ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಮುಂಬೈಡ್ ದುಂಬುದ ಹಂತ ಸುರು ಆಂಡ್.
ಮುಂಬೈಡ್ ವಿಶೇಷ ಸೆಟ್ ಕಟ್ಟಯೆರ್. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಲೂಸಿಫರ್ ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಮುಂಬೈ ದುಂಬುದ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಚಿತ್ರೊದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಹಂತ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನವೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯೊಡು ತಂಡೊಗು ಸೇರ್ದೆರ್. ಮುಂಬೈ ಶೂಟಿಂಗ್ ಡ್ ಸಚಿನ್ ಖೇಡೆಕರ್ ಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ಡ್, ತಂಡ ರಷ್ಯಾಗ್ ಪೋದು ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಈ ಹಂತೊಡು ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ಮುಗಿತ್ದೆರ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣಲಾ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ನಡತ್ಂಡ್.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೦, ೨೦೧೮ಡ್, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಮುಖ್ಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣ ಆತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೊಡು ಪ್ಯಾಚ್-ಅಪ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಗ್ ನಾಲ್ ದಿನ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಗು ಪೋಯೆರೆ ಕಷ್ಟ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ತಡ ಆಂಡ್. ಅಂಚನೆ, ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕೆಲಸ ಸುರು ಆಂಡ್.
ಅಂಚನೆ, ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ್ ದ ಕವರಟ್ಟಿ ದ್ವೀಪೊಡು 20 ಜನವರಿ 2019 ಗ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಮುಗಿಂಡ್.
== ಸಂಗೀತ ==
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ದೀಪಕ್ ದೇವ್. ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಗುಡ್ವಿಲ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಉಷಾ ಉತುಪ್ "ಎಂಪುರಾನೆ - ದಿ ಲೂಸಿಫರ್ ಆಂಥೆಮ್" ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನೊನು ಪಾಡ್ದೆರ್. ದೀಪಕ್ ದೇವ್ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ "ವಾರಿಕಾ ವರಿಕಾ ಸಹಜಾರೆ" ದೇಶಭಕ್ತಿದ ಗೀತೆನ್ ಪುನರ್ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತ್ದ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪಾಡ್ದನೊನು ಮೂಲತಃ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಜಿ.ದೇವರಾಜನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಅಮ್ಸಿ ನಾರಾಯಣಪಿಲ್ಲ ಬರೆತೆರ್. ಉಪ್ಪು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಪೊರ್ತುಡು ಪಾಡ್ದನ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪಾಡ್ದನೊನು ಚಿತ್ರೊಡು ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ ಪಾಡ್ದೆರ್.
"ಕಡವುಲೆ ಪೋಲೆ" ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನೊನು ಬರೆದ್ ಲಾಗನ್ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಪಾಡ್ದೆರ್.
"ರಫ್ತಾರಾ" ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನೊನು ಜ್ಯೋತ್ಸನ ಪಾಡ್ದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ತನಿಶ್ಕ್ ನಬರ್ ಬರೆತೆರ್.
ಭಾರತದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಚಿತ್ರದ ಇಡೀ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ ಆಲ್ಬಮ್ ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.
== ಬಿಡುಗಡೆ ==
'''ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ'''
ಈ ಸಿನಿಮಾ 28 ಮಾರ್ಚ್ 2019 ಗ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಡಬ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬೇತೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಲಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ತೆಲುಗು ಡಬ್ಡ್ ಆವೃತ್ತಿ ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.<ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/may/15/lucifer--to-debut-on-amazon-prime-tomorrow-1977066.html |title=Lucifer to debut on Amazon Prime tomorrow |date=2019-05-15 |access-date=2019-05-16}}</ref>
ಮಾರ್ಚ್ ೩೦, ೨೦೧೯ಡ್, ಗೂಗಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ತನ್ನ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಪುಟೊಡು ಒಂಜಿ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಡೂಡಲ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಡೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಂಡ “ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಎಂಚ ಮುರಿಯೆರೆ ಗೊತ್ತುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಾಯಕೆರ್”. ಲೂಸಿಫರ್, ಮಿಯಾಮಿ ಓಪನ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಆ ವಾರ ಗೂಗಲ್ ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಡ್ ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಲೂಸಿಫರ್ ನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಗ್ 16 ಮೇ 2019 ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದ ಮೂಲಕ ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಡ್ ವಿಒಡಿ (ವಿಡಿಯೋ ಆನ್ ಡಿಮಾಂಡ್) ಆದ್ ಲಾ ಲಭ್ಯ ಆಂಡ್.
== ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ==
ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸಂಜಿತ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು 5 ಡ್ದ್ 3.5 ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಬರೆಯೆರ್, "ಲೂಸಿಫರ್ ಒರಿ 'ಸಾಮೂಹಿಕ ಮನರಂಜನೆ'; ಉಂದು ಖಂಡಿತವಾದ್ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ್ ಸಂತೋಷ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಆಯೆರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಂಶೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಲೀ ನಟನೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಸ್ಟೀಫನ್ ನ ರಡ್ಡನೆ ಅವತಾರೊನು ತೂಲೆ, ಆಂಟೋನಿ ಕ್ಯಾಂಬಾ ಡ್ದ್ ಆಂಟೋನಿ ಕ್ಯಾಂಬಾನ್ ಬುಡ್ದು."<ref>{{Cite web|date=2019-03-29|title=Lucifer quick review: Where Prithviraj the fan makes a movie for Mohanlal the star|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/lucifer-quick-review-mohanlal-5646915/|access-date=2021-11-24|website=The Indian Express|language=en}}</ref>
ಆಂಡಲಾ, ಫಸ್ಟ್ಪೋಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರೊಗು 5 ಡ್ದ್ 1.75 ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, "ರಾಜಕೀಯೊಡು ಕೆಟ್ಟತನೊದ ಅಗತ್ಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾನವನ ಬದುಕುದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ನೇರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಡು ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿನವು ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು. ಆಂಡ ಬದಲಾದ್, ಲೂಸಿಫರ್ ನ ಶುದ್ಧ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಉಳಿದ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಮುಚ್ಚುಂಡು."
ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಅಬಿನ್ ಪೊನ್ನಪ್ಪನ್ ಬರೆಯೆರ್, "ಲೂಸಿಫರ್ ಗ್ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಸುಬ್ಬರಾಜ್ ನ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ಪೆಟ್ಟಾ ಚಿತ್ರೊಗು ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಮ್ಯತೆಲು ಉಂಡು. ಆಂಡ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ರಜನಿಕಾಂತ್ ನ ತಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ನಟನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾರ್ತಿಕ್ ರಜನಿಕಾಂತ್ ನ ಕಳೆದು ಪೋಯಿನ ಮೋಡಿನ್ ತನ್ನ ದುಂಬುದ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ದ್ ಪಿರ ಕನತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಹ್ಲಾಲ್ ನ್ ಲಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ್ ತೂಪೆರ್." ಲೂಸಿಫರ್ ಅರೆನಲೆಕನೆ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಉತ್ಸವದ ಅನುಭವ ಆಪುಂಡು."
ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ದ ಸೇತುರಾಮನ್ ಬರೆಯೆರ್, ಎಸ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಗು 5 ಡ್ದ್ 3 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆಯೆರ್, "ಲೂಸಿಫರ್ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಿಷೆಡ್ ಕಥಾವಸ್ತು ಉಂದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಡ್ ಬರೆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ತಿನವು. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಒರಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸೊದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಎಚ್ಚಿನ ಬಜೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ತೂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರ ನಿರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ಪೂರೈಸೊಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ ದುಡ್ಡು ಗಳಸೆರೆ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು ಮಸ್ತ್ ಸಮಯೊಗು."
ಲಕ್ಷಣ. ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ದ ಎನ್.ಪಲಾಟ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ 5 ಡ್ದ್ 3 ಸ್ಟಾರ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆತೆರ್, "ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ್ ಪಂಡ, ಲೂಸಿಫರ್ ಒರಿ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಪರದೆಡ್ ಜೀವಂತವಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಈರ್ ಒರಿ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಂಡ, ಖಂಡಿತವಾದ್ ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ತೂಲೆ."
ಸಿಫಿ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು 5 ಡ್ದ್ 3 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆಯೆರ್, "ಲೂಸಿಫರ್ ಒರಿ ಮಸಾಲೆ ಮನರಂಜನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಉತ್ಸವದ ಅನುಭವೊಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಅತ್ತ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಪರಾಧ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಅದ್ಭುತ ಸಂಭಾಷಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್. ಖಂಡಿತವಾದ್ ತೂಲೆ!"
ಮಾತೃಭೂಮಿ ಯದುನಾಥ್ ನ ಎಸ್. ಬರೆಯೆರ್, "'ಲೂಸಿಫರ್' ಪನ್ಪಿನವು ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಅನನ್ಯ ಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿನಯೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಿತ್ರ. ವಾಸ್ತವೊಡು, ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಮನಸ್ಸ್ ನ್ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಲ್ಪುನ ಸುರುತ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನಟನೆದ ಚಿತ್ರ ಉಂದು. ರಾಜಕೀಯದ ಅಗೋಚರ ಆಯಾಮೊಲೆನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ, ರಾಜಕೀಯ ಅತ್ಯಂತ ನಾಟಕೀಯ ವೇದಿಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಚಿತ್ರ ತೆರಿಪಾವುಂಡು ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೋಮಾಂಚಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಒರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಟೆ.
ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್ ದ ಸೌಮ್ಯ ರಾಜೇಂದ್ರನ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು 5 ಡ್ದ್ 2 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕೊರ್ದು, "ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಪಾತ್ರ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಚಿತ್ರೊಗು ಒಂಜಿ ಬಲವಾದ್ ಕಥಾವಸ್ತು ಇಜ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಬೇಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಶೈಲಿಯಾಯಿನ ದೃಶ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನ್ ಮಸ್ತ್ ಅವಲಂಬಿಸವುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಬರೆತೆರ್.
== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
ಈ ಸಿನಿಮಾದ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸುರುತ ದಿನೊತ ಒಟ್ಟು ಲಾಭ ಸುಮಾರ್ ₹14 ಕೋಟಿ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್.
ಅಯಿತ ಸುರುತ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು (ಮಾರ್ಚ್ ೨೮-೩೧), ಈ ಸಿನಿಮಾ ಭಾರತೊಡು ₹೨೬.೭೦ ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು, ಅಯಿಟ್ ₹೨೨.೦೫ ಕೋಟಿ ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ₹೪.೬೫ ಕೋಟಿ ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕರ್ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಒಟ್ಟು ಲಾಭೊಡು ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನವು. ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್, ಉಂದು ಸುರುತ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು ₹27.2 ಕೋಟಿ (US$2.8 ಮಿಲಿಯನ್) ಗಳಸೊಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (ಯುಎಇ) ಬೊಕ್ಕ ಗಲ್ಫ್ ಸಹಕಾರ ಮಂಡಳಿ (ಜಿಸಿಸಿ) ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ₹22.2 ಕೋಟಿ (US$2.3 ಮಿಲಿಯನ್), ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ₹2.27 ಕೋಟಿ (US$240,000), ಬೊಕ್ಕ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ₹2.73 ಕೋಟಿ (US$280,000) ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು.
ಸುರುತ ವಾರಾಂತ್ಯೊಗು ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ತಿನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಒಟ್ಟು ₹53.90 ಕೋಟಿ (US$5.6 ಮಿಲಿಯನ್) ಬೊಕ್ಕ ₹54.77 ಕೋಟಿ (US$5.7 ಮಿಲಿಯನ್) ನಡುಟು ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಗು ಉಂದು ಅತಿ ಎಚ್ಚಿನ ಓಪನಿಂಗ್ ವಾರಾಂತ್ಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕೆರ್ ವರದಿ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಕಾರ ಲೂಸಿಫರ್ ಸರ್ವಕಾಲೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಸಾಯಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೇವಲ ನಾಲ್ ದಿನೊಟು ₹50 ಕೋಟಿ (US$5.2 ಮಿಲಿಯನ್) ಗುರುತುನ್ ದಾಂಟೊಂದಿತ್ತಿನ ಅತಿವೇಗದ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್.
ಲೂಸಿಫರ್ ಯುಎಇಡ್ ಕೇವಲ ಮೂಜಿ ದಿನೊಟು 1,60,000 ಟಿಕೆಟ್ ಲೆನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮಾರ್ವೆಲ್ ನ್ ಮೀರ್ದ್.
ಯುಎಇಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರೊಗು ಬಾಹುಬಲಿ ೨: ದಿ ಕನ್ಕ್ಲೂಷನ್ (೨೦೧೭) ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರಡ್ಡನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓಪನಿಂಗ್ ವೀಕೆಂಡ್ ಆದುಂಡು.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಡ್, ಲೂಸಿಫರ್ ಮಾರ್ಚ್ ೨೯-೩೧ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಗಳಸುನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು, ೮೯ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ದ್ ₹೧.೪೨ ಕೋಟಿ (US$೧೫೦,೦೦೦) ಗಳಸೊಂಡು. ಆ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು ಟಾಪ್ 10 ಗ್ ಸೇರ್ನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆದ ಸಿನಿಮಾ ಲೂಸಿಫರ್.
ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ₹30.73 ಕೋಟಿ (US$3.2 ಮಿಲಿಯನ್) ಒಟ್ಟು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಲೂಸಿಫರ್ ಆ ವರ್ಷ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರೊಗು ಮೂಜಿನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓಪನಿಂಗ್ ನ್ ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್, ಪೆಟ್ಟಾ ($6.62 ಮಿಲಿಯನ್) ಬೊಕ್ಕ ಗಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ ($4.8 ಮಿಲಿಯನ್) ದ ಪಿರವುಡು.
ಈ ಚಿತ್ರ ಯುಎಇಡ್ ಆರು ವಾರೊಡ್ ₹25 ಕೋಟಿ (US$2.6 ಮಿಲಿಯನ್) ಗಳಸೊಂಡು. ಮೂಜಿ ವಾರೊಡು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡ್ ₹43.16 ಲಕ್ಷ (US$45,000) ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಡ್ ಮೂಜಿ ವಾರೊಡು ₹77.24 ಲಕ್ಷ (US$80,000) ಗಳಸೊಂಡು.
ಏಪ್ರಿಲ್ ೭ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕೆರ್ ತರಣ್ ಆದರ್ಶ್ ಟ್ವೀಟ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಲೂಸಿಫರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಮಾದರಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ದುಂಬು, ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲು ಕೆಲವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಯುಎಇ-ಜಿಸಿಸಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು. ಆಂಡ ಲೂಸಿಫರ್ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ದ್ ಕಠಿಣ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ಈ ಯಶಸ್ಸು ಮಲಯಾಳ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗು ಪೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆನ್ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಕೊರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನು ತೋಜಾಯೆರ್.
ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ, ಲೂಸಿಫರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ 13ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಸಾಯಿನ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್, ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ₹50.03 ಕೋಟಿ (US$5.2 ಮಿಲಿಯನ್) ಗಳಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ವಿದೇಶಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ₹50 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡ್.
ಪಿಂಕ್ವಿಲ್ಲಾ ಮೇ ೨೦೨೩ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊದ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರೊದ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ₹೧೨೫.೫೦ ಕೋಟಿ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್.
== ಸೀಕ್ವೆಲ್ಸ್ ==
'''ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ಎಲ್2: ಎಂಪುರಾನ್'''
ಒಂಜಿ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರೀಕ್ವೆಲ್ ದ ಯೋಜನೆದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇನ್ನಗ, ಮುರಳಿ ದಿ ಹಿಂದೂಗ್ ಪನ್ಪೆರ್: "ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಒಂಜಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಆದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಪರದೆಡ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದುಂಡು. ಈ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಚಿತ್ರೊಡು ಮಸ್ತ್ ನಾಟಕೀಯ ಸುಳಿವುಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಪ್ತ ಅಂಶೊಲು ಉಂಡು."
ಮೇ ೨೦೧೯ಡ್ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ತನ್ನ ಬಿಜಿ ಅಭಿನಯದ ನಡುಟು ಅಯಿಕ್ ಸಮಯ ಕಂಡುಕೊನೊಡಾಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ತನ್ನ ಮುಂದುವರಿಕೆದ ನಿರ್ದೇಶನೊನು ಇತ್ತೆಲಾ ನಿರ್ಧರಿಸಂದಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಆರ್ ಪಂಡೆರ್: "ಲೂಸಿಫರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮುಗಿಪುನ ಕತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಬರೆಯೆರೆ ಆಯಿಜಿ. ಮುರಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಯಾನ್ ಕತೆನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಪೊರ್ತುಡ್ದ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮುಗಿಪುಜಿ ಪಂದ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು. ವಾಸ್ತವೊಡು, ಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಯಾನ್ ಉಂದೆನ್ 11-ಎಪಿಸೋಡ್ ದ ವೆಬ್ ಸರಣಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ. ಎಂಕುಲು ವಾಸ್ತವೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕತೆತ ಭಾಗೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತುವ."
ಜೂನ್ ೧೮, ೨೦೧೯ಡ್, ಲೂಸಿಫರ್ ದ ಮುಂದುವರಿಕೆಗ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಎಲ್ ೨: ಎಂಪುರಾನ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ನಡತಿನ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಡ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್, ಮುರಳಿ ಗೋಪಿಯ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರ 2020 ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಸುರು ಆವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನಿಗದಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್.144 ಆಂಡಲಾ, ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲೊಗು ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟೆ.
ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ನ ಪ್ರಕಾರ "ಎಂಪುರಾನ್" ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ "ರಾಜೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರ್ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ"; ಅಯಿತ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ "ಒವರ್ಲಾರ್ಡ್".
ಲೂಸಿಫರ್ ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಕತೆತ ನೇರ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಎಂಪುರಾನ್ ಆಪುಜಿ ಪಂದ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬದಲಾದ್, ಲೂಸಿಫರ್ ನ ಘಟನೆಲೆಗ್ ದುಂಬು ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ದಾದ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಈ ಚಿತ್ರ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸ್ಟೀಫನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುರೇಶಿನ ಜೀವನೊಡು ಜಾಯೆದ್ ಮಸೂದ್ ನ ಪಾತ್ರ ಲೂಸಿಫರ್ ಡ್ ತೋಜುನಲೆಕ ಸಣ್ಣ ಅತ್ತ್ ಪಂದ್ ಲಾ ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Lucifer – Financial Information Australia|url=https://www.the-numbers.com/movie/Lucifer-(India)(2019)/Australia#tab=box-office|publisher=[[The Numbers (website)|The Numbers]]|access-date=2 July 2019|archivedate=1 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221201154807/https://www.the-numbers.com/movie/Lucifer-(India)(2019)/Australia#tab=box-office|url-status=dead}}</ref>
== ರಿಮೇಕ್ ==
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ದ ಕಡೆಟ್, ಸೈ ರಾ ನರಸಿಂಹ ರೆಡ್ಡಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಚಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಕೇರಳೊಡು ನಟ ಚಿರಂಜೀವಿ ಲೂಸಿಫರ್ ಚಿತ್ರದ ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರದ ರೀಮೇಕ್ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ದುಂಬೇ ಕೊಂಡೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್. ಸೈಯ ರಾ ನರಸಿಂಹರೆಡ್ಡಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪಿರವು ಶೂಟಿಂಗ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂಡೆರ್.<ref>{{Cite web|date=2019-03-28|title='Lucifer' review: An unabashed fanboy tribute to Mohanlal|url=https://www.thenewsminute.com/article/lucifer-review-unabashed-fanboy-tribute-mohanlal-99096|access-date=2021-11-24|website=The News Minute|language=en}}</ref>
ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮೆಚ್ಚಿಗೆ ಆಯಿನ ಚಿರಂಜೀವಿಲಾ ತೆಲುಗು ರೀಮೇಕ್ ನ್ ಮೂಲ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಆಸೆನ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
ರೀಮೇಕ್ ಗ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಗಾಡ್ ಫಾದರ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣ 2021ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್, ಮೋಹನ್ ರಾಜ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
kn1w4hvsz4a9juxlqtuci7ivl8uye6i
ಅಡಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು
0
27868
365413
365383
2026-08-14T23:40:44Z
InternetArchiveBot
4316
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
365413
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|2011 film by Salim Ahamed}}
{{Use dmy dates|date=April 2019}}
{{Infobox film
| name = ಆದಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು
| image = AdaminteMakanAbu.JPG
| caption = Theatrical release poster
| director = ಸಲೀಂ ಅಹಮದ್
| producer = ಸಲೀಂ ಅಹಮದ್
| writer = ಸಲೀಂ ಅಹಮದ್
| screenplay =
| story =
| based_on = <!-- {{based on|title of the original work|writer of the original work}} -->
| starring =
ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್<br />ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್
| music = ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್
ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಕಪಲ್ಲಿ
| cinematography = ಮಧು ಅಂಬಾಟ್
| editing = ವಿಜಯ್ ಶಂಕರ್
| studio = ಅಲೆನ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾ
| distributor = ಕಲಾಸಂಘಂ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released = {{ 24 June 2011<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/194880/ |title=ആദാമിന്റെ മകന് അബു 24ന് |language=ml |date=21 June 2011 |work=[[Mathrubhumi]] |access-date=24 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110625073205/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/194880/ |archive-date=25 June 2011 }}</ref>}}
| runtime = 101 ನಿಮಿಷಗಳು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}1.5 [[crore]]<ref name="Distribution">{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/small-budget-adaminte-makan-set-big-release-017 |author=Sreenivasa Raghavan |title=Small-budget Adaminte Makan... set for big release |date=21 May 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=25 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524045253/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/small-budget-adaminte-makan-set-big-release-017 |archive-date=24 May 2011 }}</ref>
| gross =
}}
'''ಅಡಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು''' (ಅನುವಾದ: ಅಬು, ಆಡಮ್ ನ ಮಗೆ) 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರ. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಬರವು, ನಿರ್ದೇಶನ ಬೊಕ್ಕ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್. ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು, ಮುಕೇಶ್, ಕಾಲಭವನ ಮಾಣಿ, ಸೂರಜ್ ವೆಂಜರಾಮೂಡು ಬೊಕ್ಕ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಧು ಅಂಬತ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="Oscar Shortlist">{{cite web |url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2012/20120118.html |title=9 Foreign Language Films Vie for Oscar |access-date=19 January 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120518164323/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2012/20120118.html |archive-date=18 May 2012 }}</ref>
ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಅಬು (ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್) ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಬಡ ಅಟ್ಟರ್ (ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ) ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುನ ಕತೆ ಉಂಡು. ಜೀವನೊಡು ಅರೆನ ಒಂಜೇ ಮಲ್ಲ ಆಸೆ ಪಂಡ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನವು. ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನ ಕನೊನು ನನಲಾತ್ ಸತ್ಯ ಆಯೆರೆ ಅಬು ಕಷ್ಟೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ಸುಮಾರ್ ಒಂಜಿ ದಶಕೊಗು ದುಂಬು ಸುರು ಆಂಡ್. ಡಿಜಿಟಲ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನ್ ಬಳಸದ್ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅವಧಿಡ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೨೦೧೦ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ತ್ರಿಶೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸ್ಥಳೊಲು.
ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಜೂನ್ ೨೪, ೨೦೧೧ಡ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಮಸ್ತ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಕತೆ, ನಿರ್ದೇಶನ, ಅಭಿನಯ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊಗು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>[http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article2659157.ece "‘Adaminte Makan Abu' to be remade in Hindi"]. ''[[The Hindu]]''. 25 November 2011. Retrieved 2 December 2011.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130608083504/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-19/news-interviews/30297338_1_big-screen-special-screening-short-films "Everybody is becoming a critic today: Nikhil Advani"]. ''[[The Times of India]]''. 19 October 2011. Retrieved 11 November 2011.</ref>
'''ಈ ಸಿನಿಮಾ ನಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು:'''
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾ
* ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ — ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ — ಮಧು ಅಂಬತ್
* ಎಡ್ಡೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ
'''ಅತ್ತಂದೆ, ಈ ಸಿನಿಮಾ ನಾಲ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು:'''
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾ
* ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ — ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ
* ಎಡ್ಡೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ
ಅಡಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ 2011 ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆದ ಚಿತ್ರೊಗು ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ ಆದ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊನು ಅಂತಿಮ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್.
== ಕಥಾವಸ್ತು ==
ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮ ಪಂಡ ಕೇರಳದ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಒರಿ ಹಿರಿಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜೋಡಿ. ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನೊಡು ಮಲ್ಲ ಆಸೆ ಪಂಡ ಮೆಕ್ಕಾಗ್ ಪೋದು ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನವು. ಈ ಕನೊನು ನನಲಾತ್ ನಡಪಾಯೆರೆ ಜೀವನದ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಲಾ ತ್ಯಾಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದುಡ್ಡುನ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಬು ಮೆಕ್ಕಾಗ್ ಪೋಪಿನ ಕನಸ್ ಗ್ ದುಡ್ಡುನ್ ಮಸ್ತ್ ಮಿತವ್ಯಯೊಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಗಲ್ಫ್ ಅಲೆತ ಭಾಗವಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಮಗೆ ಸತ್ತರ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯೊಗು ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್. ಆಂಡ ಆರ್ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಬಹುತೇಕ ಮದತೆರ್. ಏಳ್ ವರ್ಸೊದ ಜೋಡಿ, ಆ ವರ್ಷ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ದುಡ್ಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಅಬು ಅತ್ತಾರ್ (ಪುಷ್ಪೊಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ), ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅನಗತ್ಯ ಉನಾನಿ ಮರ್ದ್ ಲೆನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಐಶುಮ್ಮ ಜಾನುವಾರು ಬೊಕ್ಕ ಕೋರಿಲೆನ್ ಸಾಕಾದ್ ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯೊಗು ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕಂಡನಿಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನೊನು ಸಾಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಬು, ಆರ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸ್ತುಲೆನಲೆಕನೆ, ತ್ವರಿತವಾದ್ ಬದಲಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ಆಧುನಿಕ ಲೋಕೊಡು ಪಿರಾಕ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾದ್ ತೋಜುಂಡು.
ಒರಿ ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕೆರ್, ಅಬುನ ಒರಿ ಸ್ನೇಹಿತೆ, ಅಬುನ ಅಗತ್ಯೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಅರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬರ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಚಾ ಅಂಗಡಿದ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಆಯಿನ ಹೈದರ್, ಅಬುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗ್ ಸಹಾನುಭೂತಿ ತೋಜಾವೆರ್. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ‘ಉಸ್ತಾದ್’ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಾತ್ರ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಒರಿ ನಿಗೂಢ ಸಾಧು ಅಬುಗು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಲಹೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಅಬುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಂದು, ಅಬುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಂದು, ಮಸ್ತ್ ಎಡ್ಡೆ ಉದ್ದೇಶದ ಜನಕುಲು ಅರೆಗ್ ದುಡ್ಡು ಸಾಲ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಫರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಅಬು ಏರೆಡಲಾ ದುಡ್ಡು ಸಾಲ ದೆತೊನೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತಿನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಚರಣೆಲೆಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದುಂಡು.
ಅಬು ಮಲ್ಲೆ ಆನಗ, ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನ ತುರ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಹತಾಶೆ ಏರುಂಡು. ಅಕೇರಿಗ್, ಬೇಜಾರು ಬೊಕ್ಕ ಬೇಜಾರುಡ್ದ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಇಲ್ಲದ ಎದುರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಜಾಕ್ ಫ್ರೂಟ್ ಮರನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಒರಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಅಬುಗು ಯಾತ್ರೆಗ್ ಬೋಡಾಪಿನ ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ದೆತೊನೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸುರುಟು, ಒರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಬುನ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿನ್ ಖಂಡಿಸರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಅಯನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಂಚ ದೆತೊನುನ ಬುಕ್ಕೊ, ಅಬುಗು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆ.
ದಂಪತಿಲು ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆದ ತಯಾರಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ನಡಪಾವುನ ಹಜ್ ತಯಾರಿ ತರಗತಿಲೆಗ್ ಹಾಜರಾತಿನವು, ಮೆನಿಂಗೊಕಾಕಲ್ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ಗ್ ಲಸಿಕೆ ಪಾಡುನವು, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಸ ಇಹ್ರಾಮ್ ಬಟ್ಟೆಲೆನ್ ಕೊಂಡೊನುನವು ಉಂದೆಟ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು.
ಹಜ್ ಗ್ ಪೋಪಿನ ದುಂಬು, ಅಬು ತನ್ನ ಪಿರಾಕ್ದ ಸಾಲೊಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ದುಂಬು ಜಗಳ ಆಯಿನ ತನ್ನ ಪಿರಾಕ್ದ ನೆರೆಕರೆತ ಸುಲೈಮಾನ್ ಗ್ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರೆರೆ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಮೈಲ್ ದೂರೊಗು ಪೋಪೆರ್.
ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್ ರೆಡಿ ಆತ್ಂಡ್. ಪ್ರಯಾಣದ ಸುರುತ ಬಿಂದು ಆಯಿನ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಬಸ್ ಸವಾರಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ, ಅಬುನ ಜಾಕ್ ಫ್ರೂಟ್ ಮರನ್ ಕೊಂಡುನ ಕಟ್ಟೆದ ಮಾಲೀಕೆರ್, ಮರಕ್ ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ನಗ, ಮರತ ಕಾಂಡ ಕೊಳೆತ ಬೊಕ್ಕ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಆದುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅಬುನ ಉದ್ದೇಶ ಎಡ್ಡೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಆರ್ ದುಡ್ಡುನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡ ಅಬು ದುಡ್ಡುನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಉಂದು ಹಲಾಲ್ ಅತ್ತ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನಗ ಅಲ್ಲಾಹ್ ಗ್ ಕೋಪ ಬರ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಹಜ್ ದ ಕನ ನಿಜ ಆಪುಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆನಗ, ಅಬುಗು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ವಿಷಯ ತೆರಿಯುಂಡು. ಮರಕ್ಲಾ ಜೀವ ಉಂಡು; ಅರೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಎದುರುದ ಮರನ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ದೀನಗ ಅಯಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಜೀವಿಲು ಸೈತ್ ಂಡ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅನಿಸವುಂಡು. ಅಬು ತನ್ನನ್ ಹಜ್ಜ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಆದುಪ್ಪೊಲಿ ಪಂದ್ ಅಬು ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಹಜ್ ದ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಅಬು ತನ್ನ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಐಶುಮ್ಮಗ್ ಪನ್ಪೆರ್, "ಮುಕ್ಲೆ ವರ್ಷ ಪೋವೊಡು." ಅಪಗ ಆರ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಜಾಕ್ ಫ್ರೂಟ್ ಮರನ್ ನಡ್ಪೆರ್. ಹಜ್ ಸುರು ಆಪಿನ ಅದೇ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಬು ಮಸೀದಿಗ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೋಪಿನೆಟ್ ಚಿತ್ರ ಮುಗಿಪುಂಡು.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ ==
* ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ — ಅಬು<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-20/chennai/29564006_1_haj-pilgrimage-malayalam-film-first-film|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105144447/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-20/chennai/29564006_1_haj-pilgrimage-malayalam-film-first-film|url-status=dead|archive-date=5 November 2012|author=T. Ramavarman |title=Debut director makes a mark |date=19 May 2011|location=India|work=[[The Times of India]]|access-date=25 May 2011}}</ref><ref name="Mangalam report">{{cite news|url=http://mangalam.com/index.php?page=detail&nid=430322&lang=malayala |title=കാല്പ്പനികതയുടെ കൈയൊപ്പ്|language=ml|author=K. Sujith|work=[[Mangalam]] |date=29 May 2011|access-date=8 June 2011}}</ref>
* ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ — ಐಶುಮ್ಮಾ
* ಆದರ್ಶ್ ಆಂಟೋ — ಸತ್ತಾರ್
* ಮುಕೇಶ್ — ಅಶ್ರಫ್
* ಕಲಾಭವನ್ ಮಣಿ — ಜಾನ್ಸನ್
* ತಂಪಿ ಆಂಟನಿ — ಉಸ್ತಾದ್
* ಸುರಾಜ್ ವೆಂಜಾರಮೂಡು — ಹೈದರ್
* ನೆಡುಮೂಡಿ ವೇಣು — ಗೋವಿಂದನ್ ಮಾಸ್ಟರ್
* ಟಿ. ಎಸ್. ರಾಜು — ಮಾಲಿಯೆಕ್ಕಲ್ ಅಸೈನಾರ್ ಹಾಜಿ
* ಜಾಫರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ — ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
* ಶಶಿ ಕಳಿಂಗ — ಕಬೀರ್
* ಎಂ. ಆರ್. ಗೋಪಕುಮಾರ್ — ಸುಲೈಮಾನ್
* ಅಂಬಿಕಾ ಮೋಹನ್ — ನಳಿನಿ
* ನಿಶಾ ಸಾರಂಗಿ — ರಬಿಯಾ
* ಮುರಳಿ — ಅಮೀರ್
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮಯನಾಡ್ — ಕೈತಿ
* ವಿನೋದ್ ಕೋವೂರ್ — ಮೊಯ್ದೀನ್
* ಶಶಿಧರನ್ ಮಟ್ಟನ್ನೂರ್ — ಮಮ್ಮುಂಜಿ<ref>{{cite news |url=http://mangalam.com/index.php?page=detail&nid=427762&lang=malayalam|title=ചില്ലറ മാത്രം വാങ്ങി അഭിനയിച്ചു|language=ml|date=22 May 2011|work=[[Mangalam]]|access-date=25 May 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.madhyamam.com/news/79551/110520|title=അബുവിന്റെ പെട്ടി സലിംകുമാറിന്റെ പ്രതിഫലം|language=ml|date=20 May 2011|work=[[Madhyamam]]|access-date=26 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110602230925/http://madhyamam.com/news/79551/110520|archive-date=2 June 2011|url-status=dead}}</ref>
== ಉತ್ಪಾದನೆ ==
'''ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್'''
ಆಡಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರ. ಆ ಕತೆ ಅರೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ಪತ್ತ್ ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು.<ref name="Creation is often traumatic">{{cite news|url=http://newindianexpress.com/entertainment/interviews/article444004.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304095715/http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article444004.ece |url-status=dead |archive-date=4 March 2016 |title=Creation is often traumatic|author=Shankaran Malini|date=23 June 2011|work=The New Indian Express |location=India|access-date=13 November 2011}}</ref>
ಚಿತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ಸುಮಾರ್ ಒಂಜಿ ದಶಕೊಗು ದುಂಬು ಸುರು ಆಂಡ್. ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸುರುತ ಪಾತ್ರ, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕತೆ ಅರೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. 2000 ದಶಕದ ಸುರುಟು ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿತ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಹ್ಮದ್ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ಕನಸ್ ತೋಜಾಯೆರ್. ಆಂಡ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಷ್ಟ ಆಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಆರ್ ಕೇಂಡಿನ ಕತೆಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ತೂಯಿನ ಜನಕುಲು ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬುಗು ಕತೆತ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಬುಳೆಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://www.keralamax.com/movies/aadaaminte-makan-abu-salim-kumar-to-do-the-lead-role-in-the-film/ |title=Adaminte Makan Abu – Salim Kumar to do the lead role in the film! |date=3 November 2010 |publisher=Keralmax.com |access-date=30 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120404174434/http://keralamax.com/movies/aadaaminte-makan-abu-salim-kumar-to-do-the-lead-role-in-the-film/ |archive-date=4 April 2012 }}</ref> ತ್ರಿಶೂರುದ ಅಥಾನಿಡ್ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸೆಟ್ ನ್ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಜ್ಯೋತಿಶ್ {{INRConvert|2|l|1|nolink=yes}} ದ ಶೂಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite news |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753765&contentId=9362000&tabId=11|title=ആദാമിന്റെ വീടൊരുക്കിയ ആനന്ദത്തോടെ ജ്യോതിഷ് |language=ml|date=21 May 2011|work=[[Malayala Manorama]]|access-date=25 May 2011}}</ref>
ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲು ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮ ನಿಜ ಜೀವನೊಡು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿಡ್ದ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಿನವು. ಜೆಡ್ಡಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡು ಕುಟುಂಬೊಗು ಕನತಿನ ಉಡುಗೊರೆಲೆಡ್ದ್ ಉಂಡಾತಿನ ಅತಿಯಾದ ಸಾಮಾನುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನಗ, ಅಹ್ಮದ್ ಉಮ್ರಾ ಯಾತ್ರೆಡ್ದ್ ವಾಪಸ್ ಬರ್ಪಿನ ಒರಿ ಹಿರಿಯ ಜೋಡಿನ್ ತೂಯೆರ್. ಅಕುಲು ಬಾರಿ ಸರಳ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಆಸೆಡ್ ದುಡ್ಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಅಕುಲು ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಭಯೊಡು ಅಕುಲು ಅಕೇರಿಗ್ ಉಮ್ರಾ ಯಾತ್ರೆಡ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್.<ref>{{cite news|language=ml |work=[[Mathrubhumi]] |date=20 May 2011 |access-date=8 December 2011 |title=മലയാളത്തിലെ നേട്ടം ആവേശകരം- മധു അമ്പാട്ട് |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/945720/2011-05-20/entertainment |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012052744/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/945720/2011-05-20/entertainment |archive-date=12 October 2013 }}</ref>
ಅಹ್ಮದ್ ಜೋಡಿನ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ವಿಮಾನ ಸಮಸ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಹೋಟೆಲ್ ವಸತಿಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುನಗ, ಅಹ್ಮದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಮನೋಭಾವ, ಜೀವನದ ಅನುಭವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸದ್ಗುಣೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ತೆರಿನಕುಲು.
ಅಹ್ಮದ್ ನ ಊರು ಅಬುಟಿಕ್ಕದ ಒರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಲಾ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ಅಬುಗು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಯೆರ್. ಅಬುಟಿಕ್ಕ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಬು ಪಾತ್ರೊದಲೆಕನೆ ತೋಜುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ವರ್ತನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಹ್ಮದ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಉಮ್ರಾ ಯಾತ್ರೆಡ್ ತೂಯಿನ ಹಿರಿಯ ಜೋಕುಲೆನ ಅನುಭವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಊರುದ ಅಬುತ್ತಿಕ್ಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಪನ್ಪಿನ ಸಿನಿಮಾನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|work=The New Indian Express |publisher=[[IBN Live]] |date=3 December 2011|time=11:14 am (IST)|location=Kochi, India|title=The glory of Mother Mary |url=http://ibnlive.in.com/news/the-glory-of-mother-mary/208266-60-122.html|archive-url=https://archive.today/20120708213346/http://ibnlive.in.com/news/the-glory-of-mother-mary/208266-60-122.html|url-status=dead|archive-date=8 July 2012|access-date=8 December 2011}}</ref>
ಕಾಲೇಜಿದ ಕಾಲೊಡು, ಅಹ್ಮದ್ ಮೂಜಿ ಮೂಲ ಕತೆಕುಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಒಂಜಿ ಕೇರಳದ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್, ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿನೆ ಅಬುನ ಕತೆ. ಅಬುನ ಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಆರ್ ಅವೆನ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ ಆದ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ ಒಂಜಿ ಸಂದೇಶೊನು ಕೊರ್ದು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಅಹ್ಮದ್ ಗ್ ಅಂತಿಮ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೋಡಾಂಡ್. ಚಿತ್ರೊಗು ಒರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಹಣಕಾಸುದಾರೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೊಡು ಪನ್ಪಿನವು ಆರ್ ಎದುರಿಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲ್. ಇಂಚಿನ ಒಂಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ಚಿತ್ರೊಗು ಹಣಕಾಸು ಕೊರ್ರೆ ಏರ್ಲಾ ದುಂಬು ಬತ್ತಿಜೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ದೂರದರ್ಶನೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದು ತನ್ನ ಸಂಬಳನ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಆ ದುಡ್ಡು ಸಾಕಾಗುಜಿ.
ಅಂಚನೆ, ಆರ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇಡಿನ್ ತೂಯೆರ್. ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿ ಶಾಂಬೂ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ನ ಒರಿಯೆ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಉಂದೆಕ್ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಚಿತ್ರಕಥೆಕಾರೆ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಶ್ಯಾಂಬೂ ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇಡಿನೊಟ್ಟುಗು ಈ ಕತೆನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಕತೆತ ಬಗ್ಗೆ ದುಂಬೇ ಗೊತ್ತಿತ್ತಿನ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇಡಿ, ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್.
== ಪಾತ್ರೊಲು ==
ಚಿತ್ರೊಗು ನಟೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡೊನು ಅಂತಿಮ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಮಸ್ತ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="Preview by The Hindu">Jos Thomas. (1 December 2011). {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130204010059/http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2677160.ece|title="Preview: Aadaminte Makan Abu"}}. ''[[The Hindu]]''. Retrieved 8 December 2011.</ref>
ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತಿನಗ, ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಯಕನ ಗ್ಲಾಮರ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ನಟನೊಟ್ಟುಗು ಗಂಭೀರ ವಿಷಯೊಡು ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ಪುನ ಅಪಾಯೊನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಆಂಡ ಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮಹತ್ವೊಗು ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಅಪಾಯ ಎಲ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ಅರೆಗ್ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಅಹ್ಮದ್ 2010ಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನ್ ತೂದು ಅಬು ಪಾತ್ರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಹ್ಮದ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಈ ಪಾತ್ರೊಗು ಒರಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಕೆಫೆ ಸಂಕಲನ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ದ ಪತ್ತ್ ಕತೆಟ್ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಮ್ಮೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರೆ ಬಲವಂತ ಆಯಿನ ಮಗೆ ಆದ್ ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನ ಗಮನಾರ್ಹ ನಟನೆಲಾ ಅಹ್ಮದ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಆಂಡ್.
ಆಂಡಲಾ, ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ಸುರುಟು ಚಿತ್ರೊನು ತನ್ನ ಭುಜೊಡು ಕರೆತೊಂದು ಪೋಪಿನ ಒರಿ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ಅಹ್ಮದ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಭರವಸೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊಗು ಅನುಭವಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕೆ ಮಧು ಅಂಬತ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತೊಗು ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಕಪ್ಪಳ್ಳಿನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರೊಗು ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಅಬು ಪಾತ್ರೊಗು ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಆರ್ ಏರ್ಲಾ ಪಾರಿತೋಷಿಕೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್.
ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತಿನ ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಹ್ಮದ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಪಂಡ ಅರೆಗ್ ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆನ ಮೋನೆದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಕಾಲಭವನ್ ಮಣಿ, ಮುಕೇಶ್, ಸೂರಜ್ ವೆಂಜಾರಮೂಡು, ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಬೊಕ್ಕ ಜಾಫರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ಲಾ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಅಹ್ಮದ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ಪ್ರತಿಭೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರದ ಕತೆಟ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞೆರೆನ ಆಸಕ್ತಿಡ್ದ್ ಉಂದೆನ್ ಸಾಧಿಸೆರೆ ಸುಲಭ ಆಂಡ್.
ಮಧು ಅಂಬತ್ ಸುಮಾರ್ 12 ವರ್ಸೊದ ಅಂತರೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊಗು ಪಿರ ಬತ್ತೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ==
ಮಾತಾ ನಟೆರೆನ ಮೇಕಪ್ ನ್ ಪಟ್ಟಣಂ ರಶೀದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಆರ್ ಬಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ನಕಲಿ ಗಡ್ಡ ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ನ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣೊಗು ಸರಿ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಡ್ಡುನ್ ಖರ್ಚು ಮಲ್ತ್ದ್ ಮುಂಬೈಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಸರಿಹೊಂದುನ ಗಡ್ಡನ್ ಕನತೆರ್.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ಡ್ ಸುರು ಆದ್ ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊಲೆನ್ ತ್ರಿಶೂರುದ ಅಥಾನಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಜ್ಯೋತಿಷ್, ಕೇವಲ ₹2 ಲಕ್ಷ ಖರ್ಚುಡ್ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಸೆಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.
ಅರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಡಿ-೨೧ ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್ ಬಳಸದ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆದ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕೆರ್ ಮಧು ಅಂಬತ್ ಸುರುಕು 16 ಎಂಎಂ ಫಿಲ್ಮ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜಿಸಯೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಖರ್ಚುಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಮಸ್ತ್ ಲಾಂಗ್ ಸೀನ್ ಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನೆಡ್ದಾವರ 35 ಎಂಎಂ ಫಿಲ್ಮ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ದೃಶ್ಯೊಲು ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ಏಕಾಂತತೆದ ಭಾವನೆನ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ತೋಜಾವುನ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.
ಅಂಬತ್ ಲೈಟಿಂಗ್ ಡಿಸೈನ್ ಡ್ ಲಾ ಪ್ರಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಚಿತ್ರದ ವಿಷಯೊಗು ಬೊಕ್ಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಗು ಸರಿ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಲೈಟಿಂಗ್ ಡಿಸೈನ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರ್ ₹1.5 ಕೋಟಿ ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರೊನು ಮುಗಿಪಾಯೆರೆ, ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೀರಿಯಲ್ ಲೆಗ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬರೆಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತಿನ ಮಾತಾ ದುಡ್ಡುನ್ ಖರ್ಚು ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಆ ದುಡ್ಡು ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಾಗುಜಿ.
ಚಿತ್ರೊಗು ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ರೆ ಅತ್ತಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಏರ್ಲಾ ದುಂಬು ಬರಂದಿನಗ, ಅಹ್ಮದ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಹ್ಮದ್ ಬರೆತಿನ ಶಾಂಬೂ ಸಿನಿಮಾದ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿ. ಅಹ್ಮದ್ ನ ಒಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆರ್ ತಕ್ಷಣ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಉಂದೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ವೇಗ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕೇವಲ 31 ದಿನೊಟು ಮುಗಿಂಡ್.
ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪರೆ, ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸಕೆರ್ ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿನ್ ಪುನರ್ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯೆರೆಗ್ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಈ ಬೇಲೆನ್ ಮುಗಿತ್ಂಡ್. ಕೆಲವು ಹಿರಿಯ ತಂತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಲಾ ಏರ್ಲಾ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ಕೊರ್ದು ಚಿತ್ರೊನು ಸುಧಾರಿಸೆರೆ ದುಂಬು ಬತ್ತೆರ್. ಫಿಯಾಸ್ ಟೊಪ್ಪಿಲ್ ಚಿತ್ರದ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ನ್ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಥೀಮ್ ==
ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಧರ್ಮೊನು ಮೀರ್ದ್ ಮಾನವ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಯಾಮೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಷಯೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಚಿತ್ರೊಡು ಪ್ರಮುಖವಾದ್ ತೋಜುಂಡು.
ಅಬುಗು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ದುಂಬು ಬರ್ಪಿನ ಊರುದಕ್ಲೆನ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ಈ ಮಾನವೀಯತೆ ತೋಜುಂಡು. ಅವುಲು ಕ್ರೈಸ್ತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಾನ್ಸನ್ (ಕಾಲಭವನ ಮಾಣಿ) ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ಶಾಲೆದ ಗುರು (ನೆದುಮುಡಿ ವೇಣು) ಉಲ್ಲೆರ್.
ಒಂಜಿ ಸರಳ ಕಥಾವಸ್ತುದ ಮೂಲಕ, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಸಂದೇಶೊನುಲಾ ಕೊರ್ಪೆರ್. ನರಮಾನ್ಯನ ಪ್ರಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಜೀವಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುನ ಸಮ್ಮಂದೊನು ಇಲ್ಲದ ಎದುರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಮರ, ಪೆತ್ತದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸವೆರ್. ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ದುಡ್ಡು ಬೋಡಾಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಅಬು ಭಾರೀ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ಗಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮರನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಮರನ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ದೀಯೆರೆ ಅಬು ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ದೂಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಮರ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜೀವಿಲೆನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನೊನು ನಾಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಅರಿವುಡ್ದ್ ಅರೆಗ್ ಭಯಾನಕ ಆಪುಂಡು. ಈ ರೀತಿಡ್ ನರಮಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಬಂಧೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ತೋಜಾವುಂಡು.
ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ನಾಟಕೀಯ ಆವೃತ್ತಿಡ್, ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್ ಅರೆನ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಅಬುಗು ದುಡ್ಡು ಕಡಪುಡುವೆ ಪಂದ್ ಕೆಲವು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಅಂಗಡಿದಾರೆರ್ ಶಂಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಈ ಉಲ್ಲೇಖೊನು ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ ಆಧುನಿಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜೊಡು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರೊದ ರೂಪೊಡು ತೋಜಾವುನ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್.
ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒರಿ ಊರುದ ಭವಿಷ್ಯ ಪನ್ಪಿನಾಯೆ ಆದ್ ತೋಜುನ ಉಸ್ತಾದ್ ನ ಪಾತ್ರೊಲಾ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬುಡ್ ಶುದ್ಧವಾದ್ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಒವ್ವೆ ಪಾತ್ರಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮನ ಒಂಜೇ ಮಗೆ ಸತ್ತರ್, ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಕೆಲವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಗುಣೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ. ಈ ಅಂಶ ಭಾರತೊಡು ನಿರಾಶ್ರಿತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕೆರ್ ಎದುರಿಸೊಂದಿಪ್ಪುನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊಗು, ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಸಿನಿಮಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಗುರುತಿಸವೊಂಡುಂಡು.
ಜಾಗತಿಕೀಕರಣೊಲಾ ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಸಮಕಾಲೀನ ಕೇರಳದ ಮಿತ್ತ್ ಜಾಗತಿಕೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ತೋಜಾವುಂಡು. ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪುರುಷೆರ್ ಉದ್ಯೋಗೊಗು ದುಬೈ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೇತೆ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶೊಲೆಗ್ ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಕುಟುಮೊಗು ಕಾಸ್ ಕಡಪುಡುಂಡಲಾ, ಅಕ್ಲೆನ ದೈಹಿಕ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಕ್ಡ್ ಮಹತ್ವೊದ ಬದಲಾವಣೆಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಕತೆತ ಪಾತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನ್ ಮಸ್ತ್ ಆದರ್ಶೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಎಸ್. ಆನಂದನ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನ್ ಮಸ್ತ್ ಆದರ್ಶೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್. ಒಂಜಿ ಬಿಜಿ ಊರುದ ಎದುರುಡು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಊರು ಮಸ್ತ್ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಜನಕುಲು ಒಂಜೊಂಜಿ ಸೌಹಾರ್ದೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, 1980 ದಶಕೊಡು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೇರಳೊನು ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಮಾಜ-ಎಡ್ಡೆ ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಿಗೂಢ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆಡ್ದ್ ತುಂಬಿನ ಪರಿಸರ-ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ್ ತೋಜುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಈ ಪಾತ್ರೊಲು ಆದರ್ಶವಾದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅಂಚನೆ ಜನಕುಲು ನಿಜ ಜೀವನೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಪಂದ್ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಬುನಲೆಕನೆ ಒರಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ದಯೆ ತೋಜಾವುನ ಒರಿ ಸಮಾಜೊಡ್ದ್ ದಯೆನ್ ಬದಲ್ ಗ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆನ್ ಆರ್ ತೋಜಾವೆರ್.
== ಸಂಗೀತ ==
ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ. ಚಿತ್ರೊದ ಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ಭಾವನೆಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಸೀಮಿತವಾತ್ ಇಜ್ಜಿ, ಅವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಂಗೀತೊನು ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶೈಲಿಗ್ ಸೀಮಿತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆರ್ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್.<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-isaac-thomas-kottukapally/20110606.htm|title=Films can do without background music|author=Shobha Warrier|date=6 June 2011|publisher=[[Rediff]]|access-date=8 June 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://mangalam.com/index.php?page=detail&nid=430323&lang=malayalam|title=വഴിമാറിപ്പോയ പഥികന്|language=ml|author=Ramesh Puthiyamathom|work=[[Mangalam]]|date=29 May 2011|access-date=8 June 2011}}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ, ಸಂಗೀತ ಅರೇಬಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಮಾಪಕೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಹಜ್ ಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ವಿಷಯೊಲು ಪರದೆಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ಅವೆನ್ ಕಮ್ಮಿಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಸಂಗೀತೊಡು ಔಡ್, ಮಂಡೊಲಿನ್, ಸಂತೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸರೋಡ್ ಇಂಚಿನ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸಂತೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸರೋಡ್ ದ ಶಬ್ದೊಗು ಔಡ್ ದ ಶಬ್ದೊಗು ಕೆಲವು ಸಾಮ್ಯತೆ ಉಂಡು.
ತಬ್ಲಾ, ಕೊಳಲು, ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೊಲ್ಲುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡೊಲ್ಲುಲುಲಾ ಸಂಗೀತೊಡು ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.
ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತೋಜುನ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್, ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಗೀತೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಂಗೀತ ಗಳಸಂದೆ ಮಸ್ತ್ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಮೌನೊಗು ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಕೊರ್ತೆರ್ ಕೊಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ. ಮೌನೊದ ದುಂಬು ಬೊಕ್ಕ ನಂತರ ಆರೋಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಅವರೋಹಣ ಸ್ವರೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಭಾವನೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/musicAlbumDetails.do?albumOid=2257839&type=FILM&BV_ID=@@@|title=Adaminte Makan Abu|work=[[Malayala Manorama]]|access-date=30 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303101427/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/musicAlbumDetails.do?albumOid=2257839&type=FILM&BV_ID=@@@|archive-date=3 March 2012|url-status=dead}}</ref>
== ಪದ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಧ್ವನಿಪಥ ==
ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ರಫೀಕ್ ಅಹ್ಮದ್ ಬರೆತೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/lff/calendar/20111013 |title=Programme for Thursday 13 October |publisher=[[British Film Institute]] |date=13 October 2011 |access-date=9 November 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111105003119/http://www.bfi.org.uk/lff/calendar/20111013 |archive-date=5 November 2011 }}</ref>
'''ಧ್ವನಿಪಥೊನು ಮನೋರಮಾ ಸಂಗೀತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.'''
'''ಈ ಗಾಯಕೆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಪದ್ಯೊಲೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವರೊನು ಕೊರ್ತೆರ್:'''
* ಶಂಕರ ಮಹಾದೇವನ್
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್
* ಹರಿಹರನ್
* ಸುಜಾತಾ
* ಮಧುಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ್
* ಶ್ರೀನಿವಾಸ್
ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಆಂಡ್. ಸಿಟಿ ಜರ್ನಲ್ ದ ಟಿ. ಸುಧೀಶ್ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ತಾಗುನಂಚಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್.<ref>{{cite news|url=http://twitchfilm.com/news/2011/10/this-years-saiff-includes-indias-oscar-entry-abu-son-of-adam.php |title=This Year's SAIFF Includes India's Oscar Entry, ABU, SON OF ADAM |author=Ben Umstead |publisher=[[Twitch Film]] |date=20 October 2011 |access-date=26 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111025194124/http://twitchfilm.com/news/2011/10/this-years-saiff-includes-indias-oscar-entry-abu-son-of-adam.php |archive-date=25 October 2011 }}</ref><ref>[http://www.saiff.org/2011/index.php?p=openingnight "Opening Night"]. South Asian International Film Festival. 9 November 2011. Retrieved 9 November 2011.</ref>
ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ದ ಕೀರ್ತಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಂಡ್ ಚಿತ್ರದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಸರಿಯಾದ್ ಸರಿ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ಅನುಭವಿಸಯೆರ್. ಬೇತೆ ಗಾಯಕೆರ್ ಪೊರ್ಲುದ ಸಂಗೀತ ಕೊರ್ನಗ, "ಮಕ್ಕಾ ಮದೀನಾ" ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯೊನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾಯಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.<ref name="IFFI award">T. Ramavarman. (3 December 2011). [https://web.archive.org/web/20130527060444/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-03/kochi/30472071_1_panorama-section-malayalam-film-indian-panorama "Special Jury Award for Adaminte Makan Abu at IFFI"]. ''[[The Times of India]]''. Retrieved 3 December 2011.</ref>
== ಬಿಡುಗಡೆ ==
'''ಉತ್ಸವದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು'''
ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20120729230416/http://www.fajrfestival.ir/30th/en/index.php?option=com_content&view=article&id=182:films-lineup-for-cinema-of-salvation&catid=36:world-panorama&Itemid=59|title="Films Lineup for Cinema of Salvation"}}. Fajrfestival.ir. Retrieved 23 March 2012.</ref>
ಈ ಸಿನಿಮಾ 2011 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13 ತಾರೀಕ್ ಗ್ 55ನೇ ಬಿಎಫ್ಐ ಲಂಡನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಆಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಉಂದು "ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾ" ವಿಭಾಗೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.
ಉಂದೆತ ಭಾರತ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ MAMI ಮುಂಬೈ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಉಂದು "ಭಾರತೀಯ ಚೌಕಟ್ಟ್" ವಿಭಾಗೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್. ಫಸ್ಟ್ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಫುಕನ್ ಲಾ ಮುಂಬೈ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿನ ಪತ್ತ್ ಎಡ್ಡೆ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name=Kazan1>Priya Sreekumar. (15 September 2012). [https://web.archive.org/web/20120915091813/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/mollywood/salim-ahmed-bags-two-awards-international-fest-011 "Salim Ahmed bags two awards at international fest"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120915091813/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/mollywood/salim-ahmed-bags-two-awards-international-fest-011 |date=15 September 2012 }}. ''[[Deccan Chronicle]]''. Retrieved 21 September 2012.</ref><ref name=Kazan2>[https://web.archive.org/web/20121004082713/http://en.kazan-mfmk.com/archives/354 "The winners of the Eighth Kazan International Muslim Film Festival"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121004082713/http://en.kazan-mfmk.com/archives/354 |date=4 October 2012 }}. [[Kazan International Festival of Muslim Cinema]]. 11 September 2012. Retrieved 21 September 2012.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರ 9 ನವೆಂಬರ್ 2011 ಗ್ **8ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು (SAIFF)** ಡ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಉತ್ಸವೊದ ಸುರುತ ರಾತ್ರೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಲ್ತೆರ್.
'''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ'''
**ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಆಫ್ ಭಾರತ (ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಐ)** ದ ಭಾರತೀಯ ಪನೋರಮಾ ವಿಭಾಗೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಏಳು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಒಂಜಿ. ಈ ಚಿತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದಿದೆ.<ref>[http://chicagosouthasianfilmfestiv2012.sched.org/event/90f69beeed433c731b006d4cd4d0ea51#.UFyoTKNTGSo "Chicago South Asian Film Festival"]. 2012. Retrieved 21 September 2012.</ref>
ಧರ್ಮ, ಪ್ರಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯತೆದ ಆದರ್ಶೊಲೆನ್ ಶುದ್ಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡ್ದ್ ತೋಜಾವುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಐ ತೀರ್ಪುಗಾರೆರೆನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಖ್ಯಾತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಪನ್ಪೆರ್.<ref>[http://www.mpac.org/events/mpac-hosts-screening-of-abu-son-of-adam-on-411.php "MPAC to Host Screening of ‘Abu, Son of Adam’ on 4/11"]. Muslim Public Affairs Council. 11 April 2012. Retrieved 21 September 2012.</ref>
**ಕೇರಳದ 16ನೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಕೆ)** ದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ವಿಭಾಗೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಈ ಚಿತ್ರ. ಆಂಡ ಭಾರತೊಡು ನಡಪುನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊದ ಸ್ಪರ್ಧೆದ ವಿಭಾಗೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಚಿತ್ರೊನು ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆದ ವಿಭಾಗೊಗು ಸೇರಾವರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ನಿಯಮೊಡ್ದಾವರ ಚಿತ್ರೊನು ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ದ್ ಪಿರ ದೆತ್ತ್ ದ್ ದೀಯೆರ್.<ref>Akbar Ponnani. 22 February 2012. [https://web.archive.org/web/20130608162118/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/middle-east-news/31086471_1_asian-film-festival-adaminte-makan-abu-jeddah "'Abu, Son of Adam' screened in ACGC film festival in Jeddah"]. ''[[The Times of India]]''. Retrieved 21 September 2012.</ref><ref>[http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=36679 "‘Adaminte Makan Abu’ screened in ACGC"]{{dead link|date=October 2016 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Coastaldigest.com. 22 February 2012. Retrieved 27 February 2012.</ref>
ಆಂಡಲಾ, ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಕೆ ದ “ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಟುಡೇ” ವಿಭಾಗೊಡು ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.
ಜನವರಿ ೨೦೧೨ಡ್ ೨೩ನೇ ಪಾಮ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡುಲಾ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಯೆರ್. ಈ ಉತ್ಸವೊನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.
ಅತ್ತಂದೆ, 30ನೇ ಫಜರ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊದ “ಸಿನಿಮಾ ಆಫ್ ಸಾಲ್ವೇಶನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ” ವಿಭಾಗೊಡು ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಯೆರ್.
'''
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು'''
* ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಬು ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ 11ನೇ ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.
* 2012 ಡ್ **ಸಿಯಾಟಲ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (SIFF)** ಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿನ ನಾಲ್ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು.
* ರಷ್ಯಾಡ್ ನಡತಿನ 8ನೇ ಕಜಾನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಿನಿಮಾ ಉತ್ಸವೊಡು, ಈ ಚಿತ್ರ ಗೆಂದಿನವು:
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಪಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು.<ref>{{cite news|first=Jason |last=Ferguson |date=3 October 2012 |url=http://www.orlandoweekly.com/film/18th-annual-south-asian-film-festival-1.1382532 |archive-url=https://archive.today/20130130230137/http://www.orlandoweekly.com/film/18th-annual-south-asian-film-festival-1.1382532 |url-status=dead |archive-date=30 January 2013 |title=18th Annual South Asian Film Festival |work=[[Orlando Weekly]] |access-date=24 October 2012 }}</ref>
'''ಬೇತೆ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲು'''
'''ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್:'''
* 5ನೇ ಇಂಡೋ-ಜರ್ಮನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 17ನೇ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 9ನೇ ಚೆನ್ನೈ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 4ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 10ನೇ ಪುಣೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 35ನೇ ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* ಚಿಕಾಗೊ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 4ನೇ ಸಿನಿ ಎಎಸ್ಎ ಗುವಾಹಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 10ನೇ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 5ನೇ ಏಷ್ಯಾದ ಕಾನ್ಸಲ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಕ್ಲಬ್ (ಎಸಿಜಿಸಿ) ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಜೆಡ್ಡಾ
* 14ನೇ ಲಂಡನ್ ಏಷ್ಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್
* 1ನೇ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* ೧ನೇ ಲಡಾಖ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 5ನೇ ಸ್ಟಟ್ಗಾರ್ಟ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಜರ್ಮನಿ
* 2ನೇ ದಿ ಹೇಗ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್
* ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಪುದುಚೇರಿ
* ಬಾಲಿವುಡ್ ದಾಂತೆ: 18ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ
* 12ನೇ ರಿವರ್ ಟು ರಿವರ್ ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
ಈ ರೀತಿಡ್, ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡುಲಾ ಹಿಟ್ ಆಯೆರ್, ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಪ್ರಶಂಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.
== ನಾಟಕೀಯ ಬಿಡುಗಡೆ ==
ಶೂಟಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ ಮುಂಬೈಡ್ ಸೆನ್ಸರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಅಲ್ಪಡ್ದ್, ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2011/mammootty-delay-bombay-march-12-salimkumar-220611-aid0062.html|title=Mammootty delays Bombay March 12 for Salim Kumar|publisher=[[Oneindia.in]]|date=22 June 2011|access-date=29 June 2011|archive-date=22 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022150542/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2011/mammootty-delay-bombay-march-12-salimkumar-220611-aid0062.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.madhyamam.com/news/91383/110623 |title=ആദാമിനായി വഴിമാറി ബോംബെ മാര്ച്ച് 12 |language=ml |work=[[Madhyamam]] |date=23 June 2011 |access-date=2 July 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628010440/http://madhyamam.com/news/91383/110623 |archive-date=28 June 2011 }}</ref>
ಮೇ ಮುಗಿಲ್ ಡ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ತನ್ನ ಪುದರ್ ನ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಚಿತ್ರದ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.
ಈ ಕಾರಣೊಗು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜೂನ್ 10 ಮುಟ್ಟ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿತರಣೆನ್ ತಡೆತ್ಂಡ್.
ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಗು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇಡಿ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಆದ್ ಸೇರ್ದೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಚಿತ್ರೊನು ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿತರಿಸೆರೆ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಪ್ಲೇಹೌಸ್, ಖಾಸ್, ಕಲಾಸಂಘಮ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಶಾಕ ಪನ್ಪಿನ ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಕೆರ್ ಚಿತ್ರದ ವಿತರಣಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್.
ಅಪಗ ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ತನ್ನ ಪೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿ ಲಾಫಿಂಗ್ ವಿಲ್ಲಾ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರೊನು ಸ್ವತಃ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಲೆನ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ರಿಲೀಸ್, ಕಲಾಸಂಘಂ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್, ಖಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜುನಾಥನ ಸಹಯೋಗೊಡು ಈ ಚಿತ್ರೊನು ವಿತರಿಸಯೆರ್.
ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರ ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೧ ದಾನಿ ಕೇರಳದ ೭೦ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ದುಂಬು ಚೆನ್ನೈ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಕಣ್ಣೂರುಡ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಿನಿಮಾ ಬೊಂಬಾಯಿ ಮಾರ್ಚ್ 12 ಲಾ ಅವ್ವೇ ದಿನ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ನಿಗದಿ ಆದಿತ್ತುಂಡ್. ಆಂಡ ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರೊಗು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿನ ಕೋರಿಕೆಡ್ ಬಾಂಬೆ ಮಾರ್ಚ್ ೧೨ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ಮುಂದೂಡೊಂಡೆರ್.
== ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ==
ಸೈನಾ ವಿಡಿಯೋಸ್ ಚಿತ್ರದ ಹೋಮ್ ವಿಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>[http://www.keralatv.in/2011/11/adaminte-makan-abu-on-mazhavil-manorama/ "Adaminte Makan Abu Premiering On Mazhavil Manorama"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20111113094944/http://www.keralatv.in/2011/11/adaminte-makan-abu-on-mazhavil-manorama/ |date=13 November 2011 }}. Keralatv.in. 6 November 2011. Retrieved 9 November 2011.</ref>
ಚಿತ್ರದ ಡಿವಿಡಿಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಡಿವಿಡಿಲೆಗ್ ಬೇಡಿಕೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ದ್ ದುಂಬೇ ಪಿರ ದೆತೊಂಡೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ಸಿನಿಮಾನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ತೂಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ. ಉಂದು ಡಿವಿಡಿ ಬಿಡುಗಡೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಕಾರಣ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್.
ಚಿತ್ರದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ 7 ನವೆಂಬರ್ 2011 ಗ್ ಮಝವಿಲ್ ಮನೋರಮಾಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಬಕ್ರಿದ್ ಪರ್ಬೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಪ್ರಸಾರ ನಡತ್ಂಡ್.<ref>Muhammad Shameem. (Undated). [https://web.archive.org/web/20110930171937/http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&tp=1 "ആദാമിന്റെ മകന്"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110930171937/http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&tp=1 |date=30 September 2011 }}. (in Malayalam). ''Prabhodanam Varika''. Retrieved 9 November 2011.</ref>
== ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಆರೋಪೊಲು ==
ಚಿತ್ರದ ಕತೆತ ಬಗ್ಗೆ ನನೊಂಜಿ ವಿವಾದ ಉದಿತ್ಂಡ್.
ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ ಕತೆನ್ ಆರ್ ಎಂಟು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಮಲ್ತಿನ ಮರುಪ್ಪಾಚಾ ಪನ್ಪಿನ 21 ನಿಮಿಷದ ಕಿರುಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ದೆತೊನುನವು ಪಂದ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಕಲಾಥೋಡ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ತೆರ್.
ಆರೆನ ಪ್ರಕಾರ ಮರುಪ್ಪಚೆರೆನ ಕತೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಭಾಷಣೆಲೆನ್ ತಾನ್ನೇ ಬರೆದಿತ್ತೆರ್.
ಬಪ್ಪು ಪನ್ಪಿ ಜವನನ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುಂಡು ಮರುಪ್ಪಚನ ಕತೆ. ಬಪ್ಪು ನಿತ್ಯದ ಕನಸುಡ್ದ್ ಒಂತೆ ದುಡ್ಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ತಯಾರಾಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಆರ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತಿನ ಪೂರಾ ಮೊತ್ತೊನು ಹಜ್ಜ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಬಯಕೆ ಇತ್ತಿನ ಅರೆನ ನೆರೆಕರೆತಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ಅಪಗ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಕನೊಟು ಒಂಜಿ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೊನು ಕೇನುವೆರ್. ಆ ಸ್ವರೊಡು ಆಯಗ್ ದೇವೆರ್ ಮಾತ್ರ ಬಪ್ಪುಲೆನ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್.
ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ವಾಪಸ್ ಬನ್ನಗ, ಬಪ್ಪುನ್ ತೂಯೆರೆ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆ. ಮಸ್ತ್ ಸರ್ಚ್ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ತೂಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಬಪ್ಪುಗು ದಾದ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಪನ್ಪಿನ ಕತೆ ಮುಗಿಪುಂಡು.
ಕಲಾತೋಡ್ ಪ್ರಕಾರ ಆಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಮರುಪ್ಪಚ ಸಿನಿಮಾದ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಹಿರಿಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಕತೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್.
'''ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಆರೋಪೊಲೆಗ್ ಸ್ಪಂದನೆ'''
ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಈ ಆರೋಪೊಲೆನ್ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಪಂಡ್ದ್ ತಳ್ಳಿಪಾಡ್ದೆರ್.
ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಪನ್ಪಿನ ಚಿತ್ರ ಇತ್ತೆಲಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿಜಿ. ಸಿನಿಮಾ ತೂವಂದೆ ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಆರೋಪ ಮಲ್ಪುನವು ಸರಿ ಅತ್ತ್ ಪಂಡೆರ್.<ref name="ICAreview">{{cite news|url=http://www.ica.org.uk/?lid=30460|title=Abu, Son of Adam|author=Jacob Kassay|publisher=Institute of Contemporary Arts|date=12 October – 13 November 2011|access-date=26 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015104936/http://ica.org.uk/?lid=30460|archive-date=15 October 2011|url-status=usurped|df=dmy-all}}</ref>
ಮರುಪ್ಪಚನ ಕತೆ ತೂಯೆ, ಅಯಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕತೆ ಕುತ್ತಿಕ್ಕುಪ್ಪಯಂ ಪನ್ಪಿನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾದಲೆಕನೆ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಕಮೆಂಟ್ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಸೂಫಿ ಕಥೆತ ಸಾಮ್ಯತೆ ==
ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಕತೆ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಇಬ್ನ್ ಅಧಮ್ ನ ಕತೆಟ್ಲಾ ಉಂಡು.
ಆ ಕತೆಟ್, ಒರಿ ಸಾಮಾನುಗಾರೆ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಪಿನ ಕನಸ್ ತೂಪೆರ್.
ಅಂಚಾದ್, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ ಕತೆತ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಡ್, ಕತೆತ ಕಲ್ಪನೆ ಒಂಜಿ ಕಿರುಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನಪದ ಕತೆಕುಲೆಡ್ಲಾ ಇಂಚಿನ ಅಂಶೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದಿತ್ಂಡ್.
== ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ರಿಸೆಪ್ಶನ್ ==
''“'''ಈ ಸಿನಿಮಾ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾಯಿನ ಸ್ವರೂಪೊನು ಸರ್ವ ಜೀವಿಲೆನ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ದ ಸಂದೇಶೊನು ಬಾರಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.'''”''
'''— '''ಭಾರತದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪಾಟೀಲ''''''
ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆಡ ಮಸ್ತ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು. ಮಹಮೂದ್ ಕುರಿಯಾ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಸಂಕಲನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬು: ದ್ೃಷ್ಯದರ್ಸನಂಗಳಿಲೆ ಕಾಲವುಂ ದೇಸವುಂ (ಅಬು, ಆಡಮ್ ನ ಮಗೆ: ದೃಶ್ಯ ಅನುಭವೊಡು ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಗ) ಪನ್ಪಿನ ಪುಸ್ತಕೊನು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಬೂಕುನ್ ಕೇರಳೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯಿನ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಬುಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು.<ref name="The Hindu review">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2011/06/26/stories/2011062650370200.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20111102122401/http://www.hindu.com/2011/06/26/stories/2011062650370200.htm|url-status=dead|archive-date=2 November 2011|title=An honest portrayal of a man's battles within|author=S. Anandan|location=India|date=26 June 2011|work=[[The Hindu]]|access-date=2 July 2011}}</ref>
ದಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ದ ಗೌತಮನ್ ಭಾಸ್ಕರನ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮನ ಮಗೆನ್ ಬುಡ್ದು ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬಹುತೇಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಅತಿಯಾದ್ ಆದರ್ಶೀಕೃತವಾದ್ ತೋಜಾವೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ "ಶಾಂತಿಯಾದ್ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್" ದಲೆಕ ಪರಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಯಮೊನು ಒಂಜಿ ಅಪರೂಪದ ಗುಣ ಪಂಡ್ದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊಡು ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯೊಲು ಅಪೂರ್ವವಾದ್ ಸುಂದರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕ ದುಃಖ, ನಿರಾಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಟಿತನೊದಂಚಿನ ಭಾವನೆಲೆನ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್. ನಿರಾಸೆಡ್ದ್ ಸಂತೋಷ ಬೊಕ್ಕ ಆಶಾವಾದೊಗು ಪೋಪಿನ ಚಿತ್ರೊದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣೊನು ಸೂಕ್ತವಾದ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತಿನ ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟಕಪಲ್ಲಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಆರ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ನಟೆರೆನ ಅಭಿನಯೊನು, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಅಭಿನಯೊನು "ಅದ್ಭುತ" ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref>{{cite news|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?section=Movies&Id=ENTEN20110186323&keyword=regional&subcatg=MOVIESINDIA&nid=142393 |title=Adaminte Makan Abu can get us Oscar, says Director |author=[[Press Trust of India]] |publisher=[[NDTV]] |date=19 October 2011 |access-date=27 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111020123253/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=ENTEN20110186323&subcatg=MOVIESINDIA&keyword=regional&nid=142393 |archive-date=20 October 2011 }}</ref>
ಈಸ್ಟರ್ನ್ಕಿಕ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಐನ್ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಸರಳ ಕತೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಸುಂದರವಾದ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಅಪರೂಪದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಲಾ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್.
ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಮರ್ಶೆಡ್ ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ "ಅಜೇಯ ಆಶಾ" ಬೊಕ್ಕ ನಿಜವಾದ್ ಸ್ನೇಹದ ಕತೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಮೃದುವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಗೈ ಲಾಡ್ಜ್ ಆಫ್ ವೆರೈಟಿ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಗ್ ಈ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಾನುಭೂತಿಡ್ ಕತೆನ್ ಪನ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಹಾಸ್ಯ ಅತ್ತಂದೆ ಸಂಘರ್ಷದ ತೀವ್ರತೆದ ಕೊರತೆನ್ ಆರ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ನಾಟಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷೊನುಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮಧು ಅಂಬತ್ ನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊನು ಆರ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಆಂಡ ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ನ ಅಭಿನಯೊನು ಮಸ್ತ್ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ಪಾತ್ರೊಗು ಬದ್ಧತೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ.
ಕೆನಡಾದ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಟ್ವಿಚ್ ಫಿಲ್ಮ್ ದ ಜೆ. ಹುರ್ಟಾಡೊ ಈ ಚಿತ್ರೊನು "ಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಧ್ಯಾನ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ರಿಫ್ರೆಶ್ ಅನುಭವೊನು ಒದಗಾವುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ದಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್ ದ ಲಿಸಾ ಟ್ಸೆರಿಂಗ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಆಂಡ ಉಂದು ಒಂಜಿ "ಆರ್ಟ್ ಹೌಸ್" ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿ ಗೂಡು ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ಗುರಿ ಆತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಪಿದಯಿ ಮಸ್ತ್ ಯಶಸ್ಸ್ ನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಕಷ್ಟ ಆಪುಂಡು.
ರೆಡಿಫ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ದ ಪರೇಶ್ ಸಿ. ಪಾಲಿಚ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು "ಸರಳ ಬೊಕ್ಕ ಪೊರ್ಲು" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನಿರ್ದೇಶನ, ಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿನಯೊಲೆನ್ ಆರ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಅತಿ-ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿದ ಅತಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣ ಇಂಚಿನ ಕೆಲವು ದುರ್ಬಲತೆಲೆನ್ ಆರ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ಆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಐನ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ದ ಕೀರ್ತಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಐನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಗೌರವೊದ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಬರೆತೆರ್.
ದಿ ಹಿಂದೂ ಚಿತ್ರದ ಎಸ್.ಆನಂದನ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಾಂತಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆದ ಒರಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನ ಅನ್ವೇಷಣೆನ್ ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜಾವುನವು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಒಂಜಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಂಡ್ದ್ ಅರೆಗ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನ್ ಅತಿ ಆದರ್ಶವಾದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಧರ್ಮೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಜನಕುಲು ಒಂಜೊಂಜಿ ಸೌಹಾರ್ದೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ "ಬಶಿರಿಯನ್" ರೀತಿದ ಲೋಕೊನು ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.
ಸಿಟಿ ಜರ್ನಲ್ ದ ಟಿ. ಸುಧೀಶ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಸುಂದರ, ಆಕರ್ಷಕ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನೆದ ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ನಿಜವಾದ್ ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಅರ್ಹವಾಯಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
Nowrunning.com ದ ವೀನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿಖರವಾದ್ ಗತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಕಷ್ಟದ ಸಮಯೊಡುಲಾ ಉಂದು ಮಾನವಕುಲೊಗು ಒಂಜಿ ಆಶಾಭಾವನೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್. ಆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಐನ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಸಿಫೈ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ದ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಐನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಡ್ ಐನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಕೊರ್ದು, ಉಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಹೆಮ್ಮೆನ್ ತೂಪಿನ ಸಿನಿಮಾ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂಡ್ ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
Oneindia.in ದ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಸರಳ ಕತೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ದಿ ಡೆಸರ್ಟ್ ಸನ್ ದ ಬ್ರೂಸ್ ಫೆಸ್ಸಿಯರ್ ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಕ್ತಿದ ಅರ್ಥೊನು ವಿವರಿಸವುನ "ಸಿಹಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೃದು ಕತೆ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮ ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಫಲಿತಾಂಶೊನು ದೇವೆರೆನ ಇಚ್ಛೆ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್; ಅಕ್ಲೆನ ಮಗೆ ಮಲ್ತಿನ ನಿರಾಸೆನ್ ಬುಡ್ದು ಅಕುಲು ಒವ್ವೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪೊನು ತೋಜಾವುಜೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆನ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಭವಿಷ್ಯದ ನಂಬಿಕೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಇತ್ತೆದ ಜೀವನದ ನಿರಾಸೆಲೆನ್ ಜಯಿಪುನ ಶಕ್ತಿನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ ಪಂದ್ ಆರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಏಳ್ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರೆನ ಅಭಿನಯೊನು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್.
ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವಾಗ್ಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಲೇಖಕಿ ಸುಕುಮಾರ್ ಅಜಿಕೋಡೆ ಈ ಸಿನಿಮಾ ತೂದು ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ಪೆರ್, "ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಎಂಚ ಉಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ನಮಕ್ ತೋಜಾವುಂಡು". ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ನ ಅಭಿನಯೊನು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಬ್ರೂಸ್ ಫೆಸ್ಸಿಯರ್ ನಲೆಕನೆ, ಅಜಿಕೋಡೆ ಪನ್ಪೆರ್ ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನಟನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅಬುನ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಅನುಭವ ಆಪುಂಡು.
== ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲು ==
ಚಿತ್ರೊಗು ಕೆಲವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲುಲಾ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿನಿ-ವ್ಯೂ.ಕಾಮ್ ದ ಡೇನಿಯಲ್ ಗ್ರೀನ್ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಈ ಚಿತ್ರ ಕೇರಳದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಒಳನೋಟೊನು ಕೊರ್ಪುಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಭಾವನೆಡ್. ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರ "ಮಲ್ಲ ಅತ್ತ್, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅತ್ತ್, ಅತ್ತಂದೆ ನವೀನವಾಯಿನವು ಅತ್ತ್".
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬು ತನ್ನ ಸರಳ ನಿರೂಪಣೆ, ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯೊಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆ, ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತದ ಮಧ್ಯಮ ಬಳಕೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆಯೆರ್. ವಿಶೇಷವಾದ್ ಅಬು ಪಾತ್ರೊಡು ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನವು ಚಿತ್ರೊದ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲೆಡೆಡ್ದ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ನಡುಟು, ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಕೇರಳೊಡು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸರಾಸರಿ ಮಾತ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ದ್ ಪಿರ ದೆತ್ತ್ ದ್ ದೀತಿನೆಡ್ದಾವರ, ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ತೂಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ. ಉಂದು ಸಿನಿಮಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನೊನ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು. ಚಿತ್ರದ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ದ್ ದುಂಬು ಪಿರ ಬುಡುದು ಪೋಯಿನವುಲಾ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಡಿವಿಡಿಗ್ ನಿರೀಕ್ಷೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಪಂಡ್ದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್.
ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಕಾರ ಕೇರಳದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಡ್ಡೆ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡಲಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಸ್ಪಂದನೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಅಂಚ, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಮಲ್ಲ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಿನ ನಡುಟು, ರಂಗಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಅಯಿತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಸೀಮಿತವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ನಡುಟು, ಅಯಿತ ಸಣ್ಣ ನಾಟಕೀಯ ರನ್ ಅಯಿತ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆನ್ ಸೀಮಿತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== 2012 ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನೊಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆದ ಚಿತ್ರ ಪ್ರವೇಶ ==
ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆದ ಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗೊಡು 84ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2012) ಗ್ ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ. ದೇಶೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸರೆ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ 16 ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಫ್ ಎಫ್ ಐ) ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ ರಡ್ಡನೆ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ದುಂಬುದ ಪ್ರವೇಶ ಗುರು (೧೯೯೭).
== ರಿಮೇಕ್ ಯೋಜನೆಲು ==
ಮೇ ೨೦೧೧ ದ ಕಡೆಟ್, ಮಲಯಾಳಂ ದೈನಿಕ ಮಧ್ಯಮಂ ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿ ಮೆಗಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ್ ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಹಿಂದಿಡ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮೂಲ ಚಿತ್ರದ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಪಿನ ದುಂಬು ಜೂನ್ ಸುರುಟು ಚರ್ಚೆಲು ನಡಪೊಡು.
ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ನ ಧರ್ಮ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ರೀಮೇಕ್ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ಕೊಂಡೊನೆರೆ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ನಟಿ ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ಡ್ದ್ ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂಡಿನ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಆ ವರದಿಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ಹಿಂದಿ ರೀಮೇಕ್ ನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಅಬು ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಲಾ ಈ ಯೋಜನೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನಕುಲು.
ಆಂಡಲಾ, ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಈ ವರದಿಲೆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಡ್, ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಯೆರ್.
ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊಂಡೊನೆರೆ ತನ್ನನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಸುರುತ ಪಾತೆರೊದ ನಂತರ, ಕಂಪೆನಿಡ್ದ್ ದಾಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.
ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೆ. ಪಿ. ದತ್ತನೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ರೀಮೇಕ್ ದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಿಂದಿಡ್ ಯಶಸ್ವಿ ಆಯಿನ ಚಿತ್ರೊನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ದತ್ತಾಗ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಆ ಯೋಜನೆಲಾ ಸಾಕಾರ ಆಯಿಜಿ.
ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಆಂಡ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಕಡೆಕ್ ಚಿತ್ರದ ರೀಮೇಕ್ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ಏರೆಗ್ಲಾ ಕೊರ್ರೆ ಬಯಕುಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್, ಹಿಂದಿ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸ್ತಾವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅವುಲು ಒವ್ವೆಲಾ ಅಂತಿಮವಾದ್ ಸಾಕಾರ ಆಯಿಜಿ.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
tn7ojeo7vmtpevkzi052inggibh4sqq
ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್
0
27875
365404
365403
2026-08-14T12:09:53Z
Hariprasad Shetty10
6127
365404
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = ಅರಪ್ಪಟ್ಟ ಕೆಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್
| image =
| caption = ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರ ಪೋಸ್ಟರ್
| director = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| producer = ಹರಿ ಪೋಥನ್
| story = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| screenplay = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| based_on = ಪದ್ಮರಾಜನ್ರೆ ಕಿರು ಕತೆ
| starring =
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
* ಅಶೋಕನ್
* ಗೋಮತಿ
* ಸುಕುಮಾರಿ
* ಉನ್ನಿಮರಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| cinematography =
* ಶಾಜಿ ಎನ್. ಕರುಣ್
* ವೇಣು
| editing = ಬಿ. ಲೆನಿನ್
| studio = ಸುಪ್ರಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released = 1 ಮೇ 1986
| country = [[ಭಾರತ]]
| language = [[ಮಲಯಾಳಂ]]
}}
'''ಅಪ ರ ಕಡ್ಯ ಕರಾಮತಿಲ್''' ({{lang-ml|അരപ്പട്ട കെട്ടിയ ഗ്രരമത്രഽമത൴| ಕೆತ್ತಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್}}) 1986ರ ಏತೋ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ದೂರಯ ಚಲನ ವಾವಾತ್. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪದ್ಮರಾಜ ನ್ ಘಿಸಿದ್, ಚಿತ್ರಕಟ್ಟ್ ಕಾನೂ ಅವವೇ ಸದಿದ್ ದಾರೆ ರೆಸ್. ಊರು ಚಿತ್ರವು ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಅವರ ಹನೆ ಋಣಿರಿನ ಕಕ ಊರು ಆಧೀರಿದೆ.<ref name="Wiki">{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}</ref>
ಚಿತ್ರದ ಮಕೂ ಅಕಲಕೈಲ್ದ ಉಪ್ಪಡ್,ೋಶುಕನ್ದ್ ಉಲ್ಲಾಲ್ದ ಆನಗ ಆಯೆ ನಡುಕಾಡಿ ವೇಣು ಮರ್ಯಾದಿದ ನನಲಾತ್ ನಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೂಮತಿ, ಸುಸ್ಕುಮಾರಿ, ಉನಿನ್ನಿಮರಿ ಮ ಯೋಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ಈ ಓಷಕ ಋತುಗಳಾದ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Wiki"/>
ಚಿತ್ರದ ಕಕಲ್ನ ದೂರದ ಕುರಿಕರಾಮದ ಪಿರವು ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಕ್ಕೆ ತೆರಳುವೋವರು ಸ್ನೇಹಿತ ಸುರ ಸುತ್ತಾಟ ದೂರ. ಅವರು ಅ ಅವು ಈಗಳು ಆಂಡ ಸುಸುಮಾರು 24ರಗಳ ಉಚ್ಚಯ ಏತ್ ಕಂಡ ಕೇನೊಡು ಬುತ್ತುವೆ.<ref name="Wiki"/>
ಈ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಆಯಿಜಿ, ಆಂಡ ನನೊಂಜಿ ವರ್ಷೊಡು ಪದ್ಮರಾಜನ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ''ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.<ref name="Padmarajan">{{cite web |title=Padmarajan |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Padmarajan |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}</ref>
ಸುಕುಮಾರಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಪಾತ್ರಗ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆಯೆರ್.<ref name="Sukumari">{{cite web |title=Sukumari - Awards and honours |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sukumari |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}</ref>
== ಕಥಾವಸ್ತು ==
ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ಒಂಜಿ ಡಾನ್ಸ್ ಬಾರ್ ಡ್, ಜೋಸೆಫ್, ಒರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಿನ ಹಾಳಾಯಿನ ಮಗೆ, ತನ್ನ ಮೂಜಿ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್, ಜಕಾರಿಯಾ, ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಲಾಲ್ ನ್ ಒಂಜಿ ದೂರದ ಊರುದ ಒಂಜಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಜಿ ಜನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ನ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರಯಾಣ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡ ದಾರಿಡ್, ಜಕಾರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ನಡುಟು ಜಗಳ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಯಾತ್ರೆ ರದ್ದು ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ಅಕುಲೆನ್ ಅಲ್ಪನೆ ಬುಡ್ದು ಪೋಪೆ. ಜಕಾರಿಯಾ ಒಂಜೇ ತನ್ನ ರಡ್ಡ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್. ಆಯಗ್ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥ ಇಜ್ಜಂದಿನ ನಡುಟು, ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಮನದಾನಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರಯಾಣೊನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್ ದೂರದ ಊರುಗು ಬರ್ಪೆರ್.<ref name="Plot">{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil - Plot |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}</ref>
ಊರುದಕ್ಲೆನ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವರ್ತನೆಡ್ದ್ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಲಾಲ್ ಭಯೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಜಕಾರಿಯಾ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು. ಕಡೆಕ್ ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಮಾಲುವಮ್ಮ ನಡಪಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ವೇಶ್ಯಾಗೃಹ ವಾಸ್ತವೊಡು ಅಲೆನ ಪಿರಾಕ್ದಕ್ಲೆನ ಮಲ್ಲ ಇಲ್ಲ್.
ಇಲ್ಲ್ ದ ಉಲಯಿ ಕೆಲವು ಜೋಕುಲು ಆಟ ಆಡೊಂದುಪ್ಪುನ ತೂಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯೆ ಒಂಜಿ ಕಾಗದೊಡು ದಾದನಾ ಬರೆಪುನ ತೂಪೆರ್. ಅಲ್ಪ, ಅಕುಲು ಒರಿ ಕಿವುಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ತೂಪೆರ್. ಅಲೆನ ಬಾಡಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಡ್ದ್, ಅಲೆನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು.
ಅಂಚನೆ, ದೇವಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಬೇತೆ ಒರಿ ಪೊಣ್ಣು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೆರ್. ದೇವಕಿ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪನ್ಪೆ ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒರಿ ಪೊಸ ಪೊಣ್ಣು ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷೊಡು ಬರ್ಪೆರ್ ಪಂದ್.
ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಅಲ್ಪ ಭಾಸ್ಕರ ಮೆನನ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಇಲ್ಲ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರೆ ಕೇನುವೆರ್. ಊರುದ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಪನ್ಪೆ. ಕೆಲವು ದಿನೊಡ್ದು ದುಂಬು ನಡತಿನ ಗಲಭೆಡ್ ತನ್ನ ಗಾಯೊಲೆನ ಗುರುತುಲೆನ್ ಲಾ ತೋಜಾವೆರ್.<ref name="Plot"/>
ಮೂಜಿ ಜನ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನಗ, ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಅಕ್ಲೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಅಪಮಾನೊಡು ಪಾತೆರುಂಡು. ಜಕಾರಿಯಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪುನಗ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಗುಂಪುದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಚಾ ಅಂಗಡಿಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್.
ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ಊರುದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವಿ ಮೂಪ್ಪನ ಪಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಸುರುಕು ಮೂಪ್ಪನ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಮೂಪ್ಪನ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಊರುಡು ಗಲಭೆ ನಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.<ref name="Plot"/>
ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒಂತೆ ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಮೂಪ್ಪನ್ ಗ್ ಕಡಪುಡುವೆ ಪಂದ್ ಭರವಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮೂಪ್ಪನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಪೆ.
ಮಾಲುವಮ್ಮ ಅಪಗ ಅವೆನ್ ತನ್ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪಲ್. ಗೋಪಿ ಕಿವುಡ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಎದುರುಗು ಪೋಪೆ. ಜಕಾರಿಯಾ ದೇವಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನೊಟ್ಟುಗು ಇಸ್ಪೀಟ್ ಆಡೆರೆ ಕುಲ್ಲುವೆರ್.
ಈ ನಡುಟು ಹಿಲಾಲ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ ಕೋಣೆಗ್ ಪೋಪೆ. ಅಯೆ ಅಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಡಾಂಡ, ಅಲೆನ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ವಿರೋಧ ಮಲ್ಪುವೆ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು. ಅಲ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಕನ್ಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಅರೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು.
ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ತನ್ನ ಕತೆನ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಪ್ಪೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಮಣ್ಣೆ ಮಾಲೆನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆಂದ್ ಪನ್ಪಲ್. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಒಂಜಿ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹ ಪಂಡ್ದ್ ಎಂಕ್ ತೆರಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಡ್ದ್ ಗಿರಾಕಿಲೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ತನ್ನನ್ ಕ್ರೂರವಾದ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ತನ್ನನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಹಿಲಾಲ್ ನ್ ಬೇಡುವೆರ್. ಹಿಲಾಲ್ ಅಲೆನ್ ಪಿದಯಿ ಲೆತೊಂದು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="Plot"/>
ಆಂಡ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಮಗೆ ಭಾಸಿ ಹಿಲಾಲ್ ನ ಯೋಜನೆನ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹಿಲಾಲ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಬಗ್ಗೆ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಕರಿಯಾಗ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಜಕಾರಿಯಾ ಅಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಅಪಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಮೀನ್ದಾರೆ ಪಣಿಕ್ಕರ್ನ ಕೈಟ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ದಲ್ಲಾಳಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್ದ್ ರಾತ್ರೆ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಕಡಪುಡುಲೆ ಪಂದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒಪ್ಪೊಂದು ರಾತ್ರೆ ಬರೊಡು ಪಂದ್ ಕೇನುವೆರ್.
ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ರಾತ್ರೆ ನಾರಾಯಣನ್ನೊಟ್ಟುಗು ಪೋಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಕೋಪ ಬತ್ತ್ದ್ ನಾರಾಯಣನ್ ನನಲಾತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕನತ್ದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನುವೆ ಪಂದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಮೂಪ್ಪನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಬೆರಿಸಾಯ ಕೊರ್ದು ಇಲ್ಲ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತನ್ನ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಕಡಪುಡುವೆ. ಒಂತೆ ಗಂಟೆ ಕರಿದ್ ಬಾರಾ ಜನೊಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನಾರಾಯಣನ್ ಪಿರ ಬರ್ಪೆ. ಮೂಪ್ಪನ್ ನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾರಾಯಣನ ಜನಕುಲೆನ ನಡುಟು ಘರ್ಷಣೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗಲಭೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು.<ref name="Plot"/>
ಜಕರಿಯಾ ಈ ಗೊಂದಲೊನು ಭಾಸಿನ್ ಚಾಕುಲಿಡ್ ಚುಚ್ಚುನ ಅವಕಾಶೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ಕೋಣೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ನಡುಟು ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ಹಿಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್.
ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುನಗ, ನಾರಾಯಣನ್ ಜಕಾರಿಯಾನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು, ನಾರಾಯಣನ್ ಜಕಾರಿಯಾನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತ್ದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಒಂಜಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗೆಗ್ ಬನ್ನಗ ಗೋಪಿ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಲೆತೊಂದು ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಪೋಲೆ ಪನ್ಪೆ. ಆಂಡ ಜಕರಿಯಾಗ್ ದಾದ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಗೋಪಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪೆ.
ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ, ಗೋಪಿ ಜಕಾರಿಯಾನ ಪುದರ್ ನ್ ಜೋರುಡು ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಆಂಡ ದಾಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಜ್ಜಿ.<ref name="Plot"/>
== ಪಾತ್ರವರ್ಗ ==
{| class="wikitable"
|-
! ನಟ
! ಪಾತ್ರ
|-
| ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| ಜಕರಿಯಾ
|-
| ಅಶೋಕನ್
| ಹಿಲಾಲ್
|-
| ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
| ಗೋಪಿ
|-
| ವಿ.ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್
| ಜೋಸೆಫ್
|-
| ಗೋಮತಿ
| ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ
|-
| ಸುಕುಮಾರಿ
| ಮಾಲು ಅಮ್ಮ
|-
| ಉನ್ನಿಮರಿ
| ದೇವಕಿ
|-
| ರಶೀದ್
| ಸುಲೈಮಾನ್
|-
| ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| ಭಾಸಿ
|-
| ಕುಂಜಾಂಡಿ
| ಮೂಪ್ಪನ್
|-
| ಸೂರ್ಯ
|
|-
| ಅಚನ್ಕುಂಜು
| ನಾರಾಯಣನ್
|-
| ಕನಕಲತಾ
| ಶ್ರೀದೇವಿ
|}
ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ, ಅಶೋಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಜಕಾರಿಯಾ, ಹಿಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಆದ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೋವರಿಕುಟ್ಟಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಗೋಮತಿ. ಮಾಲು ಅಮ್ಮನ ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಕುಮಾರಿ. ಭಾಸಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್.<ref name="Wiki"/>
== ಕಿರುಕಥೆಡ್ದ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ==
ಪದ್ಮರಾಜನ್ನ ಅವ್ವೇ ಪುದರ್ದ ಕಿರುಕಥೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಮೂಲ ಕಥೆಟ್ ಒಂಜಾತ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮೂಲ ಕತೆಟ್, ಜಕಾರಿಯಾ, ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲಾಲ್ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಎಂಚ ಬರ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣ ಕೊರ್ಪುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಆಗಮನದ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ವಿವರವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.
ಕಿರುಕಥೆಟ್ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಡಜನ್ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾವೆರ್.
ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಚಿತ್ರಗ್ ಜೋಸೆಫ್, ಪಣಿಕ್ಕರ್, ನಾರಾಯಣನ್, ದೇವಕಿ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್.<ref name="Changes">{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}</ref>
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
ಸುಕುಮಾರಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪನ್ಪಿನ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಲಭ್ಯವಾಯಿನ ಮೂಲೊಲು ಪನ್ಪಿಲೆಕ ಅವ್ವೇ ಪಾತ್ರೊಗು ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಲಾ ಗೆಂದಿಯೆರ್.<ref name="Sukumari"/>
{| class="wikitable"
|-
! ವರ್ಷ
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ಫಲಿತಾಂಶ
|-
| 1986
| ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
| ಸುಕುಮಾರಿ
|-
| 1985
| ಕೇರಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
| ಸುಕುಮಾರಿ
|}
== ಉತ್ಪಾದನೆ ==
''ಆರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್'' ನ್ ಸುಪ್ರಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಡ್ ಹರಿ ಪೊಠಾಣೆರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್ ಪದ್ಮರಾಜನ್.<ref name="Wiki"/>
ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಶಾಜಿ ಎನ್. ಕರುಣ್ ಬೊಕ್ಕ ವೇಣು. ಬಿ.ಲೆನಿನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿ.ಟಿ.ವಿಜಯನ್ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.<ref name="Wiki"/>
== ಸ್ವೀಕಾರ ==
ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೈಫಲ್ಯ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ನನೊಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಪದ್ಮರಾಜನ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉಂದು ಅರೆನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಗಳಸೊಂಡುಂಡು..<ref name="Padmarajan"/>
ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಕಥಾವಸ್ತು ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಧಿಕಾರ ರಚನೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಶೋಷಣೆ ಇಂಚಿನ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==
* [https://www.imdb.com/title/tt0254370/ ''Arappatta Kettiya Gramathil''] — IMDb
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil ''Arappatta Kettiya Gramathil''] — English Wikipedia
j8a5aaqq86radin9k9qzo84hz3dol65
ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ(೧೯೯೯ ಚಿತ್ರ)
0
27876
365406
2026-08-14T12:38:29Z
Hariprasad Shetty10
6127
ಹೊಸ ಪುಟ: ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ(೧೯೯೯ ಚಿತ್ರ) {{Infobox film | name = ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ | image = | caption = ಚಿತ್ರೊದ ಸಿಡಿ ಮುಖಪುಟ | director = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್ | writer = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್ | screenplay = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್ | based_on = ''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ಕಾದಂಬರಿ, ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾ ಅಂತರಜನ...
365406
wikitext
text/x-wiki
ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ(೧೯೯೯ ಚಿತ್ರ)
{{Infobox film
| name = ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ
| image =
| caption = ಚಿತ್ರೊದ ಸಿಡಿ ಮುಖಪುಟ
| director = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| writer = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| screenplay = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| based_on = ''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ಕಾದಂಬರಿ, ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾ ಅಂತರಜನಂ
| producer = ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
| starring =
* ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
* [[ಶೋಭನಾ]]
* ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ
* ಪ್ರವೀಣಾ
* ಮಧುಪಾಲ್
* ಮಾದಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್
| cinematography = ಅಳಗಪ್ಪನ್ ಎನ್.
| editing = ಬೀನಾ ಪಾಲ್
| music = ಕೈತಪ್ರಂ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿ
| production_company = ಸೃಷ್ಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released = 1999
| runtime = 100 ನಿಮಿಷ
| country = [[ಭಾರತ]]
| language = [[ಮಲಯಾಳಂ]]
}}
'''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ''' ({{lang-en|ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ}}) ಉಂದು ೧೯೯೯ಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಭಾರತದ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರ. ಶ್ಯಾಮ ಪ್ರಸಾದ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬರವು ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್. ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾ ಅಂತರಜನಂ ಬರೆತಿನ ಉಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಉಂಡು. ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್, [[ಶೋಭಾಣ]], ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ, ಪ್ರವೀಣಾ, ಮಧುಪಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಡಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Agnisakshi (1999 film) |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Agnisakshi_(1999_film) |website=Wikipedia |access-date=14 August 2026}}</ref>
೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೮ಡ್ ನಡತಿನ ಸೂರ್ಯ ಉತ್ಸವೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.<ref name="EnglishWiki"/>
''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ಲಾ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು. ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನ ರಡ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ.<ref name="TOI">{{cite web |title=Happy Birthday Shobana: Five movies of the actress from 'Manichithrathazhu' to 'Makalkku' that you should watch right away |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/happy-birthday-shobana-five-movies-of-the-actress-from-manichithrathazhu-to-makalkku-that-you-should-watch-right-away/photostory/74729991.cms |website=The Times of India |date=21 March 2020 |access-date=14 August 2026}}</ref>
== ಕಥಾವಸ್ತು ==
1930 ದಶಕೊಡು ಕೇರಳದ ಒಂಜಿ ನಂಬೂದಿರಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ಈ ಕತೆ ನಡಪುಂಡು. ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಬಂಧೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕತೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದುಂಡು. ಉನ್ನಿ ದೇವಕಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ತನ್ನ ನಂಬೂಡಿರಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪೆ.
ದೇವಕಿ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ಜೀವನೊಡು ಸಿಕ್ಕಿ ಬುಡ್ಪೆರ್, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಲು, ಆಚರಣೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮೊಲು ತುಂಬುಂಡು. ಕುಟುಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಗು ಬಂಧನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉನ್ನಿ, ಆಯಗ್ ಬೋಡಾಪಿಲೆಕ ಕಂಡನಿಯಾದ್ ಬದುಕೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿ ಒರಿ ಒರಿನ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೀತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೋಟೆಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಅಕ್ಲೆನ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಸಮಾಜೊಡು ನಡಪುನ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ತೆರಿಯಂದೆ. ಪಿದಯಿದ ಲೋಕೊಡು ಆಪಿನ ಬದಲಾವಣೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉನ್ನಿಗ್ ಗೊತ್ತಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಿಜ್ಜಂದಿನ ಸಂಗತಿಲೆಡ್ದ್ ದೂರ ಉಪ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಆಂಡ ದೇವಕಿ ಮೂಲತಃ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆತ್ಮ. ಅಲೆಗ್ ಕುಟುಂಬದ ನಾಲ್ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಇಷ್ಟ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚನೆ, ಅಲ್ಪ ಆ ಪರಿಸರೊನು ಬುಡ್ದು ಪೋವೊಡಾಪುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/>
ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ಲಾ ಈ ಕತೆ ನಡಪುಂಡು. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆರ್ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಹೋರಾಟದ ಕಾಲೊಡು ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಕ್ಡ್ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಬದಲಾವಣೆಲು ಈ ಕತೆತ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು.
ಚಿತ್ರ ಹರಿದ್ವಾರ ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಉಣ್ಣಿನ ಎಲ್ಯ ತಂಗಡಿ ತಂಗಮ್ ಉಣ್ಣಿನ ಭಸ್ಮೊನು [[ಗಂಗಾ]] ಸುದೆಟ್ ಮುರ್ಕುದು ಹರಿದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆರ್ ದೇವಕಿನ್ ತೂಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಆರ್ ಇತ್ತೆ ಒರಿ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಾದ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕತೆ ತಂಗಮನ ನೆಂಪುದ ಮೂಲಕ ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಎದುರು ತೆರೆದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಂಬಂಧೊನು ಸರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ತಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನ ಸರಳ ಪದೊಕುಲೆಡ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಥಂಗಮ್ ಈ ಸಂಬಂಧದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆನ್ ಒರಿ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ತೂಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊ ==
{| class="wikitable"
|-
! ನಟ
! ಪಾತ್ರ
! ಧ್ವನಿ
|-
| ಶೋಭನಾ
| ದೇವಕಿ
| ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ
|-
| ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
| ಉಣ್ಣಿ
| ಮುರಳಿ ಮೆನನ್ ಬೊಕ್ಕ ವೆಣ್ಮಣಿ ವಿಷ್ಣು
|-
| ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ
| ತಂಗಂ
|
|-
| ಪ್ರವೀಣಾ
| ಕಿರಿಯ ತಂಗಂ
|
|-
| ಮಧುಪಾಲ್
|
|
|-
| ಮಾದಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್
|
|
|-
| ಶ್ರೀನಾಥ್
|
|
|-
| ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್
|
|
|}
== ಸಂಗೀತ ==
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಕೈತಾಪ್ರ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿ. ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಮ್ 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999 ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಜಾನಿ ಸಾಗರಿಗಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="Soundtrack">{{cite web |title=Agnisakshi (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/ |website=Apple Music |access-date=14 August 2026}}</ref>
ಧ್ವನಿಪಥೊಡು ಒಟ್ಟು ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಂಡು. ''ಆತೋಲೆ ಕುಂಜಾತೊಲೆ'' ಬುಡುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ ಕೈತಾಪರಂ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತ ಉಂಡು. ''ಸಾ ವಿರಾಹೆ'' ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನೊದ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಜಯದೇವ ಬರೆತೆರ್.<ref name="Soundtrack"/>
{| class="wikitable"
|-
! ಸಂಖ್ಯೆ
! ಹಾಡಿನ ಹೆಸರು
! ಗಾಯಕರು
! ರಾಗ
! ಟಿಪ್ಪಣಿ
|-
| 1
| ''ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಮೇ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್
|
|
|-
| 2
| ''ವಾರ್ತಿಂಕಲುಧಿಕ್ಕಾಥ''
| ಕೆ. ಎಸ್. ಚಿತ್ರಾ
| ಕಾಪಿ
|
|-
| 3
| ''ಗಂಗೆ ಮಹಾ ಮಂಗಲೆ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್, ಸಿಂಧು
| ಚಕ್ರವಾಕಂ
|
|-
| 4
| ''ಕನ್ನಂತಳಿ ಮುಟ್ಟಾತೆ''
| ಸುಜಾತಾ ಮೋಹನ್
|
|
|-
| 5
| ''ವಾರ್ತಿಂಕಲುಧಿಕ್ಕಾಥ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್
| ಕಾಪಿ
|
|-
| 6
| ''ಸಾವಿರಹೇ''
| ಕಾವಾಲಂ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| ದ್ವಿಜಾವಂತಿ
| ಸಾಹಿತ್ಯ: [[ಜಯದೇವ]]
|-
| 7
| ''ಮಂಗಳಾತೀರ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
|
|-
| 8
| ''ಪಂಕಜವೈರಿ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
|
|-
| 9
| ''ಆಥೋಲೆ ಕುಂಜಾಥೋಲೆ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
| ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
|}
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ==
''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನಾರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ೧೯೯೮ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದಿದೆ..<ref name="EnglishWiki"/>
=== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ವರ್ಷ
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| 1998
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|}
=== ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
ಈ ಸಿನಿಮಾ 1998 ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಒಟ್ಟು 9 ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
{| class="wikitable"
|-
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ
| ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
|-
| ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
| ಪ್ರವೀಣಾ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
| ಅಳಗಪ್ಪನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ
| ಕೃಷ್ಣನುಣ್ಣಿ, ಹುಸೇನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೇಕಪ್ ಕಲಾವಿದ
| ಪಿ. ಮಣಿ, ವಿಕ್ರಂ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ
| ಮುರಳಿ ಮೆನನ್, ವೆಣ್ಮಣಿ ವಿಷ್ಣು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್
| ಜೆಮಿನಿ ಲ್ಯಾಬ್
|}
=== ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ
| ಕೈತಪ್ರಂ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
| [[ಶೋಭನಾ]]
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
| ಅಳಗಪ್ಪನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಪ್ರೇಮಚಂದ್ರನ್
|}
=== ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅರವಿಂದನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಗೊಲ್ಲಪುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|}
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}
== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==
* [https://www.imdb.com/title/tt0211963/ ''Agnisakshi''] — IMDb
* [https://www.malayalasangeetham.info/ ''Agnisakshi'' — Malayalam Movie Database]
p6hiqgsklpyvsye44osgnzriu9g25dx
365412
365406
2026-08-14T23:40:30Z
InternetArchiveBot
4316
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
365412
wikitext
text/x-wiki
ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ(೧೯೯೯ ಚಿತ್ರ)
{{Infobox film
| name = ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ
| image =
| caption = ಚಿತ್ರೊದ ಸಿಡಿ ಮುಖಪುಟ
| director = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| writer = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| screenplay = ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
| based_on = ''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ಕಾದಂಬರಿ, ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾ ಅಂತರಜನಂ
| producer = ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
| starring =
* ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
* [[ಶೋಭನಾ]]
* ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ
* ಪ್ರವೀಣಾ
* ಮಧುಪಾಲ್
* ಮಾದಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್
| cinematography = ಅಳಗಪ್ಪನ್ ಎನ್.
| editing = ಬೀನಾ ಪಾಲ್
| music = ಕೈತಪ್ರಂ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿ
| production_company = ಸೃಷ್ಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released = 1999
| runtime = 100 ನಿಮಿಷ
| country = [[ಭಾರತ]]
| language = [[ಮಲಯಾಳಂ]]
}}
'''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ''' ({{lang-en|ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ}}) ಉಂದು ೧೯೯೯ಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಭಾರತದ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರ. ಶ್ಯಾಮ ಪ್ರಸಾದ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬರವು ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್. ಲಲಿತಾಂಬಿಕಾ ಅಂತರಜನಂ ಬರೆತಿನ ಉಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಉಂಡು. ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್, [[ಶೋಭಾಣ]], ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ, ಪ್ರವೀಣಾ, ಮಧುಪಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಡಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Agnisakshi (1999 film) |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Agnisakshi_(1999_film) |website=Wikipedia |access-date=14 August 2026}}</ref>
೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೮ಡ್ ನಡತಿನ ಸೂರ್ಯ ಉತ್ಸವೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.<ref name="EnglishWiki"/>
''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ಲಾ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು. ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನ ರಡ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ.<ref name="TOI">{{cite web |title=Happy Birthday Shobana: Five movies of the actress from 'Manichithrathazhu' to 'Makalkku' that you should watch right away |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/happy-birthday-shobana-five-movies-of-the-actress-from-manichithrathazhu-to-makalkku-that-you-should-watch-right-away/photostory/74729991.cms |website=The Times of India |date=21 March 2020 |access-date=14 August 2026}}</ref>
== ಕಥಾವಸ್ತು ==
1930 ದಶಕೊಡು ಕೇರಳದ ಒಂಜಿ ನಂಬೂದಿರಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ಈ ಕತೆ ನಡಪುಂಡು. ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಬಂಧೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕತೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದುಂಡು. ಉನ್ನಿ ದೇವಕಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ತನ್ನ ನಂಬೂಡಿರಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪೆ.
ದೇವಕಿ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ಒಂಜಿ ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ಜೀವನೊಡು ಸಿಕ್ಕಿ ಬುಡ್ಪೆರ್, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಲು, ಆಚರಣೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮೊಲು ತುಂಬುಂಡು. ಕುಟುಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಗು ಬಂಧನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉನ್ನಿ, ಆಯಗ್ ಬೋಡಾಪಿಲೆಕ ಕಂಡನಿಯಾದ್ ಬದುಕೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿ ಒರಿ ಒರಿನ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೀತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೋಟೆಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಅಕ್ಲೆನ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಸಮಾಜೊಡು ನಡಪುನ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ತೆರಿಯಂದೆ. ಪಿದಯಿದ ಲೋಕೊಡು ಆಪಿನ ಬದಲಾವಣೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉನ್ನಿಗ್ ಗೊತ್ತಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಿಜ್ಜಂದಿನ ಸಂಗತಿಲೆಡ್ದ್ ದೂರ ಉಪ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆ.
ಆಂಡ ದೇವಕಿ ಮೂಲತಃ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆತ್ಮ. ಅಲೆಗ್ ಕುಟುಂಬದ ನಾಲ್ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಇಷ್ಟ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚನೆ, ಅಲ್ಪ ಆ ಪರಿಸರೊನು ಬುಡ್ದು ಪೋವೊಡಾಪುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/>
ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ಲಾ ಈ ಕತೆ ನಡಪುಂಡು. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆರ್ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಹೋರಾಟದ ಕಾಲೊಡು ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಕ್ಡ್ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಬದಲಾವಣೆಲು ಈ ಕತೆತ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು.
ಚಿತ್ರ ಹರಿದ್ವಾರ ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಉಣ್ಣಿನ ಎಲ್ಯ ತಂಗಡಿ ತಂಗಮ್ ಉಣ್ಣಿನ ಭಸ್ಮೊನು [[ಗಂಗಾ]] ಸುದೆಟ್ ಮುರ್ಕುದು ಹರಿದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆರ್ ದೇವಕಿನ್ ತೂಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಆರ್ ಇತ್ತೆ ಒರಿ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಾದ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
ಉನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಕಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕತೆ ತಂಗಮನ ನೆಂಪುದ ಮೂಲಕ ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಎದುರು ತೆರೆದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಂಬಂಧೊನು ಸರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ತಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನ ಸರಳ ಪದೊಕುಲೆಡ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಥಂಗಮ್ ಈ ಸಂಬಂಧದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆನ್ ಒರಿ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ತೂಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊ ==
{| class="wikitable"
|-
! ನಟ
! ಪಾತ್ರ
! ಧ್ವನಿ
|-
| ಶೋಭನಾ
| ದೇವಕಿ
| ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ
|-
| ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
| ಉಣ್ಣಿ
| ಮುರಳಿ ಮೆನನ್ ಬೊಕ್ಕ ವೆಣ್ಮಣಿ ವಿಷ್ಣು
|-
| ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ
| ತಂಗಂ
|
|-
| ಪ್ರವೀಣಾ
| ಕಿರಿಯ ತಂಗಂ
|
|-
| ಮಧುಪಾಲ್
|
|
|-
| ಮಾದಂಬು ಕುಂಜುಕುಟ್ಟನ್
|
|
|-
| ಶ್ರೀನಾಥ್
|
|
|-
| ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್
|
|
|}
== ಸಂಗೀತ ==
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಕೈತಾಪ್ರ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿ. ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಮ್ 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999 ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಜಾನಿ ಸಾಗರಿಗಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="Soundtrack">{{cite web |title=Agnisakshi (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/ |website=Apple Music |access-date=14 August 2026}}</ref>
ಧ್ವನಿಪಥೊಡು ಒಟ್ಟು ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಂಡು. ''ಆತೋಲೆ ಕುಂಜಾತೊಲೆ'' ಬುಡುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಡ್ ಕೈತಾಪರಂ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂದಿರಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತ ಉಂಡು. ''ಸಾ ವಿರಾಹೆ'' ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನೊದ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಜಯದೇವ ಬರೆತೆರ್.<ref name="Soundtrack"/>
{| class="wikitable"
|-
! ಸಂಖ್ಯೆ
! ಹಾಡಿನ ಹೆಸರು
! ಗಾಯಕರು
! ರಾಗ
! ಟಿಪ್ಪಣಿ
|-
| 1
| ''ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಮೇ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್
|
|
|-
| 2
| ''ವಾರ್ತಿಂಕಲುಧಿಕ್ಕಾಥ''
| ಕೆ. ಎಸ್. ಚಿತ್ರಾ
| ಕಾಪಿ
|
|-
| 3
| ''ಗಂಗೆ ಮಹಾ ಮಂಗಲೆ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್, ಸಿಂಧು
| ಚಕ್ರವಾಕಂ
|
|-
| 4
| ''ಕನ್ನಂತಳಿ ಮುಟ್ಟಾತೆ''
| ಸುಜಾತಾ ಮೋಹನ್
|
|
|-
| 5
| ''ವಾರ್ತಿಂಕಲುಧಿಕ್ಕಾಥ''
| ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್
| ಕಾಪಿ
|
|-
| 6
| ''ಸಾವಿರಹೇ''
| ಕಾವಾಲಂ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| ದ್ವಿಜಾವಂತಿ
| ಸಾಹಿತ್ಯ: [[ಜಯದೇವ]]
|-
| 7
| ''ಮಂಗಳಾತೀರ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
|
|-
| 8
| ''ಪಂಕಜವೈರಿ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
|
|-
| 9
| ''ಆಥೋಲೆ ಕುಂಜಾಥೋಲೆ''
| ಸುಧಾ ರಂಜಿತ್
|
| ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
|}
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ==
''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ'' ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನಾರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ೧೯೯೮ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದಿದೆ..<ref name="EnglishWiki"/>
=== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ವರ್ಷ
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| 1998
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|}
=== ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
ಈ ಸಿನಿಮಾ 1998 ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಒಟ್ಟು 9 ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/>
{| class="wikitable"
|-
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ
| ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
|-
| ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
| ಪ್ರವೀಣಾ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
| ಅಳಗಪ್ಪನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ
| ಕೃಷ್ಣನುಣ್ಣಿ, ಹುಸೇನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೇಕಪ್ ಕಲಾವಿದ
| ಪಿ. ಮಣಿ, ವಿಕ್ರಂ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ
| ಮುರಳಿ ಮೆನನ್, ವೆಣ್ಮಣಿ ವಿಷ್ಣು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್
| ಜೆಮಿನಿ ಲ್ಯಾಬ್
|}
=== ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ
| ವಿ. ವಿ. ಬಾಬು
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ
| ಕೈತಪ್ರಂ
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ
| [[ಶೋಭನಾ]]
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
| ಅಳಗಪ್ಪನ್
|-
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಪ್ರೇಮಚಂದ್ರನ್
|}
=== ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ===
{| class="wikitable"
|-
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ವಿಜೇತ
|-
| ಅರವಿಂದನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|-
| ಗೊಲ್ಲಪುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ
| ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್
|}
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}
== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==
* [https://www.imdb.com/title/tt0211963/ ''Agnisakshi''] — IMDb
* [https://web.archive.org/web/20250207151114/https://malayalasangeetham.info/ ''Agnisakshi'' — Malayalam Movie Database]
9g44djzax5zv4ss514d6tfg2cz2i3qk
ಕುಂಬಲಂಗಿ ರಾತ್ರೆ
0
27877
365408
2026-08-14T15:18:02Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365408
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Kumbalangi-backwater.jpg|thumb|Kumbalangi-backwater]]
ಕುಂಬಲಂಗಿ ನೈಟ್ಸ್ 2019 ಭಾರತೀಯ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರ ಮಧು ಸಿ ನಾರಾಯಣನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರ. ನಿರ್ದೇಶನದ ಸುರುತ ಚಿತ್ರೊನು ಸ್ಯಾಮ್ ಪುಷ್ಕರನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫಹದ್ ಫಾಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ನಜ್ರಿಯಾ ನಜೀಮ್ ಜಂಟಿಯಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮನೆ ಫಹದ್ ಫಾಸಿಲ್ ಅಂಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನ ಅಡಿಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ವರ್ಕಿಂಗ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಹೀರೋದ ಅಡಿಟ್ ದಿಲೀಶ್ ಪೋಥಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಪುಷ್ಕರನ್ ನಕುಲೆನ ಸಹಯೋಗೊಡು. ಅಣ್ಣಾ ಬೆನ್, ಗ್ರೇಸ್ ಆಂಟನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಥಾಮಸ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪಾದನೆನ್ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಶೈಜು ಖಾಲಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೈಜು ಶ್ರೀಧರನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಧ್ವನಿಪಥ ಬೊಕ್ಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ಸುಶಿನ್ ಶ್ಯಾಮ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಕೇರಳದ [[ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್|ಕೊಚ್ಚಿ]]ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕುಂಬಲಂಗಿ ಪನ್ಪಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ನಡಪುನ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಇಲ್ಲಡ್ ಒಟ್ಟುಗು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ನಾಲ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ತಂಪು ಸಂಬಂಧೊನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಒಂಜಿ ಕುಟುಂಬೊದಲೆಕ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಎಂಚ ನಿಲೆಯಾಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸವುಂಡು. ಸ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ಇರ್ವತ್ತರ ವಯಸ್ಸಿಡ್ ಊರುಡು ಕಳೆಯಿನ ಸಮಯೊನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಐಡಿಯಾನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೧೧ಡ್, ಅಪಗದ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಮಧುನೊಟ್ಟುಗು ಈ ಕತೆನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಮಧು ಈ ಕತೆನ್ ನಿರ್ದೇಶನೊಡು ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. 2016 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಫಹಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಥಾನ್, ದುಂಬುದ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಮಧು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಯಾಮ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನಿಕಟವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತಿನಕುಲು, ಚಿತ್ರೊನು ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಯೆರೆ ದುಂಬು ಮಧು ಕುಂಬಲಂಗಿಡ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಷ ಕಳೆಯೆರ್ ಅಯಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೆರೆ.
ಈ ಚಿತ್ರ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಜಿಸಿಸಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೯ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಉಂದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಈ ದಶಕೊದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಟಣೆಲೆಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಗಣನೀಯವಾದ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸ್ ನ್ ಗಳಸೊಂಡು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ₹39 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು, ₹6.5 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ದ ವಿರುದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಗಳಸೊಂಡು. ಉಂದು 2019 ಮೇ 24 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ದೆಹಲಿಡ್ ನಡತಿನ ಹ್ಯಾಬಿಟೇಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ಲಾ ಉಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಗು NETPAC ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿನವು (ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ). ಮೂಜಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು, ಆರು ವನಿತಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು, ನಾಲ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು, ಏಳ್ ಸಿಪಿಸಿ ಸಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಎಸ್ಐಐಎಂಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು. ಫಹಾದ್ ನ ಪಾತ್ರ "ಶಮ್ಮಿ" ಲಾ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಟ್ ಫಾಲೋಯಿಂಗ್ ನ್ ಬುಲೆಪಾದ್ ಅರೆನ ಮಸ್ತ್ ಸಂಭಾಷಣೆಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿನವು<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/movies/anna-ben-on-making-her-dbut-in-kumbalangi-nights/article26147478.ece</ref>
== ಕಥೆ ಮೂಲ ==
ಸಾಜಿ, ಬೊನ್ನಿ, ಬಾಬಿ, ಬೊಕ್ಕ ಫ್ರಾಂಕಿ ನಾಲ್ ಅರ್ಧ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು, ಅಕುಲು ಕರಾವಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಕುಂಬಲಂಗಿಡ್ ಒಂಜಿ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಡ್, ಅರ್ಧ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಇಲ್ಲ್ ಡ್ ಮುರಿದ್ ಪೋಯಿನ ಗೃಹ ಜೀವನೊನು ಪಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶಾವಳಿ ಸಾಜಿನ ಅಪ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೊನ್ನಿನ ಅಮ್ಮೆನ ನಡುಟು ನಡತಿನ ದುಂಬುದ ಮದಿಮೆಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬಾಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಫ್ರಾಂಕಿ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಪಿತೃಪ್ರಧಾನನ ಸಾವುದ ನಂತರ, ಅಮ್ಮೆ ಕುಟುಂಬೊನು ಬುಡ್ದು ಒಂಜಿ ಏಕಾಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಿಷನ್ ಗ್ ಸೇರ್ದೆರ್, ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ಸಾಜಿ, ಮಲ್ಲೆ, ತೀವ್ರವಾದ್ ಕೋಪ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಡ್ದ್ ಬಳಲೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ದೈಹಿಕ ಜಗಳೊಲೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಬಾಬಿ, ಒರಿ ಸಿನಿಕಲ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಜವನೆರ್. ಫ್ರಾಂಕಿ, ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಆಶಾದಾಯಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಕುಲೆನ ಅಜಾಗರೂಕ ಖ್ಯಾತಿದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ್ ಕೋಪೊನು ದೀವೊಂದುಲ್ಲೆರ್, ಬೊನ್ನಿನೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಸಂಬಂಧೊಡು ಮಾತ್ರ ಸಾಂತ್ವನೊನು ಕಂಡುಕೊನುವೆರ್, ಬೊನ್ನಿ ಮೂಕ ಆಂಡ ಅರೆನ್ ಮಸ್ತ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/fahadh-faasil-shammi-of-kumbalangi-nights-is-no-regular-villain/articleshow/67862504.cms</ref>
ಬಾಬಿ ಬೇಬಿ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಣ್ಣುನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ದೇಶೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಪುಂಡು. ಬಾಬಿ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಲ್ಪುನಗ, ಬೇಬಿ ಅನುಮೋದನೆಗಾತ್ರ ಅಲೆನ ಕುಟುಂಬೊನು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ್ ಸಂಪರ್ಕಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಾಬಿ ಸಾಜಿನ್ ತನ್ನನ್ ಸಭೆಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಶಮ್ಮಿನ್ ಎದುರಿಸವೆರ್, ಬೇಬಿನ ತೀವ್ರವಾದ್ ಆಡಂಬರ, ಚಾವಿನಿಸ್ಟಿಕ್, ಬೊಕ್ಕ ಅತಿ-ಪುರುಷತ್ವದ ಅತ್ತೆ. ಶಮ್ಮಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನ್ ಅವಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಗ್ರಾಮಸ್ಥೆರೆನ ನಡುಟು ಅಕ್ಲೆನ ಕುಟುಂಬದ ಕುಖ್ಯಾತ ಖ್ಯಾತಿನ್ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆನ್ ಲಿಂಬೊಡು ಬುಡ್ಪೆರ್. ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ತೂದು, ಸಾಜಿ ಬಾಬಿನ್ ಉದ್ಯೋಗ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸವೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಆರ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಡ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜೇ ಸಮಯೊಡು, ಬೊನ್ನಿ ನೈಲಾನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಪ್ರಣಯದ ಬಾಂಧವ್ಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುಂಡು, ಒರಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೇಬಿನ ಕುಟುಂಬೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಾಟರ್ ಫ್ರಂಟ್ ಹೋಮ್ ಸ್ಟೇಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಸಾಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಫ್ರಾಂಕಿ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ವಾದ ಸುರು ಆನಗ ದೇಶೀಯ ಒತ್ತಡೊಲು ಸುರುವಾಪುಂಡು, ಬೊನ್ನಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಜಿನ್ ದೈಹಿಕವಾದ್ ಹಲ್ಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸವುಂಡು. ಲಜ್ಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದು, ಸಾಜಿ ತನ್ನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸ್ನೇಹಿತೆ ವಿಜಯ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾರ್ ಗ್ ಪಿರ ಪೋಪೆರ್. ಕುಡಿಯೆರೆ ಖಿನ್ನತೆದ ತೀವ್ರ ಸ್ಥಿತಿಡ್, ಸಾಜಿ ಒಂಜಿ ಗೋದಾಮುದ ಸೀಲಿಂಗ್ ಡ್ದ್ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ನೇಲ್ಪಾಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವಿಜಯ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಧಾವಿಸುವೆರ್ ಆಂಡ ಸಾಜಿನ ಜೀವೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ದುರಂತೊಡು ತನ್ನ ಸಾವುಗು ಬೂರ್ದು ಪೋಪೆರ್.<ref>https://www.firstpost.com/entertainment/the-kumbalangi-nights-phenomenon-one-small-step-for-mollywood-a-giant-leap-for-indian-cinema-6543241.html</ref>
ಬದುಕುಳಿಯಿನಕ್ಲೆನ ಅಪರಾಧ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪೊಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದು, ಸಾಜಿ ತನ್ನ ಗರ್ಭಿಣಿ ವಿಧವೆ ಸತಿಗ್ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರೆರೆ ವಿಜಯ್ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋಪೆರ್, ಆಂಡ ಅಲೆನ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪ್ರಸವೊಡು ತೂಪೆರ್. ಆರ್ ಅಲೆನ್ ತ್ವರಿತವಾದ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗ್ ಕನಪೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ್ ಪೆದ್ದುಂಡು. ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಂಬಲ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ, ಸಾಜಿ ಸಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ನವಜಾತ ಶಿಶುನ್ ಕುಂಬಲಂಗಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಕನತ್ದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ತೂವೊಡು. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಶಮ್ಮಿ ನೈಲಾನ ಬೊನ್ನಿನೊಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಣಯೊನು ತೆರಿಪಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ್ ಹೋಮ್ ಸ್ಟೇಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬುಡ್ಪುಂಡು, ಬೊನ್ನಿ ಅಲೆನ್ ಅಣ್ಣನಕುಲೆನ ನಿವಾಸೊಗು ಕನಯೆರೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸವುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಪರಿಚಯ ಇಲ್ಲದ ಗತಿಶಾಸ್ತ್ರೊನು ಮೂಲಭೂತವಾದ್ ಬದಲಾಪುಂಡು; ಅಣ್ಣತಮ್ಮಲು ಇಲ್ಲ್ ನ್ ನಡಪಾಯೆರೆ ಒಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉದ್ದೇಶ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಗುಣ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅರ್ಥೊನು ಕಂಡುಕೊನುವೆರ್.
ಒಂಜಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮದಿಮೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಒರಿ ಸುಧಾರಿತ ಸಾಜಿ ಬಾಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಬಿನ ಮೈತ್ರಿನ್ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಭ್ಯವಾದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಶಮ್ಮಿನ್ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸಮೀಪಿಸವೆರ್, ಆಂಡ ಶಮ್ಮಿ ಫ್ಲಾಟ್ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಹಂಕಾರೊಡು ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಲ್ಲಡ್, ಶಮ್ಮಿ ಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ಮದಿಮೆದ ಕುಟುಂಬದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ, ದುರುಪಯೋಗದ ಹಿಡಿತನ್ ದೃಢಪಡಿಸವೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ ಕ್ರಮೊಕುಲೆನ್ ತೂವೊಂದು ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದಬ್ಬಾವೆರ್. ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವರ್ತನೆಡ್ದ್ ಉಸಿರಾಟೊಗು ಒಳಗಾದ್, ಬೇಬಿ ಬಾಬಿನೊಟ್ಟುಗು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವೆರ್.
ಆಂಡಲಾ, ಶಮ್ಮಿ ತನ್ನ ಪಲಾಯನ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಅರೆನ ಜಾಗ್ರತೆಡ್ ನಡಪಾಯಿನ ಮುಖಮಂಟಪ ಬಿರುಕುಲು, ಒಂಜಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಂತು ಆದ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಆರ್ ಬೇಬಿ, ಅಲೆನ ಅಮ್ಮೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ಅಕ್ಕನ್ ದೈಹಿಕವಾದ್ ಹಲ್ಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅರೆನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯೊನು ದೃಢಪಡಿಸೆರೆ ಅಕುಲೆನ್ ಇಲ್ಲ್ ದ ಒಳಗ್ ಬಂದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೇಬಿ ತನ್ನ ಸಂವಹನೊಗು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಮಲ್ಪುನ ನಿಲ್ಲಿನಗ ಆತಂಕೊಗು ಒಳಗಾದ್, ಚಿಂತೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬಾಬಿ ಅಲೆನ ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ತೂಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್. ಅಪಾಯೊನು ತೆರಿದ್, ಸಾಜಿ, ಬೊನ್ನಿ, ಬೊಕ್ಕ ಫ್ರಾಂಕಿ ಅರೆನೊಟ್ಟುಗು ಸೇರೆರೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾದ್ ಬರ್ಪೆರ್.
ನಾಲ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು ನಿವಾಸೊಗು ಬರ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಶಮ್ಮಿನ್ ಎದುರಿಸವೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮನ್ವಯೊನು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರೆರೆನ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ದ್, ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು ಶಮ್ಮಿನ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆದ ಜಾಲೊಡು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಸಿಕ್ಕಿ ಬುಡ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ್ ದೈಹಿಕ ಹೋರಾಟೊದ ನಂತರ ಅರೆನ್ ವಶೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್, ಆಘಾತೊಗು ಒಳಗಾಯಿನ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಮುಕ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಶಮ್ಮಿನ್ ಬಂಧಿಸರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಲೆಗ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಸಂಬಂಧೊಗು ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಡೆತಡೆಲೆನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ದೂರ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಬಾಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಬಿ ಸಂತೋಷೊಡು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್, ನಾಲ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನ ಅಂತಿಮ ಪರಿವರ್ತನೆನ್ ಒಂಜಿ ಏಕೀಕೃತ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕುಟುಂಬೊಗು ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://www.bbfc.co.uk/release/kumbalangi-nights-q29sbgvjdglvbjpwwc00mdm1mte</ref>
== ಪಾತ್ರೊಲು ==
ಬಾಬಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಶೇನ್ ನಿಗಮ್
ಶಮ್ಮಿ ಆದ್ ಫಹದ್ ಫಾಸೀಲ್
ಸಾಜಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಸೌಬಿನ್ ಶಾಹಿರ್
ಬೊನ್ನಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಶ್ರೀನಾಥ್ ಭಾಸಿ
ಫ್ರಾಂಕಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಥಾಮಸ್
ಅಣ್ಣಾ ಬೆನ್ ಬೇಬಿ ಮೋಲ್ ಆದ್, ಬಾಬಿನ ಪ್ರೀತಿದ ಆಸಕ್ತಿ ಶಮ್ಮಿನ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಸಿಮ್ಮಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಗ್ರೇಸ್ ಆಂಟನಿ
ಬಾಬಿನ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಆದ್ ಸೂರಜ್ ಪಾಪ್ಸ್
ಮುರುಗನ್ ಅಕಾ ವಿಜಯ್ ಪಾತ್ರೊಡು ರಮೇಶ್ ತಿಲಕ್
ನೈಲಾ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಮೆಟಿವಿಯರ್
ಸುಮೀಶಾ ಪಾತ್ರೊಡು ರಿಯಾ ಸಾಯಿರಾಟೋನಿ,
ಬೇಬಿಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಮ್ಮಿಸ್ ಅಂಕಲ್ ಆದ್ ಬೈಜು ಎಝುಪುನನ್ನ
ಸಾತಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಶೀಲಾ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್
ಬಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಮ್ಮಿನ ಅಮ್ಮೆ ಆದ್ ಅಂಬಿಕಾ ರಾವ್
ಮನೋವೈದ್ಯೆ ಆದ್ ಅಜಿತ್ ಮೂರ್ಕೂತ್
ಶೈಜು ಪಾತ್ರೊಡು ಅನ್ಸಲ್ ಪಲ್ಲೂರುತಿ
ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್ ರಾಜು ಉನ್ನಿ ಪಾತ್ರೊಡು ದಿಲೀಶ್ ಪೋಠಾನ್
(ಕ್ಯಾಮಿಯೋ ಪಾತ್ರ)
ಲಾಲಿ ಪಿಎಂ ಲೀಲಾಮ್ಮ ಆದ್, ಬೊನ್ನಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್,
ಬಾಬಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಫ್ರಾಂಕಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಾರ್ ಡಿಜೆ ಆದ್ ಪೊಲಿ ಶರತ್
== ಸಿನೆಮಾದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ==
ಬರವುದಕುಲು ಸ್ಯಾಮ್ ಪುಷ್ಕರನ್ ತನ್ನ ಊರುದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕುಂಬಲಂಗಿ ಗ್ರಾಮೊಡು ತನ್ನ ಇರ್ವತ್ತರ ವರ್ಸೊದ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಕಳೆಯಿನ ಸಮಯೊಡ್ದ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ್ ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ರೂಪಿಸಯೆರ್. ಕತೆನ್ ಪನ್ಪಿನಗ, ಸ್ಯಾಮ್ ಊರು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಜನಕುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಉಪ್ಪುನ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್ ಲೆನ್ ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬರೆಯೆರೆ ಸುಮಾರ್ ೫ ವರ್ಷ ಬೋಡಾಂಡ್, ಆ ಸಮಯೊಡು ಸ್ಯಾಮ್ ಬೇತೆ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಅಂತಿಮ ಕರಡು ಸುಮಾರ್ ಆರು ತಿಂಗೊಲುಡು ಮುಗಿಂಡ್. ಸ್ಯಾಮ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಯೆರ್ ಈ ಚಿತ್ರ ಒವ್ವೆ ನಿಜ ಜೀವನದ ಘಟನೆ ಅತ್ತಂದೆ ವ್ಯಕ್ತಿನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಯೆರೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಕಷ್ಟ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಸಾಜಿನ ಪಾತ್ರೊನ್ ತನ್ನ ಜವನೆರ್ದ್ ತನ್ನ ಊರುಡು ಎದುರಿಸಾಯಿನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ಒರಿ ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.೨೦೧೧ಡ್, ಸಾಲ್ಟ್ ಎನ್' ಪೆಪ್ಪರ್ ನ್ ಸಹ-ಬರವು ಮಲ್ಪುನಗ, ಸ್ಯಾಮ್ ಅಯಿತ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಮಧು ಸಿ. ನಾರಾಯಣನ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಈ ಐಡಿಯಾನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಮಧು ಸಿ. ನಾರಾಯಣನ್ ಈ ಐಡಿಯಾನ್ ತನ್ನ ನಿರ್ದೇಶನೊಡು ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋಜಾಯೆರ್. ೨೦೧೬ಡ್, ಈ ಜೋಡಿ ಮತ್ತೆ ತೊಂಡಿಮುತಾಲಮ್ ದ್ರಿಕ್ಷಾಕ್ಷಿಯುಮ್ (೨೦೧೭) ಡ್ ಒಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಕುಂಬಲಂಗಿ ನೈಟ್ಸ್ ನ್ ಮಲ್ಪುನೆಟ್ ಗಮನ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/movies/scenarist-syam-pushkaran-on-telling-the-story-of-kumbalangi-nights/article26212032.ece</ref>
== ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ==
ಫಹಾದ್ ಫಾಸಿಲ್ ಬೇಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬಿ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಬಂಧೊಗು ದೃಢವಾದ್ ವಿರೋಧ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಬಿನ ಅಣ್ಣೆ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಒಟ್ಟುಗು ಇಜ್ಜಂದಿನಂಚಿನ ತೀವ್ರ ಕ್ರಮೊಲೆನ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಧು ಕೇರಳೊಡು ವೀರತ್ವೊಗು ಪಾಸ್ ಆಪಿನ ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಕಾರಿ ಪುರುಷತ್ವೊನು ಚಿತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಯೆರ್. ಬರವುದಾರ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಸುರುಟು ಫಹದ್ ನ್ ಸಮೀಪಿಸನಗ ಆರ್ ವಿರೋಧಿ ಪಾತ್ರೊನು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತಿಜೆರ್, ವಿವರಿಸಯೆರ್: "ಆರ್ ಎಡ್ಡೆ ರನ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್, ಯಶಸ್ವಿ ಕುಟುಂಬ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುನವು ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಧೈರ್ಯೊಡು ಇತ್ತೆರ್." ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆದ ಸುರುಟು ಶೇನ್ ನಿಗಮ್ ನ್ ಈ ಪಾತ್ರೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಬಾಬಿ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ರಡ್ಡನೆ ಎಲ್ಯ ಅಣ್ಣೆ, ನಿಗಮ್ "ಒರಿ ಸೋಮಾರಿ ಬಮ್, ಒರಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಕ್ತ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಒರಿ, ಬೊಕ್ಕ ಏರ್ಲಾ ಗಂಭೀರ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಜೆರ್" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಆರ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊನು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಡ್ ಬೂರುನ ಪೊಣ್ಣುಗಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು, ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಗಿನ ಬುಕ್ಕೊ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ಗುರುತಿಸರೆ ಕಷ್ಟ ಆಯಿನ ಮಟ್ಟೊಗು ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ತನ್ನ ಪಾತ್ರದಲೆಕನೆ ಜೀವನ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 2019 ಡ್ ಇಶ್ಕ್ ಚಿತ್ರೊಡು ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಪಾತ್ರೊಗು ಪೋಯೆರೆ ಕಷ್ಟ ಆಂಡ್<ref>https://web.archive.org/web/20190214233318/https://silverscreen.in/features/ive-always-wanted-to-write-a-family-drama-screenwriter-syam-pushkaran-on-kumbalangi-nights/</ref>
ಸೌಬಿನ್ ಶಾಹಿರ್ ನ್ ನೈಜೀರಿಯಾಡ್ದ್ ಸುಡಾನಿಡ್ ತನ್ನ ಮುನ್ನಡೆದ ಅಭಿನಯೊಗು ದುಂಬುನೇ ಸಾಜಿ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್ (೨೦೧೮) ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ನಾಲ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆಡ್ ಮಲ್ಲೆ ಆಯಿನ ಸಾಜಿ ಒರಿ ವ್ಯರ್ಥ, ಆರ್ ತನ್ನ ಕಷ್ಟೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ವಲಸೆ ಸ್ನೇಹಿತೆನ ಗಳಸೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ನಿಯಮಿತವಾದ್ ತನ್ನ ಎಲ್ಯ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಜಗಳ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬರವುದ ಸ್ಯಾಮ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಈ ಪಾತ್ರೊನು ಕುಂಬಾಲಂಗಿಡ್ ತನ್ನ ಜವನೆರ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಸಾಜಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಿತ್ತ್ ಸಡಿಲವಾದ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಯಗ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಶ್ರೀನಾಥ್ ಭಾಸಿಗ್ ಸುರುಟು ಬಾಬಿ ಪಾತ್ರೊನು ಒಫರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಸಿನಿಮಾ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಯೆರೆ ನಿಗದಿ ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಗು, ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಆರ್ ಮಲ್ಲ ಮೆಗ್ಯೆ ಬೊನ್ನಿ ಆದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸೂಕ್ತ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿನೆರ್. ಸಾಜಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಅಣ್ಣೆ, ಬೊನ್ನಿ ಒರಿ ಮೂಕ, ಕುಂಬಳಂಗಿಗ್ ಪ್ರವಾಸಿಯಾದ್ ಬರ್ಪಿನ ಒರಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪೊಣ್ಣುನ ಪ್ರೀತಿಡ್ ಬೂರುವೆರ್. ಭಾಸಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ಕುಟುಂಬೊದ "ನೆಲತ ಮಲ್ಲ ಮೆಗ್ಯೆ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಥಾಮಸ್, ಒರಿ ಸುರುತ ನಟೆ, ಅರೆನ ಶಾಲೆಡ್ ನಡತಿನ ಆಡಿಷನ್ ಡ್ದ್ ಶಾರ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪಾತ್ರೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಫ್ರಾಂಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಯ ಮೆಗ್ಯೆನ ಪಾತ್ರೊಗು, ಕುಂಬಲಂಗಿಡ್ ಚಿತ್ರ ತಂಡೊದೊಟ್ಟುಗು ಆರು ತಿಂಗೊಲು ಕಳೆಯೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಆರ್ ಅಡಿಗೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ದೋಣಿಲೆನ್ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಮೀನ್ ಪತ್ತುನ ಜಾಲೊಲೆನ್ ಪಾಡೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಥಾನೊಡು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡೆರೆ ಕಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/inspired-by-real-characters-writer-syam-pushkaran/articleshow/67914725.cms</ref>
ಅಣ್ಣಾ ಬೆನ್ ಬೇಬಿ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಒರಿ ನಿಶ್ಚಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಜವನ್ಯೆ ಆರ್ ತನ್ನ ಶಾಲೆದ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬಿನ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರೀತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ್ ಡೇಟ್ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಬೆನ್, ಒರಿ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ನಟಿ, ಸಿನಿಮಾಗ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾಲ್ ಗ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಸುತ್ತುದ ಆಡಿಷನ್ ಲೆಡ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ಗುರುತಿಸರೆ ಸುಲಭ ಆಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್, ವಿವರಿಸೆರ್: "[ಬೇಬಿ] ಒಂಜೇ ಸಮಯೊಡು ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಬೇರೂರಿದೆ, ಅರೆನ ಸ್ವಂತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ... ಅರೆನ ಚಿಂತನೆದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಸಂಭಾಷಣೆಲು ಮಾತ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು. ಅರೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಗು ಅಂಟಿಕೊನುವೆರ್, ಆಂಡ ಅಹಂಕಾರಿ ಅತ್ತ್. ಗ್ರೇಸ್ ಆಂಟನಿ ಮದಿಮೆಡ್ ಅರೆನ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತೆರ್." (೨೦೧೬), ಉಂದು ಸಿನಿಮಾಗಾದ್ ಸ್ಯಾಮ್ ನ್ ತನ್ನ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಆರ್ ಸಿಮ್ಮಿ, ಬೇಬಿನ ಮಲ್ಲ ಅಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಶಮ್ಮಿನ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಒರಿ ಮೃದು ಪಾತೆರುನ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೊಣ್ಣು, ಸಿಮ್ಮಿ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಕೈತಲ್ ಭಯೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಬಿನ್ ತಮಾಷೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ಮಾತ್ರ ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಗ್ರೇಸ್ ಬೇಬಿನ ಪಾತ್ರೊಗುಲಾ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಸಿಮ್ಮಿ ಪಾತ್ರೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಅಲೆನ ಪಾತ್ರ ಅಲೆಗ್ ಮಲ್ಲೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಗ್ರೇಸ್ ಅಲೆನ ಅಭಿನಯೊಗು ತೂಯಿನ ಅಲೆನ ಅಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಗೃಹಿಣಿಲೆನ ನಡತನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇಹ ಭಾಷೆನ್ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ==
ತೊಂಡಿಮುದಲಂ ದ್ರಿಕ್ಷಾಕ್ಷಿಯಮ್ ನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ದಿಲೀಶ್ ಪೋಠಾನ್ ಮಧುನೊಟ್ಟುಗು ಜಾಹೀರಾತು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪೊರ್ತುಡು ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಫರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಸ್ಯಾಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಥಾನ್ ನ ಪೊಸತನೊಡು ರಚನೆ ಆಯಿನ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಹೀರೋದ ಸುರುತ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ಮುಗಿಂಡ್. ಅಂಚನೆ, ಮಹೇಶಿಂತೆ ಪ್ರತಿಕಾರಂ (೨೦೧೬) ಚಿತ್ರೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ಯಾಮ್ ನಟ ಫಹದ್ ಫಾಸಿಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಶಮ್ಮಿ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಫಹಾದ್, ಪಾತ್ರೊನು "ಬಾರಿ ಲೇಯರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಟಿಲವಾದ್" ತೂಯೆರ್, ಈ ಪಾತ್ರೊಗು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅರೆನ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ನಟಿ ನಜ್ರಿಯಾ ನಜೀಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಅರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಇತ್ತಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿ ಫಹದ್ ಫಾಸೀಲ್ & ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಡ್ ಚಿತ್ರೊನು ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಫಹಾದ್ ಗ್ ಸುರುತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ನ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ದಾಲ ತೊಂದರೆ ಇಜ್ಜಿ, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆರ್ 22 ಫೀಮೇಲ್ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ (2012) ಡ್ ಅಪಗ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಆಯಿನ ಮಧುನೊಟ್ಟುಗು ನಿಕಟವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊನು ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರೊನು ಆರ್ ವಿವರಿಸಯೆರ್, "ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ್ ತೂಯೆರೆ, ಅಕ್ಲೆನ್ ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಬಜೆಟ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮಸ್ತ್ ಸಮಯ ದೆತೊನುಂಡು. ಯಾನ್ ಆ ಡ್ರಿಲ್ ಡ್ದ್ ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ಡ್ರಿಲ್ ನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಯಕುಜಿ. ಸ್ಯಾಮ್ [ಸ್ಯಾಮ್], ದಿಲೀಶ್ [ಪೋಥನ್] ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆದಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಮೋಜಿದ ಅನುಭವ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಎಂಕ್ ಮಸ್ತ್ ಮೋಕೆದವು, ಅಂಚಾದ್ ಯಾನ್ಲಾ ಎನ್ನ ಮಾತಾ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತುವ
ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಅಂತಿಮ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಮಧು ಕುಂಬಲಂಗಿಡ್ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲ್ ಬಾಡಿಗೆಗ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕಾಲ ಅಲ್ಪ ಉಂತುದು ಆ ಜಾಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ತೆರಿಯೊನುವೆರ್, ಶೂಟಿಂಗ್ ಸುರು ಆಯೆರೆ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ದುಂಬು ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ಊರುಡು ನಡತಿನ ಆಡಿಷನ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸಹಾಯಕ ನಟೆರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ನಾಲ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ಒಂಜಿ ಸೆಟ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಇಲ್ಲ್ ಲೆನ ಒಳಾಂಗಣೊಲೆನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್. ಒಂಜಿ ಲೈವ್ಡ್-ಇನ್ ಲುಕ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಲುವಾದ್, ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಪೊಸ ಬದಲಿಲೆಗ್ ಬದಲಾದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೀಠೋಪಕರಣೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಲಮೂಲೊಲೆಡ್ ಪಾಚಿಲೆನ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಬುಳೆಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ 10 ರ್ದ್ 15 ದಿನೊಕುಲು ಬೋಡಾಪುಂಡು.ಕುಂಬಲಂಗಿದ ಜಲಮೂಲೊಲೆಡ್ ತೋಜುನ ಸಮುದ್ರದ ಮಿಂಚುಡ್ದ್ ಉಂಡಾಪುನ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕಾಶೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮೊಲೆನ್ ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಡಾವಿನ್ಸಿ ರೆಸೊಲ್ವ್ ನ್ ಬಳಸದ್ ಚಿತ್ರ ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ದ ಸುರುಟು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ, ಮಧು ಪನ್ಪೆರ್: "ಅನೇಕ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ತುಂಬಿನ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಸವಾಲುನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೀದ್, ನಮ ಎಲ್ಲಾ ತಾಳ್ಮೆಡ್ ತೂವೊಡು ಪಂದ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು. ಮಾತಾ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ವಿವರೊಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವುನಗ ಮಸ್ತ್ ಸಮಯ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಇಡೀ ಕತೆನ್ ಒಂಜಿ ಮೂಲಭೂತ ಸಾರಾಂಶ ರೂಪೊಡು ತೂಯೆರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ತಯಾರಿ ಬೋಡಾಪುಂಡು."<ref>https://www.madhyamam.com/movies/reviews/kumbalangi-nights-movie-review/591292</ref>
== ವಿಷಯೊಲು " ==
'ಸಂಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯ' ಪನ್ಪಿನ ಐಡಿಯಾ ಉಂಡು, ಯಾನ್ ಅಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮನುಷ್ಯೆ ಆವೊಲಿ. 'ಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯ'ದ ಈ ಆರಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರುಷೆರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಒತ್ತಡ ಪಾಡುಂಡು. ಆರ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು, ಆರ್ ಅಳೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂಸೆ ಇಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಇಪ್ಪುನವು ಸರಿ ಪಂದ್ ಎಂಕ್ ಪುರುಷೆರೆಗ್ ಪನೊಡಾಪುಂಡು."<ref>https://web.archive.org/web/20190908021453/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/feb/18/everything-we-made-carried-the-soul-of-kumbalangi-1940064.html</ref>
ಕುಂಬಲಂಗಿ ನೈಟ್ಸ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ತರೆಮರೆತ ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಚಳುವಳಿ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆತ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿಷಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿತ್ರಕಥೆಲು ಉಂಡು. ಈ ಚಿತ್ರ ಅತಿ ಪುರುಷತ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನತೆ, ನೈತಿಕತೆನ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಶಮ್ಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಜಿನ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಜೋಡಣೆದ ಮೂಲಕ. ದಿ ಹಿಂದೂ ಗ್ ಬರೆಯಿನ ಅರ್ಜುನ್ ಜೈ ಸಿಂಗ್ ಪನ್ಪೆರ್ "ರಡ್ಡ್ ಜನಕ್ಲೆಗ್ಲಾ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಉಂಡು, ಆಂಡ ಸಾಜಿ ಅಗಾಧೊಗು ಬನ್ನಗ, ಆರ್ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುವೆರ್: ಆರ್ ತನ್ನ ಭಾವನೆಲೆನ್ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ನ ಎದುರುಗು ಪೋಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಶಮ್ಮಿ "ಒರಿ ನಾಯಕೆ" ಆಯೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್." ಫಸ್ಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ದ ನೀಲಿಮಾ ಮೆನನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನು "ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಿನಿಮಾದ ಮಿತ್ತ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯೆರ್" ಆಲ್ಫಾ ಪುರುಷ ಆಂಡ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಡು ಆರ್ ಕತೆತ ಖಳನಾಯಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಸೂಚಿಸವೆರ್." ನಮ್ರತಾ ಜೋಶಿ ಶಮ್ಮಿನ ಪಾತ್ರೊನು "ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಗೆಂದಿನ ವಿಕೃತ ಬೊಕ್ಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುರುಷತ್ವದ ಶಿಖರ" ಪಂಡ್ದ್ ಸಾರಾಂಶ ಮಲ್ತೆರ್
ಈ ಸಿನಿಮಾ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಅಂಡರ್ಟೋನ್ಸ್ ಗ್ ಲಾ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಬಾಲೆ, ನೈಲಾ, ಬೊಕ್ಕ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಮ್ಮೆ ಮಾತೆರ್ಲ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಜೀವನೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಚ್ಛೆ ಬೊಕ್ಕ ಏಜೆನ್ಸಿನ್ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್ - "ನೈಟ್ ಇನ್ ಶೈನಿಂಗ್ ಆರ್ಮರ್" ಇಜ್ಜಂದೆ - ಒಂಜಿ ಮನುಷ್ಯೆ ಅಕ್ಲೆಡ್ ಒರಿನ್ ದೈಹಿಕವಾದ್ ಜಯಿಪುನಗ ಬುಡ್ದು. ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಇಶಾ ಸೆನ್ಗುಪ್ತಾ ಮಲ್ಲ ಪುರುಷೆರೆನ್ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮಲ್ಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ದೀವೊಂದಿಜ್ಜೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಅಕುಲು "ಪುರುಷೆರೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ತೂಪಿನ ಏಜೆಂಟ್ ಲು ಅತ್ತ್. ಅಕುಲು ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ತೂಪೆರ್. ಅಕುಲು ಮರಣದಂಡನೆ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. [ಪುರುಷೆರ್] ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನೊದ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ಅಡುಗೆಮನೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಅಡುಗೆಮನೆಗ್ ಪ್ರವೇಶಿಸವೆರ್ ವೃತ್ತಿ.
== ಪದ್ಯ,ಸಂಗೀತ ==
ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸುಶಿನ್ ಶ್ಯಾಮ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅರೆನ ಮೂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊಲೆಗ್ ಗಾಯನೊನುಲಾ ಕೊರ್ತೆರ್. ಆಲ್ಬಮ್ ಡ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಬರವುದಕುಲು ಅನ್ವರ್ ಅಲಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿನಾಯಕ ಸಸಿಕುಮಾರ್ ಬರೆತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಶ್ಯಾಮ್ ನ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಟ್ ನೆಜೆರ್ ಅಹೇಮದ್ ಬರೆತೆರ್.ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಜನವರಿ ೨೧, ೨೦೧೯ಡ್ ಭಾವನಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿನಿಮಾಡ್ ಒರಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರವಾಸಿನ ಪ್ರೀತಿದ ಗೀತೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಾವುನ "ಸೈಲೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಟ್" ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನೊನು ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದ ಕಲಾವಿದೆ ಕೆಜಿಯಾ ಕ್ವೆಂಟಾಲ್, ಕೆ.ಜಿಯಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್
ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು, ಸುಶಿನ್ ಶ್ಯಾಮ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಭಾವೊಡು ಇತ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ವೆನಿಸ್ ನಗರೊ ಬೊಕ್ಕ ಕುಂಬಾಲಂಗಿ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಾಮ್ಯತೆಲೆನ್ ತೂದು. ಧ್ವನಿಪಥೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಸವಾಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್, ವಿವರಿಸಯೆರ್: "ಈ ರೀತಿದ ಚಿತ್ರೊಡು, ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಎಲ್ಲಿ ದೀವೊಡು ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಕರೆ ದೆತೊನುನವು ಬಾರಿ ಕಷ್ಟ ಆಂಡ್. ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್, ನಿಕ್ಲೆನ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ ಮನಸ್ಥಿತಿನ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ಜನಕುಲು ಅಯಿಕ್ ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊರ್ಪುಜಿ ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ನಿಕುಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಂತೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್." ಲಿಪಿಟ್ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಕೆಲವು ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಧ್ವನಿಪಥ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಶ್ಯಾಮ್ ನ ಕೆಲಸೊಗು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>https://www.outlookindia.com/art-entertainment/entertainment-news-kumbalangi-nights-is-progressive-but-not-good-cinema-news-336656</ref>
== ಬುಡ್ಗಡೆ ==
ಈ ಚಿತ್ರ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಗಲ್ಫ್ ಸಹಕಾರ ಮಂಡಳಿದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಒಂಜಿ ವಾರೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ವಾರೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಚಿತ್ರ 24 ಮೇ 2019 ಗ್ ದೆಹಲಿಡ್ ನಡತಿನ ಹ್ಯಾಬಿಟೇಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್,ಬೊಕ್ಕ 6—13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ಗ್ ಕೇರಳದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್
== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
₹6.5 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಗಣನೀಯ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯೊಂಡು. ಉಂದು ಕೇರಳದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ದ್ ₹4.8 ಕೋಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಆಪರೇಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಜಿಸಿಸಿ) ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ₹3.95 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು ಅಯಿತ ಸುರುತ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು. ೧೧ ದಿನೊಟು, ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ₹೨೦ ಕೋಟಿನ್ ತಲುಪುಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಸುಮಾರ್ ೫೦ ಶೇಕಡಾ ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟ ಅಯಿತ ತಾಯ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೪೫ ಶೇಕಡಾ ಜಿಸಿಸಿಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.ಉಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಏಳ್ ವಾರ, ಮುಂಬೈ ಬೊಕ್ಕ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡ್ ಆಜಿ ವಾರ, ಬೊಕ್ಕ ದೆಹಲಿಡ್ ಐನ್ ವಾರ ನಡತ್ಂಡ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ ದ ಸುರುತ ವಾರೊಗು, ಈ ಚಿತ್ರ ಭಾರತೊಡು ₹೨೭.೮೯ ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು. ರಂಗಮಂದಿರೊದ ಪ್ರದರ್ಶನೊದ ಅಂತ್ಯೊಗು, ಈ ಚಿತ್ರ ಜಗತ್ತ್ ದ ಒಟ್ಟು ₹39 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು<ref>https://www.firstpost.com/entertainment/mohanlals-lucifer-becomes-fastest-malayalam-film-to-break-into-rs-50-cr-club-stacks-up-records-overseas-6372921.html</ref>
ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್, ಕುಂಬಲಂಗಿ ನೈಟ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಡ್ 36 ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡ್ದ್ $475,987 ನ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು ಬೊಕ್ಕ $1,229,943 ನ್ ಎಂಟು ವಾರೊಡು ಗಳಸೊಂಡು. ಅಲ್ಪದ ಸುರುತ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಡ್ 71 ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ದ್ $51,406 ನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಎಂಟು ವಾರೊಡ್ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಡು $109,713 (₹76.4 ಲಕ್ಷ) ಗಳಸೊಂಡು. ಉಂದು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡ್ NZ$35,222 (₹17.18 ಲಕ್ಷ) ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಡ್ $10,617 (₹5.34 ಲಕ್ಷ) ನ್ ರಡ್ಡ್ ವಾರೊಡು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ಮೂಜಿ ವಾರೊಡು ಕೆನಡಾಡ್ $38,393 (₹27.21 ಲಕ್ಷ) ನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್
== ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾಗತ ==
ಈ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆಡ ಮಸ್ತ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಅಕುಲು ಅಯಿತ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿನಯದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಫಹಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಬಿನ್ ನ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್.ದಿ ಹಿಂದೂ, ಮಾತೃಭೂಮಿ, ಬೊಕ್ಕ ಹಫ್ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಚಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಟಣೆಲೆಡ್ 2019 ಬೊಕ್ಕ 2010 ದಶಕೊದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದ್ ಈ ಚಿತ್ರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಬೊಕ್ಕ ದಶಕೊದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಪಟ್ಟಿಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್
ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ವಿಮರ್ಶೆಡ್, ಜಿ. ಪ್ರಮೋದ್ ಕುಮಾರ್ ಉಂದೆನ್ "ಮಾನವ ಜೀವೊಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಮೋಕ್ಷ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಆಂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಕಬಿತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಕುಟುಂಬೊದ ಒಳಗೆ ಪ್ರೀತಿದ ಮಹತ್ವ, ಒರಿ ವಿಲಕ್ಷಣ ಮನುಷ್ಯೆಲಾ ತೋಜಾವುನ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನತೆದ ಕ್ರೂರತೆ, ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಸ್ಪರ್ಶ ಬೊಕ್ಕ ಕರುಣೆದ ಗುಣ ಮಲ್ಪುನ ಶಕ್ತಿನ್ ಬರವುದ ಸಿಯರನ್ ಪುಕರನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸಿ. ನಾರಾಯಣನ್."ಸಿನಿಮಾ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗ್ ಬರೆಯಿನಗ, ಸಾಜಿನ್ ಶ್ರೀಜಿತ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು "ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಇಲಾಖೆಡ್ ಸ್ಕೋರ್ ಮಲ್ಪುನ ಅದ್ಭುತವಾದ್ ಬರೆತಿನ, ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ನೀಲಿ ಚಂದ್ರನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ... ಕುಂಬಲಂಗಿ ನೈಟ್ಸ್ ಕೇವಲ ಅಯಿತ ಸಲುವಾದ್ ಉದಾರವಾದಿ ಅತ್ತ್—ಉಂದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಗತಿಪರ ಆಲೋಚನೆಲೆನ್ ಸರಳವಾದ್ ತಳ್ಳುಜಿ; ತೋಜಾವುಂಡು."ದಿ ಹಿಂದೂದ ಎಸ್. ಆರ್. ಪ್ರವೀನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬರೆಯೆರ್: "ಮಧು. ಸಿ. ಮಧು ತನ್ನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಗ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಪುಷ್ಕರನ್ ನ ಗ್ರಹಿಕೆದ ಬೊಕ್ಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬರವುದ ಕುಶನ್ ನ್ ಪಡೆಯೆರ್; ಆಂಡಲಾ ಆರ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಗುರುತುನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಮಲ್ಪುನ ಮಾತಾ ಅಂಶೊಲೆನ ಸುಂದರವಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಕ್ರಮೊನು ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಸಿನಿಮಾಗ್ 5 ಡ್ದ್ 4 ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು "ಒಂಜಿ ಅಪರೂಪದ ರತ್ನ" ಬೊಕ್ಕ "ತೂವೊಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸಿಫಿ ಒಂಜಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆನ್ ಲಾ ಕೊರ್ತೆರ್, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪಾದನೆನ್ "ಟಾಪ್-ನಾಚ್" ಪಂಡ್ದ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಬಿನ್ ನ ಅಭಿನಯೊನು "ಅಭಿನಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್
ಒಂಜಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆನ್ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಸಿ.ಎಸ್. ವೆಂಕಿಟೇಶ್ವರನ್ ಬತ್ತೆರ್, ಆರ್ ಬರೆಯೆರ್: "ಒಂಜಿ ವಿರಾಮ ಇಜ್ಜಂದೆ ಮನರಂಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮಾಂಚನೊನು ಕೊರ್ಪಿನ ಬಲವಂತೊಡು, ಕಥೆ ತನ್ನ ಸ್ಟ್ರೈಡ್ ಡ್ ಪಿರಾಕ್ ದ ಚಿತ್ರೊಲೆನ ಮಾತಾ ಕ್ಲಿಷೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು - ದುಃಖೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ನಾಯಕಿ ನಾಯಕಿನ ಹೃದಯ ಬೊಕ್ಕ ಶರೀರೊನು ಗೆಂದಿನವು, ನಾಯಕನ ಹೃದಯೊನು ಬೊಕ್ಕ ಶರೀರೊನು ಗೆಂದಿನವು, ಸುಖಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಪುನರ್ಮಿಲನೊದ ಕ್ಲೈಮಾಕ್ಟಿಕ್ ನ್ ತೊಂದರೆಗ್ ಪಾಡುನವು ಕೊನೊಟು - ಮಾತಾ ಒಂಜಿ ಸಿರಪ್ ದ ನಿರೂಪಣೆನ್ ಮುಚ್ಚುನವು ವೀಕ್ಷಕೆರೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತುದ ಒಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿಡ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು." ಜೋಸೆಫ್ ಆಂಟನಿ ಔಟ್ಲುಕ್ ಗ್ ತನ್ನ ವಿಮರ್ಶೆಡ್ ಈ ಭಾವನೆನ್ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಯೆರ್, "ಚಿತ್ರದ ಕಲಾತ್ಮಕತೆ ಅಯಿತ ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗ್ ಸೋತುಂಡು ಕತೆಕುಲೆನ್ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಡ್ದ್ ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ" ಬೊಕ್ಕ ಫಾತ್ ನ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್ ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣೆದ ಅನುಗ್ರಹೊಲು
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಲಹೆದ ಚಿತ್ರಣೊಗು ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ವಿಮರ್ಶೆಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕೌನ್ಸಿಲಿಂಗ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕಳಂಕೊನು ಮುರಿಯೆರೆ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಬರೆಯೆರ್, "ಒಂಜಿ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಅಧಿವೇಶನೊಗು ಮಸ್ತ್ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಒರಿ ವೃತ್ತಿಪರೆರೆನ್ ತಲುಪೆರೆ ತಡೆಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಲೈಟ್ ಹೃದಯೊಡು [ಒಂಜಿ ಥೆರಪಿ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ದ್] ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಿಕಿತ್ಸೆದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ಮತ್ತೊಂಜಿ ಸತ್ಯ - ವಾಸ್ತವೊಡು ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು."ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಲಾ ಈ ದೃಶ್ಯೊನು "ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಅಪಾರ ಗೌರವೊಡು ... ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅರ್ಹವಾದ್ ಸಂವೇದನೆಡ್ ಚಿತ್ರಿಸವುನ ಒಂಜಿ ವಾಟರ್ಶೆಡ್ ನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ಪುಂಡು." ಆಂಡಲಾ, ಸಿಎನ್ಬಿಸಿ ಟಿವಿ೧೮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಮಾನಸಿಕವಾದ್ ಅಸ್ವಸ್ಥವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒರಿ ಮನುಷ್ಯನ ಆಯ್ಕೆನ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಏಪಂದಾಂಡ ಆಯನ ಸುಲಭೊದ ಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಒರಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಡ್ದ್. ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಸೈಬಾಲ್ ಚಟರ್ಜಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆನ್ "ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಕಾಯಿಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬದಲಾದ್, ಶಮ್ಮಿ ಪುರುಷತ್ವೊಡು ತಪ್ಪು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತ ಒಂಜಿ ಮೂರ್ತಿಯಾದ್ ಬರ್ಪೆರ್ ... ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಡ್ದ್ ಬಳಲೊಂದಿತ್ತಿನಕ್ಲೆನ ಸಂವೇದನೆಲೆಗ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನವು ಅತ್ತ್
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
ಅರವಿಂದನ ಪುರಸ್ಕರಂ
ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಸಿ ಪಿ ಸಿ ಸಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಭಾರತದ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ವೃತ್ತ ಗೊಲ್ಲಪುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಕೇರಳದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
ವನಿತಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
<nowiki>[[ವರ್ಗ:KERALA Culture Month 2026]]</nowiki>
tdwecuxu3zid47fi4sk95zxv661yypa
ಅಗರ್ತಲಾ
0
27878
365409
2026-08-14T16:48:12Z
Mahaveer Indra
1023
ಪೊಸ ಬರವು
365409
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಗರ್ತಲಾ''' ಭಾರತದ [[ತ್ರಿಪುರ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರ. ಉಂದು ಹೌರಾ/ಸೈದ್ರಾ ತುದೆತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೨ ಕಿ.ಮೀ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ನವ ದೆಹಲಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೨,೪೯೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಉಂಡು.<ref>{{Cite web |title=Agartala Travel and Tourism Guide |url=https://www.india.com/travel/tripura/places-to-visit/nature-agartala/ |access-date=3 January 2023 |website=India.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Distance Calculator{{Snd}} Distance from Agartala to Dhaka |url=https://www.distancecalculator.net/from-agartala-to-dhaka |access-date=9 October 2019 |website=distancecalculator.net}}</ref> ೨೦೨೨ ದ ಅಗರ್ತಲಾ ನಗರಸಬೆತ್ತ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತಡ್ ಗುವಾಹಟಿಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ರಡ್ಡನೇ ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ ಅಗರ್ತಲಾ. [[ಚೆನ್ನೈ]] ಬುಕ್ಕ ಮುಂಬೈ ಬುಡಿಂಡ ಅಗರ್ತಲಾ ಭಾರತದ ಮೂಜನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಗೇಟ್ವೇ ಆದುಂಡು. 'ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟೀಸ್ ಮಿಷನ್' ದ ಅಡಿಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪರ ಅಗರ್ತಲಾನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತುದೆರ್.<ref>{{Cite news |title=Agartala becomes India's third int'l internet gateway {{pipe}} Agartala News{{Snd}} Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/agartala/Agartala-becomes-Indias-third-intl-internet-gateway/articleshow/51544682.cms |access-date=10 December 2019 |newspaper=[[The Times of India]]|date=25 March 2016 }}</ref>
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
ou5s9f87cxssi6eb1vb7lxq9pye1nlz
365410
365409
2026-08-14T16:49:07Z
Mahaveer Indra
1023
added [[Category:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
365410
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಗರ್ತಲಾ''' ಭಾರತದ [[ತ್ರಿಪುರ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರ. ಉಂದು ಹೌರಾ/ಸೈದ್ರಾ ತುದೆತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೨ ಕಿ.ಮೀ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ನವ ದೆಹಲಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೨,೪೯೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಉಂಡು.<ref>{{Cite web |title=Agartala Travel and Tourism Guide |url=https://www.india.com/travel/tripura/places-to-visit/nature-agartala/ |access-date=3 January 2023 |website=India.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Distance Calculator{{Snd}} Distance from Agartala to Dhaka |url=https://www.distancecalculator.net/from-agartala-to-dhaka |access-date=9 October 2019 |website=distancecalculator.net}}</ref> ೨೦೨೨ ದ ಅಗರ್ತಲಾ ನಗರಸಬೆತ್ತ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತಡ್ ಗುವಾಹಟಿಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ರಡ್ಡನೇ ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ ಅಗರ್ತಲಾ. [[ಚೆನ್ನೈ]] ಬುಕ್ಕ ಮುಂಬೈ ಬುಡಿಂಡ ಅಗರ್ತಲಾ ಭಾರತದ ಮೂಜನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಗೇಟ್ವೇ ಆದುಂಡು. 'ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟೀಸ್ ಮಿಷನ್' ದ ಅಡಿಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪರ ಅಗರ್ತಲಾನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತುದೆರ್.<ref>{{Cite news |title=Agartala becomes India's third int'l internet gateway {{pipe}} Agartala News{{Snd}} Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/agartala/Agartala-becomes-Indias-third-intl-internet-gateway/articleshow/51544682.cms |access-date=10 December 2019 |newspaper=[[The Times of India]]|date=25 March 2016 }}</ref>
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
r3aprtrl1jbjoevo0olx2ptt2x3e78z
ಅಲಪ್ಪುಝಾ
0
27879
365411
2026-08-14T17:09:20Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365411
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Alappuzha_Boat_Beauty_W.jpg|thumb|A kettuvallam (houseboat) in Alappuzha (Alleppey), Kerala, India]]
ಅಲಪ್ಪುಝಾ (ಮಲಯಾಳಂ: [aːlɐpːuɻɐ] i) ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಲೆಪ್ಪಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಲಕ್ಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪುರಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ಊರು. ಉಂದು ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರಾರುನಾನ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಸುಮಾರ್ ೧೩೦ ಕಿ.ಮೀ (೮೦೮೦) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ೨೦೧೧ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ೨೪೦,೯೯೧ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಸಾಂದ್ರತೆ ೩,೬೭೫/ಕಿ.ಮೀ.೨ (೯,೫೨೦/ಚದರ ಮೈಲಿ) ಉಂಡು.<ref>https://alappuzha.nic.in/en/history/</ref>
ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಸಂಗಮ್ ಯುಗೊಗು ಪಿರ ಬರ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ 1ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಬರಾಸೆಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.೧೬ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಡಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಕ್ತಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಈ ಊರು ಬುಲೆಂಡ್. ರಾಜ ಕೇಸವದಾಸನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬಂದರ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಊರುದ ಮುಟ್ಟ ಸಾರಿಗೆಗ್ ಕಾಲುವೆಲೆನ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಊರು ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ್ ಅನುಭವಿಸೊಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್, ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಕೇಂದ್ರೊದ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಕುಸಿತೊನು ಅನುಭವಿಸೊಂಡು
[[ಫೈಲ್:AC_Road_SH-11.JPG|thumb|AC Road SH-11]]
ಇನಿ ಅಲಪ್ಪುಜ ಕೇರಳದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಈ ಊರು ಜಲಮಾರ್ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರವುದ ನೀರ್ ಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಉಂದು ಕೇರಳದ ತರ್ಶಿಶ್ ಭೂಮಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಉಂದು ಓಣಂ ಪರ್ಬೊದ ಪೊರ್ತುಡು ವಾರ್ಷಿಕ ನೆಹರೂ ಟ್ರೋಫಿ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ಗ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದ್ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಕಾಯಿರ್ ತಯಾರಿಕೆದ ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಆದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಬುಲೆವೊಂದುಪ್ಪುನ ಕಾಯಿರ್ ಉದ್ಯಮ ಉಂಡು.
== ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ==
[[ಫೈಲ್:Alleppey_beach.jpg|thumb|Sunset at Alleppey beach]]
ದುಂಬುದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ದ್ ಕೆತ್ತೆದ್, ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆ ೧೯೫೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ರಚನೆ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುಟು ಏಳು ತಾಲೂಕುಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಅವು ಚೆರ್ತಾಳ, ಅಂಬಲಪ್ಪುಝಾ, ಕುಟ್ಟನಾಡ್, ತಿರುವಲ್ಲಾ, ಚೆಂಗನ್ನೂರು, ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಳ್ಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೊಚ್ಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಕನಯನೂರು ತಾಲೂಕುಲು, ಪೂರ್ವೊಡು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ವೈಕೊಂ, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಚಂಗನಸೆರಿ ತಾಲೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆದ ತಿರುವಲ್ಲಾ, ಕೊಜೆಂಚೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಡೂರು ತಾಲೂಕುಲು, ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕುನ್ನಾಥೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕರುಣಾಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಲಕ್ಕಳಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಸೀಮೆ ಉಂಡು ಕಡಲ್. ಅಲಪ್ಪುಜ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಚೆರ್ತಾಳ, ಅಂಬಲಪ್ಪುಜ, ಕುಟ್ಟನಾಡ್, ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಳ್ಳಿ, ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಬೊಕ್ಕ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರ ಪನ್ಪಿನ ಆರು ತಾಲೂಕುಲು ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧,೪೧೪ ಕಿ.ಮೀ.೨ (೫೪೬ ಚದರ ಮೈಲಿ).
== ಚರಿತ್ರೆ ==
ಕುತ್ತನಾಡ್, ಕೇರಳದ ಅರಿತ ಕಂಡೊಲು, ನೆತ್ತ ಕಂಡೊಲು, ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ತೋಡುಲು, ಪಚ್ಚೆ ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲುವೆಲು, ಸಂಗಮ ಯುಗದ ಸುರುತ ಕಾಲೊಡ್ದುಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು. <ref>https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No</ref>
ಉನ್ನುನೀಲಿ ಸಂದೇಶಂ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲು ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊದ ಬಗೆಟ್ ಒಂತೆ ಒಳನೋಟೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಚೀನತೆಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಲ್ಲ್ ದ ಶಾಸನೊಲು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್, ಚರ್ಚ್ ಲೆಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಗುಹೆಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವೊನು ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪುಂಡು. <ref>https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/</ref>
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಾದ ದೀತ್ಂಡ್, ಕ್ರಿ.ಶ.1ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಲಾ. ಕೊಕ್ಕಮಂಗಲಂ ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಚರ್ಚ್ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪನ್ನೆರಡು ಶಿಷ್ಯೆರೆಡ್ ಒರಿಯರಾಯಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಏಳು ಚರ್ಚ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಕ್ರಿ.ಶ.೫೨ಡ್ ಮುಜಿರಿಸ್ ಬಂದರ್ ಡ್ ಇತ್ತೆ ಕ್ರಾಂಗನೂರು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಡ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾಲಿಯಂಕಾರೊಡು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆದ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊನು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೯ನೆಡ್ದ್ ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ರಡ್ಡನೆ ಚೆರಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಡಿಟ್ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಬುಲೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಚೆಂಗನ್ನೂರುದ ವಿದ್ವಾಂಸೆರಾಯಿನ ಶಕ್ತಿಭದ್ರನ್ ಬರೆತಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕ `ಆಸ್ಚಾರ್ಯ ಚೂಡಮಣಿ` ಪನ್ಪಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ನಮಕ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಗತಿಲೆನ್ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಜ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಹಮ್ಮನ ಸಮೀಪದ ಮುಕ್ಕಾಲ್ ವಟ್ಟಂ ಡ್ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೇವೆರೆನ ಮಿತ್ತ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಚೀರಪ್ಪಂಚಿರ ಪನ್ಪೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೇವೆರ್ ತನ್ನ ಸಮರ ಕಲೆನ್ ಕಲ್ಪುನ ಕಲಾರಿಡ್ದ್. ಪಿ. ಉನ್ನಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಲ್ಬಮ್ 'ಶಬರಿಮಲೈ ವಾ ಚರಣಂ ಸೊಳ್ಳಿ ವಾ' ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸೊನು ಬೊಕ್ಕ ಮಹಿಷಿ ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ್ ಗೆಂದಿನ ದುಂಬು ಅಯ್ಯಪ್ಪಾ ದೇವೆರ್ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಪಾವುನ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಂಡು.
೧೪೯೮ಡ್ ಕೊಜಿಕೋಡೆಡ್ ಇಳಿಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಲು ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕುಲು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಧರ್ಮನ್ ಪಸರಿಸವುನ ಮೂಲಕ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬೇ ಇತ್ತಿನ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕೆರೆಗ್ ಮತಾಂತರ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಸೈಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.
೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಶಕ್ತಿ ಕಮ್ಮಿ ಆನಗ, ಡಚ್ ಲು ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಲೆಡ್ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ಡಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಕ್ಕಾಡ್, ಕಾಯಂಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಕರಪ್ಪುರಂ ರಾಜೆರೆನ ನಡುಟು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದಿನ ಕೆಲವು ಒಪ್ಪಂದೊಲೆನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಅಕುಲು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಶುಂಠಿನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋದಾಮುಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾಲ ಕರಿಲೆಕನೆ ಅಕುಲು ಜಿಲ್ಲೆದ ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆನ್ ಲಾ ತೂಯೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು 'ಆಧುನಿಕ ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್' ಆಯಿನ ಮಹಾರಾಜ ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮ (೧೭೦೬-೧೭೫೮) ಆ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆಡ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್.
ಟ್ರಾವಂಕೂರು ದೇವಾನ್ ರಾಮಯ್ಯನ್ ದಲಾವಾ (ಮರಣ ೧೭೫೬) ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಅಲ್ಪ ಅರೆಗ್ ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮ ಅರಮನೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮದಿಮೆದ ಮರಣೊದ ಪಿರವು, ರಾಮಯನ್ ಎಡಸ್ಸೆರಿ ಕುಟುಂಬೊದ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರೊದ ಒರಿ ನಾಯರ್ ಮಹಿಳೆನೊಟ್ಟುಗು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್ (ಈ ಕುಟುಂಬೊದ ಒರಿ ಸದಸ್ಯೆ ಪಿಜಿಎನ್ ಉನ್ನಿಥನ್, ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ೧೯೪೭ಡ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ದ ಕೊನೆತ ದೇವಾನ್ ಆಯೆರ್). ಆರೆನ ಮರಣೊದ ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಯ್ಯನ ಸಂತಾನೊದಕುಲು ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಬುಡ್ದು ತಮಿಳುನಾಡುದ ಪುದುಕ್ಕೊಟ್ಟಾಯಿಡ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್. ರಾಜ್ಯೊಗು ಮಲ್ತಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ಗುರುತಿಸವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಅರೆನ ನಾಯರ್ ಪತ್ನಿಗ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಸರ್ಕಾರೊಡ್ದ್ ಉಡುಗೊರೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಗೊರೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಭತ್ಯೆಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸ್ವಂತ ವಂಶಸ್ಥೆರೆಗ್ ದಲಾವಾ ಪನ್ಪಿನ ಗೌರವ ಬಿರುದುನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.
೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಗತಿ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕರ್ನಲ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮನ್ರೊ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಪುನರ್ಸಂಘಟನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಬಂಧೊಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ತೆರೆಯಿನ ಐನ್ ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ದುಂಬುದ ಟ್ರಾವಂಕೂರು ರಾಜ್ಯೊದ ಸುರುತ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುತ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಕಾಯಿರ್ ಮ್ಯಾಟ್ ಲೆನ ಸುರುತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಖಾನೆನ್ ೧೮೫೯ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೮೯೪ಡ್ ನಗರ ಸುಧಾರಣಾ ಸಮಿತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೪೬ಡ್ ಪುಣ್ಣಪ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಯಲರ್ ನ ಹೋರಾಟೊಲು ಜನೊಕುಲೆನ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ದೇವಾನ್ ಆಯಿನ ಸರ್ ಸಿ. ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ಕಾರಣೊಡು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯೆರ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗೊಡ್ದು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರ್. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೮ಡ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರುಡ್ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಚಿವಾಲಯ ರಚನೆ ಆಂಡ್. ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ರಾಜ್ಯೊಲು ೧ ಜುಲೈ ೧೯೪೯ಡ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದೆರ್. ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಪುನರ್ಸಂಘಟನೆ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೫೬ ದ ಅಡಿಟ್ ೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೬ಡ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಮುಟ್ಟ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಂಡ್. ಜಿಲ್ಲೆ ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೭ಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತ ಘಟಕವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್
== ರಾಜ ಕೇಶವದಾಸ್ ಚ ಆಲಪ್ಪುಜ ==
೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಧರ್ಮ ರಾಜ ಕಾರ್ತಿಕ ತಿರುಣಾಲ್ ರಾಮ ವರ್ಮನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು [[ಟ್ರಾವಂಕೂರು]]ದ ದೇವಾನ್ ಆಯಿನ ರಾಜ ಕೇಸವದಾಸ್ ತನ್ನ ಯೋಜನೆ ಕೌಶಲ್ಯೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕುಶಲತೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಆರ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮೈಂಡ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಅಲಪ್ಪುಝಾನ್ ಒಂಜಿ ಆದರ್ಶ ಜಾಗೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೂಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರಾವಂಕೂರುಡು ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಯೋಜಿತ ಬಂದರ್ ನಗರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಭೌಗೋಳಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಗರ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ದ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಮಸ್ತ್ ಸೂಕ್ತ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ಡ್ದ್ ಬಂದರ್ ಗ್ ಸರಕುಲೆನ್ ತೂಕೊನೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಸಮಾನಾಂತರ ಕಾಲುವೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೂರತ್, ಮುಂಬೈ ಬೊಕ್ಕ ಕಚ್ ಡ್ದ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆಗ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ್, ವ್ಯಾಪಾರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕು ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ್ ಒದಗಿಸಯೆರ್.
ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಪ್ರಗತಿನ್ ಸಾಧಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕಾಲೊಡು ಟ್ರಾವಂಕೂರುದ ಆರ್ಥಿಕ ನರ ಕೇಂದ್ರ ಆಯೆರ್.ಈ ಬಂದರ್ ನ್ 1762ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕೋಯಿರ್-ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಯಿರ್-ಯಾರ್ನ್ ರಫ್ತುಗಾದ್. ಕೆಸವದಾಸ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಂಬಾಯಿದೊಟ್ಟುಗು ವ್ಯಾಪಾರೊಗು ಮೂಜಿ ನೌಕೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆಪ್ಪೆ ಪೂರ್ವೊಡು ಸರಕುಲೆನ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಅನುಕೂಲಕರ ಡಿಪೋನ್ ಒದಗಿಸಯೆರ್
== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಅಲಪ್ಪುಜಾ 9.54°N 76.40°E ಡ್ ಉಂಡು.ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 1 ಮೀಟರ್ (3.3 ಅಡಿ) ಉಂಡು.ಅಲಪ್ಪುಝಾ 1,414 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (546 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2,195 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (847 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಕೆರೆಟ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಅಲ್ಪ ಜಿಲ್ಲೆದ 80 ಕಿ.ಮೀ ಕರಾವಳಿ ರೇಖೆಗ್ ಸೇರುನ ದುಂಬು ಆರು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಲು ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ನಗರೊನು ಕಾಲುವೆಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗ ೩ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ.
ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂಜಿ ಮರಳುದ ಪಟ್ಟಿ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಕಡಲತೀರೊಲು, ನದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲು ತಡೆತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಭರಣಿಕ್ಕಾವು ಬೊಕ್ಕ ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಚಿಮ್ಮಿನ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪರ್ವತೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಡ್ಡೆಲು ಇಜ್ಜಿ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶಲಾ ಇಜ್ಜಿ.
ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಲಕ್ಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರೊಡು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡು ಕೆರೆಕುಲು, ಕಡಲತೀರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಶುದ್ಧ ನೀರ್ದ ನದಿಲೆನ ಜಾಲ ಉಂಡು. ಕರಾವಳಿ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ನೀರ್ ದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆನ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಕರಾವಳಿಡ್ ‘[ಚಾಕರ]’ ಪನ್ಪಿನ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಮೀನುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸೀಗಡಿಲೆನ ಅರಳುನ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ನಿಕ್ಷೇಪೊಡು ತೋಜಾವೊಲಿ. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಮರಳು ದಂಡೆದ ಬದಲಾವಣೆ ಮುಂಗಾರುದ ನಂತರದ ಅವಧಿಡ್ ತೋಜುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಜನಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬದ ಋತು ಆದುಂಡು. ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರವಾಹೊಲು ಮಣ್ಣ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ನ್ ಪುನರ್ಜೀವನ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆತ ಕಾರಣೊಡು ಕಡಲ್ ಡ್ ಸೀಗಡಿ, ಲಾಬ್ಸ್ಟರ್, ಮೀನ್, ಆಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಸ್ಯೊಲೆನಂಚಿನ ಕಡಲ ಜೀವಿಲೆನ ಸಮೃದ್ಧಿ ಉಂಡು.
ಪಿರವುದ ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಭೂಮಿಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೀಲ್, ಬಾತುಕೋಳಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಮೊರಂಟ್ ಲೆನ್ ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಅಕುಲು ಮಸ್ತ್ ದೂರೊಡ್ದ್ ಮುಲ್ಪ ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ 'ಕೇರಳದ ಧಾನ್ಯಕೋಶ' ಪನ್ಪಿನ ಕುತ್ತನಾಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶ. ಕುಟ್ಟನಾಡ್ ನ್ ಕೇರಳದ ಅರಿತ ಬಟ್ಟಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಕೆಳಗ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಬೇಳೆದ ಕಂಡೊಲು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 0.6 ರ್ದ್ 2 ಮೀಟರ್ ಕೆಳಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು
== ಹವಾಗುಣ ==
[[ಫೈಲ್:VembanadAlleppey.jpg|thumb|Houseboats in Vembanad Lake, Alleppey backwaters, Kerala, India]]
[[ಕಡಲ್|ಕಡಲ್]] ಗು ಸಮೀಪೊಡು ಇಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ, ಅಲಪ್ಪುಜಾದ ವಾತಾವರಣ [[ಬೇಸ]] ಋತುಡು ಆರ್ದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಸಿ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಆಂಡಲಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ತಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ತಿಂಗೊಲುದ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ 27 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್. ರಾಜ್ಯದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಇತ್ತಿಲೆಕನೆ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಋತುವಿನ ಮುಂಗಾರುದ ಲಾಭ ಉಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುಡು ನೈಋತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಈಶಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಅಲಪ್ಪುಝಾದ ಹವಾಮಾನೊನ್ ಪ್ರಭಾವಿಸವುನೆರ್ದಾತ್ರ ಭಾರೀ ಮಳೆತೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಸುದೀರ್ಘ ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿನ್ ಅನುಭವಿಸವುಂಡು. ನೈಋತ್ಯ ಮಳೆಗಾಲ ಜೂನ್ ಡ್ದ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟದ ತಿಂಗೊಲುಡು ಹವಾಮಾನೊದ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಈಶಾನ್ಯ ಮಳೆಗಾಲ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಡ್ದ್ ನವೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟ ಮಳೆನ್ ತೂಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 2763 ಮಿ.ಮೀ
== ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ==
೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಪುರಸಭೆ+ಔಟ್ಗ್ರೋತ್ಸ್ ಡ್ ೨೪೦,೯೯೧ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ೧೧೬,೪೩೯ ಪುರುಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೨೪,೫೫೨ ಪೊಣ್ಣುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ನಗರ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಪುರಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ಪುಣ್ಣಪ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾರ್ಕೋಡ್ ಗ್ರಾಮೊಲೆನ ಬುಲೆಚಿಲ್ ಡ್ 65.57 km2 (25.32 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗ್ 3,675 ಜನ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಸಾಂದ್ರತೆಡ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು. ಆರು ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವಯಸ್ಸ್ ದ 22,361 ಜನ ಇತ್ತೆರ್. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ನಗರೊದ ಸಾಕ್ಷರತೆದ ಪ್ರಮಾಣ 95.81% ಉಂಡು, 209,201 ಸಾಕ್ಷರೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಅಲ್ಪ 101,927 ಜನ ಪುರುಷೆರ್ (97.3%) ಬೊಕ್ಕ 107,274 ಜನ ಪೊಣ್ಣುಲು (94.43%). ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ 1070 ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲು ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್ಂಡಲಾ ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುಡು ಮಲಂಕಾರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ಮಲಂಕಾರ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ದ ನಿರಾನಂ ಡಯಸೀಸ್ ಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಊರುಡು ಇತ್ತೆ ಮಲ್ಲ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಆದುಂಡು ಉಂದು ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಮಾರ್ ಗ್ರೆಗೊರಿಯಸ್ ಕರುನ್ಯಾ ಥೀರಂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊನುಲಾ ನಡಪಾವುಂಡು
ಪಾತೆರುನ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಉಪಭಾಷೆ ಪಂಡ ಮಧ್ಯ ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಉಪಭಾಷೆ.ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ. ೧೬ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಚ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಮಸ್ತ್ ಕೊಂಕಣಿಲು ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಥುರಾವೂರ್, ಚೆರ್ತಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊದ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆಗ್ ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊಚ್ಚಿನ್, ಕೊಡುಂಗಳೂರು, ಬೊಕ್ಕ ಕೊಲ್ಲಂ. ಈ ಜನಕುಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕೆರ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್.
== ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್ ==
ಜಿಲ್ಲೆದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ಕೇರಳದ ಅರಿತ ಬಟ್ಟಲ್ ಆಯಿನ ಕುತ್ತನಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಹಿಂದುಳಿದುಂಡು ಆಂಡಲಾ, ಕಾಯಿರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಯಿರ್ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು, ಕಡಲ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು, ಕೈತಂತ್ರೊಲು, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು, ಟಾಡಿ ಟ್ಯಾಪಿಂಗ್ ನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಸುರುತ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೇರಳೊಡು ಕಾಯಿರ್ ಉದ್ಯಮೊದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಊರು ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ಸಾರಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಉದ್ದೇಶೊಗುಲಾ ಬಳಕೆ ಆಪಿನ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬೆನ್ನಿದ ನೀರ್ ಉಂಡು.
ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಲೆನ ಲಭ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಸಿರು ತೊಟ್ಟುನು ಪಡೆಯೆರೆ ಸೂಕ್ತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರಿಗೆದ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ ಈ ಉದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶೊಲು. ಅರಬ್ಬೆರ್ ಬಾರಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕಾಯಿರ್ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮ್ಯಾಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಲೆನ ತಯಾರಿಕೆನ್ ಸುರುಕು 1859ಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ದುರ್ರಾಗ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್
ಕಾಯಿರ್ ಮಂಡಳಿನ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ೧೯೫೫ಡ್ ಕಾಯಿರ್ ಉದ್ಯಮ ಕಾಯ್ದೆದ ನಿಬಂಧನೆಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕಲಾವೂರುಡು ಒಂಜಿ ಕಾಯಿರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಂಡು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಯಿರ್ ತರಬೇತಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಕೇಂದ್ರೊನು ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲಪ್ಪುಝಾ, ಕಾಯಂಕುಲಂ, ಕೊಕ್ಕೊತ್ತಮಂಗಲಂ, ಕೊಮಲಾಪುರಂ, ಮಣ್ಣನಚೇರಿ, ಮುಹಮ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ವಯಳಾರ್ ಡ್ ಕಾಯಿರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸರಕು.ಕಾಯಿರ್ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಚೆರ್ತಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಮನ್ನಂಚೇರಿಡ್, ಸುಣ್ಣದ ಚಿಪ್ಪು ಅರೂಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡಮ್ತುರುತ್ ಡ್, ಚೆಂಗನ್ನೂರುಡ್ ಪ್ಲೈವುಡ್, ಆರೂರುಡ್ ಕೆಲ್ಟ್ರಾನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರೊಡು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಥನ್ನೀರ್ಮುಕ್ಕೊಮ್ ಡ್ ತಾರಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆ ಲಭ್ಯ ಉಂಡು. ಈ ಊರುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸರಕುಲು ಕೋಪ್ರಾ, ಗಾಜು, ಮ್ಯಾಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಚ್ ಲು
ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯದ ಮೂಲ ಆತ್ಂಡ್. ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಊರುದ ಸುಂದರವಾದ್ ತೋಜುನ ಪಿರವುದ ನೀರ್ ನ್ ತೋಜಾವುನ ಹೌಸ್ಬೋಟ್ ಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಆಪುಂಡು. ಮುನ್ನಾರ್, ವರ್ಕಳ, ವಯನಾಡ್ ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಮೀಪೊಡು ಉಪ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಾರಣ. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಕಾರಣೊಗು, ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮೊದ ಪ್ರವಾಸಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, 2021 ಬೊಕ್ಕ 2020 ನಡುಟು ಅಲ್ಲೆಪ್ಪೆಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ 74.55% ಏರಿಕೆ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯೊದ ಸರಾಸರಿ 51.09% ಉಂಡು
== ಹಿನ್ನೀರು ಜಲಾಶಯ ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿ ==
ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿ ಪಂಡ ಕೃಷಿ. ಕುತ್ತನಾಡುದ ಕೇರಳದ ರೈಸ್ ಬೌಲ್ ಅಲಪ್ಪುಝಡ್ ಉಂಡು
[[ವೆಂಬನಾಡ್]] ಕೆರೆಡ್ದ್ ಜಮಿನ್ ಮರುಪಡೆಯೆರೆ ಮೂಜಿ ಹಂತೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುತ ಹಂತೊಡು ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಟ್ ಏರ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಇಜ್ಜಂದೆ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಿಲು ಮಲ್ತೆರ್. ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ೧೮೬೫ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ಯಾಟೊಮ್ ಘೋಷಣೆ ೧೮೬೫ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೯೦ದ ನಡುಟು ಮರುಭೂಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಈ ಅವಧಿಡ್ ಪೊಲ್ಡರ್ ಲೆನ ನೀರ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುನವು ಕೈಟ್ ಮಲ್ಪುನವು, ವಾಟರ್ ವೀಲ್ ಲೆನ್ ಬಳಸುವೆರ್, ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರುಭೂಮಿನ್ ನಿರ್ಬಂಧ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಅವಧಿಡ್ ಸುಮಾರ್ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಜಮಿನ್ ಮಾತ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಆಂಡ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಮರುಪಡೆಯಿನ ವೇನಾಡು ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಡತಿಲ್ ಕೆರೆನ್ ವೆಂಬನಾಡ್ ಕೆರೆಡ್ದ್ ಮರುಪಡೆಯಿನ ಸುರುತ ಕಾಯಲ್ ನಿಲಂ (ಕೆರೆ-ಮರುಪಡೆಯಿನ ಭೂಮಿ) ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.ಕೆರೆ-ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷಿದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಪುನರ್ವಸತಿ ಚಟುವಟಿಕೆನ್ ಪಲ್ಲಿತಾನಂ ಲುಕಾ ಮಟ್ಟೈ ಮಲ್ತೆರ್
೧೯೨೦ ಡ್ದ್ ೧೯೪೦ ಮುಟ್ಟ ಅರಿತ ಬೆಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿತ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ನಿಧಾನವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೦ದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಮತ್ತೆ ವೇಗ ಪಡೆಯೊಂಡು. ಈ ಅವಧಿಡ್, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್, ಸರ್ಕಾರ ಒಂಜಿ ಗ್ರೋ ಮೋರ್ ಫುಡ್ ಅಭಿಯಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಸ ಪುನರ್ವಸತಿಲೆನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹೊಲೆನ್ ಒದಗಿಸಾಯಿನವು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಗು ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರ್ ಲೆನ ಆಗಮನೊಡು ಪುನರ್ವಸತಿ ಸುಲಭ, ಅಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಮ್ಮಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಂಡ್. ಈ ಅವಧಿಡ್ ಕ್ಯೂ, ಎಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಟಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುನರ್ವಸತಿಲೆನ ಕೊನೆತ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ನ್ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಮುಪ್ಪಳಂ ಸೇತುವೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ==
ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಐಕಾನಿಕ್ ಮುಪ್ಪಳಂ,ಅತ್ತ್ಂಡ ಟ್ರಿಪಲ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ನಾಲ್ ಲೇನ್ ದ ಪೊಸ ಸೇತುವೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಸುರು ಆಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ನಲ್ಪಲಂ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಸೇತುವೆ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲುವೆಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು, ವಾಡಾ ಕಾಲುವೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಪ್ಪುಜಾದ ರಸ್ತೆ ಜಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಗುರುತುದ ಒಂಜಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾದ್ ಉಂಡು.
ಈ ಸೇತುವೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಮಲಯಾಳಂ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಲೆಡ್ 100 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ತೋಜಾದ್ಂಡ್, ಉಂದೆತ ಸಿನಿಮಾ ಆಕರ್ಷಣೆನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಮುಪ್ಪಲಂ ನ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ ನಾಲ್ಪಲಂ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಆಧುನಿಕ, ನಾಲ್ ಲೇನ್ ಬದಲಿಗ್ ದಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೆತ್ತೊಂಡೆರ್. ಕೇರಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (ಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ) ನೇತೃತ್ವೊಡು ನಡತಿನ ಯೋಜನೆ, ಸ್ಥಳೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ದೃಶ್ಯ ಮಹತ್ವೊನು ಕಾಪಾಡುನಗ.
== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಲು ==
ಪನ್ವೆಲ್ ನ್ [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ಅಲಪ್ಪುಝಾ ನಗರ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಕೊಮ್ಮಾಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾರ್ಕೋಡ್ ನಡುಟು ನಗರ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ ಸುತ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿನ್ ಮಾರ್ಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೈಪಾಸ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ಅಲಪ್ಪುಜಾ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕುಡ್ಲ|ಮಂಗಳೂರು]], [[ಕಣ್ಣೂರ್|ಕಣ್ಣೂರು]], [[ಕೊಜಿಕೋಡ್]], [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ]], ಕೊಲ್ಲಂ ಬೊಕ್ಕ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಇಂಚಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕರಾವಳಿ-ಗುಡ್ಡೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಯೋಜನೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಭಾಗವಾದ್ ಅಲಪ್ಪುಜಾನ್ ಕೊಡೈಕನಾಲ್ ಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೧ ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆದ್ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು.
== ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಲು ==
ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಎಂಟು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಲು ಉಂಡು, ಅವುಲು ಮೂಜಿ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಊರುಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 11 ಕಲಾರಕೋಡ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಪೆರುಣ್ಣೆಗ್ ಮುಗಿಪುಂಡು. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿನ್ ಸ್ಥಳೀಯೆರ್ ಎಸಿ ರಸ್ತೆ (ಅಲಪ್ಪುಝ-ಚಂಗನಸೆರಿ ರಸ್ತೆ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು 24.2 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುನು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆ ಉಂದು. ಸ್ಟೇಟ್ವೇ ಹೈ 40 ಪಂಡ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆದುಂಡು ಉಂದು ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುನು ತಮಿಳುನಾಡುದ ಮದುರೈನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜೇ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ತೊಪ್ಪುಂಪಾಡಿಡ್ ಮುಗಿಪುಂಡು
ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಲು ಉಂಡು. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ (ರಾಜ್ಯ ಜಲ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ, ಬೋಟ್ ಜೆಟ್ಟಿ ರಸ್ತೆದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಂಡು) ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಸುಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ವಿ ಕೆ ಸೋಮನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪುರಸಭೆ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣೊನು (ವಾಜಿಚೇರಿದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಂಡು) ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸವುನ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಪ್ಪಂದದ ವಾಹನ ಸೇವೆಲು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.
ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಸುಲು ಅಲಪ್ಪುಝಾನ್ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಕೊಲ್ಲೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಬೊಕ್ಕ ತಿರುವಲ್ಲಾಡ್ದ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಡಿಷನಲ್ ಆದ್ ಎಸ್ಇಟಿಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಟಿಎನ್ಎಸ್ಟಿಸಿ ಊರುಗು ಬೊಕ್ಕ ಊರುಡ್ದ್ ಕೆಲವು ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ನಡಪಾವುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ದ್ ಸುರು ಆಯಿನ ರಡ್ಡ್ ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ನಡಪಾವುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66 ದ ಉಲಾಯಿ ವಲಾವನಡುಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಡಿಪೋ ಬೊಕ್ಕ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆವೊಂದುಂಡು. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸಂಪರ್ಕೊನು ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ್ ಸುಧಾರಿಸವುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಉಂಡು
== ಜಲ ಸಾರಿಗೆ ==
ಮಸ್ತ್ ಬೆನ್ನಿದ ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ನೀರ್ ದ ಸಾರಿಗೆನ್ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾರಿಗೆದ ಸಾಧನ ಆದ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗ-3 ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಮೂಲಕ ಪೋಪುಂಡು. ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣೊಗು ಎದುರುಡು ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಡಿ ಬೋಟ್ ಜೆಟ್ಟಿ ಉಂಡು. ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ನಗರೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಎಲ್ಯ ಊರುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೆಟ್ಟಿಲೆಗ್ ಬೋಟು ಸೇವೆಡ್ ಉಂದು ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ SWTD ದೋಣಿನ್ ದೆತೊನುನವು ಒಂಜಿ ಅಗ್ಗದ ಪರ್ಯಾಯ ಆದುಂಡು
== ರೈಲ್ವೆ ==
ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಎರ್ನಾಕುಲಂ–ಕಯಂಕುಲಂ ಕರಾವಳಿ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗೊಡು ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ತಿರುವನಂತಪುರಂ, ಕೊಲ್ಲಂ, ಕೊಚ್ಚಿ, ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ದೆಹಲಿ, ಬೊಕಾರೊ ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈ ಇಂಚಿನ ನಗರೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨.೫ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ ರೈಲುಲು ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ದ್ ಕಣ್ಣೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ಧನ್ಬಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ತಾಟಾನಗರದಂಚಿನ ನಗರೊಲೆಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ದಿನೊಟು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲುಲು ನಡಪುಂಡು, ಅವು ಅಲಪ್ಪುಜಾನ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ದೆಹಲಿ, ಚಂಡೀಗಢ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮೃತ್ಸರದಂಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಡ್ದ್ ರೈಲುಲು ಈ ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು
== ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ==
ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಉತ್ತರೊಗು 78 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (48 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಆದುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊಗು ೧೫೯ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೯೯ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಅಲಪ್ಪುಝಾಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆನ್ ಬಳಸುವೆರ್. ಬೇತೆ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ (236 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (147 ಮೈ)) ಬೊಕ್ಕ ಕೊಯಮತ್ತೂರು (254 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (158 ಮೈ)) ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು. ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್ ನ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಯೋಗೊಗು ಮೀಸಲಾತಿನವು.
== ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ==
ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಚಾಲ್ತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಆದಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ. ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಅಡಿಟ್ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ಆರು ತಾಲೂಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 91 ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲು 47 ಗ್ರಾಮೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಚೆರ್ಥಳ, ಅಂಬಲಪ್ಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಕುಟ್ಟನಾಡ್ ತಾಲೂಕುಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಅಲಪ್ಪುಝ ವಿಭಾಗ ಬೊಕ್ಕ 44 ಗ್ರಾಮೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಕಾರ್ತಿಕಪಳ್ಳಿ, ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಬೊಕ್ಕ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರ ತಾಲೂಕುಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಚೆಂಗನ್ನೂರು ವಿಭಾಗ. ಜನಗಣತಿ ಉದ್ದೇಶೊಗು, ಆರೂರ್, ಆರೂಕುಟ್ಟಿ, ಕೊಡಂತುರುತ್, ಥನ್ನೀರ್ಮುಕ್ಕೊಮ್ ವಡಕ್ಕು, ಥನೀರ್ಮುಕ್ಕಾಮ್ ತೆಕ್ಕು, ವಯಲಾರ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಕ್ಕೊತಮಂಗಲಂ ಗ್ರಾಮ, ಚೆರ್ತಾಲಾ ಪುರಸಭೆಡ್ ಸೇರ್ದಿನ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡ್ದು 1981 ಜನಗಣತಿಡ್ ಜನಗಣತಿ ಊರುಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಜನಗಣತಿ ಊರುಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸವೊಂಡುಂಡು.ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಅಡಿಟ್, ಜಿಲ್ಲೆನ್ 71 ಪಂಚಾಯತ್ ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಐನ್ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಊರುಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆಗ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್ ದ ನ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಜನಗಣತಿ ಊರುಲೆಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ೨೦೧೧ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆತ ವಿಭಾಗೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅವು ಆರೂರು, ಚೇರ್ತಳ, ಅಲಪ್ಪುಜ, ಕುತ್ತನಾಡ್, ಹರಿಪಾಡ್, ಕಾಯಂಕುಲಂ, ಮಾವೆಲಿಕ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಚೇಂಗನೂರು. ಅಲಪ್ಪುಜ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಲಪ್ಪುಜ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ) ದ ಅಂಗ. ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೇತೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾವೇಲಿಕ್ಕಾರ
== ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರಂಗ ==
ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಶಾಲೆಲು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೇಜಿಲು ಉಲ್ಲ, ಅವುಲು ಒಂಜಿ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಲು, 405 ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಲು, 105 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಲು ಬೊಕ್ಕ 87 ಉನ್ನತ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಲು ಉಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಸುರುತ ಶಾಲೆ, ಚರ್ಚ್ ಮಿಷನರಿ ಸೊಸೈಟಿ (ಸಿಎಂಎಸ್) ಶಾಲೆ, 1816ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಈ ಶಾಲೆನ್ ಭಾರತೊಗು ಸುರುತ ಸಿಎಂಎಸ್ ಮಿಷನರಿ ಆಯಿನ ರೆವರೆಂಡ್ ಥಾಮಸ್ ನಾರ್ಟನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಶಾಲೆನ್ ಸಿಎಸ್ಐ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್, ಅಲಪ್ಪುಜಾ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ಸುರುತ ಉನ್ನತ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಲಿಯೋ XIIIನೇ ಉನ್ನತ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಜೂನ್ ೧೮೮೯ಡ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಬಿಷಪ್ ಜಾನ್ ಗೋಮೆಸ್ ಪೆರೇರಾ ತೆರೆಯೆರ್. ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಸುರುತ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಫಾ. ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಪಾಲೆಕುನ್ನೆಲ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಸಿಎಂಐ ಕಂಗ್ರೆಗೇಶನ್ ಡ್ದ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆಪುಂಡು. ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಇತ್ತೆಲಾ ರಾಜ್ಯೊಡು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾದ್ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಆದುಂಡು. ಪುಣ್ಣಪ್ರದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜು ಅಲಪ್ಪುಝಾಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಲೇಜಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು.
== ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜು ==
ಸಂಸ್ಥೆಲು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಐಟಿಯು), ಅಲಪ್ಪುಝಾ
ಚೆರ್ತಾಳದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು
ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಕಾಲೇಜು|
ಎಸ್. ಡಿ. ವಿ. ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸ್
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಕಾಲೇಜು ಚೇರ್ತಾಳ-ಎಸ್ ಎನ್ ಕಾಲೇಜು ಕಂಜಿಕ್ಕುಜಿ
ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಕಾಲೇಜು, ಚೆರ್ತಾಳ
== ಅಲಪ್ಪುಜದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ==
[[ಫೈಲ್:Mullakkal_Devi.jpg|thumb|Mullakkal Rajarajeswari Temple in Allapuzha (Alleppey), Kerala, India]]
ಅಂಬಲಪ್ಪುಜ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಆನಂದೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಚಕ್ಕುಲತುಕಾವು ದೇವಸ್ಥಾನ (ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ)
ಚೆಟ್ಟಿಕುಂಗರ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಚೆಂಗನ್ನೂರು ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಹರಿಪಾಡ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಕಣಿಚುಕುಂಗರ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಕಂಡಿಯೂರು ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ,
ಮಾವೇಲಿಕ್ಕಾರ ಮಣ್ಣಾರಶಾಲ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಮುಳ್ಳಕ್ಕಲ್ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಪಾದನಿಲಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ,
ನೂರಾನಾಡ್ ತ್ರಿಪುಲಿಯೂರು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್
ರಿಚಿತ್ತಟ್ಟ್ ಮಹಾ ವಿಷ್ಣು ದೇವಸ್ಥಾನ
ವಳಿಯಕುಲಂಗರ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಳ್ಳಿ
== ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಲು ==
ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್,
ಅಲಪ್ಪುಜಾದ ನಮ್ಮ ಲೇಡಿ ಸೈಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ,
ಅರ್ಥುಂಕಲ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್/ಪಾಲ್ ಫೋರೇನ್ ಚರ್ಚ್ ಚಂಪಾಕುಲಂ
ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ (ಚಂಬಕುಲಂ ಕಲ್ಲೂರುಕಾಡು ಬೆಸಿಲಿಕಾ)
ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಚರ್ಚ್,
ಥಂಪೊಲಿ (ಥಂಪೊಲಿ ಪಲ್ಲಿ)
ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಫೊರಾನೆ ಚರ್ಚ್, ಪುಳಿಂಕುನ್ನೂ
== ಅಲಪ್ಪುಜಾಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಸೀದಿಲು ==
ಮಕಾಮ್ ಮಸೀದಿ, ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ವಾರ್ಡ್, ಅಲಪ್ಪುಝಾ.
ಸೌಕರ್ ಮಸೀದಿ, ೧೮೫೦ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಮಸೀದಿ
== ಕ್ರೀಡೆ ==
ನೆಹರೂ ಟ್ರೋಫಿ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ಪಂಡ ಅಲಪ್ಪುಝಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಪುಣ್ಣಮಡ ಕೆರೆಟ್ ನಡಪುನ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಸಮೀಪದ ಪುಣ್ಣಮಡ ಕೆರೆಟ್ ನಡಪುನ ನೆಹರೂ ಟ್ರೋಫಿ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ನ್ ಆಯೋಜಿಸವುಂಡು. 1952ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕೇರಳೊಗು ಬನ್ನಗ ಅಲೆಪ್ಪೆದ ಜನಕುಲು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅತಿಥಿಗ್ ವಿಶೇಷ ಮನರಂಜನೆ ಕೊರ್ದು ನಾಗದೋಣಿ ಓಟ ನಡಪಾಯೆರ್. ಈ ಘಟನೆಡ್ದ್ ನೆಹರು ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲಾಸೊಡು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಭದ್ರತಾ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪಂದೆ 'ನಡುಭಾಗಂ ಚುಂಡನ್' (ಒಂಜಿ ಸರ್ಪದ ದೋಣಿ) ಗ್ ಜಂಪ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಹಾವುದ ದೋಣಿಡ್ ನೌಕಾಯಾನ ಮಲ್ಪುನ ಈ ಉಲ್ಲಾಸೊಡ್ದ್ ಆರ್ ಓಟದ ವಿಜೇತೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ರೋಲಿಂಗ್ ಟ್ರೋಫಿನ್ ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸ್ನೇಕ್ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ್ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ, ಫುಟ್ಬಾಲ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಯಿಂಗ್ ಊರುಡು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 2015ಡ್, ಕೇರಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಕೆಸಿಎ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಅಲಪ್ಪುಜಾನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಎ-ಕ್ಲಾಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ.
== ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜನಕೊಲು ==
ತಕಜಿ ಶಿವಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ
ವಯಲಾರ್ ರಾಮವರ್ಮ
ಅರಟ್ಟುಪುಜ ವೇಳಾಯುಧ ಪಣಿಕ್ಕರ್
ರಾಜೀವ್ ಅಲುಂಕಲ್ಲ್
ಕರುಣಾಕರ ಗುರು
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
lln8ni8uskvr1vny1a9jrw1z9ouud99
ಕಾಞ್ಞಂಗಾಡು
0
27880
365421
2026-08-15T02:02:35Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365421
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Kanhangad_Combined_places_2018.png|thumb|Kanhangad Combined places 2018]]
ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ - ಭಾರತ ದೇಶದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡುದಂಚಿನೆ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆ.
== ಸ್ಥಳ ==
ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]ದ ಉತ್ತರ ಗಡಿ ಉಪ್ಪುನ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಊರುದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಂಡು, ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ 'ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಊರು' ಪಂಡ್ದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ನೀಲೇಶ್ವರ, ಅಯಿತ ಶ್ರೀಮಂತ ನದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆರೆಕುಲು; ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿ ಆದ್. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊನು ಪಾನಥೂರು ಪ್ರದೇಶ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ಗುಡ್ಡೆದ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆಡ್ದ್ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಉಂಡು. ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಮಹತ್ವ ಪಂಡ ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲು [[ಮಂಗಳೂರು]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಣ್ಣೂರ್|ಕಣ್ಣೂರು]] ನಡುಟು ನಿಖರವಾದ್ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಉಂಡು, ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಡ್ದ್ ಸಮ ದೂರೊಡು ಉಂಡು.
== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ಫೈಲ್:P_Smaraka_Mandiram_Kanhangad.jpg|thumb|P Smaraka Mandiram Kanhangad]]
ಕಾಸರಗೋಡುದ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಡ್ ಕಾನಂಗಡ್ 12°18′0″ಉ 75°5.4′0″ಪೂರ್ವೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕರಾವಳಿ ಊರು ಉಂದೆಟ್ ನಗರೊದ ಮಧ್ಯೊಡು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಉಂಡು. ಈ ಭೂದೃಶ್ಯೊಡು ಗುಡ್ಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದ್ರೊಗು ಬರ್ಪಿನ ತೋಡುಲು ಜೊತೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಪ್ರಬಲವಾದುಂಡು. ಪೂರ್ವೊಡು, ಮಡಿಕೈದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಉಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುಡಿ ಮರಳು ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲುವಿಯಲ್ ಮಣ್ಣ್ ದ ಮಿಶ್ರಣ ಉಂಡು. ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆಂಪು ಮರಳುನ್ ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಉಂಡು. ಕಿನಾನೂರು ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ನೀಲೇಶ್ವರ ಸುದೆ ಸುರು ಆದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಅರಂಗಡಿಡ್ದ್ ಪೋದು ನೀಲೇಶ್ವರೊಗು ಪೋಪುಂಡು
== ವ್ಯಾಕರಣ ==
ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟು ಅತ್ತ್ಂಡ ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಿನಂಚನೆ ಕಂಜಿರಾಂ ಕಟ್ಟಪ್ಪನ ಪುದರ್ಡ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಅಯಿತ್ತ ಮೂಲಕ ಕಾಂಜನಗಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಕಾಂಜಿರಂಕಾಡ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ನೈನ್ ಮರತ ಕಾಡು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಾಗೆನ್ ಕೊಲತಿರಿದ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಆಯಿನ ಕಂಜನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕಂಜಂಟೆ ನಾಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಉಂದೆತ ಅರ್ಥ ಮಲಯಾಳೊಡು 'ಕಂಜನ್ ದ ಭೂಮಿ'; ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ಈ ಪುದರ್ ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ಕಂಚನಘಟ್ಟ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡ್ದೇ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿ ಐತಿಹ್ಯಲಾ ಉಂಡು.<ref>https://web.archive.org/web/20200926031603/http://www.kanhangadmunicipality.in/ml/history</ref>
== ಚರಿತ್ರೆ ==
ಸಂಗಮ ಕಾಲೊಡು ಏಳಿಮಲಾ ಕಣ್ಣೂರು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತಿನ ಮುಶಾಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜೆ ನಂದ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನವು ಪಿರಾಕ್ ದ ಜಾನಪದೊಡು ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್ಂಡ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪೂಜಿನಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಪಡುವನಾಡು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ 8ನೇ ಶತಮಾನೊಗು ಬನ್ನಗ ಮಾತ್ರ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಚರಿತ್ರೆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಈ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶ 2ನೇ ಚೆರಾ ರಾಜವಂಶೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪುಲ್ಲೂರುಡ್ದ್ ಪಡೆಯಿನ ಒರಿ ಚೆರಾ ರಾಜೆ, ಭಾಸ್ಕರನ್ ರವಿ ವರ್ಮನ್ II ನ ಚಿತ್ರೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಚೆರಾ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಕೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ದುಂಬುಗು ಕಣ್ಣೂರುಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಕೊಲತಿರಿ ರಾಜವಂಶದ ಕೊಲತುನಾಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನಗ, ಕೊಲತಿರಿ ಕಾನ್ಹನ್ ನ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಬ್ಯಾರನ್ ಆದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಕನ್ಹಂಟೆ ನಾಡು ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್, ಅರ್ಥ 'ಕನ್ಹನ್ ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ' ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಗ್ ಒಪ್ಪಂದ ಆಂಡ್. ಕೊಲತಿರಿ ರಾಜವಂಶದ ಕುಸಿತೊಗು ಕಾರಣವಾದ್, ಎಲಂಕೂರುನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮುಗಿಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತದುಕ್ಕಲ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಗಣ್ಯ ಬ್ಯಾರನ್ ಲು ಶಕ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಅವುಲು, ಅಲ್ಲೋಹಲನ್ ಮಸ್ತ್ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಅರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮದಿಯಾನ್ ಕೋವಿಲಕಂ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಜಮೊರಿನ ಸಹಾಯೊಡು, ಕೊಲತಿರಿ ಅರೆನ್ ಹತ್ಯೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ನೀಲೇಶ್ವರಂ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರಾಜವಂಶೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬಂದರ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸುಲು ತುಳುನಾಡ್ ನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುನ ಪೊರ್ತುಡು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನ್ ಲಾ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿಜಯನಗರ ವಂಶ ಪತನ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸೆರ್ 1630 ದಶಕೊಡ್ದಿಂಚಿ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್.[5] ಕೊಲತುನಾಡುನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ನಂತರ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನೀಲೇಶ್ವರ ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಬತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ, ಈ ಭೂಮಿ [[ನೀಲೇಶ್ವರ]] ರಾಜ್ಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಡ್ನೂರುದ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರೆನ ನಡುಟು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಲಹೊಲೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ಂಡ್. ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರ್ ನೀಲೇಶ್ವರ ರಾಜ್ಯೊನ್ ಸೋತುನಗ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕ ರಾಜ್ಯೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭೧೩ಡ್ ಸೋಮಶೇಖರ ನಾಯಕ ನೀಲೇಶ್ವರಂ ರಾಜ್ಯೊದ ಮುಂದೆದ ದಾಳಿಲೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಇತ್ತೆ ಪುತಿಯಕೊಟ್ಟೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ 'ಪೊಸ ಕೋಟೆ' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ ಉಂಡು. ೧೭೬೦ ದಶಕೊಡು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರೆಡ ಭೂಮಿನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ ಉಂದು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನರ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ವಿಲೀನ ಆಂಡ್. ೧೭೯೯ಡ್, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನ ಮರಣೊದ ಬೊಕ್ಕ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೬೨ ಮುಟ್ಟ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಬಾಂಬೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಡ್ ಬೇಕಲ್ ತಾಲೂಕುಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೬೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಆನಗ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುದ ಅಡಿಟ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]] ತಾಲೂಕು ವಿಭಜನೆ ಆದ್ ೧೯೫೭ ಜನವರಿ ೧ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುದ ಅಡಿಟ್ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುದ ಅಡಿಟ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://kasargod.gov.in/about-district/</ref>
== ರಾಜಕೀಯ ==
ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಜನವರಿ ೧, ೧೯೨೫ಡ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಖಾದಿ ಕೇಂದ್ರೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಖಾದಿ ಪ್ರಚಾರೊಡು ಇತ್ತಿನ ಉತ್ಸಾಹೊನು ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊ|ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಹೋರಾಟೊಗು ಎಡ್ಡೆ ದಿಕ್ಕು ಕೊರ್ತುಂಡು. ಜನವರಿ ೧೯೨೫ಡ್ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಘಟಕೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಎಸಿ ಕಣ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ ಕೆಟಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಜನ್ಮಿಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕುಲೀನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಕುಲು ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಗ್ ಸೈಮನ್ ಆಯೋಗೊಗು ಹಾಜರಾತಿನಕುಲು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೬ಡ್, ವಿದ್ವಾನ್ ಪಿ. ಕೆಲು ನಾಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಬುಲೆಪಾವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ವೆಲ್ಲಿಕೋತ್ (ಬೆಲ್ಲಿಕೋತ್) ಡ್ ವಿಜ್ಞಾನದಾಯಿನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಶಾಲೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್. ಎ.ಸಿ.ಕಣ್ಣನ್ ನಾಯರ್, ಕೆ.ಟಿ.ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಂಬಿಯಾರ್, ದಾಮೋದರ ಭಕ್ತನ್, ವಿದ್ವಾನ್ ಪಿ ಕೆಲುನಾಯರ್, ಇ ರಾಘವ ಪಣಿಕ್ಕರ್ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡೆರ್ ಈ ಶಾಲೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕೆ.ಮಾಧವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಂಧಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಮುಲ್ಪ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೇ ೨೬, ೨೭ ೧೯೨೮ಡ್ ಪಯ್ಯಣ್ಣೂರುಡು ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನೊಗು ಅಕುಲು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಕೆ.ಮಾಧವನ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ೧೯೩೦ಡ್ ಕೆ.ಕೆಲಪ್ಪನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಡ್ ಐನ್ ಜನ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. 1921 ಗುರುವಾಯೂರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಬೊಕ್ಕ 1942 ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಡ್ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ದ ಜನಕುಲೆನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪಾಲ್ ಉಂಡು. ಎಸಿ. ೧೯೨೫ಡ್ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ತಾಲೂಕುದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದಿತ್ತಿನ ಕಣ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೊಟ್ಟಚೇರಿಡ್ ವಲ್ಲಭಾಯಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊನುಲಾ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಉಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಂಡೆರೆಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಡ್ ಉನ್ನತ ಪದವಿ ಪಡೆಯಿನ ವಿದ್ವಾನ್ ಪಿ. ಕೆಲು ನಾಯರ್, ಟಾಡಿ ಅಂಗಡಿದ ಪಿಕೆಟಿಂಗ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಣ್ಣ್ ಕಳೆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಗಾಂಧಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್, ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡ್ದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತಿನ ಎಚ್. ವಾಸುದೇವ್, ದಾಮೋದರ ಶೆನೋಯ್ ಕೆ. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನೆಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗ್ ಒಳಗಾಯಿನ ಅಚ್ಯುತಾ ಶೆಣೈ, ಶಕ್ತಿ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1926ಡ್ ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ನಾಯಕೆರಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಕೆ.ಟಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಂಬಿಯಾರ್.<ref>https://web.archive.org/web/20200926031603/http://www.kanhangadmunicipality.in/ml/history</ref>
== ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವು ==
[[ಹೊಸದುರ್ಗ]] ಪ್ರದೇಶ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಉಪತಾಲೂಕು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಮಾಹಿತಿನ್ 1951ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವುದ ಸುರುತ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಶಿಪ್ ಡ್ ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. ಭಾಷಾ ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ಸಂಘಟನೆದ ನಂತರ, ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1956 ನವೆಂಬರ್ 1 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1957 ನವೆಂಬರ್ 1 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಮಲಬಾರ್ ನ್ 33 ಜಿಲ್ಲೆ, ಕನ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಕ್ಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾಸರಗೋಡು ಬೊಕ್ಕ ಹೊಸದುರ್ಗ್ ತಾಲ್ಲೂಕುದ ವಿಭಾಗ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ ೨೪ ೧೯೮೪ಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೂನ್ ೧೯೮೪ಡ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಪುರಸಭೆ ರಚನೆ ಆಂಡ್.೨೮ ಮೇ ೨೦೧೩ಡ್ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುನು ಕಾಸರಗೋಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜೇಶ್ವರಂ ತಾಲೂಕುಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಹೊಸದುರ್ಗ್ ತಾಲೂಕುನ್ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಬೊಕ್ಕ ವೆಳ್ಳಾರಿಕುಂದು ತಾಲೂಕುಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತೆರ್
== ಲೋಕಸಭಾ ==
ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರಂ]]ದ್ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಳ್ಳಿಸೇರಿ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಸರಗೋಡು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಕಾಸರಗೋಡು. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಮೋಹನ್ ಉನ್ನಿತಾನ್ ಇತ್ತೆ ಮೇ, ೨೦೧೯ಡ್ದ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಕ್ಷೇತ್ರೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
== ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ==
ಕಾಣಂಗಡದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಸಂಖ್ಯೆ 4) ಕಾಸರಗೋಡು (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ) ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ. ಎಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮುನ್ನಡೆದ ಇ. ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಇತ್ತೆದ ಶಾಸಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಕಂದಾಯ ಸಚಿವೆರ್.
== ಆಡಳಿತ ==
ಸುರುಟು ವಿಶೇಷ ದರ್ಜೆದ ಪಂಚಾಯತ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನ್ ಜೂನ್ ೧, ೧೯೮೪ಡ್ ಪುರಸಭೆ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಪಂಡ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಉಪಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ನಗರದ ನಾಗರಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಆಸ್ತಿಲೆನ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಪುರಸಭೆ ತೂವೊಂದುಂಡು. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೆರ್, ಉತ್ತರೊಡು ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಭಾಗೊ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಭಾಗೊ. ಉಂದೆತ ಅಡಿಟ್ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಬೊಕ್ಕ ವೆಲ್ಲಾರಿಕುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ತಾಲೂಕುಲು ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಜಿ ಪುರಸಭೆಲೆಡ್ ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀಲೇಶ್ವರ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಪುರಸಭೆಲು ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ತಾಲೂಕುದ ಅಡಿಟ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆತ ಅಡಿಟ್ ಒಟ್ಟು 29 ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಂಡು. ಮಿನಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಆದ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರೊದ ಅಡಿಟ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಡ್ ಒಟ್ಟು ೫ ಪಂಚಾಯತ್ ಲು ಉಂಡು.
ಕಾನ್ಹಂಗಡ ಪುರಸಭೆ ಕಛೇರಿ ಉತ್ತರ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ, ಅಜನೂರು ಒಂಜಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ನೈಸ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನಗಣತಿ ಊರು. ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಊರುದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಅಜನೂರು ಪಂಚಾಯತ್ ಪನ್ಪಿನ ಆಡಳಿತ ಘಟಕೊಗು ಪಾಡ್ದೆರ್. ಉಪನಗರ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನಗರೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಹಳೇ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ
ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ದ ಇಡೀ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುತಿಯಕೊಟ್ಟೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಪುರಸಭೆ ಕಚೇರಿ, ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಮಿನಿ ಸಿವಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಠಾಣೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಚೇರಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿ, ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಆಡಳಿತ ಘಟಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಚೇರಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
== ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ==
೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಪುರಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ಔಟ್ ಗ್ರೋತ್ಸ್ ಡ್ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೨೫,೫೬೪ ಉಂಡು. ಪುರುಷೆರ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ 46.6% ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲು 53.4% ಉಲ್ಲೆರ್. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಪುರಸಭೆ+ಔಟ್ಗ್ರೋತ್ 70.47 ಕಿ.ಮೀ.2 (27.21 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು 27,579 ಕುಟುಮೊಲು ನೆಲೆಯಾತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆದ ಪ್ರಮಾಣ 92.6% ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 74.04% ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ 94.00% ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ; ಪುರುಷೆರೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 96.17%, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 89.56% ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್, 11.5% ಜನಸಂಖ್ಯೆ 6 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಕೆಳಗ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು. 0-6 ವರ್ಸೊದ ನಡುಟು 7,425 ಪುರುಷ ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 7,063 ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಅಂಚ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಬಾಲೆ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ 951 ಆದುಂಡು ಉಂದು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ (1,144) ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ
== ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್ ==
ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ [[ಮೀನ್|ಮೀನು]]ಗಾರಿಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ನಿವಾಸಿಲೆಗ್ ಆದಾಯೊದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲೊಲು. ಮಣ್ಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ್ ಬುಳೆಕುಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುಂಡು: ರಬ್ಬರ್, ಮೆಣಸು, ಗೋಡಂಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಶುಂಠಿ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಬುಳೆಪುನ ಪ್ರಮುಖ ಬುಳೆಕುಲು, ಉಂದೆಟ್ ಕಾಡುಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಉಂಡು. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪುವೆರ್: ತಾರಾಯಿ, ಅರಿ ಬೊಕ್ಕ ತಂಬಾಕು. ’೮೦ ದಶಕೊದ ಎಣ್ಣೆದ ಉತ್ಪಾದನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಜವನೆರ್ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶೊಲೆಗ್ ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್. ಉಂದು ನಿವಾಸಿಲೆನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನಶೈಲಿನ್ ಮಸ್ತ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಗಲ್ಫ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಕಡಪುಡುನ ದುಡ್ಡುನ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಟುಮೊಲು ಅವಲಂಬಿಸವೆರ್. ಗಲ್ಫ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಗ್ ಮಲ್ಲ ವಲಸೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ದುಡ್ಡು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. (ಕೇರಳ ಗಲ್ಫ್ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾನ್ ತೂಲೆ).
ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ (ಚೆಡಿ) ಬೊಕ್ಕ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣ್ ನ್ ರಫ್ತುಗಾದ್ ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೇರಳದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗೋಡಂಬಿ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಬುಳೆಪುವೆರ್. ಈ ಉದ್ಯಮೊನು ರಫ್ತು ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಮಸ್ತ್ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯೊನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆತ್ಂಡ್. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ವಾಝುನ್ನೊರಾಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಚೀನಾ ಮಣ್ಣ್ ದ ಕಾರ್ಖಾನೆ.ಇತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಗೋಡಂಬಿದ ಮದ್ಯದ ಕಾರ್ಖಾನೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೊಡು ಸುರುತ ಮಾಸ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು.
== ಹವಾಗುಣ ==
ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣೊದ ಅಡಿಟ್ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮುಂಗಾರು ಹವಾಮಾನೊನು ಅನುಭವಿಸವುಂಡು. ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮೇದ ಅಂತ್ಯೊಗು ಅತ್ತ್ಂಡ ಜೂನ್ ದ ಸುರುಟು ಸುರುವಾಪುಂಡು, ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಡ್ದ್ ಮುಂಗಾರು ಮೋಡೊಲು ಗುಡುಗು ಸುತ್ತುದು ಬರ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುಂಡು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಈಶಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆನ್ ತೂಪುಂಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಳೆ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ದ ಅಂತ್ಯೊಗು ಒಣಸ್ದ ವಾತಾವರಣ ಬರ್ಪುಂಡು ಉಂದು ಚಳಿಗಾಲೊನು ತೂಪುಂಡು. ಜನವರಿ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪು ತಿಂಗೊಲು. ಮಾರ್ಚ್ ಬೇಸಿಗೆದ ಸುರುತ ಗುರುತು ಏಪ್ರಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇ ಮಸ್ತ್ ಬಿಸಿಲು.
== ಗಮನಾರ್ಹ ಜನ ==
ಕೆ ಕೆ ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ - ಭಾರತದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್
ಬೆಳ್ಳಿಕೋತ್ ರಘುನಾಥ್ ಶೆಣೈ- ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ
ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮದಾಸರು - ಸಂತ |
ಪಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್ - ಮಲಯಾಳಂ ಕವಿ
ಮಾಧವನ್ - ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ
ಕನಯಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ - ಶಿಲ್ಪಿ
ಕೆ. ಸಿ.ಎಂ. ಪದ್ಮನಾಭನ್ ನಾಯರ್ - ರಾಜಕಾರಣಿ
ಎಂ. ಕರುಣಾಕರನ್ - ರಾಜಕಾರಣಿ
ಪಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ - ರಾಜಕಾರಣಿ
ಇ. ಕಾಣಂಗಡ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ - ಗಾಯನ
ವೈಸಾಖ್ - ನಿರ್ದೇಶಕ
ಎಸ್. ಸಂತೋಷ್ ಈಚಿಕ್ಕನಂ - ಸಾಹಿತಿ
ಎಂ. ಮಹಿಮಾ ನಂಬಿಯಾರ್ - ನಟಿ
ಎಸ್. ಡಾ.ಅಂಬಿಕಾಸುತಾನ್ ಮಂಗಡ್ - ಸಾಹಿತಿ
ಸೆನ್ನ ಹೆಗ್ಡೆ - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
== ಮಾಧ್ಯಮ ==
ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಾಗೆಲೆನ ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟನೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುದ್ದಿಲೆನ್ ಕವರ್ ಮಲ್ಪುನ "ಸಿಟಿ ಚಾನೆಲ್" ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಚಾನೆಲ್ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಡ್ದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. ನಗರೊಡ್ದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ [[ಮಲಯಾಳ ಮನೋರಮಾ]] ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]] ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಲೆನ ಸುದ್ದಿ ಬ್ಯೂರೋಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ವಿಷನ್ ದ ಒಂಜಿ ಘಟಕವಾದ್ ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಷನ್ ದಂಚಿನ ಚಾನೆಲ್ ಲುಲಾ ಉಂಡು. ನಗರೊಡ್ದ್ "ಲೇಟೆಸ್ಟ್" ದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಲುಲಾ ಮುದ್ರಣ ಆದ್ ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದುಂಡು. ದಿ ವಿಷನ್ ಪಂಡ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆನಂದಾಶ್ರಮ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಪಿನ ಒಂಜಿ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ. ಟ್ರೈ 1 ಲಕ್ಷೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ 253 ಪೊಸ ನಗರೊಲೆಡ್/ಊರುಲೆಡ್ ಖಾಸಗಿ ಎಫ್ ಎಂ ರೇಡಿಯೋ ಚಾನೆಲ್ ಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವುನ ಮೂಜಿನೆ ಹಂತೊದ ಮೂಲಕ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ ವಿಸ್ತರಣೆಗ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನ್ ಒಂಜಿ ನಗರೊ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== ವಿಧ್ಯಾರಂಗ ==
[[ಫೈಲ್:12006_gvhss_Kanahngad.jpg|thumb|12006 gvhss Kanahngad]]
ಎಡ್ಡೆ ಸಾಕ್ಷರತೆದ ದರೊಟು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸಾಲೆ ಕಾಲೇಜಿಲು ಉಲ್ಲ. ಪಿ ಕುಂಹಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್ ನಂಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ್ ಲಾ ಉಂದೆಟ್ ಪುಟ್ಟುಪಾದ್ಂಡ್. ಜಿಲ್ಲೆದ ರಡ್ಡ್ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡಿಇಒ 46 ಯುಪಿ ಶಾಲೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ 72 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಲೆನ್ ಅಯಿತ ಅಡಿಟ್ ಉಂಡು; ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಲೆನ್ ಬುಡ್ದು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಾಕಿದ ಶಾಲೆಲು ‘ಕಾಸರಗೋಡು ಶಿಕ್ಷಣ ಜಿಲ್ಲೆ’ ವಿಭಾಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಜಿ.ವಿ.ಎಚ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕಾನಂಗಡ್ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಬೊಕ್ಕ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಉಂಡು, ಅವು ಪೆರಿಯಾಡ್ ಉಂಡು. ಪೆರಿಯಾಡ್ ಕೇರಳದ ಕೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಿರಾಕ್ ದ ಕಾಲೇಜುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ನೆಹರು ಕಲಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜುಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಆದುಂಡು. ಪಾದನಕ್ಕಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇರಳದ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಸ್ಥೆ. ಚೆಮ್ಮತಂವಾಲ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸೈನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಶಾಲೆದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಜಾಗೆ. ಐತ ಪಕ್ಕೊಡು ಕೇರಳ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಉಪಕೇಂದ್ರ ಉಂಡು.
== ಕಾಲೇಜುಲು ==
[[ಫೈಲ್:Nehru_College,_Kanhangad._(4600581357).jpg|thumb|Nehru College, Kanhangad. (4600581357)]]
ಕೇರಳದ ಕೇಂದ್ರ ವಿ.ವಿ. ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜು,
ಪಡನ್ನಕಾಡ್ ನೆಹರೂ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು
ಸ್ವಾಮಿ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪೊಲಿ ಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜು
ಸ್ವಾಮಿ ನಿತ್ಯಾನಂದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ
ಪಿ ಎನ್ ಪಿ ಎಸ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್
ಸಿ ಕೆ ನಾಯರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್
ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಕಾಲೇಜು ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್
== ಶಾಲೆಲು ==
ಜವಾಹರ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ
ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಲಯ
ದುರ್ಗಾ ಹಿರಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ
ಚಿನ್ಮಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಸಿಎಂಐ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್
== ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಗ್ ರಸ್ತೆದ ಮೂಲಕ [[ಕಣ್ಣೂರ್|ಕಣ್ಣೂರು,]] [[ಕೊಜಿಕೋಡ್]], ಕಾಸರಗೋಡು, [[ಮಡಿಕೇರಿ]] ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲ ಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು. NH-66 (ದುಂಬು NH-17 ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು), ಉಂದು ಪನ್ವೆಲ್ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು) ಡ್ದ್ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ (ತಮಿಳುನಾಡುಡ್) ಮುಟ್ಟ ಪೋಪುಂಡು, ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕುಡು ಪೂರ್ವೊಗು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಊರುಗು 3 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾವುಂಗಲ್ ಡ್ದ್ ಪೋದು ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ, ಇತ್ಯಾದಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡು ಕಾಸರಗೋಡು, ಕಾನ್ಚಿ, ಕೊಂಚಿ, ಕೊಂತೂರು, ಕಣ್ಚಿಡ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ಯಾದಿ. ಎಸ್ ಎಚ್ ೫೭, ೨೯.೦ ಕಿ.ಮೀ.ದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಉತ್ತರೊಡು ಬೇಕಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಮಾ ಮೂಲಕ ಕಾಸರಗೋಡುನ್ ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕಾನ್ಹಂಗಾಡ್ ಡ್ ಎನ್ ಎಚ್-೬೬ ಡ್ ವಿಲೀನ ಆಪುಂಡು. ಕನ್ಹಂಗಡ್ ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆದ್ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಕನ್ಹಂಗಡ್ - ಪನಾಥೂರು - ಮಡಿಕೇರಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮೂಲಕ ಮಡಿಕೇರಿ, ಕೂರ್ಗ್, ಮೈಸೂರು ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು.ಎನ್ ಎಚ್ -66 ಕಾನ್ಹಂಗಡ್-ಪನಾಥೂರು-ಮಡಿಕೇರಿ ಹೆದ್ದಾರಿನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಾವುಂಗಲ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕೆಎಲ್60 ನೋಂದಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಉಂಡು.
== ರೈಲ್ ==
ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆದ ಶೋರನೂರು - ಮಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣ ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ವಿಭಾಗದ ಎ - ವಿಭಾಗದ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೆಂಗಳೂರುನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಣಿಯೂರು ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ಪರಿಶೀಲನೆಡ್ ಉಂಡು. ಜಾರಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ನಿಲ್ದಾಣೊನು ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಆದ್ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರು ಬೊಕ್ಕ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ದ್ ಬೆಂಗಳೂರುಗ್ ವಿಶೇಷ ರೈಲು ಸೇವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಗು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ತಳ್ಳುದು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನಗರೊದ ಬೊಕ್ಕ ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ್ ವೇಗಗೊಳಿಸವುಂಡು
== ವಾಯು ಮಾರ್ಗ ==
NH66 ಮೂಲಕ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ಡ್ದ್ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು 85.7 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಬಜ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ 89.4 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು. ಪೆರಿಯಾಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಏರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಪರಿಶೀಲನೆಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸಾಕಾರ ಆಂಡ ದುಂಬು ಇಜ್ಜಂದಿನ ದೇಶೀಯ ಏರ್ ಸಾರಿಗೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸವುಂಡು, ಉಂದು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು<ref>https://www.keralatourism.org/routes-locations/kanhangad/id/5673</ref>
== ಜಲಮಾರ್ಗ ==
ಕೋವಳಂದ್ ಬೇಕಲ್ ಮುಟ್ಟ ಜಲಮಾರ್ಗ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು. ನೀಲೇಶ್ವರೊಗು ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ದ ಸಾಮೀಪ್ಯೊಲಾ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಹತ್ವೊನು ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು<ref>https://www.keralatourism.org/kasaragod/investment/</ref>
== ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲು ==
೧.ಅಜಾನೂರ್
೨.ಆನಂದಾಶ್ರಮ
೩.ಮಂಗಳೂರು
೪.ಕಾಸರಗೋಡು
೫.ಮಾವುಂಗಲ್
೬.ನೀಲೇಶ್ವರ
೭.ಪಾಣತ್ತೂರ್
೮.ಪುಲ್ಲೂರ್
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
1s01rvc4ip3tznu8tn62dyz379m8sjc
ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ
0
27881
365423
2026-08-15T04:54:45Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365423
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Fish_net_over_Periyar_River_0.jpg|thumb|Fish net over Periyar River 0]]
ಪೆರಿಯರ್ (ಮಲಯಾಳಂ: [peɾijaːr], ಅರ್ಥ: ಮಲ್ಲ ನದಿ) ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ವಿಸರ್ಜನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆಲವು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ನದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಊರುಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಪುಂಡು. ಈ ನದಿ ನೀರಾವರಿಗ್, ದೇಶೀಯ ನೀರ್ದ ಬಳಕೆಗ್ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಈ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ದ್ ಈ ನದಿಗ್ "ಕೇರಳದ ಜೀವಾಣು" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ನದಿ ಬಾಯಿದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರ, ಅಲುವಾಡ್ದ್ ನೀರ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರ್ದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಡ್ದ್ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಪ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ತಾಣ. ಕೇರಳೊದ ಇರ್ವತ್ತೈನ್ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಪೆರಿಯರ್ ದ ಕರೆತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರ್ ಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಎಲೂರ್-ಎದಯರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು (ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ) 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (3 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಜನಸಂದಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು
== ಮೂಲ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರ್ ೨೪೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೫೨ ಮೈಲ್) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಅಯಿಟ್ ೫,೨೮೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೪೦ ಮೈ೨) ಕೇರಳೊಡು ಬೊಕ್ಕ ೧೧೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೪೪ ಮೈಲ್) ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು
== ಮೂಲೊಲು ==
[[ಫೈಲ್:Periyar_River_from_Dam_DSW.jpg|thumb|Periyar River from Dam DSW]]
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮೂಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ವಿಚಾರಣೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುದು, ಪೂರ್ತಿ ಕೇರಳೊಡು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊಡು ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಟ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದೂರದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಈ ನದಿ ಮೂಲ ಉಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಿಖರವಾದ್ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಮಾಲಾಡ್ದ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು
== ನಡಕೆ ==
ಸುರುತ ಕೋರ್ಸ್ ಡ್, ಈ ನದಿ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಸುಮಾರ್ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೬ ಮೈಲ್) ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಡ್ ಪರಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ್ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬರ್ಪುಂಡು.ಅಯಿತ ಮೂಲೊಡ್ದ್ 48 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (30 ಮೈಲ್) ದೂರೊಗು ಪೋದು ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ತುದಿಟ್ ಮೌಂಟ್ ಪ್ಲಾಟೂ ಗ್ ಬನ್ನಗ, ಮುಲ್ಲಾಕುಡಿಡ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಲ್ಲಾಯರ್—ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ—ಉಂದೆನ್ ಸೇರಾವುಂಡು.ಈ ಪ್ರಯಾಣೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ದಾಂಟೊಂದು ಪೋದು, ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕೆಳಮಟ್ಟೊಗು ಪೋನಗ, ಉಂದು ಪೂರ್ವೊಡು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಪೆರಿಯರ್ ವಿಭಾಗ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಸುಂದರಮಾಲಾ ವಿಭಾಗ[ನಡುಟು ಗಡಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಮೂಲವೈಗೈ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನಿಕುಡಿವಿಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಮ್ಮಿಕುಪ್ಪನ್,
ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನ ಸಂಗಮೊಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ತೆಕ್ಕಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ನದಿತ್ತ ಕೆಳಗ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಪರಂಬಿಕುಲಂ-ಅಲಿಯರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊದ ಭಾಗವಾದ್ ತಮಿಳುನಾಡುಗ್ ದಿಕ್ಕ್ ಬದಲಾಪುಂಡು
ಪೆರಿಯರ್ ತೆಕ್ಕಾಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್, ಕೆಲವು ನೀರ್ ನ್ ಸುರಂಗ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವೊಗು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಕಡಪುಡುವೆರ್. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ನಂತರ, ಡೈವರ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನ ನೀರ್ ನ್ ಸುರುಲಿಯಾರ್ ನದಿಗ್ (ವೈಗೈ ನದಿತ ಉಪನದಿ) ಬುಡ್ಪೆರ್, ಅಯಿಟ್ ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಪುಂಡು.ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (22 ಮೈಲ್) ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುಗು ಪೋದು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್, ಎಲಪ್ಪರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೋಯಿಲ್ ಮೂಲಕ ಇದುಕ್ಕಿ, ಚೆರುಥೋನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಲಾಮವು ಅಣೆಕಟ್ಟುಲೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಕುರಾವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುರತಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಡುಕ್ಕಿ ಕಣಿವೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್
ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊದ ಕೆಳ್ಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಗ್ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡ್ದ್ ಪೆರಿಂಜಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡ್ದ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಮುತಿರಾಪುಜಾದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಗಮ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ನದಿ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೋದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟು ಬ್ಯಾರೇಜ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ 1.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (0.9 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಯಿತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಉಂದು ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು.ಇಡಮಲಯಾರ್ ನದಿತ ನೀರ್ ನ್ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಪೆರಿಯಾರ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪರಪುಂಡು.
ಅಲುವಾಡ್, ನದಿ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗಳಪುಝಾ ಶಾಖೆಲೆಗ್ ದ್ವಿವಿಧ ಆಪುಂಡು. ಮಂಗಳಾಪುಝಾ ಶಾಖೆ ಚಲಕುಡಿ ನದಿನ್ ಸೇರಾದ್ ಮುನಾಂಬಾಂ ಡ್ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಬೂರುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪರಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪೋದು ಅಂಚನೆ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ (ವೆಂಬನಾಡ್ ದ ಭಾಗ) ವಾಪುರಪ್ ಲಪುಜ್ ಡ್ ಪೋಪುಂಡು. ವೆಂಬನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು.
== ಉಪನದಿಲು ==
ಉಂದೆತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಲು:
ಮುತಿರಪುಝಾ ನದಿ
ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನದಿ .
ಚೆರುತೋನಿ ನದಿ
ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಸುದೆ
ಎಡಮಲ ನದಿ
ಎಲ್ಯಉಪನದಿಲು: ಮುತ್ತಾಯರ್, ಪೆರುಂತುರೈಯಾರ್, ಚಿನ್ನಾರ್, ದೇವಿಯಾರ್, ಚೆರುತೋನಿ, ಕಟ್ಟಪ್ಪನಾಯರ್
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥೊಡು [[ಚಾಲಕುಡಿ]] ನದಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಉಪನದಿ ಆಂಡಲಾ, ಮಾತಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಲೆಗ್ ಸರ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ಚಲಕುಡಿ ನದಿ ಸ್ವತಃ 1,704 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (658 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಕೇರಳೊಡು 1,404 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (542 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ 300 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (116 ಮೈ2) ಉಂಡು.
== ಬೇಸಿನ್ ==
[[ಫೈಲ್:Anamudi_from_Munnar_Gundumalai_road.jpg|thumb|Anamudi from Munnar Gundumalai road]]
ಅನಮುಡಿ ಶಿಖರ, ಬಲತ್ತ ಕಡೆಟ್, 2,695 ಮೀ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆತ ಬಹುಪಾಲು ಮಧ್ಯ ಕೇರಳೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು 9°15’30"N ಬೊಕ್ಕ 10°21’00"N ಅಕ್ಷಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಬೊಕ್ಕ 76°08’38"E ಬೊಕ್ಕ 77°24’32"E ರೇಖಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಂಡು. ಈ ನದಿ ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ [[ಕೊಯಮತ್ತೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಒಂಜಿ ತಲೆಕೆಳಗಾದ್ "ಎಲ್" ಆಕಾರ ಉಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಛೇದನೊಡು ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಉದ್ದ-ಅಗಲ ಅನುಪಾತ 6:1 ಆದುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಕಡಿಮೆ ಕಣಿವೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಆಳೊದ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೋಡುಲು ಪರಪುಂಡು. ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ, ಪೆರಿಯರ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ದ್ ಅಲುವಾ ಮೂಲಕ ವರಪುಜಾ ಬೊಕ್ಕ ಮುನಂಬಂ ಮುಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಪಂಡ ಉಪನದಿ ಜಾಲೊದ ಗಣನೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ 8ನೇ ಕ್ರಮೊತ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸರಾಸರಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಾಂದ್ರತೆ 2.46 km/ km2 ಆದುಂಡು ಒಟ್ಟು 15,773 ಫಸ್ಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಆದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಉದ್ದ 13,291 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (8,259 ಮೈಲ್) ಆದುಂಡು. ಈ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಟೆಕ್ಟೋನಿಸಂ ದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನಮೂನೆ ಬೊಕ್ಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಣಿವೆಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ತೋಜಾವೊಲಿ. ಕಾಡುಲು ಸುಮಾರ್ 1,500 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (580 ಮೈ2) (28%) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಶ್ರ ಮರತ ಬೆಳೆತ ವಸಾಹತುಲು ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು 322 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (124 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ 2,176 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (840 ಮೈ2) ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನವು. ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸುಮಾರ್ 80% ಸವೆತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಲನೆಗ್ ಒಳಗಾವೊಡು.ಅನಮುಡಿ, 2,695 ಮೀಟರ್ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ, ಉಂದು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು.
== ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಫೈಲ್:Cardamom_Hills.jpg|thumb|Cardamom Hills]]
== [[ಕೇರಳ]] ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ಗಡಿಟ್ ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲಂ (ಕುಮಿಲಿದ ಉತ್ತರ) ದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ನೈಋತ್ಯೊಗು ವಲ್ಲಕ್ಕಡವುದ ಸಮೀಪೊಗು ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಳಪೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿತ ಗುಡ್ಡೆ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ಮುಲ್ಲಪೆರಿಯಾರ್]] ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಈ ಗುಡ್ಡೆನ್ ಕತ್ತರಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆದ ಉತ್ತರೊಡು, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲು ಎತ್ತರದ ಮುನ್ನಾರ್ ಸ್ಯಾಡಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ, ನದಿ ಚಾನಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಅಲೆತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆ ಮುಟ್ಟ ಏರುಂಡು. ಈ ಭಾಗ ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಳಚರಂಡಿ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲತಃ ಆಗ್ನೇಯೊಡ್ದ್ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಈ ಭಾಗ ಸರಾಸರಿ 800 ಮೀಟರ್ (2,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಮತ್ತೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಉತ್ತರ ತುದಿ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಕಡಿಮೆ ಇಳಿಜಾರು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ನಿಯರ್ ಡ್ರೈನ್ ಆಪುಂಡು. ಪನ್ನಿಯರ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಗ್ ಸೇರುಂಡು, ಉಂದು ಉತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊನು ನೀರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಥೆನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಬಾಮ್ ನ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಭಾಗೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಶಿಖರ, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ ಉಳಿಕೆದ ಮುಖ್ಯ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಕಡಿಮೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 1,000 ಮೀಟರ್ (3,300 ಅಡಿ) ಮುಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುಂಡು. ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲೊಮ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಪಕ್ಕದ ವೈಗೈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗ ಈ ಭಾಗೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಕೇರಳೊಗು ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಬೇತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರುದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಒಣಸ್ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಎಲ್ಲಿಲಾ ಉಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಲೆನ ಮಹತ್ವದ ಮಟ್ಟ ಇಜ್ಜಿ. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು, ಉಂದು ಪೂರ್ತಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ==
== ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ೧. ==
ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ದಕ್ಷಿಣೊಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನಿಜವಾದ್ [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಇಡುಕ್ಕಿ]] ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಆದುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ ಉಪ್ಪುನ ಉತ್ತರೊಗು ಇಳಿಜಾರು ಆಯಿನ ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಭಾಗ ಉಂದು.[47] ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಆಳೊದ ಕಾಲುವೆಡ್ದ್ ಉಂದು [[ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆ]]ಲೆನ ಉಳಿಯಿನ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಉತ್ತರೊಗು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ಕೋಯಿಲ್ ದ ಕೈತಲ್ದ್ ನೆರಿಯಮಂಗಲದ ಕೈತಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ತೋಡುಪುಝಾದ ಮೈದಾನೊಲೆಗ್ ಇಳಿಯೊಂದಿಪ್ಪುನ ಘಾಟಿಲೆನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಗಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊ ಉಂದೆತ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿ. ಈ 900-ಡ್ದ್-1,000-ಮೀಟರ್ (3,000 ಡ್ದ್ 3,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಶಿಖರ ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮಣಿಮಾಲಾ, ಮೀನಾಚಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂವಟ್ಟುಪುಝಾ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲೊಡ್ದ್ ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಪ್ಪನ ಅರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಲಾ ಈ ಭಾಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಚೆಕುತಾನ್ ಮಾಲಾ ಪನ್ಪಿನ ನೈಋತ್ಯೊಡ್ದ್ ಈಶಾನ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಪೀರ್ಮಡೆ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಮುಖ್ಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ವಾಯುವ್ಯೊಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಗು ಒಂಜಿ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊನು ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕಲ್ಲಾರ್/ಪೆರಿಂಜನ್ ಕುಟ್ಟಿ ಉಪನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಮುಖ್ಯ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ನೀರ್ ಡ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಸರಾಸರಿ 700 ಮೀಟರ್ (2,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ೧೯೫೦ ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತ್ ಕಾಡುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೂಜಿ ಎಲ್ಯ ತುಂಡುಲು ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಮಲ್ಲವು ಇಡುಕ್ಕಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಉಂಡು.ವಾಗಮೊನ್ ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಮೀನಾಚಿಲ್, ಮಣಿಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಬಾ ಉಪನದಿಲು ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೊವಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ವಲ್ಲಕ್ಕಡವು ನಡುಟು ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸವೆತೊಂದು ಪೋತುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಕಾರ್ಡಮೊಮ್ ಹಿಲ್ ಟೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು ಉಂದು ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು.
== ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಮುನ್ನಾರ್]] ಬೊಕ್ಕ ದೇವಿಕುಲಂ ದ ಸುತ್ತ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರ್ ೧,೮೦೦ ಮೀಟರ್ (೫,೯೦೦ ಅಡಿ) ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಎತ್ತರದ ರಾಜಮಾಲಾ-ಅನಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಾಲ ಭಾಗ ಅಯಿತ ಉತ್ತರ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಮುನ್ನಾರ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ತಕ್ಷಣ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋದು ಪಾರ್ವತಿ ಮಲಾ ಮುಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿಯುನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ರಿಡ್ಜ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪೂರ್ವ ತುದಿ ಕೊಲುಕುಮಾಲಾಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುದ ನಡುಟು ಗಡಿಟ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಭಾಗ ಮೂಲತಃ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಡ್ರೈನಿಂಗ್ ಇಳಿಜಾರುಲು ಆದುಂಡು, ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಕೇರಳೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಮಾತಾ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು.[೨೨] ಟೀ ತೋಟೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ಕಾಡು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಶೋಲಾ-ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುದ ರೀತಿದವು. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆದ ಮೌಲ್ಯೊಡ್ದ್, ಈ ಘಟಕೊಗು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ವಿಶೇಷ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ
== ತಿರ್ತ್ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅಸ್ಥಿರ ಭಾಗೊಡು ಭಾರೀ ಬರ್ಸೊಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತೆ. ಭಾರೀ ಬರ್ಸ ತ್ವರಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸವೆತೊಗು ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾಗೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದೇಶ ನೈಋತ್ಯೊಡು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಸುದೆತ ಪಿರವುಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಾಲಕುಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಭಜಿಸೆರೆ ಉತ್ತರೊಗು ತಲುಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಆಳವಾದ್ ಕೆತ್ತನೆ ಆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆಗ್ ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಸರ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಪೂರ್ವ ಗಡಿನ್ ಪನ್ನಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಡ್ದ್ ರೂಪಿಸವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಲ ರಿಡ್ಜ್ ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉತ್ತರೊಗು, ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪೆರಿಯರ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಕತ್ತರಿಸಾಯಿನ ಇಡಮಾಲಾ ಕಣಿವೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉತ್ತರೊಡು ಶೋಲಾಯರ್ ನ್ ಇಡಮಾಲಾ ನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನ ಗುಡ್ಡೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ತಮಿಳುನಾಡುದ ವಲಪರಾಯಿದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೇರಳೊಗು ಪೋಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ಬೆಟ್ಟ.ಇಡಮಾಲಾ ಕಂದಕ ದಕ್ಷಿಣ ಅನಾಮುಡಿ ಮೀಸಲು ಕಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ನೆಲ್ಲಿಯಾಂಪತಿಲೆಡ್ ಶೋಲಾಯರ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಪೋದು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಗ್ ಬೂರುನ ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಸರಣಿ ಆಳೊದ ಪಶ್ಚಿಮ-ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಲು ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ಕಣಿವೆದ ನೆಲೊಕುಲು 300 ಮೀಟರ್ (980 ಅಡಿ) ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಣಿವೆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನವು ಕಡಿಮೆ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಗುಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಲು ಸುಮಾರ್ 900 ರ್ದ್ 1,500 ಮೀಟರ್ (3,000 ರ್ದ್ 4,900 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಗು ಏರುನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಇಡಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ನದಿಲು ಈ ಭಾಗೊದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗೊನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬಹುತೇಕ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡುಲು ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೆರಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲೆನ ನಡುಟು ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕ ಕಲಾಡಿ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು
== ಪೆರಿಯರ್ ಮಿಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ==
ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಮಿಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಉಂಡು, ಅವು ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆಯಿನ ಎಲ್ಯ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ಅಲೆತ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶೊಡು ಗುರುತಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರೇಡಿಯೆಂಟ್ ಮುಲ್ಪ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಉಂಡು. ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಇತ್ತೆದ ಕರಾವಳಿಗ್ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಭಾಗೊದ ಭೂರೂಪೊಲು ಅಗಲವಾದ್ ಕಣಿವೆಲು, ಜವುಗು ಬೊಕ್ಕ ಜವುಗು ಜವುಗುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮುಳುಗಿನ ಭೂಮಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮರಳು ದಿಬ್ಬೊಲು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲು ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲೊಡು ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಅಲುವಾದ ಸಮೀಪೊಡು ನದಿ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಣೆಲೆಡ್ ದ್ವಿಭಾಗ ಆಪುಂಡು; ಒಂಜಿ ಮಂಗಲಪ್ಪುಜ ಆದ್ ದೇಸಂ ಮೂಲಕ ಸುರುವಾಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲಾ ಕೊಡುಂಗಳೂರುಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಈ ಶಾಖೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಮುನಂಬಂ ಡ್ ಅಯಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊಗು ವಿಸ್ತಾರ ಆಪುಂಡು. ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ವರಪುಜಾಡ್ ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಅತ್ಯಂತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊ ಅಂಗಮಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 50 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಎಡಯರ್ ಶಾಖೆ ಈ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸವುಂಡು.
== ಅಣೆಕಟ್ಟುಲು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಲು ==
ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಕೇರಳೊದ ಮಲ್ಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಏಷ್ಯಾಡ್ ತನ್ನ ರೀತಿದ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ (ಒಂಜಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್, ಡಬಲ್ ಕರ್ವೇಚರ್ ಪ್ಯಾರಾಬೊಲಿಕ್, ತೆಲ್ತ್ ಆರ್ಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್[ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್. ಅಯಿತ ಜನರೇಟರ್ ಲೆಗ್ 780 ಮೆಗಾವಾಟ್ (6 × 130) ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ-ಕೆನಡಾ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಮೂಲಮಟ್ಟಂ ಡ್ ಭೂಗತ ಸೌಲಭ್ಯೊದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಮಳೆಗಾಲೊಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಜಲಾಶಯೊಲು ಕಮ್ಮಿ ಇಪ್ಪುನಗ ಒಣ ಬೇಸಿಗೆದ ಅವಧಿಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ೧೯೭೬ಡ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಟೈಲ್-ರೇಸ್ ನೀರ್ನ್ (೧೯.೮೩-೭೮.೫ m3/s ನಡುಟು) ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ಮೂಲಮಟ್ಟೊಂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಮುವತ್ತುಪುಝಾ ನದಿತ ತೋಡುಪುಜಾ ಉಪನದಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಲ್ಲಿವಾಸಲ್, ಚೆಂಕುಲಂ, ಪನ್ನಿಯರ್, ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಲೋವರ್ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ ನದಿಡ್ ಬೇತೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಸೌಲಭ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ.<ref>https://theprint.in/opinion/in-monsoon-battered-kerala-idukki-dam-has-stood-tall-to-prevent-floods/97579/</ref>
== ನೀರಾವರಿ ==
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಉಪನದಿಡ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಬಾಲ ರೇಸ್ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಟ್ಟುಗು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಡಳಿಡ್ದ್ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್ ಇಡಾಮಲಯ ಉಪನದಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಎನ್ನಕ್ಕಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಿಡುಗಡೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವಲಂಬಿತ ಕ್ಯಾಚ್ ಡ್ದ್ ಓಡೊಲಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಎಡತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ 32,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (81,000 ಎಕ್ರೆ) ಭೂಮಿನ್ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನೊಲೆನ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್. ಈ ಯೋಜನೆಡ್ 3,048 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1,177 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟ್ ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಎಡ ತೀರೊಡು ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆನ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಅನೇಕ ಲಿಫ್ಟ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸೆರೆ ನದಿ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರ್ ನ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಸಕ್ರಿಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕುಡಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶೊಗು ನೀರ್ ದ ಸರಬರಾಜುನ್ ಭೂತಾಥಂಕೆಟ್ ದ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊದ ಶೇಖರಣಾ ನೀರ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://www.britannica.com/place/Periyar-River</ref>
== ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ==
[[ಫೈಲ್:Bhoothathankettu_Panorama.JPG|thumb|Bhoothathankettu Panorama]]
ವರ್ಗಾವಣೆ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆಲೆನ ಸುರುತ ನಿದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ನೀರ್ ದ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಪೂರೈಸವುನಗ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನೀರ್ ದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಳಾಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಫ್ಲಶ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣೊಡು ನೀರ್ ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಉದಿತ್ಂಡ್. ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ ನದಿಗ್ ಮತ್ತೊಂಜಿ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಡ್ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಪ್ರವಾಹೊದ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು<ref>https://www.amargranth.com/post/periyar-river?srsltid=AfmBOorIp0fgnYUW_kc6f0cUQN2ptZ6RxFYFNhmXEXqP6dzg8KRx3XbD</ref>
ಭಾರತಪ್ಪುಝಾ, ಚಲಕ್ಕುಡಿಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿಲೆಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪರಂಬಿಕುಲಂ ಅಲಿಯಾರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊನು ಕಲ್ಪಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು ಆಯಿನ ನಿರಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನಮಲಯಾರ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಅಡಿಟ್ ಉಂಡು.ಈ ನದಿಲೆಡ್ದ್ ನೀರ್ ನ್ ಪಿಎಪಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾದ್ ಪಕ್ಕದ ಶೋಲಾಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಡೈವರ್ಸನ್ ಲೆಡ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅಯಿತ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರವಾಹೊದ 22 ಶೇಕಡಾನ್ ಕಳೆವೊಂದುಂಡು
== ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ ==
[[ತಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] ಪಂಡ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾಶಯೊದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮೂಲೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಳಗೆ ಸುಮಾರ್ 350 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (140 ಮೈ2) ದ ಆಶ್ರಯೊಡು, ಬದಲಾವಣೆ ಆವಂದಿನ ಮಳೆಕಾಡುಲೆನ ಒಂಜಿ ಮುರಿಯಂದಿನ ಭಾಗ ಉಂಡು. ಈ ಮಳೆಕಾಡುಲು ಗುಡರಾಕಲ್ ಅರಣ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಪಕ್ಕದ ಪಂಬಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ಪೋದು ಗುಡರಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಅಚಂಕೋವಿಲ್ ವಿಭಾಗೊದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಈ ಇಡೀ ಭಾಗೊಡು ಸುಮಾರ್ 600 ರ್ದ್ 700 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (230 ರ್ದ್ 270 ಮೈ2) ಮುಟ್ಟ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಲೆನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ್ ಒದ್ದೆಯಾಯಿನ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಕಾಡುಲು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಉಳಿಯಿನ ಕಮ್ಮಿ ತೊಂದರೆದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ<ref>https://www.agsrt.com/river-periyar-floodprone-zones</ref>
ಪೆರಿಯಾರ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ (ಪಿಟಿಆರ್) ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಸರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮಸ್ತ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಯಿನವು. ಕೇರಳೊದ ಅಂದಾಜಿಡ್ 3,800 ಜಾತಿದ ಆಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್ ಲೆಡ್ 1,966 ಜಾತಿಲು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪಖಂಡೊಡು ಎಲ್ಲಿಲಾ, ಪಿಟಿಆರ್ ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾಲೆನ್ ವರದಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಂದಾಜಿಡ್ 323 ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, 38 ಜಾತಿದ ಮೀನುಲು ಬೊಕ್ಕ 44 ಜಾತಿದ ಸರೀಸೃಪೊಲುಲಾ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಯೋಜನೆ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಅಗಸ್ತ್ಯಮಲೈ-ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಅಖಂಡ ಆನೆ ಶ್ರೇಣಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸುಮಾರ್ 2,000 ಆನೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಜಾತಿಲೆನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ತಳಿತ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಘಾಟಿಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಆನೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಯಿತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗ್ ಲಾ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಭೂದೃಶ್ಯೊಡು ವಾಣಿಜ್ಯ ತೋಟೊಲು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಆನೆಲೆನ ಚಲನೆಗ್ ಅಡ್ಡಿಯಾಪುನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಇತರ ರೂಪೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್
ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಥಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಪೆರಿಯರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಕಿಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, ಕಾಡುದ ಪಕ್ಕಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಪಕ್ಕಿಲು ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಡಾ.ಸಲೀಮ್ ಅಲಿ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಎಲ್ಯ, 25-ಚದರ-ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (10 ಮೈ2) ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು "ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ವೆಂಬನಾಡ್ ಕೆರೆಟ್ ಪರಪುನ ಆಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಒಂಜಿ. ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಕೋಲ್ ಜಲಭೂಮಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್, ಉಂದು ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆಗ್ ರಾಮ್ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದೊಡು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಾಯಿನಂಚ.ಉಂದು 20,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜಲಪಕ್ಷಿಲೆಗ್ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್—ಭಾರತೊಡು ಇಂಚಿನ ಮೂಜಿನೆ ಮಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.<ref>https://biotopeaquariumproject.com/bin/periyar-river-western-ghats-india-psarkar/</ref>
== ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==
ಪೆರಿಯರ್ ದ ಬರಿಟ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲು ಉಂಡು. ಆಳುವಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಅಳುವ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್.ಮಲಯಾಳ ಪಂಚಾಂಗದ ಕುಂಭಂ ಮಾಸದ ಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮರಳು ತೀರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನೊಟು ಭಕ್ತೆರೆಡ್ದ್ ಗುಂಪುಗುಂಪು ಆಪುಂಡು.ಕಾಲಾಡಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ದಿನ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ. ಕಲಾಡಿ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಕ್ಷೆಡ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಶೃಂಗೇರಿದ ಅಪಗದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಪುನಃ ಕಂಡುಹಿಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1910ಡ್ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್|ಕೊಚ್]]ಚಿಡ್ದ್ 52 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (32 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಲಯತೂರು ಚರ್ಚ್ 609 ಮೀಟರ್ (1,998 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಮಲಯತೂರು ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಗ್ ಈ ಚರ್ಚ್ ನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಯಾತ್ರಿಕೆರೆನ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಲಾ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚರ್ಚ್ ಕುರಿಸುಮುಡಿಡ್ ಉಂಡು,ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟೊನು ಭಾಗಶಃ ಪೆರಿಯರ್ (ನದಿ) ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ ಜೀವನ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಅಪೊಸ್ತಲೆರೆನ ಪಾದದ ಮುದ್ರೆ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಗು ಇತ್ತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್.<ref>https://modeldiplomat.com/learn/glossary/periyar-river</ref>
== ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆಲು ==
== ಮಾಲಿನ್ಯ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಲು ಮಸ್ತ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ಆತ್ಂಡ್. ಎಲೂರ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ತ್ಯಾಜ್ಯೊನು ನದಿಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ನ್ "ವಿಷೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಸೆಸ್ಪೂಲ್, ಉಂದೆಟ್ ಡಿಡಿಟಿ, ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್, ಹೆಕ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರೈವೆಲೆಂಟ್ ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಲೀಡ್, ಸೈನೈಡ್, ಬಿಎಚ್ ಸಿ ಇಂಚಿನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ವಿಷೊಲೆನ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನದಿತ ತಳೊಡು ಸೀಸ, ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ, ಪಾದರಸ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ನಿಕಲ್, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತುವುದಂಚಿನ ಭಾರೀ ಲೋಹೊಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸತ್ತ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಎಲೂರ್-ಎಡಯರ್ ಸ್ಟ್ರೆಚ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕೊಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ನಿಷ್ಕಾಸ ವಿಸರ್ಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪೆನಿಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೊನು ಖಚಿತಪಡಿಸವುನವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಲು. ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಮಾಲಿನ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷಿ ಸೇರ್ದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಲೆನ್ ಬಹುತೇಕ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀತ್ಂಡ್.
== ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ==
ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ದ್ ಅಕ್ರಮವಾದ್ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆ. ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಮರಳುದ ಪ್ರಮಾಣ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪಂದೆ ತೆಗೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪಿನ ನಿಜವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ದ್ ಕನಿಷ್ಠ 30 ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅಧ್ಯಯನೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.[[ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಪೆರಿಯರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು, ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಮರಳುಲೆನ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪರಿಸರೊಗು ತೀವ್ರವಾದ್ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ತೂಪುಂಡು
== ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ==
1992ಡ್ದ್ ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರವಾದಿ ಪ್ರೊ. ಸೀತಾರಾಮನ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆರ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಅಲುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ಮಾಲಿನ್ಯೊನು ತಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು.
== ಲಡಾಯಿ ==
ನದಿಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಯುತತೆ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ವಿವಾದದ ಅಂಶೊಲು ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ವಿವಾದ ಉಂಡು. ಕೇರಳ ಪನ್ಪುಂಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಇಂಟ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆತ ಒವ್ವೆ ಭಾಗಲಾ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಪರಪುಂಡು. ಈ ಸುದೆ ಕೇರಳೊಡ್ ಸುರು ಆದ್ ಪೂರಾ ಕೇರಳೊಡ್ ಪರೊಂದು ಪೋದು ಕೇರಳೊಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು. ಈ ಸತ್ಯೊಲೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡಲಾ, ಪೆರಿಯರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ಎದುರಿಸವುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು.ಅಪಗದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವೆ ವಿ ಆರ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ಸಹಿ ಪಾಡ್ದಿನ 1950 ದ ವರದಿನ್ ಲಾ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಕೆಲವು ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಮೂಲಭೂತವಾದ್, ನದಿತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆದ ವಿವಾದ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಕೇರಳ ನದಿತ ಪ್ರವಾಹೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು ಆಂಡ ತಮಿಳುನಾಡು ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು.ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 7 ಮೇ 2014 ಗ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪುಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಕೇರಳದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಾತ್ರ ಏರುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಾಂಟುಂಡು, ತಮಿಳುನಾಡುದ ಭೂಮಿದ ಒವ್ವೆ ಭಾಗೊಲಾ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಇಜ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ್ತ ಒಂಜಿ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯ ಅತ್ತ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊ ತಮಿಳುನಾಡುಡು ಉಂಡು .<ref>http://eprints.nias.res.in/297/1/B4-2010-_Mullaperiyar.pdf</ref>
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
a150ncj3uuntm2ehba1ek454d8y9ib4
365458
365423
2026-08-15T06:26:22Z
ChiK
1136
ChiK ಪುಟೊ [[ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ]] ನ್ ಪುಟೊ [[ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ]] ಕ್ ರೀಡೈರೆಕ್ಟ್ ಕೊರಂದೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್: fix title
365423
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Fish_net_over_Periyar_River_0.jpg|thumb|Fish net over Periyar River 0]]
ಪೆರಿಯರ್ (ಮಲಯಾಳಂ: [peɾijaːr], ಅರ್ಥ: ಮಲ್ಲ ನದಿ) ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ವಿಸರ್ಜನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆಲವು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ನದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಊರುಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಪುಂಡು. ಈ ನದಿ ನೀರಾವರಿಗ್, ದೇಶೀಯ ನೀರ್ದ ಬಳಕೆಗ್ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಈ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ದ್ ಈ ನದಿಗ್ "ಕೇರಳದ ಜೀವಾಣು" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ನದಿ ಬಾಯಿದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರ, ಅಲುವಾಡ್ದ್ ನೀರ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರ್ದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಡ್ದ್ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಪ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ತಾಣ. ಕೇರಳೊದ ಇರ್ವತ್ತೈನ್ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಪೆರಿಯರ್ ದ ಕರೆತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರ್ ಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಎಲೂರ್-ಎದಯರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು (ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ) 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (3 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಜನಸಂದಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು
== ಮೂಲ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರ್ ೨೪೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೫೨ ಮೈಲ್) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಅಯಿಟ್ ೫,೨೮೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೪೦ ಮೈ೨) ಕೇರಳೊಡು ಬೊಕ್ಕ ೧೧೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೪೪ ಮೈಲ್) ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು
== ಮೂಲೊಲು ==
[[ಫೈಲ್:Periyar_River_from_Dam_DSW.jpg|thumb|Periyar River from Dam DSW]]
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮೂಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ವಿಚಾರಣೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುದು, ಪೂರ್ತಿ ಕೇರಳೊಡು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊಡು ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಟ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದೂರದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಈ ನದಿ ಮೂಲ ಉಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಿಖರವಾದ್ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಮಾಲಾಡ್ದ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು
== ನಡಕೆ ==
ಸುರುತ ಕೋರ್ಸ್ ಡ್, ಈ ನದಿ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಸುಮಾರ್ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೬ ಮೈಲ್) ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಡ್ ಪರಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ್ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬರ್ಪುಂಡು.ಅಯಿತ ಮೂಲೊಡ್ದ್ 48 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (30 ಮೈಲ್) ದೂರೊಗು ಪೋದು ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ತುದಿಟ್ ಮೌಂಟ್ ಪ್ಲಾಟೂ ಗ್ ಬನ್ನಗ, ಮುಲ್ಲಾಕುಡಿಡ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಲ್ಲಾಯರ್—ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ—ಉಂದೆನ್ ಸೇರಾವುಂಡು.ಈ ಪ್ರಯಾಣೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ದಾಂಟೊಂದು ಪೋದು, ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕೆಳಮಟ್ಟೊಗು ಪೋನಗ, ಉಂದು ಪೂರ್ವೊಡು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಪೆರಿಯರ್ ವಿಭಾಗ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಸುಂದರಮಾಲಾ ವಿಭಾಗ[ನಡುಟು ಗಡಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಮೂಲವೈಗೈ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನಿಕುಡಿವಿಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಮ್ಮಿಕುಪ್ಪನ್,
ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನ ಸಂಗಮೊಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ತೆಕ್ಕಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ನದಿತ್ತ ಕೆಳಗ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಪರಂಬಿಕುಲಂ-ಅಲಿಯರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊದ ಭಾಗವಾದ್ ತಮಿಳುನಾಡುಗ್ ದಿಕ್ಕ್ ಬದಲಾಪುಂಡು
ಪೆರಿಯರ್ ತೆಕ್ಕಾಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್, ಕೆಲವು ನೀರ್ ನ್ ಸುರಂಗ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವೊಗು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಕಡಪುಡುವೆರ್. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ನಂತರ, ಡೈವರ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನ ನೀರ್ ನ್ ಸುರುಲಿಯಾರ್ ನದಿಗ್ (ವೈಗೈ ನದಿತ ಉಪನದಿ) ಬುಡ್ಪೆರ್, ಅಯಿಟ್ ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಪುಂಡು.ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (22 ಮೈಲ್) ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುಗು ಪೋದು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್, ಎಲಪ್ಪರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೋಯಿಲ್ ಮೂಲಕ ಇದುಕ್ಕಿ, ಚೆರುಥೋನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಲಾಮವು ಅಣೆಕಟ್ಟುಲೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಕುರಾವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುರತಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಡುಕ್ಕಿ ಕಣಿವೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್
ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊದ ಕೆಳ್ಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಗ್ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡ್ದ್ ಪೆರಿಂಜಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡ್ದ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಮುತಿರಾಪುಜಾದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಗಮ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ನದಿ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೋದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟು ಬ್ಯಾರೇಜ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ 1.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (0.9 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಯಿತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಉಂದು ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು.ಇಡಮಲಯಾರ್ ನದಿತ ನೀರ್ ನ್ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಪೆರಿಯಾರ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪರಪುಂಡು.
ಅಲುವಾಡ್, ನದಿ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗಳಪುಝಾ ಶಾಖೆಲೆಗ್ ದ್ವಿವಿಧ ಆಪುಂಡು. ಮಂಗಳಾಪುಝಾ ಶಾಖೆ ಚಲಕುಡಿ ನದಿನ್ ಸೇರಾದ್ ಮುನಾಂಬಾಂ ಡ್ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಬೂರುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪರಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪೋದು ಅಂಚನೆ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ (ವೆಂಬನಾಡ್ ದ ಭಾಗ) ವಾಪುರಪ್ ಲಪುಜ್ ಡ್ ಪೋಪುಂಡು. ವೆಂಬನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು.
== ಉಪನದಿಲು ==
ಉಂದೆತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಲು:
ಮುತಿರಪುಝಾ ನದಿ
ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನದಿ .
ಚೆರುತೋನಿ ನದಿ
ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಸುದೆ
ಎಡಮಲ ನದಿ
ಎಲ್ಯಉಪನದಿಲು: ಮುತ್ತಾಯರ್, ಪೆರುಂತುರೈಯಾರ್, ಚಿನ್ನಾರ್, ದೇವಿಯಾರ್, ಚೆರುತೋನಿ, ಕಟ್ಟಪ್ಪನಾಯರ್
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥೊಡು [[ಚಾಲಕುಡಿ]] ನದಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಉಪನದಿ ಆಂಡಲಾ, ಮಾತಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಲೆಗ್ ಸರ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ಚಲಕುಡಿ ನದಿ ಸ್ವತಃ 1,704 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (658 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಕೇರಳೊಡು 1,404 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (542 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ 300 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (116 ಮೈ2) ಉಂಡು.
== ಬೇಸಿನ್ ==
[[ಫೈಲ್:Anamudi_from_Munnar_Gundumalai_road.jpg|thumb|Anamudi from Munnar Gundumalai road]]
ಅನಮುಡಿ ಶಿಖರ, ಬಲತ್ತ ಕಡೆಟ್, 2,695 ಮೀ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆತ ಬಹುಪಾಲು ಮಧ್ಯ ಕೇರಳೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು 9°15’30"N ಬೊಕ್ಕ 10°21’00"N ಅಕ್ಷಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಬೊಕ್ಕ 76°08’38"E ಬೊಕ್ಕ 77°24’32"E ರೇಖಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಂಡು. ಈ ನದಿ ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ [[ಕೊಯಮತ್ತೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಒಂಜಿ ತಲೆಕೆಳಗಾದ್ "ಎಲ್" ಆಕಾರ ಉಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಛೇದನೊಡು ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಉದ್ದ-ಅಗಲ ಅನುಪಾತ 6:1 ಆದುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಕಡಿಮೆ ಕಣಿವೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಆಳೊದ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೋಡುಲು ಪರಪುಂಡು. ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ, ಪೆರಿಯರ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ದ್ ಅಲುವಾ ಮೂಲಕ ವರಪುಜಾ ಬೊಕ್ಕ ಮುನಂಬಂ ಮುಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಪಂಡ ಉಪನದಿ ಜಾಲೊದ ಗಣನೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ 8ನೇ ಕ್ರಮೊತ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸರಾಸರಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಾಂದ್ರತೆ 2.46 km/ km2 ಆದುಂಡು ಒಟ್ಟು 15,773 ಫಸ್ಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಆದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಉದ್ದ 13,291 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (8,259 ಮೈಲ್) ಆದುಂಡು. ಈ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಟೆಕ್ಟೋನಿಸಂ ದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನಮೂನೆ ಬೊಕ್ಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಣಿವೆಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ತೋಜಾವೊಲಿ. ಕಾಡುಲು ಸುಮಾರ್ 1,500 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (580 ಮೈ2) (28%) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಶ್ರ ಮರತ ಬೆಳೆತ ವಸಾಹತುಲು ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು 322 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (124 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ 2,176 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (840 ಮೈ2) ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನವು. ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸುಮಾರ್ 80% ಸವೆತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಲನೆಗ್ ಒಳಗಾವೊಡು.ಅನಮುಡಿ, 2,695 ಮೀಟರ್ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ, ಉಂದು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು.
== ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಫೈಲ್:Cardamom_Hills.jpg|thumb|Cardamom Hills]]
== [[ಕೇರಳ]] ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ಗಡಿಟ್ ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲಂ (ಕುಮಿಲಿದ ಉತ್ತರ) ದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ನೈಋತ್ಯೊಗು ವಲ್ಲಕ್ಕಡವುದ ಸಮೀಪೊಗು ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಳಪೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿತ ಗುಡ್ಡೆ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ಮುಲ್ಲಪೆರಿಯಾರ್]] ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಈ ಗುಡ್ಡೆನ್ ಕತ್ತರಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆದ ಉತ್ತರೊಡು, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲು ಎತ್ತರದ ಮುನ್ನಾರ್ ಸ್ಯಾಡಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ, ನದಿ ಚಾನಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಅಲೆತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆ ಮುಟ್ಟ ಏರುಂಡು. ಈ ಭಾಗ ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಳಚರಂಡಿ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲತಃ ಆಗ್ನೇಯೊಡ್ದ್ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಈ ಭಾಗ ಸರಾಸರಿ 800 ಮೀಟರ್ (2,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಮತ್ತೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಉತ್ತರ ತುದಿ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಕಡಿಮೆ ಇಳಿಜಾರು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ನಿಯರ್ ಡ್ರೈನ್ ಆಪುಂಡು. ಪನ್ನಿಯರ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಗ್ ಸೇರುಂಡು, ಉಂದು ಉತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊನು ನೀರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಥೆನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಬಾಮ್ ನ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಭಾಗೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಶಿಖರ, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ ಉಳಿಕೆದ ಮುಖ್ಯ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಕಡಿಮೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 1,000 ಮೀಟರ್ (3,300 ಅಡಿ) ಮುಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುಂಡು. ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲೊಮ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಪಕ್ಕದ ವೈಗೈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗ ಈ ಭಾಗೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಕೇರಳೊಗು ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಬೇತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರುದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಒಣಸ್ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಎಲ್ಲಿಲಾ ಉಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಲೆನ ಮಹತ್ವದ ಮಟ್ಟ ಇಜ್ಜಿ. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು, ಉಂದು ಪೂರ್ತಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ==
== ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ೧. ==
ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ದಕ್ಷಿಣೊಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನಿಜವಾದ್ [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಇಡುಕ್ಕಿ]] ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಆದುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ ಉಪ್ಪುನ ಉತ್ತರೊಗು ಇಳಿಜಾರು ಆಯಿನ ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಭಾಗ ಉಂದು.[47] ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಆಳೊದ ಕಾಲುವೆಡ್ದ್ ಉಂದು [[ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆ]]ಲೆನ ಉಳಿಯಿನ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಉತ್ತರೊಗು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ಕೋಯಿಲ್ ದ ಕೈತಲ್ದ್ ನೆರಿಯಮಂಗಲದ ಕೈತಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ತೋಡುಪುಝಾದ ಮೈದಾನೊಲೆಗ್ ಇಳಿಯೊಂದಿಪ್ಪುನ ಘಾಟಿಲೆನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಗಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊ ಉಂದೆತ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿ. ಈ 900-ಡ್ದ್-1,000-ಮೀಟರ್ (3,000 ಡ್ದ್ 3,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಶಿಖರ ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮಣಿಮಾಲಾ, ಮೀನಾಚಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂವಟ್ಟುಪುಝಾ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲೊಡ್ದ್ ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಪ್ಪನ ಅರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಲಾ ಈ ಭಾಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಚೆಕುತಾನ್ ಮಾಲಾ ಪನ್ಪಿನ ನೈಋತ್ಯೊಡ್ದ್ ಈಶಾನ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಪೀರ್ಮಡೆ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಮುಖ್ಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ವಾಯುವ್ಯೊಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಗು ಒಂಜಿ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊನು ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕಲ್ಲಾರ್/ಪೆರಿಂಜನ್ ಕುಟ್ಟಿ ಉಪನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಮುಖ್ಯ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ನೀರ್ ಡ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಸರಾಸರಿ 700 ಮೀಟರ್ (2,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ೧೯೫೦ ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತ್ ಕಾಡುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೂಜಿ ಎಲ್ಯ ತುಂಡುಲು ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಮಲ್ಲವು ಇಡುಕ್ಕಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಉಂಡು.ವಾಗಮೊನ್ ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಮೀನಾಚಿಲ್, ಮಣಿಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಬಾ ಉಪನದಿಲು ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೊವಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ವಲ್ಲಕ್ಕಡವು ನಡುಟು ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸವೆತೊಂದು ಪೋತುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಕಾರ್ಡಮೊಮ್ ಹಿಲ್ ಟೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು ಉಂದು ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು.
== ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಮುನ್ನಾರ್]] ಬೊಕ್ಕ ದೇವಿಕುಲಂ ದ ಸುತ್ತ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರ್ ೧,೮೦೦ ಮೀಟರ್ (೫,೯೦೦ ಅಡಿ) ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಎತ್ತರದ ರಾಜಮಾಲಾ-ಅನಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಾಲ ಭಾಗ ಅಯಿತ ಉತ್ತರ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಮುನ್ನಾರ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ತಕ್ಷಣ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋದು ಪಾರ್ವತಿ ಮಲಾ ಮುಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿಯುನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ರಿಡ್ಜ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪೂರ್ವ ತುದಿ ಕೊಲುಕುಮಾಲಾಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುದ ನಡುಟು ಗಡಿಟ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಭಾಗ ಮೂಲತಃ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಡ್ರೈನಿಂಗ್ ಇಳಿಜಾರುಲು ಆದುಂಡು, ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಕೇರಳೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಮಾತಾ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು.[೨೨] ಟೀ ತೋಟೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ಕಾಡು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಶೋಲಾ-ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುದ ರೀತಿದವು. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆದ ಮೌಲ್ಯೊಡ್ದ್, ಈ ಘಟಕೊಗು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ವಿಶೇಷ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ
== ತಿರ್ತ್ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅಸ್ಥಿರ ಭಾಗೊಡು ಭಾರೀ ಬರ್ಸೊಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತೆ. ಭಾರೀ ಬರ್ಸ ತ್ವರಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸವೆತೊಗು ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾಗೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದೇಶ ನೈಋತ್ಯೊಡು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಸುದೆತ ಪಿರವುಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಾಲಕುಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಭಜಿಸೆರೆ ಉತ್ತರೊಗು ತಲುಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಆಳವಾದ್ ಕೆತ್ತನೆ ಆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆಗ್ ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಸರ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಪೂರ್ವ ಗಡಿನ್ ಪನ್ನಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಡ್ದ್ ರೂಪಿಸವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಲ ರಿಡ್ಜ್ ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉತ್ತರೊಗು, ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪೆರಿಯರ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಕತ್ತರಿಸಾಯಿನ ಇಡಮಾಲಾ ಕಣಿವೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉತ್ತರೊಡು ಶೋಲಾಯರ್ ನ್ ಇಡಮಾಲಾ ನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನ ಗುಡ್ಡೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ತಮಿಳುನಾಡುದ ವಲಪರಾಯಿದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೇರಳೊಗು ಪೋಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ಬೆಟ್ಟ.ಇಡಮಾಲಾ ಕಂದಕ ದಕ್ಷಿಣ ಅನಾಮುಡಿ ಮೀಸಲು ಕಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ನೆಲ್ಲಿಯಾಂಪತಿಲೆಡ್ ಶೋಲಾಯರ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಪೋದು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಗ್ ಬೂರುನ ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಸರಣಿ ಆಳೊದ ಪಶ್ಚಿಮ-ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಲು ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ಕಣಿವೆದ ನೆಲೊಕುಲು 300 ಮೀಟರ್ (980 ಅಡಿ) ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಣಿವೆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನವು ಕಡಿಮೆ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಗುಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಲು ಸುಮಾರ್ 900 ರ್ದ್ 1,500 ಮೀಟರ್ (3,000 ರ್ದ್ 4,900 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಗು ಏರುನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಇಡಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ನದಿಲು ಈ ಭಾಗೊದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗೊನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬಹುತೇಕ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡುಲು ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೆರಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲೆನ ನಡುಟು ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕ ಕಲಾಡಿ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು
== ಪೆರಿಯರ್ ಮಿಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ==
ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಮಿಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಉಂಡು, ಅವು ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆಯಿನ ಎಲ್ಯ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ಅಲೆತ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶೊಡು ಗುರುತಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರೇಡಿಯೆಂಟ್ ಮುಲ್ಪ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಉಂಡು. ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಇತ್ತೆದ ಕರಾವಳಿಗ್ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಭಾಗೊದ ಭೂರೂಪೊಲು ಅಗಲವಾದ್ ಕಣಿವೆಲು, ಜವುಗು ಬೊಕ್ಕ ಜವುಗು ಜವುಗುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮುಳುಗಿನ ಭೂಮಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮರಳು ದಿಬ್ಬೊಲು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲು ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲೊಡು ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಅಲುವಾದ ಸಮೀಪೊಡು ನದಿ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಣೆಲೆಡ್ ದ್ವಿಭಾಗ ಆಪುಂಡು; ಒಂಜಿ ಮಂಗಲಪ್ಪುಜ ಆದ್ ದೇಸಂ ಮೂಲಕ ಸುರುವಾಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲಾ ಕೊಡುಂಗಳೂರುಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಈ ಶಾಖೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಮುನಂಬಂ ಡ್ ಅಯಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊಗು ವಿಸ್ತಾರ ಆಪುಂಡು. ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ವರಪುಜಾಡ್ ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಅತ್ಯಂತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊ ಅಂಗಮಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 50 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಎಡಯರ್ ಶಾಖೆ ಈ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸವುಂಡು.
== ಅಣೆಕಟ್ಟುಲು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಲು ==
ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಕೇರಳೊದ ಮಲ್ಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಏಷ್ಯಾಡ್ ತನ್ನ ರೀತಿದ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ (ಒಂಜಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್, ಡಬಲ್ ಕರ್ವೇಚರ್ ಪ್ಯಾರಾಬೊಲಿಕ್, ತೆಲ್ತ್ ಆರ್ಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್[ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್. ಅಯಿತ ಜನರೇಟರ್ ಲೆಗ್ 780 ಮೆಗಾವಾಟ್ (6 × 130) ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ-ಕೆನಡಾ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಮೂಲಮಟ್ಟಂ ಡ್ ಭೂಗತ ಸೌಲಭ್ಯೊದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಮಳೆಗಾಲೊಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಜಲಾಶಯೊಲು ಕಮ್ಮಿ ಇಪ್ಪುನಗ ಒಣ ಬೇಸಿಗೆದ ಅವಧಿಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ೧೯೭೬ಡ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಟೈಲ್-ರೇಸ್ ನೀರ್ನ್ (೧೯.೮೩-೭೮.೫ m3/s ನಡುಟು) ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ಮೂಲಮಟ್ಟೊಂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಮುವತ್ತುಪುಝಾ ನದಿತ ತೋಡುಪುಜಾ ಉಪನದಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಲ್ಲಿವಾಸಲ್, ಚೆಂಕುಲಂ, ಪನ್ನಿಯರ್, ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಲೋವರ್ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ ನದಿಡ್ ಬೇತೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಸೌಲಭ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ.<ref>https://theprint.in/opinion/in-monsoon-battered-kerala-idukki-dam-has-stood-tall-to-prevent-floods/97579/</ref>
== ನೀರಾವರಿ ==
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಉಪನದಿಡ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಬಾಲ ರೇಸ್ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಟ್ಟುಗು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಡಳಿಡ್ದ್ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್ ಇಡಾಮಲಯ ಉಪನದಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಎನ್ನಕ್ಕಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಿಡುಗಡೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವಲಂಬಿತ ಕ್ಯಾಚ್ ಡ್ದ್ ಓಡೊಲಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಎಡತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ 32,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (81,000 ಎಕ್ರೆ) ಭೂಮಿನ್ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನೊಲೆನ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್. ಈ ಯೋಜನೆಡ್ 3,048 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1,177 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟ್ ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಎಡ ತೀರೊಡು ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆನ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಅನೇಕ ಲಿಫ್ಟ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸೆರೆ ನದಿ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರ್ ನ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಸಕ್ರಿಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕುಡಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶೊಗು ನೀರ್ ದ ಸರಬರಾಜುನ್ ಭೂತಾಥಂಕೆಟ್ ದ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊದ ಶೇಖರಣಾ ನೀರ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://www.britannica.com/place/Periyar-River</ref>
== ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ==
[[ಫೈಲ್:Bhoothathankettu_Panorama.JPG|thumb|Bhoothathankettu Panorama]]
ವರ್ಗಾವಣೆ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆಲೆನ ಸುರುತ ನಿದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ನೀರ್ ದ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಪೂರೈಸವುನಗ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನೀರ್ ದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಳಾಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಫ್ಲಶ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣೊಡು ನೀರ್ ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಉದಿತ್ಂಡ್. ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ ನದಿಗ್ ಮತ್ತೊಂಜಿ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಡ್ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಪ್ರವಾಹೊದ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು<ref>https://www.amargranth.com/post/periyar-river?srsltid=AfmBOorIp0fgnYUW_kc6f0cUQN2ptZ6RxFYFNhmXEXqP6dzg8KRx3XbD</ref>
ಭಾರತಪ್ಪುಝಾ, ಚಲಕ್ಕುಡಿಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿಲೆಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪರಂಬಿಕುಲಂ ಅಲಿಯಾರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊನು ಕಲ್ಪಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು ಆಯಿನ ನಿರಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನಮಲಯಾರ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಅಡಿಟ್ ಉಂಡು.ಈ ನದಿಲೆಡ್ದ್ ನೀರ್ ನ್ ಪಿಎಪಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾದ್ ಪಕ್ಕದ ಶೋಲಾಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಡೈವರ್ಸನ್ ಲೆಡ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅಯಿತ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರವಾಹೊದ 22 ಶೇಕಡಾನ್ ಕಳೆವೊಂದುಂಡು
== ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ ==
[[ತಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] ಪಂಡ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾಶಯೊದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮೂಲೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಳಗೆ ಸುಮಾರ್ 350 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (140 ಮೈ2) ದ ಆಶ್ರಯೊಡು, ಬದಲಾವಣೆ ಆವಂದಿನ ಮಳೆಕಾಡುಲೆನ ಒಂಜಿ ಮುರಿಯಂದಿನ ಭಾಗ ಉಂಡು. ಈ ಮಳೆಕಾಡುಲು ಗುಡರಾಕಲ್ ಅರಣ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಪಕ್ಕದ ಪಂಬಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ಪೋದು ಗುಡರಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಅಚಂಕೋವಿಲ್ ವಿಭಾಗೊದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಈ ಇಡೀ ಭಾಗೊಡು ಸುಮಾರ್ 600 ರ್ದ್ 700 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (230 ರ್ದ್ 270 ಮೈ2) ಮುಟ್ಟ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಲೆನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ್ ಒದ್ದೆಯಾಯಿನ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಕಾಡುಲು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಉಳಿಯಿನ ಕಮ್ಮಿ ತೊಂದರೆದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ<ref>https://www.agsrt.com/river-periyar-floodprone-zones</ref>
ಪೆರಿಯಾರ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ (ಪಿಟಿಆರ್) ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಸರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮಸ್ತ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಯಿನವು. ಕೇರಳೊದ ಅಂದಾಜಿಡ್ 3,800 ಜಾತಿದ ಆಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್ ಲೆಡ್ 1,966 ಜಾತಿಲು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪಖಂಡೊಡು ಎಲ್ಲಿಲಾ, ಪಿಟಿಆರ್ ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾಲೆನ್ ವರದಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಂದಾಜಿಡ್ 323 ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, 38 ಜಾತಿದ ಮೀನುಲು ಬೊಕ್ಕ 44 ಜಾತಿದ ಸರೀಸೃಪೊಲುಲಾ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಯೋಜನೆ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಅಗಸ್ತ್ಯಮಲೈ-ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಅಖಂಡ ಆನೆ ಶ್ರೇಣಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸುಮಾರ್ 2,000 ಆನೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಜಾತಿಲೆನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ತಳಿತ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಘಾಟಿಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಆನೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಯಿತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗ್ ಲಾ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಭೂದೃಶ್ಯೊಡು ವಾಣಿಜ್ಯ ತೋಟೊಲು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಆನೆಲೆನ ಚಲನೆಗ್ ಅಡ್ಡಿಯಾಪುನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಇತರ ರೂಪೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್
ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಥಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಪೆರಿಯರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಕಿಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, ಕಾಡುದ ಪಕ್ಕಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಪಕ್ಕಿಲು ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಡಾ.ಸಲೀಮ್ ಅಲಿ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಎಲ್ಯ, 25-ಚದರ-ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (10 ಮೈ2) ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು "ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ವೆಂಬನಾಡ್ ಕೆರೆಟ್ ಪರಪುನ ಆಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಒಂಜಿ. ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಕೋಲ್ ಜಲಭೂಮಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್, ಉಂದು ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆಗ್ ರಾಮ್ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದೊಡು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಾಯಿನಂಚ.ಉಂದು 20,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜಲಪಕ್ಷಿಲೆಗ್ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್—ಭಾರತೊಡು ಇಂಚಿನ ಮೂಜಿನೆ ಮಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.<ref>https://biotopeaquariumproject.com/bin/periyar-river-western-ghats-india-psarkar/</ref>
== ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==
ಪೆರಿಯರ್ ದ ಬರಿಟ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲು ಉಂಡು. ಆಳುವಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಅಳುವ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್.ಮಲಯಾಳ ಪಂಚಾಂಗದ ಕುಂಭಂ ಮಾಸದ ಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮರಳು ತೀರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನೊಟು ಭಕ್ತೆರೆಡ್ದ್ ಗುಂಪುಗುಂಪು ಆಪುಂಡು.ಕಾಲಾಡಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ದಿನ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ. ಕಲಾಡಿ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಕ್ಷೆಡ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಶೃಂಗೇರಿದ ಅಪಗದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಪುನಃ ಕಂಡುಹಿಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1910ಡ್ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್|ಕೊಚ್]]ಚಿಡ್ದ್ 52 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (32 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಲಯತೂರು ಚರ್ಚ್ 609 ಮೀಟರ್ (1,998 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಮಲಯತೂರು ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಗ್ ಈ ಚರ್ಚ್ ನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಯಾತ್ರಿಕೆರೆನ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಲಾ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚರ್ಚ್ ಕುರಿಸುಮುಡಿಡ್ ಉಂಡು,ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟೊನು ಭಾಗಶಃ ಪೆರಿಯರ್ (ನದಿ) ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ ಜೀವನ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಅಪೊಸ್ತಲೆರೆನ ಪಾದದ ಮುದ್ರೆ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಗು ಇತ್ತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್.<ref>https://modeldiplomat.com/learn/glossary/periyar-river</ref>
== ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆಲು ==
== ಮಾಲಿನ್ಯ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಲು ಮಸ್ತ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ಆತ್ಂಡ್. ಎಲೂರ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ತ್ಯಾಜ್ಯೊನು ನದಿಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ನ್ "ವಿಷೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಸೆಸ್ಪೂಲ್, ಉಂದೆಟ್ ಡಿಡಿಟಿ, ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್, ಹೆಕ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರೈವೆಲೆಂಟ್ ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಲೀಡ್, ಸೈನೈಡ್, ಬಿಎಚ್ ಸಿ ಇಂಚಿನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ವಿಷೊಲೆನ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನದಿತ ತಳೊಡು ಸೀಸ, ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ, ಪಾದರಸ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ನಿಕಲ್, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತುವುದಂಚಿನ ಭಾರೀ ಲೋಹೊಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸತ್ತ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಎಲೂರ್-ಎಡಯರ್ ಸ್ಟ್ರೆಚ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕೊಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ನಿಷ್ಕಾಸ ವಿಸರ್ಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪೆನಿಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೊನು ಖಚಿತಪಡಿಸವುನವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಲು. ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಮಾಲಿನ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷಿ ಸೇರ್ದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಲೆನ್ ಬಹುತೇಕ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀತ್ಂಡ್.
== ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ==
ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ದ್ ಅಕ್ರಮವಾದ್ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆ. ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಮರಳುದ ಪ್ರಮಾಣ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪಂದೆ ತೆಗೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪಿನ ನಿಜವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ದ್ ಕನಿಷ್ಠ 30 ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅಧ್ಯಯನೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.[[ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಪೆರಿಯರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು, ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಮರಳುಲೆನ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪರಿಸರೊಗು ತೀವ್ರವಾದ್ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ತೂಪುಂಡು
== ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ==
1992ಡ್ದ್ ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರವಾದಿ ಪ್ರೊ. ಸೀತಾರಾಮನ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆರ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಅಲುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ಮಾಲಿನ್ಯೊನು ತಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು.
== ಲಡಾಯಿ ==
ನದಿಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಯುತತೆ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ವಿವಾದದ ಅಂಶೊಲು ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ವಿವಾದ ಉಂಡು. ಕೇರಳ ಪನ್ಪುಂಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಇಂಟ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆತ ಒವ್ವೆ ಭಾಗಲಾ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಪರಪುಂಡು. ಈ ಸುದೆ ಕೇರಳೊಡ್ ಸುರು ಆದ್ ಪೂರಾ ಕೇರಳೊಡ್ ಪರೊಂದು ಪೋದು ಕೇರಳೊಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು. ಈ ಸತ್ಯೊಲೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡಲಾ, ಪೆರಿಯರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ಎದುರಿಸವುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು.ಅಪಗದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವೆ ವಿ ಆರ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ಸಹಿ ಪಾಡ್ದಿನ 1950 ದ ವರದಿನ್ ಲಾ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಕೆಲವು ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಮೂಲಭೂತವಾದ್, ನದಿತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆದ ವಿವಾದ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಕೇರಳ ನದಿತ ಪ್ರವಾಹೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು ಆಂಡ ತಮಿಳುನಾಡು ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು.ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 7 ಮೇ 2014 ಗ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪುಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಕೇರಳದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಾತ್ರ ಏರುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಾಂಟುಂಡು, ತಮಿಳುನಾಡುದ ಭೂಮಿದ ಒವ್ವೆ ಭಾಗೊಲಾ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಇಜ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ್ತ ಒಂಜಿ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯ ಅತ್ತ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊ ತಮಿಳುನಾಡುಡು ಉಂಡು .<ref>http://eprints.nias.res.in/297/1/B4-2010-_Mullaperiyar.pdf</ref>
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
a150ncj3uuntm2ehba1ek454d8y9ib4
365459
365458
2026-08-15T06:26:52Z
ChiK
1136
365459
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Fish_net_over_Periyar_River_0.jpg|thumb|Fish net over Periyar River 0]]
'''ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ''' (ಮಲಯಾಳಂ: [peɾijaːr], ಅರ್ಥ: ಮಲ್ಲ ನದಿ) ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ವಿಸರ್ಜನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆಲವು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ನದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಊರುಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಪುಂಡು. ಈ ನದಿ ನೀರಾವರಿಗ್, ದೇಶೀಯ ನೀರ್ದ ಬಳಕೆಗ್ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಈ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ದ್ ಈ ನದಿಗ್ "ಕೇರಳದ ಜೀವಾಣು" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ನದಿ ಬಾಯಿದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರ, ಅಲುವಾಡ್ದ್ ನೀರ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರ್ದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಡ್ದ್ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಪ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ತಾಣ. ಕೇರಳೊದ ಇರ್ವತ್ತೈನ್ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಪೆರಿಯರ್ ದ ಕರೆತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರ್ ಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಎಲೂರ್-ಎದಯರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು (ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ) 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (3 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಜನಸಂದಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು
== ಮೂಲ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರ್ ೨೪೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೫೨ ಮೈಲ್) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಅಯಿಟ್ ೫,೨೮೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೪೦ ಮೈ೨) ಕೇರಳೊಡು ಬೊಕ್ಕ ೧೧೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೪೪ ಮೈಲ್) ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು
== ಮೂಲೊಲು ==
[[ಫೈಲ್:Periyar_River_from_Dam_DSW.jpg|thumb|Periyar River from Dam DSW]]
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮೂಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ವಿಚಾರಣೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುದು, ಪೂರ್ತಿ ಕೇರಳೊಡು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊಡು ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಟ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದೂರದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಈ ನದಿ ಮೂಲ ಉಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಿಖರವಾದ್ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಮಾಲಾಡ್ದ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು
== ನಡಕೆ ==
ಸುರುತ ಕೋರ್ಸ್ ಡ್, ಈ ನದಿ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಸುಮಾರ್ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೬ ಮೈಲ್) ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಡ್ ಪರಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ್ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬರ್ಪುಂಡು.ಅಯಿತ ಮೂಲೊಡ್ದ್ 48 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (30 ಮೈಲ್) ದೂರೊಗು ಪೋದು ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ತುದಿಟ್ ಮೌಂಟ್ ಪ್ಲಾಟೂ ಗ್ ಬನ್ನಗ, ಮುಲ್ಲಾಕುಡಿಡ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಲ್ಲಾಯರ್—ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ—ಉಂದೆನ್ ಸೇರಾವುಂಡು.ಈ ಪ್ರಯಾಣೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ದಾಂಟೊಂದು ಪೋದು, ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕೆಳಮಟ್ಟೊಗು ಪೋನಗ, ಉಂದು ಪೂರ್ವೊಡು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಪೆರಿಯರ್ ವಿಭಾಗ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಸುಂದರಮಾಲಾ ವಿಭಾಗ[ನಡುಟು ಗಡಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಮೂಲವೈಗೈ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನಿಕುಡಿವಿಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಮ್ಮಿಕುಪ್ಪನ್,
ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನ ಸಂಗಮೊಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ತೆಕ್ಕಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ನದಿತ್ತ ಕೆಳಗ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಪರಂಬಿಕುಲಂ-ಅಲಿಯರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊದ ಭಾಗವಾದ್ ತಮಿಳುನಾಡುಗ್ ದಿಕ್ಕ್ ಬದಲಾಪುಂಡು
ಪೆರಿಯರ್ ತೆಕ್ಕಾಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್, ಕೆಲವು ನೀರ್ ನ್ ಸುರಂಗ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವೊಗು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಕಡಪುಡುವೆರ್. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ನಂತರ, ಡೈವರ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನ ನೀರ್ ನ್ ಸುರುಲಿಯಾರ್ ನದಿಗ್ (ವೈಗೈ ನದಿತ ಉಪನದಿ) ಬುಡ್ಪೆರ್, ಅಯಿಟ್ ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಪುಂಡು.ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (22 ಮೈಲ್) ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುಗು ಪೋದು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್, ಎಲಪ್ಪರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೋಯಿಲ್ ಮೂಲಕ ಇದುಕ್ಕಿ, ಚೆರುಥೋನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಲಾಮವು ಅಣೆಕಟ್ಟುಲೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಕುರಾವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುರತಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಡುಕ್ಕಿ ಕಣಿವೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್
ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊದ ಕೆಳ್ಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಗ್ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡ್ದ್ ಪೆರಿಂಜಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡ್ದ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಮುತಿರಾಪುಜಾದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಗಮ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ನದಿ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೋದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟು ಬ್ಯಾರೇಜ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ 1.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (0.9 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಯಿತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಉಂದು ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು.ಇಡಮಲಯಾರ್ ನದಿತ ನೀರ್ ನ್ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಪೆರಿಯಾರ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪರಪುಂಡು.
ಅಲುವಾಡ್, ನದಿ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗಳಪುಝಾ ಶಾಖೆಲೆಗ್ ದ್ವಿವಿಧ ಆಪುಂಡು. ಮಂಗಳಾಪುಝಾ ಶಾಖೆ ಚಲಕುಡಿ ನದಿನ್ ಸೇರಾದ್ ಮುನಾಂಬಾಂ ಡ್ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಬೂರುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪರಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪೋದು ಅಂಚನೆ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ (ವೆಂಬನಾಡ್ ದ ಭಾಗ) ವಾಪುರಪ್ ಲಪುಜ್ ಡ್ ಪೋಪುಂಡು. ವೆಂಬನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು.
== ಉಪನದಿಲು ==
ಉಂದೆತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಲು:
ಮುತಿರಪುಝಾ ನದಿ
ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನದಿ .
ಚೆರುತೋನಿ ನದಿ
ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಸುದೆ
ಎಡಮಲ ನದಿ
ಎಲ್ಯಉಪನದಿಲು: ಮುತ್ತಾಯರ್, ಪೆರುಂತುರೈಯಾರ್, ಚಿನ್ನಾರ್, ದೇವಿಯಾರ್, ಚೆರುತೋನಿ, ಕಟ್ಟಪ್ಪನಾಯರ್
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥೊಡು [[ಚಾಲಕುಡಿ]] ನದಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಉಪನದಿ ಆಂಡಲಾ, ಮಾತಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಲೆಗ್ ಸರ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ಚಲಕುಡಿ ನದಿ ಸ್ವತಃ 1,704 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (658 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಕೇರಳೊಡು 1,404 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (542 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ 300 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (116 ಮೈ2) ಉಂಡು.
== ಬೇಸಿನ್ ==
[[ಫೈಲ್:Anamudi_from_Munnar_Gundumalai_road.jpg|thumb|Anamudi from Munnar Gundumalai road]]
ಅನಮುಡಿ ಶಿಖರ, ಬಲತ್ತ ಕಡೆಟ್, 2,695 ಮೀ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆತ ಬಹುಪಾಲು ಮಧ್ಯ ಕೇರಳೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು 9°15’30"N ಬೊಕ್ಕ 10°21’00"N ಅಕ್ಷಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಬೊಕ್ಕ 76°08’38"E ಬೊಕ್ಕ 77°24’32"E ರೇಖಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಂಡು. ಈ ನದಿ ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ [[ಕೊಯಮತ್ತೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಒಂಜಿ ತಲೆಕೆಳಗಾದ್ "ಎಲ್" ಆಕಾರ ಉಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಛೇದನೊಡು ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಉದ್ದ-ಅಗಲ ಅನುಪಾತ 6:1 ಆದುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಕಡಿಮೆ ಕಣಿವೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಆಳೊದ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೋಡುಲು ಪರಪುಂಡು. ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ, ಪೆರಿಯರ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ದ್ ಅಲುವಾ ಮೂಲಕ ವರಪುಜಾ ಬೊಕ್ಕ ಮುನಂಬಂ ಮುಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಪಂಡ ಉಪನದಿ ಜಾಲೊದ ಗಣನೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ 8ನೇ ಕ್ರಮೊತ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸರಾಸರಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಾಂದ್ರತೆ 2.46 km/ km2 ಆದುಂಡು ಒಟ್ಟು 15,773 ಫಸ್ಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಆದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಉದ್ದ 13,291 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (8,259 ಮೈಲ್) ಆದುಂಡು. ಈ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಟೆಕ್ಟೋನಿಸಂ ದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನಮೂನೆ ಬೊಕ್ಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಣಿವೆಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ತೋಜಾವೊಲಿ. ಕಾಡುಲು ಸುಮಾರ್ 1,500 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (580 ಮೈ2) (28%) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಶ್ರ ಮರತ ಬೆಳೆತ ವಸಾಹತುಲು ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು 322 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (124 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ 2,176 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (840 ಮೈ2) ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನವು. ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸುಮಾರ್ 80% ಸವೆತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಲನೆಗ್ ಒಳಗಾವೊಡು.ಅನಮುಡಿ, 2,695 ಮೀಟರ್ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ, ಉಂದು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು.
== ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಫೈಲ್:Cardamom_Hills.jpg|thumb|Cardamom Hills]]
== [[ಕೇರಳ]] ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ಗಡಿಟ್ ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲಂ (ಕುಮಿಲಿದ ಉತ್ತರ) ದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ನೈಋತ್ಯೊಗು ವಲ್ಲಕ್ಕಡವುದ ಸಮೀಪೊಗು ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಳಪೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿತ ಗುಡ್ಡೆ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ಮುಲ್ಲಪೆರಿಯಾರ್]] ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಈ ಗುಡ್ಡೆನ್ ಕತ್ತರಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆದ ಉತ್ತರೊಡು, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲು ಎತ್ತರದ ಮುನ್ನಾರ್ ಸ್ಯಾಡಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ, ನದಿ ಚಾನಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಅಲೆತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆ ಮುಟ್ಟ ಏರುಂಡು. ಈ ಭಾಗ ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಳಚರಂಡಿ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲತಃ ಆಗ್ನೇಯೊಡ್ದ್ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಈ ಭಾಗ ಸರಾಸರಿ 800 ಮೀಟರ್ (2,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಮತ್ತೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಉತ್ತರ ತುದಿ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಕಡಿಮೆ ಇಳಿಜಾರು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ನಿಯರ್ ಡ್ರೈನ್ ಆಪುಂಡು. ಪನ್ನಿಯರ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಗ್ ಸೇರುಂಡು, ಉಂದು ಉತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊನು ನೀರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಥೆನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಬಾಮ್ ನ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಭಾಗೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಶಿಖರ, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ ಉಳಿಕೆದ ಮುಖ್ಯ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಕಡಿಮೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 1,000 ಮೀಟರ್ (3,300 ಅಡಿ) ಮುಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುಂಡು. ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲೊಮ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಪಕ್ಕದ ವೈಗೈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗ ಈ ಭಾಗೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಕೇರಳೊಗು ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಬೇತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರುದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಒಣಸ್ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಎಲ್ಲಿಲಾ ಉಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಲೆನ ಮಹತ್ವದ ಮಟ್ಟ ಇಜ್ಜಿ. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು, ಉಂದು ಪೂರ್ತಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ==
== ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ೧. ==
ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ದಕ್ಷಿಣೊಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನಿಜವಾದ್ [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಇಡುಕ್ಕಿ]] ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಆದುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ ಉಪ್ಪುನ ಉತ್ತರೊಗು ಇಳಿಜಾರು ಆಯಿನ ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಭಾಗ ಉಂದು.[47] ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಆಳೊದ ಕಾಲುವೆಡ್ದ್ ಉಂದು [[ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆ]]ಲೆನ ಉಳಿಯಿನ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಉತ್ತರೊಗು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ಕೋಯಿಲ್ ದ ಕೈತಲ್ದ್ ನೆರಿಯಮಂಗಲದ ಕೈತಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ತೋಡುಪುಝಾದ ಮೈದಾನೊಲೆಗ್ ಇಳಿಯೊಂದಿಪ್ಪುನ ಘಾಟಿಲೆನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಗಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊ ಉಂದೆತ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿ. ಈ 900-ಡ್ದ್-1,000-ಮೀಟರ್ (3,000 ಡ್ದ್ 3,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಶಿಖರ ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮಣಿಮಾಲಾ, ಮೀನಾಚಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂವಟ್ಟುಪುಝಾ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲೊಡ್ದ್ ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಪ್ಪನ ಅರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಲಾ ಈ ಭಾಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಚೆಕುತಾನ್ ಮಾಲಾ ಪನ್ಪಿನ ನೈಋತ್ಯೊಡ್ದ್ ಈಶಾನ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಪೀರ್ಮಡೆ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಮುಖ್ಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ವಾಯುವ್ಯೊಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಗು ಒಂಜಿ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊನು ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕಲ್ಲಾರ್/ಪೆರಿಂಜನ್ ಕುಟ್ಟಿ ಉಪನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಮುಖ್ಯ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ನೀರ್ ಡ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಸರಾಸರಿ 700 ಮೀಟರ್ (2,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ೧೯೫೦ ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತ್ ಕಾಡುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೂಜಿ ಎಲ್ಯ ತುಂಡುಲು ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಮಲ್ಲವು ಇಡುಕ್ಕಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಉಂಡು.ವಾಗಮೊನ್ ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಮೀನಾಚಿಲ್, ಮಣಿಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಬಾ ಉಪನದಿಲು ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೊವಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ವಲ್ಲಕ್ಕಡವು ನಡುಟು ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸವೆತೊಂದು ಪೋತುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಕಾರ್ಡಮೊಮ್ ಹಿಲ್ ಟೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು ಉಂದು ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು.
== ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಮುನ್ನಾರ್]] ಬೊಕ್ಕ ದೇವಿಕುಲಂ ದ ಸುತ್ತ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರ್ ೧,೮೦೦ ಮೀಟರ್ (೫,೯೦೦ ಅಡಿ) ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಎತ್ತರದ ರಾಜಮಾಲಾ-ಅನಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಾಲ ಭಾಗ ಅಯಿತ ಉತ್ತರ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಮುನ್ನಾರ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ತಕ್ಷಣ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋದು ಪಾರ್ವತಿ ಮಲಾ ಮುಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿಯುನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ರಿಡ್ಜ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪೂರ್ವ ತುದಿ ಕೊಲುಕುಮಾಲಾಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುದ ನಡುಟು ಗಡಿಟ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಭಾಗ ಮೂಲತಃ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಡ್ರೈನಿಂಗ್ ಇಳಿಜಾರುಲು ಆದುಂಡು, ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಕೇರಳೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಮಾತಾ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು.[೨೨] ಟೀ ತೋಟೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ಕಾಡು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಶೋಲಾ-ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುದ ರೀತಿದವು. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆದ ಮೌಲ್ಯೊಡ್ದ್, ಈ ಘಟಕೊಗು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ವಿಶೇಷ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ
== ತಿರ್ತ್ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅಸ್ಥಿರ ಭಾಗೊಡು ಭಾರೀ ಬರ್ಸೊಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತೆ. ಭಾರೀ ಬರ್ಸ ತ್ವರಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸವೆತೊಗು ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾಗೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದೇಶ ನೈಋತ್ಯೊಡು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಸುದೆತ ಪಿರವುಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಾಲಕುಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಭಜಿಸೆರೆ ಉತ್ತರೊಗು ತಲುಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಆಳವಾದ್ ಕೆತ್ತನೆ ಆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆಗ್ ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಸರ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಪೂರ್ವ ಗಡಿನ್ ಪನ್ನಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಡ್ದ್ ರೂಪಿಸವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಲ ರಿಡ್ಜ್ ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉತ್ತರೊಗು, ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪೆರಿಯರ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಕತ್ತರಿಸಾಯಿನ ಇಡಮಾಲಾ ಕಣಿವೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉತ್ತರೊಡು ಶೋಲಾಯರ್ ನ್ ಇಡಮಾಲಾ ನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನ ಗುಡ್ಡೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ತಮಿಳುನಾಡುದ ವಲಪರಾಯಿದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೇರಳೊಗು ಪೋಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ಬೆಟ್ಟ.ಇಡಮಾಲಾ ಕಂದಕ ದಕ್ಷಿಣ ಅನಾಮುಡಿ ಮೀಸಲು ಕಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ನೆಲ್ಲಿಯಾಂಪತಿಲೆಡ್ ಶೋಲಾಯರ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಪೋದು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಗ್ ಬೂರುನ ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಸರಣಿ ಆಳೊದ ಪಶ್ಚಿಮ-ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಲು ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ಕಣಿವೆದ ನೆಲೊಕುಲು 300 ಮೀಟರ್ (980 ಅಡಿ) ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಣಿವೆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನವು ಕಡಿಮೆ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಗುಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಲು ಸುಮಾರ್ 900 ರ್ದ್ 1,500 ಮೀಟರ್ (3,000 ರ್ದ್ 4,900 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಗು ಏರುನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಇಡಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ನದಿಲು ಈ ಭಾಗೊದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗೊನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬಹುತೇಕ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡುಲು ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೆರಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲೆನ ನಡುಟು ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕ ಕಲಾಡಿ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು
== ಪೆರಿಯರ್ ಮಿಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ==
ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಮಿಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಉಂಡು, ಅವು ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆಯಿನ ಎಲ್ಯ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ಅಲೆತ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶೊಡು ಗುರುತಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರೇಡಿಯೆಂಟ್ ಮುಲ್ಪ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಉಂಡು. ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಇತ್ತೆದ ಕರಾವಳಿಗ್ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಭಾಗೊದ ಭೂರೂಪೊಲು ಅಗಲವಾದ್ ಕಣಿವೆಲು, ಜವುಗು ಬೊಕ್ಕ ಜವುಗು ಜವುಗುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮುಳುಗಿನ ಭೂಮಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮರಳು ದಿಬ್ಬೊಲು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲು ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲೊಡು ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಅಲುವಾದ ಸಮೀಪೊಡು ನದಿ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಣೆಲೆಡ್ ದ್ವಿಭಾಗ ಆಪುಂಡು; ಒಂಜಿ ಮಂಗಲಪ್ಪುಜ ಆದ್ ದೇಸಂ ಮೂಲಕ ಸುರುವಾಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲಾ ಕೊಡುಂಗಳೂರುಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಈ ಶಾಖೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಮುನಂಬಂ ಡ್ ಅಯಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊಗು ವಿಸ್ತಾರ ಆಪುಂಡು. ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ವರಪುಜಾಡ್ ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಅತ್ಯಂತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊ ಅಂಗಮಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 50 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಎಡಯರ್ ಶಾಖೆ ಈ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸವುಂಡು.
== ಅಣೆಕಟ್ಟುಲು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಲು ==
ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಕೇರಳೊದ ಮಲ್ಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಏಷ್ಯಾಡ್ ತನ್ನ ರೀತಿದ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ (ಒಂಜಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್, ಡಬಲ್ ಕರ್ವೇಚರ್ ಪ್ಯಾರಾಬೊಲಿಕ್, ತೆಲ್ತ್ ಆರ್ಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್[ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್. ಅಯಿತ ಜನರೇಟರ್ ಲೆಗ್ 780 ಮೆಗಾವಾಟ್ (6 × 130) ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ-ಕೆನಡಾ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಮೂಲಮಟ್ಟಂ ಡ್ ಭೂಗತ ಸೌಲಭ್ಯೊದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಮಳೆಗಾಲೊಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಜಲಾಶಯೊಲು ಕಮ್ಮಿ ಇಪ್ಪುನಗ ಒಣ ಬೇಸಿಗೆದ ಅವಧಿಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ೧೯೭೬ಡ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಟೈಲ್-ರೇಸ್ ನೀರ್ನ್ (೧೯.೮೩-೭೮.೫ m3/s ನಡುಟು) ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ಮೂಲಮಟ್ಟೊಂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಮುವತ್ತುಪುಝಾ ನದಿತ ತೋಡುಪುಜಾ ಉಪನದಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಲ್ಲಿವಾಸಲ್, ಚೆಂಕುಲಂ, ಪನ್ನಿಯರ್, ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಲೋವರ್ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ ನದಿಡ್ ಬೇತೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಸೌಲಭ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ.<ref>https://theprint.in/opinion/in-monsoon-battered-kerala-idukki-dam-has-stood-tall-to-prevent-floods/97579/</ref>
== ನೀರಾವರಿ ==
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಉಪನದಿಡ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಬಾಲ ರೇಸ್ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಟ್ಟುಗು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಡಳಿಡ್ದ್ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್ ಇಡಾಮಲಯ ಉಪನದಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಎನ್ನಕ್ಕಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಿಡುಗಡೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವಲಂಬಿತ ಕ್ಯಾಚ್ ಡ್ದ್ ಓಡೊಲಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಎಡತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ 32,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (81,000 ಎಕ್ರೆ) ಭೂಮಿನ್ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನೊಲೆನ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್. ಈ ಯೋಜನೆಡ್ 3,048 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1,177 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟ್ ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಎಡ ತೀರೊಡು ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆನ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಅನೇಕ ಲಿಫ್ಟ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸೆರೆ ನದಿ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರ್ ನ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಸಕ್ರಿಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕುಡಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶೊಗು ನೀರ್ ದ ಸರಬರಾಜುನ್ ಭೂತಾಥಂಕೆಟ್ ದ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊದ ಶೇಖರಣಾ ನೀರ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://www.britannica.com/place/Periyar-River</ref>
== ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ==
[[ಫೈಲ್:Bhoothathankettu_Panorama.JPG|thumb|Bhoothathankettu Panorama]]
ವರ್ಗಾವಣೆ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆಲೆನ ಸುರುತ ನಿದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ನೀರ್ ದ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಪೂರೈಸವುನಗ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನೀರ್ ದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಳಾಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಫ್ಲಶ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣೊಡು ನೀರ್ ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಉದಿತ್ಂಡ್. ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ ನದಿಗ್ ಮತ್ತೊಂಜಿ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಡ್ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಪ್ರವಾಹೊದ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು<ref>https://www.amargranth.com/post/periyar-river?srsltid=AfmBOorIp0fgnYUW_kc6f0cUQN2ptZ6RxFYFNhmXEXqP6dzg8KRx3XbD</ref>
ಭಾರತಪ್ಪುಝಾ, ಚಲಕ್ಕುಡಿಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿಲೆಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪರಂಬಿಕುಲಂ ಅಲಿಯಾರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊನು ಕಲ್ಪಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು ಆಯಿನ ನಿರಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನಮಲಯಾರ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಅಡಿಟ್ ಉಂಡು.ಈ ನದಿಲೆಡ್ದ್ ನೀರ್ ನ್ ಪಿಎಪಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾದ್ ಪಕ್ಕದ ಶೋಲಾಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಡೈವರ್ಸನ್ ಲೆಡ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅಯಿತ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರವಾಹೊದ 22 ಶೇಕಡಾನ್ ಕಳೆವೊಂದುಂಡು
== ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ ==
[[ತಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] ಪಂಡ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾಶಯೊದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮೂಲೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಳಗೆ ಸುಮಾರ್ 350 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (140 ಮೈ2) ದ ಆಶ್ರಯೊಡು, ಬದಲಾವಣೆ ಆವಂದಿನ ಮಳೆಕಾಡುಲೆನ ಒಂಜಿ ಮುರಿಯಂದಿನ ಭಾಗ ಉಂಡು. ಈ ಮಳೆಕಾಡುಲು ಗುಡರಾಕಲ್ ಅರಣ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಪಕ್ಕದ ಪಂಬಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ಪೋದು ಗುಡರಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಅಚಂಕೋವಿಲ್ ವಿಭಾಗೊದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಈ ಇಡೀ ಭಾಗೊಡು ಸುಮಾರ್ 600 ರ್ದ್ 700 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (230 ರ್ದ್ 270 ಮೈ2) ಮುಟ್ಟ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಲೆನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ್ ಒದ್ದೆಯಾಯಿನ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಕಾಡುಲು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಉಳಿಯಿನ ಕಮ್ಮಿ ತೊಂದರೆದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ<ref>https://www.agsrt.com/river-periyar-floodprone-zones</ref>
ಪೆರಿಯಾರ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ (ಪಿಟಿಆರ್) ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಸರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮಸ್ತ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಯಿನವು. ಕೇರಳೊದ ಅಂದಾಜಿಡ್ 3,800 ಜಾತಿದ ಆಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್ ಲೆಡ್ 1,966 ಜಾತಿಲು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪಖಂಡೊಡು ಎಲ್ಲಿಲಾ, ಪಿಟಿಆರ್ ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾಲೆನ್ ವರದಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಂದಾಜಿಡ್ 323 ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, 38 ಜಾತಿದ ಮೀನುಲು ಬೊಕ್ಕ 44 ಜಾತಿದ ಸರೀಸೃಪೊಲುಲಾ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಯೋಜನೆ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಅಗಸ್ತ್ಯಮಲೈ-ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಅಖಂಡ ಆನೆ ಶ್ರೇಣಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸುಮಾರ್ 2,000 ಆನೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಜಾತಿಲೆನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ತಳಿತ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಘಾಟಿಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಆನೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಯಿತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗ್ ಲಾ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಭೂದೃಶ್ಯೊಡು ವಾಣಿಜ್ಯ ತೋಟೊಲು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಆನೆಲೆನ ಚಲನೆಗ್ ಅಡ್ಡಿಯಾಪುನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಇತರ ರೂಪೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್
ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಥಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಪೆರಿಯರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಕಿಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, ಕಾಡುದ ಪಕ್ಕಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಪಕ್ಕಿಲು ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಡಾ.ಸಲೀಮ್ ಅಲಿ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಎಲ್ಯ, 25-ಚದರ-ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (10 ಮೈ2) ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು "ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ವೆಂಬನಾಡ್ ಕೆರೆಟ್ ಪರಪುನ ಆಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಒಂಜಿ. ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಕೋಲ್ ಜಲಭೂಮಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್, ಉಂದು ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆಗ್ ರಾಮ್ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದೊಡು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಾಯಿನಂಚ.ಉಂದು 20,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜಲಪಕ್ಷಿಲೆಗ್ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್—ಭಾರತೊಡು ಇಂಚಿನ ಮೂಜಿನೆ ಮಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.<ref>https://biotopeaquariumproject.com/bin/periyar-river-western-ghats-india-psarkar/</ref>
== ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==
ಪೆರಿಯರ್ ದ ಬರಿಟ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲು ಉಂಡು. ಆಳುವಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಅಳುವ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್.ಮಲಯಾಳ ಪಂಚಾಂಗದ ಕುಂಭಂ ಮಾಸದ ಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮರಳು ತೀರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನೊಟು ಭಕ್ತೆರೆಡ್ದ್ ಗುಂಪುಗುಂಪು ಆಪುಂಡು.ಕಾಲಾಡಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ದಿನ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ. ಕಲಾಡಿ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಕ್ಷೆಡ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಶೃಂಗೇರಿದ ಅಪಗದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಪುನಃ ಕಂಡುಹಿಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1910ಡ್ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್|ಕೊಚ್]]ಚಿಡ್ದ್ 52 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (32 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಲಯತೂರು ಚರ್ಚ್ 609 ಮೀಟರ್ (1,998 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಮಲಯತೂರು ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಗ್ ಈ ಚರ್ಚ್ ನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಯಾತ್ರಿಕೆರೆನ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಲಾ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚರ್ಚ್ ಕುರಿಸುಮುಡಿಡ್ ಉಂಡು,ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟೊನು ಭಾಗಶಃ ಪೆರಿಯರ್ (ನದಿ) ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ ಜೀವನ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಅಪೊಸ್ತಲೆರೆನ ಪಾದದ ಮುದ್ರೆ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಗು ಇತ್ತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್.<ref>https://modeldiplomat.com/learn/glossary/periyar-river</ref>
== ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆಲು ==
== ಮಾಲಿನ್ಯ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಲು ಮಸ್ತ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ಆತ್ಂಡ್. ಎಲೂರ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ತ್ಯಾಜ್ಯೊನು ನದಿಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ನ್ "ವಿಷೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಸೆಸ್ಪೂಲ್, ಉಂದೆಟ್ ಡಿಡಿಟಿ, ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್, ಹೆಕ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರೈವೆಲೆಂಟ್ ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಲೀಡ್, ಸೈನೈಡ್, ಬಿಎಚ್ ಸಿ ಇಂಚಿನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ವಿಷೊಲೆನ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನದಿತ ತಳೊಡು ಸೀಸ, ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ, ಪಾದರಸ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ನಿಕಲ್, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತುವುದಂಚಿನ ಭಾರೀ ಲೋಹೊಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸತ್ತ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಎಲೂರ್-ಎಡಯರ್ ಸ್ಟ್ರೆಚ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕೊಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ನಿಷ್ಕಾಸ ವಿಸರ್ಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪೆನಿಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೊನು ಖಚಿತಪಡಿಸವುನವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಲು. ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಮಾಲಿನ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷಿ ಸೇರ್ದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಲೆನ್ ಬಹುತೇಕ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀತ್ಂಡ್.
== ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ==
ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ದ್ ಅಕ್ರಮವಾದ್ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆ. ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಮರಳುದ ಪ್ರಮಾಣ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪಂದೆ ತೆಗೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪಿನ ನಿಜವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ದ್ ಕನಿಷ್ಠ 30 ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅಧ್ಯಯನೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.[[ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಪೆರಿಯರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು, ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಮರಳುಲೆನ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪರಿಸರೊಗು ತೀವ್ರವಾದ್ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ತೂಪುಂಡು
== ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ==
1992ಡ್ದ್ ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರವಾದಿ ಪ್ರೊ. ಸೀತಾರಾಮನ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆರ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಅಲುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ಮಾಲಿನ್ಯೊನು ತಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು.
== ಲಡಾಯಿ ==
ನದಿಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಯುತತೆ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ವಿವಾದದ ಅಂಶೊಲು ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ವಿವಾದ ಉಂಡು. ಕೇರಳ ಪನ್ಪುಂಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಇಂಟ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆತ ಒವ್ವೆ ಭಾಗಲಾ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಪರಪುಂಡು. ಈ ಸುದೆ ಕೇರಳೊಡ್ ಸುರು ಆದ್ ಪೂರಾ ಕೇರಳೊಡ್ ಪರೊಂದು ಪೋದು ಕೇರಳೊಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು. ಈ ಸತ್ಯೊಲೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡಲಾ, ಪೆರಿಯರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ಎದುರಿಸವುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು.ಅಪಗದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವೆ ವಿ ಆರ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ಸಹಿ ಪಾಡ್ದಿನ 1950 ದ ವರದಿನ್ ಲಾ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಕೆಲವು ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಮೂಲಭೂತವಾದ್, ನದಿತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆದ ವಿವಾದ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಕೇರಳ ನದಿತ ಪ್ರವಾಹೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು ಆಂಡ ತಮಿಳುನಾಡು ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು.ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 7 ಮೇ 2014 ಗ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪುಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಕೇರಳದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಾತ್ರ ಏರುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಾಂಟುಂಡು, ತಮಿಳುನಾಡುದ ಭೂಮಿದ ಒವ್ವೆ ಭಾಗೊಲಾ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಇಜ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ್ತ ಒಂಜಿ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯ ಅತ್ತ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊ ತಮಿಳುನಾಡುಡು ಉಂಡು .<ref>http://eprints.nias.res.in/297/1/B4-2010-_Mullaperiyar.pdf</ref>
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
sw39fige8pgvcf6iq4zssrn53uwntu9
365460
365459
2026-08-15T06:52:14Z
ChiK
1136
365460
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Fish_net_over_Periyar_River_0.jpg|thumb|Fish net over Periyar River 0]]
'''ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ''' (ಮಲಯಾಳಂ: [peɾijaːr], ಅರ್ಥ: ಮಲ್ಲ ನದಿ) ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ವಿಸರ್ಜನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆಲವು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ನದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಊರುಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಪುಂಡು. ಈ ನದಿ ನೀರಾವರಿಗ್, ದೇಶೀಯ ನೀರ್ದ ಬಳಕೆಗ್ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಈ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ದ್ ಈ ನದಿಗ್ "ಕೇರಳದ ಜೀವಾಣು" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ನದಿ ಬಾಯಿದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರ, ಅಲುವಾಡ್ದ್ ನೀರ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರ್ದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಡ್ದ್ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಪ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ತಾಣ. ಕೇರಳೊದ ಇರ್ವತ್ತೈನ್ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಪೆರಿಯರ್ ದ ಕರೆತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರ್ ಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಎಲೂರ್-ಎದಯರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು (ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ) 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (3 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಜನಸಂದಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು
== ಮೂಲ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರ್ ೨೪೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೫೨ ಮೈಲ್) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಅಯಿಟ್ ೫,೨೮೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೪೦ ಮೈ೨) ಕೇರಳೊಡು ಬೊಕ್ಕ ೧೧೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೪೪ ಮೈಲ್) ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು
== ಮೂಲೊಲು ==
[[ಫೈಲ್:Periyar_River_from_Dam_DSW.jpg|thumb|Periyar River from Dam DSW]]
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮೂಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ವಿಚಾರಣೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುದು, ಪೂರ್ತಿ ಕೇರಳೊಡು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊಡು ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಟ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದೂರದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಈ ನದಿ ಮೂಲ ಉಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಿಖರವಾದ್ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಮಾಲಾಡ್ದ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು
== ನಡಕೆ ==
ಸುರುತ ಕೋರ್ಸ್ ಡ್, ಈ ನದಿ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಸುಮಾರ್ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೬ ಮೈಲ್) ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಡ್ ಪರಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ್ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬರ್ಪುಂಡು.ಅಯಿತ ಮೂಲೊಡ್ದ್ 48 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (30 ಮೈಲ್) ದೂರೊಗು ಪೋದು ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ತುದಿಟ್ ಮೌಂಟ್ ಪ್ಲಾಟೂ ಗ್ ಬನ್ನಗ, ಮುಲ್ಲಾಕುಡಿಡ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಲ್ಲಾಯರ್—ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ—ಉಂದೆನ್ ಸೇರಾವುಂಡು.ಈ ಪ್ರಯಾಣೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ದಾಂಟೊಂದು ಪೋದು, ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕೆಳಮಟ್ಟೊಗು ಪೋನಗ, ಉಂದು ಪೂರ್ವೊಡು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಪೆರಿಯರ್ ವಿಭಾಗ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಸುಂದರಮಾಲಾ ವಿಭಾಗ[ನಡುಟು ಗಡಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಮೂಲವೈಗೈ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನಿಕುಡಿವಿಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಮ್ಮಿಕುಪ್ಪನ್,
ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನ ಸಂಗಮೊಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ತೆಕ್ಕಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ನದಿತ್ತ ಕೆಳಗ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಪರಂಬಿಕುಲಂ-ಅಲಿಯರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊದ ಭಾಗವಾದ್ ತಮಿಳುನಾಡುಗ್ ದಿಕ್ಕ್ ಬದಲಾಪುಂಡು
ಪೆರಿಯರ್ ತೆಕ್ಕಾಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್, ಕೆಲವು ನೀರ್ ನ್ ಸುರಂಗ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವೊಗು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಕಡಪುಡುವೆರ್. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ನಂತರ, ಡೈವರ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನ ನೀರ್ ನ್ ಸುರುಲಿಯಾರ್ ನದಿಗ್ (ವೈಗೈ ನದಿತ ಉಪನದಿ) ಬುಡ್ಪೆರ್, ಅಯಿಟ್ ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಪುಂಡು.ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (22 ಮೈಲ್) ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುಗು ಪೋದು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್, ಎಲಪ್ಪರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೋಯಿಲ್ ಮೂಲಕ ಇದುಕ್ಕಿ, ಚೆರುಥೋನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಲಾಮವು ಅಣೆಕಟ್ಟುಲೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಕುರಾವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುರತಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಡುಕ್ಕಿ ಕಣಿವೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್
ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊದ ಕೆಳ್ಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಗ್ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡ್ದ್ ಪೆರಿಂಜಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡ್ದ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಮುತಿರಾಪುಜಾದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಗಮ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ನದಿ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೋದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟು ಬ್ಯಾರೇಜ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ 1.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (0.9 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಯಿತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಉಂದು ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು.ಇಡಮಲಯಾರ್ ನದಿತ ನೀರ್ ನ್ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಪೆರಿಯಾರ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪರಪುಂಡು.
ಅಲುವಾಡ್, ನದಿ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗಳಪುಝಾ ಶಾಖೆಲೆಗ್ ದ್ವಿವಿಧ ಆಪುಂಡು. ಮಂಗಳಾಪುಝಾ ಶಾಖೆ ಚಲಕುಡಿ ನದಿನ್ ಸೇರಾದ್ ಮುನಾಂಬಾಂ ಡ್ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಬೂರುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪರಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪೋದು ಅಂಚನೆ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ (ವೆಂಬನಾಡ್ ದ ಭಾಗ) ವಾಪುರಪ್ ಲಪುಜ್ ಡ್ ಪೋಪುಂಡು. ವೆಂಬನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು.
== ಉಪನದಿಲು ==
ಉಂದೆತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಲು:
ಮುತಿರಪುಝಾ ನದಿ
ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನದಿ .
ಚೆರುತೋನಿ ನದಿ
ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಸುದೆ
ಎಡಮಲ ನದಿ
ಎಲ್ಯಉಪನದಿಲು: ಮುತ್ತಾಯರ್, ಪೆರುಂತುರೈಯಾರ್, ಚಿನ್ನಾರ್, ದೇವಿಯಾರ್, ಚೆರುತೋನಿ, ಕಟ್ಟಪ್ಪನಾಯರ್
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥೊಡು [[ಚಾಲಕುಡಿ]] ನದಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಉಪನದಿ ಆಂಡಲಾ, ಮಾತಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಲೆಗ್ ಸರ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ಚಲಕುಡಿ ನದಿ ಸ್ವತಃ 1,704 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (658 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಕೇರಳೊಡು 1,404 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (542 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ 300 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (116 ಮೈ2) ಉಂಡು.
== ಬೇಸಿನ್ ==
[[ಫೈಲ್:Anamudi_from_Munnar_Gundumalai_road.jpg|thumb|Anamudi from Munnar Gundumalai road]]
ಅನಮುಡಿ ಶಿಖರ, ಬಲತ್ತ ಕಡೆಟ್, 2,695 ಮೀ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆತ ಬಹುಪಾಲು ಮಧ್ಯ ಕೇರಳೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು 9°15’30"N ಬೊಕ್ಕ 10°21’00"N ಅಕ್ಷಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಬೊಕ್ಕ 76°08’38"E ಬೊಕ್ಕ 77°24’32"E ರೇಖಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಂಡು. ಈ ನದಿ ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ [[ಕೊಯಮತ್ತೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಒಂಜಿ ತಲೆಕೆಳಗಾದ್ "ಎಲ್" ಆಕಾರ ಉಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಛೇದನೊಡು ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಉದ್ದ-ಅಗಲ ಅನುಪಾತ 6:1 ಆದುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಕಡಿಮೆ ಕಣಿವೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಆಳೊದ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೋಡುಲು ಪರಪುಂಡು. ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ, ಪೆರಿಯರ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ದ್ ಅಲುವಾ ಮೂಲಕ ವರಪುಜಾ ಬೊಕ್ಕ ಮುನಂಬಂ ಮುಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಪಂಡ ಉಪನದಿ ಜಾಲೊದ ಗಣನೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ 8ನೇ ಕ್ರಮೊತ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸರಾಸರಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಾಂದ್ರತೆ 2.46 km/ km2 ಆದುಂಡು ಒಟ್ಟು 15,773 ಫಸ್ಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಆದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಉದ್ದ 13,291 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (8,259 ಮೈಲ್) ಆದುಂಡು. ಈ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಟೆಕ್ಟೋನಿಸಂ ದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನಮೂನೆ ಬೊಕ್ಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಣಿವೆಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ತೋಜಾವೊಲಿ. ಕಾಡುಲು ಸುಮಾರ್ 1,500 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (580 ಮೈ2) (28%) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಶ್ರ ಮರತ ಬೆಳೆತ ವಸಾಹತುಲು ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು 322 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (124 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ 2,176 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (840 ಮೈ2) ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನವು. ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸುಮಾರ್ 80% ಸವೆತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಲನೆಗ್ ಒಳಗಾವೊಡು.ಅನಮುಡಿ, 2,695 ಮೀಟರ್ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ, ಉಂದು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು.
== ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಫೈಲ್:Cardamom_Hills.jpg|thumb|Cardamom Hills]]
[[ಕೇರಳ]] ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ಗಡಿಟ್ ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲಂ (ಕುಮಿಲಿದ ಉತ್ತರ) ದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ನೈಋತ್ಯೊಗು ವಲ್ಲಕ್ಕಡವುದ ಸಮೀಪೊಗು ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಳಪೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿತ ಗುಡ್ಡೆ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ಮುಲ್ಲಪೆರಿಯಾರ್]] ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಈ ಗುಡ್ಡೆನ್ ಕತ್ತರಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆದ ಉತ್ತರೊಡು, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲು ಎತ್ತರದ ಮುನ್ನಾರ್ ಸ್ಯಾಡಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ, ನದಿ ಚಾನಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಅಲೆತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆ ಮುಟ್ಟ ಏರುಂಡು. ಈ ಭಾಗ ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಳಚರಂಡಿ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲತಃ ಆಗ್ನೇಯೊಡ್ದ್ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಈ ಭಾಗ ಸರಾಸರಿ 800 ಮೀಟರ್ (2,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಮತ್ತೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಉತ್ತರ ತುದಿ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಕಡಿಮೆ ಇಳಿಜಾರು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ನಿಯರ್ ಡ್ರೈನ್ ಆಪುಂಡು. ಪನ್ನಿಯರ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಗ್ ಸೇರುಂಡು, ಉಂದು ಉತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊನು ನೀರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಥೆನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಬಾಮ್ ನ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಭಾಗೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಶಿಖರ, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ ಉಳಿಕೆದ ಮುಖ್ಯ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಕಡಿಮೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 1,000 ಮೀಟರ್ (3,300 ಅಡಿ) ಮುಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುಂಡು. ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲೊಮ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಪಕ್ಕದ ವೈಗೈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗ ಈ ಭಾಗೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಕೇರಳೊಗು ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಬೇತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರುದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಒಣಸ್ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಎಲ್ಲಿಲಾ ಉಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಲೆನ ಮಹತ್ವದ ಮಟ್ಟ ಇಜ್ಜಿ. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು, ಉಂದು ಪೂರ್ತಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ==
== ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ದಕ್ಷಿಣೊಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನಿಜವಾದ್ [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಇಡುಕ್ಕಿ]] ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಆದುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ ಉಪ್ಪುನ ಉತ್ತರೊಗು ಇಳಿಜಾರು ಆಯಿನ ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಭಾಗ ಉಂದು.[47] ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಆಳೊದ ಕಾಲುವೆಡ್ದ್ ಉಂದು [[ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆ]]ಲೆನ ಉಳಿಯಿನ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಉತ್ತರೊಗು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ಕೋಯಿಲ್ ದ ಕೈತಲ್ದ್ ನೆರಿಯಮಂಗಲದ ಕೈತಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ತೋಡುಪುಝಾದ ಮೈದಾನೊಲೆಗ್ ಇಳಿಯೊಂದಿಪ್ಪುನ ಘಾಟಿಲೆನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಗಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊ ಉಂದೆತ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿ. ಈ 900-ಡ್ದ್-1,000-ಮೀಟರ್ (3,000 ಡ್ದ್ 3,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಶಿಖರ ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮಣಿಮಾಲಾ, ಮೀನಾಚಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂವಟ್ಟುಪುಝಾ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲೊಡ್ದ್ ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಪ್ಪನ ಅರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಲಾ ಈ ಭಾಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಚೆಕುತಾನ್ ಮಾಲಾ ಪನ್ಪಿನ ನೈಋತ್ಯೊಡ್ದ್ ಈಶಾನ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಪೀರ್ಮಡೆ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಮುಖ್ಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ವಾಯುವ್ಯೊಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಗು ಒಂಜಿ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊನು ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕಲ್ಲಾರ್/ಪೆರಿಂಜನ್ ಕುಟ್ಟಿ ಉಪನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಮುಖ್ಯ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ನೀರ್ ಡ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಸರಾಸರಿ 700 ಮೀಟರ್ (2,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ೧೯೫೦ ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತ್ ಕಾಡುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೂಜಿ ಎಲ್ಯ ತುಂಡುಲು ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಮಲ್ಲವು ಇಡುಕ್ಕಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಉಂಡು.ವಾಗಮೊನ್ ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಮೀನಾಚಿಲ್, ಮಣಿಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಬಾ ಉಪನದಿಲು ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೊವಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ವಲ್ಲಕ್ಕಡವು ನಡುಟು ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸವೆತೊಂದು ಪೋತುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಕಾರ್ಡಮೊಮ್ ಹಿಲ್ ಟೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು ಉಂದು ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು.
== ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಮುನ್ನಾರ್]] ಬೊಕ್ಕ ದೇವಿಕುಲಂ ದ ಸುತ್ತ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರ್ ೧,೮೦೦ ಮೀಟರ್ (೫,೯೦೦ ಅಡಿ) ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಎತ್ತರದ ರಾಜಮಾಲಾ-ಅನಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಾಲ ಭಾಗ ಅಯಿತ ಉತ್ತರ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಮುನ್ನಾರ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ತಕ್ಷಣ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋದು ಪಾರ್ವತಿ ಮಲಾ ಮುಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿಯುನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ರಿಡ್ಜ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪೂರ್ವ ತುದಿ ಕೊಲುಕುಮಾಲಾಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುದ ನಡುಟು ಗಡಿಟ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಭಾಗ ಮೂಲತಃ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಡ್ರೈನಿಂಗ್ ಇಳಿಜಾರುಲು ಆದುಂಡು, ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಕೇರಳೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಮಾತಾ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು.[೨೨] ಟೀ ತೋಟೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ಕಾಡು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಶೋಲಾ-ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುದ ರೀತಿದವು. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆದ ಮೌಲ್ಯೊಡ್ದ್, ಈ ಘಟಕೊಗು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ವಿಶೇಷ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ
== ತಿರ್ತ್ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅಸ್ಥಿರ ಭಾಗೊಡು ಭಾರೀ ಬರ್ಸೊಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತೆ. ಭಾರೀ ಬರ್ಸ ತ್ವರಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸವೆತೊಗು ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾಗೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದೇಶ ನೈಋತ್ಯೊಡು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಸುದೆತ ಪಿರವುಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಾಲಕುಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಭಜಿಸೆರೆ ಉತ್ತರೊಗು ತಲುಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಆಳವಾದ್ ಕೆತ್ತನೆ ಆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆಗ್ ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಸರ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಪೂರ್ವ ಗಡಿನ್ ಪನ್ನಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಡ್ದ್ ರೂಪಿಸವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಲ ರಿಡ್ಜ್ ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉತ್ತರೊಗು, ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪೆರಿಯರ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಕತ್ತರಿಸಾಯಿನ ಇಡಮಾಲಾ ಕಣಿವೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉತ್ತರೊಡು ಶೋಲಾಯರ್ ನ್ ಇಡಮಾಲಾ ನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನ ಗುಡ್ಡೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ತಮಿಳುನಾಡುದ ವಲಪರಾಯಿದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೇರಳೊಗು ಪೋಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ಬೆಟ್ಟ.ಇಡಮಾಲಾ ಕಂದಕ ದಕ್ಷಿಣ ಅನಾಮುಡಿ ಮೀಸಲು ಕಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ನೆಲ್ಲಿಯಾಂಪತಿಲೆಡ್ ಶೋಲಾಯರ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಪೋದು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಗ್ ಬೂರುನ ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಸರಣಿ ಆಳೊದ ಪಶ್ಚಿಮ-ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಲು ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ಕಣಿವೆದ ನೆಲೊಕುಲು 300 ಮೀಟರ್ (980 ಅಡಿ) ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಣಿವೆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನವು ಕಡಿಮೆ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಗುಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಲು ಸುಮಾರ್ 900 ರ್ದ್ 1,500 ಮೀಟರ್ (3,000 ರ್ದ್ 4,900 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಗು ಏರುನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಇಡಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ನದಿಲು ಈ ಭಾಗೊದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗೊನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬಹುತೇಕ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡುಲು ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೆರಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲೆನ ನಡುಟು ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕ ಕಲಾಡಿ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು
== ಪೆರಿಯರ್ ಮಿಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ==
ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಮಿಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಉಂಡು, ಅವು ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆಯಿನ ಎಲ್ಯ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ಅಲೆತ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶೊಡು ಗುರುತಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರೇಡಿಯೆಂಟ್ ಮುಲ್ಪ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಉಂಡು. ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಇತ್ತೆದ ಕರಾವಳಿಗ್ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಭಾಗೊದ ಭೂರೂಪೊಲು ಅಗಲವಾದ್ ಕಣಿವೆಲು, ಜವುಗು ಬೊಕ್ಕ ಜವುಗು ಜವುಗುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮುಳುಗಿನ ಭೂಮಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮರಳು ದಿಬ್ಬೊಲು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲು ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲೊಡು ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಅಲುವಾದ ಸಮೀಪೊಡು ನದಿ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಣೆಲೆಡ್ ದ್ವಿಭಾಗ ಆಪುಂಡು; ಒಂಜಿ ಮಂಗಲಪ್ಪುಜ ಆದ್ ದೇಸಂ ಮೂಲಕ ಸುರುವಾಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲಾ ಕೊಡುಂಗಳೂರುಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಈ ಶಾಖೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಮುನಂಬಂ ಡ್ ಅಯಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊಗು ವಿಸ್ತಾರ ಆಪುಂಡು. ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ವರಪುಜಾಡ್ ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಅತ್ಯಂತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊ ಅಂಗಮಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 50 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಎಡಯರ್ ಶಾಖೆ ಈ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸವುಂಡು.
== ಅಣೆಕಟ್ಟುಲು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಲು ==
ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಕೇರಳೊದ ಮಲ್ಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಏಷ್ಯಾಡ್ ತನ್ನ ರೀತಿದ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ (ಒಂಜಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್, ಡಬಲ್ ಕರ್ವೇಚರ್ ಪ್ಯಾರಾಬೊಲಿಕ್, ತೆಲ್ತ್ ಆರ್ಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್[ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್. ಅಯಿತ ಜನರೇಟರ್ ಲೆಗ್ 780 ಮೆಗಾವಾಟ್ (6 × 130) ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ-ಕೆನಡಾ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಮೂಲಮಟ್ಟಂ ಡ್ ಭೂಗತ ಸೌಲಭ್ಯೊದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಮಳೆಗಾಲೊಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಜಲಾಶಯೊಲು ಕಮ್ಮಿ ಇಪ್ಪುನಗ ಒಣ ಬೇಸಿಗೆದ ಅವಧಿಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ೧೯೭೬ಡ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಟೈಲ್-ರೇಸ್ ನೀರ್ನ್ (೧೯.೮೩-೭೮.೫ m3/s ನಡುಟು) ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ಮೂಲಮಟ್ಟೊಂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಮುವತ್ತುಪುಝಾ ನದಿತ ತೋಡುಪುಜಾ ಉಪನದಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಲ್ಲಿವಾಸಲ್, ಚೆಂಕುಲಂ, ಪನ್ನಿಯರ್, ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಲೋವರ್ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ ನದಿಡ್ ಬೇತೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಸೌಲಭ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ.<ref>https://theprint.in/opinion/in-monsoon-battered-kerala-idukki-dam-has-stood-tall-to-prevent-floods/97579/</ref>
== ನೀರಾವರಿ ==
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಉಪನದಿಡ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಬಾಲ ರೇಸ್ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಟ್ಟುಗು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಡಳಿಡ್ದ್ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್ ಇಡಾಮಲಯ ಉಪನದಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಎನ್ನಕ್ಕಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಿಡುಗಡೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವಲಂಬಿತ ಕ್ಯಾಚ್ ಡ್ದ್ ಓಡೊಲಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಎಡತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ 32,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (81,000 ಎಕ್ರೆ) ಭೂಮಿನ್ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನೊಲೆನ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್. ಈ ಯೋಜನೆಡ್ 3,048 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1,177 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟ್ ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಎಡ ತೀರೊಡು ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆನ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಅನೇಕ ಲಿಫ್ಟ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸೆರೆ ನದಿ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರ್ ನ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಸಕ್ರಿಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕುಡಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶೊಗು ನೀರ್ ದ ಸರಬರಾಜುನ್ ಭೂತಾಥಂಕೆಟ್ ದ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊದ ಶೇಖರಣಾ ನೀರ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://www.britannica.com/place/Periyar-River</ref>
== ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ==
[[ಫೈಲ್:Bhoothathankettu_Panorama.JPG|thumb|Bhoothathankettu Panorama]]
ವರ್ಗಾವಣೆ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆಲೆನ ಸುರುತ ನಿದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ನೀರ್ ದ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಪೂರೈಸವುನಗ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನೀರ್ ದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಳಾಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಫ್ಲಶ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣೊಡು ನೀರ್ ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಉದಿತ್ಂಡ್. ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ ನದಿಗ್ ಮತ್ತೊಂಜಿ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಡ್ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಪ್ರವಾಹೊದ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು<ref>https://www.amargranth.com/post/periyar-river?srsltid=AfmBOorIp0fgnYUW_kc6f0cUQN2ptZ6RxFYFNhmXEXqP6dzg8KRx3XbD</ref>
ಭಾರತಪ್ಪುಝಾ, ಚಲಕ್ಕುಡಿಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿಲೆಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪರಂಬಿಕುಲಂ ಅಲಿಯಾರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊನು ಕಲ್ಪಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು ಆಯಿನ ನಿರಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನಮಲಯಾರ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಅಡಿಟ್ ಉಂಡು.ಈ ನದಿಲೆಡ್ದ್ ನೀರ್ ನ್ ಪಿಎಪಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾದ್ ಪಕ್ಕದ ಶೋಲಾಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಡೈವರ್ಸನ್ ಲೆಡ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅಯಿತ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರವಾಹೊದ 22 ಶೇಕಡಾನ್ ಕಳೆವೊಂದುಂಡು
== ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ ==
[[ತಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] ಪಂಡ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾಶಯೊದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮೂಲೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಳಗೆ ಸುಮಾರ್ 350 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (140 ಮೈ2) ದ ಆಶ್ರಯೊಡು, ಬದಲಾವಣೆ ಆವಂದಿನ ಮಳೆಕಾಡುಲೆನ ಒಂಜಿ ಮುರಿಯಂದಿನ ಭಾಗ ಉಂಡು. ಈ ಮಳೆಕಾಡುಲು ಗುಡರಾಕಲ್ ಅರಣ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಪಕ್ಕದ ಪಂಬಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ಪೋದು ಗುಡರಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಅಚಂಕೋವಿಲ್ ವಿಭಾಗೊದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಈ ಇಡೀ ಭಾಗೊಡು ಸುಮಾರ್ 600 ರ್ದ್ 700 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (230 ರ್ದ್ 270 ಮೈ2) ಮುಟ್ಟ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಲೆನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ್ ಒದ್ದೆಯಾಯಿನ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಕಾಡುಲು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಉಳಿಯಿನ ಕಮ್ಮಿ ತೊಂದರೆದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ<ref>https://www.agsrt.com/river-periyar-floodprone-zones</ref>
ಪೆರಿಯಾರ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ (ಪಿಟಿಆರ್) ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಸರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮಸ್ತ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಯಿನವು. ಕೇರಳೊದ ಅಂದಾಜಿಡ್ 3,800 ಜಾತಿದ ಆಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್ ಲೆಡ್ 1,966 ಜಾತಿಲು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪಖಂಡೊಡು ಎಲ್ಲಿಲಾ, ಪಿಟಿಆರ್ ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾಲೆನ್ ವರದಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಂದಾಜಿಡ್ 323 ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, 38 ಜಾತಿದ ಮೀನುಲು ಬೊಕ್ಕ 44 ಜಾತಿದ ಸರೀಸೃಪೊಲುಲಾ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಯೋಜನೆ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಅಗಸ್ತ್ಯಮಲೈ-ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಅಖಂಡ ಆನೆ ಶ್ರೇಣಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸುಮಾರ್ 2,000 ಆನೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಜಾತಿಲೆನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ತಳಿತ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಘಾಟಿಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಆನೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಯಿತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗ್ ಲಾ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಭೂದೃಶ್ಯೊಡು ವಾಣಿಜ್ಯ ತೋಟೊಲು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಆನೆಲೆನ ಚಲನೆಗ್ ಅಡ್ಡಿಯಾಪುನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಇತರ ರೂಪೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್
ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಥಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಪೆರಿಯರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಕಿಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, ಕಾಡುದ ಪಕ್ಕಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಪಕ್ಕಿಲು ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಡಾ.ಸಲೀಮ್ ಅಲಿ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಎಲ್ಯ, 25-ಚದರ-ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (10 ಮೈ2) ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು "ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ವೆಂಬನಾಡ್ ಕೆರೆಟ್ ಪರಪುನ ಆಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಒಂಜಿ. ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಕೋಲ್ ಜಲಭೂಮಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್, ಉಂದು ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆಗ್ ರಾಮ್ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದೊಡು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಾಯಿನಂಚ.ಉಂದು 20,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜಲಪಕ್ಷಿಲೆಗ್ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್—ಭಾರತೊಡು ಇಂಚಿನ ಮೂಜಿನೆ ಮಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.<ref>https://biotopeaquariumproject.com/bin/periyar-river-western-ghats-india-psarkar/</ref>
== ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==
ಪೆರಿಯರ್ ದ ಬರಿಟ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲು ಉಂಡು. ಆಳುವಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಅಳುವ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್.ಮಲಯಾಳ ಪಂಚಾಂಗದ ಕುಂಭಂ ಮಾಸದ ಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮರಳು ತೀರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನೊಟು ಭಕ್ತೆರೆಡ್ದ್ ಗುಂಪುಗುಂಪು ಆಪುಂಡು.ಕಾಲಾಡಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ದಿನ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ. ಕಲಾಡಿ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಕ್ಷೆಡ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಶೃಂಗೇರಿದ ಅಪಗದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಪುನಃ ಕಂಡುಹಿಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1910ಡ್ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್|ಕೊಚ್]]ಚಿಡ್ದ್ 52 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (32 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಲಯತೂರು ಚರ್ಚ್ 609 ಮೀಟರ್ (1,998 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಮಲಯತೂರು ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಗ್ ಈ ಚರ್ಚ್ ನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಯಾತ್ರಿಕೆರೆನ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಲಾ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚರ್ಚ್ ಕುರಿಸುಮುಡಿಡ್ ಉಂಡು,ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟೊನು ಭಾಗಶಃ ಪೆರಿಯರ್ (ನದಿ) ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ ಜೀವನ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಅಪೊಸ್ತಲೆರೆನ ಪಾದದ ಮುದ್ರೆ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಗು ಇತ್ತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್.<ref>https://modeldiplomat.com/learn/glossary/periyar-river</ref>
== ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆಲು ==
== ಮಾಲಿನ್ಯ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಲು ಮಸ್ತ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ಆತ್ಂಡ್. ಎಲೂರ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ತ್ಯಾಜ್ಯೊನು ನದಿಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ನ್ "ವಿಷೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಸೆಸ್ಪೂಲ್, ಉಂದೆಟ್ ಡಿಡಿಟಿ, ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್, ಹೆಕ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರೈವೆಲೆಂಟ್ ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಲೀಡ್, ಸೈನೈಡ್, ಬಿಎಚ್ ಸಿ ಇಂಚಿನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ವಿಷೊಲೆನ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನದಿತ ತಳೊಡು ಸೀಸ, ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ, ಪಾದರಸ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ನಿಕಲ್, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತುವುದಂಚಿನ ಭಾರೀ ಲೋಹೊಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸತ್ತ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಎಲೂರ್-ಎಡಯರ್ ಸ್ಟ್ರೆಚ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕೊಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ನಿಷ್ಕಾಸ ವಿಸರ್ಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪೆನಿಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೊನು ಖಚಿತಪಡಿಸವುನವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಲು. ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಮಾಲಿನ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷಿ ಸೇರ್ದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಲೆನ್ ಬಹುತೇಕ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀತ್ಂಡ್.
== ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ==
ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ದ್ ಅಕ್ರಮವಾದ್ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆ. ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಮರಳುದ ಪ್ರಮಾಣ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪಂದೆ ತೆಗೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪಿನ ನಿಜವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ದ್ ಕನಿಷ್ಠ 30 ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅಧ್ಯಯನೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.[[ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಪೆರಿಯರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು, ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಮರಳುಲೆನ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪರಿಸರೊಗು ತೀವ್ರವಾದ್ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ತೂಪುಂಡು
== ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ==
1992ಡ್ದ್ ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರವಾದಿ ಪ್ರೊ. ಸೀತಾರಾಮನ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆರ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಅಲುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ಮಾಲಿನ್ಯೊನು ತಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು.
== ಲಡಾಯಿ ==
ನದಿಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಯುತತೆ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ವಿವಾದದ ಅಂಶೊಲು ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ವಿವಾದ ಉಂಡು. ಕೇರಳ ಪನ್ಪುಂಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಇಂಟ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆತ ಒವ್ವೆ ಭಾಗಲಾ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಪರಪುಂಡು. ಈ ಸುದೆ ಕೇರಳೊಡ್ ಸುರು ಆದ್ ಪೂರಾ ಕೇರಳೊಡ್ ಪರೊಂದು ಪೋದು ಕೇರಳೊಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು. ಈ ಸತ್ಯೊಲೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡಲಾ, ಪೆರಿಯರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ಎದುರಿಸವುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು.ಅಪಗದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವೆ ವಿ ಆರ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ಸಹಿ ಪಾಡ್ದಿನ 1950 ದ ವರದಿನ್ ಲಾ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಕೆಲವು ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಮೂಲಭೂತವಾದ್, ನದಿತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆದ ವಿವಾದ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಕೇರಳ ನದಿತ ಪ್ರವಾಹೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು ಆಂಡ ತಮಿಳುನಾಡು ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು.ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 7 ಮೇ 2014 ಗ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪುಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಕೇರಳದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಾತ್ರ ಏರುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಾಂಟುಂಡು, ತಮಿಳುನಾಡುದ ಭೂಮಿದ ಒವ್ವೆ ಭಾಗೊಲಾ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಇಜ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ್ತ ಒಂಜಿ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯ ಅತ್ತ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊ ತಮಿಳುನಾಡುಡು ಉಂಡು .<ref>http://eprints.nias.res.in/297/1/B4-2010-_Mullaperiyar.pdf</ref>
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
9zwe35bkc54al7vdwo2nafz57oym9xi
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:AI-generated
10
27882
365424
2026-04-06T23:33:00Z
en>Pppery
0
Done
365424
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{AI-generated}} begin-->{{Ambox
| name = AI-generated
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| small = {{{small|}}}
| type = content
| image = [[File:OOjs UI icon robot.svg|40px|class=skin-invert|alt=icon]]
| class = ambox-ai-generated
| issue = {{#if:{{{partial|}}}|Parts of this|This}} {{#if:{{{section|}}}|section|{{{1|article}}}}} '''{{yesno|{{{certain|}}}|no=may incorporate|yes=incorporates}} text from a [[WP:Large language models|large language model]], which is [[WP:LLM|prohibited in Wikipedia articles]]'''.
| fix = {{#if:{{{plural|}}}|They|It}} may include [[Hallucination (artificial intelligence)|hallucinated]] information, [[WP:COPYVIO|copyright violations]], claims not [[WP:V|verified]] in cited sources, [[Wikipedia:OR|original research]], or [[WP:Fictitious references|fictitious references]]. Any such material should be [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} removed]. {{#if:{{{reason|}}}|The reason given is: '''{{{reason}}}'''}}
| removalnotice = yes
| cat = Articles containing suspected AI-generated texts
| date = {{{date|}}}
| all =
}}<!--{{AI-generated}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! -->
</noinclude>
dpbmv6jt6p7kxdkubxd7o3x2u7pjw7x
365425
365424
2026-08-15T05:05:03Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:AI-generated]]
365424
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{AI-generated}} begin-->{{Ambox
| name = AI-generated
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| small = {{{small|}}}
| type = content
| image = [[File:OOjs UI icon robot.svg|40px|class=skin-invert|alt=icon]]
| class = ambox-ai-generated
| issue = {{#if:{{{partial|}}}|Parts of this|This}} {{#if:{{{section|}}}|section|{{{1|article}}}}} '''{{yesno|{{{certain|}}}|no=may incorporate|yes=incorporates}} text from a [[WP:Large language models|large language model]], which is [[WP:LLM|prohibited in Wikipedia articles]]'''.
| fix = {{#if:{{{plural|}}}|They|It}} may include [[Hallucination (artificial intelligence)|hallucinated]] information, [[WP:COPYVIO|copyright violations]], claims not [[WP:V|verified]] in cited sources, [[Wikipedia:OR|original research]], or [[WP:Fictitious references|fictitious references]]. Any such material should be [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} removed]. {{#if:{{{reason|}}}|The reason given is: '''{{{reason}}}'''}}
| removalnotice = yes
| cat = Articles containing suspected AI-generated texts
| date = {{{date|}}}
| all =
}}<!--{{AI-generated}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! -->
</noinclude>
dpbmv6jt6p7kxdkubxd7o3x2u7pjw7x
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Column
10
27883
365430
2025-10-03T01:22:24Z
en>Jonesey95
0
fix text color in dark mode; this generally works but may cause problems, in which case revert or try specifying a different CSS value
365430
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src = "Column/styles.css" />{{#if:{{{1|}}}|<div class="columns-start columns-{{{num|2}}} {{{class|}}}" {{#if:{{{bgcolor|}}}{{{width|}}}|style="{{#if:{{{bgcolor|}}}|background-color: {{{bgcolor}}};color:inherit;}} {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}}}}"}}><div class="column">
{{#invoke:separated entries|main|separator= </div><div class="column"> }}</div><div style="clear: both"></div></div>|<noinclude><div></noinclude></div><div class="column">}}<noinclude></div>
{{Documentation|Template:Columns-start/doc}}
<!-- Add categories to the /doc subpage, interwikis to Wikidata, not here -->
</noinclude>
nqoz859cezxm0s8yuyznuoe0ask6a2p
365431
365430
2026-08-15T05:05:04Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Column]]
365430
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src = "Column/styles.css" />{{#if:{{{1|}}}|<div class="columns-start columns-{{{num|2}}} {{{class|}}}" {{#if:{{{bgcolor|}}}{{{width|}}}|style="{{#if:{{{bgcolor|}}}|background-color: {{{bgcolor}}};color:inherit;}} {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}}}}"}}><div class="column">
{{#invoke:separated entries|main|separator= </div><div class="column"> }}</div><div style="clear: both"></div></div>|<noinclude><div></noinclude></div><div class="column">}}<noinclude></div>
{{Documentation|Template:Columns-start/doc}}
<!-- Add categories to the /doc subpage, interwikis to Wikidata, not here -->
</noinclude>
nqoz859cezxm0s8yuyznuoe0ask6a2p
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Column/styles.css
10
27884
365432
2022-05-21T02:44:38Z
en>Izno
0
remove overspecification, remove 100% default width
365432
sanitized-css
text/css
/* {{pp-template}} */
@media (min-width: 720px) {
.columns-start .column {
/* @noflip */
float: left;
min-width: 20em;
}
.columns-2 .column {
width: 50%;
}
.columns-3 .column {
width: 33.3%;
}
.columns-4 .column {
width: 25%;
}
.columns-5 .column {
width: 20%;
}
}
l9yl36qb57jm0ip66yjkwpqnh674s3b
365433
365432
2026-08-15T05:05:04Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Column/styles.css]]
365432
sanitized-css
text/css
/* {{pp-template}} */
@media (min-width: 720px) {
.columns-start .column {
/* @noflip */
float: left;
min-width: 20em;
}
.columns-2 .column {
width: 50%;
}
.columns-3 .column {
width: 33.3%;
}
.columns-4 .column {
width: 25%;
}
.columns-5 .column {
width: 20%;
}
}
l9yl36qb57jm0ip66yjkwpqnh674s3b
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Fakelink
10
27885
365434
2019-05-05T19:07:42Z
en>K6ka
0
K6ka moved page [[Template:Fakelink]] to [[Template:Fake link]] over redirect: For consistency with other "Fake" templates
365434
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Fake link]]
{{R from move}}
0bi5neck21vou4g3shssyj9k6uxhphp
365435
365434
2026-08-15T05:05:04Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Fakelink]]
365434
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Fake link]]
{{R from move}}
0bi5neck21vou4g3shssyj9k6uxhphp
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:AI-generated/doc
10
27886
365438
2026-08-14T19:23:49Z
en>Perryprog
0
As far I can tell this ifeq isn't doing anything as this doc page isn't used by {{AI-generated inline}}
365438
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
<!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) -->
{{redirect-distinguish|Template:ChatGPT|Template:OpenAI|Template:Generative AI editnotice}}
{{Template shortcut|Aig}}
{{High-use}}
{{Lua|Module:Check for unknown parameters}}
==When to use==
This tag identifies articles that will need extensive review because they appear to have been generated, even if only in part, using an [[Wikipedia:Large language models|large language model]]. It will add articles to dated subcategories of [[:Category:Articles containing suspected AI-generated texts]].
Such models often produce pages that have many issues, including but not limited to [[WP:COPYVIO|copyright violations]], [[WP:close paraphrasing|close paraphrasing]] from copyrighted sources (or from [[WP:CIRCULAR|Wikipedia itself]]), factual errors, formatting issues, and fictitious but plausible-seeming references. Additionally, the prose itself may be [[WP:AISIGNS|stilted, promotional, or occasionally ludicrous]]. If you see these signs, consider applying this tag.
=== Alternatives ===
Pages that are proven to be in violation of copyright should be nominated for deletion using {{tl|Db-copyvio}}. Pages that are patent nonsense should be nominated for deletion using {{tl|Db-nonsense}}. Pages that are entirely LLM-generated with no plausible human review should either be fixed or nominated for deletion using {{tl|Db-llm}}. Pages that are presumed to be LLM-generated due to coinciding in timing and pattern with contributions by the same user which has been determined to be LLM-generated should be tagged with {{tl|Prod llm}}.
Pages that are incomprehensible or have other major issues should be sent to the appropriate [[WP:XFD|deletion discussion]] page.
If problems are correctable with the skills you already possess, consider being [[WP:bold|bold]] and fixing it yourself, rather than applying this template and leaving it for someone else to clean up.
If you feel that an article needs a significant amount of cleanup, you can post it to the [[Wikipedia:AINB|AI noticeboard]]. Editors will give your submitted article a cleanup and fix any problems associated with it.
== How to use ==
Place {{Tlx|AI-generated|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} at the top of the disputed article, then '''explain your reasons on the page's [[WP:TP|talk page]].''' If the date is not included it will likely be added later by a [[WP:BOT|bot]]. You can [[Help:Substitution|substitute]] the template to automatically fill the date parameter by doing {{tlxs|AI-generated}}.
Optional parameters include:
* {{para|1}} (or an empty parameter): changes the default descriptor (i.e., "article"). For example, {{tlx|AI-generated|section}} changes it to "section".
* {{para|talk}}: links to a specific section on the talk page for discussion.
* {{para|section}}: any value changes the default descriptor (i.e., "article") to "section".
* {{para|partial}}: Changes the wording to "Parts of this article", as opposed to "This article", to indicate edits that are not confined to a single section but do not involve the whole article.
* {{para|reason}}: explanation of why you tagged this article (e.g., "See {{fakelink|Wikipedia:WikiProject AI Cleanup/Noticeboard/2026-01-01 User:Example}}" or "99% rating at example-detector.com")
* {{para|certain}}: changes the wording to "incorporates text", as opposed to "may incorporate text".
Example of {{para|certain|yes}} being employed:
{{AI-generated|certain=yes}}
This [[Wikipedia:Template|template]] is a [[Wikipedia:Avoid self-references|self-reference]].
== When to remove ==
As is the case for most maintenance tags, this should only be removed once the problems are undetectable or demonstrably non-existent.
To that end, when this tag is applied to an article in good faith, it should ideally only be removed once every word and fact potentially affected has been reviewed. LLMs are capable of expert-like speech, fraudulent or mischaracterized sources and misleading material, and that may extend beyond even what the original editor noticed when adding this tag. When the problem is especially pervasive in an article, consider this tag a specialization of [[Template:Cleanup rewrite]], although remember that the speedy deletion criterion [[Wikipedia:G15]] may apply.
When applied to a section, only the words and facts of the section need to be reviewed for resolution. As well, if all affected material is easily detectable and removed without thorough review of the entire article, that too may merit the removal of this tag.
== TemplateData ==
{{TemplateData header}}
<templatedata>
{
"params": {
"1": {
"label": "Affected area",
"description": "Text to replace the word \"article\", usually \"section\"",
"example": "section",
"type": "line",
"autovalue": "section"
},
"date": {
"label": "Month and year",
"description": "The month and year that the template was placed (in full). \"{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}\" inserts the current month and year automatically.",
"example": "January 2023",
"type": "line",
"autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}",
"suggested": true
},
"certain": {
"description": "Changes the wording to \"incorporates text\", as opposed to \"may incorporate text\"",
"example": "yes",
"type": "boolean",
"default": "no"
},
"talk": {
"label": "Talk page section",
"description": "Section name on the talk page for further discussion",
"type": "line"
},
"small": {},
"section": {},
"reason": {
"label": "reason",
"description": "Why you tagged this article. Will be displayed in article.",
"example": "See [[WP:AIN#User:Example]]",
"type": "string",
"suggested": true
}
},
"description": "This tag is intended to identify articles that need extensive examination because they appear to have been generated using a large language model without rigorous scrutiny.",
"format": "inline",
"paramOrder": [
"1",
"date",
"certain",
"talk",
"reason",
"small",
"section"
]
}
</templatedata>
== Categorization ==
This template will add pages on which it is used to a dated subcategory of [[:Category:Articles containing suspected AI-generated texts]].
<!--- Tracking category that contains all pages doesn't exist yet
=== Tracking categories ===
* [[:Category:All pages containing suspected AI-generated texts]] --->
== See also ==
{{Artificial intelligence templates}}
* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:AbuseLog&wpSearchFilter=1325 Potential AI-generated text] edit filter log
<includeonly>{{sandbox other||
<!-- Categories below this line and interwikis at Wikidata, Thanks -->
[[Category:Article message templates]]
[[Category:Artificial intelligence templates]]
[[Category:Templates that add a tracking category]]
[[Category:Cleanup templates]]
}}</includeonly>
pn20uvg8jp4121vgrw49ae4a0n2env4
365439
365438
2026-08-15T05:05:05Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:AI-generated/doc]]
365438
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
<!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) -->
{{redirect-distinguish|Template:ChatGPT|Template:OpenAI|Template:Generative AI editnotice}}
{{Template shortcut|Aig}}
{{High-use}}
{{Lua|Module:Check for unknown parameters}}
==When to use==
This tag identifies articles that will need extensive review because they appear to have been generated, even if only in part, using an [[Wikipedia:Large language models|large language model]]. It will add articles to dated subcategories of [[:Category:Articles containing suspected AI-generated texts]].
Such models often produce pages that have many issues, including but not limited to [[WP:COPYVIO|copyright violations]], [[WP:close paraphrasing|close paraphrasing]] from copyrighted sources (or from [[WP:CIRCULAR|Wikipedia itself]]), factual errors, formatting issues, and fictitious but plausible-seeming references. Additionally, the prose itself may be [[WP:AISIGNS|stilted, promotional, or occasionally ludicrous]]. If you see these signs, consider applying this tag.
=== Alternatives ===
Pages that are proven to be in violation of copyright should be nominated for deletion using {{tl|Db-copyvio}}. Pages that are patent nonsense should be nominated for deletion using {{tl|Db-nonsense}}. Pages that are entirely LLM-generated with no plausible human review should either be fixed or nominated for deletion using {{tl|Db-llm}}. Pages that are presumed to be LLM-generated due to coinciding in timing and pattern with contributions by the same user which has been determined to be LLM-generated should be tagged with {{tl|Prod llm}}.
Pages that are incomprehensible or have other major issues should be sent to the appropriate [[WP:XFD|deletion discussion]] page.
If problems are correctable with the skills you already possess, consider being [[WP:bold|bold]] and fixing it yourself, rather than applying this template and leaving it for someone else to clean up.
If you feel that an article needs a significant amount of cleanup, you can post it to the [[Wikipedia:AINB|AI noticeboard]]. Editors will give your submitted article a cleanup and fix any problems associated with it.
== How to use ==
Place {{Tlx|AI-generated|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} at the top of the disputed article, then '''explain your reasons on the page's [[WP:TP|talk page]].''' If the date is not included it will likely be added later by a [[WP:BOT|bot]]. You can [[Help:Substitution|substitute]] the template to automatically fill the date parameter by doing {{tlxs|AI-generated}}.
Optional parameters include:
* {{para|1}} (or an empty parameter): changes the default descriptor (i.e., "article"). For example, {{tlx|AI-generated|section}} changes it to "section".
* {{para|talk}}: links to a specific section on the talk page for discussion.
* {{para|section}}: any value changes the default descriptor (i.e., "article") to "section".
* {{para|partial}}: Changes the wording to "Parts of this article", as opposed to "This article", to indicate edits that are not confined to a single section but do not involve the whole article.
* {{para|reason}}: explanation of why you tagged this article (e.g., "See {{fakelink|Wikipedia:WikiProject AI Cleanup/Noticeboard/2026-01-01 User:Example}}" or "99% rating at example-detector.com")
* {{para|certain}}: changes the wording to "incorporates text", as opposed to "may incorporate text".
Example of {{para|certain|yes}} being employed:
{{AI-generated|certain=yes}}
This [[Wikipedia:Template|template]] is a [[Wikipedia:Avoid self-references|self-reference]].
== When to remove ==
As is the case for most maintenance tags, this should only be removed once the problems are undetectable or demonstrably non-existent.
To that end, when this tag is applied to an article in good faith, it should ideally only be removed once every word and fact potentially affected has been reviewed. LLMs are capable of expert-like speech, fraudulent or mischaracterized sources and misleading material, and that may extend beyond even what the original editor noticed when adding this tag. When the problem is especially pervasive in an article, consider this tag a specialization of [[Template:Cleanup rewrite]], although remember that the speedy deletion criterion [[Wikipedia:G15]] may apply.
When applied to a section, only the words and facts of the section need to be reviewed for resolution. As well, if all affected material is easily detectable and removed without thorough review of the entire article, that too may merit the removal of this tag.
== TemplateData ==
{{TemplateData header}}
<templatedata>
{
"params": {
"1": {
"label": "Affected area",
"description": "Text to replace the word \"article\", usually \"section\"",
"example": "section",
"type": "line",
"autovalue": "section"
},
"date": {
"label": "Month and year",
"description": "The month and year that the template was placed (in full). \"{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}\" inserts the current month and year automatically.",
"example": "January 2023",
"type": "line",
"autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}",
"suggested": true
},
"certain": {
"description": "Changes the wording to \"incorporates text\", as opposed to \"may incorporate text\"",
"example": "yes",
"type": "boolean",
"default": "no"
},
"talk": {
"label": "Talk page section",
"description": "Section name on the talk page for further discussion",
"type": "line"
},
"small": {},
"section": {},
"reason": {
"label": "reason",
"description": "Why you tagged this article. Will be displayed in article.",
"example": "See [[WP:AIN#User:Example]]",
"type": "string",
"suggested": true
}
},
"description": "This tag is intended to identify articles that need extensive examination because they appear to have been generated using a large language model without rigorous scrutiny.",
"format": "inline",
"paramOrder": [
"1",
"date",
"certain",
"talk",
"reason",
"small",
"section"
]
}
</templatedata>
== Categorization ==
This template will add pages on which it is used to a dated subcategory of [[:Category:Articles containing suspected AI-generated texts]].
<!--- Tracking category that contains all pages doesn't exist yet
=== Tracking categories ===
* [[:Category:All pages containing suspected AI-generated texts]] --->
== See also ==
{{Artificial intelligence templates}}
* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:AbuseLog&wpSearchFilter=1325 Potential AI-generated text] edit filter log
<includeonly>{{sandbox other||
<!-- Categories below this line and interwikis at Wikidata, Thanks -->
[[Category:Article message templates]]
[[Category:Artificial intelligence templates]]
[[Category:Templates that add a tracking category]]
[[Category:Cleanup templates]]
}}</includeonly>
pn20uvg8jp4121vgrw49ae4a0n2env4
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Artificial intelligence templates
10
27887
365440
2026-07-02T10:50:27Z
en>MrPersonHumanGuy
0
new talk page banner
365440
wikitext
text/x-wiki
{{column|num=2|1=
* For content:
** {{t|AI-generated}} <small>(Maintenance banner)</small>
** {{t|AI-generated inline}} <small>(Inline tag)</small>
** {{t|AI-generated span}} <small>(Inline tag)</small>
* For sources:
** {{t|AI-generated source?}} <small>(Inline tag)</small>
** {{t|AI-retrieved source}} <small>(Inline tag)</small>
* {{t|Upscaled images}} <small>(Maintenance banner)</small>
**{{tl|Upscaled inline}} <small>(Inline tag)</small>
* {{t|Uw-ai1}}, {{t|Uw-ai2}}, {{t|Uw-ai3}}, {{t|Uw-ai4}}
:::<small>(Warnings for article content)</small>
* {{t|Uw-aitalk1}}, {{t|Uw-aitalk2}}, {{t|Uw-aitalk3}}, {{t|Uw-aitalk4}}
:::<small>(Warnings for discussion comments)</small>
|2=
*{{tl|Welcome-LLM}} <small>(Welcome with warning)</small>
* {{t|Uw-create-ai1}}, {{t|Uw-create-ai2}} <small>(Creation warning)</small>
* {{tlg|AfC submission|D|ai}} <small>(Declining drafts)</small>
** {{tlg|AfC decline|reason{{=}}ai}} <small>(Notifying users)</small>
* {{tl|Db-g15}} <small>(Speedy deletion nomination)</small>
**{{tlg|Db-llm-notice|<var>PageName</var>}} <small>(Notifying users)</small>
* {{tl|Prod llm}} <small>(Proposed deletion nomination)</small>
* {{t|Collapse AI top}} <small>(Talk page)</small>
* {{t|AINB-notice}} <small>(Notifying users of noticeboard discussion)</small>
* {{t|AINB talk notice}} <small>(Reminding users that noticeboard exists)</small>
* {{t|Uw-llmblock}} <small>(Block notice)</small>
* {{t|Looks AI-generated}}, {{t|MegaphoneAI}}
:::<small>(Inline comment-level icons)</small>
}}
{{center|<small>{{see|Wikipedia:Artificial intelligence resources}}</small>
}}<noinclude>
{{documentation|content=
Add {{tlc|Artificial intelligence templates}} into the "See also" section in the documentation of relevant templates.
[[Category:Documentation see also templates]]
[[Category:Artificial intelligence templates|Δ]]
}}</noinclude>
phgewah8nirnjczg27x54r2uvjzzdl6
365441
365440
2026-08-15T05:05:06Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Artificial_intelligence_templates]]
365440
wikitext
text/x-wiki
{{column|num=2|1=
* For content:
** {{t|AI-generated}} <small>(Maintenance banner)</small>
** {{t|AI-generated inline}} <small>(Inline tag)</small>
** {{t|AI-generated span}} <small>(Inline tag)</small>
* For sources:
** {{t|AI-generated source?}} <small>(Inline tag)</small>
** {{t|AI-retrieved source}} <small>(Inline tag)</small>
* {{t|Upscaled images}} <small>(Maintenance banner)</small>
**{{tl|Upscaled inline}} <small>(Inline tag)</small>
* {{t|Uw-ai1}}, {{t|Uw-ai2}}, {{t|Uw-ai3}}, {{t|Uw-ai4}}
:::<small>(Warnings for article content)</small>
* {{t|Uw-aitalk1}}, {{t|Uw-aitalk2}}, {{t|Uw-aitalk3}}, {{t|Uw-aitalk4}}
:::<small>(Warnings for discussion comments)</small>
|2=
*{{tl|Welcome-LLM}} <small>(Welcome with warning)</small>
* {{t|Uw-create-ai1}}, {{t|Uw-create-ai2}} <small>(Creation warning)</small>
* {{tlg|AfC submission|D|ai}} <small>(Declining drafts)</small>
** {{tlg|AfC decline|reason{{=}}ai}} <small>(Notifying users)</small>
* {{tl|Db-g15}} <small>(Speedy deletion nomination)</small>
**{{tlg|Db-llm-notice|<var>PageName</var>}} <small>(Notifying users)</small>
* {{tl|Prod llm}} <small>(Proposed deletion nomination)</small>
* {{t|Collapse AI top}} <small>(Talk page)</small>
* {{t|AINB-notice}} <small>(Notifying users of noticeboard discussion)</small>
* {{t|AINB talk notice}} <small>(Reminding users that noticeboard exists)</small>
* {{t|Uw-llmblock}} <small>(Block notice)</small>
* {{t|Looks AI-generated}}, {{t|MegaphoneAI}}
:::<small>(Inline comment-level icons)</small>
}}
{{center|<small>{{see|Wikipedia:Artificial intelligence resources}}</small>
}}<noinclude>
{{documentation|content=
Add {{tlc|Artificial intelligence templates}} into the "See also" section in the documentation of relevant templates.
[[Category:Documentation see also templates]]
[[Category:Artificial intelligence templates|Δ]]
}}</noinclude>
phgewah8nirnjczg27x54r2uvjzzdl6
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Uw-ai1
10
27888
365442
2026-07-30T06:57:16Z
en>Mathglot
0
/* See also */ New.
365442
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{{icon|[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]]}}} Hello, I'm <includeonly>[[User:{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}|{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}]]</includeonly><noinclude>[[User:Example|Example]]</noinclude>. An edit that you recently made {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{1|}}}|to [[:{{{1|}}}]]}} seemed to be generated using a [[large language model]] (an "[[AI chatbot]]" or other application using such technology). Text produced by these applications is [[Wikipedia:Writing articles with large language models|not allowed on Wikipedia]], and may contain factually inaccurate statements, fictitious citations, or other problems. You should instead read [[WP:RS|reliable sources]] and then summarize those in your own words. Your edit may have been [[Help:Reverting|reverted]]. If you want to practice editing, please use {{safesubst:<noinclude/>sandbox link}}. If you think a mistake was made, or if you have any questions, you can leave me a message on [[User talk:<includeonly>{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}</includeonly><noinclude>Jimbo Wales</noinclude>|my talk page]], or ask your questions at the [[Wikipedia:Teahouse|Teahouse]], a friendly place for new users. {{{2|Thanks.}}}{{{category|[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]}}}<!-- Template:uw-ai1 --><noinclude>
{{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=yes |noredwarn=yes |see also={{t|Welcome-LLM}}, combining a welcome message for new users, as well as advice cautioning against LLM usage}}{{Sandbox other||
<!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: -->
[[Category:Artificial intelligence templates]]
}}</noinclude>
r4fhm7hh4c2edhtf0jws5pwynsaaw4y
365443
365442
2026-08-15T05:08:01Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-ai1]]
365442
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{{icon|[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]]}}} Hello, I'm <includeonly>[[User:{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}|{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}]]</includeonly><noinclude>[[User:Example|Example]]</noinclude>. An edit that you recently made {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{1|}}}|to [[:{{{1|}}}]]}} seemed to be generated using a [[large language model]] (an "[[AI chatbot]]" or other application using such technology). Text produced by these applications is [[Wikipedia:Writing articles with large language models|not allowed on Wikipedia]], and may contain factually inaccurate statements, fictitious citations, or other problems. You should instead read [[WP:RS|reliable sources]] and then summarize those in your own words. Your edit may have been [[Help:Reverting|reverted]]. If you want to practice editing, please use {{safesubst:<noinclude/>sandbox link}}. If you think a mistake was made, or if you have any questions, you can leave me a message on [[User talk:<includeonly>{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}</includeonly><noinclude>Jimbo Wales</noinclude>|my talk page]], or ask your questions at the [[Wikipedia:Teahouse|Teahouse]], a friendly place for new users. {{{2|Thanks.}}}{{{category|[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]}}}<!-- Template:uw-ai1 --><noinclude>
{{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=yes |noredwarn=yes |see also={{t|Welcome-LLM}}, combining a welcome message for new users, as well as advice cautioning against LLM usage}}{{Sandbox other||
<!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: -->
[[Category:Artificial intelligence templates]]
}}</noinclude>
r4fhm7hh4c2edhtf0jws5pwynsaaw4y
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Sandbox link
10
27889
365444
2025-11-14T22:02:21Z
en>Chaotic Enby
0
fix for temporary accounts (which can't create user sandboxes)
365444
wikitext
text/x-wiki
{{safesubst:<noinclude/>IP-talk|the [[Wikipedia:Sandbox|sandbox]]|{{safesubst:<noinclude/>If temporary account|the [[Wikipedia:Sandbox|sandbox]]|[[{{safesubst:<noinclude />SUBJECTPAGENAME}}/sandbox|your sandbox]]}}|the [[Wikipedia:Sandbox|sandbox]]}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
jb5skuqsy2z4v6vf39zx7e23grl03sh
365445
365444
2026-08-15T05:08:02Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Sandbox_link]]
365444
wikitext
text/x-wiki
{{safesubst:<noinclude/>IP-talk|the [[Wikipedia:Sandbox|sandbox]]|{{safesubst:<noinclude/>If temporary account|the [[Wikipedia:Sandbox|sandbox]]|[[{{safesubst:<noinclude />SUBJECTPAGENAME}}/sandbox|your sandbox]]}}|the [[Wikipedia:Sandbox|sandbox]]}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
jb5skuqsy2z4v6vf39zx7e23grl03sh
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Uw-ai2
10
27890
365446
2026-05-09T22:24:19Z
en>Newslinger
0
Add [[Category:Artificial intelligence templates]], implemented from [[Template:Uw-ai2/sandbox|sandbox]] edit
365446
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{{icon|[[File:Information orange.svg|25px|alt=Information icon]]}}} Please refrain from making edits generated using a [[large language model]] (an "[[AI chatbot]]" or other application using such technology) to Wikipedia pages{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{1|}}}|, such as those you made to [[:{{{1}}}]]}}, as LLM-generated content is [[Wikipedia:Writing articles with large language models|prohibited on Wikipedia]]. Your edits have been [[Help:Reverting|reverted]]. If you would like to experiment, please use {{safesubst:<noinclude/>sandbox link}}. {{{2|Thank you.}}}{{{category|[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]}}}<!-- Template:uw-ai2 --><noinclude>
{{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=yes |noredwarn=yes }}{{Sandbox other||
<!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: -->
[[Category:Artificial intelligence templates]]
}}</noinclude>
s4avf5cg4pw9y2h1vfy290aei9aidb7
365447
365446
2026-08-15T05:08:18Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-ai2]]
365446
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{{icon|[[File:Information orange.svg|25px|alt=Information icon]]}}} Please refrain from making edits generated using a [[large language model]] (an "[[AI chatbot]]" or other application using such technology) to Wikipedia pages{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{1|}}}|, such as those you made to [[:{{{1}}}]]}}, as LLM-generated content is [[Wikipedia:Writing articles with large language models|prohibited on Wikipedia]]. Your edits have been [[Help:Reverting|reverted]]. If you would like to experiment, please use {{safesubst:<noinclude/>sandbox link}}. {{{2|Thank you.}}}{{{category|[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]}}}<!-- Template:uw-ai2 --><noinclude>
{{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=yes |noredwarn=yes }}{{Sandbox other||
<!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: -->
[[Category:Artificial intelligence templates]]
}}</noinclude>
s4avf5cg4pw9y2h1vfy290aei9aidb7
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Uw-ai3
10
27891
365448
2026-05-09T22:30:26Z
en>Newslinger
0
Add [[Category:Artificial intelligence templates]]
365448
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{<includeonly>safesubst:</includeonly>Uw3
|page={{{1|}}}
|extra=Adding LLM-generated content is [[Wikipedia:Writing articles with large language models|prohibited on Wikipedia]]. {{{2|}}}
|reason={{{reason|edit Wikipedia using a [[large language model]] (an "[[AI chatbot]]" or other application using such technology)}}}
}}{{{category|[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]}}}<!-- Template:uw-ai3 --><noinclude>
{{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=yes |nothankyou=yes |noredwarn=yes }}{{Sandbox other||
<!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: -->
[[Category:Artificial intelligence templates]]
}}</noinclude>
7jjx6ajeikrqwzrbgj6qulov5bbwflf
365449
365448
2026-08-15T05:08:34Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-ai3]]
365448
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{<includeonly>safesubst:</includeonly>Uw3
|page={{{1|}}}
|extra=Adding LLM-generated content is [[Wikipedia:Writing articles with large language models|prohibited on Wikipedia]]. {{{2|}}}
|reason={{{reason|edit Wikipedia using a [[large language model]] (an "[[AI chatbot]]" or other application using such technology)}}}
}}{{{category|[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]}}}<!-- Template:uw-ai3 --><noinclude>
{{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=yes |nothankyou=yes |noredwarn=yes }}{{Sandbox other||
<!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: -->
[[Category:Artificial intelligence templates]]
}}</noinclude>
7jjx6ajeikrqwzrbgj6qulov5bbwflf
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Uw-ai4
10
27892
365450
2026-05-09T22:30:45Z
en>Newslinger
0
Add [[Category:Artificial intelligence templates]]
365450
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{<includeonly>safesubst:</includeonly>Uw4
|page={{{1|}}}
|extra={{{2|}}}
|reason={{{reason|edit Wikipedia using a [[large language model]], which is [[Wikipedia:Writing articles with large language models|prohibited]]}}}
}}<noinclude><!-- Template:uw-ai4 -->
{{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=no |nothankyou=yes |noredwarn=yes }}{{Sandbox other||
<!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: -->
[[Category:Artificial intelligence templates]]
}}</noinclude>
solfpndm33ka0ud375xyjtjcxs8hhms
365451
365450
2026-08-15T05:08:49Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-ai4]]
365450
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{<includeonly>safesubst:</includeonly>Uw4
|page={{{1|}}}
|extra={{{2|}}}
|reason={{{reason|edit Wikipedia using a [[large language model]], which is [[Wikipedia:Writing articles with large language models|prohibited]]}}}
}}<noinclude><!-- Template:uw-ai4 -->
{{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=no |nothankyou=yes |noredwarn=yes }}{{Sandbox other||
<!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: -->
[[Category:Artificial intelligence templates]]
}}</noinclude>
solfpndm33ka0ud375xyjtjcxs8hhms
ವೈಶಾಖನ್
0
27893
365452
2026-08-15T05:44:56Z
Kavitha G. Kana
1040
"[[:en:Special:Redirect/revision/1352127260|Vaisakhan]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು
365452
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox writer
| name = ವೈಶಾಖನ್
| image = Vaisakhan_Image.jpg
| birth_name = ಎಂ. ಕೆ. ಗೊಪಿನಾಥನ್ ನಾಯರ್
| birth_place = [[ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾ]], ಭಾರತ
| birth_date = {{b-da|27 ಜೂನ್ 1940}}
| genre = [[ಎಲ್ಯ ಕಥೆಕುಲು]], [[ಚಿತ್ರ ಕಥೆಕುಲು]]
| language = [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| alma_mater = {{ublist | [[ಮಹರಾಜಾ ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] | [[ನಿರ್ಮಲ ಕಾಲೇಜು, ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾ|ನಿರ್ಮಲ ಕಾಲೇಜು]] | [[ಸೈಂಟ್. ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು]]}}
}}
'''ವೈಶಾಖನ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ '''ಎಂ.ಕೆ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ನಾಯರ್''' ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಎಲ್ಯ ಕತೆಗಾರೆ, ನಾಟಕಕಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರಕಥೆಕಾರೆರ್. ೨೦೨೨ ಮುಟ್ಟ, ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/eng_about.htm|title=KERALA SAHITYA AKADEMI - About|accessdate=2016-12-07}}</ref> ಇತ್ತೆ ಆರ್ 32 ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ದಿವಂಗತ್ ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ನ ಬದಲ್ಗ್ ತಿರುರ್ತುಂಚನ್ ಸ್ಮರಕಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಮಾತೆರ್ನಲಾ ಒಪ್ಪಿಗೆಡ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಕತೆಕುಲು ಶೈಲಿಡ್ ಸರಳತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯೊಡು ಪೊಸತನೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಜನ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆನ್ ಅಕ್ಲೆನ ದುಂಬುದ ಚಿತ್ರ ಆದ್ ತೋಜಾವೆರ್.
== ಜೀವನ, ಕಲ್ಪಾಟಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ವೈಶಾಖನ್ 1940ಡ್ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ಆದ್ ಎ ವಿ ಕೃಷ್ಣ ಕುರುಪ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾರಾಯಣಿ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. <ref name=":0">{{Citation|last=tommattam|title=Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.|date=2011-01-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24|access-date=2016-12-07}}</ref> ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ, <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/a-special-gettogether-at-maharajas-college/article3034932.ece|title=A special get-together at Maharaja's college|date=17 December 2016|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref> ನಿರ್ಮಲಾ ಕಾಲೇಜು, <ref>{{Cite web|url=http://www.nirmalaalumni.org/prominentalumni.htm|title=Nirmala Alumni Association|website=www.nirmalaalumni.org|accessdate=2016-12-07}}</ref> ಬೊಕ್ಕ ಸಂತ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವಿದ್ಯೆನ್ಸ್ ಪಡೆಯೆರ್.
೧೯೬೪ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಡ್ (ಭಾರತ) ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ೨೦ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ವೈಶಾಖನ್ ನನ ದುಂಬುದ ಜೀವನ ಬರವುಗ್ ಕೊರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ದೆತೊನುವೆರ್. <ref name=":0">{{Citation|last=tommattam|title=Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.|date=2011-01-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24|access-date=2016-12-07}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="" id="CITEREFtommattam2011">tommattam (5 January 2011), [https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24 ''Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.'']<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">7 December</span> 2016</span></cite></ref>
ವೈಶಾಖನ್ ಪದ್ಮಾನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, ಪದ್ಮಾ 1998ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್ - ಪ್ರವೀಣ್, ಪ್ರದೀಪ್, ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾ. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ರಾಘವಪುರಂ, ಚಿತ್ತೂರು, ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್.
ವೈಶಾಖನ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಬೀರವಾಯಿನ ಕೃತಿ ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುಣ್ಣವರ'', ಉಂದು ಬಹು ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಗೆಂದಿನ ಕತೆ. ಅರೆನ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಬತ್ತಿನ ಪುಸ್ತಕೊಲು: <ref>{{Cite news|url=http://www.big14news.com/8404/kpac-lalitha/|title=കെ.പി.എ.സി. ലളിത സംഗീതനാടക അക്കാദമി അധ്യക്ഷ|via=The Big 14 News}}</ref>
=== ಎಲ್ಯ ಕತೆತ ಸಂಗ್ರಹ | ===
* ''ಅಪೀಲ್ ಅನಯಭಗಂ'' (''Appeal Anyayabhagam'')
* ''ಅತಿರುಕಳಿಲ್ಲಾತೆ'' (''Athirukalillathe'')
* ''ಅಕಲತಿಲ್ ವಸಂತಮ್'' (''Akalathil Vasantham'')
* ''ಬೊಮ್ಮಿದಿಪ್ಪೂಂದಿಯಿಲೆ ಪಾಲಂ'' (''Bommidippoondiyile Palam'') <ref name=":1" />
* ''ಯಮಕಂ'' (''Yamakam'') <ref name=":1" />
* ''ಕಥಕಲ್'' (''Kathakal'')
* ''ಪ್ರಿಯಪ್ಪೆಟ್ಟ ಕಥಕಲ್'' (''Priyappetta Kathakal'')
* ಸೈಲೆನ್ಸರ್ (Silencer)
=== ಜೊಕುಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲು || ===
* ಮೀನ್ ಕಯ್ಕ್ನ್ನ್ ಮಾರಂ (''Meen Kaykkunna Maram'')
* ''ಕಥಕಲುಡೆ ಅಲ್ಭುತಲೋಕಂ'' (''Kathakalude Albhuthalokam'')
=== ನೆಂಪುಡುಪ್ಪುನ ಚಿತ್ರನೊಲು ===
* ''ವೈಶಾಖಂತೆ ಜೀವಿತಚಿಂತಕಲ್'' (''Vaisakhante Jeevithachinthakal'')
* ''ಒರು ಮನಸ್ಸಿಂತೆ ರಸತಂತ್ರ'' (''Oru Manassinte Rasathanthram'')
* ಒರ್ಮಯುಡೆ ಚೂಟ್ಟುವೆಟ್ಟಂ (''Ormayude Choottuvettam'')
* ''ಒರ್ಮಯುಡೆ ಪಾಲಂಗಲಿಲ್ ಪತ್ತಿನಂಜು ಸ್ರೀಕಲ್ (Ormayude Palangalil Pathinanju Sthreekal'')
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
* ೧೯೮೯: ಕತೆಕ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುನವರ''
* ೧೯೯೨: ಚೆರುಕಾಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುಣ್ಣವರ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/cherukad-award/581|title=Cherukad Award|accessdate=2016-12-07}}</ref>
* ೧೯೯೩: ಅಬುಧಾಬಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೧೦: ಎಂ.ಸಿ.ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/KOCHI-TODAY/article15719166.ece|title=KOCHI TODAY|date=28 November 2010|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref>
* ೨೦೧೦: ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಸೈಲೆನ್ಸರ್'' (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ)
* ೨೦೧೩: ಅಯನಂ - ಸಿ ವಿ ಶ್ರೀರಾಮನ್ ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕರಂ <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/youth-dies-in-bike-accident/article5569325.ece|title=Award presentation|date=12 January 2014|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref>
* ೨೦೧೭: ಪ್ರೊ.ಜೋಸೆಫ್ ಮುಂಡಾಸೆರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೨೧: ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/state-sahitya-akademi-fellowships-for-vaisakhan-kp-sankaran/article65689827.ece|title=State Sahitya Akademi fellowships for Vaisakhan, K.P. Sankaran|date=27 July 2022|work=[[The Hindu]]|access-date=31 July 2022}}</ref>
== ಅದಿಕಾರ ಸ್ಥಾನೊಲು ==
* ತಿರೂರ್ ಥುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ - ಇತ್ತೆದ)
* ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ''ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ'' (ಆಗಸ್ಟ್ 2016 – 2022) <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/Vaisakhan-to-head-Sahitya-Akademi/article14518017.ece|title=Vaisakhan to head Sahitya Akademi|last=Praveen|first=S.R.|date=31 July 2016|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Thiruvananthapuram}}</ref>
* ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, <nowiki><i id="mwlA">ಪುರೋಗಮನ ಕಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘ</i></nowiki> (2013–2018)
* ಸದಸ್ಯೆರ್, ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿ'' ( - 2025)
* ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ''ಕುಂಚನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಸ್ಮರಕಂ - ಕಿಲ್ಲಿಕುರಿಸ್ಸಿಮಂಗಲ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.kunchannambiarsmarakam.com/Activities.html|title=Kuncham Nambiar Smarakam - Killikurissimangalam|website=www.kunchannambiarsmarakam.com|accessdate=2016-12-07}}</ref>
* ''[[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ]]'' ಮಾಜಿ ಸಲಹೆಗಾರೆರ್
* ಮಾಜಿ ಆಡಳಿತ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯೆರ್, ''ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ''
== ನನಾತ್ ರೆರಿಯೆರೆ ==
* ಭಾರತದ ಸಾಹಿತಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ||
== ಉಲ್ಲೇಕ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Kerala Sahitya Akademi Fellowship}}<templatestyles src="Module:Portal bar/styles.css"></templatestyles>
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]
cd9jhwcad6c1qvqtgwy9etkglv6qosj
365453
365452
2026-08-15T05:51:07Z
Kavitha G. Kana
1040
365453
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox writer
| name = ವೈಶಾಖನ್
| image = Vaisakhan_Image.jpg
| birth_name = ಎಂ. ಕೆ. ಗೊಪಿನಾಥನ್ ನಾಯರ್
| birth_place = [[ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾ]], ಭಾರತ
| birth_date = 27 ಜೂನ್ 1940
| genre = [[ಎಲ್ಯ ಕಥೆಕುಲು]], [[ಚಿತ್ರ ಕಥೆಕುಲು]]
| language = [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| alma_mater = {{ublist | [[ಮಹರಾಜಾ ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] | [[ನಿರ್ಮಲ ಕಾಲೇಜು, ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾ|ನಿರ್ಮಲ ಕಾಲೇಜು]] | [[ಸೈಂಟ್. ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು]]}}
}}
'''ವೈಶಾಖನ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ '''ಎಂ.ಕೆ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ನಾಯರ್''' ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಎಲ್ಯ ಕತೆಗಾರೆ, ನಾಟಕಕಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರಕಥೆಕಾರೆರ್. ೨೦೨೨ ಮುಟ್ಟ, ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/eng_about.htm|title=KERALA SAHITYA AKADEMI - About|accessdate=2016-12-07}}</ref> ಇತ್ತೆ ಆರ್ 32 ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ದಿವಂಗತ್ ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ನ ಬದಲ್ಗ್ ತಿರುರ್ತುಂಚನ್ ಸ್ಮರಕಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಮಾತೆರ್ನಲಾ ಒಪ್ಪಿಗೆಡ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಕತೆಕುಲು ಶೈಲಿಡ್ ಸರಳತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯೊಡು ಪೊಸತನೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಜನ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆನ್ ಅಕ್ಲೆನ ದುಂಬುದ ಚಿತ್ರ ಆದ್ ತೋಜಾವೆರ್.
== ಜೀವನ, ಕಲ್ಪಾಟಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ವೈಶಾಖನ್ 1940ಡ್ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ಆದ್ ಎ ವಿ ಕೃಷ್ಣ ಕುರುಪ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾರಾಯಣಿ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. <ref name=":0">{{Citation|last=tommattam|title=Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.|date=2011-01-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24|access-date=2016-12-07}}</ref> ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ, <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/a-special-gettogether-at-maharajas-college/article3034932.ece|title=A special get-together at Maharaja's college|date=17 December 2016|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref> ನಿರ್ಮಲಾ ಕಾಲೇಜು, <ref>{{Cite web|url=http://www.nirmalaalumni.org/prominentalumni.htm|title=Nirmala Alumni Association|website=www.nirmalaalumni.org|accessdate=2016-12-07}}</ref> ಬೊಕ್ಕ ಸಂತ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವಿದ್ಯೆನ್ಸ್ ಪಡೆಯೆರ್.
೧೯೬೪ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಡ್ (ಭಾರತ) ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ೨೦ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ವೈಶಾಖನ್ ನನ ದುಂಬುದ ಜೀವನ ಬರವುಗ್ ಕೊರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ದೆತೊನುವೆರ್. <ref name=":0">{{Citation|last=tommattam|title=Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.|date=2011-01-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24|access-date=2016-12-07}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="" id="CITEREFtommattam2011">tommattam (5 January 2011), [https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24 ''Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.'']<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">7 December</span> 2016</span></cite></ref>
ವೈಶಾಖನ್ ಪದ್ಮಾನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, ಪದ್ಮಾ 1998ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್ - ಪ್ರವೀಣ್, ಪ್ರದೀಪ್, ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾ. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ರಾಘವಪುರಂ, ಚಿತ್ತೂರು, ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್.
ವೈಶಾಖನ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಬೀರವಾಯಿನ ಕೃತಿ ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುಣ್ಣವರ'', ಉಂದು ಬಹು ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಗೆಂದಿನ ಕತೆ. ಅರೆನ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಬತ್ತಿನ ಪುಸ್ತಕೊಲು: <ref>{{Cite news|url=http://www.big14news.com/8404/kpac-lalitha/|title=കെ.പി.എ.സി. ലളിത സംഗീതനാടക അക്കാദമി അധ്യക്ഷ|via=The Big 14 News}}</ref>
=== ಎಲ್ಯ ಕತೆತ ಸಂಗ್ರಹ | ===
* ''ಅಪೀಲ್ ಅನಯಭಗಂ'' (''Appeal Anyayabhagam'')
* ''ಅತಿರುಕಳಿಲ್ಲಾತೆ'' (''Athirukalillathe'')
* ''ಅಕಲತಿಲ್ ವಸಂತಮ್'' (''Akalathil Vasantham'')
* ''ಬೊಮ್ಮಿದಿಪ್ಪೂಂದಿಯಿಲೆ ಪಾಲಂ'' (''Bommidippoondiyile Palam'') <ref name=":1" />
* ''ಯಮಕಂ'' (''Yamakam'') <ref name=":1" />
* ''ಕಥಕಲ್'' (''Kathakal'')
* ''ಪ್ರಿಯಪ್ಪೆಟ್ಟ ಕಥಕಲ್'' (''Priyappetta Kathakal'')
* ಸೈಲೆನ್ಸರ್ (Silencer)
=== ಜೊಕುಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲು || ===
* ಮೀನ್ ಕಯ್ಕ್ನ್ನ್ ಮಾರಂ (''Meen Kaykkunna Maram'')
* ''ಕಥಕಲುಡೆ ಅಲ್ಭುತಲೋಕಂ'' (''Kathakalude Albhuthalokam'')
=== ನೆಂಪುಡುಪ್ಪುನ ಚಿತ್ರನೊಲು ===
* ''ವೈಶಾಖಂತೆ ಜೀವಿತಚಿಂತಕಲ್'' (''Vaisakhante Jeevithachinthakal'')
* ''ಒರು ಮನಸ್ಸಿಂತೆ ರಸತಂತ್ರ'' (''Oru Manassinte Rasathanthram'')
* ಒರ್ಮಯುಡೆ ಚೂಟ್ಟುವೆಟ್ಟಂ (''Ormayude Choottuvettam'')
* ''ಒರ್ಮಯುಡೆ ಪಾಲಂಗಲಿಲ್ ಪತ್ತಿನಂಜು ಸ್ರೀಕಲ್ (Ormayude Palangalil Pathinanju Sthreekal'')
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
* ೧೯೮೯: ಕತೆಕ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುನವರ''
* ೧೯೯೨: ಚೆರುಕಾಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುಣ್ಣವರ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/cherukad-award/581|title=Cherukad Award|accessdate=2016-12-07}}</ref>
* ೧೯೯೩: ಅಬುಧಾಬಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೧೦: ಎಂ.ಸಿ.ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/KOCHI-TODAY/article15719166.ece|title=KOCHI TODAY|date=28 November 2010|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref>
* ೨೦೧೦: ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಸೈಲೆನ್ಸರ್'' (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ)
* ೨೦೧೩: ಅಯನಂ - ಸಿ ವಿ ಶ್ರೀರಾಮನ್ ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕರಂ <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/youth-dies-in-bike-accident/article5569325.ece|title=Award presentation|date=12 January 2014|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref>
* ೨೦೧೭: ಪ್ರೊ.ಜೋಸೆಫ್ ಮುಂಡಾಸೆರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೨೧: ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/state-sahitya-akademi-fellowships-for-vaisakhan-kp-sankaran/article65689827.ece|title=State Sahitya Akademi fellowships for Vaisakhan, K.P. Sankaran|date=27 July 2022|work=[[The Hindu]]|access-date=31 July 2022}}</ref>
== ಅದಿಕಾರ ಸ್ಥಾನೊಲು ==
* ತಿರೂರ್ ಥುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ - ಇತ್ತೆದ)
* ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ''ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ'' (ಆಗಸ್ಟ್ 2016 – 2022) <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/Vaisakhan-to-head-Sahitya-Akademi/article14518017.ece|title=Vaisakhan to head Sahitya Akademi|last=Praveen|first=S.R.|date=31 July 2016|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Thiruvananthapuram}}</ref>
* ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, <nowiki><i id="mwlA">ಪುರೋಗಮನ ಕಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘ</i></nowiki> (2013–2018)
* ಸದಸ್ಯೆರ್, ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿ'' ( - 2025)
* ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ''ಕುಂಚನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಸ್ಮರಕಂ - ಕಿಲ್ಲಿಕುರಿಸ್ಸಿಮಂಗಲ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.kunchannambiarsmarakam.com/Activities.html|title=Kuncham Nambiar Smarakam - Killikurissimangalam|website=www.kunchannambiarsmarakam.com|accessdate=2016-12-07}}</ref>
* ''[[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ]]'' ಮಾಜಿ ಸಲಹೆಗಾರೆರ್
* ಮಾಜಿ ಆಡಳಿತ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯೆರ್, ''ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ''
== ನನಾತ್ ರೆರಿಯೆರೆ ==
* ಭಾರತದ ಸಾಹಿತಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ||
== ಉಲ್ಲೇಕ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Kerala Sahitya Akademi Fellowship}}<templatestyles src="Module:Portal bar/styles.css"></templatestyles>
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]
oge3t45mi1dud97gk8wxcdwhu6kpdmo
365456
365453
2026-08-15T05:54:16Z
ChiK
1136
365456
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = ವೈಶಾಖನ್
| image = Vaisakhan_Image.jpg
| birth_name = ಎಂ. ಕೆ. ಗೊಪಿನಾಥನ್ ನಾಯರ್
| birth_place = [[ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾ]], ಭಾರತ
| birth_date = 27 ಜೂನ್ 1940
| genre = [[ಎಲ್ಯ ಕಥೆಕುಲು]], [[ಚಿತ್ರ ಕಥೆಕುಲು]]
| language = [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| alma_mater = {{ublist | [[ಮಹರಾಜಾ ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] | [[ನಿರ್ಮಲ ಕಾಲೇಜು, ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾ|ನಿರ್ಮಲ ಕಾಲೇಜು]] | [[ಸೈಂಟ್. ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು]]}}
}}
'''ವೈಶಾಖನ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ '''ಎಂ.ಕೆ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ನಾಯರ್''' ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಎಲ್ಯ ಕತೆಗಾರೆ, ನಾಟಕಕಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರಕಥೆಕಾರೆರ್. ೨೦೨೨ ಮುಟ್ಟ, ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/eng_about.htm|title=KERALA SAHITYA AKADEMI - About|accessdate=2016-12-07}}</ref> ಇತ್ತೆ ಆರ್ 32 ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ದಿವಂಗತ್ ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ನ ಬದಲ್ಗ್ ತಿರುರ್ತುಂಚನ್ ಸ್ಮರಕಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಮಾತೆರ್ನಲಾ ಒಪ್ಪಿಗೆಡ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಕತೆಕುಲು ಶೈಲಿಡ್ ಸರಳತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯೊಡು ಪೊಸತನೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಜನ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆನ್ ಅಕ್ಲೆನ ದುಂಬುದ ಚಿತ್ರ ಆದ್ ತೋಜಾವೆರ್.
== ಜೀವನ, ಕಲ್ಪಾಟಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ವೈಶಾಖನ್ 1940ಡ್ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ಆದ್ ಎ ವಿ ಕೃಷ್ಣ ಕುರುಪ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾರಾಯಣಿ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. <ref name=":0">{{Citation|last=tommattam|title=Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.|date=2011-01-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24|access-date=2016-12-07}}</ref> ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ, <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/a-special-gettogether-at-maharajas-college/article3034932.ece|title=A special get-together at Maharaja's college|date=17 December 2016|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref> ನಿರ್ಮಲಾ ಕಾಲೇಜು, <ref>{{Cite web|url=http://www.nirmalaalumni.org/prominentalumni.htm|title=Nirmala Alumni Association|website=www.nirmalaalumni.org|accessdate=2016-12-07}}</ref> ಬೊಕ್ಕ ಸಂತ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವಿದ್ಯೆನ್ಸ್ ಪಡೆಯೆರ್.
೧೯೬೪ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಡ್ (ಭಾರತ) ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ೨೦ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ವೈಶಾಖನ್ ನನ ದುಂಬುದ ಜೀವನ ಬರವುಗ್ ಕೊರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ದೆತೊನುವೆರ್. <ref name=":0">{{Citation|last=tommattam|title=Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.|date=2011-01-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24|access-date=2016-12-07}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="" id="CITEREFtommattam2011">tommattam (5 January 2011), [https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24 ''Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.'']<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">7 December</span> 2016</span></cite></ref>
ವೈಶಾಖನ್ ಪದ್ಮಾನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, ಪದ್ಮಾ 1998ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್ - ಪ್ರವೀಣ್, ಪ್ರದೀಪ್, ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾ. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ರಾಘವಪುರಂ, ಚಿತ್ತೂರು, ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್.
ವೈಶಾಖನ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಬೀರವಾಯಿನ ಕೃತಿ ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುಣ್ಣವರ'', ಉಂದು ಬಹು ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಗೆಂದಿನ ಕತೆ. ಅರೆನ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಬತ್ತಿನ ಪುಸ್ತಕೊಲು: <ref>{{Cite news|url=http://www.big14news.com/8404/kpac-lalitha/|title=കെ.പി.എ.സി. ലളിത സംഗീതനാടക അക്കാദമി അധ്യക്ഷ|via=The Big 14 News}}</ref>
=== ಎಲ್ಯ ಕತೆತ ಸಂಗ್ರಹ ===
* ''ಅಪೀಲ್ ಅನಯಭಗಂ'' (''Appeal Anyayabhagam'')
* ''ಅತಿರುಕಳಿಲ್ಲಾತೆ'' (''Athirukalillathe'')
* ''ಅಕಲತಿಲ್ ವಸಂತಮ್'' (''Akalathil Vasantham'')
* ''ಬೊಮ್ಮಿದಿಪ್ಪೂಂದಿಯಿಲೆ ಪಾಲಂ'' (''Bommidippoondiyile Palam'') <ref name=":1" />
* ''ಯಮಕಂ'' (''Yamakam'') <ref name=":1" />
* ''ಕಥಕಲ್'' (''Kathakal'')
* ''ಪ್ರಿಯಪ್ಪೆಟ್ಟ ಕಥಕಲ್'' (''Priyappetta Kathakal'')
* ಸೈಲೆನ್ಸರ್ (Silencer)
=== ಜೊಕುಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲು ===
* ಮೀನ್ ಕಯ್ಕ್ನ್ನ್ ಮಾರಂ (''Meen Kaykkunna Maram'')
* ''ಕಥಕಲುಡೆ ಅಲ್ಭುತಲೋಕಂ'' (''Kathakalude Albhuthalokam'')
=== ನೆಂಪುಡುಪ್ಪುನ ಚಿತ್ರನೊಲು ===
* ''ವೈಶಾಖಂತೆ ಜೀವಿತಚಿಂತಕಲ್'' (''Vaisakhante Jeevithachinthakal'')
* ''ಒರು ಮನಸ್ಸಿಂತೆ ರಸತಂತ್ರ'' (''Oru Manassinte Rasathanthram'')
* ಒರ್ಮಯುಡೆ ಚೂಟ್ಟುವೆಟ್ಟಂ (''Ormayude Choottuvettam'')
* ''ಒರ್ಮಯುಡೆ ಪಾಲಂಗಲಿಲ್ ಪತ್ತಿನಂಜು ಸ್ರೀಕಲ್ (Ormayude Palangalil Pathinanju Sthreekal'')
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
* ೧೯೮೯: ಕತೆಕ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುನವರ''
* ೧೯೯೨: ಚೆರುಕಾಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುಣ್ಣವರ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/cherukad-award/581|title=Cherukad Award|accessdate=2016-12-07}}</ref>
* ೧೯೯೩: ಅಬುಧಾಬಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೧೦: ಎಂ.ಸಿ.ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/KOCHI-TODAY/article15719166.ece|title=KOCHI TODAY|date=28 November 2010|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref>
* ೨೦೧೦: ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಸೈಲೆನ್ಸರ್'' (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ)
* ೨೦೧೩: ಅಯನಂ - ಸಿ ವಿ ಶ್ರೀರಾಮನ್ ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕರಂ <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/youth-dies-in-bike-accident/article5569325.ece|title=Award presentation|date=12 January 2014|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}</ref>
* ೨೦೧೭: ಪ್ರೊ.ಜೋಸೆಫ್ ಮುಂಡಾಸೆರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೨೧: ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/state-sahitya-akademi-fellowships-for-vaisakhan-kp-sankaran/article65689827.ece|title=State Sahitya Akademi fellowships for Vaisakhan, K.P. Sankaran|date=27 July 2022|work=[[The Hindu]]|access-date=31 July 2022}}</ref>
== ಅದಿಕಾರ ಸ್ಥಾನೊಲು ==
* ತಿರೂರ್ ಥುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ - ಇತ್ತೆದ)
* ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ''ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ'' (ಆಗಸ್ಟ್ 2016 – 2022) <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/Vaisakhan-to-head-Sahitya-Akademi/article14518017.ece|title=Vaisakhan to head Sahitya Akademi|last=Praveen|first=S.R.|date=31 July 2016|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Thiruvananthapuram}}</ref>
* ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, <nowiki><i id="mwlA">ಪುರೋಗಮನ ಕಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘ</i></nowiki> (2013–2018)
* ಸದಸ್ಯೆರ್, ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿ'' ( - 2025)
* ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ''ಕುಂಚನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಸ್ಮರಕಂ - ಕಿಲ್ಲಿಕುರಿಸ್ಸಿಮಂಗಲ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.kunchannambiarsmarakam.com/Activities.html|title=Kuncham Nambiar Smarakam - Killikurissimangalam|website=www.kunchannambiarsmarakam.com|accessdate=2016-12-07}}</ref>
* ''[[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ]]'' ಮಾಜಿ ಸಲಹೆಗಾರೆರ್
* ಮಾಜಿ ಆಡಳಿತ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯೆರ್, ''ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ''
== ನನಾತ್ ರೆರಿಯೆರೆ ==
* ಭಾರತದ ಸಾಹಿತಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]
30doa1b6uw51jitfcv109n80ff5rn2y
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:B-da
10
27894
365454
2025-07-30T20:22:29Z
en>Xqbot
0
Bot: Fixing double redirect from [[Template:Birth-date and age]] to [[Template:Birth date and age text]]
365454
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Birth date and age text]]
r4xe031jm4dcewrusnew6x9c9fx1coc
365455
365454
2026-08-15T05:51:44Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:B-da]]
365454
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Birth date and age text]]
r4xe031jm4dcewrusnew6x9c9fx1coc
ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ಮೂಸಾ
0
27895
365457
2026-08-15T06:25:19Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365457
wikitext
text/x-wiki
ಸಿ.ಐ.ಡಿ ಮೂಸಾ ಪನ್ಪಿನವು ಜಾನಿ ಆಂಟನಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ೨೦೦೩ ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಆಕ್ಷನ್ ಕಾಮಿಡಿ ಚಿತ್ರ, ಉದಯಕೃಷ್ಣ–ಸಿಬಿ ಕೆ. ದಿಲೀಪ್ ಒರಿ ಖಾಸಗಿ ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಭಾವನಾ, ಆಶಿಷ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಶರತ್ ಸಕ್ಸೇನಾ, ಮುರಳಿ, ಹರಿಶ್ರೀ ಅಶೋಕನ್, ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಹನೀಫಾ, ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್, ವಿಜಯರಾಘವನ್, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು, ಒಡುವಿಲ್ ಉಣ್ಣಿಕೃಷ್ಣನ್, ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಾರ್ ಕುಮಾರ್, ಬೊಕ್ಕ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿಐಡಿ ಮೂಸಾ ಪಂಡ್ದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಲಂಕುಜಿಲ್ ಸಹದೇವನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕುಟುಂಬೊದ ಜವನೆರ್ ಒಂಜಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ತೆರಿಪಾವುನಗ ಒರಿ ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ಆದ್ ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆನ್ ಸಾಬೀತು ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ಚಿತ್ರೊನು ಈ ಚಿತ್ರ ತೋಜಾವುಂಡು.<ref>https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/cid-moosa-animation-series-dileep-johny-antony-udaykrishna-sibi-k-thomas-bhavana-dbfa8ff3</ref>
ಈ ಸಿನಿಮಾ ೪ ಜುಲೈ ೨೦೦೩ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಉಂದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಯಶಸ್ಸ್ ಪಡೆಯಿನವು, ಬಾಲೆಟ್ಟನ್ ದ ಪಿರವುಡು ಈ ವರ್ಷದ ರಡ್ಡನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಸುನ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡ್. ಸ್ಲ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಲ್ಟ್ ಫಾಲೋಯಿಂಗ್ ನ್ ಬುಲೆಪಾದ್ಂಡ್. ಸಿ.ಐ.ಡಿ ಮೂಸಾನ್ ತಮಿಳುಡ್ ಚೀನಾ ಥಾಣಾ 001 ಪಂಡ್ದ್, ಕನ್ನಡಡ್ ಸಿಐಡಿ ಈಶಾ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲುಗುಡ್ ರಾಮಚಾರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ನ್ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವದಂತಿ ಉಂಡು.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dileep-joins-ajay-vasudev-for-a-comedy-entertainer/articleshow/54425707.cms</ref>
== ಭೂಮಿಕೆ ==
ಮೂಲಂಕುಜಿಯಿಲ್ ಸಹದೇವನ್ ಪ್ರಭಾಕರನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ನ ಮಗೆ, ಆರ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆದ ನಾಯಿ ತಂಡೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್; ಅಕ್ಲೆನ ನಾಯಿ ಅರ್ಜುನ್ ಒರಿ ಜರ್ಮನ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಒಂಜಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಿನ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ಅಪರಾಧಿಲೆನ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಸುಳಿವುಲೆನ್ ವಾಸನೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸಹದೇವನ್ ಗ್ ಒಂಜೇ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಉಂಡು: ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗ್ ಸೇರೊಡು, ಅಯಿಕ್ ಆರ್ ತನ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗ್ ತಯಾರಾಪೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಸಹದೇವನ್ ತನ್ನ ಸೋದರ ಪಿತಾಂಬರನ್ (ಅರೆಲಾ ಫೋರ್ಸ್ ಡ್ ಉಪ-ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್) ನೊಟ್ಟುಗು ಎಡ್ಡೆ ಸಂಬಂಧೊಡು ಇಜ್ಜೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆರ್ ಸಹದೇವನ್ ನ ಮಲ್ಲ ಅಕ್ಕನ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/ks-harisankars-rendition-of-kaadirangi-song-from-cid-moosa-is-a-must-watch/articleshow/81429807.cms</ref>
ಅಂಚನೆ, ಟಿಹಾರ್ ಜೈಲ್ ಡ್ ಬಂಧಿತ ಆಯಿನ ಖಾಲಿದ್ "ಬಾಬಾ" ಮುಹಮ್ಮದ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ನಾಯಕೆರ್, ಒರಿ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ ಬೊಕ್ಕ ಭ್ರಷ್ಟ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತೆ ಗೌರಿಶಂಕರ್ ನ ಸಹಾಯೊಡು ಕೇರಳದ ಪೊಸ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರವಿ ಮೆನನ್ ನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಯೋಜನೆನ್ ರೂಪಿಸವೆರ್. ಮೆನನ್ ದುಂಬು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಅಲ್ಪ ಬಾಬಾನ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆನ್ ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್, ಉಂದೆರ್ದಾತ್ರ ಬಾಬಾನ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬದ ಕೊಲೆಗ್ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಬಾಬಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಂಕರ್ 3 ಭಯೋತ್ಪಾದಕೆರೆನ್ ರಂಧೀರ್, ಅಮರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಂಡುನ್ ಮೆನನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೆತೊನುನ ಆಸ್ಪತ್ರೆದ ಒಳಗೆ ಬಾಂಬ್ ಪಾಡುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಸಹದೇವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಜುನ್ ಬಾಂಬ್ ನ್ ತೂದು ಅಯಿನ್ ಸ್ಫೋಟ ಆಯೆರೆ ದುಂಬು ಪಿದಯಿ ಬುಡ್ಪೆರ್, ಆಂಡ ಅರ್ಜುನ್ ಗಾಯೊ ಆಪೆರ್. ಇಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಸಹದೇವನ್ ಅರ್ಜುನ್ ನ್ ಪೂರ್ತಿ ಆರೋಗ್ಯೊಗು ಮರಪೆರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಸಹದೇವನ್ ನ ಕ್ರಮೊಗು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್, ಗೌರಿಶಂಕರ್ (ಪೀತಾಂಬರನ್ ನ ಸಹಾಯೊಡು) ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಸಹದೇವನ್ ನ್ ಅರೆನ ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಫೇಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸಹದೇವನ್ ಸುರುಟು ನಿರಾಸೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರಾಸೆ ಆಪೆರ್, ಆಂಡ ಒರಿ ಖಾಸಗಿ ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ಆದ್ ತನ್ನ ಮಾಮ 'ಕರಮ್ಚಂದ್' ನ ಹೆಜ್ಜೆದ ಗುರುತುಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕರಮ್ಚಂದ್ ತನ್ನ ಕಚೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಧನೊಲೆನ್ ತನ್ನ ಸೋದರ ಮಗೆಗ್ ಸ್ವಚ್ಛೆಡ್ ಬುಡ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಹದೇವನ್ ಸಿಐಡಿ 'ಮೂಸಾ' ಪನ್ಪಿನ ಕಪಟನಾಮೊನು (ತನ್ನ ಸುರುತ ಬೊಕ್ಕ ಕೊನೆತ ಪುದರ್ ದ ಸುರುತ ಅಕ್ಷರೊಲೆಡ್ದ್) ದೆತೊನುವೆರ್. ತನ್ನ ಸುರುತ ನಿಯೋಜನೆಡ್, ಮೂಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಲು ಸಿಎಂನ ಮಿತ್ತ್ ನಡತಿನ ದಾಳಿನ್ ತನಿಖೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತನ್ನ ಮಿತ್ತ್ ದೆತೊನುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಂಧೀರ್ ನ್ (ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಬಾಂಬ್ ಪಾಡ್ದಿನ) ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಲೀಸ್ ಗ್ ಸೆರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್, ಡಿಐಜಿ ಸತ್ಯನಾಥ್ (ಮೆನನ್ ನ ಸೋದರ ಮಗೆ) ನ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://web.archive.org/web/20121109051356/http://www.hindu.com/mp/2007/03/31/stories/2007033100890100.htm</ref>
ಆಂಡಲಾ, ಗೌರಿಶಂಕರ್ ರಹಸ್ಯವಾದ್ ರಂಧೀರ್ ನ್ ವಿಚಾರಣೆ ತಪ್ಪಾವರೆ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಫರ್ಮ್ ಗ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಸಾನ ಕಚೇರಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಳಿಯಿನ ರಡ್ಡ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕೆರ್ ಮೆನನ್ ನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಮೆನನ್ ನ ಕಾರ್ ಡ್ ಬೇತೆ ಬಾಂಬ್ ನ್ ನಡ್ಪೆರ್, ಆಂಡ ಮೂಸಾ ಮೆನನ್ ನ್ ತೂಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನಗ ಕಚೇರಿದ ಕಳ್ಳತನದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನಗ ಉಂದು ವಿಫಲವಾಪುಂಡು, ಮೆನನ್ ನ್ ಸ್ಫೋಟೊಡ್ದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮೂಸಾ ಅಪಗ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ದೂರು ಕೊರ್ಪುಜಿ ಪಂದ್ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್, ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರ್ನ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಶಂಸೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆನನ್ ಸಿಎಂನ ಜೀವೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ನಾಯಕೆ ಪಂಡ್ದ್. ದಾದ ಆಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕೇಂಡ್ದ್ ಬಾಬಾ ಕೋಪೊಡು ಜೈಲ್ ಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಮೆನನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಸಾನ್ ಮುಗಿಪಾಯೆರೆ ಗೌರಿಶಂಕರ್, ಅಮರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಂಡುಗು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉದ್ದೇಶಿಸವೆರ್. ಮೂಸಾಗ್ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ರನ್-ಅರೌಂಡ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒರಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಹುಚ್ಚುನ ಕೆಲವು ಸುಳ್ಳು ಲೀಡ್ ಲೆನ ನಂತರ, ಮೂಸಾ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಅಮರ್ ನ್ ತೂಪೆರ್, ರಾಂಧೀರ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಬಾಂಬ್ ನ್ ಯೋಜಿಸಾಯಿನ ರಡ್ಡನೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸವೆರ್. ಅವೆನ್ ಮನಸ್ಡ್ ದೀದ್, ಮೂಸಾ ಅಮರ್ ನ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆ, ಆಂಡ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ್ ಅಮರ್ ನ್ ತರೆಕ್ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಉಂದು ಅರೆನ್ ತೊಂದರೆಗ್ ಪಾಡುಂಡು, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಸತ್ಯನಾಥ್ ಅರೆಗ್ ಮಂಡೆ ಕೆಳಗ್ ಮಾತ್ರ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅರೆಗ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪೊಲು ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸತ್ಯನಾಥ್ ಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಮರ್ ನ ತಲೆಕ್ ₹ 5 ಲಕ್ಷ ಬಹುಮಾನ ಕೊರ್ತುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಮೂಸಾ ದೆತೊನುವೆರ್, ಉಂದು ಆಯುಕ್ತೆರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ನಿರಾಸೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ನಡುಟು, ಮೀನಾ, ಮೂಸಾ ನಿರಂತರವಾದ್ ಯಶಸ್ಸ್ ಇಜ್ಜಿಂಡಲಾ ಮೋಸ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ರಂಧೀರ್, ಅಮರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಂಡು ಅರೆನ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಡ್ ಅತಿಥಿಲೆನ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಂಧೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಂಡು ತಪ್ಪಿದ್ ಪೋಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಆರ್ ಆಯುಕ್ತೆರೆಗ್ ದೂರು ದಾಖಲ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಮೂಸಾ ಅಕುಲು ಭಯೋತ್ಪಾದಕೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ್ ಗೌರಿಶಂಕರ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪಿನಗ, ಮೀನಾನ್ ಗೌರಿಶಂಕರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕೆರೆನ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ಪಿನ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪೊಡು ಬಂಧಿಸವೆರ್. ಮೂಸಾ ಮೀನಾನ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವೊಗು ಗೌರಿಶಂಕರ್ ಗ್ ಮನವಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ತಾನ್ ಈ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯಂದಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್<ref>https://web.archive.org/web/20040127103356/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=13344974</ref>
== ಪಾತ್ರೊಲು ==
ದಿಲೀಪ್ ಮೂಲಂಕುಜಿಲ್ ಸಹದೇವನ್ ಅಕಾ ಸಿ.ಐ.ಡಿ ಮೂಸಾ, ಒರಿ ಖಾಸಗಿ ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ಆದ್
ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಪಟೇಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಭಾವನಾ / ಮೀನಾ, ಸಹದೇವನ ಪ್ರೀತಿ ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಕಮಿಷನರ್ ಗೌರೀಶಂಕರ್ ಐ.ಪಿ.ಎಸ್.
ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮೈಂಡ್ ಖಾಲಿದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್
ಬಾಬಾ ಪಾತ್ರೊಡು ಶರತ್ ಸಕ್ಸೇನಾ
ಮುರಳಿ ಎಂ.ಎಸ್ ರವಿ ಮೆನನ್, ಕೇರಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ
ಸಹದೇವನ ಅಳಿಯ ಎಸ್.ಐ.ಪೀಠಂಬರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
ಹರಿಶ್ರೀ ಅಶೋಕನ್ "ತೊರಪ್ಪ" ಕೊಚುನ್ನಿ/ಸಿ.ಐ.ಡಿ ಕೊಚುನ್ನಿ,
ಕುಕ್ರ ಕಳ್ಳೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಹದೇವನನ ಗೆಳೆಯೆ ಸಹದೇವನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಬಲ್ ವಿಕ್ರಮಣ ಪಾತ್ರೊಡು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಹನೀಫಾ /
ಸಿ.ಐ.ಡಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಒಡುವಿಲ್ ಉಣ್ಣಿಕೃಷ್ಣನ್ ಹೆಡ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ಆದ್ ಮೂಲಂಕುಜಿಯಿಲ್ ಪ್ರಭಾಕರನ್ / ಸಿ.ಐ.ಡಿ ಪ್ರಭು,
ಸಹದೇವನ ತಂದೆ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು ಕರುಣನ್ ಚಂತಕ್ಕವಾಳ ಪಾತ್ರ / ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ಕರಮ್ಚಂದ್,
ಸಹದೇವನ ಮಾಮ ಪುದರ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಹುಚ್ಚು ಮನುಷ್ಯನ ಪಾತ್ರೊಡು ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಸಹದೇವನ ಅಪ್ಪೆ ಗಿರಿಜಾ ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಕುಮಾರಿ
ಡಿಐಜಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣನ್ ಐಪಿಎಸ್ ಆದ್ ವಿಜಯರಾಘವನ್ ತೀಕ್ಕನಾಲ್ ವರ್ಕೆ, ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಪಾತ್ರೊಡು ಇಂದ್ರಾನ್ಸ್ ಪೀಠಂಬರನ್ನ ಬುಡೆದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಹದೇವನನ ತಂಗಡಿ ರಮಣಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಬಿಂದು ಪಣಿಕ್ಕರ್ ಪರವೂರು ಭರತನ್ ರಾಮದೇವ ಪಟೇಲ್, ಮೀನಾ ಅಜ್ಜ ಮೀನಾನ ಅಜ್ಜಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ದೇವಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕುಂಚನ್ ಇಸ್ಸಾಕ್ ಚಾಕೊ, ಪಶುವೈದ್ಯನ ಪಾತ್ರೊಡು ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಬಲ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಆದ್ ಮಚನ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಕೊಚುನ್ನಿ ಅಪ್ಪೆ ಕಲ್ಲನ್ ಕುಂಞಪ್ಪು ಪಾತ್ರೊಡು ಗೀತಾ ಸಲಾಂ ಅಬು ಸಲೀಮ್ ಸಿಐ ಜಾರ್ಜ್ ಈಪೆನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಬಲ್ ಗೋಪಾಲನ್ ಆದ್ ನಾರಾಯಣನಕುಟ್ಟಿ ಕಾಲಭವನ್ ಶಾಜೋನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು ರವಿ ಮೆನನ್ ನ ಬುಡೆದಿ ಸುಮಿತ್ರಾ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ರೀನಾ ಟೈಲರ್ ಸುಗುಣನ್ ಆದ್ ನಂದು ಪೊತುವಲ್ ಮನೆ ದಲ್ಲಾಳಿ ಆದ್ ಕಾಲಭವನ್ ಹನೀಫ್ ಪೀಠಂಬರನ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಕಾಲಭವನ್ ರಹ್ಮಾನ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ರಂಧೀರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಕಜಾನ್ ಖಾನ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಜಂಡು ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಧೀರ್ ಸುಕುಮಾರನ್ ಶ್ವೇತಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ("ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್" ಪಾಡ್ದನೊಡು ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ)<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/two-malayalam-remakes-release-this-week/articleshow/19108895.cms</ref>
== ತಯಾರಿ ==
ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾತ್ರದ ಪುದರ್ ನ್ ಕನ್ನಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಬರೆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಿಐಡಿ ಮೂಸಾ ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಡ್ದ್ ದೆತೊನುವೆರ್
"ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್" ಕಾರ್ತಿಕ್
"ಮೈನೆ ಪ್ಯಾರ್ ಕಿಯಾ" ಎಸ್ ಪಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ
"ತೀಪ್ಪೋರಿ ಪಂಬರಂ" ಕೆ.ಜೆ.ಯೆಸುದಾಸ್
"ಕದಿರಂಗಿ ಊಡಿ" ವಿ.ದೇವಾನಂದ, ಕೋರಸ್ ಕಲ್ಯಾಣಿ
"ಚಿಲಂಬೊಲಿ ಕಟ್ಟೆ" ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್, ಸುಜಾತ ಶುದ್ಧ ಧನ್ಯಾಸಿ
"ಮಿಸ್ಟರ್ ಮೇಕರ್" ಫಿಲ್ ಗಲ್ಲಾಘರ್
== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
ಸಿಐಡಿ ಮೂಸಾ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸ್ ನ್ ಪಡೆಯೆರ್.ಆ ವರ್ಷದ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಬಲೆಟ್ಟನ್ ದ ಪಿರವುಡು ರಡ್ಡನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗ್ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಬಜೆಟ್ ಡ್ ₹2.5 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್
== ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ==
ಈ ಚಿತ್ರೊನು [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆ]]ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಲ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಲ್ಟ್ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ಅನುಯಾಯಿಲೆನ್ ಲಾ ಗಳಸೊಂಡುಂಡು.೨೦೧೬ಡ್, ಆರ್ಟ್ ಹೌಸ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ದಿಲೀಪ್ ನ ತನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರ ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೂಸಾ
== ಪಿರಾಕ್ ದ ==
ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಸಿಐಡಿ ಮೂಸಾ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಗಳಸೊಂಡುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2000 ದ ಸುರುತ ದಶಕೊದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಸಂಭಾಷಣೆಲು, ಕಾಮಿಕ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಲು, ಬೊಕ್ಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ನಡವಳಿಕೆಲು ಕೇರಳದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆನ್ ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರಂಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಆವೊಂದುಂಡು
ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಯಶಸ್ಸು ಆ ಕಾಲೊದ ಒರಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಮಿಕ್ ನಟೆ ಪನ್ಪಿನ ದಿಲೀಪ್ ನ ಪುದರ್ ನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನನೊಂಜಿ ವರ್ಷೊಡು, ಮಲಯಾಳಂ ಸ್ಲ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಸಿನಿಮಾದ ಚರ್ಚೆಲೆಡ್ ಈ ಚಿತ್ರ ಒಂಜಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಉಲ್ಲೇಖ ಬಿಂದು ಆದ್ ಉಂಡು, ಅಯಿತ ದೃಶ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಚ್ ಫ್ರೇಸ್ ಲು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೀಮ್ ಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ನೊಸ್ಟಾಲ್ಜಿಕ್ ರೆಟ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಲೆಡ್ ಸುತ್ತುದು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref>https://www.imdb.com/title/tt0377575/</ref>
== ಮುಂದುವರಿಕೆ ==
2016ಡ್, ಅದೇ ತಂಡೊಡು ಒಂಜಿ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆವೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಆಂಡ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ಡ್, ನಟ ದಿಲೀಪ್ ಸ್ವತಃ ಸಿಐಡಿ ಮೂಸಾನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಒಂಜಿ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಸರಣಿದ ಪ್ರೊಮೊನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಿಐಡಿ ಮೂಸಾ ಅನಿಮೇಷನ್ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ 17 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಶೀಘ್ರೊಡು ಪರದೆಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ನಟೆರ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ ದ ಬಗ್ಗೆ ದಾಲ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಇಜ್ಜಿ.ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ೨೦೨೩ಡ್, ದಿಲೀಪ್ ನ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಸತ್ಯನಾಥನ್ ದ ಪ್ರಚಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು, ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಜಾನಿ ಆಂಟನಿ ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ದ ಲೈವ್-ಆಕ್ಷನ್ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಯೆರ್. ಮೂಸಾ ನಿಜವಾದ್ಲಾ ಸಮೀಪದ ಭವಿಷ್ಯೊಡು ನಡಪುಂಡು.
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
https://www.imdb.com/title/tt0377575/
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
6867wsfpnvhlk69bcrse1zs68ibsb7u
ದೃಶ್ಯಂ
0
27896
365461
2026-08-15T07:16:53Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365461
wikitext
text/x-wiki
ದೃಶ್ಯಂ (ಅನುವಾದ. ವಿಷುಯಲ್) ಪನ್ಪಿನವು ೨೦೧೩ಡ್ ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಬರೆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆದ ಅಪರಾಧ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ. [[ಮೀನಾ (ನಟಿ)|ಮೀನಾ]], ಅನ್ಸಿಬಾ ಹಸನ್, ಎಸ್ತೆರ್ ಅನಿಲ್, ಕಾಲಭವನ್ ಶಾಜೋನ್, ಆಶಾ ಶರತ್, ಸಿದ್ದಿಕ್, ರೋಶನ್ ಬಶೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರಜ್ ಮಾಧವ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಸಿನಿಮಸ್ ದ ಅಡಿಟ್ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ದೃಶ್ಯಂ ಸಿನಿಮಾ ಸರಣಿಡ್ ಉಂದು ಸುರುತ ಕಂತು. ಐಜಿ ಗೀತಾ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನ ಮಗೆ ವರುಣ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆನಗ ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬದ ಹೋರಾಟೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ತೋಜಾವುಂಡು.
ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ಡ್ ತೋಡುಪುಜಾಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಚಿತ್ರೊನು ಮಸ್ತ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊನು ಸುಜಿತ್ ವಾಸ್ಸುದೇವ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಚಿತ್ರೊನು ಅಯೋಬ್ ಖಾನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಧ್ವನಿಪಥೊನು ಅನಿಲ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿನು ಥಾಮಸ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ದೃಶ್ಯಂ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯, ೨೦೧೩ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಮಸ್ತ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ನಟನೆದ ನಟನೆ, ಕತೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನೊನು ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಉಂದು ₹50 ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾ. ಈ ಸಿನಿಮಾ ವಿಶ್ವೊಡು ₹62 ಕೋಟಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಲಾಭ ಗಳಸೊಂಡು.ಉಂದು 150 ದಿನೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಡ್ 125 ದಿನೊಕುಲು ನಡತ್ ನ ಅತಿ ಲಾಂಗ್ ರನ್ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ 2015ಡ್ ಪ್ರೇಮಂ ನ್ ಮೀರ್ದ್ ಒಂಜಿ ದಶಕೊಗು ಸರ್ವಕಾಲೊತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಗಳಸುನ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಟಾಪ್ 10 ಡ್ ಒಂಜಿ ಆದ್ ಉಂತುಂಡು. ದೃಶ್ಯಂ ೨ ಪನ್ಪಿನ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ೨೦೨೧ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.
ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೌಲ್ಯೊಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರೊಗು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರೊಗು ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಮಲಯಾಳಂ ಸೇರ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಭಾರತದ 45ನೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಬೊಕ್ಕ 8ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡುಲಾ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್. ದೃಶ್ಯಂ ಭಾಷೆನ್ ಕೆಲವು ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಉಂದೆಟ್ ನಾಲ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಲು ಉಂಡು ಅವು [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡೊ]]ಡು ದೃಶ್ಯ (೨೦೧೪), [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]ಡ್ ದೃಶ್ಯಂ (೨೦೧೪), [[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]]ಡು ಪಾಪನಸಂ (೨೦೧೫) ಬೊಕ್ಕ [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ]]ಡ್ ದೃಶ್ಯಂ (೨೦೧೫). ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು, ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಡ್ ಧರ್ಮಯುದ್ಧಾಯ (೨೦೧೭) ಬೊಕ್ಕ ಚೀನೀ ಭಾಷೆಡ್ ಶೀಪ್ ವಿಥೌಟ್ ಎ ಶೆಫರ್ಡ್ (೨೦೧೯) ಪಂಡ್ದ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಕೊರಿಯನ್ ರೀಮೇಕ್ ನ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್,ಉಂದು ಆ ಭಾಷೆಡ್ ರೀಮೇಕ್ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್.ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ಡ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೨೬ಡ್ ಅಯಾಹ್, ಅಕು ಮೌ ಸೆರಿಟಾ... ಪಂಡ್ದ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆಡ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್.ಯು.ಎಸ್. ಕಂಪೆನಿಲು ಗಲ್ಫ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು 2024ಡ್ ಪನೋರಮಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಡ್ದ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ರೀಮೇಕ್ ನ್ 2026 ಡ್ ದೆಹಲಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.
== ನೆಲ ==
ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಒರಿ ಅನಾಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ನೇ ತರಗತಿದ ಬುಡುದು ಪೋಯಿನ ಒರಿ, ರಾಜಕ್ಕಡ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಗ್ರಾಮೊಡು ಯಶಸ್ವಿ ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಬುಡೆದಿ ರಾಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ರಡ್ಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಅಂಜು ಬೊಕ್ಕ ಅನುನೊಟ್ಟುಗು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೃಷಿಗ್ ತನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗೀಳು ಸಿನಿಮಾಲೆನ್ ತೂಪುನವು, ಉಂದು ಅರೆನ ಕಚೇರಿಡ್ ಕೆಲಸದ ಸಮಯೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗೇಮ್.
ಅಂಜು ಒಂಜಿ ಶಾಲೆದ ಪ್ರಕೃತಿ ಶಿಬಿರೊಗು ಪೋನಗ ಕುಟುಂಬದ ಶಾಂತಿಯುತ ಜೀವನ ಅಡ್ಡಿಯಾಪುಂಡು, ಅಲ್ಪ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕ ಗೀತಾ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನ ಹಾಳಾಯಿನ ಮಗೆ ವರುಣ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಒಂಜಿ ಮರೆಮಾಚಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಸ್ನಾನದ ಕೋಣೆಡ್ ರಹಸ್ಯವಾದ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವರುಣ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಅಂಜುನ್ ಕಾರ್ನರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೇಲ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಫೂಟೇಜ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಲೆನ್ ರಾತ್ರೆ ತಡವಾದ್ ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಪಿದಯಿ ತೂವೊಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವರುಣ್ ಬನ್ನಗ, ರಾಣಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ದ್ ತನ್ನ ಮಗೆನ್ ಒಂಜೇ ಬುಡುದು ಪೋಯೆರೆ ಬೇಡುವೆರ್. ರಾಣಿ ತನ್ನ ಲೈಂಗಿಕ ಬೇಡಿಕೆಲೆಗ್ ಒಳಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಷರತ್ತುಡ್ ಮಾತ್ರ ವರುಣ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಲೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು, ಅಂಜು ವರುಣನ ತಲೆನ್ ಒಂಜಿ ರಾಡ್ ಡ್ ಹೊಡೆದ್, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ್ ಅಯನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಇಪ್ಪುನಗ ರಾಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಜು ಅರೆನ ಶವೊನು ಸಮೀಪದ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಪಿಟ್ ಡ್ ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ, ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯೊನುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತಕ್ಷಣನೇ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ವಿಚಾರಣೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ನಿಖರವಾದ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ತಿನ ಯೋಜನೆನ್ ರೂಪಿಸವೆರ್. ಆರ್ ವರುಣ್ನ ಫೋನ್ ನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕಾರ್ ನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಆಂಡಲಾ ವಾಹನ ವರ್ಗಾವಣೆನ್ ಸಹದೇವನ್ ಗಮನಿಸವೆರ್, ಒರಿ ಭ್ರಷ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಬಲ್ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ವಿರುದ್ಧ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷೊನು ದೀವೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ವರುಣ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಯಿನ ವರದಿ ಬನ್ನಗ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಚಾರಣೆನ್ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊನು ತೋಡುಪುಜಾ ನಗರೊಗು ಒಂಜಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಾರಾಂತ್ಯೊದ ಪ್ರವಾಸೊಗು ಲೆತೊಂದು ಪೋದು ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿರಾಕರಣೆಗ್ ಹಾಜರಾವೊಡು, ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ತೂವೊಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಡ್ ಊಟ ಮಲ್ಪೊಡು. ಗೀತಾ ಕಣ್ಮರೆ ಆಯಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ತನಿಖೆನ್ ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ಕುಟುಂಬದ ಮಿತ್ತ್ ಶಂಕೆ ಬೂರುಂಡು. ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಲೆಪ್ಪುನಗ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಒಂಜೇ ರೀತಿದ, ಅಚಲ ಅಲಿಬಿನ್ ನಡಪಾವೆರ್. ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಅಕ್ಲೆನ ಟೈಮ್ ಲೈನ್ ನ್ ಸಾಬೀತು ಮಲ್ಪೆರೆ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಲೆನ್, ಸಿನಿಮಾ ಟಿಕೆಟ್ ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಸ್ ರಶೀದಿಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಿತ್ತ್, ಗೀತಾ ತೋಡುಪುಜಾಡ್ದ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಮಾಲೀಕೆರೆನ್ ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಅಕುಲು ಮಾತೆರ್ಲ ಆರೋಪಿತ ದಿನಾಂಕೊಲೆಡ್ ಕುಟುಂಬದ ಉಪಸ್ಥಿತಿನ್ ದೃಢಪಡಿಸವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಗೀತಾ ಕಡೆಕ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿನ ಕುಶಲತೆನ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್: ಕೊಲೆದ ನಂತರದ ದಿನೊಟು ಆರ್ ಟಿಕೆಟ್ ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಒಂಜಿ ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬೊನು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಪ್ರಯಾಣೊಗು ಕನತೆರ್. ಅಂಚ ಮಲ್ಪುನಗ, ಆರ್ ಸಾಕ್ಷಿಲೆನ ನೆನಪುಲೆನ್ ಅಜಾಗರೂಕತೆಡ್ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಟ್ರಿಕಿಲಿ ಕಂಡಿಷನ್ ಮಲ್ತೆರ್
== ಪಾತ್ರ ವರ್ಗ ==
[[ಫೈಲ್:Mohanlal_Viswanathan_BNC.jpg|thumb|The Complete Actor]]
ಕೇಬಲ್ ಟಿವಿ ಆಪರೇಟರ್ ಆಯಿನ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು [[ಮೋಹನ್ಲಾಲ್]]
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ಬುಡೆದಿ ರಾಣಿ ಜಾರ್ಜ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಮೀನಾ
ಅಂಜು ಜಾರ್ಜ್, ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಣಿನ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ಪಾತ್ರೊಡು ಅನ್ಸಿಬಾ ಹಸನ್
ಅನು ಜಾರ್ಜ್, ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಣಿನ ಎಲ್ಯ ಮಗೆ ಆದ್ ಎಸ್ತೆರ್ ಅನಿಲ್
ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ಸಹದೇವನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಕಾಲಭವನ್ ಶಾಜೋನ್
ಐಜಿ ಗೀತಾ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಐಪಿಎಸ್ ಆದ್ ಆಶಾ ಶರತ್
ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಸಿದ್ದಿಕ್,
ಗೀತಾನ ಕಂಡನಿ ವರುಣ್ ಪ್ರಭಾಕರ್,
ಗೀತಾ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನ ಮಗೆ ಆದ್ ರೋಶನ್ ಬಶೀರ್
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಸಹಾಯಕೆರಾದ ಮೋನಿಚನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ನೀರಜ್ ಮಾಧವ್
ಎಸ್.ಐ. ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು ಆದ್ ಇರ್ಶಾದ್
ಹೆಡ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಬಲ್ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ ಆದ್ ಕುಂಚನ್
ಸುಲೈಮಾನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಕೊಜಿಕೋಡೆ ನಾರಾಯಣನ್ ನಾಯರ್
ಟೀ ಅಂಗಡಿದ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಸುಲೈಮಣಿಕ್ಕ
ರಾಣಿ ಅಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಅತ್ತೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಆದ್ ಪಿ.ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ಶೋಭಾ ಮೋಹನ್
ರಾಣಿ ಅಪ್ಪೆ ಆದ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಅತ್ತೆ ಅಮ್ಮೆ ಆದ್
ರಾಜೇಶ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಅನೀಶ್ ಜಿ
ಪ್ರದೀಪ್ ಚಂದ್ರನ್ ಪೊಸ ಪೊಲೀಸ್ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್ ಆದ್
ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ಆಂಟನಿ, ಒರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಯಿನ ಮುರಳಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಕೂಟ್ಟಿಕಲ್ ಜಯಚಂದ್ರನ್
ಥಿಯೇಟರ್ ಆಪರೇಟರ್ ಆದ್ ಕಾಲಭವನ್ ಹನೀಫ್
ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆದ್ ಕಾಲಭವನ್ ರಹಮಾನ್
ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಆದ್ ಬಾಲಾಜಿ ಸರ್ಮಾ
ಲಾಡ್ಜ್ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಆದ್ ಸೋನಿ ಸೊಲೊಮನ್
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಬೊಕ್ಕ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರೆ ಆಯಿನ ಸೋಮನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಬೈಜು ವಿ. ಕೆ
ಶಾಲೆದ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆರಾದ್ ನಿಶಾ ಸಾರಂಗ್
ಚಾ ಅಂಗಡಿಡ್ ಸುಲೈಮಾನ್ ನ ಸಹಾಯಕೆ ಆಯಿನ ರಘು ಆದ್ ಮೇಳ ರಘು
ಅಲೆಕ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಅರುಣ್ ಪಣಕಲ್ಲ್,
ವರುಣ್ನ ಗೆಳೆಯೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆದ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರೆರಾಗಿ ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್
== ತಯಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ==
ಜುಲೈ ೨೦೧೩ಡ್, ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನಟನೆಡ್ ಮೈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್.ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ಡ್, ಜೀತು ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಪುದರ್ ದೃಶ್ಯಂ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಯೆರ್. ದೃಶ್ಯಂ ನ ಲೆಕೊನೆ ಒಂಜಿ ಥ್ರೆಡ್ 1990 ದಶಕೊದ ಸುರುತ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ದ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಕಾನೂನು ಯುದ್ಧೊಡು ತೊಡಗಿನ ರಡ್ಡ್ ಕುಟುಂಬೊಲೆನ ದುಃಖದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂಡಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಭಾಷಣೆಡ್ದ್ ಆರ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಜೀತು ನೆನಪುಲು (೨೦೧೩) ದುಂಬೇ ದೃಶ್ಯಂನ ಕತೆನ್ ಬರೆಯೆರ್.ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್, "ಯಾನ್ ಈ ವಿಷಯೊಡು ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತುವ. ಆಂಡ ಯಾನ್ ಯೋಜಿತ ಕ್ರಮೊಗು ಅಂಟಿಕೊನೊಡಾಪುಂಡು ಅಂಚಾದ್ ಯಾನ್ ನೆನಪುಲೆನ್ ಮುಗಿಪುನ ಮುಟ್ಟ ಯೋಜನೆನ್ ಮುಂದೂಡುವೆ".[೧೮] ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ್ ಸುರುಕು ಬೇತೆ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜಿಸಯೆರ್ ಆಂಡ ಆ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಒರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿನ್ದ್, ಜೀತು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ್ ಪಿರ ದೆತೊನುದು ಸ್ವತಃ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ನಿರ್ದೇಶಕೆರೆನ ದುಂಬುದ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ದ್ ದೃಶ್ಯಂ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್, "ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಿನಿಮಾಲೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಟ್ರೀಟ್ ಮೆಂಟ್ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಮೆಮೊರಿಸ್ ನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಎಂಕ್ ಮಸ್ತ್ ಕಷ್ಟ ಆಂಡ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಚಿತ್ರೊಡು ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ನ್ಸ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುನವು ಮಸ್ತ್ ಮುಖ್ಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ದೃಶ್ಯಂ ಒಂಜಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್-ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರ ಆದುಂಡು ಉಂದೆಕ್ ಏರ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಅಗತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಅಂಟಿದ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತುವ, ಬೊಕ್ಕ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸುಲಭವಾದ್ ಮುಗಿಂಡ್."<ref>https://web.archive.org/web/20131230021441/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/417444/</ref>
== ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ==
ಜೀತು ಸುರುಟು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಆರ್ ಬದ್ಧತೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೀತುನ್ ಬೇತೆ ನಟನೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊನು ಮುಂದುವರಿಸೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಕೇಂಡೆರ್. ನಿರ್ದೇಶಕೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರೊಗು ನಟಿ ಮೀನಾನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್. ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್, ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗ್ ಕೊರ್ನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ್ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ದೀದ್ ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಗ್ ಸರಿಯಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ನಗ ಲಿಪಿಟ್ ದಾಲ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುಜೆರ್ ಪಂದ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್
ದುಂಬು ಈ ಉದ್ಯಮೊಡು ಹಾಸ್ಯನಟೆ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರೆನ ಸಹಾಯಕೆ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತಿನ ಕಾಲಭವನ್ ಶಾಜೋನ್ ನ್ ಮುಖ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಪಾತ್ರೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್, "ಎನ್ನ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ರಡ್ಡ್-ಮೂಜಿ ನಟೆರ್ ಇತ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಕಡೆಕ್ ಶಾಜೋನ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತಿನ ಏರೆಗ್ಲಾ ಈ ಪಾತ್ರೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಎಂಕ್ ಇಷ್ಟ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ಎಂಕ್ ಮಸ್ತ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜಿಂಡ್. ಶಾಜೋನ್ ಒಂಜಿ ಒಟ್ಟು ಬಹಿರಂಗ ಆಂಡ್."ಪ್ಲಸ್ ಟು (೨೦೧೦) ಮೂಲಕ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತಿನ ರೋಶನ್ ಬಶೀರ್, ಒಂಜಿ ಪರದೆ ಪರೀಕ್ಷೆನ್ ನಡಪಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಆಶಾ ಸಾರತ್ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿನ ಪಾತ್ರೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದೆರ್.ಬಾಲ ನಟೆರ್ ಅನ್ಸಿಬಾ ಹಸನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಸ್ತೆರ್ ಅನಿಲ್, ಸಿದ್ದಿಕ್, ಇರ್ಶಾದ್, ಕುಂಚನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೂಟ್ಟಿಕಲ್ ಜಯಚಂದ್ರನ್ ನಕುಲುಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸಹಾಯಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ==
ತೋಡುಪುಜಾಡ್ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಂಡ್ ದೃಶ್ಯಂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ ದ ಸುರುತ ವಾರೊಡು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦ ಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಸೆಟ್ ಗ್ ಸೇರ್ದೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಕೇರಳೊದ ತೋಡುಪುಜಾಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ರಸ್ತೆದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಇಲ್ಲ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ತೋಡುಪುಜಾದ ಸಮೀಪೊಡು ವಾಜಿತಲೊಡು ಉಂಡು. ಮೀನಾ ಸ್ಥಳೊಡು ಮೂರ್ಛೆ ಪೋಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಶೂಟಿಂಗ್ ನ್ ಒಂತೆ ಸಮಯ ನಿಲ್ಲಿಸೊಡಾಂಡ್. ದೃಶ್ಯಂನ್ ಸುರುಟು 52 ದಿನೊಟು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜಿಸಯೆರ್, ಆಂಡ ಅಯಿನ್ 44 ದಿನೊಟು ಮುಗಿತ್ಂಡ್.
== ವಿಷಯೊಲು ==
ದಿ ಹಿಂದೂ ದ ಒರಿ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್, "ಈ ಚಿತ್ರ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಟಕೊದಲೆಕ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಚಿತ್ರದ ಸುರುತ ಅರ್ಧ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ನಿಧಾನವಾದ್ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ಕುಟುಂಬೊಡು ಲೈಟರ್ ಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಈ ಅರ್ಧ ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಕಾರೊಲೆನ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪಿನ ಘಟನೆಲೆನ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಡ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಆಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ದಲೆಕ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಭ್ರಷ್ಟ ಪೊಲೀಸ್ ನ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಖಳನಾಯಕತ್ವದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾನೂನು ತನ್ನ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ ದೆತೊನುನಗಲಾ ಕುಟುಂಬ ಎಂಚ ನಿಲೆಯಾಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಡು." ಮಧ್ಯಂತರೊದ ನಂತರದ ನಿರೂಪಣೆದ ಶೈಲಿಡ್ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ಕೇನ್ನಗ, ಜೀತು ಉತ್ತರ ಕೊರ್ತೆರ್: "ಜನಕುಲು ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಡು ವೇಗ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನಗ ಎಂಕ್ ನಿಜವಾದ್ ಲಾ ಅರ್ಥ ಆಪುಜಿ. ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಅತ್ತಂದೆ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಗತಿನ್ ತೋಜಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜಿಗ್- ದೂರ, ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮಾತಾ ಏರಿಳಿತೊಲೆನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೊಂದು.
ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಪ್ರಕಾರೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಕೇನ್ನಗ—ಕುಟುಂಬ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್, ಒಂಜಿ ಪ್ರಕಾರೊ ಒಂಜಿ ಕುಟುಂಬ ನಾಟಕ ಬೊಕ್ಕ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು, ಜೀತು ಉತ್ತರ ಕೊರ್ತೆರ್, "ಯಾನ್ ಇತ್ತೆಲಾ ನಂಬುವೆ ಉಂದು 'ನಾಟಕ' ಪ್ರಕಾರೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು, ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಅತ್ತ್." ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಪನ್ಪೆರ್, "ನಮ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರು, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿಟ್ ಕೆಲವು ಕಥಾವಸ್ತುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಕತೆ ಒಂಜಿ ತನಿಖೆದ ಮೂಲಕ ತೆರೆದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಯಾನ್ ಉಂದೆನ್ ಒಪ್ಪೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಕತೆಟ್ ಕೆಲವು ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಉಂಡು ಆಂಡಲಾ, ದೃಶ್ಯಂ ಮೂಲತಃ ಒಂಜಿ ಕುಟುಂಬದ ಕತೆ."
ಈ ಚಿತ್ರ ಕೀಗೊ ಹಿಗಾಶಿನೊ ಬರೆತಿನ ಜಪಾನಿನ ಕಾದಂಬರಿ ದಿ ಡೆವೊಷನ್ ಆಫ್ ಸಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ಡ್ದ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಿನವು ಪಂದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಕಾದಂಬರಿದ ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಖರೀದಿ ಮಲ್ತಿನ ಎಕ್ತಾ ಕಪೂರ್, ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆಗ್ ಕಾನೂನು ಸೂಚನೆನ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಯೆರ್, "ಎಕ್ಟಾನ ಕಾನೂನು ತಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಪತ್ರೊನು ಕಡಪುಡುನ ಬುಕ್ಕೊ, ಯಾನ್ ಜಪಾನಿನ ಕಾದಂಬರಿದ ರೂಪಾಂತರ ಆಯಿನ ಸಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಜಪಾನಿನ ಚಿತ್ರೊನು ತೂಯೆ. ಎನ್ನ ಚಿತ್ರೊ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಜಪಾನಿನ ಚಿತ್ರೊದ ನಡುಟು ಸಾಮ್ಯತೆಲು ಉಪ್ಪೊಲಿ, ಆಂಡ ಎನ್ನ ಚಿತ್ರೊ ಒಂಜಿ ರೂಪಾಂತರ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ರತಿ ಅತ್ತ್. ಜಪಾನಿನ ಚಿತ್ರೊಲಾ ಒಂಜಿ ಕೊಲೆ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಡು ಅಂಚಾದ್ ಆರೋಪೊಲು ಸೈಟ್ ನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆರೆನ ಬೇಲೆಡ್ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುಂಡು. ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಆದ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ."ರಾಶೋಮೊನ್ (೧೯೫೦) ನ್ ಲಾ ಚಿತ್ರೊಗು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್.ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಡು ಕೆಲವು "ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆಲೆನ್" ಬಳಕೆ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಟೀಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅವು ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ "ಪೊಸ ತರೆಮರೆ"ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಫಿ ದ ಸೌಮ್ಯ ರಾಜೇಂದ್ರನ್ ಉಂದೆನ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರೊಡು ಇಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಪನ್ಪೆರ್, "ಅತ್ಯಾಚಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಜೋಕ್ಲು, ನಮ ನಗುದು ತಳ್ಳಿಪಾವುನವು."ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕೇನ್ನಗ, ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಉತ್ತರ ಕೊರ್ತೆರ್, "ಅಂಚನೆ ಸಂಭಾಷಣೆಲು ನಮ್ಮ ಜೀವನೊದ ಭಾಗ ಪಂಡ್ದ್ ಎಂಕ್ ದೃಢವಾದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಎಂಕ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ತೆರಿಪಾವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಇಷ್ಟ ಇಜ್ಜಿ, ಆಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ಲಾ ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷಣೊಗು ಸೇರಾವೊಡು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್. ಯೆಸ್, ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿ, ಯಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಿಟ್ ಚಿಂತೆಡ್ ಇತ್ತೆ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ಆ ದೃಶ್ಯೊಲೆಗ್ ಎಂಚ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪಂದ್. ಆಂಡ ಅಪಗ ಯಾನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ದ ಆ ಭಾಗೊನು ಒಂಜಿ ಆಯ್ಕೆದ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗ್ ಓದುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಅನುಮೋದನೆಡ್ ತರೆ ತಗ್ಗಾಯೆರ್<ref>https://www.ibtimes.co.in/kerala-court-halts-drishyam-tamil-remake-starring-kamal-haasan-over-copyright-issue-607480</ref>
ದೃಶ್ಯಂ ಕೊಲೆನ್ ಕೆರಳಾವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಆರೋಪೊಲುಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕೇರಳದ ಎಡಿಜಿಪಿ ಟಿ.ಪಿ.ಸೆನ್ಕುಮಾರ್ ಐಪಿಎಸ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪ಡ್ ನಿಲಂಬೂರ್ ಡ್ದ್ ಒರಿ ಪೊಣ್ಣನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತಿನ ಆರೋಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಜನ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆನ ಶವ ಬೊಕ್ಕ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊಲು ಚಿತ್ರೊದ ಪ್ರಭಾವೊಡು ಉಂಡು ಪಂದ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ವಾದ ಮಲ್ತೆರ್.ಇರಿಂಜಲಕುಡೊಡು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆನ್ ಅಲೆನ ಅಪ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮಲ್ತಿನ ಕೊಲೆಲಾ ದೃಶ್ಯಂ ನ ಪ್ರಭಾವೊಡು ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್
== ಪದ್ಯ ==
ದೃಶ್ಯಂನ ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಮ್ ಡ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಬಳಕೆ ಆಯಿನ ರಡ್ಡ್ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಂಡು, ಅವುಲು ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊನು ಅನಿಲ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿನು ಥಾಮಸ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಸಂತೋಷ್ ವರ್ಮಾ ಬರೆತೆರ್; ದುಂಬುದಕುಲು ಚಿತ್ರೊಗು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ಒದಗಿಸಯೆರ್. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ಡ್ ಮ್ಯೂಜಿಕ್ ೨೪೭ ಡ್ದ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ನೌರನ್ನಿಂಗ್ ದ ವೀಯೆನ್ ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆಡ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಈ ಪಾಡ್ದನೊಲು "ಖಂಡಿತವಾದ್ ಒಂಜಿ ಚಪ್ಪಾಳೆನ್ ಅರ್ಹವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಿಫ್ರೆಶ್ ಮಲ್ಪುನ ಆನಂದದಾಯಕ ಟೆನರ್ ನ್ ತೋಜಾವುಂಡು."ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್ ದ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ "ರಿಫ್ರೆಶ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಚಿತ್ರೊಗು "ಟೆಂಪೊನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
== ಬುಡ್ಗಡೆ ==
== ನಾಟಕೀಯ ==
ದೃಶ್ಯಂ ಭಾರತೊಡು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯, ೨೦೧೩ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.ಉಂದು ಜನವರಿ ೩, ೨೦೧೪ಡ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಡ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್ ಭಾರತದ 45ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ಭಾರತೀಯ ಪನೋರಮಾಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಭಾರತೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ 2015ಡ್ ಜೆಡ್ಡಾಡ್ ನಡತಿನ 8ನೇ ಏಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡುಲಾ ಉಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್<ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/mohanlal-drishyam-chinese-remake-box-office-6228054/</ref>
== ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ==
ದೃಶ್ಯಂ ಬ್ಲೂ-ರೇ ಡಿಸ್ಕ್, ಡಿವಿಡಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸಿಡಿಡ್ 9 ಮೇ 2014ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಸುರುತ ದಿನೊಟು ಡಿವಿಡಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸಿಡಿ ಮಾರಾಟೊಡು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ದಾಖಲೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಆರೋಪೊಲು
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ಡ್, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸತೀಶ್ ಪಾಲ್ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆದ ಮೊಕದ್ದಮೆನ್ ದಾಖಲ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ೨೦೧೩ಡ್ ಬರೆತಿನ ಒರು ಮಝಕಕಲತು ಪನ್ಪಿನ ಅರೆನ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗ್ ಸಾಮ್ಯತೆ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊನು ಪಾಸ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಸತೀಶ್ ನ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗ್ ಪ್ರೈಮಾ ಫೇಸಿ ಸಾಮ್ಯತೆ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಆಂಡ ಪಾಪನಾಯಿಲ್ ದ ಆವೃತ್ತಿನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಈ ಷರತ್ತುಡ್ ದೃಶ್ಯಂ ತಯಾರಕೆರ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಖಚಿತಪಡಿಸವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಗು ₹10 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿನ್ ತೋಜಾವೆರ್.ಜೀತು 2011ಡ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬರೆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ಸಾಬೀತಾಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಮಾರ್ಚ್ 2015ಡ್ ಈ ಪ್ರಕರಣೊನು ವಜಾ ಮಲ್ತೆರ್<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/big-update-mohanlal-jeethu-josephs-drishyam-to-get-an-indonesian-remake/articleshow/86284816.cms</ref>
== ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ==
ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ತನ್ನ ಅಭಿನಯೊಗು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ದೃಶ್ಯಂ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆಡ ಮಸ್ತ್ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ರಿವ್ಯೂ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ರಾಟೆನ್ ಟೊಮೆಟೊಸ್ ಡ್, 6 ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ವಿಮರ್ಶೆಲೆಡ್ 95% ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾದುಂಡು, ಸರಾಸರಿ 8.4/10 ರೇಟಿಂಗ್ ಉಂಡು. ಸಿಫಿನ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು "ಅತ್ಯುತ್ತಮ" ಪಂಡ್ದ್ ರೇಟ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ಪೆರ್, "ಈರ್ ಒಂಜಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ಉಸಿರಾಟೊಡು ಕುಲ್ಲುದು, ಚಿತ್ರೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಷಣೊನುಲಾ ಪರದೆಡ್ ತಪ್ಪಾವರೆ ಬಯಕುಜೆರ್. ಬರವುದಾರ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ನ ದೃಶ್ಯಂ ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ, ಒಂಜಿ ಗ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕತೆ ಉಂದು ನಿಕುಲೆನ್ ಅಯಿತ ಕುಶಲ ಕರಕುಶಲೊಡು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧ ಮಲ್ಪುಂಡು
ನೌರನ್ನಿಂಗ್ ದ ವೀಯೆನ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು 3/5 ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ದು ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಲ್ತೆರ್, "ದೃಶ್ಯಂ ಜೀತು ಚಿತ್ರೊಡು ಕಾಲ್ಪನಿಕೊದೊಟ್ಟುಗು ನೈಜೊದ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಫಲಿತಾಂಶೊ ಒಂಜಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಿನಿಮೀಯ ಆರ್ಟಿಚೋಕ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ನಿಕುಲೆನ್ ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತುಡು ಆಶ್ಚರ್ಯೊಗು ತೂಪುಂಡು." ಚಿತ್ರೊಗು 3.5/5 ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ದು, ರೆಡಿಫ್ ದ ಪರೇಶ್ ಸಿ. ಪಾಲಿಚಾ ಪನ್ಪೆರ್, "ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ್ ಮರ್ಯಾದಿಗ್ ಕನತ್ ದ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ನ್ ಮಲ್ಲ ಲೀಗ್ ಗ್ ತಳ್ಳುನ ಶ್ರೇಯೊನು ದ್ಶ್ಯಾಮ್ ಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆರ್ ಒಂಜಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ದ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ ಮಲ್ತೆರ್." <ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/kerala-film-chamber-decides-against-reopening-of-theatres-7135447/</ref>
ದಿ ಹಿಂದೂ ದ ಜಾಬೀರ್ ಮುಷ್ಠಾರಿ ಬರೆಯೆರ್: "ಇಂಚಿನ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕರಕುಶಲತೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ನಿಜವಾದ್ ಕತೆಗಾರೆನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೌಶಲ್ಯ ಬೋಡಾಪುಂಡು." ಚಿತ್ರದ "ಥ್ರೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಮಸ್ತ್ ರೀತಿಡ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಪೊಸತು" ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ "ತತ್ವೊಲು ಚಿತ್ರ ತೂಪಿನಕುಲು ತೆರಿನ ನಿಯಮೊಲೆಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಆರ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್.
ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಶಿಬು ಬಿ ಎಸ್ ಬರೆಯೆರ್, "ತನ್ನ ಇತ್ತೆದ ಔಟಿಂಗ್ ದೃಶ್ಯಮ್ ಗ್, ಜೀತು ಭಾವನೆಲು, ಸಂಬಂಧೊಲು, ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮಾಂಚನೊದ ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸವೆರ್. ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶ: ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವ.
"ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ದ ಡಾಲ್ಟನ್ ಎಲ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಗು 3-ಸ್ಟಾರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ದು, "ಲೈಮ್ ಲೈಟ್ ಪೂರ್ತಿ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಗ್ ಸೇರ್ದುಂಡು. ಹಾಲಿವುಡ್ ದ ಬಹುಮುಖ ಮಹಾನ್ ನಟೆರ್ನಲೆಕನೆ, ಈ ನಟೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ರೆಪರ್ಟೊರಿ ಉಂಡು, ಅಂಚಾದ್ ಆರ್ ತನ್ನ ಎತ್ತರದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊನು ಮುದ್ರೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯಾಪಲ ಮೂಲಭೂತವಾದ್ ಪೊಸತನೊನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೊಡಾಪುಜಿ."
ಮಿಥಿಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್ ಗ್ ತನ್ನ ವಿಮರ್ಶೆಡ್ ಬರೆಯೆರ್: "ದೃಶ್ಯಂ ಒಂಜಿ ಮರೆಯೆರೆ ಆಪುಜಿನ ಚಿತ್ರ, ಅತರ್ಕೀಯ ಜಗಳದ ಅನುಕ್ರಮೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮನಸ್ಸ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ನಲಿಕೆದ ಸಂಖ್ಯೆಲೆನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ.
"ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಅಸ್ವಿನ್ ಜೆ. ಕುಮಾರ್ ಪನ್ಪೆರ್, "ದೃಶ್ಯಂ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಸೊಗಸಾದ್ ಮಲ್ತಿನ ಚಿತ್ರ, ಉಂದೆನ್ ಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ಅಕ್ಲೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ಹೆಮ್ಮೆಡ್ ದೀವೊಲಿ." <ref>https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-mollywood-films-worldwide-2018-tops-with-143-crores-in-20-days-1222765</ref>
ಉನ್ನಿ ಆರ್. ನಾಯರ್ ಕೇರಳ೯.ಕಾಮ್ ಗ್ ತನ್ನ ವಿಮರ್ಶೆಡ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್, "ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಎಚ್ಚರ, ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಾಗೊನು ಮಲ್ಪುನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿನಯೊನು ಬೊಕ್ಕ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ ಚಿಂತನೆದ ಸ್ಥಾನೊನು ದೀದ್ ದ್ಶ್ಯಂ ನಿಜವಾದ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗ್ ಯೋಗ್ಯವಾದುಂಡು. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯ-'ಫಿಲ್ಮಿ' ಹಾಸ್ಯ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನವುಲಾ ಗಮನಿಸೊಡಾಪುಂಡು. ಉಂದು ತಾರ್ಕಿಕವಾದ್ ನಡತೊಂದು ಬೈದಿನ ರೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವಲಂಬಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನವುಲಾ ಗಮನಿಸೊಡಾಪುಂಡು. ಪಾತ್ರೊಲು ವರ್ತನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ರೀತಿ ಅಯಿನ್ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮಲ್ಪುಂಡು." ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಡ್ ಮೂಜಿ ರೇಟ್ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್ ನ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು 8/10 ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ದು ಪನ್ಪೆರ್, "ದೃಶ್ಯಂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾದ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕತೆ ಪನ್ಪಿನ ಧೈರ್ಯದ ಅಭಿನಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿಷಯೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾದ್ ಅಸಾಧಾರಣ ಚಿತ್ರ, ಕುಟುಂಬ ಬೊಕ್ಕ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಸಿನಿಮಾಲೆನ ಮಾತಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ಈ ಸಿನಿಮಾ ತೂವೊಡಾಪುಂಡು<ref>https://www.moneycontrol.com/entertainment/drishyam-3-to-release-tomorrow-recap-of-mohanlal-s-drishyam-1-and-2-and-why-3-is-important-article-13925471.html#google_vignette</ref>
== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
ಸಿಫಿ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರ "ಕಡಿಮೆ ಕೀಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್" ಆಂಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ರಡ್ಡನೆ ದಿನೊಡ್ದ್ "ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ನ್ ಸ್ವೀಪ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್".ಈ ಸಿನಿಮಾ ಎಂಟು ದಿನೊಟು ₹6.7 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು.ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ 31 ದಿನೊಟು, ದೃಶ್ಯಂ ಟ್ವೆಂಟಿ:20 (2008) ದಾಖಲೆನ್ ಮುರಿದ್, ಸರ್ವಕಾಲೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಸುನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್.ಈ ಸಿನಿಮಾ ಕೇರಳೊಡು ೧೫೦ ದಿನೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕಾಲ ನಡತ್ಂಡ್, ₹೪೨.೫ ಕೋಟಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಆಂಡ್.
ಈ ಸಿನಿಮಾ ಭಾರತದ ಉಳಿಯಿನ ಭಾಗೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ₹10 ಕೋಟಿ ಲಾಭ ಗಳಸೊಂಡು.ಉಂದು ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ 100 ದಿನೊಕುಲು ನಡತ್ಂಡ್.ಮುಂಬೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡ್ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಲೆಡ್ 100 ದಿನೊತ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ದ್ ಸಂಗ್ರಹ ₹4 ಕೋಟಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆಂಡ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಸುಮಾರ್ ₹1 ಕೋಟಿ ಆಂಡ್. ಟೈಟಾನಿಕ್ (೧೯೯೭) ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುಎಇಡ್ ೧೦೦ ದಿನೊಕುಲೆನ್ ಮುಗಿತ್ನ ರಡ್ಡನೆ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುಎಇಡ್ ೧೨೫ ದಿನೊಕುಲೆನ್ ಮುಗಿತ್ದ್ ಟೈಟಾನಿಕ್ ದ ೧೧೦ ದಿನೊತ ಸಿನಿಮಾನ್ ಸೋತುದು ಯುಎಇಡ್ ಅತಿ ಲಾಂಗ್ ರನ್ ಆಯಿನ ಸಿನಿಮಾ ಆದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್.ಈ ಸಿನಿಮಾ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಉಳಿಕೆದ 60 ಥಿಯೇಟರ್ ಲೆಡ್ 100 ದಿನೊಕುಲೆನ್ ಮುಗಿತ್ಂಡ್.
₹50 ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾ ದೃಶ್ಯಂ.ಈ ಚಿತ್ರ ಜಗತ್ತ್ ದ ನಾಟಕೀಯ ರನ್ ಡ್ ₹62 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
2013 ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
61ನೇ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ದಕ್ಷಿಣ 3ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
ಅಮೃತ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ |
ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಏಷ್ಯಾವಿಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಕೇರಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಸಂಘ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ವನಿತಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ |
ವಯಲಾರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
ಜೈ ಹಿಂದ್ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
== ರಿಮೇಕ್ಸ್ ==
ದೃಶ್ಯಂನ್ ಕೆಲವು ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರದ ಭಾರತೀಯ ರೀಮೇಕ್ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ₹155 ಮಿಲಿಯನ್ ಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಾತಾ ಆವೃತ್ತಿಲು ವಾಣಿಜ್ಯವಾದ್ ಯಶಸ್ವಿ ಆಯಿನವು. [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಡ್ ದೃಶ್ಯ (2014), ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಡ್ ದೃಶ್ಯಂ (2014), [[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]] ಭಾಷೆಡ್ ಪಾಪನಸಂ (2015) ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಡ್ ದೃಶ್ಯಂ (2015). ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಡ್ ಧರ್ಮಾಯುದ್ಧಾಯ (೨೦೧೭)ಬೊಕ್ಕ [[ಚೀನಾ|ಚೀನೀ]] ಭಾಷೆಡ್ ಶೀಪ್ ವಿಥೌಟ್ ಎ ಶೆಫರ್ಡ್ (೨೦೧೯) ಪಂಡ್ದ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಡ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್.ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ಡ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಉಂದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆಡ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ 20 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ಗ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಪುಂಡು.ಕೊರಿಯನ್ ರೀಮೇಕ್ ನ್ ಮೇ ೨೦೨೩ಡ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್,ಉಂದು ಕೊರಿಯನ್ ಭಾಷೆಡ್ ರೀಮೇಕ್ ಮಲ್ಪುನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಲಾ ಆಪುಂಡು. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಡ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುವೆರು, ಉಂದೆನ್ ಭಾರತದ ಪನೋರಮಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಯು.ಎಸ್. ಕಂಪೆನಿ ಗಲ್ಫ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುವೆರು. ಗಲ್ಫ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನ ಕಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಂಡ್ಲೆ ಪನ್ಪೆರ್, "ಈ ಚಿತ್ರ ಒಂಜಿ ಕಾಲಾತೀತ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಯು.ಎಸ್.ಡ್ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ತೂಕೊನೆರೆ ಎಂಕುಲು ಕಾತೊಂದುಲ್ಲ."ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ರೀಮೇಕ್ ದ ಅಪ್ಡೇಟ್ ನ್ ದೆಹಲಿದ ೨೦೨೬ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್<ref>https://web.archive.org/web/20150806034926/http://www.hindustantimes.com/regional/balachander-lauds-drishyam-salutes-mohanlal/article1-1174906.aspx</ref>
== ಮುಂದುವರಿಕೆಲು ==
ಭಾರತೊಡು ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಲಾಕ್ಡೌನ್ ಗ್ ದುಂಬು ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ರಾಮ್ ಗ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಕೆಲವು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಲೆನ್ ಲಂಡನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೈರೋದಂಚಿನ ವಿದೇಶಿ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನೆಡ್ದಾವರ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸ್ಥಗಿತ ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಂದುವರಿಯೆರೆ ಸಮಯ ಬೋಡು ಪಂದ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗ್ ತೆರಿನಗ, ಜೀತು ಸಿಕ್ವೆಲ್ ದ ಬೇಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ದೃಶ್ಯಮ್ ೨ ನ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಅರೆನ ೬೦ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊಡು ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ೨೧ ಮೇ ೨೦೨೦. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್, ಮೀನಾ, ಅನ್ಸಿಬಾ ಹಸನ್, ಎಸ್ತೆರ್ ಅನಿಲ್, ಆಶಾ ಸಾರತ್, ಸಿದ್ದಿಕ್, ಕೊಜಿಕೋಡ್ ನಾರಾಯಣನ್ ನಾಯರ್, ಮೇಲಾ ರಘು, ಅನೀಶ್ ಜಿ ಮೆನನ್, ಶೋಭಾ ಮೋಹನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಟನಿ ಪೆರ್ಯುಂಬೊರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್<ref>https://web.archive.org/web/20151009174842/http://www.sify.com/movies/drishyam-celebrates-50-days-strikes-gold-at-box-office-news-national-ocgtaxiabchsi.html</ref>
ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿ ಬೊಕ್ಕ ತೊಡುಪುಝಾಡ್ ೪೬ ದಿನೊಕುಲು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ಡ್ ಮುಗಿಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಒಟಿಟಿ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರಂ ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೧ಡ್ ನೇರವಾದ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್
ದೃಶ್ಯಂ ೩ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿದ ಮೂಜಿನೆ ಕಂತ್ ನ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ೨೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ ಗ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ನ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊಗು ಸರಿಸಾಟಿಯಾದ್ ೨೧ ಮೇ ೨೦೨೬ ಗ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್<ref>https://web.archive.org/web/20150310084453/http://www.hindustantimes.com/regional/mohanlal-s-aam-aadmi-is-a-surprise-hit-in-drishyam/article1-1170864.aspx</ref>
== ಟಿಪ್ಪಣಿಲು ==
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ದ ಗೌತಮನ್ ಭಾಸ್ಕರನ್ ಚಿತ್ರದ ಬಜೆಟ್ ₹ 3.5 ಕೋಟಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಸಿಫಿ ಚಿತ್ರದ ಬಜೆಟ್ ನ್ ₹4.5 ಕೋಟಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್ಬೊಕ್ಕ ಐಎಎನ್ಎಸ್ ₹5 ಕೋಟಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
73v43widllskpeys6dvwtn09hdlrnix
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Linking and page manipulation
10
27897
365462
2025-12-18T02:05:20Z
en>Helpful Raccoon
0
remove historical page
365462
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{Notice |style=margin-bottom:1.5em; |1=<span style="font-size:large;">Please do not post your requests or questions on this page. If you have questions about using Wikipedia, please ask at the '''[[Wikipedia:Help desk|Help desk]]''' or the '''[[Wikipedia:Teahouse|Teahouse]]'''. For questions about subjects and topics, please use the '''[[Wikipedia:Reference desk|Reference Desk]]'''. Volunteers at those locations will respond to your questions as soon as possible.</span>}}</noinclude><!--
-->{{Sidebar with collapsible lists
| name = Linking and page manipulation
| templatestyles = Linking and page manipulation/styles.css
| class = hlist linking-and-page-manipulation
| centered list titles = y
| title = [[Wikipedia:Integrate|Linking and<br/>page manipulation]]
| titlestyle = {{{titlestyle|}}}
| child templatestyles = {{{child templatestyles|}}}
| expanded = {{{expanded|{{{1|}}}}}}
| list1title = Linking and diffs
| list1name = linking and diffs
| list1 =
* [[Help:URL|URLs]]
* [[Help:Link|Links]]
* [[Wikipedia:Orphan|Orphans]]
* [[Help:Interlanguage links|Interlanguage links]]
* [[Help:Interwiki linking|Interwiki linking]]
* [[Wikipedia:Shortcut|Shortcuts]]
* [[Wikipedia:External links|External links]]
** [[Help:External link icons|External link icons]]
** [[Help:Plainlinks|Plainlinks]]
* [[Help:Link color|Link color]]
* [[Help:Colon trick|Colon trick]]
* [[Help:Pipe trick|Pipe trick]]
* [[Help:Self link|Self links]]
* [[Help:What links here|What links here]]
* [[Help:Linksearch|Linksearch]]
* [[Wikipedia:Manual of Style/Linking|Manual of Style on linking]]
* [[Wikipedia:Navigation template|Navigation templates]]
* [[Wikipedia:Hatnote|Hatnotes]]
* [[Wikipedia:Template index/Links|Template index for links]]
<!-- new line space below-->
* [[Help:Diff|Diffs]]
** [[Wikipedia:Simplest diff guide|Simplest diff guide]]
** [[Wikipedia:Simple diff and link guide|Simple diff and link guide]]
** [[Wikipedia:Complete diff and link guide|Complete diff and link guide]]
| list2title = Categorization
| list2name = categorization
| list2 =
* [[Help:Category|Category]]
* [[Wikipedia:Categorization|Categorization guideline]]
* [[Wikipedia:Classification|Classification]]
* [[Wikipedia:Container category|Container category]]
* [[Wikipedia:FAQ/Categorization|FAQ for categorization]]
* [[Wikipedia:FAQ/Categories|FAQ for categories]]
* [[Wikipedia:Categories, lists, and navigation templates|Categories, lists, and navigation templates]]
* [[Wikipedia:Categorizing articles about people|Categorizing articles about people]]
** [[Wikipedia:People by year|By year]]
* [[Wikipedia:Categorizing redirects|Redirect categories]]
* [[Wikipedia:User categories|User categories]]
* [[Wikipedia:Overcategorization|Overcategorization]]
** [[Wikipedia:Overcategorization/User categories|User categories]]
* [[Wikipedia:Template index/Category namespace|Template index for categories]]
| list3title = Moving and redirecting
| list3name = moving and redirecting
| list3 =
* [[Help:How to move a page|How to move a page for beginners]]
* [[Wikipedia:Redirect|Redirects]]
* [[Wikipedia:Moving a page|Moving a page]]
* [[Wikipedia:Requested moves|Requested moves]]
* [[Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves|How to fix cut-and-paste moves]]
* [[Wikipedia:Moving files to Commons|Moving files to Commons]]
* [[Wikipedia:Userfication|Userfication]]
* [[Help:When to place technical requests in "Administrator needed"|Non-admin and admin-only moves]]
* [[Wikipedia:Template index/Moving|Template index for moving]]
* [[Wikipedia:Template index/Redirect pages|Template index for redirects]]
| list4title = Merging
| list4name = merging
| list4 =
* [[Wikipedia:Merging|Merging]]
* [[Wikipedia:Proposed article mergers|Proposed article mergers]]
* [[Wikipedia:Requests for history merge|Requests for history merge]]
* [[Wikipedia:Merge and delete|Merge and delete?]]
* [[Wikipedia:Merge what?|Merge what?]]
* [[Wikipedia:Delete or merge|Delete or merge?]]
* [[Wikipedia:Template index/Merging|Template index for merging]]
* [[Wikipedia:WikiProject Merge|WikiProject Merge]]
| list5title = Splitting
| list5name = splitting
| list5 =
* [[Wikipedia:Splitting|Splitting]]
* [[Wikipedia:Template index/Splitting|Template index for splitting]]
| list6title = Importing and copying
| list6name = importing and copying
| list6 =
* [[Wikipedia:Requests for page importation|Requests for page importation]]
* [[Help:Import|Import]]
* [[Help:Export|Export]]
* [[Wikipedia:Copying within Wikipedia|Copying within Wikipedia]]
| list7title = Protecting
| list7name = protecting
| list7 =
* [[Help:Protection|Protection]]
* [[Wikipedia:Protection policy|Protection policy]]
* [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk templates]]
* [[Wikipedia:Requests for page protection|Requests for page protection]]
* [[Wikipedia:Rough guide to semi-protection|Rough guide to semi-protection]]
| list8title = Additional
| list8name = See also
| list8 =
* [[Wikipedia:How to create a page|How to create a page]]
* [[Help:Your first article|Your first article]]
* [[Help:Editing|Editing]]
* [[Wikipedia:Deletion process|Deletion process]]
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS -->
</noinclude>
6vrr7ziujl3yx5ina8me5qp60fvabev
365463
365462
2026-08-15T07:20:23Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Linking_and_page_manipulation]]
365462
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{Notice |style=margin-bottom:1.5em; |1=<span style="font-size:large;">Please do not post your requests or questions on this page. If you have questions about using Wikipedia, please ask at the '''[[Wikipedia:Help desk|Help desk]]''' or the '''[[Wikipedia:Teahouse|Teahouse]]'''. For questions about subjects and topics, please use the '''[[Wikipedia:Reference desk|Reference Desk]]'''. Volunteers at those locations will respond to your questions as soon as possible.</span>}}</noinclude><!--
-->{{Sidebar with collapsible lists
| name = Linking and page manipulation
| templatestyles = Linking and page manipulation/styles.css
| class = hlist linking-and-page-manipulation
| centered list titles = y
| title = [[Wikipedia:Integrate|Linking and<br/>page manipulation]]
| titlestyle = {{{titlestyle|}}}
| child templatestyles = {{{child templatestyles|}}}
| expanded = {{{expanded|{{{1|}}}}}}
| list1title = Linking and diffs
| list1name = linking and diffs
| list1 =
* [[Help:URL|URLs]]
* [[Help:Link|Links]]
* [[Wikipedia:Orphan|Orphans]]
* [[Help:Interlanguage links|Interlanguage links]]
* [[Help:Interwiki linking|Interwiki linking]]
* [[Wikipedia:Shortcut|Shortcuts]]
* [[Wikipedia:External links|External links]]
** [[Help:External link icons|External link icons]]
** [[Help:Plainlinks|Plainlinks]]
* [[Help:Link color|Link color]]
* [[Help:Colon trick|Colon trick]]
* [[Help:Pipe trick|Pipe trick]]
* [[Help:Self link|Self links]]
* [[Help:What links here|What links here]]
* [[Help:Linksearch|Linksearch]]
* [[Wikipedia:Manual of Style/Linking|Manual of Style on linking]]
* [[Wikipedia:Navigation template|Navigation templates]]
* [[Wikipedia:Hatnote|Hatnotes]]
* [[Wikipedia:Template index/Links|Template index for links]]
<!-- new line space below-->
* [[Help:Diff|Diffs]]
** [[Wikipedia:Simplest diff guide|Simplest diff guide]]
** [[Wikipedia:Simple diff and link guide|Simple diff and link guide]]
** [[Wikipedia:Complete diff and link guide|Complete diff and link guide]]
| list2title = Categorization
| list2name = categorization
| list2 =
* [[Help:Category|Category]]
* [[Wikipedia:Categorization|Categorization guideline]]
* [[Wikipedia:Classification|Classification]]
* [[Wikipedia:Container category|Container category]]
* [[Wikipedia:FAQ/Categorization|FAQ for categorization]]
* [[Wikipedia:FAQ/Categories|FAQ for categories]]
* [[Wikipedia:Categories, lists, and navigation templates|Categories, lists, and navigation templates]]
* [[Wikipedia:Categorizing articles about people|Categorizing articles about people]]
** [[Wikipedia:People by year|By year]]
* [[Wikipedia:Categorizing redirects|Redirect categories]]
* [[Wikipedia:User categories|User categories]]
* [[Wikipedia:Overcategorization|Overcategorization]]
** [[Wikipedia:Overcategorization/User categories|User categories]]
* [[Wikipedia:Template index/Category namespace|Template index for categories]]
| list3title = Moving and redirecting
| list3name = moving and redirecting
| list3 =
* [[Help:How to move a page|How to move a page for beginners]]
* [[Wikipedia:Redirect|Redirects]]
* [[Wikipedia:Moving a page|Moving a page]]
* [[Wikipedia:Requested moves|Requested moves]]
* [[Wikipedia:Administrators' guide/Fixing cut-and-paste moves|How to fix cut-and-paste moves]]
* [[Wikipedia:Moving files to Commons|Moving files to Commons]]
* [[Wikipedia:Userfication|Userfication]]
* [[Help:When to place technical requests in "Administrator needed"|Non-admin and admin-only moves]]
* [[Wikipedia:Template index/Moving|Template index for moving]]
* [[Wikipedia:Template index/Redirect pages|Template index for redirects]]
| list4title = Merging
| list4name = merging
| list4 =
* [[Wikipedia:Merging|Merging]]
* [[Wikipedia:Proposed article mergers|Proposed article mergers]]
* [[Wikipedia:Requests for history merge|Requests for history merge]]
* [[Wikipedia:Merge and delete|Merge and delete?]]
* [[Wikipedia:Merge what?|Merge what?]]
* [[Wikipedia:Delete or merge|Delete or merge?]]
* [[Wikipedia:Template index/Merging|Template index for merging]]
* [[Wikipedia:WikiProject Merge|WikiProject Merge]]
| list5title = Splitting
| list5name = splitting
| list5 =
* [[Wikipedia:Splitting|Splitting]]
* [[Wikipedia:Template index/Splitting|Template index for splitting]]
| list6title = Importing and copying
| list6name = importing and copying
| list6 =
* [[Wikipedia:Requests for page importation|Requests for page importation]]
* [[Help:Import|Import]]
* [[Help:Export|Export]]
* [[Wikipedia:Copying within Wikipedia|Copying within Wikipedia]]
| list7title = Protecting
| list7name = protecting
| list7 =
* [[Help:Protection|Protection]]
* [[Wikipedia:Protection policy|Protection policy]]
* [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk templates]]
* [[Wikipedia:Requests for page protection|Requests for page protection]]
* [[Wikipedia:Rough guide to semi-protection|Rough guide to semi-protection]]
| list8title = Additional
| list8name = See also
| list8 =
* [[Wikipedia:How to create a page|How to create a page]]
* [[Help:Your first article|Your first article]]
* [[Help:Editing|Editing]]
* [[Wikipedia:Deletion process|Deletion process]]
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS -->
</noinclude>
6vrr7ziujl3yx5ina8me5qp60fvabev
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Linking and page manipulation/doc
10
27898
365464
2026-05-15T09:47:52Z
en>VanFinda
0
[[WP:CVPI|Interceptor]]: Reverting editing test by [[Special:Contributions/~2026-29300-09|~2026-29300-09]]
365464
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
{{Uses TemplateStyles}}
==Usage==
To reveal the contents of a list use the syntax <code><nowiki>{{Linking and page manipulation|listname}}</nowiki></code>
For example, to expand the Linking and diff list, use <code><nowiki>{{Linking and page manipulation|linking and diffs}}</nowiki></code>, as demonstrated to the side.
{{clear}}{{Linking and page manipulation|linking and diffs}}
The listnames are <code>linking and diffs, categorization, moving and redirecting, merging, splitting, importing and copying, protecting, see also</code>.
{{clear}}
==About==
This navigation template is in the form of a sidebar. It includes most links on page manipulation, but doesn't include article and page creation, the deletion process, or general editing links. Refer to the links in the see also section for details on these matters.
<includeonly>{{sandbox other||
<!----Categories below this line---->
[[Category:Wikipedia help templates]]
[[Category:Wikipedia-internal sidebar templates]]
}}</Here are some umlauted vowels: 섁
#
Here is a deck of cards: •aby•
# If you do not see these characters, do not edit
this file.
p2vjgysfaxs2m6v35bqv9ox0zcyx3dr
365465
365464
2026-08-15T07:20:24Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Linking_and_page_manipulation/doc]]
365464
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
{{Uses TemplateStyles}}
==Usage==
To reveal the contents of a list use the syntax <code><nowiki>{{Linking and page manipulation|listname}}</nowiki></code>
For example, to expand the Linking and diff list, use <code><nowiki>{{Linking and page manipulation|linking and diffs}}</nowiki></code>, as demonstrated to the side.
{{clear}}{{Linking and page manipulation|linking and diffs}}
The listnames are <code>linking and diffs, categorization, moving and redirecting, merging, splitting, importing and copying, protecting, see also</code>.
{{clear}}
==About==
This navigation template is in the form of a sidebar. It includes most links on page manipulation, but doesn't include article and page creation, the deletion process, or general editing links. Refer to the links in the see also section for details on these matters.
<includeonly>{{sandbox other||
<!----Categories below this line---->
[[Category:Wikipedia help templates]]
[[Category:Wikipedia-internal sidebar templates]]
}}</Here are some umlauted vowels: 섁
#
Here is a deck of cards: •aby•
# If you do not see these characters, do not edit
this file.
p2vjgysfaxs2m6v35bqv9ox0zcyx3dr
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Linking and page manipulation/styles.css
10
27899
365466
2025-01-20T17:28:49Z
en>Ssupho0612079471
0
365466
sanitized-css
text/css
.linking-and-page-manipulation {
width: 20em;
background: #fdfdff;
}
.linking-and-page-manipulation .sidebar-title {
display: block;
font-size: 130%;
padding: 6px 0 6px 0;
margin: 6px 0px 6px 0px;
background: #ddf;
}
.linking-and-page-manipulation .sidebar-list-title {
background: #eef;
}
/* Dark mode stylings */
/* Note: If using a CSS variable, there is no need to make use of `@media screen` */
@media screen {
html.skin-theme-clientpref-night .linking-and-page-manipulation {
background-color: #101418;
color: white;
}
html.skin-theme-clientpref-night .linking-and-page-manipulation .sidebar-title {
background-color: #202122;
color: white;
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
/* automatic mode */
html.skin-theme-clientpref-os .linking-and-page-manipulation {
background-color: #101418;
color: white;
}
html.skin-theme-clientpref-os .linking-and-page-manipulation .sidebar-title {
background-color: #202122;
color: white;
}
}
mfy6brnelpxzelq17spxaygs32m5pgn
365467
365466
2026-08-15T07:20:24Z
ChiK
1136
೧ revisions imported from [[:en:Template:Linking_and_page_manipulation/styles.css]]
365466
sanitized-css
text/css
.linking-and-page-manipulation {
width: 20em;
background: #fdfdff;
}
.linking-and-page-manipulation .sidebar-title {
display: block;
font-size: 130%;
padding: 6px 0 6px 0;
margin: 6px 0px 6px 0px;
background: #ddf;
}
.linking-and-page-manipulation .sidebar-list-title {
background: #eef;
}
/* Dark mode stylings */
/* Note: If using a CSS variable, there is no need to make use of `@media screen` */
@media screen {
html.skin-theme-clientpref-night .linking-and-page-manipulation {
background-color: #101418;
color: white;
}
html.skin-theme-clientpref-night .linking-and-page-manipulation .sidebar-title {
background-color: #202122;
color: white;
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
/* automatic mode */
html.skin-theme-clientpref-os .linking-and-page-manipulation {
background-color: #101418;
color: white;
}
html.skin-theme-clientpref-os .linking-and-page-manipulation .sidebar-title {
background-color: #202122;
color: white;
}
}
mfy6brnelpxzelq17spxaygs32m5pgn
ದೃಶ್ಯಂ ೨
0
27900
365482
2026-08-15T09:37:52Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365482
wikitext
text/x-wiki
ದೃಶ್ಯಂ ೨: ದಿ ರಿಸಮ್ಪ್ಶನ್ ಪನ್ಪಿನವು ೨೦೨೧ ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಕ್ರೈಮ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಬರೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಶೀರ್ವಾದ ಸಿನಿಮಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಡ್ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೨೦೧೩ಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ದೃಶ್ಯಂ ಚಿತ್ರೊದ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ದೃಶ್ಯಂ ಚಿತ್ರ ಸರಣಿಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಕಂತು, ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್, ಮೀನಾ, ಅನ್ಸಿಬಾ ಹಸನ್, ಎಸ್ತೆರ್ ಅನಿಲ್, ಆಶಾ ಶರತ್, ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ, ಬೊಕ್ಕ ಸಿದ್ದಿಕ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ತನ್ನ ಬೇತೆ ಸಿನಿಮಾ ರಾಮ್ ದ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ವಿರಾಮೊಡು ದೃಶ್ಯಂ ೨ ದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ 60ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊಗು ಸಮ್ಮತವಾದ್ ಈ ಯೋಜನೆನ್ 21 ಮೇ 2020 ಗ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್ ೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ಡ್ ಮುಗಿಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು 46 ದಿನೊಟು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ತೋಡುಪುಝಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತ, ಸುರುತ ಚಿತ್ರೊಡು ಬಳಕೆ ಆಯಿನ ಅದೇ ಸ್ಥಳೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅನಿಲ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪಾದನೆನ್ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಸತೀಶ್ ಕುರುಪ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿ. ಎಸ್. ವಿನಾಯಕ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮೂಲತಃ ಒಂಜಿ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಾಯಿನ, ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರೊನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ದೃಶ್ಯಂ ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯, ೨೦೨೧ಡ್ ವಿಶ್ವೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಅಯಿತ ದುಂಬುದಲೆಕನೆ, ಉಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಅಯಿತ ನಿರೂಪಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿನಯೊಗು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು.
ಉಂದು 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ಗ್ ಥಿಯೇಟರಿಕಲ್ ರಿಲೀಸ್ ಗ್ ನಿಗದಿ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಅಯಿತ ಸುರುತ ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಟು-ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಡ್ದ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ. ದೃಶ್ಯಂ ೩ ಪನ್ಪಿನ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿದ ಮೂಜಿನೆ ಕಂತ್ ೨೧ ಮೇ ೨೦೨೬ ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.
== ಭೂಮಿಕೆ ==
೨೦೧೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೪ ತಾರೀಕ್ ದ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಜೋಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಮನುಷ್ಯೆ ತನ್ನ ಅತ್ತೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಓಡಿ ಪೋಪೆ. ಒಂಜಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಆವೊಂದುಪ್ಪುನ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆದ ಬರಿಟ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಇಪ್ಪುನಗ, ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಶಂಕಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಡ್ ರಾತ್ರೆ ತಡವಾದ್ ಕಂಪೌಂಡ್ ಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುನವು ತೂಪೆರ್. ಜೋಸ್ ತನ್ನ ತೂಯಿನವುಲೆನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು, ಪೊಲೀಸ್ ನಕುಲು ಅರೆನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
2019 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ, ರಾಣಿ, ಅಂಜು, ಬೊಕ್ಕ ಅನು ಮಸ್ತ್ ಆರಾಮದಾಯಕ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಇತ್ತೆ ಒರಿ ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯಮಿ ಆದ್ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಥಿಯೇಟರ್ ನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಉಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ವರುಣ್ನ ಸಾವು ಕುಟುಂಬೊಗು ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಂಜು ಈ ಘಟನೆಡ್ದ್ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತೊಗು ಒಳಗಾದ್ ನಿರಂತರ ಭಯ ಬೊಕ್ಕ ಆತಂಕೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಅಲೆನ ಪಿರವುದ ಬಗ್ಗೆ ವದಂತಿಲು ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಊರುಡು ಪಗರುಂಡು, ರಾಣಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದ್ ತೊಂದರೆಗ್ ಒಳಗಾದ್ ಅಲೆನ ಮಗೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಅವಧಿಡ್, ರಾಣಿ ತನ್ನ ನೆರೆಕರೆತ ಸರಿತಾಗ್ ಮಸ್ತ್ ಜೋಕುಲು ಆಪೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ ಕುಟುಂಬೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕಷ್ಟೊಲೆನ್ ಅಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ರಾಣಿಗ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ, ಸರಿತಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ದುರುಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಗಂಡ ಸಾಬು ವಾಸ್ತವೊಡು ಗೀತಾ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನ ಕೋರಿಕೆಡ್ ವರುಣ್ನ ಪ್ರಕರಣೊನು ಪುನಃ ತೆರೆಯಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕೆರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಸ್ಟಿನ್ ಕುಟುಂಬದ ಎದುರುಡು ನೆಲೆಯಾತಿನ ರಹಸ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಲು.
ಅಂಚನೆ, ಜೋಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷೆನ್ ಮುಗಿತ್ ದ್ ಜೈಲ್ ಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಪೆರ್. ತನ್ನ ದೂರ ಆಯಿನ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಮರುಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಷ್ಟೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೇಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ತಯಾರಾದ್, ಪೊಲೀಸ್ ವರುಣ್ ತನಿಖೆನ್ ಪುನಃ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು. ವರ್ಷೊಲೆ ದುಂಬು ತನ್ನನ್ ಬಂಧಿ ಮಲ್ತಿನ ರಾತ್ರೆದ ಘಟನೆಲೆನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನಗ, ಜೋಸ್ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ವರುಣ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಯಿನ ನಿಖರವಾದ್ ಅಪೂರ್ಣ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆದ ಸಮೀಪೊಡು ಇತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ನೆನಪುದ ಮಹತ್ವೊನು ತೆರಿದ್, ಬಹುಮಾನದ ದುಡ್ಡುಗು ತೂಯಿನ ಬಗ್ಗೆ ಥಾಮಸ್ ಗ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್.
ಇತ್ತೆ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆದ ಕೆಳ್ಗ್ ಒಂಜಿ ಉತ್ಖನನೊನು ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಥಾಮಸ್ ತಕ್ಷಣ ಗೀತಾ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬೆರೆಗ್ಲಾ ಆಘಾತ ಆಂಡ್, ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಟ್ಟಡೊದ ಕೆಳ್ಗ್ ಸಮಾಧಿ ಆಯಿನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ, ಯಾನ್ ರಹಸ್ಯವಾದ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಕಣ್ಗಾವಲು ಕ್ಯಾಮೆರಾಲೆನ ಮೂಲಕ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆನ್ ತೂವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್, ಉತ್ಖನನ ನಡತೊಂದುಪ್ಪುನವು ಗಮನಿಸೊಂಡು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರೊಡು ಪೋತುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊನುವೆ. ಒಂತೆ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಆರ್ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ಎದುರು ಶರಣ್ ಆಪೆರ್.
ಥಾಮಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬೊನು ವಿಚಾರಣೆಗ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತೀವ್ರವಾದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಲ್ತಿನ ನಡುಟು, ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ, ರಾಣಿ, ಅಂಜು, ಬೊಕ್ಕ ಅನು ವರ್ಷೊಲೆ ದುಂಬು ಕೊರ್ತಿನ ಅದೇ ಅಲಿಬಿನ್ ದೃಢವಾದ್ ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಪೊಲೀಸ್ ರಹಸ್ಯವಾದ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಸಂಭಾಷಣೆನ್ ಪಡೆಯಿನಗ ತನಿಖೆ ಒಂಜಿ ನಾಟಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಅಯಿಟ್ ರಾಣಿ ಅಜ್ಞಾನೊಡು ವರುಣನ ಸಾವುದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿತಾಗ್ ವಿವರೊಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ತಿಂಗೊಲುಡ್ದ್ ಕುಟುಂಬದ ಕಣ್ಗಾವಲುಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಲೆಗ್ ತೆರಿಯುಂಡು.
ತನ್ನ ಮದಿಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಒತ್ತಡ ಏರುನಗ, ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊನು ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಅಪರಾಧೊಗು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊನುವೆರ್. ಪೊಲೀಸ್ ನಕುಲು ಅಂತಿಮವಾದ್ ಪ್ರಕರಣೊನು ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬುಂಡಲಾ, ಗೀತಾ ಮನವರಿಕೆ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವರುಣ್ ಗ್ ನ್ಯಾಯ ಕೊರ್ಲೆ ಪಂದ್ ಮುಂದುವರಿಸವೆರ್.
ಈ ವಿಷಯ ಶೀಘ್ರೊಡು ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಅಲ್ಪ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ್ ತಪ್ಪು ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವಿನಯಚಂದ್ರನ್ ಬರೆತಿನ ದೃಶ್ಯಂ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಅಪರಾಧ ಕಾದಂಬರಿದ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಬಳಸದ್ ಪೊಲೀಸ್ ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣೊನು ಕಲ್ಪಿಸಯೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆನ ವಕೀಲೆರ್ ವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಿನಿಮಾ ಯೋಜನೆದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಃ ಕತೆತ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬರವುದಾರೆಗ್ ವರ್ಷೊಲೆ ದುಂಬು ತೆರಿಪಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ವರದಿಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯೊದ ಒಳಗೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಡ್ದ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುನ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ವರುಣ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿನವು ಅತ್ತ್ ಪನ್ಪಿನವು ಡಿಎನ್ಎ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಡ್ ದೃಢಪಡ್ಪುಂಡು.
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಅಪರಾಧ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಗ್ ಪರ್ಯಾಯ ಅಂತ್ಯೊನು ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ವಿನಯಚಂದ್ರನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಆ ಆವೃತ್ತಿಡ್, ನಾಯಕ, ತನ್ನ ಮೂಲ ಕವರ್-ಅಪ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ತೆರಿಯುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಡ್, ರಹಸ್ಯವಾದ್ ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ವಯಸ್ಸುದ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಅಪರಿಚಿತ ಶವೊನು ಬದಲಿಯಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವರ್ಷೊಲೆನ ನಡುಟು, ತನ್ನ ಮುಂಬರುವ ಚಿತ್ರ ಯೋಜನೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪುನ ವೇಷೊಡು ಜಿಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಒರಿ ಶವಗಾರನ ನೌಕರೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ನಿಧಾನವಾದ್ ಗಳಸೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಡ್ದ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾತ್ರೆಡ್, ಡಿಎನ್ಎ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಸತ್ಯೊನು ತೆರಿಪಾವುನ ದುಂಬು ನಾಯಕ ಮೌನವಾದ್ ಶವೊಲೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ತನಿಖೆನ್ ಪುನಃ ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬೇ ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶೊನು ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊನುವೆರ್. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೊರತೆಡ್ದ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿಗ್ ಜಾಮೀನು ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬದ ವಿರುದ್ಧ ಮುಂದೆದ ಕ್ರಮೊನು ಸ್ಥಗಿತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಲೀಸ್ ಲೆಗ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ವಿನಯಚಂದ್ರನ್ ಗೀತಾ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಗ್ ಸೌಮ್ಯವಾದ್ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ “ಪರ್ಯಾಯ ಕ್ಲೈಮಾಕ್ಸ್” ಗ್ ಒಂಜಿ ಅಂತಿಮ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಉಂಡು ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್, ನಾಯಕ ಅನಾಮಧೇಯವಾದ್ ಬಲಿಪೊಯಿನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಅರೆನ ದುಃಖಿತ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ವಾಪಸ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಅಂಚಾದ್ ಅಕುಲು ಅಂತಿಮವಾದ್ ಅರೆನ ಕೊನೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
ಅದೇ ಸಮಯೊಡು ಗೀತಾ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾಕರ್ ವರುಣ್ ನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಅನಾಮಧೇಯವಾದ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವರುಣ್ ನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಅಂಚನೆ ಮುಳುಗಡೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಥಾಮಸ್ ಗೀತಾ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನ್ ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ಅನ್ವೇಷಣೆನ್ ಬುಡುದು ಪೋಯೆರೆ ಮೌನವಾದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತನಿಖೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಯಾಪಲ ಒಂಜಿ ಹೆಜ್ಜೆ ದುಂಬು ಉಂತುದು, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಏತ್ ಮಟ್ಟೊಗು ಪೋಯೆರೆಲಾ ತಯಾರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಒಪ್ಪೊನುವೆರ್. ಥಾಮಸ್ ಗ್ ಅರ್ಥ ಆಂಡ್, ಪೊಲೀಸ್ ನಕುಲು ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿನ್ ನಿರಂತರವಾದ್ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬುನಗ, ವಾಸ್ತವೊಡು ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಅಕ್ಲೆನ್ ತೂವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್, ಅಕುಲು ಮುಂದೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕ್ರಮೊನು ತಾಳ್ಮೆಡ್ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಗೀತಾ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅಂತಿಮವಾದ್ ಮುಚ್ಚಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ, ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ದೂರೊಡ್ದ್ ತೂವೊಂದು ಮೌನವಾದ್ ಪೋದು, ದುಂಬು ದಾದ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ನಿರಂತರ ಜಾಗೃತಿಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್.<ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2020/May/22/drishyam-2-announced-mohanlal-and-jeethu-joseph-to-return-2146352.html</ref>
== ಪಾತ್ರ ವರ್ಗೊಲು ==
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್, ಒರಿ ಸಿನಿಮಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ಬುಡೆದಿ ರಾಣಿ ಜಾರ್ಜ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಮೀನಾ
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಣಿನ ಮಲ್ಲ ಮಗೆ ಅಂಜು ಜಾರ್ಜ್ ಆದ್ ಅನ್ಸಿಬಾ ಹಸನ್; ಒರಿ ಪಿಟಿಎಸ್ಡಿ ರೋಗಿ
ಅನು ಜಾರ್ಜ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಎಸ್ತೆರ್ ಅನಿಲ್; ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಣಿ ಎಲ್ಯ ಮಗಲ್
ಗೀತಾ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಆಶಾ ಶರತ್, ಮಾಜಿ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕೆರ್; ವರುಣ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್
ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಸಿದ್ದಿಕ್, ವರುಣ್ನ ಅಪ್ಪೆ
ಐಜಿ ಥಾಮಸ್ ಬಾಸ್ಟಿನ್ ಐಪಿಎಸ್ ಆದ್ ಮುರಳಿ ಗೋಪಿ
ಚಿತ್ರಕಥೆಕಾರೆ ವಿನಯಚಂದ್ರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಸೈಕುಮಾರ್
ಸಿಐ ಫಿಲಿಪ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಆದ್ ಕೆಬಿ ಗಣೇಶ್ ಕುಮಾರ್
ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ನೆರೆಕರೆತ ಸರಿತಾ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಂಜಲಿ ನಾಯರ್; ಒರಿ ಗುಪ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ
ಸಾಬು ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಮೇಶ್ ಚಂದ್ರನ್, ಸರಿತಾ ಗಂಡ; ಒರಿ ಗುಪ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ
ಅಜಿತ್ ಕೂಥಟ್ಟುಕುಲಮ್ ಜೋಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ಪಾತ್ರೊಡು, ಒರಿ ಮಾಜಿ ಅಪರಾಧಿ ಕೊಲೆ ಶಿಕ್ಷೆಗ್ ಒಳಪಡ್ತೆರ್
ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಭದ್ರತಾ ಗಾರ್ಡ್ ರಾಜನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ದಿನೇಶ್ ಪ್ರಭಾಕರ್
ಎಸ್ ಐ ಆಂಟನಿ ಆದ್ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್
ಸಾಂತಿ ಮಾಯಾದೇವಿ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ರೇಣುಕಾ,
ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ವಕೀಲ ಸುಲೈಮಾನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಕೊಜಿಕೋಡೆ ನಾರಾಯಣನ್ ನಾಯರ್
ರಾಜೇಶ್, ರಾಣಿ ಮೆಗ್ಯೆ ಪಾತ್ರ ಅನೀಶ್ ಜಿ.
ರಾಣಿ ಅಪ್ಪೆ ಪಾತ್ರೊಡು ಶೋಭಾ ಮೋಹನ್
ಜೋಸ್ ನ ಬುಡೆದಿ ಮೇರಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಭಾ
ಜೋಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆ ಆದ್ ಪಾಲಿ ವಾಲ್ಸನ್
ಡಿವೈಎಸ್ಪಿ ರಘುರಾಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಬೊಬನ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್
ಫೊರೆನ್ಸಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಆದ್ ಕೃಷ್ಣ
ಜಾಯ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್
ಜನಾರ್ದನನ್ ಆದ್ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ್
ಆಡಮ್ ಅಯೂಬ್ ಡಿಜಿಪಿ ಜಯಕೃಷ್ಣನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
ಮುರಳಿ ಕಣ್ಣೂರು ರೇಘು ಆದ್
ಮೇಳ ರಘು ಪಾತ್ರೋಸೆ ಆದ್ ಜಯಶಂಕರ್
ರಂಜಿನಿ ಜಾರ್ಜ್ ಡಾ.ರಂಜಿನಿ, ಅಂಜುನ ಡಾಕ್ಟರ್
ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಆದ್ ರಾಜೇಶ್ ಪರವೂರ್
ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಆದ್ ಅರ್ಫಾಜ್ ಅಯೂಬ್
== ತಯಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ==
ಭಾರತೊಡು ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಲಾಕ್ಡೌನ್ ಗ್ ದುಂಬು ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ರಾಮ್ ಗ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಕೆಲವು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಲೆನ್ ಲಂಡನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೈರೋದಂಚಿನ ವಿದೇಶಿ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನೆಡ್ದಾವರ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸ್ಥಗಿತ ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಂದುವರಿಯೆರೆ ಸಮಯ ಬೋಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ತೆರಿನಗ, ಜೀತು 2013 ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಯಿನ ದೃಶ್ಯಂ 2 ದ ಕೆಲಸೊಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಕೆಲವು ಸಮಯೊಗು ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ. ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಕೇರಳೊಡು ಮಾತ್ರ ನಡಪುನೆರ್ದಾತ್ರ, ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನವು ಸೂಕ್ತ ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಜೀತುಗ್ ಅರ್ಥ ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಮೇ ೨೧, ೨೦೨೦ ಗ್ ಅರೆನ ೬೦ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊಡು ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರೀಕರಣೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ನ ಬುಕ್ಕೊ ಶೀಘ್ರೊಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್[[.ಮೋಹನ್ಲಾಲ್]] ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಓದುದುಲ್ಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ದ ನಂತರ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸುರು ಆವೊಲಿ.ದೃಶ್ಯಮ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರಾದ್ ವಾಪಸ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಜೀತು ಪಂಡೆರ್ ಉಂದು ಕಡೆತ ಸಿನಿಮಾದ ನೇರ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕಾತ್ರ ಆರ್ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಿತೀಯಕ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ಕೆಲವು ಪೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್.ಘಟನೆಲೆನ ಬದಲಾವಣೆಡ್, ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾರ್ಜ್ ಕುಟ್ಟಿ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಥಿಯೇಟರ್ ನ್ ತೆರೆತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್<ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2021/Feb/16/drishyam-both-blessing-and-curse-for-me-saysdirector-jeethu-joseph-2264892.html</ref>
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ==
ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ಡ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್.ಕೋವಿಡ್-೧೯ ನ್ ತಡೆಯೆರೆ ನಿಗದಿ ಮಲ್ತಿನ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಉಂದೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಒಳಾಂಗಣ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಅಲ್ಪ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್.ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಕೊಚ್ಚಿದ ಕಕ್ಕನಾಡ್ ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ರಡ್ಡ್ ವಾರೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ತೋಡುಪುಜಾಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಜಿಯೋರೆಗೆಕುಟ್ಟಿ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ವಜಿತಲೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಇಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ದೃಶ್ಯಂ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕುಟುಂಬದ ನಿವಾಸೊನು ದೃಶ್ಯಂ ೨ ಗ್ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಇಲ್ಲಡ್ ೧೮ ದಿನೊತ ಶೂಟಿಂಗ್ ನ್ ಚಾರ್ಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿನ ಇತ್ತೆದ ಸಮೃದ್ಧಿನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುನಂಚಿನ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ತೋಡುಪುಝಾಡ್ ಕೆಲವು ಬೇತೆ ಇಲ್ಲಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಂಜಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರಕ್ಕುಲಂ ಇಂಚಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಂಡ್.<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/movies/mohanlal-announces-drishyam-2-the-resumption-on-his-60th-birthday/article31639620.ece</ref>
== ಪದ್ಯ ==
[[ಪಾಡ್ದನ|ಪಾಡ್ದನೊ]]ಲು ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರದ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ಅನಿಲ್ ಜಾನ್ಸನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ವಿನಾಯಕ ಸಸಿಕುಮಾರ್ ಬರೆತೆರ್. ಈ ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಮ್ ಡ್ "ಒರೆ ಪಕಲ್" ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಜೋನೋಬಿಯಾ ಸಫರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್,ಬೊಕ್ಕ ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೧ಡ್ ಸೈನಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್<ref>https://www.indiatvnews.com/entertainment/regional-cinema/drishyam-2-song-ore-pakal-out-mohanlal-treats-viewers-with-a-melodious-song-from-his-upcoming-thriller-685429</ref>
== ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಡುಗಡೆ ==
ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಮಲ್ಲ ಬಜೆಟ್ ದ ಚಿತ್ರ ಮರಕ್ಕರ್: ಲಯನ್ ಆಫ್ ದ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸೀ ಗ್ ದುಂಬು ೨೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ ಗ್ ನಾಟಕೀಯ ಬಿಡುಗಡೆದ ಯೋಜನೆನ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್,ಉಂದು "ರಂಗಮಂದಿರೊಲು ಪುನಃ ತೆರೆಯಿನಗ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ್ ಪಿರ ಕನಯೆರೆ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆ" ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಕರೋನವೈರಸ್-ಪ್ರೇರಿತ ಲಾಕ್ಡೌನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನೆ ತೆರಿಗೆಡ್ದ್ ಪೂರ್ತಿ ವಿನಾಯಿತಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಂಗಮಂದಿರೊಲೆನ ವ್ಯವಹಾರೊಗು ತೀವ್ರವಾದ್ ಹಾನಿ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಕೇರಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಚೇಂಬರ್ ರಂಗಮಂದಿರೊಲೆನ್ ಪುನರ್ ತೆರೆಯೆರೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಕುಲು ಸರ್ಕಾರೊಡ್ದ್ ಪರಿಹಾರ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನ್ ಕೋರ್ತೆರ್,ರಂಗಮಂದಿರೊದ ಬಿಡುಗಡೆದ ಯೋಜನೆಲು ಅಡ್ಡಿಯಾತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ತಂಡೊ ಅಮೆಜಾನ್ ಚಿತ್ರೊನು ವಿತರಿಸೆರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವಿಡಿಯೋ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರಂನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಸ ವರ್ಷದ ದಿನೊತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಟೀಸರ್, ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಯೆರ್<ref>https://www.asianetnews.com/entertainment-news/thodupuzha-house-ready-for-shoot-drishyam-2-qhggn5</ref>
ಚಿತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ರೇಲರ್ ನ್ 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 ಗ್ ಅನಾವರಣ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡಲಾ 6 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ (ಟ್ರೈಲರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ದುಂಬು), ಟ್ರೇಲರ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಡ್ ಸೋರಿಕೆ ಆಂಡ್ ಉಂದೆತ ಫಲವಾದ್ ತಂಡ ಟ್ರೇಲರ್ ನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಅದೇ ದಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 192020 ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕೊನುಲಾ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ . ಆಂಡಲಾ, ದೃಶ್ಯಂ ೨ ನ್ ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೧ ದ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಡ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್,ಬೊಕ್ಕ ೨೪೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಗ್ ಲಭ್ಯ ಆಂಡ್<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/movies/drishyam-2-to-be-released-on-amazon-prime/article33478967.ece</ref>
ದೃಶ್ಯಮ್ ೨ ನ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಟು-ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ ಥಿಯೇಟರ್ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿತರಕೆರ್ನ ಟೀಕೆಗ್ ಗುರಿಯಾತ್ಂಡ್, ಕೇರಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಟರ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್ಸ್ ದ ಲಿಬರ್ಟಿ ಬಶೀರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ "ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನಂಚಿನ ಒರಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟ ಉಂದೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಸ್ವಾರ್ಥಿ ಕೃತ್ಯ" ಪಂಡ್ದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಚಿತ್ರ ಸುಲಭವಾದ್ "ಸಿನಿಮಾ ಸೆಟ್ರೆಸ್ ಗ್ ಭಾರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ್ ತೂಪುಂಡು, ಉಂದು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಕಡೆತ ದಶಕೊಡು ಸಿನಿಮಾಲು". ಆಂಡಲಾ, ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತೆರ್ "ಉಂದು ಆಂಥೋನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ನ (ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್) ಆರ್ಥಿಕ ಅಡೆತಡೆಲೆಡ್ದ್. ಮರಕ್ಕರ್: ಲಯನ್ ಆಫ್ ದ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸೀನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆ ಥಿಯೇಟರ್ ಮಾಲೀಕೆರೆಡ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸಿನಿಮಾ ಬೊಕ್ಕ ಥಿಯೇಟರಿ ಅನುಭವೊಗು ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಅರೆನ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಕೊರ್ಜೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅರೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಿಡುಗಡೆಗ್." ಅಭಿಮಾನಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಸಂವಾದೊಡು, ಚಿತ್ರೊದ ಬಿಡುಗಡೆಗ್ ದುಂಬು, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಒಂಜಿ ನಾಟಕೀಯ ಪುನರ್ ಬಿಡುಗಡೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆಲು ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಆಂಡಲಾ, ಕೇರಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಚೇಂಬರ್ ದೃಶ್ಯಂ ೨ ನ್ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ ವಿನಂತಿನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರೊನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುಜೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಉಂದು ಆನ್ ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರಂ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಊಹೆ ಉಂಡು
ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಿಡುಗಡೆದ ನಂತರ, ಜುಲೈ ೧, ೨೦೨೧ ಡ್ದ್ ಜಿ.ಸಿ.ಸಿ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಸೀಮಿತವಾದ್ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್<ref>https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/mohanlal-confirms-drishyam-3-fans-are-super-excited-one-of-the-greatest-stories-ever-101740100764160.html</ref>
== ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ==
ರಿವ್ಯೂ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ರೊಟೆನ್ ಟೊಮೆಟೊಸ್ ಡ್, 8 ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ವಿಮರ್ಶೆಲೆಡ್ 88% ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾದುಂಡು, ಸರಾಸರಿ 7.5/10 ರೇಟಿಂಗ್ ಉಂಡು
ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ದ ಐಶ್ವರ್ಯ ವಾಸುದೇವನ್ 5 ಡ್ದ್ 4 ಸ್ಟಾರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆಯೆರ್, "ದೃಶ್ಯಂ 2 ಪಂಡ ಒಂಜಿ ತನಿಖೆದ ಒಂಜಿ ಗ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಅಯಿಟ್ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮಸ್ತ್-ವಾಚ್ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಆದುಂಡು, ನಮ ಅರ್ಹವಾಯಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ನಮ ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜ.
ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸಂಜಿತ್ ಸಿಧರ್ಧನ್ 5 ಡ್ದ್ 4 ಸ್ಟಾರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ "ಜೀತುನ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ದುಂಬುದಲೆಕನೆ ಬಿಗಿಯಾದುಂಡು; ದೃಶ್ಯಂ ನಲೆಕ ... ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ಆನಂದೊಗು ಬೊಕ್ಕ ತಂಡೊಗು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡೆಯೆರೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ತಜ್ಞತೆಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಿಕ್ವೆಲ್" ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಅಭಿನಯೊನುಲಾ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ದ ಹರಿಚರನ್ ಪುಡಿಪ್ಪೆಡಿ ಬರೆಯೆರ್ "ದೃಶ್ಯಂ 2 ನ್ ಇತ್ತೆದ ಮುಟ್ಟದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಅತ್ತ್", ಉಂದು "ಒಂಜಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಗ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನೆದ ಸಿಕ್ವೆಲ್, ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಒಂಜಿ ಅಪರೂಪದ ಸಂಭವ. ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆದ ಬರವು ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಲೆಡ್ದ್ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಈ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಲು ಒಂಜಿ ಘನ ಪಂಚ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾಚ್ ಗ್ ಸರಿಯಾದ್ ರಿವ್ ಮಲ್ಪುಂಡು ಅಂತ್ಯ. ದ್ರಶ್ಯಂ ೨ ಪಂಡ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಸುರುತ ಭಾಗೊದಲೆಕನೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು
೫ ಡ್ದ್ ೪ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ದು, ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್ ದ ಸೌಮ್ಯಾ ರಾಜೇಂದ್ರನ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಈ "ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ... ಬರವುದ ಶಕ್ತಿನ್ ತೂಂಡ, ಜೀತುನ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್, ದೃಶ್ಯಂ ಯಾಪಲ ರಡ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾಲು ಆವೊಡು ಪನ್ಪಿನವು ತೋಜುಂಡು
ದಿ ಕ್ವಿಂಟ್ ದ ಸುರೇಶ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ 5 ಡ್ದ್ 4 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ದು ಪನ್ಪೆರ್ "ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಗ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಮತ್ತೆ ಒಂಜಿ ವಿನ್ನರ್ ಆಂಡ್ ... ಮೂಲದಲೆಕ ಅತ್ತ್, ದೃಶ್ಯಂ 2 ನಿಕುಲೆನ್ ಸುರುತ ಬುಕ್ಕೊನೆ ಹಿಡಿತ ಮಲ್ಪುಂಡು ... ದೃಶ್ಯಂ 2 ಮೂಲೊಗು ಒಂಜಿ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧಿ. ಉಂದು ಗೋ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡ್ದ್ ನಿಕ್ಲೆನ ಗಮನೊನು ಸೆರವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ರಡ್ಡ್ ಅವಧಿಡ್ ನಿಕುಲೆನ್ ಮನರಂಜನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಅರೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಅಭಿನಯ
ಫಸ್ಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ದ ಅಣ್ಣಾ ಎಂ. ಎಂ. ವೆಟ್ಟಿಕಾಡ್ ಉಂದೆನ್ "ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತವಾದ್ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ್ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಂದುವರಿಕೆ ... ದೃಶ್ಯಂ ೨ ಸುಗಮವಾದ್ ದೃಶ್ಯಂನ ಲೋಕೊಗು ಪಿರ ಬರ್ಪುನ ರೀತಿಡ್ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಉಂಡು ... ಇತ್ತೆ ಭಾಗ ೧ ಭಾಗ ೨ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಅಪೂರ್ಣ ಆಯಿನಲೆಕ ಅನುಭವ ಆಪುಂಡು".
ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ದ ಜಾನಕಿ ಕೆ. ಉಂದೆನ್ "ದೃಶ್ಯಂ ಗ್ ಸೂಕ್ತವಾದ್ ಮುಂದುವರಿಕೆ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ "ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ನ ವೇದಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಘನ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಶಕ್ತಿಲು ಚಿತ್ರದ ಆಸ್ತಿಲು ... ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಕೇವಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ", 5 ಡ್ದ್ 3.5 ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್
ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ದ ಬರದ್ವಾಜ್ ರಂಗನ್ ಉಂದೆನ್ "ಘನ ಮುಂದುವರಿಕೆ, ಉಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದೊದೊಟ್ಟುಗು ಉದ್ರಿಕ್ತತೆನ್ ಬದಲಾಪುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಒಂಜಿ "ಅದ್ಭುತ ರಚನೆ. ಭಾಗ ೧ ದಲೆಕನೆ, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕೆರೆನ ಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬರವುದ ಚಿತ್ರ", ಆರ್ ಬರವುನ್ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಲ್ತೆರ್ - "ಉಂದು ಮೂಲಭೂತ ವಿವರಣೆ, ದೃಶ್ಯೊದ ಪಿರವುದ ದೃಶ್ಯ" ಬೊಕ್ಕ "ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಬರವು ಪಾರ್ಶ್ವದ ಭಾಗೊನ್ ಡಾ. ಒಂಜೇ ಕತೆತ ಅರ್ಧ ಭಾಗೊಲು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಮೆಟಾ ಟಚ್ ... ಒಂಜಿ ಏಕೀಕೃತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊದ ರೂಪೊಡು ಭಾಗ ೧/ಭಾಗ ೨ ನ್ ತೂನಗ ಚಿತ್ರ ಅಯಿತ ಎಡ್ಡೆ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಂಡು
ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ದ ಟೀನಾ ಸಾರಾ ಅನಿಯನ್ 5 ಡ್ದ್ 4 ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ರೇಟ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ "ಒಂಜಿ ರೋಮಾಂಚಕ, ಸೂಕ್ತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಂದುವರಿಕೆ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ "ದೃಶ್ಯಂ 2 ಮುಂದುವರಿಕೆಲು ಮೂಲ ಚಿತ್ರೊಲೆನ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಕಲ್ಪನೆನ್ ರದ್ದು ಮಲ್ಪುಂಡು ... ಮೂಲ ಚಿತ್ರೊದ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ತೀವ್ರವಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಲು ಯಶಸ್ವಿ ಆಯಿಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಈ ಚಿತ್ರೊದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಆದುಂಡು ಗುಣಮಟ್ಟ
ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಸಾಜಿನ್ ಶ್ರೀಜಿತ್ ಲಾ 5 ದ ಸ್ಕೇಲ್ ಡ್ 4 ನ್ ರೇಟ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ "ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ್, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ್ ಮುಂದುವರಿಕೆ ... ಯಶಸ್ವಿ ಮುಂದುವರಿಕೆಲು ಅಪರೂಪ, ಬೊಕ್ಕ ಅಪರೂಪೊ ಇತ್ತೆಲಾ ಮೂಲೊನು ಮೀರ್ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಂದುವರಿಕೆ. ದೃಶ್ಯಂ 2 ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್
೫ ಡ್ದ್ ೪ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ದು, ಸಿಫೈ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್ "ಒಂಜಿ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮಸ್ತ್ ಯಶಸ್ವಿ ಆಯಿನ ಮೂಲೊದ ಭಾರಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ಪೂರೈಸವುಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ಯಾಪಲ ಅತ್ತ್. ದೃಶ್ಯಂ ೨ ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ರೀತಿಡ್ ಮಲ್ಪುಂಡು ... ಒಂಜಿ ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಡ್, ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಮುಂದುವರಿಕೆನ್ ಒಂಜಿ ಗ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್ ರೀತಿಡ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ತೆರ್".
ರೆಡಿಫ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ದ ಜೋಗಿಂದರ್ ತುಟೆಜಾ ಪನ್ಪೆರ್ "ಈ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ನಾಟಕ ಮತ್ತೊಂಜಿ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆದ್ ಪೋವೊಲಿ ... ಉಂದು ದೃಶ್ಯಮ್ ನ ನಿಜವಾದ್ಲಾ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು, ವಾಸ್ತವೊಡು, ಸುರುತ ಭಾಗೊಡ್ದ್ ರಡ್ಡನೆ ಭಾಗೊಗು ಸುಗಮ ಸುಲಭೊಡು ಪೋಪಿನ ಸುರುತ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ 5 ಡ್ದ್ 3.5 ರೇಟಿಂಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್
ನ್ಯೂಸ್18 ದ ಗೌತಮನ್ ಭಾಸ್ಕರಣ್ ಬರೆಯೆರ್ "ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಜಾಸ್ತಿ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಚಸ್ಸುದೊಟ್ಟುಗು ವಾಪಸ್ ಬರ್ಪೆರ್ ... ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಒರಿ ಮನುಷ್ಯೆ ಅತ್ತ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಿನಿಮಾದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಡು ಆರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಲೆನ್ ಎಂಚ ನರಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ರೋಮಾಂಚಕ ಆಟ. ಟ್ವಿಸ್ಟ್, ಕೊನೊಟು, ಸರಳವಾದ್ ಅದ್ಭುತವಾಯಿನವು", ಆರ್ 5 ಡ್ದ್ 3 ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ರೇಟ್ ಮಲ್ತೆರ್
ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ದ ವಿಪಿನ್ ವಿಜಯನ್ 5 ಡ್ದ್ 4 ಗ್ ರೇಟ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ "ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮುಂದುವರಿಕೆ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು "ಜಾರ್ಜ್ಕುಟ್ಟಿ ಅಕಾ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಅದ್ಭುತತೆ ಬೊಕ್ಕ ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ನ ಅದ್ಭುತ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗ್ ತೂವೊಡಾಪುನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಎನ್ ಡಿ ಟಿವಿ ದ ಸೈಬಾಲ್ ಚಟರ್ಜಿ 5 ಡ್ದ್ 2.5 ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆಯೆರ್, "ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಮತ್ತೆ ದೋಷರಹಿತ ಆಯೆರ್ ... ರಚನೆ ಬೊಕ್ಕ ಲಯೊದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಬರವುದಾರ್-ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಜೀತು ಜೋಸೆಫ್ ಮೂಲ ಚಿತ್ರೊದ ಚಾಪೊನು ಅನುಸರಿಸವೆರ್", ಆಂಡ "ಬರವು ಜಾಸ್ತಿ ಪಂಚ್ ಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್" ಪಂದ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್.
ದಿ ಹಿಂದೂ ದ ಎಸ್. ಆರ್. ಪ್ರವೀಣ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪನ್ಪೆರ್, "ದೃಶ್ಯಂ ೨ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಲೋನ್ ಸಿನಿಮಾ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಜಿ - ಮಸ್ತ್ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಲು ಮಲ್ಪುನಂಚ - ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ನಿರಂತರ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾದ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಅವಲಂಬಿತವಾದುಂಡು. ಆಂಡ
ದಿ ಹಿಂದೂ ದ ಎಸ್. ಆರ್. ಪ್ರವೀಣ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪನ್ಪೆರ್, "ದೃಶ್ಯಂ ೨ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಲೋನ್ ಚಿತ್ರ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಜಿ - ಮಸ್ತ್ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಲು ಮಲ್ಪುನಂಚ - ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ನಿರಂತರ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸುರುತ ಚಿತ್ರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಅವಲಂಬಿತವಾದುಂಡು. ಆಂಡ ಅಯಿತ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಲೆನ್ ತೂಂಡಲಾ, ಉಂದು ಇತ್ತೆಲಾ ಅಯಿತ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗ್ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಸಹವರ್ತಿ ತುಂಡು ಆದುಂಡು".
ಆಂಡಲಾ, ಐಬಿ ಟೈಮ್ಸ್ ದ ನಿರ್ಮಲ್ ನಾರಾಯಣನ್ ಗ್ "ಅಯಿತ ಪ್ರೀಕ್ವೆಲ್ ದ ಸಿನಿಮಾ ಮೇಕಿಂಗ್ ಗುಣಮಟ್ಟೊಗು ಸರಿಸಾಟಿಯಾವರೆ ವಿಫಲವಾತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್ . ಸಿನಿಮಾದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಡು ಅಯಿತ ಮೂಲಭೂತತೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಚಿತ್ರದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು ಶುದ್ಧ ನಿರಾಸೆ ಆಂಡ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿಟ್ ಚಿಂತನೆದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಲ್ತೆರ್", ಆಂಡ ಅರೆನ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಅಭಿನಯೊನು ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/British_Board_of_Film_Classification</ref>
== ಮುಂದುವರಿಕೆ ==
ದೃಶ್ಯಮ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ಈ ಸರಣಿಡ್ ಮೂಜಿನೆ ಚಿತ್ರೊಗು ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಜೀತು ಅಯಿನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಂದಿನ ಅತ್ತಂದೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತಿನ. ಆಂಟನಿ ಜೀತು ದೃಶ್ಯಮ್ ೩ ಗ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಕಥಾವಸ್ತುಲೆನ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಚರ್ಚೆಲು ನಡತ್ಂಡ್.ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೩, ೨೦೨೧ಡ್, ಜೀತು ಒಂಜಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಡ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಆರ್ ಇತ್ತೆ ದೃಶ್ಯಮ್ ೩ ದ ಕ್ಲೈಮಾಕ್ಸ್ ನ್ ಕಂಡುಕೊನುವೆರ್, ಆಂಡ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಸಾಧಿಸೆರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಜಿ ವರ್ಷ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦, ೨೦೨೫ಡ್, ದೃಶ್ಯಂ ೩ ನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಮೇ 21, 2026 ಡ್ ದೃಶ್ಯಂ 3 ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.
ರಿಮೇಕ್ಸ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಕನ್ನಡೊಡು ದೃಶ್ಯ ೨ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲುಗುಡ್ ದ್ರುಷ್ಯಂ ೨ ಪಂಡ್ದ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಲಾ ೨೦೨೧ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.ಅದೇ ಪುದರ್ದ ಹಿಂದಿ ರೀಮೇಕ್ 2022ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಧರ್ಮಯುದ್ಧಾಯ ೨ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಿಂಹಳೀಯ ರೀಮೇಕ್ ೨೦೨೬ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
b8m8k05x5l6supeqzdflkglzzmadri8
ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಫೋರ್ಟ್
0
27901
365489
2026-08-15T10:06:44Z
Ashwini Rai K
9755
"[[:kn:Special:Redirect/revision/1382795|ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು
365489
wikitext
text/x-wiki
'''ಫೋರ್ಟ್ ಥಾಮಸ್''' ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಫೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್''' ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಫೋರ್ಟಾಲೆಜಾ ಡಿ ಸಾವೊ ಟೋಮೆ''', '''ಥಂಗಾಸ್ಸೆರಿ ಫೋರ್ಟ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರೊದ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಡ್ ಥಂಗಾಸ್ಸೆರಿ ಪನ್ಪಿನ ಕರಾವಳಿ ಊರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅವಶೇಷ ಕೋಟೆ . <ref>{{Cite web|title=Thangassery Fort - Ruins of a Legacy {{!}} Forts of Kerala {{!}} Kollam {{!}} Heritage Tourism|url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/2020/thangassery-fort-ruins-legacy/1026|accessdate=2026-08-04|website=Kerala Tourism|language=en}}</ref> ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|last=QResorts Admin|date=2021-02-03|title=St. Thomas Fort Tangasseri, Kollam|url=https://qresorts.in/blog/tourist-attractions-kollam/st-thomas-fort-tangasseri/190/|accessdate=2026-08-04|website=Quilon Beach Hotel|language=en-US}}</ref> ಉಂದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರೊಡ್ದ್]] 71 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|date=1 February 2007|title=Kollam Mayor inspects Tangasseri Fort|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/kollam-mayor-inspects-tangasseri-fort/article1790645.ece|accessdate=23 November 2016|website=The Hindu}}</ref>
== ಚರಿತ್ರೆ ==
[[ಫೈಲ್:Quilon_1505_verbessert.jpg|left|thumb|200x200px| ತಂಗಶೇರಿ ಚಿತ್ರ, ೧೫೦೫. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಕಡಲತೀರೊಗು ಕೈತಲ್ ತೂವೊಲಿ.]]
ಥಂಗಾಸ್ಸೆರಿ ಸುರುತ ಸಹಸ್ರಮಾನೊಡ್ದ್ ಚೀನಾದ ವ್ಯಾಪಾರೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಡಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಸಾಹತು ಆದ್ "ಚಿನ್ನದ ಊರು" ಆಂಡ್. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಕ್ವಿಲನ್ ಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ರಾಣಿನ ಅನುಮತಿಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಪೊಸತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ವ್ಯಾಪಾರೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಫೊನ್ಸೊ ಡಿ ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ್ ನ ಅಡಿಟ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಕುಲು ಫೋರ್ಟ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೫೦೫ಡ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಲು ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಂದರ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೫೧೮ಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನನ ದುಂಬು ೧೬೬೧ಡ್, ಊರು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆನ್ ಡಚ್ ಲೆಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಕುಲು ಡಚ್ ಮಲಬಾರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಡಚ್ ಲು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಕೋಟೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೯೫ಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುಂಡು. ೧೮೨೩ಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಸರ್ಕಾರೊಡ್ದ್ ಇರ್ವ ವರ್ಸೊಗು ಗುತ್ತಿಗೆಗ್ ದೆತೊನುದೆರ್.. <ref name="Diocese of Quilon">{{Cite news|url=http://quilondiocese.com/quilon.php?ytopt=parish_details&listId=6|title=Parishes – Roman Catholic Diocese of Quilon|access-date=2 December 2014|location=Kollam, India|quote=Parishes of the Roman Catholic Diocese of Quilon}}</ref> <ref>{{Cite web|title=St Thomas Fort in Tangasseri – Kollam|url=http://www.colonialvoyage.com/st-thomas-fort-tangasseri-or-thangassery-kerala-india/|accessdate=23 November 2016|publisher=Colonial Voyage}}</ref>
ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ ಸುರುಟು ಸುಮಾರ್ 20 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇನಿಕ್ಲಾ "ತಂಗಾಸ್ಸೆರಿ ಕೋಟೆ" ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಕೋಟೆದ ಎಲ್ಯ ಅವಶೇಷೊಲು ಸಮುದ್ರೊಗು ಎದುರು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಕೋಟೆನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. <ref>{{Cite web|date=30 January 2007|title=Mining rampant at Tangasseri Fort|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/mining-rampant-at-tangasseri-fort/article1789624.ece|accessdate=23 November 2016|website=The Hindu}}</ref>
== ಗ್ಯಾಲರಿ ==
<gallery class="center" mode="packed-overlay">
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Right_view.jpeg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Right_view.jpeg|alt=Old – St.Thomas Fort – Right-view| ಪಿರಾಕ್ದ – ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ – ಬಲತ್ತ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam2.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam2.jpg|alt=Right View| ಬಲತ್ತ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam1.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam1.jpg|alt=Renovated St.Thomas Fort – Front-view| ನವೀಕರಣ ಆಯಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ - ಎದುರುದ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03142.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03142.jpg|alt=Back Side Entrance| ಪಿರವುದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03149.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03149.jpg|alt=Inside View| ಒಳ್ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03144.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03144.jpg|alt=Main Wall| ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03145.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03145.jpg|alt=The Windows| ವಿಂಡೋಸ್
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
* [https://web.archive.org/web/20131123175425/http://www.hindu.com/2007/01/30/stories/2007013006640300.htm "ತಂಗಸೆರಿ ಕೋಟೆಡ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ನಡತೊಂದುಂಡು"]
* [https://web.archive.org/web/20131122170529/http://rotarytangasseri.org/history.html "ತಂಗಸೆರಿನ ಕಿರು ಚರಿತ್ರೆ"]
iwy7i2nxw1lrcsu7hezc00229ip8ns0
ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್
0
27902
365491
2026-08-15T10:20:01Z
Kavitha G. Kana
1040
"[[:en:Special:Redirect/revision/1330418481|Varghese Paul]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು
365491
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್
| image =
| caption =
| birth_name = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಚೋಳಮಾಡಮ್
| pseudonym =
| birth_date = {{birth date|df=yes|1943|05|31}}
| birth_place = [[ಎನಾನಲ್ಲೂರ್]], [[ಟ್ರಾವಂಕೂರು]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ)
| death_date = {{Death date and age|df=y|2021|04|10|1943|05|31}}
| death_place = [[ವಡೋದರ]], [[ಗುಜರಾತ್]], ಭಾರತ
| occupation = ಲೇಖಕೆರ್
| language = [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್, [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| period =
| nationality = ಭಾರತೀಯೆರ್
| signature =
| awards =
| website =
}}
{{Infobox writer
| name = Varghese Paul
| image =
| caption =
| birth_name = Varghese Paul Chollamadam
| pseudonym =
| birth_date = {{birth date|df=yes|1943|05|31}}
| birth_place = [[Enanalloor]], [[Travancore]], [[British India]] (now in [[Kerala]], India)
| death_date = {{Death date and age|df=y|2021|04|10|1943|05|31}}
| death_place = [[Vadodara]], [[Gujarat]], India
| occupation = Writer
| language = [[Gujarati language|Gujarati]], English, [[Malayalam]]
| period =
| nationality = Indian
| signature =
| awards =
| website =
}}
ದ್ಫಾದರ್ '''ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್''' '''ಚೋಲಮಾಡಮ್''' (31 ಮೇ 1943 - 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021) ವರ್ಗೀಸ್ ಒರಿ ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್, ಅನುವಾದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ [[ಗುಜರಾತ್]] ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಜೆಸುಯಿಟ್ ಪಾದ್ರಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಆರ್ 1977ಡ್ ಪಾದ್ರಿ ಆಯೆರ್. ಮೇರ್ 53 ಪ್ರಬಂಧ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 14 ವರ್ಸೊದಿಂಚ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆ <nowiki><i id="mwEA">ಡೂಟ್ ನ್</i></nowiki> ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಲಾ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಮೇ ೩೧, ೧೯೪೩ಡ್ <a href="https://kn.wikipedia.org/wiki/Enanalloor" rel="mw:ExtLink" title="Enanalloor" class="cx-link" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Enanalloor&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Village in Kerala, India&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q5375212&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;source&quot;}" data-linkid="60">ಎನಾನಲ್ಲೂರ್</a>ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್, ಅವು ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. <ref name="gg">{{Cite book |last=Parmar |first=Francis |title=ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2 |date=November 2018 |publisher=[[Gujarati Sahitya Parishad]] |isbn=((978-81-93884-9-4)) |editor-last=Desai |editor-first=Parul Kandarp |volume=2 |location=Ahmedabad |pages=335–337 |language=gu |trans-title=History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}</ref> ಜೂನ್ ೮, ೧೯೬೪ಡ್ ಗುಜರಾತ್ ದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ಸ್ ಗ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿದ]] ರೋಮ್ ಡ್ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಥಿಯೋಲೊಜಿ (ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೊ)ನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}</ref> ೧೯೭೭ಡ್ ರೋಮ್ ಡ್ ಗೆಸು ಚರ್ಚ್ಡ್ ಪಾದ್ರಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್ <ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html|title=નિધન:ફાધર વર્ગીસ પોલ એસ.જે આજે સવારે પ્રભુને પ્યારા થઈ ગયા|date=2021-04-10|work=[[Divya Bhaskar]]|access-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929075244/https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html|archive-date=29 September 2021|language=gu}}</ref>ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್ <ref name=":0" /> ಅಂಚೆನೆ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸಂಡ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಸಯೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":0" /> <ref name=":1" />
ಗುಜರಾತಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಂಡಲದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೈಟರ್ಸ್, ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಡ್ ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಗುಜರಾತಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ <nowiki><i id="mwRQ">ದೂಟ್ನ್</i></nowiki> 14 ವರ್ಷ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> ಆರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web|date=2021-04-11|title=Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78|url=https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78|accessdate=2021-09-29|website=Radio Veritas Asia|language=en|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78}}</ref> ೧೯೮೧ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೊಸೈಟಿ (CISS) ದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಲಾ ಆಯೆರ್ ಅಲ್ಪನೆ 1984 ಡ್ದ್ <ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html|title=નિધન:ફાધર વર્ગીસ પોલ એસ.જે આજે સવારે પ્રભુને પ્યારા થઈ ગયા|date=2021-04-10|work=[[Divya Bhaskar]]|access-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929075244/https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html|archive-date=29 September 2021|language=gu}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html "નિધન:ફાધર વર્ગીસ પોલ એસ.જે આજે સવારે પ્રભુને પ્યારા થઈ ગયા"]. ''[[Divya Bhaskar]]'' (in Gujarati). 10 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075244/https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite>
[[Category:CS1 Gujarati-language sources (gu)]]</ref> ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":1" />
ಮಸ್ತ್ವರ್ಷ ಹುಸಾರ್ದಾಂತೆ ಇತ್ತೆರ್ [[ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯|ಕೋವಿಡ್-೧೯]] ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೨೧ಡ್ ವಡೋದರಾಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web|date=2021-04-11|title=Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78|url=https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78|accessdate=2021-09-29|website=Radio Veritas Asia|language=en|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 "Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78"]. ''Radio Veritas Asia''. 11 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
== ಕೆಲಸ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಗುಜರಾತಿಡ್ ಬರೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತಿಡ್ 46, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ ನಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]ಡ್ ಮೂಜಿ ಪ್ರಬಂದೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಪೆರುಂಬದವಂ ಶ್ರೀಧರನ್ ನ ಮಲಯಾಳಂ ಕಾದಂಬರಿ ''ಒರು ಸಂಕೀರ್ಥನಂ ಪೋಲೆ ನ್'' ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಗ್ ''ಎಕ್ ಸ್ಟ್ರೋತ್ಗನ್ ನಿ ಜೆಮ್'' (೨೦೦೩) ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="gg">{{Cite book |last=Parmar |first=Francis |title=ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2 |date=November 2018 |publisher=[[Gujarati Sahitya Parishad]] |isbn=((978-81-93884-9-4)) |editor-last=Desai |editor-first=Parul Kandarp |volume=2 |location=Ahmedabad |pages=335–337 |language=gu |trans-title=History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFParmar2018">Parmar, Francis (November 2018). Desai, Parul Kandarp (ed.). ''ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2'' [''History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2''] (in Gujarati). Vol. 2. Ahmedabad: [[Gujarati Sahitya Parishad]]. pp. <span class="nowrap">335–</span>337. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-81-93884-9-4|<bdi>978-81-93884-9-4</bdi>]].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: ignored ISBN errors ([[:Category:CS1 maint: ignored ISBN errors|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: ignored ISBN errors]]
[[Category:CS1 Gujarati-language sources (gu)]]</ref> ಕೆವಿ ಡೊಮಿನಿಕ್ ನ ''ವಿಂಗ್ಡ್ ರೀಸನ್ ನ್'' ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ದ್ ಗುಜರಾತಿಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ''ಇಸು ಮಾರಿ-ತಮರಿ ನಜರೆ'' (ಜೀಸಸ್ ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಕ್ ದಾದ ಪನ್ಪೆರ್?), ''ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( [[ಬೈಬಲ್]] ದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೦೩) ಬೊಕ್ಕ ''ನವೊ ಕರಾರ್ ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೧೨) ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
== ನನಾತ್ ವಿಸಯೊಗು ==
* ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆದ ಬರವುದಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{authority control}}{{DEFAULTSORT:Paul, Varghese}}
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]
guisov48rotcmlflj6cld1n10tedqke
365492
365491
2026-08-15T10:22:03Z
Kavitha G. Kana
1040
365492
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್
| image =
| caption =
| birth_name = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಚೋಳಮಾಡಮ್
| pseudonym =
| birth_date = 31 ಮೇ 1943
| birth_place = [[ಎನಾನಲ್ಲೂರ್]], [[ಟ್ರಾವಂಕೂರು]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ)
| death_date = {{Death date and age|df=y|2021|04|10|1943|05|31}}
| death_place = [[ವಡೋದರ]], [[ಗುಜರಾತ್]], ಭಾರತ
| occupation = ಲೇಖಕೆರ್
| language = [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್, [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| period =
| nationality = ಭಾರತೀಯೆರ್
| signature =
| awards =
| website =
}}
ದ್ಫಾದರ್ '''ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್''' '''ಚೋಲಮಾಡಮ್''' (31 ಮೇ 1943 - 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021) ವರ್ಗೀಸ್ ಒರಿ ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್, ಅನುವಾದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ [[ಗುಜರಾತ್]] ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಜೆಸುಯಿಟ್ ಪಾದ್ರಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಆರ್ 1977ಡ್ ಪಾದ್ರಿ ಆಯೆರ್. ಮೇರ್ 53 ಪ್ರಬಂಧ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 14 ವರ್ಸೊದಿಂಚ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆ <nowiki><i id="mwEA">ಡೂಟ್ ನ್</i></nowiki> ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಲಾ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಮೇ ೩೧, ೧೯೪೩ಡ್ <a href="https://kn.wikipedia.org/wiki/Enanalloor" rel="mw:ExtLink" title="Enanalloor" class="cx-link" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Enanalloor&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Village in Kerala, India&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q5375212&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;source&quot;}" data-linkid="60">ಎನಾನಲ್ಲೂರ್</a>ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್, ಅವು ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. <ref name="gg">{{Cite book |last=Parmar |first=Francis |title=ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2 |date=November 2018 |publisher=[[Gujarati Sahitya Parishad]] |isbn=((978-81-93884-9-4)) |editor-last=Desai |editor-first=Parul Kandarp |volume=2 |location=Ahmedabad |pages=335–337 |language=gu |trans-title=History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}</ref> ಜೂನ್ ೮, ೧೯೬೪ಡ್ ಗುಜರಾತ್ ದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ಸ್ ಗ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿದ]] ರೋಮ್ ಡ್ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಥಿಯೋಲೊಜಿ (ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೊ)ನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}</ref> ೧೯೭೭ಡ್ ರೋಮ್ ಡ್ ಗೆಸು ಚರ್ಚ್ಡ್ ಪಾದ್ರಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್ <ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html|title=નિધન:ફાધર વર્ગીસ પોલ એસ.જે આજે સવારે પ્રભુને પ્યારા થઈ ગયા|date=2021-04-10|work=[[Divya Bhaskar]]|access-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929075244/https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html|archive-date=29 September 2021|language=gu}}</ref>ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್ <ref name=":0" /> ಅಂಚೆನೆ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸಂಡ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಸಯೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":0" /> <ref name=":1" />
ಗುಜರಾತಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಂಡಲದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೈಟರ್ಸ್, ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಡ್ ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಗುಜರಾತಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ <nowiki><i id="mwRQ">ದೂಟ್ನ್</i></nowiki> 14 ವರ್ಷ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> ಆರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web|date=2021-04-11|title=Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78|url=https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78|accessdate=2021-09-29|website=Radio Veritas Asia|language=en|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78}}</ref> ೧೯೮೧ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೊಸೈಟಿ (CISS) ದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಲಾ ಆಯೆರ್ ಅಲ್ಪನೆ 1984 ಡ್ದ್ <ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html|title=નિધન:ફાધર વર્ગીસ પોલ એસ.જે આજે સવારે પ્રભુને પ્યારા થઈ ગયા|date=2021-04-10|work=[[Divya Bhaskar]]|access-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929075244/https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html|archive-date=29 September 2021|language=gu}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html "નિધન:ફાધર વર્ગીસ પોલ એસ.જે આજે સવારે પ્રભુને પ્યારા થઈ ગયા"]. ''[[Divya Bhaskar]]'' (in Gujarati). 10 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075244/https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/father-varghese-paul-sj-died-morning-128402733.html Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite>
[[Category:CS1 Gujarati-language sources (gu)]]</ref> ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":1" />
ಮಸ್ತ್ವರ್ಷ ಹುಸಾರ್ದಾಂತೆ ಇತ್ತೆರ್ [[ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯|ಕೋವಿಡ್-೧೯]] ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೨೧ಡ್ ವಡೋದರಾಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web|date=2021-04-11|title=Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78|url=https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78|accessdate=2021-09-29|website=Radio Veritas Asia|language=en|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 "Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78"]. ''Radio Veritas Asia''. 11 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
== ಕೆಲಸ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಗುಜರಾತಿಡ್ ಬರೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತಿಡ್ 46, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ ನಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]ಡ್ ಮೂಜಿ ಪ್ರಬಂದೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಪೆರುಂಬದವಂ ಶ್ರೀಧರನ್ ನ ಮಲಯಾಳಂ ಕಾದಂಬರಿ ''ಒರು ಸಂಕೀರ್ಥನಂ ಪೋಲೆ ನ್'' ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಗ್ ''ಎಕ್ ಸ್ಟ್ರೋತ್ಗನ್ ನಿ ಜೆಮ್'' (೨೦೦೩) ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="gg">{{Cite book |last=Parmar |first=Francis |title=ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2 |date=November 2018 |publisher=[[Gujarati Sahitya Parishad]] |isbn=((978-81-93884-9-4)) |editor-last=Desai |editor-first=Parul Kandarp |volume=2 |location=Ahmedabad |pages=335–337 |language=gu |trans-title=History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFParmar2018">Parmar, Francis (November 2018). Desai, Parul Kandarp (ed.). ''ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2'' [''History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2''] (in Gujarati). Vol. 2. Ahmedabad: [[Gujarati Sahitya Parishad]]. pp. <span class="nowrap">335–</span>337. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-81-93884-9-4|<bdi>978-81-93884-9-4</bdi>]].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: ignored ISBN errors ([[:Category:CS1 maint: ignored ISBN errors|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: ignored ISBN errors]]
[[Category:CS1 Gujarati-language sources (gu)]]</ref> ಕೆವಿ ಡೊಮಿನಿಕ್ ನ ''ವಿಂಗ್ಡ್ ರೀಸನ್ ನ್'' ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ದ್ ಗುಜರಾತಿಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ''ಇಸು ಮಾರಿ-ತಮರಿ ನಜರೆ'' (ಜೀಸಸ್ ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಕ್ ದಾದ ಪನ್ಪೆರ್?), ''ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( [[ಬೈಬಲ್]] ದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೦೩) ಬೊಕ್ಕ ''ನವೊ ಕರಾರ್ ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೧೨) ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
== ನನಾತ್ ವಿಸಯೊಗು ==
* ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆದ ಬರವುದಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{authority control}}{{DEFAULTSORT:Paul, Varghese}}
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]
qdduxxaijoo62ku105hdf9v3sitgnf8
365494
365492
2026-08-15T10:32:14Z
Kavitha G. Kana
1040
/* ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ */
365494
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್
| image =
| caption =
| birth_name = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಚೋಳಮಾಡಮ್
| pseudonym =
| birth_date = 31 ಮೇ 1943
| birth_place = [[ಎನಾನಲ್ಲೂರ್]], [[ಟ್ರಾವಂಕೂರು]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ)
| death_date = {{Death date and age|df=y|2021|04|10|1943|05|31}}
| death_place = [[ವಡೋದರ]], [[ಗುಜರಾತ್]], ಭಾರತ
| occupation = ಲೇಖಕೆರ್
| language = [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್, [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| period =
| nationality = ಭಾರತೀಯೆರ್
| signature =
| awards =
| website =
}}
ದ್ಫಾದರ್ '''ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್''' '''ಚೋಲಮಾಡಮ್''' (31 ಮೇ 1943 - 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021) ವರ್ಗೀಸ್ ಒರಿ ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್, ಅನುವಾದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ [[ಗುಜರಾತ್]] ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಜೆಸುಯಿಟ್ ಪಾದ್ರಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಆರ್ 1977ಡ್ ಪಾದ್ರಿ ಆಯೆರ್. ಮೇರ್ 53 ಪ್ರಬಂಧ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 14 ವರ್ಸೊದಿಂಚ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆ <nowiki><i id="mwEA">ಡೂಟ್ ನ್</i></nowiki> ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಲಾ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಮೇ ೩೧, ೧೯೪೩ಡ್ ಎನಾನಲ್ಲೂರ್</a>ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್, ಅವು ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಜೂನ್ ೮, ೧೯೬೪ಡ್ ಗುಜರಾತ್ ದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ಸ್ ಗ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿದ]] ರೋಮ್ ಡ್ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಥಿಯೋಲೊಜಿ (ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೊ)ನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ ೧೯೭೭ಡ್ ರೋಮ್ ಡ್ ಗೆಸು ಚರ್ಚ್ಡ್ ಪಾದ್ರಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್ ಅಂಚೆನೆ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸಂಡ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಸಯೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.
ಗುಜರಾತಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಂಡಲದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೈಟರ್ಸ್, ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಡ್ ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ <nowiki><i id="mwRQ">ದೂಟ್ನ್</i></nowiki> 14 ವರ್ಷ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ೧೯೮೧ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೊಸೈಟಿ (CISS) ದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಲಾ ಆಯೆರ್ ಅಲ್ಪನೆ 1984 ಡ್ದ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮಸ್ತ್ವರ್ಷ ಹುಸಾರ್ದಾಂತೆ ಇತ್ತೆರ್ [[ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯|ಕೋವಿಡ್-೧೯]] ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೨೧ಡ್ ವಡೋದರಾಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web|date=2021-04-11|title=Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78|url=https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78|accessdate=2021-09-29|website=Radio Veritas Asia|language=en|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 "Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78"]. ''Radio Veritas Asia''. 11 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
== ಕೆಲಸ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಗುಜರಾತಿಡ್ ಬರೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತಿಡ್ 46, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ ನಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]ಡ್ ಮೂಜಿ ಪ್ರಬಂದೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಪೆರುಂಬದವಂ ಶ್ರೀಧರನ್ ನ ಮಲಯಾಳಂ ಕಾದಂಬರಿ ''ಒರು ಸಂಕೀರ್ಥನಂ ಪೋಲೆ ನ್'' ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಗ್ ''ಎಕ್ ಸ್ಟ್ರೋತ್ಗನ್ ನಿ ಜೆಮ್'' (೨೦೦೩) ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="gg">{{Cite book |last=Parmar |first=Francis |title=ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2 |date=November 2018 |publisher=[[Gujarati Sahitya Parishad]] |isbn=((978-81-93884-9-4)) |editor-last=Desai |editor-first=Parul Kandarp |volume=2 |location=Ahmedabad |pages=335–337 |language=gu |trans-title=History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFParmar2018">Parmar, Francis (November 2018). Desai, Parul Kandarp (ed.). ''ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2'' [''History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2''] (in Gujarati). Vol. 2. Ahmedabad: [[Gujarati Sahitya Parishad]]. pp. <span class="nowrap">335–</span>337. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-81-93884-9-4|<bdi>978-81-93884-9-4</bdi>]].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: ignored ISBN errors ([[:Category:CS1 maint: ignored ISBN errors|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: ignored ISBN errors]]
[[Category:CS1 Gujarati-language sources (gu)]]</ref> ಕೆವಿ ಡೊಮಿನಿಕ್ ನ ''ವಿಂಗ್ಡ್ ರೀಸನ್ ನ್'' ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ದ್ ಗುಜರಾತಿಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ''ಇಸು ಮಾರಿ-ತಮರಿ ನಜರೆ'' (ಜೀಸಸ್ ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಕ್ ದಾದ ಪನ್ಪೆರ್?), ''ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( [[ಬೈಬಲ್]] ದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೦೩) ಬೊಕ್ಕ ''ನವೊ ಕರಾರ್ ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೧೨) ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
== ನನಾತ್ ವಿಸಯೊಗು ==
* ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆದ ಬರವುದಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{authority control}}{{DEFAULTSORT:Paul, Varghese}}
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]
0cchzoe4e12ih2z40ulfvi53ndgp1hx
ಕಲಾಭವನ್ ಹನೀಫ್
0
27903
365495
2026-08-15T10:42:45Z
Ashwini Rai K
9755
"[[:kn:Special:Redirect/revision/1382801|ಕಲಾಭವನ್ ಹನೀಫ್]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು
365495
wikitext
text/x-wiki
ಕಲಾಭವನ್ ಹನೀಫ್ '''(೧೯೫೯ ಅತ್ತ್ಂಡ ೧೯೬೦ - ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ನಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.''' '''''ಚೆಪ್ಪುಕಿಲುಕ್ಕನ್ ಚಂಗತಿ'' (೧೯೯೧) ಸಿನಿಮಾಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|title=Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html|accessdate=2023-11-09|website=The Week|language=en}}</ref>''' '''ಹನೀಫ್ ಒರಿ ಅನುಕರಣೆ ಕಲಾವಿದೆ ಆದ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.''' '''ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸುರುಟು, ಆರ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಕಾಲಭವನ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ತೆರ್.''' '''ಅರೆನ ನೆರೆಕರೆತ, ನಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಅನುಕರಣೆ ಕಲಾವಿದೆ ಜೈನುದ್ದೀನ್, ಅರೆನ್ ಕಾಲಭವನೊಗು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೆರ್.''' '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಒಂಜಿ ಅನುಕರಣೆ ತಂಡೊದೊಟ್ಟುಗು ವೇದಿಕೆದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಗ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಮಾನ್ಯತೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್.''' '''ಶೀಘ್ರೊಡು, ಆರ್ ತಂಡೊದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆಯೆರ್.''' '''ಕಾಲಭವನದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಅಭ್ಯಾಸೊನು ಅನುಸರಿಸಾದ್, ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಪುದರ್ ದ ದುಂಬು ಸಂಸ್ಥೆದ ಪುದರ್ ನ್ ದೆತೊಂದೆರ್.'''
== ಕೆಲಸ ==
ಹನೀಫ್ ಶಾಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಮಾರಾಟಗಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಆದ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ನಟೆರ್ನ ಸುರುತ ಬಿಂದು ಆಯಿನ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಕಲಾ ಭವನೊಗು ಮೇರ್ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಹನೀಫ್ ಕಲಾಭವನದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಅನುಸರಿಸಾದ್ ತನ್ನ ವೇದಿಕೆದ ಪುದರ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಸ್ಥೆದ ಪುದರ್ ನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ನಟೆರ್ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಬೊಕ್ಕ ರಾಘವನ್ ನ್ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಹನೀಫ್ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್.
ಹನೀಫ್ ತನ್ನ ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಲೆಗ್ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್. ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್, ''ಮಿನ್ನುಕೆಟ್ಟು, ನಾಡಸ್ವರಂ, ಅಬಿಸ್ ಕಾರ್ನರ್, ಕಾಮಿಡಿ ಮಿಮಿಕ್ಸ್ ಪಿನ್ನೆ ನಂಜುಂ, ಮನಸೋರು ಮಜಾವಿಲ್ಲು,'' ಬೊಕ್ಕ ಥಿಲಾನಾ ಥಿಲಾನಾ ''ಇಂಚಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್'' .
ಹನೀಫ್ ತನ್ನ ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಲೆಗ್ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್. ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್, ''ಮಿನ್ನುಕೆಟ್ಟು, ನಾಡಸ್ವರಂ, ಅಬಿಸ್ ಕಾರ್ನರ್, ಕಾಮಿಡಿ ಮಿಮಿಕ್ಸ್ ಪಿನ್ನೆ ನಂಜುಂ, ಮನಸೋರು ಮಜಾವಿಲ್ಲು,'' ಬೊಕ್ಕ ಥಿಲಾನಾ ಥಿಲಾನಾ ''ಇಂಚಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್'' .
ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ ''ಚೆಪ್ಪುಕಿಲುಕ್ಕನ ಚಂಗತಿ'' (೧೯೯೧). ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ 150 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|title=Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html|accessdate=2023-11-09|website=The Week|language=en}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html "Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away"]. ''The Week'' (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-11-09</span></span>.</cite>
[[ವರ್ಗ:CS1 ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language sources (en)]]</ref>
== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾವು ==
ಹನೀಫ್ ವಹೀದಾನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲು ಪುಟ್ಟುವೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Devasankar|first=S.|date=2023-11-09|title=Malayalam mimicry artist-actor Kalabhavan Haneef passes away at 63|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/malayalam-mimicry-artist-actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1257492|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231109122516/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/malayalam-mimicry-artist-actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1257492|archivedate=9 November 2023|accessdate=2023-11-09|website=Pinkvilla|language=en}}</ref> ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ದಾಖಲಾತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, 9 ನವೆಂಬರ್ 2023 ಗ್ 63 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. <ref>{{Cite web|date=2023-11-09|title=Actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1.9058046|accessdate=2023-11-09|website=Mathrubhumi|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Staff|first=T. N. M.|date=2023-11-09|title=Malayalam actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef dies|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/malayalam-actor-and-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-dies|accessdate=2023-11-09|website=The News Minute|language=en}}</ref>
== ಸಿನಿಮಾದ ಪಟ್ಟಿ ==
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Title
!Role
! class="unsortable" |Notes
|-
| rowspan="5" |1991
|''Cheppukilukkana Changathi''
|
|<ref name="debut">{{Cite web|title=Celebrities grace wedding of Kalabhavan Haneef's son {{!}} Watch video|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2023/01/28/kalabhavan-haneef-son-wedding-video-celebrities-dileep-innocent.html|accessdate=2023-05-30|website=OnManorama}}</ref>
|-
|''Sandesham''
|
|<ref name="sandesham">{{Cite web|date=2023-11-09|title=Actor-mimicry artist Kalabhavan Haneef passes away|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/actor-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-passes-away-9020425/|accessdate=2023-12-07|website=The Indian Express|language=en}}</ref>
|-
|''Nettippattom''
|
|
|-
|''Godfather''
|
|<ref name="sandesham" />
|-
|''Mimics Parade''
|
|
|-
| rowspan="8" |1992
|''Kasarkode Khaderbai''
|Mimicry artist
|
|-
|''Ellarum Chollanu''
|
|
|-
|''Mr. & Mrs''
|Office Staff
|
|-
|''Manthrikacheppu''
|
|
|-
|''Congratulations Miss Anitha Menon''
|Auto Driver
|
|-
|''Pravachakan''
|
|
|-
|''Yoddha''
|
|Cameo in Song
|-
|''My Dear Muthachan''
|
|
|-
| rowspan="3" |1994
|''Malappuram Haji Mahanaya Joji''
|Khader
|<ref name="sandesham" />
|-
|''Vadhu Doctoraanu''
|
|
|-
|''CID Unnikrishnan B.A., B.Ed.''
|Postman
|
|-
| rowspan="8" |1995
|''Mimics Action 500''
|Mimicry artist
|
|-
|''Manikya Chempazhuka''
|
|
|-
|''Puthukottayile Puthumanavalan''
|
|
|-
|''Aadyathe Kanmani''
|
|
|-
|''Tom &amp; Jerry''
|Policeman
|
|-
|''Kalamasseriyil Kalyanayogam''
|Prathapan
|
|-
|''Kalyanji Anandji''
|Broker
|
|-
|''Kidilol Kidilam''
|
|
|-
| rowspan="3" |1996
|''Swapna Lokathe Balabhaskaran''
|Marriage Broker
|
|-
|''Sathyabhamakkoru Premalekhanam''
|Vallyaveedan's right-hand
|
|-
|''Nandagopante Kusruthikal''
|
|
|-
| rowspan="3" |1997
|''Poonilamazha''
|
|
|-
|''Suvarna Simhasanam''
|
|
|-
|''The Good Boys''
|
|
|-
| rowspan="2" |1998
|''Vismayam''
|Nalinakshan
|
|-
|''Gloria Fernandes From USA''
|
|
|-
|2000
|''Thenkasipattanam''
|Prospective groom
|<ref name="sandesham" />
|-
| rowspan="6" |2001
|''Ee Parakkum Thalika''
|Groom
|<ref name="sandesham" />
|-
|''Dupe Dupe Dupe''
|
|
|-
|''Goa''
|
|
|-
|''Desam''
|
|
|-
|''Nalacharitham Naalam Divasam''
|
|
|-
|''Jameendaar''
|
|
|-
| rowspan="2" |2002
|''Bamboo Boys''
|
|
|-
|''Kunjikoonan''
|
|
|-
| rowspan="2" |2003
|''Gramophone''
|Union Leader
|
|-
|''[[ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ಮೂಸಾ|C.I.D. Moosa]]''
|House Broker
|
|-
| rowspan="3" |2004
|''Thalamelam''
|
|
|-
|''Sethurama Iyer CBI''
|
|
|-
|''C. I. Mahadevan 5 Adi 4 Inchu''
|Varkey
|
|-
| rowspan="4" |2005
|''Pandippada''
|Bhasi's friend
|
|-
|''Kochi Rajavu''
|
|
|-
|''Ben Johnson''
|
|
|-
|''Nerariyan CBI''
|
|
|-
| rowspan="4" |2006
|''Pachakuthira''
|ATM security
|
|-
|''Kilukkam Kilukilukkam''
|Driver
|
|-
|''Thuruppugulan''
|
|
|-
|''Bada Dosth''
|
|
|-
| rowspan="4" |2007
|''Chotta Mumbai''
|Marriage broker
|<ref name="sandesham" />
|-
|''Inspector Garud''
|Auto Driver Ajayan
|
|-
|''Vinodayathra''
|Hotel Receptionist
|
|-
|''Nagaram''
|
|
|-
| rowspan="4" |2008
|''Kerala Police''
|Lodge receptionist
|
|-
|''Annan Thambi''
|
|
|-
|''Twenty:20''
|
|
|-
|''Crazy Gopalan''
|Pushpan
|
|-
| rowspan="2" |2009
|''Chattambinadu''
|Villager
|
|-
|''[[Currency(film)|Currency]]''
|Konkani Man
|
|-
|''2 Harihar Nagar''
|Driver
|
|-
| rowspan="3" |2010
|''Kanmazha Peyyum Munpe''
|Gopalan
|
|-
|''Again Kasargod Khader Bhai''
|Begger
|
|-
|''Marykkundoru Kunjaadu''
|Bus Conductor
|
|-
| rowspan="10" |2011
|''Kudumbasree Travels''
|
|
|-
|''Karayilekku Oru Kadal Dooram''
|
|
|-
|''Maharaja Talkies''
|Dubai Abdullah
|
|-
|''Manikyakkallu''
|Radhakrishnan
|
|-
|''Seniors''
|Hostel Security Guard
|
|-
|''Venicile Vyapari''
|
|
|-
|''Doctor Love''
|
|
|-
|''Kottarthil Kutty Bhootham''
|
|
|-
|''Killadi Raman''
|
|
|-
|''Vellaripravinte Changathi''
|
|
|-
| rowspan="11" |2012
|''Thalsamayam Oru Penkutty''
|
|
|-
|''Ustad Hotel''
|Samu
|<ref name="sandesham" />
|-
|''Ee Adutha Kaalathu''
|Mammootty
|
|-
|''Mallu Singh''
|Drunker
|
|-
|''Cobra''
|
|
|-
|''Idiots''
|
|
|-
|''Husbands in Goa''
|
|
|-
|''Scene Onnu Nammude Veedu''
|
|
|-
|''Lekshmi Vilasom Renuka Makan Reghuraman''
|
|
|-
|''Chapters''
|
|
|-
|''101 Weddings''
|
|
|-
| rowspan="10" |2013
|''Sound Thoma''
|Tea Shop Owner
|
|-
|''Namboothiri Yuvavu @43''
|Govindan
|
|-
|''Drishyam''
|Cinema projector operator
|<ref name="sandesham" />
|-
|''Weeping Boy''
|Jose
|
|-
|''Meow Meow Karimpoocha''
|
|
|-
|''Proprietors: Kammath &amp; Kammath''
|Broker
|
|-
|''Nadodimannan''
|Vasu
|
|-
|''Romans''
|Lottery Salesman
|
|-
|''Vallatha Pahayan''
|
|
|-
|''On the Way''
|
|
|-
| rowspan="12" |2014
|''Thomson Villa''
|
|
|-
|''Ulsaha Committee''
|
|
|-
|''You Can Do it''
|
|
|-
|''Praise the Lord''
|Police constable
|
|-
|''Malayaalanaadu''
|
|
|-
|''Kunjananthante Kada''
|
|
|-
|''Seconds''
|
|
|-
|''Ring Master''
|
|
|-
|''Happy Journey''
|
|
|-
|''Avatharam''
|
|
|-
|''100 Degree Celsius''
|
|
|-
|''Manglish''
|Chayakaran Mani
|
|-
| rowspan="6" |2015
|''Pathemari''
|Marriage broker
|
|-
|''Amar Akbar Anthony''
|Thattukada owner
|<ref name="sandesham" />
|-
|''Kanthari''
|
|
|-
|''Fireman''
|Juice seller
|
|-
|''My God''
|
|
|-
|''Aana Mayil Ottakam''
|
|Segment: Fill in the blanks
|-
| rowspan="6" |2016
|''Paavada''
|Varghese
|
|-
|''Valliyum Thetti Pulliyum Thetti''
|Nair
|
|-
|''Marubhoomiyile Aana''
|
|
|-
|''Welcome to Central Jail''
|Vishwanath's assistant
|
|-
|''Thoppil Joppan''
|Announcer
|
|-
|''Kattappanayile Rithwik Roshan''
|Sasi/Soman
|<ref name="sandesham" />
|-
| rowspan="8" |2017
|''Georgettan's Pooram''
|Vareed
|
|-
|''Puthan Panam''
|Antappan
|
|-
|''Pretham Undu Sookshikuka''
|
|
|-
|''Kuntham''
|
|
|-
|''Pullikkaran Staraa''
|School teacher
|
|-
|''Sherlock Toms''
|Jolly
|
|-
|''Lavakusha''
|TTR
|
|-
|''Vimaanam''
|Doctor
|
|-
| rowspan="11" |2018
|''Vikadakumaran''
|Sabu
|
|-
|''Parole''
|Monis
|
|-
|''Panchavarnathatha''
|Jimmy's assistant
|
|-
|''Uncle''
|Bapputti
|
|-
|''Chanakya Thanthram''
|Vishwan
|
|-
|''Ashiq Vanna Divasam''
|Mesthri
|
|-
|''Oru Pazhaya Bomb Kadha''
|Varkichan
|
|-
|''Oru Kuttanadan Blog''
|Varkichan
|
|-
|''Chalakkudykkaran Changathy''
|Kannan Unni
|
|-
|''Nervarennu Immani Cherinjoo Taa...''
|
|
|-
|''Thanaha''
|Drunk Man
|
|-
| rowspan="13" |2019
|''Kodathi Samaksham Balan Vakeel''
|Colony resident
|
|-
|''Neeyum Njanum''
|
|
|-
|''Thelivu''
|
|
|-
|''Puzhikkadakan''
|
|
|-
|''Oru Pathaam Classile Pranayam''
|
|
|-
|''Isakkinte Ithihasam''
|
|
|-
|''Subharathri''
|
|
|-
|''An International Local Story''
|Moideen
|
|-
|''Children's Park''
|
|
|-
|''Sidharthan Enna Njan''
|Thankappan
|
|-
|''Under World''
|Barber
|
|-
|''Margamkali''
|
|
|-
|''Driving Licence''
|Pillai
|
|-
|2020
|''Dhamaka''
|
|
|-
| rowspan="4" |2021
|''The Priest''
|Anand's father
|
|-
|''One''
|Thomas, Security officer
|
|-
|''Vidhi''
|
|
|-
|''Yuvam''
|KSRTC Employee
|
|-
| rowspan="4" |2022
|''Oruthee''
|
|<ref>{{Cite web|date=17 March 2020|title=Oruthee, a survival drama starring Navya Nair|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2020/mar/17/oruthee-a-survival-drama-starring-navya-nair-2117546.html|accessdate=2023-05-30|website=The New Indian Express}}</ref>
|-
|''Puzhu''
|
|
|-
|''Laljose''
|
|
|-
|''Aaraattu''
|
|
|-
| rowspan="9" |2023
|''Vanitha''
|
|
|-
|''Aathma''
|
|
|-
|''Gaffor Ka Dhosth''
|
|
|-
|''Oru Paka Nadan Premam''
|
|
|-
|''Aalankam''
|
|<ref>{{Cite web|date=13 February 2023|title=Lukman-Jaffer Idukki starrer Aalankam to hit theatres this month|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/feb/13/lukman-jaffer-idukki-starrer-aalankam-to-hit-theatres-this-month-39952.html|accessdate=2023-05-30|website=[[Cinema Express]]|language=en}}</ref>
|-
|''2018''
|Karunan
|<ref>{{Cite web|last=Staff|first=Onmanorama|date=9 November 2023|title=Actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef no more|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2023/11/09/kalabhavan-haneef-actor-passes-away-malayalam-cinema.html|accessdate=|website=Onmanorama}}</ref>
|-
|''Jaladhara Pumpset Since 1962''
|
|<ref>{{Cite web|last=Daily|first=Keralakaumudi|title=Actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef dies, will be laid to rest tomorrow|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1185458&u=actor-and-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-dies-will-be-laid-to-rest-tomorrow|accessdate=2023-11-09|website=Keralakaumudi Daily|language=en}}</ref>
|-
|''Garudan''
|Tea shop owner
|<ref>{{Cite web|last=Antony|first=Seena|date=9 November 2023|title='ഗരുഡൻ' ചെയ്യുമ്പോൾ ഹനീഫ ഇക്കയ്ക്ക് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ തോന്നിയിരുന്നില്ല: സങ്കടത്തോടെ അരുൺ വർമ|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/11/09/garudan-director-arun-varma-remembering-kalabhavan-haneef.html|accessdate=10 November 2023|website=Manorama Online|language=ml}}</ref>
|-
|''Kaathal – The Core''
|Judge
|<ref>{{Cite web|date=2023-11-24|title=Kaathal The Core Box Office Collection Day 1: Mammootty's Malayalam Movie Opens To Decent Numbers|url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kathal-the-core-box-office-collection-day-1-mammooty-led-malayalam-film-opens-to-decent-numbers-10115910|accessdate=2023-11-29|website=English Jagran|language=en}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2024
|''Once Upon a Time in Kochi''
|
|<ref>{{Cite web|date=2024-05-29|title=Once Upon A Time In Kochi Trailer: A police procedural centered around drug abuse in Kochi|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/videos/2024/May/29/once-upon-a-time-in-kochi-trailer-a-police-procedural-centered-around-drug-abuse-in-kochi|accessdate=2024-05-31|website=Cinema Express|language=en}}</ref>
|-
|''Samadhana Pusthakam''
|
|<ref>{{Cite web|date=2024-07-18|title=Samadhana Pusthakam Teaser: A comedy entertainer centered on a high school|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Jul/18/samadhana-pusthakam-teaser-a-comedy-entertainer-centered-on-a-high-school|accessdate=2024-07-18|website=Cinema Express|language=en}}</ref>
|-
|}
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
* ಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯದಲ್ಲಿ ಹನೀಫ್
j5n387k9lleecft3uj01zu4s3sb8f4g
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಸ್ಸಿ ರಾಜ (ಚಿತ್ರ)
0
27904
365497
2026-08-15T11:28:43Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365497
wikitext
text/x-wiki
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತಿನ ರಾಜೆ ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ 2009ಡ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರ. ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ಚಿತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆತಿನ ಎಂ.ಟಿ.ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್. ಉಂದೆಟ್ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಸಹಾಯಕ ಪಾತ್ರಧಾರಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಂಗೀತ ಸ್ಕೋರ್ ಬೊಕ್ಕ ಧ್ವನಿಪಥೊನು ಇಲೈಯಾರಾಜ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಅಯಿತ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್.
ಈ ಸಿನಿಮಾ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫೀಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾಗ್) ಪನ್ಪಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿನವು. ಎಂಟು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳು ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಉಂದು ಪಡೆಯೊಂಡು.
ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜನ್ ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚುಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಆ ಕಾಲೊಗು ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್.ಉಂದು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವಿಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಯಿನ ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜನ್ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಡ್ ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೯ಡ್ ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೇರಳೊಡು ೧೫೦ ಮುದ್ರಣೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್; ಉಂದು 150 ದಿನೊಕುಲು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಒಂಜಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಆದ್ ಬುಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಸಾಯಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ಸ್ಪಂದನೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಲ್ಲ ಲಾಭ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದ್ ಪುಟ್ಟುದುಂಡು.<ref>https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms</ref>
== ಭೂಮಿಕೆ ==
ಈ ಸಿನಿಮಾ 1796ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ ಮಲಬಾರ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತಿನ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುತ ಪಝಾಸ್ಸಿ ದಂಗೆ (1793-1797) ದ ಅಂತ್ಯೊಗು. ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಇಲ್ಲ್ ದ ಪಝಾಸ್ಸಿ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಕೇರಳ ವರ್ಮ ನೇತೃತ್ವೊಡು ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕಂಪೆನಿ ಮೂಲ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಶೋಷಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದಾದ್ಯಂತ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಜಸ್ಸಿ ರಾಜೆರೆನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವೊಗು ಅಸೂಯೆ ಮಲ್ಪುನ ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಜಸ್ಸಿ ರಾಜೆರೆನ ಮಾಮ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ಅರಸು ವೀರವರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೆರೆನ ಪಿರಾಕ್ದ ಸಹಚರ ಪಝಯಂವೀದಾನ್ ಚಂಧುಲೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಪಜಸ್ಸಿ ರಾಜೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಕಂಪೆನಿ ಕ್ರಮ ದೆತೊನುಂಡು. ಉಂದು ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜನ್ ವಯನಾಡ್ ದ ಕಾಡುಲೆಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನೀಲಿ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಪಡೆ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಮದಿಮೆದ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾನ್ ಕಾಡ್ ಡ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್, ಅರೆನ ಕಮಾಂಡರ್ನ ಆಕ್ಷೇಪೊದ ನಡುಟು. ರಾಜ ಥಾಮಸ್ ಬೇಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ತನ್ನ ಅತಿಥಿಲೆನಲೆಕ ತೂಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html</ref>
ಅಲ್ಪಡ್ದ್, ಆರ್ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ನ ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೇನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ನ ಅಳಿಯ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆರಿಸಾಯ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ-ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಡ್, ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜ ಕುರಿಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಲಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ಮದಿಮೆದ ಪೊಣ್ಣು ನೀಲಿನ ಪರಿಣತಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms</ref>
ಯುದ್ಧದ ಸುರುತ ಹಂತೊಡು, ಕಂಪೆನಿ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ದುಡ್ಡುನ್ ಕಳೆವೊಂಡು. ಉಂದು ಅಕುಲೆನ್ ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜನೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಕ್ರಮೊಟು ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಶಾಂತಿ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಆಸೆಡ್ ರಾಜ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಕಂಪೆನಿ ಏಪಲಾ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುಜಿ. ಉಂದು ರಾಜೆನ್ ಪುನರ್ ಯುದ್ಧ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸವುಂಡು. ಅಂಚನೆ, ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬೇಬರ್ ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗ್ ಪೋಪೆರ್, ಕಂಪೆನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಲ್ತಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಅಪ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ದೀಯೆರೆ ಆಕ್ಷೇಪ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ರಾಜೆನ ಸ್ಥಳೊನು ಕಂಪೆನಿಗ್ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉನ್ನಿ ಮೂತಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನೊಕುಲೆನಂಚಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕುಟುಮೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/Nov/22/pazhassi-raja-106135.html</ref>
ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೈನ್ಯ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಕಂಪೆನಿ ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ನಾಯಕೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು. ಉಂದು ಥಲಕ್ಕಲ್ ಚಂಡುನ್ ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್ ಮೋಸ ಮಲ್ತಿನೆರ್ದಾತ್ರ ಆಯನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನೇಲ್ಪಾಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು. <ref>https://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Hariharan-MT-Vasudevan-prepare-for-Randamoozham/articleshow/9807050.cms</ref>
ಕಂಪೆನಿ ಪಜಾಸ್ಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಾಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ನ್ ಬೇಟೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಜಗಳೊಡು, ಎಡಚೇನ ಕುಂಕನ್ ಪಝಾಯವೀದಾನ್ ಚಂಧುನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಆರ್ ಕಂಪೆನಿಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಎದುರು ಶರಣಾಗತಿ ಮಲ್ಪುನ ಬದಲ್, ಆರ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಂಚ ರಾಜನ ಸೈನ್ಯ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜ, ತಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಲಾ, ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಕಡೆತ ಜಗಳೊಗು ಪೋಪೆ. ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಜಗಳೊದ ನಂತರ, ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜೆನ್ ಕಂಪೆನಿ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಹಾಯಕ ಸಂಗ್ರಾಹಕೆರ್ ಥಾಮಸ್ ಬೇಬರ್ ರಾಜನ ಶವೊನು ಒಂಜಿ ಕಸೊಡು ದೀದ್ ಅರೆನ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಪಾತೆರೊಡು ಚಿತ್ರ ಮುಗಿಪುಂಡು: "ಅವು ಎಂಕಲೆನ ಶತ್ರು. ಆಂಡ ಅವು ಒರಿ ಮಲ್ಲ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ನಮ ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸೊಡು." ಕಂಪೆನಿ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಶವೊಗು ಸಲಾಮ್ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪಾಲ್-ಬೇರರ್ಸ್ ಆದ್ ವರ್ತನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊರ್ಪೆರ್.<ref>https://web.archive.org/web/20091005010207/http://www.hindu.com/fr/2009/10/02/stories/2009100250740100.htm</ref>
== ಪಾತ್ರ ವರ್ಗೊ ==
ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
ಎಡಚೇನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಆರ್.
ತಲಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು ಮನೋಜ್ ಕೆ.ಜಯನ್
ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ
ಪಝಯಂವಿದೆನ್ ಚಂದು ಆದ್ ಸುಮನ್ ಕೈತೇರಿ
ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು ಕಣಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ
ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ ಜನಕಿರಾಮನ್
ಕನರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
ತಿಲಕನ್ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರ ವರ್ಮ ಆದ್
ಥಾಮಸ್ ಹರ್ವೆ ಬೇಬರ್,
ಸಹಾಯಕ ಸಂಗ್ರಾಹಕನ ಪಾತ್ರೊಡು ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ ಡೊರಾ
ಬೇಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೊ
ಕನ್ನವತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಆದ್ ದೇವನ್ ಎಮ್ಮನ್
ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ ಉನ್ನಿ
ಮೂತ ಪಾತ್ರೊಡು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು
ಭಂಡಾರಿ ಆದ್ ಜಗದೀಶ್
ಮೂಪ್ಪನ್ ಆದ್ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
ಆಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಆದ್ ಮಮುಕ್ಕೋಯ
ಚಿರಕಲ್ ರಾಜಾ ಪಾತ್ರೊಡು ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್
ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರಣ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ
ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್
ಚಿರಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಆದ್ ಉರ್ಮಿಲ ಉನ್ನಿ
ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು ವಾಲ್ಸಲ ಮೆನನ್
ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಆದ್ ಯಮಿನಿ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಕುಂಜಾಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು ಅಬು ಸಲೀಂ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ವಿಕ್ರಮಣ ಪಾತ್ರೊಡು ಮೇಘನಾಥನ್
ಸುಬೈರ್ ಪಣಿಕ್ಕರ್ ಆದ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ
ಪನಿಕ್ಕಾಸೆರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಆದ್ ಜಯನ್ ಚೆರ್ತಾಳ
ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್
ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್
ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಆದ್ ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ
ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು ರಾಬಿನ್ ಪ್ರ್ಯಾಟ್
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್
ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಆದ್ ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್
ಮೇಜರ್ ಮುರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್
ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಜೆ. ಬ್ರಾಂಡನ್ ಹಿಲ್
== ತಯಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ==
ಜನವರಿ ೨೦೦೭ಡ್ ಸಿಫಿಗ್ ಕೊರ್ನ ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು, ಹರಿಹರನ್ ಪನ್ಪೆರ್: "ನಮ ಸುರುಕು ಪಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತು, ಒರಿ ಯೋಧೆನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಆಟ ಆಡೊಂದಿತ್ತೆ, ಬೊಕ್ಕ ನಮ ಪಝಾಸ್ಸಿ ರಾಜನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಥಲಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನ್ ನಾಯಕನ ರೂಪೊಡು ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ತ. ಆಂಡ ಕಡೆಕ್ ನಮ ಪಝಾಸಿನ ಕತೆನ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಬೊಲ್ಪುಡು ತೋಜಾವುನ ಅಗತ್ಯ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತುವ. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು, ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅರೆನ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಗಮನ ಕೊರ್ಪ."
ಎಂ.ಟಿ.ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್, ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್; ಅಕ್ಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಂಬಂಧ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗತ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್. ಉಂದು ಉತ್ತರ ಬಲ್ಲಾಡ್ಸ್ ಡ್ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧೆ ಆಯಿನ ಚಂತು ಬಗ್ಗೆ. ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜನ ಮೂಲಕ, ಅಕುಲು ಮತ್ತೊಂಜಿ ಬಯೋಪಿಕ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ. ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರ್ ₹ 20 ಕೋಟಿ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ಮಲ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಆದುಂಡು.ಚಿತ್ರದ ಯುದ್ಧ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತೆ ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನ ಅಡಿಟ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತ್ರ ಯೋಜನೆಡ್ ಸೇರ್ದೆರ್.
ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜಾ ವೀಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ಮನರಂಜನೆ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿನ್ ಲಾಭ ದೆತೊನೊಡು ಪಂದ್ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆಗ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತುಂಡು.
== ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ==
ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜನ ಟೈಟಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು [[ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ]] ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ನಟಿ, [[ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ]]ಗ್ ಒಫರ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಆರ್ ಆ ಆಫರ್ ನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಜಿ ನಾಯಕಿಯೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್: ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಪೊಣ್ಣು ಆದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್, ಕನಿಕಾ ಪಝಾಸ್ಸಿನ ಪತ್ನಿ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೊ ಸಹಾಯಕ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಥಾಮಸ್ ಬೇಬರ್ ನ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಡೋರಾ ಬೇಬರ್ ಆದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಡ್ ಒರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಕಲಾವಿದೆ ಆದ್ ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡುಲಾ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್
ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಪಝಾಶಿ ರಾಜನ ಮುಖ್ಯ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಆಯಿನ ಎಡಾಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿನ್ ಮೂಲತಃ ಈ ಪಾತ್ರೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಆರ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಲೆಗಾತ್ರ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಅರೆಗ್ ಯಾಪಲ ನಷ್ಟ ಆಪುಂಡು ಸುಮನ್ ಪಝಯಂವೀದನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಉಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಡ್ ಅರೆನ ನಟನೆದ ಸುರುತ ಪಾತ್ರೊನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬಿಜು ಮೆನನ್ ನ್ ಮೂಲತಃ ಈ ಪಾತ್ರೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಶೂಟಿಂಗ್ ದ ನಂತರ, ಜಗಳದ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಮಲ್ಪುನಗ ದೈಹಿಕ ಕಷ್ಟೊಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ==
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೭ಡ್ ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ರಡ್ಡ್ ಅರ್ಧ ವರ್ಷ ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೯ಡ್ ಮುಗಿಂಡ್.ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಮಾತಾ ಸ್ಥಳ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಪುನರ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ತಡಮಾಡುನ ಬಗ್ಗೆ, ಹರಿಹರನ್ ಪನ್ಪೆರ್: "ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಗಿಯೆರೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷ ಬೋಡಾಂಡ್, ಆಂಡ ಉಂದು ಎಂಟು ತಿಂಗೊಲುಡು ಮುಗಿಯೊಡಾಪುಂಡು. ತಡಮಾಡುನವು ಎನ್ನ ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಗ್ ದುಡ್ಡು ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರಲಾ ಅತ್ತ್; ಯಾನ್ ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆಗ್ ನಿಜವಾದ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲೆನ್ ಪನ್ಪೆ, ಯಾನ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಪಝಾಸ್ಸಿ ರಾಜದಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಏಪಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಕೆಲವು ತಾರೆಲೆನ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಇಜ್ಜಿ. ಚಿತ್ರೊಗು ಬೋಡಾಪಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯೊನು ನಿಗದಿ ಮಲ್ಪುಲೆ. ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅಕ್ಲೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ಬಹುಶಃ ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್.
== ದೆತ್ತ್ ಪಾಡ್ದಿನ ದೃಶ್ಯ ==
ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಪಂಡ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿನ ಪಾತ್ರ ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮನ್ ನ ಪಾತ್ರ ಪಝಾಯವೀದನ್ ಚಂತು ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಕತ್ತಿ ಜಗಳದ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ನ್ ಚಿತ್ರದ ಸುದೀರ್ಘ ರನ್ ಟೈಮ್ ಡ್ದ್ ಸುರುಕು ಥಿಯೇಟರಿಲ್ ಬಿಡುಗಡೆಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ದ್ ದೀಯೆರ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊನು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ 75 ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರೊಡು ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಡಿಸ್ನಿ+ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ದಂಚಿನ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರಂಲೆಡ್ ಉಂದು ಇಜ್ಜಿ, ಉಂದೆತ ಕಾರಣೊಡು ಫೈಟ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ದ ತೀವ್ರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊರಿಯೊಗ್ರಫಿನ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ನಿರಾಸೆ ಆಂಡ್.
ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬನ್ನಗ ಈ ದೃಶ್ಯೊಗು ಪೊಸ ಗಮನ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಉಂದು ಬೇಗನೆ ವೈರಲ್ ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರಭಾವೊನು ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ನ್ ಅಭಿಮಾನಿಲು ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮನೆತನೊದ ವಿಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿನೆಕ್ ವಿಷಾದೊನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಯೆರ್.
== ಪದ್ಯ ==
ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಇಲೈಯಾರಾಜ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ಆಜಿ ಮೂಲ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಂಡು. ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ಇಲೈಯಾರಾಜಾ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಕ್ಸ್ ನಡಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ಡ್ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಲೈಯರಾಜಗ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ಮುಗಿಪಾಯೆರೆ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೋಡಾಂಡ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಒಂಜಿ ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಮಾತ್ರ ಉಂಡು.ಈ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಮಿಶ್ರ ಬೊಕ್ಕ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ "ನಿರೀಕ್ಷಿಸಾಯಿನ ರೀತಿಡ್ ಪೋಯಿಜಿ". ಧ್ವನಿಪಥ ಆಲ್ಬಮ್ ದ ಹಿನ್ನಡೆದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರೊಗು ರಡ್ಡ್ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಬರೆತಿನ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ತನ್ನ ತೃಪ್ತಿ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಇಲೈಯಾರಾಜ ಪನ್ಪೆರ್. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ ಪರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಇಲೈಯಾರಾಜ
== ಬುಡ್ಗಡೆ ==
ಈ ಚಿತ್ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ದೀಪಾವಳಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆದ್ ಮೂಲ ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ೧೩೦ ಮುದ್ರಣೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ನವೆಂಬರ್ ೧೭ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ ೧೫೦ ಮುದ್ರಣೊಲೆನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೭, ೨೦೧೩ಡ್, ಗೋಲ್ಡ್ ಮೈನ್ಸ್ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅಕ್ಲೆನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಡ್ ಹಿಂದಿ ಡಬ್ ಮಲ್ತಿನ ಚಿತ್ರೊದ ಟ್ರೇಲರ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರದ ಪೂರ್ತಿ ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆದ್ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಡ್ ೧೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್
== ಮುಖ್ಯ ವಿಡಿಯೋ ==
ಮೋಸರ್ ಬೇರ್ ಹೋಮ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಭಾರತೊಡು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಡಿಸ್ಕ್, ಡಿವಿಡಿ, ಸೂಪರ್ಡಿವಿಡಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸಿಡಿಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಹೋಮ್ ವಿಡಿಯೋ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ಮೋಸರ್ ಬೇರ್ ದಾಖಲೆ ಮೊತ್ತೊಡು ₹ 62 ಲಕ್ಷೊಗು ಕೊಂಡೊಂತೆರ್. ಪಝಸ್ಸಿ ರಾಜ ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆದ ಚಿತ್ರ.ಚಿತ್ರದ ಡಿವಿಡಿ ಆವೃತ್ತಿನ್ ಮೇ ೧, ೨೦೧೦ಡ್ ರಡ್ಡ್ ಡಿವಿಡಿ ಸೆಟ್ ಆದ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು 16:9 ಅನಾಮಾರ್ಫಿಕ್ ವೈಡ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್, ಡಾಲ್ಬಿ ಡಿಜಿಟಲ್ 5.1 ಸರೌಂಡ್, ಪ್ರೊಗ್ರೆಸಿವ್ 24 ಎಫ್ ಪಿಎಸ್, ವೈಡ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎನ್ ಟಿ ಎಸ್ ಸಿ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ ಡ್ ಲಭ್ಯ ಉಂಡು.
== ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ==
ನೌರನ್ನಿಂಗ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು "ಅಯಿತ ಆಕರ್ಷಕ ಕತೆಟ್ ನಮನ್ ಸ್ತಬ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ವಿಲಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಾಂತ" ಪಂಡ್ದ್ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ "ಉಂದು ಟೂರ್ಸ್ ಡಿ ಫೋರ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನ ವಸ್ತುಲು".ರೆಡಿಫ್ ಚಿತ್ರೊಗು 5 ಡ್ದ್ 3.5 ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಚಿತ್ರದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೇಜಸ್ಸುನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಸಿಫಿ ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ "ಬರ್ಪಿನ ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ನಿಧಿಡ್ ದೀವೊಂದಿಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್
ಆಂಡಲಾ, ರೆಡಿಫ್ ಕತೆತ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭೊಡು "ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ [ಚಿತ್ರದ] ವೇಗನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.ಇಲಯರಾಜನ ಸಂಗೀತೊಗುಲಾ ಟೀಕೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಇತಿಹಾಸೊದ ಮಿತ್ತ್ ಕೆಲವು ಸಿನಿಮಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಲೆನ್ ದೆತೊನುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಆರೋಪೊನು ಮಲ್ತೆರ್.ಹಿಂದೂ ಪಂಡೆರ್, "ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರೆನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪುನ ಜನಕುಲೆನ ಗುಂಪು ನಾಟಕೀಯವಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೊಲಾ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಡಿ ಡೋರಾ ಬೇಬರ್, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅತ್ತ್" ಬೊಕ್ಕ "ಸಂಪಾದನೆಡ್ ಇಪ್ಪುನಗ, ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲು ಅವಸರೊಡು ಕಡ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುನಂಚ ತೋಜುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಇಜ್ಜಿ. ವಿಚಿತ್ರವಾದ್, ಒಂಜಿ ಆಕ್ಷನ್-ಆಧಾರಿತ ಬೊಕ್ಕ ಮನಸ್ಸು-ಸ್ಟಂಬ್ಲಿಂಗ್ ಸಿನಿಮಾದ ನಡುಟು, ಗೊಂದಲಕಾರಿ ಸಿನಿಮಾ ಅಂಕೊಲು." ಬೇತೆ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಸ್ಲೋಪಿ ಫೈಟ್ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆನ್ ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಯಾನ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್
== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
[[ಕೇರಳ ವರ್ಮ]] [[ಪಳಸ್ಸಿ ರಾಜೆ]]ರ್ ಸುರುತ ದಿನೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ₹ 1.65 ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಒಂಜಿ ದಾಖಲೆದ ಸುರುತ ವಾರೊಡು ₹ 7.65 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು, ಉಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಕೇರಳೊಡು ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾಗ್ ದಾಖಲಾತಿನ ಸುರುತ ವಾರೊಡು ಅತಿ ಎಚ್ಚಿನ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡ್. ಚೆನ್ನೈ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ವಾರೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ₹ 31 ಲಕ್ಷ ಗಳಸೊಂಡು. ೨ ತಿಂಗೊಲುಡು, ಚಿತ್ರ ₹೧೮ ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು.ಚಿತ್ರ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ₹32 ಕೋಟಿ ಆದಾಯೊನು ಗಳಸೊಂಡು.ಈ ಸಿನಿಮಾ ಕೇರಳೊಡು 5 ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ 150 ದಿನೊಕುಲು ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟು ₹49 ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಹಾರೊಡು ಗಳಸೊಂಡು
== ಗೆಂದಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ |
ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ
ವಾರ್ಷಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ (ದುಬೈ)
ಸೂರ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
ವನಿತಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ |
ಕಾಲಕೇರಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ
ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
pilycmkea57v6isf24nxbzv2zh05hq2