ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
tcywiki
https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
ಮಾದ್ಯಮೊ
ವಿಸೇಸೊ
ಪಾತೆರ
ಬಳಕೆದಾರೆ
ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ
ಫೈಲ್
ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ
ಸಕಾಯೊ
ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ
ವರ್ಗೊ
ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ
ತಡ್ಯ
ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ
ಕರಡು
ಕರಡು ಪಾತೆರ
TimedText
TimedText talk
ಮೋಡ್ಯೂಲ್
ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ
Event
Event talk
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
0
4781
365522
282313
2026-08-16T10:57:58Z
Kavitha G. Kana
1040
365522
wikitext
text/x-wiki
{{Unreferenced}}
{{Wikify}}
ವಿಜಯನಗರ ( transl. 'ವಿಜಯದ ನಗರ' ) ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ . <ref name="vijayabrit">[https://www.britannica.com/place/Vijayanagar Vijayanagara], Encyclopaedia Britannica</ref> ತುಂಗಭದ್ರಾ ಸುದೆತ ಬರೀಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ಮಲ್ಲ ಜಾಗೊಡು ಕೂಡಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಲೆನ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತುಂಡು. ವಿಜಯನಗರದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಬಾಗ ಹಂಪಿದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು ಪಂಡ್ದ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾನ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರ್ತ ಮಲ್ತ್ಂದುಂಡು (ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೈಟ್).<ref name="Anila Verghese 2002">{{cite book |last1=Verghese |first1=Anila |title=Hampi |date=2002 |publisher=Oxford University Press |ISBN=0195654331, 9780195654332. |pages=1–18 |url=https://books.google.co.in/books?id=TDduAAAAMAAJ&redir_esc=y |access-date=16 August 2026}}</ref>
'''ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊ'''ನ್ ೧೩೩೬ಡ್ ಹಹರಿಹರ ಬುಕ್ಕೊ ಬುಕ್ಕ ಪನ್ಪುನ ಮೆಗ್ಯೆ ಪಲಾಯೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂತೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಉಂದುವೇ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಅಕ್ಲೆನ ಗುರು ಆಯಿನ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯೆರ್ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮನ್ಪೆರೆ ಸಾಯ ಮಂತೆರ್. ವಿಜಯನಗರದ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ಇತ್ತೆದ ಹಂಪಿದ [[ವಿರೂಪಾಕ್ಷ]].
ರಾಜಧಾನಿ ದುಂಬು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಸುದೆತ್ತ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಆನೆಗುಂದಿ ಪನ್ಪುನ ಗ್ರಾಮೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ವಿಜಯನಗರೊಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಂತೆರ್.
ಇಮ್ಮಡಿ ದೇವರಾಯ ಅಂಚೆನೆ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲೊಡು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲೊಡು ವಿಸ್ತಾರ ಆಂಡ್.
೧೫೬೫ತ್ತ ಕಾಲೊಡು ಬಹಮನಿ ಪಂಡಿನ ಮುಸಲ್ಮಾನ ರಾಜ್ಯೊಲುದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೈತ್ರಿಗ್ ಸೋತುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿನ್ ವಶ ಮಂತೆರ್. ವಿಜಯನಗರೊನು ಲೂಟಿ ಮಂತೆರ್. ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತಿನ ವಿಜಯನಗರೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮನ್ಪೆರೆ ಆಯಿಜಿ.
{{ಎಲ್ಯ}}
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
28dtwwt4hyrabgy8oas5r7qrz4zj93k
ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK/common.js
2
9835
365514
359334
2026-08-16T07:43:56Z
ChiK
1136
365514
javascript
text/javascript
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&action=raw&ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&action=raw&ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&action=raw&ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&action=raw&ctype=text/javascript');
// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
mw.util.addPortletLink(
"p-tb", // toolbox portlet
"https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=" + mw.config.get('wgPageName') + "&defaults=y" + "&nowatch=y" + "&wiki=" + mw.config.get('wgContentLanguage') + "&autoclick=wpDiff", // updated tool URL as of 27 December 2020
"reFill" // link label
)});
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AMPGuy2824%2FMoveToDraft.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&action=raw&ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&action=raw&ctype=text/javascript');
f4hoq3n2gjo97otwv3yiyemv13izg27
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ:Minerva.css
8
18474
365512
365472
2026-08-16T05:38:33Z
ChiK
1136
test ^
365512
css
text/css
/* Prevent unnecessary margin at the bottom of centralnotices */
.cnotice {
margin-bottom: 0 !important;
}
/* MediaWiki:Minerva.css differs from MediaWiki:Common.css here. */
body.skin-minerva .mw-body-content sub,
body.skin-minerva .mw-body-content sup {
font-size: 0.75em;
}
/********* General fixes for night mode - please sync any changes here with [[MediaWiki:Vector.css]] *********/
@media screen {
html.skin-theme-clientpref-night .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
html.skin-theme-clientpref-night .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
color: var( --color-progressive ) !important;
}
/* [[phab:T370074]] */
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output section > figure img,
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output section > div > figure img,
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output > figure img {
background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
html.skin-theme-clientpref-os .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
html.skin-theme-clientpref-os .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
color: var( --color-progressive ) !important;
}
/* T370074 */
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output section > figure img,
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output section > div > figure img,
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output > figure img {
background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
}
}
mr8uy20f3dxl53i4x996gnpdf47rqqq
365513
365512
2026-08-16T05:41:43Z
ChiK
1136
^ fix
365513
css
text/css
/* Reset user agent styles. We don't reset small or blockquote here deliberately */
cite,
dfn {
font-style: inherit;
}
/* <CiteCustomizations:T416266> */
span[ rel="mw:referencedBy" ] {
counter-reset: mw-ref-linkback 0;
}
span[ rel='mw:referencedBy' ] > a::before {
content: counter( mw-ref-linkback, lower-alpha );
font-size: 80%;
font-weight: bold;
font-style: italic;
}
a[ rel="mw:referencedBy" ]::before {
font-weight: bold;
content: "^";
}
span[ rel="mw:referencedBy" ]::before {
content: "^ ";
}
/* </CiteCustomizations:T416266> */
q {
quotes: '"' '"' "'" "'";
}
/* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in
[[MediaWiki:Group-sysop.css]] and so on for other groups. */
.checkuser-show,
.sysop-show,
.user-show,
.templateeditor-show,
.extendedmover-show,
.patroller-show,
.extendedconfirmed-show,
.autoconfirmed-show {
display: none;
}
/* Prevent flags in tables from collapsing
Fix for [[phab:T116318]]
*/
.flagicon img {
min-width: 23px;
}
/* Prevent unnecessary margin at the bottom of centralnotices */
.cnotice {
margin-bottom: 0 !important;
}
/*
* BELOW HERE THERE BE SOONTOBE TEMPLATESTYLES THINGS;
* SEE [[MediaWiki talk:Common.css/to do]]
*/
.mw-parser-output .infobox-header,
.mw-parser-output .infobox-subheader,
.mw-parser-output .infobox-above,
.mw-parser-output .infobox-title,
.mw-parser-output .infobox-image,
.mw-parser-output .infobox-full-data,
.mw-parser-output .infobox-below {
text-align: center;
}
/* Prevent line breaks in silly places:
1) Where desired
2) Links when we don't want them to
*/
.mw-parser-output .nowrap,
.nowraplinks a {
white-space: nowrap;
}
.mw-parser-output .infobox .nowrap {
white-space: normal !important;
}
/* But allow wrapping where desired: */
.wrap,
.wraplinks a {
white-space: normal;
}
/* Generic class texhtml class for inline math */
span.texhtml {
font-family: serif;
white-space: nowrap;
}
/* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row],
.wikitable.plainrowheaders th[scope=rowgroup] {
font-weight: normal;
/* @noflip */
text-align: left;
}
/* MediaWiki:Minerva.css differs from MediaWiki:Common.css here. */
body.skin-minerva .mw-body-content sub,
body.skin-minerva .mw-body-content sup {
font-size: 0.75em;
}
/********* General fixes for night mode - please sync any changes here with [[MediaWiki:Vector.css]] *********/
@media screen {
html.skin-theme-clientpref-night .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
html.skin-theme-clientpref-night .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
color: var( --color-progressive ) !important;
}
/* [[phab:T370074]] */
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output section > figure img,
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output section > div > figure img,
html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output > figure img {
background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
html.skin-theme-clientpref-os .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
html.skin-theme-clientpref-os .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
color: var( --color-progressive ) !important;
}
/* T370074 */
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output section > figure img,
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output section > div > figure img,
html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output > figure img {
background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
}
}
2ha73qldsosmf0qhgogegvlywesm1fj
ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್
0
27902
365501
365494
2026-08-15T14:20:08Z
ChiK
1136
365501
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್
| image =
| caption =
| birth_name = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಚೋಳಮಾಡಮ್
| pseudonym =
| birth_date = 31 ಮೇ 1943
| birth_place = [[ಎನಾನಲ್ಲೂರ್]], [[ಟ್ರಾವಂಕೂರು]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ)
| death_date = {{Death date and age|df=y|2021|04|10|1943|05|31}}
| death_place = [[ವಡೋದರ]], [[ಗುಜರಾತ್]], ಭಾರತ
| occupation = ಲೇಖಕೆರ್
| language = [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್, [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| period =
| nationality = ಭಾರತೀಯೆರ್
| signature =
| awards =
| website =
}}
ದ್ಫಾದರ್ '''ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್''' '''ಚೋಲಮಾಡಮ್''' (31 ಮೇ 1943 - 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021) ವರ್ಗೀಸ್ ಒರಿ ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್, ಅನುವಾದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ [[ಗುಜರಾತ್]] ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಜೆಸುಯಿಟ್ ಪಾದ್ರಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಆರ್ 1977ಡ್ ಪಾದ್ರಿ ಆಯೆರ್. ಮೇರ್ 53 ಪ್ರಬಂಧ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 14 ವರ್ಸೊದಿಂಚ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಡೂಟ್ ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಲಾ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಮೇ ೩೧, ೧೯೪೩ಡ್ ಎನಾನಲ್ಲೂರ್</a>ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್, ಅವು ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಜೂನ್ ೮, ೧೯೬೪ಡ್ ಗುಜರಾತ್ ದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ಸ್ ಗ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿದ]] ರೋಮ್ ಡ್ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಥಿಯೋಲೊಜಿ (ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೊ)ನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ ೧೯೭೭ಡ್ ರೋಮ್ ಡ್ ಗೆಸು ಚರ್ಚ್ಡ್ ಪಾದ್ರಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್ ಅಂಚೆನೆ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸಂಡ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಸಯೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.
ಗುಜರಾತಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಂಡಲದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೈಟರ್ಸ್, ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಡ್ ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ದೂಟ್ನ್ 14 ವರ್ಷ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ೧೯೮೧ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೊಸೈಟಿ (CISS) ದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಲಾ ಆಯೆರ್ ಅಲ್ಪನೆ 1984 ಡ್ದ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮಸ್ತ್ವರ್ಷ ಹುಸಾರ್ದಾಂತೆ ಇತ್ತೆರ್ [[ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯|ಕೋವಿಡ್-೧೯]] ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೨೧ಡ್ ವಡೋದರಾಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web|date=2021-04-11|title=Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78|url=https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78|accessdate=2021-09-29|website=Radio Veritas Asia|language=en|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 "Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78"]. ''Radio Veritas Asia''. 11 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
== ಕೆಲಸ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಗುಜರಾತಿಡ್ ಬರೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತಿಡ್ 46, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ ನಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]ಡ್ ಮೂಜಿ ಪ್ರಬಂದೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ "Writer Father Varghese Paul passes away"]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಪೆರುಂಬದವಂ ಶ್ರೀಧರನ್ ನ ಮಲಯಾಳಂ ಕಾದಂಬರಿ ''ಒರು ಸಂಕೀರ್ಥನಂ ಪೋಲೆ ನ್'' ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಗ್ ''ಎಕ್ ಸ್ಟ್ರೋತ್ಗನ್ ನಿ ಜೆಮ್'' (೨೦೦೩) ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="gg">{{Cite book |last=Parmar |first=Francis |title=ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2 |date=November 2018 |publisher=[[Gujarati Sahitya Parishad]] |isbn=((978-81-93884-9-4)) |editor-last=Desai |editor-first=Parul Kandarp |volume=2 |location=Ahmedabad |pages=335–337 |language=gu |trans-title=History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFParmar2018">Parmar, Francis (November 2018). Desai, Parul Kandarp (ed.). ''ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2'' [''History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2''] (in Gujarati). Vol. 2. Ahmedabad: [[Gujarati Sahitya Parishad]]. pp. <span class="nowrap">335–</span>337. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-81-93884-9-4|<bdi>978-81-93884-9-4</bdi>]].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: ignored ISBN errors ([[:Category:CS1 maint: ignored ISBN errors|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: ignored ISBN errors]]
[[Category:CS1 Gujarati-language sources (gu)]]</ref> ಕೆವಿ ಡೊಮಿನಿಕ್ ನ ''ವಿಂಗ್ಡ್ ರೀಸನ್ ನ್'' ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ದ್ ಗುಜರಾತಿಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ''ಇಸು ಮಾರಿ-ತಮರಿ ನಜರೆ'' (ಜೀಸಸ್ ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಕ್ ದಾದ ಪನ್ಪೆರ್?), ''ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( [[ಬೈಬಲ್]] ದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೦೩) ಬೊಕ್ಕ ''ನವೊ ಕರಾರ್ ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೧೨) ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ "First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language"]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 September</span> 2021</span>.</cite></ref>
== ನನಾತ್ ವಿಸಯೊಗು ==
* ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆದ ಬರವುದಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}
{{authority control}}
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]
428w0b6gneuo34vv549ncxlvp8xbhs6
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ
0
27905
365500
2026-08-15T12:08:47Z
Hariprasad Shetty10
6127
ಹೊಸ ಪುಟ: {{short description|2009 film directed by Hariharan}} {{Use Indian English|date=October 2013}} {{Use dmy dates|date=October 2020}} {{Infobox film | name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ | image = Pazhassi raja 2009.jpg | caption = Theatrical release poster | director = ಹರಿಹರನ್ | producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ | writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ | based_on = ಕೇರ...
365500
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development)==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರೊಲುಂಡು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್. ಲಿಂಡಾ ಅರ್ಸೆನೀಯೋ ಆರ್ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ನಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್. ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಈ ಪಾತ್ರೊಕು ಆರಂಭೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಒಪ್ಪರೆ ನಿರಾಕರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆಗ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಯ ಆತುಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನಿ ಎನ್ನ ಪಾಲುಗ್ ಏಪೋಗುಲಾ ಒಂಜಿ ನಷ್ಟವಾದುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪಂತೆರ್.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು.
ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಆರಂಭೊಡು ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಒರಿಯೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸುನಗ ಉಂಡಾಯಿನ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಲೆನ್ದ ಕಾರಣೊನು ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ 2007ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ಡ್ ಆರಂಭ ಆಂಡ್.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ರಡ್ಡರೆ ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ನಡತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2009 ಆಗಸ್ಟ್ಡ್ ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರೊದ ಪೂರಾ ಜಾಗೋದ ದೃಶ್ಯಲೆನ ಧ್ವನಿನ್ , ಅಯಿಟ್ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯೇರ್.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ವಿಳಂಬೊದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಇಂಚ ಪಂತೆರ್:
“ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣ ಆವರೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಲೆ ಬೋಡಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ಅವು ಎಡ್ಮ ತಿಂಗಳೊಡು ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ ಯಾನು ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಹಣಕಾಸುದ ಕೊರತೆ ಲಾ ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಆರುಪ್ಪಂದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅವರೆ ಇತ್ತುಜಿ.ಅಂಚಾ ಯಾನ್ ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ನಿಜವಾದುಲಾ ಧನ್ಯವಾದ ಪನೊಡು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತುಂಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ರೆ ಸಿದ್ಧ ಇತ್ತುಜೆರ್. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅರಿವು ಇತ್ತುಜಿ
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುನು ಎಂಕ್ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲಾದು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಹೋಲಿಸುಂಡಾ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥದ ನಿರ್ದೇಶನ ಸುಲಭ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.”
== ತುಂಡು ಮಂದಿನ ದೃಶ್ಯೊಲು (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮನ್ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುಟು ಕತ್ತಿಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊನು ಚಿತ್ರೊದ ಸಮಯೊ ಮಸ್ತ್ ದೀರ್ಘ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಆರಂಭೊಡು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊದ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ದೆತ್ತು ಪಾಡುದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಚಿತ್ರೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ 75 ದಿನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊನು ಕುಡ ಚಿತ್ರೊಡು ಸೇರಿಸಲಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ Disney+ Hotstar ಅಂಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಡು ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದುಜೇರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊದ ತೀವ್ರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ನಿರಾಶೆ ಆತುಂಡು.
ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ತೋಜಿನಗ ಕುಡ ಜನಕುಲೆನ ಗಮನ ಸೆಳೆದುಂಡು. ಉಂದು ವೇಗವಾದ್ ವೈರಲ್ ಆಂಡ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಚಿತ್ರೊದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮೊನು ನನ ಆತ್ ಹೆಚ್ಚು ಮಂತುಂಡು ಪಂದ್ ಅಭಿಮಾನಿಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾದೆರ್. ಒಟ್ಟುಗ್, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ದೆಯಿದೆನೇಕ್ ಅಕುಲು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಾದೇರ್.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅರೆನ
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಇಲಯರಾಜ ಅರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಾದಿನ ಆಜಿ ಮೂಲ ಪದ್ಯೊಲುಂಡು.
ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಾದೇರ್. ಈ ಸಂಗೀತೊನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಆರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಾದೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಉಂದೆನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸರೆ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಲೇ ಬೋಡಾಂಡ್.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 ಆನಿ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಂತುಂಡು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ಡ್ ಚಿತ್ರೊದ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾತುಂಡು.
ಪದ್ಯೊಲೆಗ್ ವಿಮರ್ಶಕರೆಡ್ದು ಮಿಶ್ರ ಬೊಕ್ಕ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಲು ವ್ಯಕ್ತ ಆಂಡ್. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಾಯಿನ ರೀತಿಡು ಪದ್ಯೊಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾತುಜಿ ಪಂದ್ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಂಡ್.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಂದಿನ ಬೊಕ್ಕ , ಚಿತ್ರಕ್ಕಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಬರೆತಿನ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡ್ದು ನಮ ತೃಪ್ತರಾತುಜ ಪಂದ್ ಇಲಯರಾಜ ಪಂಡೆರ್.
ಆಂಡಾ ಚಿತ್ರೊದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾದ್ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
cc2ohqpmt3xnocxsuiljfovagoes49d
365502
365500
2026-08-15T15:09:36Z
Kishore Kumar Rai
222
365502
wikitext
text/x-wiki
{{short description|2009 film directed by Hariharan}}
{{Use Indian English|date=October 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox film
| name = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
| image = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = ಹರಿಹರನ್
| producer = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator = ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
| starring = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing = ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime = 200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country = ಭಾರತ
| language = ಮಲಯಾಳಂ
| budget = {{INR}}20 crore<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}</ref>
| gross = {{Estimation}} {{INR}}49 crore<ref name="in.movies.yahoo.com">{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}</ref>
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ನ್ ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}</ref><ref name="Blockbuster">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}</ref><ref>{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}</ref>
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.
ಉಂದೆನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.
== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.
ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.
ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.
ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.
ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.
ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.
ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.
ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.
ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.
ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.
ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:
“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”
ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.
== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
== ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development) ==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. <ref>{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}</ref>
ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}</ref>
ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.
ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.
== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.<ref name="LINDA">{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}</ref>
ಚಿತ್ರೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರೊಲುಂಡು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್. ಲಿಂಡಾ ಅರ್ಸೆನೀಯೋ ಆರ್ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ನಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್.<ref>P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್. ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಈ ಪಾತ್ರೊಕು ಆರಂಭೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಒಪ್ಪರೆ ನಿರಾಕರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆಗ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಯ ಆತುಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನಿ ಎನ್ನ ಪಾಲುಗ್ ಏಪೋಗುಲಾ ಒಂಜಿ ನಷ್ಟವಾದುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪಂತೆರ್.
ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು.
ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಆರಂಭೊಡು ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಒರಿಯೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸುನಗ ಉಂಡಾಯಿನ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಲೆನ್ದ ಕಾರಣೊನು ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ 2007ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ಡ್ ಆರಂಭ ಆಂಡ್.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ ರಡ್ಡರೆ ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ನಡತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2009 ಆಗಸ್ಟ್ಡ್ ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್.
ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರೊದ ಪೂರಾ ಜಾಗೋದ ದೃಶ್ಯಲೆನ ಧ್ವನಿನ್ , ಅಯಿಟ್ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯೇರ್.
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ವಿಳಂಬೊದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಇಂಚ ಪಂತೆರ್:
“ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣ ಆವರೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಲೆ ಬೋಡಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ಅವು ಎಡ್ಮ ತಿಂಗಳೊಡು ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ ಯಾನು ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಹಣಕಾಸುದ ಕೊರತೆ ಲಾ ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಆರುಪ್ಪಂದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅವರೆ ಇತ್ತುಜಿ.ಅಂಚಾ ಯಾನ್ ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ನಿಜವಾದುಲಾ ಧನ್ಯವಾದ ಪನೊಡು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತುಂಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ರೆ ಸಿದ್ಧ ಇತ್ತುಜೆರ್. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅರಿವು ಇತ್ತುಜಿ
ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುನು ಎಂಕ್ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲಾದು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಹೋಲಿಸುಂಡಾ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥದ ನಿರ್ದೇಶನ ಸುಲಭ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.”
== ತುಂಡು ಮಂದಿನ ದೃಶ್ಯೊಲು (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮನ್ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುಟು ಕತ್ತಿಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊನು ಚಿತ್ರೊದ ಸಮಯೊ ಮಸ್ತ್ ದೀರ್ಘ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಆರಂಭೊಡು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊದ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ದೆತ್ತು ಪಾಡುದು ಇತ್ತುಂಡು.
ಚಿತ್ರೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ 75 ದಿನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊನು ಕುಡ ಚಿತ್ರೊಡು ಸೇರಿಸಲಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ Disney+ Hotstar ಅಂಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಡು ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದುಜೇರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊದ ತೀವ್ರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ನಿರಾಶೆ ಆತುಂಡು.
ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ತೋಜಿನಗ ಕುಡ ಜನಕುಲೆನ ಗಮನ ಸೆಳೆದುಂಡು. ಉಂದು ವೇಗವಾದ್ ವೈರಲ್ ಆಂಡ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಚಿತ್ರೊದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮೊನು ನನ ಆತ್ ಹೆಚ್ಚು ಮಂತುಂಡು ಪಂದ್ ಅಭಿಮಾನಿಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾದೆರ್. ಒಟ್ಟುಗ್, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ದೆಯಿದೆನೇಕ್ ಅಕುಲು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಾದೇರ್.
== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ
* ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ -ಇಲಯರಾಜ ಅರೆನ
* ಬಿಡುಗಡೆ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ - 2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ 26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಲಯರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಇಲಯರಾಜ ಅರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಾದಿನ ಆಜಿ ಮೂಲ ಪದ್ಯೊಲುಂಡು.
ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಾದೇರ್. ಈ ಸಂಗೀತೊನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಆರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಾದೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಉಂದೆನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸರೆ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಲೇ ಬೋಡಾಂಡ್.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 ಆನಿ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಂತುಂಡು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ಡ್ ಚಿತ್ರೊದ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾತುಂಡು.
ಪದ್ಯೊಲೆಗ್ ವಿಮರ್ಶಕರೆಡ್ದು ಮಿಶ್ರ ಬೊಕ್ಕ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಲು ವ್ಯಕ್ತ ಆಂಡ್. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಾಯಿನ ರೀತಿಡು ಪದ್ಯೊಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾತುಜಿ ಪಂದ್ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಂಡ್.
ಸೌಂಡ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಂದಿನ ಬೊಕ್ಕ , ಚಿತ್ರಕ್ಕಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಬರೆತಿನ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡ್ದು ನಮ ತೃಪ್ತರಾತುಜ ಪಂದ್ ಇಲಯರಾಜ ಪಂಡೆರ್.
ಆಂಡಾ ಚಿತ್ರೊದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾದ್ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
tl2ki99j7x9ll2p3odv5efrpbsq07o8
ಲಕ್ನೋ
0
27906
365503
2026-08-15T16:54:09Z
Mahaveer Indra
1023
ಪೊಸ ಬರವು
365503
wikitext
text/x-wiki
'''ಲಕ್ನೋ''' ('''ಲಖನೌ'''- ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬುಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರ. ಉಂದು ಲಕ್ನೋ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ೨೦೧೧ನೇ ಇಸವಿದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೮ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು. ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಭಾರತದ ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಲಕ್ನೋ ೧೧ನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಹಣಕಾಸು, ಮರ್ದ್ದ ಕಂಪನಿಕುಲು (ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್), ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಕಾವ್ಯ- ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಇಸಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.
ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಡು ವೇದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ೧೬ ಮಹಾಜನಪದಲೆಡ್ ಕೋಸಲಲಾ ಒಂಜಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಈ ಲಖ್ನೋ ಕೋಸಲದ ಬಾಗವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಅವಧ್ದ ನವಾಬೆರ್ ಆಡಲಿತ ಮಲ್ಪನಗ ಲಖ್ನೋ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೫೬ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ನವಾಬೆರ್ನ ಆಡಳಿತ ಸರಿ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಅವಧ್ ರಾಜ್ಯನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್. ಅವಧ್ ನ್ ಒರಿ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಕೊರಿಯೆರ್. ಲಕ್ನೊ ೧೮೫೭ನೇ ಇಸವೀದ ಪೊರ್ತುಡು ಸುರು ಆಯಿನ ಸುರುತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಆದ್ ಬುಲೆಂಡ್.
ಲಖ್ನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಲಕ್ನೋ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಲೆವೊಂದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, AKTU ಬೊಕ್ಕ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡ್ರಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್- ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಪುಗರ್ತೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಲಕ್ನೊಡು ಉಲ್ಲ.
msjijpr2ufhnbto70nwggr7bldj3hmm
365504
365503
2026-08-15T17:00:02Z
Mahaveer Indra
1023
365504
wikitext
text/x-wiki
'''ಲಕ್ನೋ''' ('''ಲಖನೌ'''- ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬುಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರ. ಉಂದು ಲಕ್ನೋ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ೨೦೧೧ನೇ ಇಸವಿದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೮ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು. ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಭಾರತದ ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಲಕ್ನೋ ೧೧ನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಹಣಕಾಸು, ಮರ್ದ್ದ ಕಂಪನಿಕುಲು (ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್), ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಕಾವ್ಯ- ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಇಸಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|title=LDA begins process to expand Lucknow's territory|date=24 January 2015|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109021539/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|title=Lucknow gets bigger by 380 sq km in 10 yrs|date=12 February 2011|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109020005/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|title = Sacred space and holy war|access-date = 27 August 2014|website = Divine Conspiracy|last = Cole|first = Juan Ricardo|archive-url = https://web.archive.org/web/20140819090918/http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|archive-date = 19 August 2014|url-status = usurped|df = dmy-all}}</ref>
ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಡು ವೇದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ೧೬ ಮಹಾಜನಪದಲೆಡ್ ಕೋಸಲಲಾ ಒಂಜಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಈ ಲಖ್ನೋ ಕೋಸಲದ ಬಾಗವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಅವಧ್ದ ನವಾಬೆರ್ ಆಡಲಿತ ಮಲ್ಪನಗ ಲಖ್ನೋ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೫೬ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ನವಾಬೆರ್ನ ಆಡಳಿತ ಸರಿ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಅವಧ್ ರಾಜ್ಯನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್. ಅವಧ್ ನ್ ಒರಿ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಕೊರಿಯೆರ್. ಲಕ್ನೊ ೧೮೫೭ನೇ ಇಸವೀದ ಪೊರ್ತುಡು ಸುರು ಆಯಿನ ಸುರುತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಆದ್ ಬುಲೆಂಡ್.
ಲಖ್ನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಲಕ್ನೋ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಲೆವೊಂದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, AKTU ಬೊಕ್ಕ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡ್ರಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್- ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಪುಗರ್ತೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಲಕ್ನೊಡು ಉಲ್ಲ.
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
tiqfsjzzt5xhke2wwkinxstilw3j0qr
365505
365504
2026-08-15T17:00:22Z
Mahaveer Indra
1023
365505
wikitext
text/x-wiki
'''ಲಕ್ನೋ''' ('''ಲಖ್ನೌ'''- ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬುಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರ. ಉಂದು ಲಕ್ನೋ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ೨೦೧೧ನೇ ಇಸವಿದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೮ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು. ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಭಾರತದ ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಲಕ್ನೋ ೧೧ನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಹಣಕಾಸು, ಮರ್ದ್ದ ಕಂಪನಿಕುಲು (ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್), ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಕಾವ್ಯ- ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಇಸಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|title=LDA begins process to expand Lucknow's territory|date=24 January 2015|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109021539/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|title=Lucknow gets bigger by 380 sq km in 10 yrs|date=12 February 2011|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109020005/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|title = Sacred space and holy war|access-date = 27 August 2014|website = Divine Conspiracy|last = Cole|first = Juan Ricardo|archive-url = https://web.archive.org/web/20140819090918/http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|archive-date = 19 August 2014|url-status = usurped|df = dmy-all}}</ref>
ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಡು ವೇದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ೧೬ ಮಹಾಜನಪದಲೆಡ್ ಕೋಸಲಲಾ ಒಂಜಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಈ ಲಖ್ನೋ ಕೋಸಲದ ಬಾಗವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಅವಧ್ದ ನವಾಬೆರ್ ಆಡಲಿತ ಮಲ್ಪನಗ ಲಖ್ನೋ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೫೬ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ನವಾಬೆರ್ನ ಆಡಳಿತ ಸರಿ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಅವಧ್ ರಾಜ್ಯನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್. ಅವಧ್ ನ್ ಒರಿ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಕೊರಿಯೆರ್. ಲಕ್ನೊ ೧೮೫೭ನೇ ಇಸವೀದ ಪೊರ್ತುಡು ಸುರು ಆಯಿನ ಸುರುತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಆದ್ ಬುಲೆಂಡ್.
ಲಖ್ನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಲಕ್ನೋ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಲೆವೊಂದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, AKTU ಬೊಕ್ಕ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡ್ರಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್- ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಪುಗರ್ತೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಲಕ್ನೊಡು ಉಲ್ಲ.
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
lyrpn2wqkexbv8sbvscbw3o1br41rb3
365506
365505
2026-08-15T17:01:35Z
Mahaveer Indra
1023
365506
wikitext
text/x-wiki
'''ಲಕ್ನೋ''' ('''ಲಖ್ನೌ'''- ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬುಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರ. ಉಂದು ಲಕ್ನೋ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ೨೦೧೧ನೇ ಇಸವಿದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೮ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು. ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಭಾರತದ ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಲಕ್ನೋ ೧೧ನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಹಣಕಾಸು, ಮರ್ದ್ದ ಕಂಪನಿಕುಲು (ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್), ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಕಾವ್ಯ- ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಇಸಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|title=LDA begins process to expand Lucknow's territory|date=24 January 2015|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109021539/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|title=Lucknow gets bigger by 380 sq km in 10 yrs|date=12 February 2011|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109020005/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|title = Sacred space and holy war|access-date = 27 August 2014|website = Divine Conspiracy|last = Cole|first = Juan Ricardo|archive-url = https://web.archive.org/web/20140819090918/http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|archive-date = 19 August 2014|url-status = usurped|df = dmy-all}}</ref>
ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಡು ವೇದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ೧೬ ಮಹಾಜನಪದಲೆಡ್ ಕೋಸಲಲಾ ಒಂಜಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಈ ಲಖ್ನೋ ಕೋಸಲದ ಬಾಗವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಅವಧ್ದ ನವಾಬೆರ್ ಆಡಲಿತ ಮಲ್ಪನಗ ಲಖ್ನೋ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೫೬ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ನವಾಬೆರ್ನ ಆಡಳಿತ ಸರಿ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಅವಧ್ ರಾಜ್ಯನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್. ಅವಧ್ ನ್ ಒರಿ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಕೊರಿಯೆರ್. ಲಕ್ನೊ ೧೮೫೭ನೇ ಇಸವೀದ ಪೊರ್ತುಡು ಸುರು ಆಯಿನ ಸುರುತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಆದ್ ಬುಲೆಂಡ್.
ಲಖ್ನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಲಕ್ನೋ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಲೆವೊಂದುಂಡು.<ref name=award2020>{{cite magazine|date=13 January 2021|title=Tata Motors' Jamshedpur, Lucknow and Pantnagar plants win National Energy Conservation Award 2020|url=https://www.autocarpro.in/news-national/tata-motors%E2%80%99-jamshedpur--lucknow-and-pantnagar-plants-win-national-energy-conservation-award-2020-78222|magazine=Autocar}}</ref> ಮುಲ್ಪ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್ ಉಂಡು.<ref name="TOI-2009-05-03">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Central-Command-Raising-Day-concludes/articleshow/4477181.cms|title=Central Command Raising Day concludes|date=3 May 2009|access-date=21 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005010528/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-03/lucknow/28157520_1_ors-central-command-programmes|archive-date=5 October 2013|work=[[The Times of India]]|url-status=live}}</ref> ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, AKTU ಬೊಕ್ಕ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡ್ರಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್- ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಪುಗರ್ತೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಲಕ್ನೊಡು ಉಲ್ಲ.<ref>{{cite news |last1=Seth |first1=Maulshree |date=1 November 2025 |title=Lucknow’s rich flavours go global, gets ‘Creative City of Gastronomy’ tag from UNESCO |url=https://indianexpress.com/article/cities/lucknow/lucknow-named-unesco-creative-city-of-gastronomy-second-indian-city-to-earn-the-tag-10339133/ |work=The Indian Express |access-date=3 April 2026}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Srivastava |first1=Samarth |date=1 November 2025 |title=UNESCO recognises Lucknow as Creative City of Gastronomy for its culinary heritage |url=https://www.indiatoday.in/india/story/unesco-recognises-lucknow-as-creative-city-of-gastronomy-for-its-culinary-heritage-2811850-2025-11-01 |magazine=India Today |access-date=3 April 2026}}</ref>
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
kmm6t6gzw6ty542ykrdheyidcuviajk
365507
365506
2026-08-15T17:08:42Z
Mahaveer Indra
1023
/* ಪುದರ್ */
365507
wikitext
text/x-wiki
'''ಲಕ್ನೋ''' ('''ಲಖ್ನೌ'''- ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬುಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರ. ಉಂದು ಲಕ್ನೋ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ೨೦೧೧ನೇ ಇಸವಿದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೮ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು. ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಭಾರತದ ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಲಕ್ನೋ ೧೧ನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಹಣಕಾಸು, ಮರ್ದ್ದ ಕಂಪನಿಕುಲು (ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್), ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಕಾವ್ಯ- ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಇಸಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|title=LDA begins process to expand Lucknow's territory|date=24 January 2015|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109021539/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|title=Lucknow gets bigger by 380 sq km in 10 yrs|date=12 February 2011|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109020005/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|title = Sacred space and holy war|access-date = 27 August 2014|website = Divine Conspiracy|last = Cole|first = Juan Ricardo|archive-url = https://web.archive.org/web/20140819090918/http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|archive-date = 19 August 2014|url-status = usurped|df = dmy-all}}</ref>
ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಡು ವೇದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ೧೬ ಮಹಾಜನಪದಲೆಡ್ ಕೋಸಲಲಾ ಒಂಜಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಈ ಲಖ್ನೋ ಕೋಸಲದ ಬಾಗವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಅವಧ್ದ ನವಾಬೆರ್ ಆಡಲಿತ ಮಲ್ಪನಗ ಲಖ್ನೋ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೫೬ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ನವಾಬೆರ್ನ ಆಡಳಿತ ಸರಿ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಅವಧ್ ರಾಜ್ಯನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್. ಅವಧ್ ನ್ ಒರಿ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಕೊರಿಯೆರ್. ಲಕ್ನೊ ೧೮೫೭ನೇ ಇಸವೀದ ಪೊರ್ತುಡು ಸುರು ಆಯಿನ ಸುರುತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಆದ್ ಬುಲೆಂಡ್.
ಲಖ್ನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಲಕ್ನೋ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಲೆವೊಂದುಂಡು.<ref name=award2020>{{cite magazine|date=13 January 2021|title=Tata Motors' Jamshedpur, Lucknow and Pantnagar plants win National Energy Conservation Award 2020|url=https://www.autocarpro.in/news-national/tata-motors%E2%80%99-jamshedpur--lucknow-and-pantnagar-plants-win-national-energy-conservation-award-2020-78222|magazine=Autocar}}</ref> ಮುಲ್ಪ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್ ಉಂಡು.<ref name="TOI-2009-05-03">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Central-Command-Raising-Day-concludes/articleshow/4477181.cms|title=Central Command Raising Day concludes|date=3 May 2009|access-date=21 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005010528/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-03/lucknow/28157520_1_ors-central-command-programmes|archive-date=5 October 2013|work=[[The Times of India]]|url-status=live}}</ref> ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, AKTU ಬೊಕ್ಕ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡ್ರಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್- ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಪುಗರ್ತೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಲಕ್ನೊಡು ಉಲ್ಲ.<ref>{{cite news |last1=Seth |first1=Maulshree |date=1 November 2025 |title=Lucknow’s rich flavours go global, gets ‘Creative City of Gastronomy’ tag from UNESCO |url=https://indianexpress.com/article/cities/lucknow/lucknow-named-unesco-creative-city-of-gastronomy-second-indian-city-to-earn-the-tag-10339133/ |work=The Indian Express |access-date=3 April 2026}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Srivastava |first1=Samarth |date=1 November 2025 |title=UNESCO recognises Lucknow as Creative City of Gastronomy for its culinary heritage |url=https://www.indiatoday.in/india/story/unesco-recognises-lucknow-as-creative-city-of-gastronomy-for-its-culinary-heritage-2811850-2025-11-01 |magazine=India Today |access-date=3 April 2026}}</ref>
==ಪುದರ್==
ಒಂಜಿ ದಂತಕಥೆತ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮದೇವೆರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಪುದರ್ನ್ ಈ ನಗರಗ್ ದೀತ್ನೆ. ಈ ಕಥೆತ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಲ್ಪ ಲಕ್ಷ್ಮಣಗ್ ಒಂಜಿ ಅರಮನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿನ್ 'ಲಕ್ಷ್ಮಣಪುರಿ' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಊರುದ ಪುದರ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಬಾಯಿಡ್ 'ಲಖನ್ಪುರ್' ಅತ್ತಂಡ ಲಚ್ಮನ್ಪುರ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಡೆಕ್ 'ಲಕ್ನೋ' ಆಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್.<ref name="Veena2014">{{cite book |author=Veena Talwar Oldenburg |title=The Making of Colonial Lucknow, 1856–1877 |url={{GBurl|id=6tP_AwAAQBAJ|p=6}} |date=14 July 2014 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-5630-5 |page=6 }}</ref><ref name="PNas1993">{{cite book |author=P. Nas |title=Urban Symbolism |url={{GBurl|id=R7-xvYmg3HcC|p=329}} |year=1993 |publisher=BRILL |isbn=90-04-09855-0 |page=329 }}</ref>
ನನೊಂಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಲ್ಪದ ಕೋಟೆನ್ ಕಟ್ಟಾದಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ 'ಲಖ್ನಾ ಅಹಿರ್' ಪನ್ಪಿನಾರ್ನ ಪುದರ್ನ್ ಲಕ್ನೋಗ್ ದೀತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.<ref>{{Cite book |last=Architects |first=Indian Institute of |url=https://books.google.com/books?id=7YpUAAAAMAAJ&q=lakhna+ahir+ |title=Journal of the Indian Institute of Architects |date=1991 |publisher=S. Kumar |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hasan |first=Amir |url=https://books.google.com/books?id=CnFuAAAAMAAJ&q=lakhna+ahir+ |title=Palace Culture of Lucknow |date=1983 |publisher=B.R. Publishing Corporation |isbn=978-93-5050-037-8 |language=en}}</ref>
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
jx834w0xabobhxc876363yk113ieck0
365508
365507
2026-08-15T17:10:28Z
Mahaveer Indra
1023
added [[Category:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
365508
wikitext
text/x-wiki
'''ಲಕ್ನೋ''' ('''ಲಖ್ನೌ'''- ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬುಕ್ಕ ರಡ್ಡನೇ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರ. ಉಂದು ಲಕ್ನೋ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ೨೦೧೧ನೇ ಇಸವಿದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೮ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು. ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಭಾರತದ ಪೇಂಟೆಲೆಡ್ ಲಕ್ನೋ ೧೧ನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಹಣಕಾಸು, ಮರ್ದ್ದ ಕಂಪನಿಕುಲು (ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್), ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಕಾವ್ಯ- ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಇಸಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|title=LDA begins process to expand Lucknow's territory|date=24 January 2015|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109021539/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/LDA-begins-process-to-expand-Lucknows-territory/articleshow/45997595.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|title=Lucknow gets bigger by 380 sq km in 10 yrs|date=12 February 2011|website=[[The Times of India]]|location=Lucknow|access-date=12 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109020005/https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Lucknow-gets-bigger-by-380-sq-km-in-10-yrs/articleshow/7479048.cms|archive-date=9 November 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|title = Sacred space and holy war|access-date = 27 August 2014|website = Divine Conspiracy|last = Cole|first = Juan Ricardo|archive-url = https://web.archive.org/web/20140819090918/http://www.thedivineconspiracy.org/Z5259B.pdf|archive-date = 19 August 2014|url-status = usurped|df = dmy-all}}</ref>
ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಡು ವೇದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ೧೬ ಮಹಾಜನಪದಲೆಡ್ ಕೋಸಲಲಾ ಒಂಜಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಈ ಲಖ್ನೋ ಕೋಸಲದ ಬಾಗವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಅವಧ್ದ ನವಾಬೆರ್ ಆಡಲಿತ ಮಲ್ಪನಗ ಲಖ್ನೋ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೫೬ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ನವಾಬೆರ್ನ ಆಡಳಿತ ಸರಿ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಅವಧ್ ರಾಜ್ಯನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್. ಅವಧ್ ನ್ ಒರಿ ಚೀಫ್ ಕಮಿಷನರನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಕೊರಿಯೆರ್. ಲಕ್ನೊ ೧೮೫೭ನೇ ಇಸವೀದ ಪೊರ್ತುಡು ಸುರು ಆಯಿನ ಸುರುತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಆದ್ ಬುಲೆಂಡ್.
ಲಖ್ನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಲಕ್ನೋ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಲೆವೊಂದುಂಡು.<ref name=award2020>{{cite magazine|date=13 January 2021|title=Tata Motors' Jamshedpur, Lucknow and Pantnagar plants win National Energy Conservation Award 2020|url=https://www.autocarpro.in/news-national/tata-motors%E2%80%99-jamshedpur--lucknow-and-pantnagar-plants-win-national-energy-conservation-award-2020-78222|magazine=Autocar}}</ref> ಮುಲ್ಪ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್ ಉಂಡು.<ref name="TOI-2009-05-03">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Central-Command-Raising-Day-concludes/articleshow/4477181.cms|title=Central Command Raising Day concludes|date=3 May 2009|access-date=21 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005010528/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-03/lucknow/28157520_1_ors-central-command-programmes|archive-date=5 October 2013|work=[[The Times of India]]|url-status=live}}</ref> ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, AKTU ಬೊಕ್ಕ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡ್ರಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್- ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಪುಗರ್ತೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಲಕ್ನೊಡು ಉಲ್ಲ.<ref>{{cite news |last1=Seth |first1=Maulshree |date=1 November 2025 |title=Lucknow’s rich flavours go global, gets ‘Creative City of Gastronomy’ tag from UNESCO |url=https://indianexpress.com/article/cities/lucknow/lucknow-named-unesco-creative-city-of-gastronomy-second-indian-city-to-earn-the-tag-10339133/ |work=The Indian Express |access-date=3 April 2026}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Srivastava |first1=Samarth |date=1 November 2025 |title=UNESCO recognises Lucknow as Creative City of Gastronomy for its culinary heritage |url=https://www.indiatoday.in/india/story/unesco-recognises-lucknow-as-creative-city-of-gastronomy-for-its-culinary-heritage-2811850-2025-11-01 |magazine=India Today |access-date=3 April 2026}}</ref>
==ಪುದರ್==
ಒಂಜಿ ದಂತಕಥೆತ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮದೇವೆರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಪುದರ್ನ್ ಈ ನಗರಗ್ ದೀತ್ನೆ. ಈ ಕಥೆತ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಲ್ಪ ಲಕ್ಷ್ಮಣಗ್ ಒಂಜಿ ಅರಮನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿನ್ 'ಲಕ್ಷ್ಮಣಪುರಿ' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಊರುದ ಪುದರ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಬಾಯಿಡ್ 'ಲಖನ್ಪುರ್' ಅತ್ತಂಡ ಲಚ್ಮನ್ಪುರ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಡೆಕ್ 'ಲಕ್ನೋ' ಆಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್.<ref name="Veena2014">{{cite book |author=Veena Talwar Oldenburg |title=The Making of Colonial Lucknow, 1856–1877 |url={{GBurl|id=6tP_AwAAQBAJ|p=6}} |date=14 July 2014 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-5630-5 |page=6 }}</ref><ref name="PNas1993">{{cite book |author=P. Nas |title=Urban Symbolism |url={{GBurl|id=R7-xvYmg3HcC|p=329}} |year=1993 |publisher=BRILL |isbn=90-04-09855-0 |page=329 }}</ref>
ನನೊಂಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಲ್ಪದ ಕೋಟೆನ್ ಕಟ್ಟಾದಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ 'ಲಖ್ನಾ ಅಹಿರ್' ಪನ್ಪಿನಾರ್ನ ಪುದರ್ನ್ ಲಕ್ನೋಗ್ ದೀತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.<ref>{{Cite book |last=Architects |first=Indian Institute of |url=https://books.google.com/books?id=7YpUAAAAMAAJ&q=lakhna+ahir+ |title=Journal of the Indian Institute of Architects |date=1991 |publisher=S. Kumar |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hasan |first=Amir |url=https://books.google.com/books?id=CnFuAAAAMAAJ&q=lakhna+ahir+ |title=Palace Culture of Lucknow |date=1983 |publisher=B.R. Publishing Corporation |isbn=978-93-5050-037-8 |language=en}}</ref>
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
h37nn59gjy622mmwo8i6zbxg892rhoc
ಆವೇಶಂ (2024 ಚಿತ್ರ)
0
27907
365509
2026-08-15T17:25:53Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365509
wikitext
text/x-wiki
ಆವೇಶಂ (ಅನುವಾದ. ಉಲ್ಲಾಸ) ಪನ್ಪಿನವು ಜಿತು ಮಾಧವನ್ ಬರೆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ 2024 ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಕಪ್ಪು ಹಾಸ್ಯ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ. ಫಹಾದ್ ಫಾಸಿಲ್, ನಜ್ರಿಯಾ ನಜೀಮ್, ಬೊಕ್ಕ ಅನ್ವರ್ ರಶೀದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಫಹಾದ್ ಫಾಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನ್ವರ್ ರಶೀದ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಲೆನ ಅಡಿಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಫಹದ್ ಫಾಸಿಲ್, ಹಿಪ್ಜ್ಸ್ಟರ್, ಮಿಥುನ್ ಜೈ ಸಂಕರ್, ರೋಶನ್ ಶನವಾಸ್, ಸಾಜಿನ್ ಗೋಪು, ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಧುಟ್ಟಿ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊಡು, ಬೆಂಗಳೂರುದ ಮೂಜಿ ಜವನೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಕಾಲೇಜ್ ಬುಲಿಗ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಒರಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ನ್ ಸ್ನೇಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಫಹಾದ್ ಫಾಸಿಲ್ ಅಂಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನ ಸುರುತ ಉದ್ಯಮ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ಡ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ನಂ.೧ ಡ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕೃತ ಶೀರ್ಷಿಕೆನ್ ದುಂಬುದ ಮೇಡ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಅದೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಉಂದು ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ನವೆಂಬರ್ ದ ಕಡೆಟ್ ಮುಗಿಪುನ ದುಂಬು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಸುಶಿನ್ ಶ್ಯಾಮ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊನು ಸಮೀರ್ ಥಾಹಿರ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿವೇಕ್ ಹರ್ಷನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
ಆವೆಶಾಮ್ ನ್ ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ₹30 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ಡ್ ₹156 ಕೋಟಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಲಾಭ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಸಾಯಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೊಕ್ಕ 2024 ಡ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಸಾಯಿನ ಮೂಜನೆ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಆದುಂಡು.
== ಭೂಮಿಕೆ ==
ಅಜು, ಬೀಬಿ, ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಡ್ ಪದವಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಬೆಂಗಳೂರುಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ (ಬಿಕೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್) ದ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಅಲ್ಪನೆ ಉಪ್ಪೆರೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ ಕಾಲೇಜಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಸ್ನೇಹಿ ಅತ್ತ್ ಪಂದ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. <ref>https://m.rediff.com/movies/review/aavesham-review/20240412.htm</ref>
ಕುಟ್ಟಿ, ಒರಿ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಗ್ಯಾಂಗ್ ನಕುಲು ಅಪಹರಣ ಮಲ್ತ್ದ್ ಗ್ಯಾರೇಜ್ ಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ಕೈಟ್ ಅವಮಾನೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರೂರವಾದ್ ಗುದ್ದುನಗ ಅಕುಲು ಶೀಘ್ರೊಡು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತಾನ್ ಬುಲಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಿಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಜು ಈ ಘಟನೆನ್ ಮದಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಆಂಡ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಜು ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಬಹು ಬಾರ್ ಲೆಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್, ಅಂಚನೆ ರಂಜಿತ್ "ರಂಗ" ಗಂಗಾಧರನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಲಕ್ಷಣ ಮಲಯಾಳಿ-ಕನ್ನಡಿಗ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಬಲವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಸಹಾಯಕೆರ್ ಅಂಬಾನ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸ್ನೇಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಅಕುಲು ರಂಗನೊಟ್ಟುಗು ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಆಪೆರ್, ಆರ್ ಎಡ್ಡೆ ಮನಸ್ಸ್ ದಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆಯನ ಅನುಯಾಯಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಅನುಯಾಯಿಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ತನ್ನ ದಿವಂಗತ್ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಮಲ್ತಿನ ವಾಗ್ದಾನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಆರ್ ಸ್ವತಃ ಹಿಂಸೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್. ರಂಗ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಅಧ್ಯಯನೊಡು ಗಮನ ಕೊರ್ಲೆ ಪನ್ಪೆ ಆಂಡ ಜೋಕುಲು ರಂಗನೊಟ್ಟುಗು ಜಗಳೊಗು ಪೋಯೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅಯನೊಟ್ಟುಗು ಅಕ್ಲೆನ ಬಾಂಧವ್ಯೊನು ಬಲಪಡಾಯೆರೆ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅವಕಾಶ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜುಂಡು. ಅಂಬಾನ್ ರಂಗ ಹಿಂಸೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತಿನ ರಂಗನ ಪಿರವುದ ವೃತ್ತಾಂತೊಲೆನ್ ಬಾಲೆಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಅಣ್ಣನ್ ಎಂಚ ಕೊಂದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಅಡುಗೆಮನೆಟ್ ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯನ ರಕ್ತನ್ ಗೋಡೆಡ್ ಚಿತ್ರ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಬಿಬಿ ಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ನಡತಿನ ಘಟನೆದ ಬಗ್ಗೆ ರಂಗಾಗ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ನಗ, ರಂಗ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಗುಂಪು ಕಾಲೇಜ್ ಹೋಲಿ ಆಚರಣೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಕ್ಲೆನ ಪೂರ್ತಿ ಕೋಪೊನು ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಗುಂಪುನ್ ಮಾತೆರೆನ ಎದುರುಡು ಗುದ್ದುವೆರ್.
ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ರಂಗಾನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ಪಿದಯಿ ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ (ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬಾರ್ ಗ್ ಪೋಪಿನ ಅತ್ತಂದೆ ಜಗಳ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಗೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್), ಬೀಬಿ ತನ್ನ ಫೋನ್ ನ್ ರಂಗನ ಕಾರ್ಡ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಪೆ. ದುಂಬುದ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಬೀಬಿನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಅರೆಗ್ ಕಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಂಗಾ ಕಾಲ್ ಗ್ ಉತ್ತರ ಕೊರ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಬಿನ ಅಮ್ಮೆ ಬೀಬಿ ರಂಗಾನ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮೆಗ್ಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಉಂದೆರ್ದಾತ್ರ ರಂಗಾ ಆ ಜೋಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಇನ್ನಗಲಾ ಮೋಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅರೆಗ್ ಅರೆನ ಸಾಧನೊಲೆನ್, ಬಂದೂಕುಲೆನ್ ತೋಜಾವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಗಳೊಲೆಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿನ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಅಕುಲೆನ್ ಸಂತೋಷೊಡು ದೀವೊನುವೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಪಾಸ್ ಆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ ಬೊಕ್ಕ ರಂಗಾನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಈ ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಉಚ್ಚಾಟನೆನ್ (ಅತ್ತ್ಂಡ ಗ್ರಾಮೀಣೀಕರಣ) ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು, ಆಂಡ ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಭವಿಷ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ಗೂನ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ದ್ ದೂರ ಉಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಷರತ್ತುಡ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ರಡ್ಡನೆ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಪೆರ್.
ರಂಗ ತನ್ನ ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಜಗಳೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ಟಿಲೆಡ್ ತೊಡಗಿಸೊಂದಿಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ರಂಗನೊಟ್ಟುಗು ಅಕ್ಲೆನ ಸಂಬಂಧ ಅಕ್ಲೆನ ಅಧ್ಯಯನೊಲೆನ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು. ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ, ಅಂಬಾನ್ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರೊಡು ತುಂಬಿನ ಕತೆಟ್ ಪನ್ಪಿಲೆಕನೆ ರಂಗ ಕೊರ್ತಿನ ಇಲ್ಲ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಶವ (ರಂಗ ಸ್ವತಃ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತಿನ ರಂಗನ ಸ್ವಂತ ಅಣ್ಣನ ಶವ) ಅಡುಗೆಮನೆಟ್ ಸಮಾಧಿ ಆತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆದ ನಂತರ, ಅಕುಲು ಆ ಇಲ್ಲಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೋಡಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ದೂರ ಉಪ್ಪೆರೆ ಅಕುಲು ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಪಿರಾಕ್ದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗ್ ಪೋನಗ ಅಕ್ಲೆನ ಚಿಂತೆಲು ಏರುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ವಾರ್ಡೆನ್ ಅಕುಲೆನ್ ಬೆದರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಅರೆನ ಸಾಲ ದೆತೊನುನಕುಲೆಡ ದುಡ್ಡು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕುಲೆನ್ ಒಟ್ಟುಗು ಪೋಯೆರೆ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್ (ಪರೋಕ್ಷವಾದ್ ರಂಗಾನೊಟ್ಟುಗು ಅಕ್ಲೆನ ಸಂಬಂಧೊಡ್ದ್ ಆ ಜೋಕುಲು ಗುಂಡೆರಾದ್ ಪೋಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು). ಉಂದೆತ ನಂತರ, ಅಕುಲು ರೆಡ್ಡಿನ ಕೈಟ್ ಅಪಹರಣ ಆಪೆರ್, ರಂಗನ ಮಾಜಿ ಬಾಸ್ ರಂಗಾ ಅರೆನ ಗುರುತುನ್ ಕಳವು ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಅಕ್ಲೆನ ಸಹಾಯೊನು ಕೋರುವೆರ್. ಅರೆಗ್ ಒಂಜಿ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕೊರ್ದು ರಂಗ ಒಂಜೇ ಆನಗ ಅರೆಗ್ ಕಾಲ್ ಮಲ್ಪುಲೆ ಪನ್ಪೆ. ಅಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಬೇಜಾರು ಆದ್ ರಂಗನಲೆಕ ಗುಂಡೆ ಆವಂದಿಲೆಕ ರಂಗನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಕಡ್ತ್ ದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್ ಪಂದ್ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್. ರಂಗೊಡ್ದ್ ದೂರ ಉಪ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆದ ಬಗ್ಗೆ ರಂಗನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಡಾಪುಂಡು, ಆಂಡ ಗ್ಯಾಂಗ್ ನ್ ಬುಡುದು ಪೋಯೆರೆ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಅರೆನ ರಡ್ಡ್ 'ಹಿಂದಿ' ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೆದರಿಕೆನ್ ತೂದು ಅಕುಲು ಭಯೊಗು ಗುರಿಯಾಪೆರ್. ಭಯೊಡು ತುಂಬಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ, ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಫೋನ್ ನ್ ಆಫ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಮಕೂರುಡು ಬೇತೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗ್ ಪೋಪೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಶಾಂತಿಯುತವಾದ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಅಂಚನೆ, ರಂಗಾಗ್ ಆ ಜೋಕುಲು ಅಪಹರಣ ಆಯೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗಾಯ ಆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಭಯ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ತೂಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಅರೆನ ತೀವ್ರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲೆನ್ ತೂದು, ಬಿಬಿ ಅಂಚನೆ ರಂಗಾಗ್ ಒಪ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್, ಅಕುಲು ಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಗ್ಯಾಂಗ್ ನ್ ದೂರ ದೀಯೆರೆ ಮಾತ್ರ ಅರೆನ್ ಸ್ನೇಹ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಅವಕಾಶದ ಎದುರಾಳಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜೀವನೊನ್ ಎಂಚ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾದ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಇತ್ತೆ ಮನಸ್ಸ್ ಮುರಿದ್ ಪೋಯಿನ ಒರಿ ರಂಗ ತನ್ನ ಗ್ಯಾಂಗ್ ನ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಆತಂಕೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಜನ, ಇತ್ತೆ ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವೊಗು ಭಯೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು, ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನೊಡು ರಂಗನ ಉಪಸ್ಥಿತಿನ್ ತಡೆಯೆರೆ ರೆಡ್ಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಗ್ಯಾಂಗ್ ನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref>https://www.ottplay.com/news/aavesham-sushin-shyam-explains-why-he-has-high-hopes-for-the-fahadh-faasil-starrer-just-like-manjummel-boys/526b106108890</ref>
ರೆಡ್ಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಗುಂಡಾಲು ರಂಗನ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಗ್ ದುಂಬು ಬರ್ಪೆರ್; ಬೊಕ್ಕ ರಂಗಾಗ್ ಆ ಜೋಕುಲು ಅರೆನ್ ಡಬಲ್-ಕ್ರಾಸ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ಅಕ್ಲೆನ ದ್ರೋಹೊಡ್ದ್ ಬೇಜಾರಾದ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಅಹಿಂಸೆದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆನ್ ಮುರಿದ್ ಒಂಜಿ ರಾಂಪೇಜ್ ಗ್ ಪೋಪೆರ್, ರೆಡ್ಡಿ ಗುಂಡೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರೆಡ್ಡಿನ್ ಸ್ವತಃ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆರ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ಬೆದರಿಕೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಇಲ್ಲ್ ದ ಎದುರುಡು ಬೆನ್ನಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಗು, ರಂಗನ ಗುಂಡೆಲುಲಾ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪೆರ್, ಜೋಕುಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರ್ ಆಪೆರ್, ಆಂಡ ರಂಗ ಒಳಗ್ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಲಾಕ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅರೆಗ್ ದುಡ್ಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಉಚಿತ ಮದ್ಯದಂಚಿನ ದಾದನಾ ಬೋಡಾಂಡ ಮಾತ್ರ ಅರೆನ ಜೀವನೊಡು ಏರ್ಲಾ ಅರೆನ ಎದುರುಗು ಬತ್ತಿಜೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಡ್ದಾವರ ಅರೆನೊಟ್ಟುಗು ಜೋಕುಲೆನ್ ದೀದ್ ಉಲ್ಲೆ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಅಕ್ಲೆನ ತಪ್ಪುನು ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಂದು ರಂಗಡ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರುವೆರ್. ಆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಕಡ್ತ್ ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಪಾಸ್ ಆಯೆರೆ ಬೆದರಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಅಜು ಬೊಕ್ಕ ಬೀಬಿ ಒಂಜಿ ಪೇಪರ್ ನ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ, ಶಾಂತಾನ್ ಅರೆನ ಮಾತಾ ಪೇಪರ್ ಲೆನ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ರಂಗಾನ್ (ರಂಗ ಇತ್ತೆ ತನ್ನ ಪೊಸ ಗುರುತುನ್ ತೋಜಾವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಗ್ಯಾಂಗ್ ನ್ ಕಾಲೇಜಿದ ಪಿದಯಿ ಎದುರು ತೂಪೆರ್ ಅಕುಲು ಅಜು, ಬೀಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಾನ್ ನ್ ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅಜು ಬೊಕ್ಕ ಬೀಬಿ ಅಕ್ಲೆನ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಪಾಸ್ ಆಯೆರೆ ಅಸಮರ್ಥತೆನ್ ಕಡ್ಡಿಲೆಡ್ ಓಡೊಂದು ಪೋಪೆರ್.<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aavesham-teaser-fahadh-faasil-jithu-madhavan-promise-a-wacky-ride/article67779459.ece</ref>
== ಪಾತ್ರಧಾರಿಲು ==
ಬೆಂಗಳೂರುದ ಮಲಯಾಳಿ-ಕನ್ನಡಿಗ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ರಂಜಿತ್ ಗಂಗಾಧರನ್ ಅಲಿಯಾಸ್ "ರಂಗ" ಪಾತ್ರೊಡು ಫಹದ್ ಫಾಸಿಲ್
ರಂಗನ ಸೆಕೆಂಡ್ ಇನ್ ಕಮಾಂಡ್ ಅಂಬಾನ್ ಆದ್ ಸಾಜಿನ್ ಗೋಪು
ಅಜಸ್ "ಅಜು" ಭಾಸಿ ಆದ್ ಹಿಪ್ಜ್ಸ್ಟರ್
ಬಿಬಿನ್ "ಬಿಬಿ" ಪ್ರಕಾಶ್ ಆದ್ ಮಿಥುನ್ ಜೈ ಶಂಕರ್
ಶಾಂತಕುಮಾರನ್ "ಶಾಂತನ್" ಪಾತ್ರೊಡು ರೋಶಣ ಶಣವಾಸ್.
ಕುಟ್ಟಿ ಆದ್ ಮಿಧುಟ್ಟಿ
ಬೀಬಿ ಅಪ್ಪೆ ಪಾತ್ರೊಡು ನೀರಾಜ ರಾಜೇಂದ್ರನ್
ರಂಗನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಆದ್ ಥಂಕಂ ಮೋಹನ್
ಬ್ಯೂಟಿ ಆದ್ ಪೂಜಾ ಮೋಹನ್ರಾಜ್
ಸ್ವೀಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಪ್ರೀತಿ ಭಾರದ್ವಾಜ್
ರಂಗನ ಸೋದರ ಮಗೆ ಆದ್ ಪ್ರಮೋದ್ ವೇಲಿಯನಾಡ್
ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಆಶಿಶ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ
ರೆಡ್ಡಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಒರಿ ಮಲ್ಲ ತೆಲುಗು ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಂಗನ ಮಾಜಿ ಬಾಸ್
ಶ್ರೀಜಿತ್ ಬಾಬು ಪಾತ್ರೊಡು ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣನ್
"ಬಿಕೆ" ರಂಗನ ಸಹಾಯಕೆ ನಂಜಪ್ಪ ಪಾತ್ರೊಡು ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್ ಬ್ರೂಸ್ ಲೀ,
ರಂಗನ ಸಹಾಯಕೆ ಆದ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕೃಷ್ಣ
ರಂಗನ ಸಹಾಯಕೆ ಆಯಿನ ಜಾಕಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಹಿಮಾಂಶು
== ತಯಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ==
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ಡ್, ಜಿತು ಮಾಧವನ್ ಫಹದ್ ಫಾಸಿಲ್ ನಟನೆಡ್ ತನ್ನ ರಡ್ಡನೆ ಚಿತ್ರೊನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿ ಫಹದ್ ಫಾಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನ್ವರ್ ರಶೀದ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ನ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರೊನು ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಆವೇಶಂ ಮೇ ೨೦೨೩ಡ್ ಘೋಷಣೆ ಆಂಡ್. ಮಾಧವನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ಡ್ ಮುಗಿತೆರ್, ಅಪಗ ಅರೆನ ಸುರುತ ಚಿತ್ರ ರೊಮಂಚಮ್ (೨೦೨೨) ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ ಗ್ ತಡ ಆಂಡ್.ಈ ಚಿತ್ರ ರೊಮಾಂಚಮ್ ನ ಸ್ಪಿನ್-ಆಫ್ ಪಂಡ್ದ್ ವರದಿ ಆಂಡಲಾ, ಮಾಧವನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಆವೇಶಂ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಮಾಂಚಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ದಾಲ ಸಂಪರ್ಕ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡೊಡು ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಸುಶಿನ್ ಶ್ಯಾಮ್, ಸಮೀರ್ ಥಾಹಿರ್, ವಿವೇಕ್ ಹರ್ಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶ್ವಿನಿ ಕಾಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕೆರ್, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕೆರ್, ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸಕೆರ್ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್.<ref>https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/04/10/aavesham-malayalam-movie-fahadh-faasil-character-romancham-chemban-vinod.html</ref>
== ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ==
ಫಹಾದ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ರಂಗಾ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್;ಮೇ ೨೦೨೩ಡ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣೊಡ್ದ್ ಲೀಕ್ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರೊಡು ದಪ್ಪದ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ಬಾರ್ ಮೀಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್-ವೈಟ್ ಉಡುಪುಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತೆರ್. ಫಹಾದ್ ದುಂಬು ಇಂಚಿನ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಲ್ತ್ ಜೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಉಂದೆರ್ದಾತ್ರ ಆರ್ ಕತೆಕ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಪೆರ್, "ಜಿತು [ಮಾಧವನ್] ರಂಗಾ ಏರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಎಂಕ್ ಮಸ್ತ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಸಿನಿಮಾದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ನಮ ಲುಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಪುನ್ ಅಂತಿಮ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲ." ಅರೆನ ದುಂಬುದ ಸಿನಿಮಾಲೆಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಸಿನಿಮಾಡ್ ಫಹಾದ್ ನ ಪಾತ್ರ ಮಲಯಾಳಂ ಬೊಕ್ಕ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಭಾಷೆದ ಮಿಶ್ರಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಕನ್ನಡ, ನಗರೊದ ದರೋಡೆಕೋರೆರ್ ಎಂಚ ಪಾತೆರುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ದುಂಬು ರೊಮಾನಚಮ್ ಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಾಜಿನ್ ಗೋಪುಗು ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿಯೋಜಿಸಯೆರ್, ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಶಿಷ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಪ್ರಣವ ರಾಜ್ – ಹಿಪ್ಜ್ಸ್ಟರ್, ಮಿಥುನ್ ಜೈ ಶಂಕರ್, ರೋಶನ್ ಶನವಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಧುಟ್ಟಿ ಸೇರ್ದ್ ಪೊಸ ಜನೊಕುಲುಲಾ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್<ref>https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2023/03/09/fahadh-faasil-nazriya-jithu-madhavan.html</ref>
== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ==
ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಪ್ರಕಟಣೆದ ಅದೇ ದಿನಾಂಕೊಡು ಸುರು ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಬೆಂಗಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪಿದಯಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಗಿಂಡ್
== ವೇಷಭೂಷಣೊಲು ==
ಮಶರ್ ಹಮ್ಸಾ ಚಿತ್ರದ ವೇಷಭೂಷಣ ವಿನ್ಯಾಸಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ಚಿತ್ರೊಡು, ಫಹಾದ್ ನ ಪಾತ್ರ ರಂಗಾ ಚಿನ್ನದ ಸರಪಳಿಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಬಿಳುಪುದ ಉಡುಪುಡು ತೋಜುಂಡು, ಫಹಾದ್ ಒಂಜಿ ಕಪ್ಪು ಉಡುಪುಡು ತೋಜುನ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡ್ದು. ರಂಗಾನ ಎಲ್ಯ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಟ್ರಿಮ್ಡ್ ಡೀಪ್ ಫೇಡ್ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ವಿಂಡ್ ಬ್ರೇಕರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಗೀತ ಜೋಡಿ ದಿ ಬ್ಲೇಜ್ ನ ಸಿಂಗಲ್ "ಟೆರಿಟರಿ" (೨೦೧೭) ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬಾಕ್ಸರ್ ನಸೀಮ್ ಹಮೆದ್ ದ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಡ್ದ್ ದಾಲಿ ಬೆನ್ಸಾಲಾಹ್ ನ ಲುಕ್ ನ್ ಹೋಲುಂಡು.
== ಪದ್ಯ ==
ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥೊನು ಸುಶಿನ್ ಶ್ಯಾಮ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ವಿನಾಯಕ ಸಸಿಕುಮಾರ್ ಬರೆತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್.ಈ ಧ್ವನಿಪಥೊನು ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ 19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬು ನಾಲ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್: "ಜಾಡ", "ಗಲತ್ತಾ", "ಇಲ್ಲುಮಿನಾಟಿ" ಬೊಕ್ಕ "ಮಠಪಿತಕ್ಕಲೆ".
== ನಾಟಕೀಯ ==
ಈದ್ ಅಲ್-ಫಿತ್ರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶು ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧, ೨೦೨೪ಡ್ ಆವೆಶಾಮ್ ನ್ ನಾಟಕೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಉಂದು ದುಂಬು ಒಣಮ್ (೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩) ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು (೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩) ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ನಿಗದಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ಡ್ ಫಹದ್ ೨೦೨೪ದ ಸುರುತ ತ್ರೈಮಾಸಿಕೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಅಯಿತ ಇತ್ತೆದ ಬಿಡುಗಡೆದ ದಿನಾಂಕೊನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಡ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಎ&ಎ ರಿಲೀಸ್ ಭಾರತೊದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಿಸವುಂಡು, ಆಂಡ ಫಾರ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ವಿದೇಶೊಡು ನಾಟಕೀಯ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುಂಡು
ಆವೇಶಾಮ್ ನ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಟಣೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲೊಲು "2024 ದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ" ಪಂಡ್ದ್ ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್.ಒಂಜೇ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ವರ್ಷಂಗಲ್ಕ್ಕು ಶೇಶಂ ಬೊಕ್ಕ ಜೈ ಗಣೇಶ್ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಈ ಚಿತ್ರ ಮೂಜಿ ದಿನೊತ ಬಿಡುಗಡೆದ ಬೆಲೆಡ್ದ್ ₹78 ಲಕ್ಷ (US$81,000) ಗಳಸೊಂಡು. ಕೇರಳದ ಥಿಯೇಟರ್ ಲೆಡ್ದ್ 50,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರವೇಶೊಲು 567 ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಡ್ ಶೋಲೆಡ್ದ್ ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. ಕೇರಳದ ಫಿಲ್ಮ್ ಎಂಪ್ಲಾಯ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಿವಿಆರ್ ಐನಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ದ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ನಡುಟು ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದೊಗು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್, ಅಂಚನೆ ಪಿವಿಆರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಸೇವೆನ್ ಒದಗಿಸವುನ ಅಕ್ಲೆನ ಪೊಸತನೊಡು ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿಷಯೊಲೆನ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ವಿತರಿಸವುನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್, ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು, ಭಾರತೊದ ಪಿವಿಆರ್ ಐನಾಕ್ಸ್ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಚಾನ್ಸ್ ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿಜಿ. ಐನಾಕ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್.ಆಂಡಲಾ, ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ನಿಷೇಧೊನು ದೆತ್ತ್ ದ್ ಚಿತ್ರೊನು ಮುಕ್ಲೆನ ದಿನೊಟು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಚಾನ್ ಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ದುಂಬು, ಚಿತ್ರ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್ (ಸಿಬಿಎಫ್ ಸಿ) ಡ್ದ್ ಯು/ಎ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರೊನು ಗೆಂದಿನವು, ಅಂತಿಮ ಸಂಪಾದನೆದ ಅವಧಿ 157 ನಿಮಿಷೊಲು. ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿದ ಶಿಫಾರಸ್ ದ ಪ್ರಕಾರ ಕುವೈಟ್ ಡ್ ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನೊಗು ದುಂಬು ಚಿತ್ರದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊದ ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯೊನು ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ದೆರ್.<ref>https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/fahadh-faasil-jithu-madhavan-nazriya-nazim-sameer-thahir-and-anwar-rasheed-to-collaborate-on-a-new-project-read-details-here/articleshow/98517905.cms?from=mdr</ref>
== ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ==
ರಂಗಮಂದಿರೊದ ನಂತರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ 9 ಮೇ 2024 ಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿನ್ ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ಡ್ 20 ಜೂನ್ 2024 ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ==
ಯೂನಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜ್, [[ಅಲುವಾ]]ಡ್ 26 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ಗ್ ಫಹದ್, ಮಾಧವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ಯಾಮ್, ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಧಾರಿಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಚಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡತ್ಂಡ್.
== ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ==
ಪಿಂಕ್ವಿಲ್ಲಾದ ಗೌತಮ್ ಎಸ್ 4/5 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ನ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆಯೆರ್ "ಆವೆಶಾಮ್ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಆದುಂಡು, ಈರ್ ಒಂಜಿ ಕಾಮಿಡಿ ಸಿನಿಮಾನ್ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಂಡ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ಆನಂದಿಸೊಲಿ. ಈ ಶೋನ್ ಖಂಡಿತವಾದ್ ಫಹಾದ್ ಫಾಸೀಲ್ ನಡಪಾವೆರ್, ಆರ್ ನಿಕುಲೆನ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪಿನ ಮಸ್ತ್ ನಟೆರ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ನಿಕುಲೆನ್ ಮನರಂಜನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಿದ್ಧರಾದುಲ್ಲೆರ್ ದಿ ಅನಂದು ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸುರೇಸ್ ಕೊರ್ತೆರ್." 3.5/5 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಯೆರ್ "ಜಿತು ಮಾಧವನ್ ನ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ಕಾಮಿಡಿ ಫಹಾದ್ ಫಾಸೀಲ್ ನ ಸುರುತ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮಸಾಲೆ ಚಿತ್ರ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ನಟೆರ್ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ನಿಭಾಯಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧದ ಮಾತಾ ಟೀಕೆಲೆನ್ ಮೌನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಂದೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್
ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಅಣ್ಣಾ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್ 3.5/5 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆಯೆರ್ "ಅಪರ್ಬ್ ಸೈಡ್ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿತು ಮಾಧವನ್ ತನ್ನ ಸಂಭಾಷಣೆಲೆನ ಕಾಮಿಕ್ ಟೈಮಿಂಗ್ ನ್ ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್." ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ದ ಜನನಿ ಕೆ 3.5/5 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆಯೆರ್ "ಆವೇಶಾಮ್ ನಿಜವಾದ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ಆನಂದದಾಯಕ ಸಂಬಂಧ ಉಂಡು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಮಿಡಿ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್. ಈರ್ ಫಹಾದ್ ಫಾಸಿಲ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಂಡ, ಈರ್ ದಾಯೆಗ್ ಸುರುತ ಸ್ಥಾನೊಡು ಅರೆನ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಆವೆಶಾಮ್ ಸಾಬೀತು ಮಲ್ಪುವೆರ್." ದಿ ವೀಕ್ ದ ನಿರ್ಮಲ್ ಜೋವಿಯಲ್ 3.5/5 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ನ್ ಕೊರ್ದು ಬರೆಯೆರ್ "ಈ ಚಿತ್ರ ಸುರುತ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊನೆತ ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆದ ಮನಸ್ಥಿತಿನ್ ನಡಪಾವುಂಡು, ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಜವನೆರೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು
ರೆಡಿಫ್ ದ ಅರ್ಜುನ್ ಮೆನನ್ 3/5 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ನ್ ರೇಟ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ "ಆವೇಶಾಮ್ ತನ್ನ ಕತೆ ಪನ್ಪಿನೆಟ್ ಸುಗಮವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೇಸ್ಟ್ ನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಆಂಟಿ-ಹೀರೋಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು." ಒನ್ಮನೋರಾಮದ ಸ್ವಾತಿ ಪಿ ಅಜಿತ್ ಉಂದೆನ್ "ಸಮಾನ ಅಳತೆಡ್ ನಗು ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನೆನ್ ತೂವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆಯ್ಕೆ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದಿ ಹಿಂದೂ ದ ಎಸ್. ಆರ್. ಪ್ರವೀಣ್ ಬರೆಯೆರ್ "ರೋಮಂಚಮ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಜಿತು ಮಾಧವನ್ ತನ್ನ ರಡ್ಡನೆ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ವಾಪಸ್ ಬರ್ಪೆರ್, ಅಯಿನ್ ಫಹದ್ ಫಾಸೀಲ್ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ಗಲಭೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ತೇಲುದು ದೀಪೆರ್."
== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
ಬಿಡುಗಡೆದ ಸುರುತ ದಿನೊಟು, ಚಿತ್ರ ಕೇರಳೊಡು ₹3.9 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು, ಒಟ್ಟುಗು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ವರ್ಷಂಗಲ್ಕು ಶೇಶಂ ಬೊಕ್ಕ ಜೈ ಗಣೇಶ್ ನಡುಟು ಸುರುತ ಸ್ಥಾನೊನು ಗಳಸೊಂಡು. ಚಿತ್ರದ ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟೊನು ಅಯಿತ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಯಿದ ಪಾತೆರೊಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಭಾರತೊಡು ಒಟ್ಟು ₹18.75 ಕೋಟಿ ಗಳಸೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ 4 ದಿನೊಟು ಒಟ್ಟು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಂಗ್ರಹ ₹40.50 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು. 19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ಗ್, ಚಿತ್ರ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ₹65 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು.
೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ ಡ್, ಈ ಸಿನಿಮಾ ಭಾರತದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ₹೫೯.೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು, ವಿದೇಶೊಡ್ದ್ ₹೪೦.೭೫ ಕೋಟಿ (US$೪.೮೯ ಮಿಲಿಯನ್) ಗಳಸೊಂಡು, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಗಳಿಕೆ ₹೧೦೦.೨೫ ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು. ೧೩ ಮೇ ೨೦೨೪ ಮುಟ್ಟ, ಈ ಚಿತ್ರ ವಿದೇಶೊಡ್ದ್ ₹೫೪ ಕೋಟಿ (US$೬.೫೦ ಮಿಲಿಯನ್) ಗಳಸೊಂಡು ಸುಮಾರ್ ₹೧೫೪.೬೦ ಕೋಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೊಡ್ದ್ ₹೧೦೦.೬೦ ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೊಡು ₹₹೧೦ ಕೋಟಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಳಸಾಯಿನ ಮೂಜಿನೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಆತ್ಂಡ್. ಅಯಿಕ್ ದುಂಬುದ ರಡ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾಲು 2018 ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್. ₹156 ಕೋಟಿ ಅಂದಾಜಿಡ್ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಒಟ್ಟು ಲಾಭೊಡು ಉಂದು ತನ್ನ ಓಟೊನು ಮುಗಿತ್ಂಡ್.
== ಮುಂದುವರಿಕೆ ==
ಆವೇಶಂ ೨ ಪನ್ಪಿನ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ನ್ ಸಾಜಿನ್ ಗೋಪು ಖಚಿತ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಇತ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ ಉಂಡು
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
57711n3yshci9vuqg4wqhkyzjk6qw0l
ಪುಲಿಮುರುಗನ್
0
27908
365510
2026-08-15T18:01:57Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365510
wikitext
text/x-wiki
ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಪನ್ಪಿನವು ವೈಸಾಖ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ 2016 ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಸಿನಿಮಾ ಬೊಕ್ಕ ತೋಮಿಚನ್ ಮುಳಕುಪ್ಪದಂ ಮುಲಾಕುಪ್ಪಡಂ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಉದಯಕೃಷ್ಣ ಬರೆಯೆರ್ — ಉದಯಕೃಷ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಬಿ ಕೆ. ಥಾಮಸ್ ಜೋಡಿದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ — ಅರೆನ ಸುರುತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿತ್ರಕಥೆಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಟೈಟಲರ್ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಜಗಪತಿ ಬಾಬು, ಕಮಲಿನೀ ಮುಖರ್ಜಿ, ಲಾಲ್, ವಿನು ಮೋಹನ್, ಕಿಶೋರ್, ಬಾಲಾ, ನೋಬಿ ಮಾರ್ಕೋಸ್, ಸಿದ್ದಿಕ್, ಸೂರಜ್ ವೆಂಜಾರಮೂಡು, ನಂದು, ಎಂ.ಆರ್.ಗೋಪಕುಮಾರ್, ಸುಧೀರ್ ಕರಮಣ, ಹರೇಸ್ ಪರ್ಮನಾಡಿ, ಮಕಾದೇಶ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಂತಾಶ್ ನಟನೆ ಸೇರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗುಂಪು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹುಲಿ ದಾಳಿದ ಬೆದರಿಕೆನ್ ಎದುರಿಸೊಂದಿಪ್ಪುನ ಪುಲಿಯೂರ್ ಗ್ರಾಮಸ್ಥೆರೆನ ಕುಶಲ ರಕ್ಷಕೆ ಮುರುಗನ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದುಂಡು. ಆರ್ ಡ್ಯಾಡಿ ಗಿರಿಜಾ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಅಕ್ರಮ ಡ್ರಗ್ ವ್ಯಾಪಾರಿನ್ ತೂಪೆರ್, ಅಕುಲು ಅರೆನ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವೊನು ಲಾಭ ದೆತೊನುವೆರ್.
ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ 16 ಜುಲೈ 2015 ಡ್ ಹನೋಯಿ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಫೆಬ್ರವರಿ 2016 ದ ಸುರುಟು ಮುಗಿಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ಸ್ಕೋರ್ ಬೊಕ್ಕ ಧ್ವನಿಪಥೊನು ಗೋಪಿ ಸುಂದರ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪಾದನೆನ್ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಶಾಜಿ ಕುಮಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನ್ಕುಟ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ನ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ನಡುಟು, ಈ ಸಿನಿಮಾ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಯಶಸ್ವಿ ಆಂಡ್. ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ₹100 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆದ ಮುಟ್ಟ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಆದ್ ಬುಲೆದ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ 2018 ಡ್ ಮೀರಿನ ಮುಟ್ಟ ಏಳು ವರ್ಷೊಗು ದಾಖಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರದ 3D ಆವೃತ್ತಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2017ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಆ ಆವೃತ್ತಿ ಜುಲೈ 2017 ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಕೇರಳೊಡು ಮಾತ್ರ ನಡಪುನಗ ಸುಮಾರ್ 7.5 ಮಿಲಿಯನ್ ರಂಗಮಂದಿರೊಲೆನ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಮಾತಾ ಕಾಲೊತಲಾ ಎಚ್ಚ ಲಾಭ ಗಳಸುನ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದ್ ಉಂಡು.
90ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಗೀತೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಗು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ಪುನ 70 ಅರ್ಹ ಗೀತೆಲೆಡ್ ಚಿತ್ರೊದ ರಡ್ಡ್ ಪಾಡ್ದನೊಲು—"ಕಾಡನಾಯೂಮ್ ಕಾಲ್ಚಿಲಂಬೆ" ಬೊಕ್ಕ "ಮಾನಾಥೆ ಮಾರಿಕುರುಂಬೆ" ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
== ಭೂಮಿಕೆ ==
ಮುರುಗನ್ ಪುಲಿಯೂರ್ ಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕಾಡ್ ಗ್ರಾಮ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ನರಮಾನಿಲೆನ್ ತಿನ್ಪಿನ ರಾಯಲ್ ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನರಮಾನಿ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷೊಲೆಗ್ ಗುರಿಯಾಪುಂಡು. ಆಯೆ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗ ಮುರುಗನ್ ಮೆಗ್ಯೆ ಮಾಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಅಮ್ಮೆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಒಂತೆ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆನ್ ಒಂಜಿ ಹುಲಿ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್; ಪ್ರತೀಕಾರೊಡು, ಮುರುಗನ್ ತನ್ನ ಅಂಕಲ್ ಬಲರಾಮನ್ ನ ಸಹಾಯೊಡು ಹುಲಿನ್ ಬಲೆಟ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಮುರುಗನ್ ಒರಿ ಟ್ರಕ್ ಡ್ರೈವರ್ ಆದ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಮದಿಮೆದ ಪೊಣ್ಣು ಮೈನಾನೊಟ್ಟುಗು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಮಗೆ ಚಕ್ಕಿ ಉಲ್ಲೆರ್. ದುಷ್ಟ ಹುಲಿಲು ಊರುಗು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಅವು ಬೇಟೆ ಆದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹುಲಿಲೆನ್ ಬೇಟೆ ಮಲ್ಪುನ ಕೌಶಲ್ಯೊನು ಒಪ್ಪೊಂದು, ಊರುದಕುಲು ಅರೆನ್ ಪುಲಿಮುರುಗನ್ (ಹುಲಿ ಮುರುಗನ್) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಸಾವುದ ನಂತರ ತನ್ನನ್ ತೂವೊಂದಿತ್ತಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥೆರೆಗ್ ಮುರುಗನ್ ಕೃತಜ್ಞೆರಾದುಲ್ಲೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲಡ್ ಎಂಬಿಎ ಪದವಿ ಮುಗಿಪಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ನ್ ಮಸ್ತ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಒಂಜಿ ದಿನ, ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್ ಆಯಿನ ಕಡುತ, ಒಂಜಿ ಬೇಟೆದ ನಿಯೋಜನೆಗ್ ಮುರುಗನ್ ನ ಸ್ಥಳೊನು ಕೇನುನ ಒರಿ ಮುಚ್ಚುದ ಅಪರಿಚಿತೆನ್ ತೂಪೆರ್. ಮುರುಗನ್ ಪುಲಿಯೂರುಡ್ದ್ ದೂರ ಇತ್ತ್ದ್ ಕೆಲವು ದಿನೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಪಿಲಿಲು ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕಡುತ ಪ್ರಕಾರ, ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಬಲರಾಮನ್ ನ್ ತೂಯೆರೆ ಕಡಪುಡುನ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ದ ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವ ಪುಲಿಯೂರುಗು ಬತ್ತೆರ್. ಶಿವನ ಅಪ್ಪೆ ಡ್ಯಾಡಿ ಗಿರಿಜಾ ಒಂಜಿ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪೆನಿನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಔಷಧೊನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಕಾಡ್ ಡ್ದ್ ಗಂಜಾ (ಗಾಂಜಾ) ಬೋಡು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಯಶಸ್ವಿ ಆನಗ, ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಗ್ ಕಂಪೆನಿಡ್ ಬೇಲೆ ಕೊರ್ಪೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಬಲರಾಮನ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಕಾಡ್ ಡ್ ಅಕ್ರಮ ಗಂಜಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ರಾಮಯ್ಯನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಲ್ತೆರ್; ಊರುಗು ಪಿರ ಬನ್ನಗ ಅಕುಲು ಒಂಜಿ ಹುಲಿನ್ ಎದುರಿಸವೆರ್ ಆಂಡ ಮುರುಗನ್ ಅವೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಅಂಚನೆ, ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಅರೆನ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ಮುಗಿತ್ದ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಬತ್ತೆರ್. ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಲು ತೂಕುಪಾರೊಡು ಸೈತಿನ ಹುಲಿದ ಶವೊನು ಕಂಡು ಕನತೆರ್; ಅಯಿತ ಕೊಲೆ ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಜಾಮೀನು ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅಪರಾಧ. ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕ ಆರ್. ಕೆ.ನ್ ತನಿಖೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್; ಆರ್.ಕೆ. ಮುರುಗನ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ದ್ವೇಷ ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಆರ್ ಮೈನಾನ್ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಮುರುಗನ್ ಬೆದರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆದ ಸನ್ನಿವೇಶೊಡ್ದ್ ಲಾಭ ದೆತೊನುನ ಆರ್.ಕೆ. ಮುರುಗನ್ ನ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀಯೆರೆ ಬಲವಂತೊ ಆಯಿನ ಮುರುಗನ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಯಂ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಫ್.ಐ.ಆರ್.ನ್ ಫೈಲ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಡಿಎಸ್ಪಿ ಐಯೆಪ್ ಜಕರಿಯಾ ಪುಲಿಯೂರ್ ಗ್ ಬತ್ತೆರ್, ಮುರುಗನ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ತೋಜುಂಡು. ಗಂಜೆನ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ಸಾಗಾಟಗಾದ್ ಮುರುಗನ್ನ ಲಾರಿಡ್ ಲೋಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ರಮೈಯನ ಒರಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿ ಕೇನುವೆರ್. ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೋರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆನ್ ತೂದು, ಅಕುಲು ಅವೆನ್ ರಾತ್ರೆಡ್ ಸಾಗಿಸೊಡಾಪುಂಡು. ಶಿವೆ ಅಪ್ಪೆನ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ಕಾಸರಗೋಡುಡ್ ಮುರುಗನ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು ಕೊರ್ದು ಹುಲಿ ಕೊಲೆಗ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಕುಲು ಅರೆನ್ ಬಂಧಿಸರೆ ಬೆನ್ನಿ ಬೀಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಮೋಸ ಮಲ್ತೆರ್. ಜಕರಿಯಾನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಒಂಜಿ ತಂಡ ಮುರುಗನ್ ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮುರುಗನ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಾಗಾಣಿಕೆಡ್ ಕುಡ್ಲೊಗು ಪೋದು ಪೊಲೀಸ್ ಲೆಡ್ದ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಆರ್ ಗಂಜಾನ್ ತಲುಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ನ ಬೇಲೆನ್ ಅನುಮೋದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುರುಗನ್ ಅಪ್ಪೆನ್ ಇಂಪ್ರೆಸ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ವ್ಯವಹಾರೊಡು ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅರೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪೊರ್ತುಡು, ಪುಲಿಯೂರ್ ಡ್ ಹುಲಿಲು ಜಾಸ್ತಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜಕರಿಯಾನೊಟ್ಟುಗು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಎದುರಾಳಿಡ್, ಮುರುಗನ್ ಅಪ್ಪೆ ಅಕ್ರಮವಾದ್ ಹ್ಯಾಶ್ ಎಣ್ಣೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಔಷಧಾಲಯೊದ ಮುಚ್ಚಿದ್ ರಫ್ತು ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಂಡ್.
ಅಪ್ಪೆನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರೆ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಹಕಾರ ಕೊರ್ತೆರ್. ಶಿವ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಅಕ್ಲೆನ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ್ ದೆತೊನುನಗ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯನ್ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುರುಗನ್ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್; ನಡತಿನ ಜಗಳೊಡು, ಶಿವನ್ ಮುರುಗನ್ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೊಲೀಸ್ ನಕುಲು ಅಪ್ಪೆನ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್ ಆಂಡ ಅರೆನ್ ತಪ್ಪಾವೊಂಡೆರ್. ಘಟನೆಲೆನ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಶಿವನ ಸಾವುದ ಪ್ರತೀಕಾರೊನು ತೂವೊಂದುಪ್ಪುನ ಅಪ್ಪೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಯುಂಡು. ಅಪ್ಪೆ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಕೊಲೆಗಾರೆರೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಲರಾಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಂಗಾಯಿ ಸಾಸಿನ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸವೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಬಲರಾಮನ್ ನ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಸಿನ್ ತೀವ್ರ ಗಾಯೊಲೆಡ್ ಪಿರ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಮುರುಗನ್ ಇಲ್ಲಗ್ ಪಿರ ಬರ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಘಟನೆಲೆನ್ ತೆರಿಯೊನುವೆ, ಅಲ್ಪ ಅಪ್ಪೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೋಪೆ. ಕೊಲೆಗಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಜಗಳ ನಡಪುಂಡು ಅಲ್ಪ ಮುರುಗನ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಆಂಡ ಅಪ್ಪೆ ಅರೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಜಗಳ ನಡಪುಂಡು ಅಲ್ಪ ಮುರುಗನ್ ಹುಲಿದ ಗುಹೆಡ್ದ್ ಬಲರಾಮ್ ನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆನ್ ಸೋಲಾವೆರ್. ಮುರುಗನ್ ಬಲರಾಮ್ ನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಆ ಗುಹೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ ಅಪ್ಪೆನ್ ಹುಲಿ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತಿನ್ಪುಂಡು.
== ಪಾತ್ರಧಾರಿಲು ==
ಮುರುಗನ್ ಆದ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್
ಎಲ್ಯ ಮುರುಗನ್ ಆದ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ನೋಸ್
ಡ್ಯಾಡಿ ಗಿರಿಜಾ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಗಪತಿ ಬಾಬು
ಮುರುಗನ್ ನ ಬುಡೆದಿ ಮೈನಾ ಪಾತ್ರೊಡು ಕಮಾಲಿನಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ಬಲರಾಮನ್ ಆದ್ ರಾಜ,
ಮುರುಗನ ಮಾಮಣ್ಣೆ
ರೋಮಿನ್ ಆಂಟನಿ ಜವನೆ ಬಲರಾಮನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
ಮುರುಗನ್ ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಆದ್ ವಿನು ಮೋಹನ್
ಶಿವ ಆದ್ ಬುಲೆಟ್, ಮಣಿಕುಟ್ಟನ ದೋಸ್ತಿ
ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ನ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಬೆನ್ನಿ ಪಾತ್ರೊಡು ನೋಬಿ ಮಾರ್ಕೋಸ್
ಪೂಂಗಾಯಿ ಸಸಿ ಆದ್ ಸೂರಜ್ ವೆಂಜರಮೂಡು
ಸಿದ್ದಿಕ್ ಎಸಿಪಿ ಆದ್ ಐಪೆ ಜಕರಿಯಾ
ಕಿಶೋರ್ ಆರ್.ಕೃಷ್ಣ "ಆರ್ ಕೆ" ಕುಮಾರ್, ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕ
ಜೂಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು ನಮೀತಾ
ದಿವಾಕರನ್ ಆದ್ ನಂಡು, ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕೆ ಆದ್
ಗಿರಿಜಾನ ಬಲಗೈ ಮೆಸ್ತಿರಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಹರೀಶ್ ಪೆರಾಡಿ ರಾಮಯ್ಯ,
ಡಕೋಯಿಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಂಜಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಕರಂದ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ
ಕಡುತ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಎಂ.ಆರ್.ಗೋಪಕುಮಾರ್
ಬಲರಾಮನ್ ಅತ್ತೆ ಭವಾನಿ ತಲ್ಲ ಪಾತ್ರೊಡು ಸೇತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಮುರುಗನ ಮಗಲ್ ಚಕ್ಕಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಬೇಬಿ ದುರ್ಗಾ ಪ್ರೇಮ್ಜಿತ್
ಚೆರ್ಕಲಕ್ಕರನ್ "ಕಾಯಿಕ್ಕ" ಖಾದೆರ್ ಆದ್ ಸುಧೀರ್ ಕರಮಣ
ಬಾಲನ್ ಚೆಟ್ಟನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಸಸಿ ಕಾಳಿಂಗ, ಟೀದ ಅಂಗಡಿದಾರ್
ಜೂಲಿನ ಕಂಡನಿ ಶಿಂಟಪ್ಪನ ಪಾತ್ರೊಡು ಇಡವೇಲಾ ಬಾಬು
ತಂಪನ್ ಆದ್ ಚಾಲಿ ಶೋವೆಲ್
ಥಂಕಚನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಚೆಂಬಿಲ್ ಅಶೋಕನ್
ರಘುಚಂದ್ರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಯಕೃಷ್ಣನ್
ಫಾರೆಸ್ಟ್ ರೇಂಜರ್ ಆದ್ ವಿ ಕೆ ಬೈಜು
ಸೇವಕೆರಾದ್ ಅಂಜನ ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟನ್
ಬಶೀರ್ ಆದ್ ಕಣ್ಣನ್ ಪಟ್ಟಂಬಿ
ಶಿಂಟಪ್ಪನ ಡ್ರೈವರ್ ಆದ್ ವಿನೋದ್ ಕೆಡಮಂಗಳಂ
ಮುರುಗನ್ ನ ಅಪ್ಪೆನ ಪಾತ್ರೊಡು ಸಂತೋಷ್ ಕೀಝತ್ತೂರ್ (ಕ್ಯಾಮಿಯೋ)
ಜೀಪ್ ಡ್ರೈವರ್ ಆದ್ ಆಂಟನಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ (ಕ್ಯಾಮಿಯೋ)
ಮುರುಗನ್ ತಾಯಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಂಜಲಿ ನಾಯರ್ (ಕ್ಯಾಮಿಯೋ)
== ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ==
2010ಡ್ ವೈಸಾಖ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸುರುತ ಚಿತ್ರ ಪೊಕ್ಕಿರಿ ರಾಜ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ವಾರೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ತೋಮಿಚನ್ ಮುಲಾಕುಪ್ಪಡಂ ವೈಸಾಖ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಹಯೋಗೊಗು ಪಾತೆರೊಂಡೆರ್, ಪೊಕ್ಕಿರಿ ರಾಜೆನೊಟ್ಟುಗು ಪೊಕ್ಕಿರಿ ರಾಜೆ ಚಿತ್ರೊಗು ಬರ್ಪಿನ ದುಂಬೇ ವೈಸಾಖ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಯೋಜನೆ ಗ್ರೀನ್-ಲೈಟ್ ಆಂಡ್, ಆಂಡ ಯೋಜನೆದ ಹಂತೊಗು ಪೋಯಿಜಿ. ಪೊಕ್ಕಿರಿ ರಾಜ ಸಹ ಬರಹಗಾರ ಉದಯಕೃಷ್ಣನ್ ಸಾಹಿತಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಯೋಜನೆದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದೆದ ಚರ್ಚೆಲು ನಡತ್ಂಡಲಾ, 2014 ಮುಟ್ಟ ದಾಲ ಪ್ರಗತಿ ಆಯಿಜಿ.
ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಉದಯಕೃಷ್ಣೆರ್ ಕಲ್ಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯೊಡು ಪೂರ್ವ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೇಂಡಿನ ಕತೆಕುಲೆಡ್ದ್ ಕತೆತ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಕತೆಕುಲು ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕಾಡ್-ಪ್ರದೇಶದ ಊರುದ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊನು ತೋಜಾವುಂಡು, ಅಲ್ಪ ಊರುದಕುಲು ಜೀವನೊಗು ಕಾಡ್ದ ಪ್ರಾಣಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಜಗಳ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಉದಯಕೃಷ್ಣೆರ್ ಆ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ತೆರ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಆಸಕ್ತಿ ತೋಜಾಯೆರ್. ಉದಯಕೃಷ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಬಿ ಕೆ. ಥಾಮಸ್ ಜೋಡಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಉದಯಕೃಷ್ಣನ ಸುರುತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃತಿ ಉಂದು.
ಯೋಜನೆದ ಸುರುತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್, ವೈಸಾಖ್ ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ. ಉದಯಕೃಷ್ಣ ವೈಸಾಖ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಗ್ರಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಬೇಟೆಗಾರೆ ಆ ಪ್ರಾಣಿದ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನುವೆರ್. ವೈಸಾಖ್ ತನ್ನ ದುಂಬುದ ಸಿನಿಮಾ ಪಂಡ್ದ್ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಕುಲು ಒಟ್ಟುಗು ಕತೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್; ಚಿತ್ರೊನು ಸಾಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ಮಲ್ಲ ಧನಸಹಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಕುಲು ತೆರಿನೆರ್. ಅಕುಲು ಮುಲಾಕುಪಾದಮ್ ಗ್ ಕತೆ ಪನ್ಪಿನಗ, ವೈಸಾಖ್ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಕಾತೊಂದು ಉಪ್ಪೊಡು ಪಂಡೆರ್. ಈ ನಡುಟು ವೈಸಾಖ್ ಬೊಕ್ಕ ಉದಯಕೃಷ್ಣೆರ್ ಈ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಿನಿಮಾದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಬಜೆಟ್ ಡ್, ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕೊಡು ಸಿನಿಮಾ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಮುಲಾಕುಪ್ಪಡಂನ್ ಭೇಟಿಯಾಯೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಮೂಲಕುಪ್ಪಡಂ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಪೆ. ಉದಯಕೃಷ್ಣನ ಕಥಾವಸ್ತುದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ದುಂಬೇ ತೆರಿನ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ್ ಅಕುಲು ದುಂಬು ತೂಯೆರ್. ಅಕುಲು ಅರೆಗ್ ಸುರುತ 15 ನಿಮಿಷೊಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ವಿವರವಾದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್; ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಯೆರ್ ಆಂಡ ಅಯಿತ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಲೆನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ವೈಸಾಖ್ ಗ್ ಲಾ ಸಂದೇಹ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಗ್ ಅರೆನ ದಿನಾಂಕೊಲು, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬಿಡುಗಡೆದ ವಿಷಯೊಡು ಗಡುವು ಕೊರ್ಪುಜೆರ್ ಪಂದ್ ಲಾ ಕೇಂಡೆರ್; ಅಕುಲು ಬಯಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಏಪಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರ್ ಉಲ್ಲೆ ಪಂದ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಪಂಡೆರ್.
ವಿವರವಾದ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆಯೆರೆ ವೈಸಾಖ್ ಬೊಕ್ಕ ಉದಯಕೃಷ್ಣೆರ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಕೇರಳೊಡು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಂತುವೆರ್. ಬರೆತಿನ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಐಡಿಯಾ ದೆತೊನುನಗ ಅಕುಲು ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರಕಥೆಗ್ ಸ್ಟೋರಿಬೋರ್ಡ್ ಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ನರಮಾನಿ-ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಜಗಳದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಗ್ ಅಕುಲು ದಾಲ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೊಂದಿಜ್ಜೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಅಕುಲು ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ತಜ್ಞೆರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕಿಸಯೆರ್. ಚಿತ್ರದ ಸಾಹಸೊಲೆನ್ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಾಣಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಾಹಸೊಲೆನ್ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಥಾಯ್ ಫೈಟ್-ಮಾಸ್ಟರ್ ಕೆಚಾನ್ ತೊಡಗಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಸೂಚಿಸಯೆರ್. ಕೆಚಾ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಮಯೊನು ಕೇಂಡೆರ್, ಅವೆನ್ ಅಕುಲು ಕೊರ್ರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ, ಅಂಚಾದ್ ಅಕುಲು ಪೀಟರ್ ಹೈನ್ ನ್ ಸೈನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬು ಮನುಷ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿ ಜಗಳ ಮಲ್ತ್ಜಿನ ಹೆನ್, ಚಿತ್ರೊಗು ತನ್ನ ತಯಾರಿದ ಸಮಯೊನು ದೆತೊನುವೆರ್. ಹುಲಿಲೆನ್, ಅಯಿಕ್ಲೆನ ವರ್ತನೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರೀಕರಣೊಗು ಅಯಿಕ್ಲೆನ್ ಎಂಚ ಮನಸ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ದೇಶೊಲೆಗ್ ಪೋಯೆರ್. ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಡ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ವಾರೊದ ಫೈಟ್-ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಆಕ್ಷನ್ ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ಡ್ದ್ ಹೈನ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುತ ದಿನೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಬಿರೊನು ರದ್ದು ಮಲ್ತೆರ್.
== ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ==
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ಡ್ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಅನುಶ್ರೀಗ್ ಮೈನಾ ಪಾತ್ರೊನ್ ಒಫರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲೆನ ಎಡ ಭುಜೊಡು ಒಂಜಿ ರಕ್ತನಾಳೊದ ಸಮಸ್ಯೆಡ್ದ್ ಅಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್ ಅಯಿಟ್ ಅಲೆನ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬುಡ್ಪಾಯೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬಂಗಾಳಿ ನಟಿ ಕಮಾಲಿನಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಸುರುತ ಸಂಬಂಧೊಡು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಎದುರು ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯಾದ್ ಅರೆನ ಬದಲ್ ಗ್ ಬತ್ತೆರ್. ಮುಖರ್ಜಿ ಕಸಿನ್ಸ್ (೨೦೧೪) ಡ್ ವೈಸಾಖ್ ನ ಒಟ್ಟುಗು ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಖರ್ಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅರೆನ ಪಾತ್ರ ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ್ ದುಂಬು ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ ಪಾತ್ರದ ರೀತಿ ಅತ್ತ್, ಬೊಕ್ಕ "ಪಾತ್ರೊಗು ನಗರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು ಅತ್ತಂದೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊಲು ಇಜ್ಜಿ". ಲಾಲ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ದ ಸುರುಟು ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ಖಚಿತಪಡಿಸಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಆರ್ ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಒಟ್ಟುಗು ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅದೇ ತಿಂಗೊಲುಡು, ಕಿಶೋರ್ ಒರಿ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಆದ್ ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರೊಡ್ದ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರೊಗು ಬದಲಾವಣೆ ಆವೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಕಿಶೋರ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಚಿತ್ರ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಈ ಪಾತ್ರೊನು ದೆತೊನುವೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಟಿ ನಮಿತಾ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸ್ಥಳೊಡು ದೆತೊನುನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರೊಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೩ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಅವು ಅಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸವುಂಡು. ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬೊದ ಪೊಣ್ಣು ಜೂಲಿ ಪಾತ್ರೊನ್ ಆರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತೆಲುಗು ನಟೆ ಜಗಪತಿ ಬಾಬು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಸೇರ್ದೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು. ಅದೇ ತಿಂಗೊಲು ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು, ಬಾಲಾ ಚಿತ್ರೊಡು ತನ್ನ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನವು ಖಚಿತಪಡಿಸಯೆರ್. ಬಾಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿವನ ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾ ವೇದಲಂ (೨೦೧೫) ಡ್ದ್ ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನ್ ದೆತೊನುನ ಪರವಾದ್ ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸೂರಜ್ ವೆಂಜಾರಮೂಡು ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ದುಂಬುದ ತಿಂಗೊಲು ಖಚಿತ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಮುರುಗನ್ ನ ಎಲ್ಯ ಮೆಗ್ಯೆ ಮಣಿಕುಟ್ಟನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ವಿನು ಮೋಹನ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಆಳೊದ ಬಾಂಧವ್ಯೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ಮಕರಂದ್ ದೇಶಪಾಂಡೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 ಗ್ ಅಧಿಕೃತ ಪೋಸ್ಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆನಗ ತೆರಿಂಡ್. ದೇಶಪಾಂಡೆ ಒರಿ ಮರತ್ತ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆದಾರೆನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್; ಆರ್ ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು "ಒರಿಗ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಒರಿ ಕ್ವಿಂಟೆಸೆನ್ಶಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಡ್ ಗೈ. ಯಾನ್ ಕಾಡ್ ಡ್ ಮರೆಮಾಚುನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುನ ಗೆಟಪ್ಸ್ ಡ್ ನಡತೊಂದು ಪೋಪೆ, ಅಂಚಾದ್ ಎಂಕ್ ಸುಲಭೊಡು ತೋಜುಜಿ." ಮುರುಗನ್ ನ ಬಾಲ್ಯದ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಸ್ಟರ್ ಅಜಸ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಭಾರತೀಯ ನಲಿಕೆದ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಡಿ 4 ಡಾನ್ಸ್ ಡ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದ್ ವೈಸಾಖ್ ತನ್ನ ಅಭಿನಯೊನು ತೂದು ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಅಜಾಸ್ ನ್ ವೈಸಾಖ್ ಗ್ ನೋಬಿ ಸೂಚಿಸಯೆರ್, ಆರ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ಸಹಾಯಕ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಜಸ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ತನ್ನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್; ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಯೆರೆ ದುಂಬು ಅರೆಗ್ ಸ್ಟಂಟ್ ತಂಡೊಡ್ದ್ ಜಗಳ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಓಡುನ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ತೆರ್.
ಮುರುಗನ್ ನ ಗರ್ಭಿಣಿ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಂಜಲಿ ಅನೀಶ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಕಾಯಿಕ್ಕ ಪನ್ಪಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪಾತ್ರೊಗು ಸುಧೀರ್ ಕರಮಣ ಸೈನ್ ಆಯೆರ್. ಸಿದ್ದಿಕ್, ನಂದು, ಸಂತೋಷ್ ಕೀಝತ್ತೂರ್, ಸಸಿ ಕಾಳಿಂಗ, ಸೇತುಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಚಾಲಿ ಪಾಲ, ಹರೀಶ್ ಪೆರಾಡಿ, ವಿ.ಕೆ.ಬೈಜು, ಕಣ್ಣನ್ ಪಟ್ಟಂಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಯಕೃಷ್ಣನ್ ಮುಲ್ಪದ ಬೇತೆ ಸಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್.
ಚಿತ್ರದ ವೇಷಭೂಷಣ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಅರುಣ್ ಮನೋಹರ್. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಉಡುಪುದ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಪೋಸ್ಟರ್ ಡಿಸೈನರ್-ಕಮ್-ಸ್ಟೋರಿಬೋರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಸುಬಿನ್ ಸುಧಾಕರನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ಕೆಚ್ ಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಎಲ್ಲಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಚಿತ್ರೊಗು 30 ಶೇಕಡಾ ಕಡಿಮೆ ಪಾರಿತೋಷಿಕೊಡು ಖರ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಬದ್ಧರಾಯೆರ್. ಚಿತ್ರದ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಜೋಸೆಫ್ ನೆಲ್ಲಿಕಲ್ಲ್, ಜಾನ್ಕುಟ್ಟಿ ಸಂಪಾದಕೆರ್, ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಂತ್ರಕೆರ್ ನೋಬಲ್ ಜೇಕಬ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತೀಶ್ ಕವಿಲ್ಕೊಟ್ಟಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್. ಬಿನು ಮಾನಂಬೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ನದೀಮ್ ಇರಾನಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್
== ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ==
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಫೈರ್ ಫ್ಲೈ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮೊಲೆನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಟುಡಿಯೋನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ತಂಡೊಗು ಹೈನ್ ಸೂಚಿಸಯೆರ್, ಆರ್ ದುಂಬು ಬಾಹುಬಲಿ: ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ (೨೦೧೫) ಡ್ ಅಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರದ ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣದ ಬೇಲೆದ ಪೊರ್ತುಡು ವಿಎಫ್ಎಕ್ಸ್ ತಂಡೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯೆರ್ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೆರ್. ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮೊಲೆನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕೆರ್ ಮುರಳಿ ಮನೋಹರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ವಿಎಫ್ಎಕ್ಸ್ ಕೆಲಸೊಗು ಸಾಕಷ್ಟ್ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರದ ಬಜೆಟ್ ಡ್ ನಾಲ್ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮೊಲೆಗ್ ಖರ್ಚು ಆಂಡ್. ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಮುಗಿಪಾಯೆರೆ 200 ದಿನೊಕುಲು ಬೋಡಾಂಡ್.<ref>https://web.archive.org/web/20171216070429/https://silverscreen.in/telugu/news/jagapathi-babu-begins-shooting-for-puli-murugan-highest-paid-outside-actor/</ref>
== ವಿಷಯೊಲು ==
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ಡ್, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಅಮೃತಾ ಟಿವಿಗ್ ಕೊರ್ನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಪನ್ಪೆರ್, ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಣಿನ್ ವಿರೋಧಿ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕತೆ ನರಮಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿದ ಭಾವನೆಲೆನ್ ತೂದು ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಟ್ಯಾಗ್ಲೈನ್ "ದಿ ವೈಲ್ಡ್ ಹಂಟರ್", ಉಂದು 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2015 ಡ್ ಅಯಿತ ಫಸ್ಟ್-ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆಡ್ ತೆರಿಂಡ್.ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಒನ್ಮನೋರಮಾ ಪ್ರಕಾರ, ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ನ್ ಒರಿ ಬೇಟೆಗಾರನ ಪಾತ್ರೊನ್ ತೋಜಾವುನ ಪೋಸ್ಟರ್ ಡ್ "ಒಂಜಿ ಪರಭಕ್ಷಕದಲೆಕ ತೀವ್ರವಾದ್ ತೋಜುಂಡು, ಅಯಿತ ದೃಷ್ಟಿ ಬೇಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದೀದ್ ಅಯಿಟ್ ಸ್ವತಃ ಉಡಾವಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರಾಪುಂಡು, ಬಲ ಕೈಟ್ ನೆಲನ್ ಹಿಡಿಯೊಂದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಬಲತ್ತ ಕಾರ್ ಮಣ್ಣ್ ನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಶಕ್ತಿಡ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಅಗೆಯೊಂದುಂಡು, ಎಡ ಕೈನ್ ಸಮತೋಲನೊನು ನಡಪಾಯೆರೆ ರೆಕ್ಕೆದಲೆಕ ವ್ಯಾಪಿಸದ್ ಎಡತ್ತ ಕೈನ್ ತಂತ್ರಾಂಶೊಡು ದೀದ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾಲುನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ದಾಳಿಗ್ ಒತ್ತಾಯ
ಈ ಕತೆ ಪುಲಿಯೂರು ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡು ನಡಪುಂಡು. ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಊರುದಕ್ಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್.ವೈಸಾಖ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಅರೆನ ದುಂಬುದ ಸಿನಿಮಾದಲೆಕ ಅತ್ತ್, ಉಂದೆನ್ ಆರ್ "ಬಹುತೇಕ ಬಣ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಯೆತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮನರಂಜಕೆರ್" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಡ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನ ಬಣ್ಣದ ಪ್ಯಾಲೆಟ್ "ಸಬ್ಡೂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತವಿಕ" ಆದುಂಡು. ಕತೆ ಒಂಜಿ ಕಾಡುದ ಊರುಡು ನಡಪುನೆರ್ದಾತ್ರ, ಒಂಜಿ ಮಣ್ಣ್ ದ ಬಣ್ಣದ ಸ್ವರೊನು ಚಿತ್ರೊಡು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಸಿರು, ಕಂದು ಬೊಕ್ಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣೊಲೆನ್ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ್ ದೀಯೆರೆ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಬುಡ್ಗಡೆ ==
ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ನ್ ಸುರುಕು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜಿಸಯೆರ್; ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಂದುವರಿಯೊಂದಿತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಬಿಡುಗಡೆನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ಡ್ ವಿಷು ಪನ್ಪಿನ ಹಿಂದೂ ಉತ್ಸವೊಗು ಮುಂದೂಡೊಂಡೆರ್.
ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಲ್ಫ್ ಸಹಕಾರ ಮಂಡಳಿಡ್ ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ೮೨ ಥಿಯೇಟರ್ ಲೆಡ್ ೩೫೦ ಪರದೆಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಉದ್ಘಾಟನಾ ದಿನೊಟು ೬೩೦ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು ನಡತ್ಂಡ್; ಕಬಾಲಿ (425 ಶೋಲು) ಬೊಕ್ಕ ಸುಲ್ತಾನ್ (225 ಶೋಲು) ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಮೀರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಬಿಡುಗಡೆ. ನವೆಂಬರ್ ೪ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಡ್ ೧೪೦ ಪರದೆಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ತೆಲುಗು ಬಾಸೆಡ್ ಮನ್ಯಂ ಪುಲಿ ಪಂಡ್ದ್ ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ಡ್ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಂಗಾಣೊದ ೫೦೦ ಪರದೆಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಸರಸ್ವತಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/i-had-to-deal-with-public-pressure-in-pulimurugan-music-composer-gopi-sunder-3078492/</ref>
ಈ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಡ್ ಲಾ ಅದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯ ಮೇ ೨೦೧೭ಡ್ ತಮಿಳುನಾಡುದ ೩೦೦ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ತಮಿಳು ಆವೃತ್ತಿ ಮಸ್ತ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗ್ ಲಾ ತೆರೆಯೊಂಡು. ಆರ್ ಪಿ ಬಾಲಾ ತಮಿಳು ಆವೃತ್ತಿಗ್ ಸಂಭಾಷಣೆಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್.
== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
ಅಯಿತ ಉದ್ಘಾಟನಾ ದಿನೊಟು, ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಕೇರಳೊಡು ₹4.05 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು, ಉಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ದಿನೊತ ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯೊಡು ಏತ್ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ಲಾ (ತಮಿಳು ಭಾಷೆದ ಚಿತ್ರ ಕಬಾಲಿದ ಪಿರವು) ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಗಳಸೊಂಡು. ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 ತಾರೀಕ್ ಭಾನುವಾರೊಗು ₹4.83 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು, ಅಯಿತ 3 ದಿನೊತ ಒಟ್ಟು ಗಳಸು ₹12.91 ಕೋಟಿ ಗ್ ಏರ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓಪನಿಂಗ್-ವಾರಾಂತ್ಯೊದ ದಾಖಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 5 ದಿನೊಟು, ಕೇರಳೊಡು ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ನ ಗಳಿಕೆ ₹20 ಕೋಟಿನ್ ಮೀರ್ಂಡ್; ಏತ್ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಲಾ ಅತಿವೇಗದ ಸಮಯ. ೮ ದಿನೊತ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು, ಈ ಚಿತ್ರ ರಾಜ್ಯೊಡು ಸುಮಾರ್ ₹೩೦ ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಅಂದಾಜಿ ಉಂಡು.
ಪುಲಿಮುರುಗನ್ 14 ದಿನೊಟು 10,000 ಫುಲ್-ಹೌಸ್ ಶೋಲೆನ್ ಮುಗಿತ್ದ್ ಪೊಸ ಮಲಯಾಳಂ-ಚಿತ್ರ ದಾಖಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಭಾರತೊಡು 17 ದಿನೊಟು ₹60 ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು. ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ 100 ಕೋಟಿ ಲಾಭ ಗಳಸಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡ್. ನವೆಂಬರ್ ೨೩, ೨೦೧೬ ಮುಟ್ಟ, ಈ ಸಿನಿಮಾ ವಿಶ್ವೊಡು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ಗಳಸೊಂಡು. ಮಾನ್ಯಂ ಪುಲಿ 50 ದಿನೊತ ರನ್ ಮುಗಿತ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಂಗಾಣ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ದ್ ₹12 ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ ₹139–145 ಕೋಟಿ ಆದುಂಡುಂದು ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ತೆರ್.
ವಿದೇಶೊಡು, ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಯುಎಇಡ್ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರೊಗು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓಪನಿಂಗ್-ವಾರಾಂತ್ಯೊದ ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆದ ದಾಖಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಸುರುತ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು (3-6 ನವೆಂಬರ್) ₹13.83 ಕೋಟಿ ಗಳಿಕೆನ್ ಗಳಸೊಂಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಬಲಿ, ಸುಲ್ತಾನ್, ಬೊಕ್ಕ ಬಾಹುಬಲಿ: ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಚಿತ್ರೊಲೆನ ಗಳಿಕೆನ್ ಮೀರ್ದ್ಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ 50 ದಿನೊಕುಲು ನಡತ್ಂಡ್ ಯುಎಇ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ದ್ ₹35 ಕೋಟಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕಲೆಕ್ಟ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಯುಎಇಡ್ 98 ದಿನೊಕುಲು ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ದೃಶ್ಯಂ (125 ದಿನೊಕುಲು) ಬೊಕ್ಕ ಟೈಟಾನಿಕ್ (110 ದಿನೊಕುಲು) ದ ಪಿರವುಡು ಮೂಜಿನೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಗು ನಡತ್ಂಡ್. ಯುಎಇ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ದ್ ₹37.09 ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/manjummel-boys-inches-closer-to-rs-200-cr-mark-globally-50-cr-in-tamil-nadu-9218992/lite/</ref>
== ಪದ್ಯ ==
ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರದ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ಗೋಪಿ ಸುಂದರ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಧ್ವನಿಪಥ ಪತ್ತ್ ನಿಮಿಷೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುಂಡು; [[ಕೆ. ಜೆ. ಯೆಸುದಾಸ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕೆ. ಎಸ್. ಚಿತ್ರಾ]]ರ್ ಪಾಡ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಯುಗಳ ಗೀತೆ, ವಾಣಿ ಜೈರಾಮ್ ನ ಒಂಜಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಗೀತೆ, ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರ್ ನ ಒಂಜಿ ಥೀಮ್ ಸಾಂಗ್. ರಫೀಕ್ ಅಹಮ್ಮದ್, ಮುರುಕನ್ ಕಟ್ಟಕಡ, ಬೊಕ್ಕ ಬಿ.ಕೆ.ಹರಿನಾರಾಯಣನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಕಾರೆರ್. ಈ ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ಡ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಕ್ರೌನ್ ಪ್ಲಾಜಾ ಹೋಟೆಲ್ ಡ್ ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವೈಸಾಖ್ ಬೊಕ್ಕ ಉದಯಕೃಷ್ಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿನಕುಲು; ಅಕುಲು ಬಿಡುಗಡೆಡ್ ಬಿಜಿ ಆದಿತ್ತೆರ್
== ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಪಟ್ಟಿ ==
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ದ ಕಡೆಟ್, ಸುಂದರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ರಡ್ಡ್ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಸೇರಾವೊಲಿ, ಅವುಲು ಒಂಜಿ ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಪಾಡ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಲಲ್ಲಾಬಿ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಪಾಡ್ದನ ಜಾಸ್ಸಿ ಗಿಫ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಲ್ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಜಾನಕಿ, ಆಂಡಲಾ, 2016 ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು ಗಾಯನೊಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯೆರೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಅಲೆನ ಬದಲ್ ಜೈರಾಮ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಗಿಫ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಘೋಷಲ್ ಬದಲ್ ಯೆಸುದಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರಾ ಬತ್ತೆರ್. ಸುಂದರ್ 2016 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ದ ಕಡೆಟ್ "ಕಾಡನಿಯುಂ ಕಲ್ಚಿಲಂಬೆ" ದ ರಚನೆದೊಟ್ಟುಗು ಯೆಸುದಾಸ್ ನ್ ಸಮೀಪಿಸಯೆರ್—ಸುಂದರ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಂಬಂಧ. ಯೆಸುದಾಸ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಅರೆನ ಚರ್ಚೆಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಂಜಿ-ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಡ್ ಮುಗಿಂಡ್. ಅಹಮ್ಮದ್ ಗೀತ ರಚನೆಕಾರೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. "ಮುರುಗ ಮುರುಗ" ಪನ್ಪಿ ಸಾಲ್ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪಿನ ಥೀಮ್ ಸಾಂಗ್ ನ್ ಬರೆತಿನ ಹರಿನಾರಾಯಣನ್; ಅಯಿತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ರಚನೆನ್ ಮುಗಿತ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಯೆರ್. ಈ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2017/04/06/defogger-breaking-down-mollywood-box-office-jingoism.html</ref>
ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾದ ಸಂಗೀತ ಮುಗಿಪಾಯೆರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೋಡಾಪುನ ಸುಂದರ್, ಪುಲಿಮುರುಗನ್ ಗ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೋಡಾದ್ ರಡ್ಡ್ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಒವ್ವೆ ಶಾರ್ಟ್-ನೋಟಿಸ್ ಇಜ್ಜಂದೆ, ವೈಸಾಖ್ ಸುಂದರ್ ಗ್ ಸ್ಕೋರ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಷ್ಟ್ ಸಮಯ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅಂತಿಮ ಸಂಪಾದನೆದ ದುಂಬು ಚಿತ್ರದ ಒರಟು ಆವೃತ್ತಿನ್ ತೂವೊಂದು ಆರ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಹುಲಿದ ಚಿತ್ರಣೊಲು ಅಯಿತ ಸುರುತ ಹಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ್ ಇಜ್ಜಿ, ಅಂಚಾದ್ ಸುಂದರ್ ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆಗ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಹುಲಿನ್ ಕಲ್ಪಿಸೊಡಾಪುಂಡು
ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಸುರುತ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ, "ಕಾಡನಿಯುಂ ಕಲ್ಚಿಲಂಬೆ" ಯೆಸುದಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ್ರಾ ಪಾಡ್ದೆರ್, 14 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016 ಗ್ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್—ಹಿಂದೂ ಪರ್ಬ ತಿರುವೋನಂ ದಿನ. ಈ ಪಾಡ್ದನೊಡು ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖರ್ಜಿ ಅಕ್ಲೆನ ದೇಶದ ಜೀವನೊನು ಆನಂದೊಡು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ದ ನಿವೇದಿತಾ ಮಿಶ್ರಾ ಪನ್ಪೆರ್, "ಉಂದು ಮದಿಮೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ... ಕಾಡನಿಯುಮ್ ಕಲ್ಚಿಲಂಬೆ ಪಂಡ ಕೇರಳದ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ ಆಚರಣೆ—ಅಂಚನೆ ಪೊರ್ಲುದ ಬೊಕ್ಕ ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ಶಾಂತವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕೆರ್ ಶಾಜಿ ಕುಮಾರ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೀತಿಡ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್".ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಅಂಜಾನಾ ಜಾರ್ಜ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಅಯಿತ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ಪೆರ್, "ಲಾಲ್ [ಮೋಹನ್ಲಾಲ್] ಬೊಕ್ಕ ಕಮಾಲಿನಿ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರೊನು ಸುಂದರವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವುನಗ, ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಕಾಡುದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವೈಭವೊನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಸಿರು, ಹಳದಿ, ಕಿತ್ತಳೆ ಬೊಕ್ಕ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣೊಲೆನ ಪೊರ್ಲುದ ಛಾಯೆಲೆನ್ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅದ್ಭುತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಒಕ್ಟೋಬರ್ 11." ೨೦೧೬ಡ್, ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್, ಸುಂದರ್ ಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆದ ವಿಡಿಯೋದೊಟ್ಟುಗು ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಥೀಮ್ ಸಾಂಗ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ರಡ್ಡನೆ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋ, ಜೈರಾಮ್ ಪಾಡ್ದನ "ಮನಾತೆ ಮಾರಿಕುರುಂಬೆ" ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೭, ೨೦೧೬ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
7ebxm6iq6svv0x4wfh3s4kbqcg1py0g
ಇನ್ ಹರಿ ಹರ ನೀರ್ ಫ಼ಿಲ್ಮ್
0
27909
365511
2026-08-15T18:21:12Z
Shreelatha.Halemane
6351
ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ
365511
wikitext
text/x-wiki
ಹರಿಹರ್ ನಗರ್ ಸಿದ್ದಿಕ್-ಲಾಲ್ ಬರೆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ 1990 ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಹಾಸ್ಯ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ. ಹರಿಹರ್ ನಗರದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಡಪುನ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕತೆ, ನಾಲ್ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಕುದುರೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್ ಅನುಸರಿಸವುಂಡು: ಮಹಾದೇವನ್, ಗೋವಿಂದನ್ ಕುಟ್ಟಿ, ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟನ್ ಬೊಕ್ಕ ಥಾಮಸ್ ಕುಟ್ಟಿ, ಜೋಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಪೊಸ ನೆರೆಕರೆತ ಮಾಯನ್ ಮೋಸ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಜೋಕುಲು ತನ್ನ ಅಣ್ಣೆ ಸೇತುಮಾನ ಸಾವುದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ನಿಗೂಢ ಸಂದರ್ಭೊಲೆನ್ ತನಿಖೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಊರುಡು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮುಕೇಶ್, ಸಿದ್ದಿಕ್, ಜಗದೀಶ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶೋಕನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಗೀತಾ ವಿಜಯನ್, ರಿಜಾಬಾವಾ, ಕವಿಯೂರ್ ಪೊನ್ನಮ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ರೇಖಾ, ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್ ಕ್ಯಾಮಿಯೋ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಂಗೀತ ರಚನೆ ಎಸ್.ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್.
ಇನ್ ಹರಿಹರ್ ನಗರ್ ಚಿತ್ರ ನವೆಂಬರ್ ೮, ೧೯೯೦ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರ ಈ ವರ್ಷದ ರಡ್ಡನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಸುನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೦೦ ದಿನೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಮಲಯಾಳಂ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಟ್ ಫಾಲೋಯಿಂಗ್ ನ್ ಗಳಸೊಂಡುಂಡು, ರಡ್ಡ್ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಲೆನ್ ಪುಟ್ಟಾವುಂಡು - 2009 ರ 2 ಹರಿಹರ್ ನಗರ್, ಬೊಕ್ಕ 2010 ರ ಇನ್ ಘೋಸ್ಟ್ ಹೌಸ್ ಇನ್ - ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿಡ್ ರೀಮೇಕ್ ಲೆನ್ (ಪರ್ದ ಹೈ ಪರ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಧೋಲ್), ಕನ್ನಾದಾಯಕ (ಎಂಜಿಆರ್), ತಮಿಲ್ ನಾಗರ್ (ಎಂಜಿಆರ್ ನಾಗರ್) ತೆಲುಗು (ಮಧುರ ನಗರಿಲೊ). ಅಯಿತ ಯಶಸ್ಸು ನನೊಂಜಿ ವರ್ಷೊಡು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಧಾರಿಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಕಡಿಮೆ ಬಜೆಟ್ ದ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರೊಲೆನ ಸರಣಿನ್ ಪುಟ್ಟುಪಾಡ್ಂಡ್
== ಭೂಮಿಕೆ ==
ಸಿನಿಮಾ ಮುಂಬೈಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಒರಿ ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ಪತೊಂದು ಒಂಜಿ ವ್ಯಾನ್ ಡ್ ಕುಲ್ಲುದು ಪೋಪಿನವು ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೋಜುಂಡು. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಹೋಟೆಲ್ ಗ್ ಬರ್ಪೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಲಾಬಿಡ್ ಒರಿ ರಡ್ಡನೆ ಮನುಷ್ಯನೊಟ್ಟುಗು ಬ್ರೀಫ್ ಕೇಸ್ ಲೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡನೆ ಮನುಷ್ಯೆ ತನ್ನ ಪೊಸ ಬ್ರೀಫ್ ಕೇಸ್ ನ್ ಮಿತ್ತ್ ಗ್ ದೆತೊನುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಹೋಟೆಲ್ ಕೋಣೆಡ್ ಮೂಜಿನೆ ಮನುಷ್ಯಗ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಮೂಜಿನೆ ಮನುಷ್ಯೆ ಅಪಗ ಹೋಟೆಲ್ ಡ್ದ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಜನ ಅರೆನ್ ಹಿಡಿಯೆರೆ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣೊಗು ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಕಾತೊಂದುಪ್ಪುನ ಕಾರ್ ಡ್ ತಪ್ಪಿಸುವೆರ್. ಕಾರ್ ಪೋಪುಂಡು ಆಂಡ ನಿಂತುಂಡು. ಡ್ರೈವರ್ ಮೂಜಿನೆಯನ ತರೆಕ್ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ದ್, ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ದೆತೊನುದು, ಪಿದಯಿ ಪೋಪೆ. ಸಿನಿಮಾ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಮಹದೇವನ್, ಗೋವಿಂದನ್, ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟನ್ ಬೊಕ್ಕ ಥಾಮಸ್ ಪನ್ಪಿನ ನಾಲ್ ಜನ ಜವನೆರ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ "ಹರಿಹರ ನಗರ" ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ವಸತಿ ಕಾಲೊನಿಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನೊಡು ಮುಖ್ಯ ಗಮನ ಪೊಣ್ಣುಲು. ಕಣ್ಣೂರುದ ಪೊಣ್ಣು ಮಾಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿ ಹರಿಹರ್ ನಗರೊಗು ನೆಲೆಯಾಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾದೇವನ್ ನ ಪೊಸ ನೆರೆಕರೆತಕುಲು ಆಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಪೊಸ ಪೊರ್ಲುದ ನೆರೆಕರೆತಕುಲೆನ್ ಕಂಡು ಕನತ್ ನಗ, ಆ ನಾಲ್ ಜನ ಅಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಅಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಗೂಢಚಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ರಾತ್ರೆ, ಮಹಾದೇವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟನ್ ಅಲೆನ ಸ್ನಾನೊನು ತೂಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಆಂಡ ಅಲೆನ ಅಜ್ಜಿ ಅಲೆನ ಕಿಟಕಿಡ್ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ನೆರಳುಲೆನ್ ತೂದು ಕಿರುಚುವೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ್ ಪಿದಯಿ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಅಲೆನ್ ಇಂಪ್ರೆಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಆಂಡ ಅಕ್ಲೆನ ಮಾತಾ ಯೋಜನೆಲು ಪಿರ ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ದಿನ, ಅಕುಲು ಅಂಚೆಗಾರೆಗ್ ಲಂಚ ಕೊರ್ದು ಅಲೆನ್ ಕಡಪುಡುನ ಪತ್ರೊನು ದೆತೊನುವೆರ್. ಮಾಯಾ ತನ್ನ ಅಣ್ಣೆ, ಸೇತುಮಾಧವನ್ "ಸೇತು" ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಬಾಕ್ಸರ್ ನ ಸಾವುದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಹರಿಹರ ನಗರೊಗು ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಪಂದ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊನುವೆರ್, ಉಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪಂದ್ ಅಲೆಗ್ ತೋಜುಂಡು. ಮಾಯಾ ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆನ ಒರಿ ಸ್ನೇಹಿತೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಅರೆನ ಇಲ್ಲಗ್ ತೂಪೆ. ಅಲೆನ ಅಣ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಏರೆಗ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿ ಬತ್ತ್ಂಡ ಅಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಅಲೆನ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಕೇನುವೆರ್. ಆ ನಾಲ್ ಜನ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಸಮೀಪಿಸದ್ ಸೆತುನ ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಸೇತುನ ಫೋಟೋನ್ ವಸಾಹತುದ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲಬ್ ಗ್ ಬೋಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾದ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಮಾಯಾ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆರೆಡ ಈ ಮಾಹಿತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್ ತೂಪೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೆತುನ ಫೋಟೋ ತೂದು ಅಕುಲು ಅಕುಲೆನ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಥಾಮಸ್ ಕುಟ್ಟಿ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಡ್ ಅಲೆನ್ ತೂಪೆರ್, ಮಾಯಾನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಲೆನ್ ಶಂಕೆ ಮಲ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಅಕುಲು ಇತ್ತೆ ಮಾಯನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಲೆಗ್ ಭಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೆತ್ತೊಂದು ಬಾಕ್ಸರ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಕಲಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಥಾಮಸ್ ಕುಟ್ಟಿ ಮಹಾದೇವನ್, ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟನ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋವಿಂದನ್ ಕುಟ್ಟಿ ಬಗ್ಗೆ ಸತ್ಯೊನು ಅಲೆಗ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ಪುದರ್ ನ್ ಮಾತ್ರ ಪನ್ಪುಜೆರ್ (ಅಕುಲೆನ್ ಜೇಬು ಕಳ್ಳತನ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಳ್ಳತನ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್). ಅಕುಲು ಕೋಪೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಸೇತು ಒರಿ ಪೊಣ್ಣುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಎಂಚ ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಈ ನಾಲ್ ಜನ ಒಂಜಿ ಕತೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪುನ ಬೈಕ್ ಮಾಲೀಕೆರೆನ ಸಹಾಯಕೆರ್ ಆ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆದ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುವೆರ್, ಅಕುಲು ಆ ಸಂಬಂಧೊಗು ವಿರೋಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಥಾಮಸ್ ಕುಟ್ಟಿ ಅಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ದ್ರೋಹ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಒಂತೆ ಸಮಯೊಗು ಗುದ್ದುನ ಬುಡ್ನಗ ಅಕುಲು ಸಹಾಯಕೆರೆನ್ ಪಿರ ಜಗಳ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಕಣ್ಣೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ದುಃಖೊನು ನಕಲಿ ಮಲ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಮಾಯಾ ಅಕ್ಲೆನ್ ನಂಬುವೆರ್.
ಆ ನಾಲ್ ಜನ ಸೆತುನ ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕೇಂಡ್ದ್, ಹೊನೈ ಅಕ್ಲೆನ್ ಪತ್ತ್ ನಿಮಿಷೊಡು ಬುಡುದು ಪೋಯೆರೆ ಬುಡ್ಪೆ ಪನ್ಪಿನ ನೆಪೊಟು ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ನ್ ಪಿರ ದೆತೊನೆರೆ ಅಕ್ಲೆನ್ ಅಪಹರಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಯಾ, ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆನ ದುಂಬುದ ಪ್ರೇಮಿನ್ ತೂಯೆರೆ ಪೋನಗ, ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಡ್ದ್ ತೆರಿನ ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆನ ಒರಿ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಆನಿ ಫಿಲಿಪ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯುಂಡು. ಆನಿ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಡ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಿಸ್ಟರ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ನ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಅನ್ನಿ ಸೇತುನೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸೊನು ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಪ್ಪೆ ಒರಿ ಉದ್ಯಮಿ ಆದಿತ್ತೆ ಪಂದ್ ಆರ್ ಅಲೆಗ್ ಪನ್ಪಲ್, ಆರ್ ಹೊನಾಯಿನ ಅಪ್ಪೆನ ಕೈಟ್ ಕೊಲೆ ಆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಪ್ಪೆನ ಕಳವು ಆಯಿನ ದುಡ್ಡುಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ವ್ಯವಹಾರೊಡು ತೊಂದರೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಹೊನೈನ ಅಪ್ಪೆ ತನ್ನ ಮಾತಾ ಆಸ್ತಿನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ದುಡ್ಡುನ್ ಪತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ದಾರಿಡ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಕೈಟ್ ಕೊಲೆ ಆಯೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಒಂಜಿ ಕಡಲತೀರೊಡು ಸೈತಿನವು ತೋಜುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸೆತು ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಅರೆನ ಸಾವುದ ಬಗ್ಗೆ ಅಜ್ಞಾನ ಇಜ್ಜಿ. ಆರ್ ಆನಿಗ್ ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಬೊಂಬಾಯಿಗ್ ಪಿರ ಬನ್ನಗ, ಸೆತು ಹೊನೈಗ್ ಅನ್ನಿಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ದಲೆಕನೆ ಒಂಜಿ ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ನ್ ಕೊರ್ಪೆ; ಹೊನೈ ಅವೆನ್ ತೆರೆನಗ, ಅಯಿಟ್ ಇಟ್ಟಿಗೆಲು ತುಂಬುದು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೋಪೊಡು, ಹೊನೈ ಸೇತುನು ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಆಂಡಲಾ, ಆನಿ ಆ ನಾಲ್ ಜನಕ್ಲೆನ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಜ್ಞಾನೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಹೊನೈನ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ಲು ಪಂದ್ ಮಾಯಾಗ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ಆ ನಾಲ್ ಜನ ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಂಡು, ಆಂಡ ಅರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪೆರ್. ಅನ್ನಿ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಕೊರ್ನ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಡ್ದ್ ಮಾಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿ ಪೊಲೀಸ್ ಲೆಗ್ ಕಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಲೆನ್ ಲಾ ಹೊನೈ ಅಪಹರಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಆಂಡ ನಾಲ್ ಜನ ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಸಾವುದ ಬಗ್ಗೆ ಆನಿಡ್ದ್ ತೆರಿಯೊನುವೆರ್, ಆನಿ ಅರೆಗ್ ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆ ರಾತ್ರಿದ ಊಟ ಮಲ್ಪುನಗ, ಹೊನೈ ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ದೆತೊನೆರೆ ಬರ್ಪೆ. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆ ಒಂಜಿ ಫ್ಯೂಸ್ ನ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ದೀಪೊಲು ಬುಡುದು ಪೋಪುಂಡು. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಹೊನೈ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿಡ ಬೆಚ್ಚ ಆಯಿನ ಗ್ಯಾಸ್ ಸ್ಟೌವ್ ದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಲೈಟರ್ ನ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುಟ್ಟುದು ಸೈಪೆರ್. ಕಡೆಕ್ ಮಾಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿ ಕಣ್ಣೂರುಗು ಪಿರ ಬರ್ಪೆರ್. ಮಾಯಾ ನಾಲ್ ಜನ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆಗ್ ಬ್ರೀಫ್ಕೇಸ್ ನ್ ಕೊರ್ಪೆ, ಅವೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರೆಯೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಐಶ್ವರ್ಯೊಲು ತುಂಬುದು ಉಪ್ಪುಂಡು.
== ಪಾತ್ರಧಾರಿಲು ==
ಮಹದೇವನ್ ಆದ್ ಮುಕೇಶ್
ಗೋವಿಂದನ್ ಕುಟ್ಟಿ ಆದ್ ಸಿದ್ದಿಕ್
ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟನ್ ಆದ್ ಜಗದೀಶ್
ಥಾಮಸ್ ಕುಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಶೋಕನ್
ಮಾಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಗೀತಾ ವಿಜಯನ್
ಜಾನ್ ಹೊನೈ ಪಾತ್ರೊಡು ರಿಜಾಬಾವಾ
ಸೇತುಮಾಧವನ್ ಪಾತ್ರೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ / ಸೇತು,
ಮಾಯನ ಮೆಗ್ಯೆ (ಎಕ್ಸ್ಟೆಂಡೆಡ್ ಕ್ಯಾಮಿಯೋ)
ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು,
ಸೇತುನ ಸ್ನೇಹಿತೆ (ವಿಸ್ತೃತ ಕ್ಯಾಮಿಯೋ)
ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ನ ಅಪ್ಪೆನ ಪಾತ್ರೊಡು ಕವಿಯೂರು ಪೊನ್ನಮ್ಮ
ರೆಖಾ ಸೋದರಿ ಜೋಸೆಫಿನ್ / ಆನಿ ಫಿಲಿಪ್ ಆದ್
ಸೇತುಮಾಧವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಯನ ಅಜ್ಜಿ ಆದ್ ಫಿಲೋಮಿನಾ
ಸೇತುಮಾಧವನ್ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಯನ ಅಜ್ಜೆರ್ ಆದ್ ಪರವೂರು ಭರತನ್
ಚೆರಿಯನ್ ಆದ್ ಅಪ್ಪಾ ಹಜಾ ಮಹಾದೇವನ
ಅಪ್ಪೆ ಆದ್ ತ್ರಿಶೂರು ಎಲ್ಸಿ ಹೊನಾಯಿ
ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಜಯಾನ್ ಡಾ
== ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ==
ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ರಾಮ್ಜಿ ರಾವ್ ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್ ನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ - ಉಂದು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಬೊಕ್ಕ ಬಡವು, 1980 ದಶಕೊದ ಕೇರಳೊನು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುನ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ್ ತೂಪುಂಡು, ಸಿದ್ದಿಕ್-ಲಾಲ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಡ್ಡನೆ ಚಿತ್ರೊನು ಮಸ್ತ್ ಲೈಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೋಜಿದ ಪರಿಸರೊಡು ಸೆಟ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ನಾಯಕ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ನಾಯಕಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ದೂರ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕುಲು ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಈ ಕತೆನ್ ಸಿದ್ದಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಲ್ ಅಕ್ಲೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ಬತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಯೋಚನೆಡ್ದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಮೋಸ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕುಲು ಮಲ್ಪುನ ಸುಳ್ಳುಲೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊಡು ಗೊಂದಲೊಗು ಗುರಿಯಾಪೆರ್
ಮಿಮಿಕ್ಸ್ ಪರೇಡ್ ಡ್ ಸಿದ್ದಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಲ್ ಕಲ್ಲಿಲಾ ಕೊಲಂಗಲ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕತೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಕತೆಟ್, ಹೊನೈ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೊಲೆಗಾರೆನ ಪಾತ್ರ ಉಂಡು. ಕಡೆಕ್ ಈ ಕತೆನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ನಡೋಡಿಕಟ್ಟು (೧೯೮೭) ಆದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿನಿಮಾಡ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೊಲೆಗಾರೆನ ಪುದರ್ ಪಾವನಾಯಿ ಪಂಡ್ದ್ ಬದಲಾತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್, ಇನ್ ಹರಿಹರ್ ನಗರೊಡು ವಿರೋಧಿ ಪುದರ್ ನ್ ಅಕುಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತಿನ ಕತೆಡ್ದ್ ದೆತೊನುವೆರ್.ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಫಾಜಿಲ್ ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಖೈಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಔಸೆಪ್ಪಾಚನ್ ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಕುರಿಯಾಚನ್ ಜಂಟಿಯಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಸ್ವರ್ಗಚಿತ್ರ ಅಪ್ಪಚನ್ ನ ಸ್ವರ್ಗಚಿತ್ರ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಚಿತ್ರೊನು ವಿತರಿಸಯೆರ್.
== ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ==
ಕುರಿಯಾಚನ್ ಬೊಕ್ಕ ಖೈಸ್ ಕತಾರ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ, ಅಕುಲು ಫಾಜಿಲ್ ನ್ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ದ ಉಸ್ತುವಾರಿಗ್ ದೀಯೆರ್. ಸುರುಟು ಸಿದ್ದಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಲ್ ಮುಕೇಶ್ ನ್ ಮಹಾದೇವನ್ ಆದ್, ಜಗದೀಶ್ ನ್ ಅಪ್ಪು ಆದ್, ಅಪ್ಪೆ ಹಜಾನ್ ಥಾಮಸ್ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶೋಕನ್ ನ್ ಗೋವಿಂದನ್ ಆದ್ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ದೇಶಕೆರೆಗ್ ಫೋನ್ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ, ಅಕುಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ್ ನಟೆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ದಿನಾಂಕೊಲೆನ್ ಬುಕ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಪಿರ ಬತ್ತ್ದ್ ಸಿದ್ದಿಕ್-ಲಾಲ್ ಗ್ ಜಗದೀಶ್ ನ್ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ ಮಾತೆರ್ಲ ತಯಾರ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪಂಡೆರ್. ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಅಪ್ಪು ಪಾತ್ರೊನು ಸಿದ್ದಿಕ್ ಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಆರ್ ಒರಿ ಅನುಕರಣೆ ಕಲಾವಿದೆ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಗ ಕೆಲವು ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುರು ಆಯೆರೆ ಒಂಜಿ ವಾರ ದುಂಬು, ಸಿದ್ದಿಕ್-ಲಾಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕೆರ್ ಆಯಿನ ವೇಣುನೊಟ್ಟುಗು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಿರುವನಂತಪುರೊಗು ಪೋಯೆರ್. ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಡು ಜಗದೀಶ್ ನ್ ತೂಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ದಾಯೆಗ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಕೇನ್ಯೆರ್. ಜಗದೀಶ್ ಆಂಡಲಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದ್ ಅಕುಲೆಗ್ ಆ ಪಾತ್ರೊಗು ತನ್ನನ್ ಸಮೀಪನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಜಗದೀಶ್ ಅಕುಲೆಗ್ ತನ್ನ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ ನಡುಟು ಎಡ್ಡೆ ಸಂಬಂಧ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಅವಕಾಶೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ಬರ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ನ ಜೋಡಿ ಫಾಜಿಲ್ ನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಫಾಜಿಲ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ್ ತಕ್ಷಣನೇ ಕೆಲಸೊಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಜಗದೀಶ್ಗ್ ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟನ್, ಸಿದ್ದಿಕ್ಗ್ ಗೋವಿಂದನ ಪಾತ್ರ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಪ್ಪಾ ಹಾಜಿಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಪಾತ್ರ, ಚೆರಿಯನ್ ನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್<ref>https://www.mathrubhumi.com/movies-music/features/remembering-risabava-john-honai-in-harihar-nagar-siddique-mukesh-ashokan-jagadeesh-83d8af15</ref>
ಜಾನ್ ಹೊನೈ ನ ಪಾತ್ರೊನು ಸುರುಕು ರಘುವರನ್ ಗ್ ಯೋಜಿಸಯೆರ್, ಆಂಡ ಅರೆಗ್ ಕ್ಲಾಶಿಂಗ್ ಡೇಟ್ಸ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಅಯಿನ್ ಕಡೆಕ್ ಕಲಾಭವನ್ ನ ರಿಜಾಬಾವಾಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಆರ್ ಒರಿ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ರಂಗಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಕಲಾವಿದೆರ್. ಆರ್ ದುಂಬು ಶಾಜಿ ಕೈಲಾಸನ ಡಾ.ಪಸುಪತಿ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಿಜಾಬಾವಾ ಸುರುಟು ಒಂಜಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಹಿಂಜರಿಯೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಕಾಲಭವನೊಡು ಅರೆನ ಸ್ನೇಹಿತೆರ್ ಅರೆನ್ ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕುಲು ಗೀತಾ ವಿಜಯನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಡೆಬ್ಯೂಟೆಂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ರೇವತಿನ ಸುರುತ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿನ್ ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುನ ಆಸೆನ್ ರೇಖಾ ವ್ಯಕ್ತ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲೆನ್ ಫಾಜಿಲ್ ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್ ಗ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ಸಿದ್ದಿಕ್-ಲಾಲ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿನಗ ಆರ್ ನಿರಾಸೆ ಆಯೆರ್. ರೇಖಾನ ಆಸೆನ್ ಪೂರೈಸೆರೆ ಫಾಜಿಲ್ ಅಲೆನ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಫರ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jagadeesh-almost-didnt-play-appukuttan-in-in-harihar-nagar-siddique/articleshow/77141796.cms</ref>
== ಧ್ವನಿ ==
ಈ ಧ್ವನಿಪಥೊಡು ಎಸ್. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ರಡ್ಡ್ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಂಡು, ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಬಿಚು ತಿರುಮಾಲಾ ಬರೆತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಸುರುತ ಸಿಕ್ವೆಲ್ ಆಯಿನ 2 ಹರಿಹರ್ ನಗರ್ ಗ್ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಪಾಲ್ ಈ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್
== ಸಂಭಂದದ ಸಮ್ಮನ ==
ಹರಿಹರ್ ನಗರೊಡು 8 ನವೆಂಬರ್ 1990 ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್, ಕೇರಳೊಡು 22 ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್. ಈ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು ಈ ಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸ್ ಆಂಡ್, 7 ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ 75 ದಿನೊಕುಲು ನಡತ್ಂಡ್, 5 ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ 100 ದಿನೊಕುಲು ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ನಡತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ 2 ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊಕುಲು ನಡತ್ಂಡ್. ಚರಿತ್ರಾಮ್ ಎನ್ನಿಲೂಡೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಂತುಡು, ಸಿದ್ದಿಕ್ ಈ ಚಿತ್ರ ಕಾಲೇಜ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ನಡುಟು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಯಶಸ್ವಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣ ಆಯೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್<ref>https://www.thenewsminute.com/flix/gandhinagar-2nd-street-nadodikkattu-malayalam-cinema-s-cult-comedy-classics-96499</ref>
== ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ==
ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಚಿತ್ರೊಗು ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ರಿಜಾಬಾವಾನ ವೈರಿ ಜಾನ್ ಹೊನೈ ನ ವರ್ಚಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಣೊನು ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಅಲ್ಲೆಪ್ಪೆ ಅಶ್ರಫ್, 2018ಡ್ ಸಫಾರಿ ಟಿವಿಗ್ ಕೊರ್ನ ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ರಿಜಾಬಾವಾನ ಅಭಿನಯೊನು ಚಿತ್ರೊಡು ಬೇತೆ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ ಗಮನೊನ್ ಸೆರಂಗ್ ದ್ ಚಿತ್ರೊದ ಮಾತಾ ರೀಮೇಕ್ ಲೆಡ್ ಜಾನ್ ಹೊನೈ ಪಾತ್ರೊನ್ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆರ್ ಒಫರ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್, ಅವೆನ್ ಆರ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. 2019ಡ್, ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್ ದ ನೀಲಿಮಾ ಮೆನನ್ ಬರೆಯೆರ್: "ಸಿದ್ದಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಲ್ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಂಭವ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಹಾಸ್ಯೊಡು ಎಂಚ ನುಗ್ಗುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ಹರಿಹರ್ ನಗರೊಡು ಇಂಚಿನ ಗಲಭೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಮೂರ್ಖ ಪಾತ್ರೊಲು - ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬ್ರಾಂಡ್ ದ ಸಿಲ್ಲಿನೆಸ್ ನ್ ತೋಜಾವುಂಡು, ಮುಕೇಶ್, ಜಗದೀಸ್, ಸಿದ್ದಿ ಅಸೋಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ರಾಣಿಲೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಅಪ್ಲೊಂಬ್ ಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಾಸ್ಯದ, ಫಿಲೋಮೆನಾ". ೨೦೦೮ಡ್, ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಈ ಚಿತ್ರೊನು "ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ" ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್
== ಮುಂದುವರಿಕೆಲು ==
ಮೂಲ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜೊಂಜಿ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಇನ್ ಹರಿಹರ್ ನಗರೊಡು ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್-ಜೋಡಿ ಸಿದ್ದಿಕ್-ಲಾಲ್ ನ ಲಾಲ್ ನಿರ್ದೇಶನೊಡು ಸಿಕ್ವೆಲ್ 2 ಹರಿಹರ್ ನಗರ ಉಂಡು. ಉಂದು ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಅಯಿತ ಯಶಸ್ಸ್ ದ ನಂತರ, ಅಯಿತ ಮುಂದುವರಿಕೆ, ಇನ್ ಘೋಸ್ಟ್ ಹೌಸ್ ಇನ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೦ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.
== ರಿಮೇಕ್ಸ್ ==
ಚಿತ್ರದ ವಿಶ್ವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಲು ಅಲ್ಲೆಪ್ಪೆ ಅಶ್ರಫ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿನವು. ಈ ಚಿತ್ರದ ತೆಲುಗು ರೀಮೇಕ್ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ಕೋಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣೆರ್ ₹ 5 ಲಕ್ಷದ ದಾಖಲೆ ಬೆಲೆಡ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಚಿತ್ರದ ತಮಿಳು ರೀಮೇಕ್ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ಆರ್.ಬಿ.ಚೌಧರಿ ₹ 2 ಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತೊಗು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ರದ್ದು ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ತಮಿಳುಡ್ ಎಂಜಿಆರ್ ನಾಗರಿಲ್ (೧೯೯೧) ಪಂಡ್ದ್ ತೆಲುಗುಡ್ ಮಧುರ ನಾಗರಿಲೋ (೧೯೯೧), ಕನ್ನಡೊಡು ನಾಗರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕರು (೧೯೯೨) ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಪರ್ದ ಹೈ ಪರ್ದ (೧೯೯೨) ಬೊಕ್ಕ ಧೋಲ್ (೨೦೦೭) ಪಂಡ್ದ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಪಿರಾಕ್ ದ ==
ಸಿದ್ದಿಕ್, ಜಗದೀಶ್ ಬೊಕ್ಕ ರಿಜಾಬಾವಾನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಒಂಜಿ ಮುನ್ನಡೆ ಆಂಡ್. ಮುಕೇಶ್ ನ ಸಂಭಾಷಣೆ, "ತೋಮಸುಕುಟ್ಟಿ ವಿಟ್ಟೋಡಾ" ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಚ್ ಫ್ರೇಸ್ ಆತ್ಂಡ್.
<nowiki>[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki>
q5i9xd6ryzuth6l3hyt70ri94osiji1
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು
0
27910
365515
2026-08-16T09:36:32Z
Ashwini Rai K
9755
"[[:kn:Special:Redirect/revision/1358495|ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹ]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು
365515
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|Name=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹ|Image=[[Image:Mahabalipuram, Pancha Rathas, Tamil Nadu, India.jpg|250px|The ''Rathas'' in Mahabalipuram]]|State Party={{flagicon|India}}[[ಭಾರತ]]|Type=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ|Criteria=i, ii, iii, iv|ID=249|Link=http://whc.unesco.org/en/list/249/|Region=[[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್]]|Year=1984|Session=8ನೆಯ|Extension=|Danger=}}
'''ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರೊಡ್ದ್ 65 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪಲ್ಲವ ಅರಸುಲು 7ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಅಯಿತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮಂಟಪೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಥೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನ್]] ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ರಥದ ಆಕಾರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.
ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ನಾಮಕರಣ
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು, ಚೆನ್ನೈಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಾಲ್ ಲೇನ್, ವಿಭಜಿತ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ತಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸಲೈ (ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ಬೊಕ್ಕ 49ಎ) ಮೂಲಕ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಂಡು (ಐಎಟಿಎ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ ಎಂಎಎ). ಈ ನಗರೊ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಒರಿನ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.<gallery>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|alt=Mahabalipuram elephant statue|<nowiki> ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಆನೆ ಮೂರ್ತಿ ||</nowiki>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:GraniteElephant.jpg|link=ಚಿತ್ರ:GraniteElephant.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.| ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಕಲ್ಲು ಆನೆ.
ಫೈಲ್:Mahab1.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahab1.JPG|alt=ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:Shore_Temple_01.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_01.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|alt=ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:01MamallapuramBeachView.jpg|link=ಚಿತ್ರ:01MamallapuramBeachView.jpg|alt=ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಕಡಲತೀರ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha_rathas-Mahabalipuram.jpeg|alt=ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಐನ್ ರಥೊಲು: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}{{ಭಾರತದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು}}
ei0w8sval3nywn5cbf7eie655dg47ej
365516
365515
2026-08-16T09:40:32Z
Ashwini Rai K
9755
365516
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ|Name=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನ ಸ್ಮಾರಕದ ಸಮೂಹ|Image=[[Image:Mahabalipuram, Pancha Rathas, Tamil Nadu, India.jpg|250px|The ''Rathas'' in Mahabalipuram]]|State Party={{flagicon|India}}[[ಭಾರತ]]|Type=ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ|Criteria=i, ii, iii, iv|ID=249|Link=http://whc.unesco.org/en/list/249/|Region=[[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್]]|Year=1984|Session=8ನೆದ|Extension=|Danger=}}
'''ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರೊಡ್ದ್ 65 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪಲ್ಲವ ಅರಸುಲು 7ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಅಯಿತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮಂಟಪೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಥೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನ್]] ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ರಥದ ಆಕಾರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref name=britmamalla/><ref name="Lochtefeld2002p399">{{cite book |author=James G. Lochtefeld |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M |url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch |url-access=registration |year=2002 |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-3179-8 |page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/n405 399] }}</ref>
ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ನಾಮಕರಣ
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು, ಚೆನ್ನೈಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಾಲ್ ಲೇನ್, ವಿಭಜಿತ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ತಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸಲೈ (ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ಬೊಕ್ಕ 49ಎ) ಮೂಲಕ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಂಡು (ಐಎಟಿಎ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ ಎಂಎಎ). ಈ ನಗರೊ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಒರಿನ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.<ref name=ghose582>{{cite book |author=Aruna Ghose |title=India |url=https://books.google.com/books?id=MEoyDwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Penguin |isbn=978-0-7566-8444-0 |page=582 }}</ref>
<gallery>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|alt=Mahabalipuram elephant statue|<nowiki> ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಆನೆ ಮೂರ್ತಿ ||</nowiki>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:GraniteElephant.jpg|link=ಚಿತ್ರ:GraniteElephant.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.| ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಕಲ್ಲು ಆನೆ.
ಫೈಲ್:Mahab1.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahab1.JPG|alt=ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:Shore_Temple_01.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_01.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|alt=ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:01MamallapuramBeachView.jpg|link=ಚಿತ್ರ:01MamallapuramBeachView.jpg|alt=ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಕಡಲತೀರ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha_rathas-Mahabalipuram.jpeg|alt=ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಐನ್ ರಥೊಲು: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
53p7qs972tyfkp6ybjrkdim62w5isdb
365517
365516
2026-08-16T09:44:33Z
Ashwini Rai K
9755
365517
wikitext
text/x-wiki
<ref>https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Search&profile=default&fulltext=Search&search=+Mahabalipuram+Group+of+Monuments&searchToken=a944ic7ean77potwt436mp8vy</ref>{{Infobox ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ
|Name = ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನ ಸ್ಮಾರಕದ ಸಮೂಹ
|Image = [[Image:Mahabalipuram, Pancha Rathas, Tamil Nadu, India.jpg|250px|The ''Rathas'' in Mahabalipuram]]
| State Party = {{flagicon|India}}[[ಭಾರತ]]
| Type = ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
|Criteria = i, ii, iii, iv
|ID = 249
|Link = http://whc.unesco.org/en/list/249/
| Region = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್]]
|Year = 1984
|Session = 8ನೆ
|Extension =
|Danger =
}}
'''ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರೊಡ್ದ್ 65 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪಲ್ಲವ ಅರಸುಲು 7ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಅಯಿತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮಂಟಪೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಥೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನ್]] ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ರಥದ ಆಕಾರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref name="Lochtefeld2002p399">{{cite book |author=James G. Lochtefeld |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M |url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch |url-access=registration |year=2002 |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-3179-8 |page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/n405 399] }}</ref>
ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ನಾಮಕರಣ
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು, ಚೆನ್ನೈಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಾಲ್ ಲೇನ್, ವಿಭಜಿತ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ತಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸಲೈ (ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ಬೊಕ್ಕ 49ಎ) ಮೂಲಕ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಂಡು (ಐಎಟಿಎ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ ಎಂಎಎ). ಈ ನಗರೊ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಒರಿನ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.<ref name=ghose582>{{cite book |author=Aruna Ghose |title=India |url=https://books.google.com/books?id=MEoyDwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Penguin |isbn=978-0-7566-8444-0 |page=582 }}</ref>
<gallery>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|alt=Mahabalipuram elephant statue|<nowiki> ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಆನೆ ಮೂರ್ತಿ ||</nowiki>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:GraniteElephant.jpg|link=ಚಿತ್ರ:GraniteElephant.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.| ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಕಲ್ಲು ಆನೆ.
ಫೈಲ್:Mahab1.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahab1.JPG|alt=ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:Shore_Temple_01.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_01.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|alt=ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:01MamallapuramBeachView.jpg|link=ಚಿತ್ರ:01MamallapuramBeachView.jpg|alt=ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಕಡಲತೀರ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha_rathas-Mahabalipuram.jpeg|alt=ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಐನ್ ರಥೊಲು: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
d93vyxp6vwjd0r7c7ig39sf0pag8uoj
365518
365517
2026-08-16T09:45:19Z
Ashwini Rai K
9755
365518
wikitext
text/x-wiki
'''ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರೊಡ್ದ್ 65 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪಲ್ಲವ ಅರಸುಲು 7ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಅಯಿತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮಂಟಪೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಥೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನ್]] ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ರಥದ ಆಕಾರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref name="Lochtefeld2002p399">{{cite book |author=James G. Lochtefeld |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M |url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch |url-access=registration |year=2002 |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-3179-8 |page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/n405 399] }}</ref>
ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ನಾಮಕರಣ
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು, ಚೆನ್ನೈಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಾಲ್ ಲೇನ್, ವಿಭಜಿತ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ತಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸಲೈ (ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ಬೊಕ್ಕ 49ಎ) ಮೂಲಕ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಂಡು (ಐಎಟಿಎ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ ಎಂಎಎ). ಈ ನಗರೊ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಒರಿನ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.<ref name=ghose582>{{cite book |author=Aruna Ghose |title=India |url=https://books.google.com/books?id=MEoyDwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Penguin |isbn=978-0-7566-8444-0 |page=582 }}</ref>
<gallery>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|alt=Mahabalipuram elephant statue|<nowiki> ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಆನೆ ಮೂರ್ತಿ ||</nowiki>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:GraniteElephant.jpg|link=ಚಿತ್ರ:GraniteElephant.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.| ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಕಲ್ಲು ಆನೆ.
ಫೈಲ್:Mahab1.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahab1.JPG|alt=ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:Shore_Temple_01.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_01.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|alt=ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:01MamallapuramBeachView.jpg|link=ಚಿತ್ರ:01MamallapuramBeachView.jpg|alt=ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಕಡಲತೀರ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha_rathas-Mahabalipuram.jpeg|alt=ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಐನ್ ರಥೊಲು: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
idytv2l2l2f4nk07gb8qta7qa6pjxha
365519
365518
2026-08-16T09:46:51Z
Ashwini Rai K
9755
365519
wikitext
text/x-wiki
'''ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರೊಡ್ದ್ 65 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪಲ್ಲವ ಅರಸುಲು 7ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಅಯಿತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮಂಟಪೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಥೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನ್]] ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ರಥದ ಆಕಾರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref name="Lochtefeld2002p399">{{cite book |author=James G. Lochtefeld |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M |url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch |url-access=registration |year=2002 |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-3179-8 |page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/n405 399] }}</ref><ref name="Geographic2008p154">{{cite book |author=National Geographic |title=Sacred Places of a Lifetime: 500 of the World's Most Peaceful and Powerful Destinations |url=https://books.google.com/books?id=jNqDFSxR8-MC&pg=PA154 |year=2008 |publisher=National Geographic Society |isbn=978-1-4262-0336-7 |page=154 }}</ref>
ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ನಾಮಕರಣ
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು, ಚೆನ್ನೈಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಾಲ್ ಲೇನ್, ವಿಭಜಿತ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ತಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸಲೈ (ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ಬೊಕ್ಕ 49ಎ) ಮೂಲಕ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಂಡು (ಐಎಟಿಎ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ ಎಂಎಎ). ಈ ನಗರೊ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಒರಿನ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.<ref name=ghose582>{{cite book |author=Aruna Ghose |title=India |url=https://books.google.com/books?id=MEoyDwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Penguin |isbn=978-0-7566-8444-0 |page=582 }}</ref>
<gallery>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|alt=Mahabalipuram elephant statue|<nowiki> ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಆನೆ ಮೂರ್ತಿ ||</nowiki>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:GraniteElephant.jpg|link=ಚಿತ್ರ:GraniteElephant.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.| ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಕಲ್ಲು ಆನೆ.
ಫೈಲ್:Mahab1.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahab1.JPG|alt=ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:Shore_Temple_01.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_01.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|alt=ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:01MamallapuramBeachView.jpg|link=ಚಿತ್ರ:01MamallapuramBeachView.jpg|alt=ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಕಡಲತೀರ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha_rathas-Mahabalipuram.jpeg|alt=ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಐನ್ ರಥೊಲು: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
k0avuzjyczwgkp0w3q4m4vuik1h7k79
365520
365519
2026-08-16T10:39:27Z
Ashwini Rai K
9755
365520
wikitext
text/x-wiki
'''ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರೊಡ್ದ್ 65 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪಲ್ಲವ ಅರಸುಲು 7ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಅಯಿತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮಂಟಪೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಥೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನ್]] ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ರಥದ ಆಕಾರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref name="Lochtefeld2002p399">{{cite book |author=James G. Lochtefeld |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M |url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch |url-access=registration |year=2002 |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-3179-8 |page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/n405 399] }}</ref>
ಈ ಜಾಗೆಡ್ 40 ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ತೆರೆಯಿನ ಗಾಳಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರೊಲು ಉಂಡು: ಗಂಗಾದ ಅವರೋಹಣ ಅತ್ತಂಡ ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ತಿನ ಜಾಗ.<ref name="Geographic2008p154">{{cite book |author=National Geographic |title=Sacred Places of a Lifetime: 500 of the World's Most Peaceful and Powerful Destinations |url=https://books.google.com/books?id=jNqDFSxR8-MC&pg=PA154 |year=2008 |publisher=National Geographic Society |isbn=978-1-4262-0336-7 |page=154 }}</ref><ref name=britmamalla/><ref name="Michell1977p133">{{cite book |author=George Michell |title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms |url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&pg=PA133 |year=1977 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-53230-1 |pages=131–134 }}</ref> ಈ ಗುಂಪುಡು ಕೆಲವು ವಿಭಾಗೊಲೆನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಉಂಡು: ಏಕಶಿಲೆದ ಮೆರವಣಿಗೆದ ರಥೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ರಥ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, 630 ಬೊಕ್ಕ 668 ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್; ಮಂಟಪ ವಿಹಾರೊಲು (ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯೊಲು) ಮಹಾಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶೈವಿತ, ಶಕ್ತಿ ಅತ್ತಂದೆ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ವೈಷ್ಣವ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಿಪಿಲೆಡ್ ನಿರೂಪಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್; ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರೊಲು (ವಿಶೇಷವಾದ್ ಬಾಸ್-ಪರಿಹಾರೊಲು); 695 ಬೊಕ್ಕ 722 ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಬೊಕ್ಕ 6ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬುದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು.
ಪಲ್ಲವ ವಂಶದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name=Unesco>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/249/ |title=Group of Monuments at Mahabalipuram |access-date=23 October 2012 |website=UNESCO World Heritage Convention |publisher=United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |archive-date=4 November 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051104085753/https://whc.unesco.org/en/list/249/ |url-status=live }}</ref><ref name=Advisory>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/249.pdf |title=Advisory body evaluation |access-date=23 October 2012 |publisher=UNESCO.org |archive-date=9 October 2022 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/249.pdf |url-status=live }}</ref> ವಸಾಹತು ಕಾಲೊದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಲೆಡ್ ಏಳು ಪಗೋಡೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು, ಅವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಮಮಲ್ಲಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಹಾಬಲಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೯೬೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಈ ಜಾಗೆನ್ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಂಡು.<ref>[http://asi.nic.in/asi_monu_whs_mahabalipuram.asp World Heritage Sites - Mahabalipuram] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517230724/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_mahabalipuram.asp |date=17 May 2018 }}, Archaeological Survey of India (2014)</ref>
''ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ನಾಮಕರಣ
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು, ಚೆನ್ನೈಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಾಲ್ ಲೇನ್, ವಿಭಜಿತ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ತಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸಲೈ (ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ಬೊಕ್ಕ 49ಎ) ಮೂಲಕ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಂಡು (ಐಎಟಿಎ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ ಎಂಎಎ). ಈ ನಗರೊ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಒರಿನ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.<ref name=ghose582>{{cite book |author=Aruna Ghose |title=India |url=https://books.google.com/books?id=MEoyDwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Penguin |isbn=978-0-7566-8444-0 |page=582 }}</ref>
<gallery>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|alt=Mahabalipuram elephant statue|<nowiki> ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಆನೆ ಮೂರ್ತಿ ||</nowiki>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:GraniteElephant.jpg|link=ಚಿತ್ರ:GraniteElephant.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.| ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಕಲ್ಲು ಆನೆ.
ಫೈಲ್:Mahab1.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahab1.JPG|alt=ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:Shore_Temple_01.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_01.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|alt=ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:01MamallapuramBeachView.jpg|link=ಚಿತ್ರ:01MamallapuramBeachView.jpg|alt=ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಕಡಲತೀರ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha_rathas-Mahabalipuram.jpeg|alt=ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಐನ್ ರಥೊಲು: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
hbyafzmxt3dxvjz2con3uf4tuqw3vdj
365521
365520
2026-08-16T10:40:49Z
Ashwini Rai K
9755
365521
wikitext
text/x-wiki
'''ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರೊಡ್ದ್ 65 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪಲ್ಲವ ಅರಸುಲು 7ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಅಯಿತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮಂಟಪೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಥೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನ್]] ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ರಥದ ಆಕಾರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref name="Lochtefeld2002p399">{{cite book |author=James G. Lochtefeld |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M |url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch |url-access=registration |year=2002 |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-3179-8 |page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/n405 399] }}</ref>
ಈ ಜಾಗೆಡ್ 40 ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ತೆರೆಯಿನ ಗಾಳಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರೊಲು ಉಂಡು: ಗಂಗಾದ ಅವರೋಹಣ ಅತ್ತಂಡ ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ತಿನ ಜಾಗ.<ref name="Geographic2008p154">{{cite book |author=National Geographic |title=Sacred Places of a Lifetime: 500 of the World's Most Peaceful and Powerful Destinations |url=https://books.google.com/books?id=jNqDFSxR8-MC&pg=PA154 |year=2008 |publisher=National Geographic Society |isbn=978-1-4262-0336-7 |page=154 }}</ref><ref name="Michell1977p133">{{cite book |author=George Michell |title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms |url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&pg=PA133 |year=1977 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-53230-1 |pages=131–134 }}</ref> ಈ ಗುಂಪುಡು ಕೆಲವು ವಿಭಾಗೊಲೆನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಉಂಡು: ಏಕಶಿಲೆದ ಮೆರವಣಿಗೆದ ರಥೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ರಥ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, 630 ಬೊಕ್ಕ 668 ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್; ಮಂಟಪ ವಿಹಾರೊಲು (ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯೊಲು) ಮಹಾಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶೈವಿತ, ಶಕ್ತಿ ಅತ್ತಂದೆ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ವೈಷ್ಣವ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಿಪಿಲೆಡ್ ನಿರೂಪಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್; ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರೊಲು (ವಿಶೇಷವಾದ್ ಬಾಸ್-ಪರಿಹಾರೊಲು); 695 ಬೊಕ್ಕ 722 ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಬೊಕ್ಕ 6ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬುದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು.
ಪಲ್ಲವ ವಂಶದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name=Unesco>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/249/ |title=Group of Monuments at Mahabalipuram |access-date=23 October 2012 |website=UNESCO World Heritage Convention |publisher=United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |archive-date=4 November 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051104085753/https://whc.unesco.org/en/list/249/ |url-status=live }}</ref><ref name=Advisory>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/249.pdf |title=Advisory body evaluation |access-date=23 October 2012 |publisher=UNESCO.org |archive-date=9 October 2022 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/249.pdf |url-status=live }}</ref> ವಸಾಹತು ಕಾಲೊದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಲೆಡ್ ಏಳು ಪಗೋಡೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು, ಅವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಮಮಲ್ಲಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಹಾಬಲಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೯೬೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಈ ಜಾಗೆನ್ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಂಡು.<ref>[http://asi.nic.in/asi_monu_whs_mahabalipuram.asp World Heritage Sites - Mahabalipuram] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517230724/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_mahabalipuram.asp |date=17 May 2018 }}, Archaeological Survey of India (2014)</ref>
''ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ನಾಮಕರಣ
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು, ಚೆನ್ನೈಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಾಲ್ ಲೇನ್, ವಿಭಜಿತ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ತಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸಲೈ (ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ಬೊಕ್ಕ 49ಎ) ಮೂಲಕ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಂಡು (ಐಎಟಿಎ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ ಎಂಎಎ). ಈ ನಗರೊ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಒರಿನ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.<ref name=ghose582>{{cite book |author=Aruna Ghose |title=India |url=https://books.google.com/books?id=MEoyDwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Penguin |isbn=978-0-7566-8444-0 |page=582 }}</ref>
<gallery>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|alt=Mahabalipuram elephant statue|<nowiki> ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಆನೆ ಮೂರ್ತಿ ||</nowiki>
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:GraniteElephant.jpg|link=ಚಿತ್ರ:GraniteElephant.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.| ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಕಲ್ಲು ಆನೆ.
ಫೈಲ್:Mahab1.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahab1.JPG|alt=ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:Shore_Temple_01.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_01.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|alt=ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:01MamallapuramBeachView.jpg|link=ಚಿತ್ರ:01MamallapuramBeachView.jpg|alt=ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಕಡಲತೀರ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha_rathas-Mahabalipuram.jpeg|alt=ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಐನ್ ರಥೊಲು: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
</gallery>
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
d0bei68v1la3vcfdbmyzpt0rhhrasm7