ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ- ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tcy">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>tcywiki</dbname>
    <base>https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಸೇಸೊ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಫೈಲ್</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗೊ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ತಡ್ಯ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ- ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4520</id>
    <revision>
      <id>365698</id>
      <parentid>350471</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kishore Kumar Rai</username>
        <id>222</id>
      </contributor>
      <origin>365698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1325" sha1="0oas8qb1ncinsm30apjwq43waqmxfqo" xml:space="preserve">{{multiple issues|{{Stub|date=ದಸಂಬರ್ ೨೦೨೫}}
{{Unreferenced}}}}

[[ಫೈಲ್:Badagabettu Credit Co-Operative Society.png|thumb|ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ]]
ಉಡುಪಿಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸೊಸೈಟಿಡ್ &quot;ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ&quot; ಪನ್ಪಿನಲ ಒಂಜಿ. ಕಿನ್ಯ ಒಂಜಿ ಕೋಣೆಡ್ ಶುರುವಾತಿನ ಉಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇನಿಕ್ ಏಳ್ ಶಾಖೆಲ್ಡ್ ಬೊಳೆತ್ದ್ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೊವೊಂದುಂಡು. [[ಉಡುಪಿ]] ಮಿಶನ್ ಕಂಪೌಂಡ್ಡ್ ನೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆ ಉಂಡು. ಇಂದ್ರಾಳಿ, ಬೈಲೂರು, ಉದ್ಯಾವರ, ಅಂಬಾಗಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಪೆ ಶಾಖೆಲೊಡು ತನ್ನ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೊವೊಂದುಂಡು. ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾ

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]</text>
      <sha1>0oas8qb1ncinsm30apjwq43waqmxfqo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365719</id>
      <parentid>365698</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:31:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>fix source</comment>
      <origin>365719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1665" sha1="b5rpk9sp8mmzcdkl0jcowlywrlezbcv" xml:space="preserve">[[ಫೈಲ್:Badagabettu Credit Co-Operative Society.png|thumb|ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ]]
ಉಡುಪಿಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸೊಸೈಟಿಡ್ '''ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ''' ಪನ್ಪಿನಲ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಒಂಜಿ ಕೋಣೆಡ್ ಶುರುವಾತಿನ ಉಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇನಿಕ್ ಏಳ್ ಶಾಖೆಲ್ಡ್ ಬೊಳೆತ್ದ್ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೊವೊಂದುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kundapura: ಬಡಗಬೆಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕೋ - ಆಪರೇಟಿವ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಉಡುಪಿ {{!}} Udayavani - Latest English News, Udayavani Newspaper |url=https://udayavani.com/udupi-news/kundapura-badagabettu-credit-co-operative-society-udupi-185031?lang=htQPxjbsre |access-date=18 August 2026 |work=Udayavani |date=21 May 2026 |language=kn}}&lt;/ref&gt; [[ಉಡುಪಿ]] ಮಿಶನ್ ಕಂಪೌಂಡ್ಡ್ ನೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆ ಉಂಡು. ಇಂದ್ರಾಳಿ, ಬೈಲೂರು, ಉದ್ಯಾವರ, ಅಂಬಾಗಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಪೆ ಶಾಖೆಲೊಡು ತನ್ನ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೊವೊಂದುಂಡು. ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾ

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]</text>
      <sha1>b5rpk9sp8mmzcdkl0jcowlywrlezbcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>4774</id>
    <revision>
      <id>365655</id>
      <parentid>365394</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T16:02:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proposal: Standardizing Latin Digits for Dates, Times, and Math Calculations in Tulu Wikipedia */</comment>
      <origin>365655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35532" sha1="44km0qbav8tx9fmbkurtju3kzhc4yi7" xml:space="preserve">{{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ಪಾತೆರಕತೆ|alpha=yes|'''ಚಾವಡಿ''' [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ ಬಗೆಟ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಸೊಲೆನ ಬಗೆಟ್, ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಪಾಡುನ ಮೀಚಿಲ್ ಪುಟೊ.
*ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಲೇಕನೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸಯಿನ ಪಟ್ಟಾಂಗೊಲೆನ್ ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಸೇರಾಲೆ.
*ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಲೇಕನೊಗು ಸೇರಾಯರ ಬೋಡಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿದ ಬಗೆಟ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಆವೊಡಾಪುನ ಬೇಲೆದ ಬಗೆಟ್ ಬರೆದ್ ದೀಡ್‍ಲೆ.
*ಇತ್ತೇ ಇಪ್ಪುನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಪೊಸ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆನ್ ಸೇರಾಪುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಒರೊ ನಾಡ್‍ದ್ ತೂಲೆ.
*ಇಸೇಸೊ ಪುಟೊಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾಲಿಸಿಲೆನ್ (ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ್)‌ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾತೆ.
*ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡ್ದ್ ಚಿತ್ರೊಗಾತ್ರೊ ಇಪ್ಪುನ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ಲೆನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ನಕಲ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲು ದುಂಬುಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಲೆ.
|ವಿಪಿ:ಚಾ|WP:VPPOL}}
{{Archive box|
{{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}}
*[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ಪಿರಾಕ್‌ತ ಚಾವಡಿದ ಪಾತೆರಕತೆತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]]
}}
__NEWSECTIONLINK__
__TOC__&lt;div id=&quot;below_toc&quot;&gt;&lt;/div&gt;
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]]
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]]
{{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config
|archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)d
|algo = old(30d)
|counter = 1
|archiveheader = 
|minthreadstoarchive = 1
|minthreadsleft = 2
|key = c8ef14985778fd1d5adc8ebcf551ddce
}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;!-- Please do not change the key value above --&gt;
&lt;!--- don't write above/ಈ ಮಿತ್ತುಡ್ ಒವ್ವೆ ಬರವು ಬರೆವೊಡ್ಚಿ ---&gt;
{{clear}}

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ೧೭:೫೫, ೨೪ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards, ''Communications Team, WCI 2026''

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kuldeepburjbhalaike|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೧೫, ೨೬ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
== ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದ 2026ದ ಪ್ರಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಲೇಖನ, ವಿಕಿಡಾಟ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಆಯೋಜನೆ ==

ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಪಾಲ್‌ದೆತೊನ್ಲೆ.
*[[ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿಂಗೊಳು 2026]]--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatharai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vinoda mamatharai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೨೮, ೨೭ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)

== Wiki Intership Program in Kannada- Tulu Languages ==

&lt;div style=&quot;width: 95%; padding: 0.5em; border: 5px solid transparent; border-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px) 1; margin-bottom: 1em; font-size: 95%; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;hr style=&quot;border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);&quot; /&gt;
[[File:KLW-wiki-kn.svg|40px|link=https://klw-2024-25.toolforge.org/]] '''ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'''
&lt;hr style=&quot;border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);&quot; /&gt;
English:'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|Kannada–Tulu WikiLearn Internship Program]]''' is a structured capacity-building initiative based on the 7-week WikiLearn course, where selected interns participate in creating new articles, improving existing articles, proofreading Wikisource pages, creating and enhancing Wikidata items, uploading media files to Commons on Kannada, Tulu Wikipedia, and Wikisource through project-based learning over a 45-day to 3-month period with weekly mentoring and progress check-ins, and successful participants are awarded certificates and community recognition. For more information check this [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] page.

Kannada:'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]'''ವು ೭-ವಾರಗಳ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮತ್ತು ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಾಡುವುದು, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವರ್ಧಿಸುವುದು, ಕಾಮನ್ಸ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ೪೫-ದಿನಗಳಿಂದ ೨-ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ.

Tulu=
'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]''' ೭-ವಾರೊದ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ನ್ ಆಧಾರಿಸಾದ್ ರೂಪಿಸಾಯಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು, ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿನ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳೆಡ್ ಪೊಸ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವಡಿಪ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಸುಧಾರಿಸುನಿ, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟೊಲೆನ್ ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಧಿಸುನಿ, ಕಾಮನ್ಸ್ಗ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಲೆನೊಟ್ಟಿಗೆ 45-ದಿನೊಡ್ದು 2-ತಿಂಗೊಲು ಅವಧಿಡ್ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆದ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸವುನಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರೊಲು ಕೊರ್ಪುವೆರ್. ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್ ಈ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟೊನು ತೂಲೆ.
}}

Thank you,ಧನ್ಯವಾದಗಳು,ಸೊಲ್ಮೆಲು ---&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೦:೩೨, ೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:A826@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:A826/Kannada-Tulu_Project_talk_pages&amp;oldid=30876200 --&gt;
:ಮೋಕೆತ ಎಡ್ಡೆಪುಲು --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೧೪, ೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

==  Logo change for 10th anniversary ==
{{tracked|T434176|resolved}}
I would like to propose a logo change for our 10th anniversary celebration. The new logo will be used for a duration of three months.
&lt;gallery caption=&quot;Updated logos&quot; widths=&quot;180px&quot; heights=&quot;120px&quot;&gt;
File:Wikipedia-logo-v2-tcy-10-alt.svg|WP 10 sitelogo for legacy vector skin
File:WP10 Vector 2022 LOGO-tcy.svg|WP10 wordmark for vector 2022 skin
File:WP10 Vector 2022 LINE-tcy.svg|WP10 tagline for vector 2022 skin
&lt;/gallery&gt; [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೪೭, ೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

==== Discussion for logo update====
# i will support as proposer [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೫೦, ೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# Support - [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೫೪, ೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# Support--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೦೧, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# I Support. This logo need Tulu Wikipedia 10th Anniversary --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೪೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# Support ---[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Yakshitha|Yakshitha]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Yakshitha|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೫೨, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# {{support}} --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Prajna gopal|Prajna gopal]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Prajna gopal|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೪೯, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

== ಸಮುದಾಯೊದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಪಡೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನೊ ==

ಮಾತರೆಗ್ಲಾ ನಮಸ್ಕಾರೊ,

ಈರ್ ಮಾತ ಉಷಾರ್ ಉಲ್ಲಾರ್ ಪಂದ್ ಎನ್ನುವೊ!

ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಕಾರೊನ್ ಬಲಪಡುಪಾಯೆರೆ [[m:Indic_MediaWiki_Developers_User_Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] (IMDUG) ಭಾರತೊದಾದ್ಯಂತೊ ಉಪ್ಪುನ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್ಂಡ್.

ಕಳೆದ ವರ್ಸೊ, ರಡ್ಡ್ ಬಾಸಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಕೆಲಸೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಲೆನ್ ಅರ್ಥೊ ಮಲ್ತೊಂದು ಸಹಕಾರೊದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಗುರುತಿಸೆರೆ ನಮ [[m:Indic_Community_Task_Force_2025|Indic Community Task Force 2025]] ಸೌಲಭ್ಯೊನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತೊ. ನಮಕ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಅನುಭವೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಲಹೆಲೆನ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್, ಮಾತಾ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ತಲುಪೆರೆ ಈ ವರ್ಸೊ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೊ. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸಮುದಾಯೊನ್ ತಲುಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ಓಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಪೋರ್ಟ್ ಅಗತ್ಯೊ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಅರ್ಥೊ ಮಲ್ಪುನೆ ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶೊ.

=== ನಮಕ್ ದಾದ ಬೋಡು? ===
ಈರೆನ ಸಮುದಾಯೊರ್ದು ಒರಿ ಅತ್ತಂಡ ರಡ್ಡ್ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಈ ತಿರ್ತ್‌ದ ವಿವರೊಲೆನ್ ಪಟ್ಟೊನೆರೆ ಲೆಪ್ಪೊಲು ಕೊರ್ಪೊ:

* ಈರೆನ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊದ ಪುದರ್.
* ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಯಾಯ ಸಮುದಾಯೊದ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿ.
* ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊ ಆಯಿನ ಸಂಪರ್ಕಿತರೆನ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಯೂಸರ್ ನೇಮ್.
* ಈರೆನ ಸಮುದಾಯೊದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಲು, ಅಗತ್ಯೊಲು ಅತ್ತಂಡ ಆದ್ಯತೆಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರೊ.

ಉಂದೆಟ್ ಈ ತಿರ್ತ್‌ದ ವಿಷಯೊಲು ಸೇರ್ದಿಪ್ಪೊಲಿ:

* ಎಡಿಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಅತ್ತಂಡ ಗಸ್ತು (patrolling) ಮಲ್ಪುನ ಸರಿ ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನ ಕೆಲಸೊಲು.
* ಈರೆನ ಸಮುದಾಯೊಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಲು, ಟೂಲ್‌ಲು ಅತ್ತಂಡ ಬಾಟ್‌ಲು.
* ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅತ್ತಂಡ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್‌ಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ ಸವಾಲುಲು.
* ಕೊಡುಗೆದಾರರೆಗ್ ಎದುರಾಪಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಲು.
* ಈರೆನ ಸಮುದಾಯೊದ ಬೇರೆ ವಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆದ್ಯತೆಲು.

=== ಭಾಗವಹಿಸುನೆ ಎಂಚ ===
ದಯವಿತ್ತ್ ಸಮುದಾಯೊದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ [[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog](https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog) form] ನ '''೧೮ ಆಗಸ್ಟ್'''ದ ಉಲಾಯಿ ದಿಂಜಲೆ.

ಈರೆನ ಸಮುದಾಯೊಗ್ ಇಷ್ಟೊ ಇತ್ತೆಂಡ, ಈ ಸಂದೇಶೊಗು ನೇರವಾದ್ ಮರುಉತ್ತರೊ ಕೊರ್ಪೆರೆಲಾ ಈರೆಗ್ ಸ್ವಾಗತೊ.

=== ದುಂಬುಗ್ ದಾದ ಆಪುಂಡು? ===
ಸಂಗ್ರಹಿಸಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿಲು ನಮಕ್ ಉಂದೆಕ್ ಸಾಯೊ ಮಲ್ಪುಂಡು:

* ದುಂಬುದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರೊಗ್ ಸಮುದಾಯೊದ ಸಂಪರ್ಕಿತರೆನ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ.
* ಭಾರತೀಯ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಅರ್ಥೊ ಮಲ್ತೊಂದು ಆದ್ಯತೆ ಕೊರೆರೆ.
* ಗಮನೊ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಾಯಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಪೋರ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದಾಯೊದ ಕೆಲಸೊಲೆನ್ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ.
* ಸೂಕ್ತವಾಯಿನ ಜಾಗೆಡ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಡೆವಲಪರ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಯೋಜನೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕೊ ಮಲ್ಪೆರೆ.

ಈರ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪಟ್ಟಿನ್ ನಮ ಜಾಗ್ರತೆಡ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ಪುವುವೊ, ಆಂಡ ಸಪೋರ್ಟ್ ಕೊರ್ಪಿನವು ಕೋರಿಕೆದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ, ಯೂಸರ್ ಗ್ರೂಪ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕರೆನ ಸಮಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಲಭ್ಯವಿಪ್ಪುನ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಆಧಾರಿತವಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಮಾತ ಕೋರಿಕೆನ್ ತಕ್ಷಣೊ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯೊ ಆಯಿಜಿಂಡಲಾ, ಸಾಧ್ಯವಾಯಿನಷ್ಟು ಸಮುದಾಯೊದ ಅಗತ್ಯೊಲೆಗ್ ಆದ್ಯತೆ ಕೊರ್ದು ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಬೊಕ್ಕ ಸೂಕ್ತವಾಯಿನ ಜಾಗೆಡ್ ಸೂಕ್ತ ಡೆವಲಪರ್‌ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಾತ ಪ್ರಯತ್ನೊ ಮಲ್ಪುವುವೊ.

ಈರೆನ ಸಮುದಾಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಕೈಜೋಡಿಸಾದ್ ಕೆಲಸೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾತೊಂದು ಉಲ್ಲೊ!

'''Best wishes,'''

''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Proposal: Standardizing Latin Digits for Dates, Times, and Math Calculations in Tulu Wikipedia ==
{{Tracked|T435117|open}}
Hello everyone,

I am writing in reference to [[Special:Permalink/363637#ತುಳುಟು ಅಂಕೆನ್ ಗಳಸುನ ಬಗೆಟ್]] to support the proposal regarding the usage of Latin digits (0, 1, 2, 3...) alongside or in place of Kannada digits (೦, ೧, ೨, ೩...) on Tulu Wikipedia.

Standardizing Latin digits for specific technical areas provides several practical benefits:

* '''Mathematical Calculations:''' Simplifies formulas, equations, and technical data display.
* '''Dates &amp; Times:''' Improves compatibility with automated templates, timestamps, and system functions.
* '''Readability &amp; Search:''' Makes content easier to search and navigate for broader audiences across different platforms.

I strongly support implementing this change where necessary to improve Wikipedia's technical functionality while maintaining the linguistic integrity of Tulu content.

Please share your thoughts and join the discussion! [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೨೪, ೧೦ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

===discussion/support===
# Support ---[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೦೫, ೧೦ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# I suggest the use of Indo Arabic digits (0,1,2,3,..) etc. in Infoboxes, mathematical formulas, etc., and use of Kannada digits (೦,೧,೨,೩,..) also in article texts. -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pavanaja|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೪೨, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# Support.  Tulu language numerals use the Kannada script. However, it would be better to use English numerals in Tulu writing. While English numerals are used across all templates, Kannada numbers are getting mixed into the middle during translation. For now, let Tulu use English numerals. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೧:೦೨, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
#{{support}} --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Prajna gopal|Prajna gopal]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Prajna gopal|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
#{{support}} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Ashay vb|Ashay vb]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Ashay vb|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೦೦, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# {{support}} --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Saroja MK|Saroja MK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Saroja MK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೨೨, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# {{support}} -- ಎನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಉಂಡು --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೫೦, ೧೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

==ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ ೨೦೨೬==
{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದಕೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಅವಕಾಶ. ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿಶೇಷ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನೊನು ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಅಭಿಯಾನೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಲಕ, ತುಳು ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಲೆಡ್ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಿಸೆರೆ ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.

'''ಅಭಿಯಾನೊದ ಅವಧಿ:'''
📅 ೧೫-೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬

ಈ ಅಭಿಯಾನೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಪುನಕುಲು:&lt;br&gt;
✍️ ಪೊಸ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾವೊಲಿ&lt;br&gt;
📝 ಇತ್ತಿನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ&lt;br&gt;
🌏 ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಜಗತ್ತ್ ಗ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪೊಲಿ&lt;br&gt;
'''ಬೊಮ್ಮಾನೊಲು'''
ತುಳು ಸಮುದಾಯದ ಸುರುತ 3 ವಿಜೇತರೆಗ್ &lt;br&gt;
🥇 ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ₹10,000/-&lt;br&gt;
🥈 ರಡ್ಡನೆ ಬಹುಮಾನ – ₹5,000/-&lt;br&gt;
🥉 ೩ನೇ ಬಹುಮಾನ – ₹3,000/-&lt;br&gt;

📜 '''ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರೊನುಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು'''.

ಅಂಚಾದ್, ಮಲ್ಲ ಬಹುಮಾನ ಗೆಂದರೆ ತಯಾರಾದ್ ಉಪ್ಪುಲೆ!
ನಿಕ್ಲೆನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಕೌಶಲ್ಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಗ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪರಂಪರೆನ್ ಭಾರತೊಗು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನೊಡು ಭಾಗಿಯಾಲೆ.

👉 ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಭಿಯಾನದ ಮಾಹಿತಿ, ನಿಯಮ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ:
https://w.wiki/TP4v

ಬಲೆ, ಎಡಿಟ್ ಮಲ್ಪುಗ... ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಪಾಲ್ ಗೆತ್ತೊನ್ಗ... ಬೊಮ್ಮಾನ ಗೆಂದುಗ! 🏆🌏[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]])
|}

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊದ ಸಂಭ್ರಮದ ಉಚ್ಚಯ ==
&lt;div style=&quot;background: #fffdf5; border: 2px solid #800000; border-radius: 8px; padding: 18px; margin: 15px auto; font-family: sans-serif; color: #222; line-height: 1.6;&quot;&gt;
&lt;!-- Banner Header --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; border-bottom: 2px solid #ffe082; padding-bottom: 10px; margin-bottom: 15px;&quot;&gt;
&lt;h2 style=&quot;color: #d84315; margin: 0 0 5px 0; border: none; font-size: 22px;&quot;&gt;[[File:TCYWIKI-10_(word).svg|125px]] ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೦ನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ [[File:Wikipedia-logo-v2-tcy-10-alt.svg|70px]]&lt;/h2&gt;
&lt;p style=&quot;margin: 0; font-weight: bold; color: #555;&quot;&gt;ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು!&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆವೊಂದುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;!-- Key Event Details --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #fff8e1; border-left: 4px solid #ff8f00; padding: 10px 14px; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📅 ತಾರೀಕ್:&lt;/b&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13&lt;br&gt;&lt;b&gt;📍 ಜಾಗೆ:&lt;/b&gt; ಕುಡ್ಲ (ಜಾಗೆ ನಿಗಾಂಟಾತ್ಜಿ)&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ತಂಡೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟೊಂದು, ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲ್ನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಇಪ್ಪುನಂನೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎಂಕುಲು ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲ.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಈ ಲೇಸ್ಗ್ ಸಕಾಯೊ ಕೊರಿಯರ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ದಯಮಲ್ತ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ. ಪಾಲ್ ದೆತೊನಿಯರ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಬೆರಸಾಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಕುಸಿಯಾಪುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಲಪುನೆ - ವಿಸೇಸವಾದ್ ಒನಸ್ ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಯರ ದಯಮಲ್ತ್ ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿಗ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ.&lt;/p&gt;
&lt;!-- CTA Registration Button --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin: 20px 0; background: #fff8e1; color: #ffffff !important; padding: 10px 20px; text-decoration: none; font-weight: bold; border-radius: 4px; display: inline-block;&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSenIOP2YtOn3bbxSU2ijO5YeYveIECUu_UovVREKz7Iy-jkjg/viewform?usp=dialog📝 ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ಪಿ]&lt;/div&gt;
&lt;!-- Note Box --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #e8f5e9; border: 1px solid #c8e6c9; border-radius: 4px; padding: 10px 14px; font-size: 14px; color: #1b5e20; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📌 ಗಮನಿಸಲೆ:&lt;/b&gt; ನಮೊ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬಜೆಟ್ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೆ. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ನೆರೆಕರೆ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆದಗ್ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಬೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೂರೊದ ಜಿಲ್ಲೆದಕ್ಲ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನೆಗ್ ಬೆಂಬಲೊ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೊ. ದೂರೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪೊಡು, ಅಂಚನೆ ವನಸ್ಗ್ ಪನೊಡು ಪನ್ಪುನ ನೆಲೆಟ್ ನಿಕ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬೆ ಪನ್ಲೆಂದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಕುಡ್ಲದ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ 10 ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೊ! 🙌&lt;/p&gt;
&lt;!-- Signature --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: right; margin-top: 15px; font-size: 14px; color: #666; border-top: 1px solid #eee; padding-top: 8px;&quot;&gt; ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ತಯಾರಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಸೊಲ್ಮೆಲು.&lt;br&gt;  &lt;b&gt;ಈವೆಂಟ್ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟರ್&lt;/b&gt;, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸಾಚರಣೆ&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kuldeepburjbhalaike|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೦೨, ೧೩ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>44km0qbav8tx9fmbkurtju3kzhc4yi7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಹಂಪಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4880</id>
    <revision>
      <id>365654</id>
      <parentid>282574</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T15:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shreelatha.Halemane</username>
        <id>6351</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ</comment>
      <origin>365654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114913" sha1="jexz5q7xpvt2ss8k1h5xspo64kj4qey" xml:space="preserve">[[File:Hampi-Old-And-New.jpg|thumb|Hampi-Old-And-New]]
[[File:VirupakshaTemple Hampi.jpg|thumb|ಹಂಪಿದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊ]]
ಹಂಪಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಹಂಪೆ (ಕನ್ನಡ: [hɐmpe]), ಹಂಪಿಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಭಾರತೊದ ಪೂರ್ವ-ಮಧ್ಯ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕೊ]]ದ [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಹಂಪಿ]] ಪಟ್ಟಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ. ಹಂಪಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ದುಂಬು ಉಂಡು; ಉಂದು ರಾಮಾಯಣ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುರಾಣೊಲೆಡ್ ಪಂಪ ದೇವಿ ತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಹಂಪಿ ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು, [[ವಿರೂಪಾಕ್ಷ]] ದೇವಸ್ಥಾನ, ಒಂಜಿ ಸಕ್ರಿಯ ಆದಿ ಶಂಕರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ ಹಳೆಯ ನಗರೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ವಿವಿಧ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಉಂಡು.

ಹಂಪಿ 1336 ಡ್ದ್ 1565 ಮುಟ್ಟ (ವಿಜಯನಗರ ಪಂಡ್ದ್) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಪಗ ಅಯಿನ್ ಬುಡುದು ಪೋಯೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆದ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆರ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಕುಲು ಬುಡ್ದು ಪೋಯಿನ ವೃತ್ತಾಂತೊಲು ಪನ್ಪುಂಡು, ಹಂಪಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿತ್ತ ಬರಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸಮೃದ್ಧ, ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ಭವ್ಯ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಟ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಹಂಪಿ-ವಿಜಯನಗರ 1500 ಡ್ ಬೀಜಿಂಗ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ದ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದ್ ಉಂಡು, ಬಹುಶಃ ಆ ಕಾಲೊಡು ಭಾರತದ ಅತಿ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರ ಆದ್ ಪರ್ಷಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸುಲ್ತಾನೆರೆನ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಕೈತಲ್ ಸೋತುಂಡ್; ಅಯಿತ ರಾಜಧಾನಿನ್ 1565ಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯೊಲು ಗೆಂದಿಯೆರ್, ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಂಪಿ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ಉಂತುಂಡು. 

ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ನೆಲೆಯಾತಿನ, 13 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (8.1 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಹೊಸಪೇಟೆ ನಗರೊಡು ಹಂಪಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಊರುಗು ಸಮೀಪೊಡು, ಹಂಪಿದ ಅವಶೇಷೊಲು 4,100 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (16 ಚದರ ಮೈಲ್) ಡ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ 1600 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಳಿಯಿನ ಮಲ್ಲ ಹಿಂದೂಲೆನ &quot;ಕಠಿಣ, ಭವ್ಯವಾದ್ ತಾಣ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ರಾಜ್ಯೊಡು &quot;ಕೋಟೆಲು, ನದಿ ತೀರೊದ ಲಕ್ಷಣೊಲು, ರಾಜಮನೆತನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ದೇಗುಲೊಲು, ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಸಭಾಂಗಣೊಲು, ಮಂಡಪೊಲು, ಸ್ಮಾರಕ ರಚನೆಲು, ನೀರ್ ದ ರಚನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ

== ವ್ಯಾಕರಣ ==
ಈ ಪುದರ್ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿತ ಪಂಪ ಪನ್ಪಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ಪುದರ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಹಂಪಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಕನ್ನಡ ಪುದರ್ ಹಂಪೆ ದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ.&lt;ref&gt;https://whc.unesco.org/en/list/241&lt;/ref&gt;

[[File:Hampi Vijayanagara in early 16th century, South India.jpg|thumb|Hampi Vijayanagara in early 16th century, South India]]

== ಸ್ಥಳ ==
ಹಂಪಿ ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಗಡಿ ಸಮೀಪೊಡು [[ತುಂಗಭದ್ರ]] ನದಿತ ತೀರೊಡು ಉಂಡು[[. ಬಾದಾಮಿ]] ಬೊಕ್ಕ ಐಹೊಳೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಗು 140 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (87 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು.

ಹಂಪಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದ—ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಪಂಪ-ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕಿಷ್ಕಿಂಧ-ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತ್ತಂಡ ಭಾಸ್ಕರ-ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ್ ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್—ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿನ ಬೇತೆ ಪುದರ್ ಪಂಪ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್. ಪುರಾಣೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಕನ್ಯೆ ಪಾರ್ವತಿ (ಶಿವನ ದುಂಬುದ ಪತ್ನಿ ಸತಿನ ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಒಂಟಿ ತಪಸ್ವಿ ಶಿವನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ನಿಶ್ಚಯ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅಲೆನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಅಲೆನ ಆಸೆನ್ ತೆರಿದ್ ಅಲೆನ್ ನಿರುತ್ಸಾಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಆಂಡ ಅಲೆನ ಆಸೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸವೆರ್. ಶಿವ ಯೋಗ ಧ್ಯಾನೊಡು ಕಳೆದು ಪೋಯೆರ್, ಲೋಕೊಗು ಅಜ್ಞಾತರಾಯೆರ್; ಪಾರ್ವತಿ ತನ್ನನ್ ಜಾಗೃತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಆರೆನ ಗಮನ ಸೆರವುನ ಸಹಾಯೊಗು ದೈವೊಲೆಗ್ ಮನವಿ ಮಲ್ಪುವೆ. ಶಿವನ್ ಧ್ಯಾನೊಡ್ದ್ ಜಾಗೃತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಇಂದ್ರೆ ಕಾಮದೇವನ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್ - ಆಸೆ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಪ್ರೀತಿ, ಆಕರ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನೇಹದ ಹಿಂದೂ ದೇವೆರ್. ಕಾಮ ಶಿವನ್ ತಲುಪಿದ್ ಕಾಮಭಾವದ ಬಾಣ ಚೈತಾ| ಶಿವ ತನ್ನ ಹಣೆಟ್ ಮೂಜಿನೆ ಕಣ್ಣ್ ನ್ ತೆರೆದ್ ಕಾಮನ್ ದಗ್ಗಾದ್ ಭಸ್ಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=OpxeaYQbGDMC&amp;pg=PA18&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;

[[ಪಾರ್ವತಿ]] ಶಿವನ್ ಗೆಂದಿಯೆರೆ ತನ್ನ ಆಸೆನ್ ಅತ್ತಂದೆ ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪೊನು ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ; ಅಲೆನ್ ಅಯನಲೆಕನೆ ಜೀವನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಡ್ ತೊಡಗುವೆರ್—ತಪಸ್ಸ್, ಯೋಗಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ತಪಸ್ಯ—ಅಲೆನ್ ಜಾಗೃತ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯನ ಆಸಕ್ತಿನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿನ್ ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಭೇಟಿಯಾದ್ ಶಿವನ ದೌರ್ಬಲ್ಯೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಅಲೆನ್ ನಿರುತ್ಸಾಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಾರ್ವತಿ ಕೇನ್ರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಯೊಡು ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಶಿವ ಅಕೇರಿಗ್ ಅಲೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್. ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿನ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಮ ಪುನರ್ಜೀವನೊಗು ಬತ್ತೆರ್. ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾರ್ವತಿ (ಪಂಪ) ತನ್ನ ತಪಸ್ವಿ, ಯೋಗಿನಿ ಜೀವನಶೈಲಿನ್ ಇತ್ತೆ ಹಂಪಿದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಹೇಮಕೂಟ ಬೆಟ್ಟೊಡು ಅನುಸರಿಸಯೆರ್, ತಪಸ್ವಿ ಶಿವನ್ ಗೆಂದಿನ ಬೊಕ್ಕ ಮನೆತನೊದ ಜೀವನೊಗು ಕನಯೆರೆ. ಶಿವನ್ ಪಂಪಪತಿ(ಅರ್ಥ &quot;ಪಂಪನ ಕಂಡನಿ&quot;) ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಹೇಮಕೂಟ ಗುಡ್ಡೆದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಸುದೆ ಪಂಪ ಸುದೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ಪಂಪ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಕನ್ನಡದ ಹಂಪ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಗು ಬದಲಾತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿ ಶಿವನ ಪಿರವು ಪೋಯಿನ ಜಾಗೆನ್ ಹಂಪೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಹಂಪಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಈ ಜಾಗೆ ಪಂಪಕ್ಷೇತ್ರ ಪನ್ಪಿನ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾಲೊದ ಯಾತ್ರಾ ಜಾಗೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದ ಕಿಷ್ಕಿಂಧ ಅಧ್ಯಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ ರಾಮ ಬೊಕ್ಕ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ಅಪಹರಣ ಆಯಿನ ಸೀತೆನ ಸೋಧನೆಡ್ ಹನುಮಾನ್, ಸುಗ್ರೀವೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗೆ ಸೈನ್ಯೊನು ತೂಪೆರ್. ಹಂಪಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಡು ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತಿನ ಜಾಗೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಸಾಮ್ಯತೆಲು ಉಂಡು. ರಾಮಾಯಣೊಡು ಉಲ್ಲೇಖ ಆಯಿನ ಆ ಜಾಗೆನೇ ಯಾತ್ರಿಕೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. 1800 ದಶಕೊಡು ಕರ್ನಲ್ ಕಾಲಿನ್ ಮೆಕೆನ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಉಂದೆನ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ತೂಪೆರ್.

== ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಪ್ರಾಚೀನ ==

==== ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನ ರಾಕ್ ಎಡಿಕ್ಟ್ಸ್ ನಿಟ್ಟೂರು ಬೊಕ್ಕ ಉಡೆಗೋಲನ್ ಡ್-ರಡ್ಡ್ ಲಾ [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಳ್ಳಾರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 269-232- ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನವು ತೋಜುಂಡು. ಒಂಜಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಶಾಸನ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಟೆರಾಕೊಟಾ ಮುದ್ರೆನ್ ಸುಮಾರ್ 2ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕ್ರಿ.ಶ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯನ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಈ ಊರುನು ಪಂಪಾಪುರ ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಉಂಡು. ====
೧೦ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಬನ್ನಗ, ಹಿಂದೂ ಅರಸೆರ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯೆರ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬದಲಾತ್ಂಡ್, ಅಕ್ಲೆನ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಅರಸೆರ್ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಜಮಿನ್ ಅನುದಾನ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ಉಂಡು. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ೧೩ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಕೆಲವು ಶಾಸನೊಲು ಹಂಪಿ ಜಾಗೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಹಂಪಾ-ದೇವಿ ದೇವತೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಉಡುಗೊರೆಲೆನ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ೧೨ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಹೊಯ್ಸಳ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಹಿಂದೂ ಅರಸೆರ್ ದುರ್ಗಾ, ಹಂಪಾದೇವಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಸುಮಾರ್ ೧,೧೯೯ ಕ್ರಿ.ಶ. ಹಂಪಿ ರಡ್ಡನೆ ರಾಜಮನೆತನ ಆಂಡ್; ಹೊಯ್ಸಲ ರಾಜೆರೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಹಂಪೇಯ-ಒಡೆಯ ಅತ್ತ್ಂಡ &quot;ಹಂಪಿದ ಅಧಿಪತಿ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಬರ್ಟನ್ ಸ್ಟೀನ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಯ್ಸಲ ಕಾಲೊದ ಶಾಸನೊಲು ಅಲ್ಪದ ಪಿರಾಕ್ ದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ (ಶಿವ) ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಗೌರವಾರ್ಥ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪಟ್ಟಣ, ವಿಜಯ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪುರ ಇಂಚಿನ ಪರ್ಯಾಯ ಪುದರ್ ಡ್ ಹಂಪಿನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

== ೧೪ನೆ ಶತಮಾನ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ==
[[ಫೈಲ್:Hampi_2.jpg|thumb|Hampi, Karnataka, India. One of the many Vijayanagara market ruins in the boulder strewn landscape, with Tungabhadra River in the background]]
ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನತೆದ ಸೈನ್ಯೊಲು, ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾಲ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಾಕ್ ನ ಸೈನ್ಯೊಲು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್ದ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕೊಡುಪ್ಪುನ ಹೊಯ್ಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ರಾಜಧಾನಿ ದ್ವರಸಮುದ್ರೊನು 14ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾಲ್ಜಿನ ಸೈನ್ಯೊಲು ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮತ್ತೆ 1326ಡ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಾಕ್ ನ ಸೈನ್ಯೊಲು ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್.

ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕುಸಿತದ ನಂತರ ಉತ್ತರ-ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಕಂಪಿಲಿ ರಾಜ್ಯೊ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಹಂಪಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೩೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨೧ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ರಾಜಧಾನಿ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಅಲ್ಪಕಾಲೊದ ಹಿಂದೂ ರಾಜ್ಯ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಾಕ್ ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯೊಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊದ ನಂತರ ಕಂಪಿಲಿ ರಾಜ್ಯೊ ಅಂತ್ಯ ಆಂಡ್. ಕಂಪಿಲಿ ಸೈನಿಕೆರ್ ತುಘಲಾಕ್ ನ ಸೈನ್ಯೊಡ್ದ್ ಸೋತುನಗ ಕಂಪಿಲಿದ ಹಿಂದೂ ಪೊಣ್ಣುಲು ಜೌಹರ್ (ಆಚರಣೆದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ) ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೩೬ಡ್ ಕಂಪಿಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ದ್ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉದಿತ್ಂಡ್. ಉಂದು 200 ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದ್ ಬುಲೆಂಡ್.

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಹಂಪಿದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟೊಂದು ವಿಜಯನಗರ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಆಯಿನ ಹರಿಹರ I ಬೊಕ್ಕ ಬುಕ್ಕ I ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡ್ದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಕ್ರಮಣೊಲೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ತುಂಗಭದ್ರ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಿಲೆಯಾತಿನ ಹೊಯ್ಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಸೈನ್ಯೊಡು ಕಮಾಂಡರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹೊಯ್ಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕುಸಿತದ ಪೊರ್ತುಡು ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಲೆನ್ ತನ್ನ ಕೈಟ್ ದೆತೊನುನ ತೆಲುಗು ಜನಕುಲು ಅಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಕಲಾಜನ, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ವೃತಂತ, ರಾಜಕಲನಿರ್ಣಾಯ, ಪಿತಮಹಾಸಂಹಿತ, ಶಿವತತ್ವರತ್ನಾಕರ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಅಕುಲು ಕಾಕತೀಯ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜೆ ಪ್ರತಾಪ್ ರುದ್ರನ ಖಜಾನೆ ಅಧಿಕಾರಿಲು. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಾಕ್ ಬಹಾ-ಉದ್-ದೀನ್ ಗುರ್ಶಾಸ್ಪ್ ನ್ (ಪ್ರತಾಪ್ ರುದ್ರನ ಆಶ್ರಯೊಡು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆವೊಂದಿತ್ತಿನ) ತೂಯೆರೆ ಬನ್ನಗ ಪ್ರತಾಪ್ ರುದ್ರನ್ ಪತನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಕತಿಯನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ರಡ್ಡ್ ಸೋದರ ಹರಿಹರ I ಬೊಕ್ಕ ಬುಕ್ಕಾ I, ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಸೈನ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಇತ್ತೆದ ವಿಜಯನಗರದ ಜಾಗೆ, ಹಂಪಿಗ್ ಬತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀಂಗೇರಿ ಶಾರದ ಪೀಠಂ ನ 12ನೇ ಜಗದ್ಗುರು ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಅಕುಲೆನ್ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೆತೊಂದು ಸಿಂಹಾಸನೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊನು ಕ್ರಿ.ಶ.1336ಡ್ ವಿದ್ಯಾನಗರ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. 

ಅಕುಲು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ನಿಕೋಲಸ್ ಗಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ,ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೦೦ಡ್ ಹಂಪಿ-ವಿಜಯನಗರ ಬೀಜಿಂಗ್ ದ ಪಿರವು ಜಗತ್ತ್ ದ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಮಧ್ಯಯುಗದ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬಹುಶಃ ಭಾರತದ ಅತಿ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶ, ಪರ್ಷಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಗೋವಾದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಡ್ದ್ 16ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆನ್ ಅಯಿತ ಸಂಪೊತ್ತು ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ವಿಜಯನಗರದ ಆಡಳಿತೆರ್ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ್ ಬುಲೆಪಾಯೆರ್, ಒಂಜಿ ಬಲವಾದ್ ಸೈನ್ಯೊನು ನಡಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಸುಲ್ತಾನೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಸ್ತ್ ಯುದ್ಧೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕುಲು ರಸ್ತೆಲು, ನೀರ್ ದ ಕೆಲಸೊಲು, ಕೃಷಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆಡ್ ಬಂಡವಾಳ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪನ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ &quot;ಕೋಟೆಲು, ನದಿತ ಕಡೆತ ಲಕ್ಷಣೊಲು, ರಾಜವಂಶದ ಬೊಕ್ಕ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ದೇಗುಲೊಲು, ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಸಭಾಂಗಣೊಲು, ಮಂಡಪೊಲು (ಜನಕುಲು ಕುಲ್ಲುನ ಸಭಾಂಗಣೊಲು), ಸ್ಮಾರಕ ರಚನೆಲು, ದ್ವಾರೊಲು, ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಲು, ಕುದುರೆ ಕುದುರೆಲು, ನೀರ್ ದ ರಚನೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿನವುಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು&quot;. ಈ ಜಾಗೆ ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್; ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಪಕ್ಕೊಡು ಹಿಂದೂ ಬೊಕ್ಕ ಜೈನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು ಅನುಸರಿಸೊಂದಿತ್ತೆ, ಉಂದು ಐಹೊಳೆ-ಪಟ್ಟದಕಲ್ ಶೈಲಿಲೆಗ್ ಸೇರ್ದಿನವು, ಆಂಡ ಹಂಪಿ ಕಟ್ಟುನಕುಲು ಕಮಲ ಮಹಲ್, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನ ಬೊಕ್ಕ ಆನೆಲೆನ ಕುದುರೆ ಕೋಣೆಡ್ ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಷಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಹಂಪಿಗ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್; ಅಕುಲು ಉಂದೆನ್ &quot;ಅತ್ಯಂತ ಪೊರ್ಲುದ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸಮೃದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಡು ಇತ್ತಿನಗ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಸುಲ್ತಾನತೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ನಡುಟು ಮುಸ್ಲಿಂ-ಹಿಂದೂ ಯುದ್ಧೊಲು ಮುಂದುವರಿಯೊಂದಿತ್ತೆ. ೧೫೬೫ಡ್, ತಾಳಿಕೋಟದ ಯುದ್ಧೊಡು, ಮುಸ್ಲಿಂ ಸುಲ್ತಾನೆರೆನ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಯುದ್ಧೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಕುಲು ರಾಜೆ ಅಲಿಯ ರಾಮ ರಾಯನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತಲೆ ಕಡ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಂಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾನಗರ ವಿಜಯನಗರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಆರು ತಿಂಗೊಲು ನಗರೊನು ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುಟ್ಟು ಪಾಡ್ಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅವಶೇಷೊಲೆನ ರೂಪೊಡು ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್, ಅವೆನ್ ಇತ್ತೆ ಹಂಪಿಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್

== ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ತಾಣ ==
ಹಂಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲು 18ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್, [[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ|ಹೈದರಾಬಾದ್]] ಮುಸ್ಲಿಂ ನಿಜಾಮ್ ಲು, [[ಮರಾಠಿ ಬಾಸೆ|ಮರಾಠಾ]] ಹಿಂದೂ ರಾಜೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಮಗೆ ಮೈಸೂರುದ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಕುಲು ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುದ್ಧೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶವಾದ್ ಉಂತುಂಡು. ೧೭೯೯ಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಾಡಿಯಾರ್ ರಾಜವಂಶ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ನಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನ್ ಸೋತುದು ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಪ್ರಭಾವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಹಂಪಿದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ 1800ಡ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕರ್ನಲ್ ಕಾಲಿನ್ ಮೆಕೆನ್ಜಿ, ಭಾರತದ ಸುರುತ ಸರ್ವೇಯರ್ ಜನರಲ್ ಸರ್ವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಂಪಿ ಜಾಗೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ವನ್ಯಜೀವಿಲು ಮಾತ್ರ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂದ್ ಮೆಕೆಂಜಿ ಬರೆಯೆರ್. ಮೆಕೆಂಜಿನ್ ಅನುಸರಿಸಾಯಿನ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರೆನ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಊಹಾಪೋಹದ ಲೇಖನೊಲು ಹಂಪಿ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಗ್ ಹಾನಿ ಆಯಿನೆಕ್ ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಮರಾಠೆರೆನ ಸೈನ್ಯೊಲೆನ್ ದೂಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗರುಡ ಕಲ್ಲುದ ರಥ ಬೊಕ್ಕ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರಂ 1856 (ಎಡ) ಬೊಕ್ಕ 2016 ಡ್.

ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಗ್ರೀನ್ಲಾ 1856ಡ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದು ಫೋಟೋ ದೆತೊನುನಗ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟ ಹಂಪಿ ಜಾಗೆನ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಮಲ್ತೆರ್. 1856ಡ್ ನಿಲೆಯಾತಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಮನೆತನೊಲೆನ 60 ಕ್ಯಾಲೊಟೈಪ್ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲೆನ ಆರ್ಕೈವ್ ನ್ ಆರ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲೆನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ದೀದ್ 1900 ಮುಟ್ಟ ಪ್ರಕಟಿಸಂದಿನವು ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯದ ಮೂಲೊಲು. ಮಧ್ಯ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಹಂಪಿ ರಾಜ್ಯೊದ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆಗ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲು. ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಇನಿ ತೋಜುನ ಮರಳುಕಲ್ಲ್ ದ ಬಣ್ಣೊದ ಬದಲ್ ಬಣ್ಣೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ. 

ದೇವರಾಯ II (೧೪೨೪-೧೪೪೬) ನ ಆರಂಭೊಡು ಪರ್ಷಿಯನ್ ರಾಯಭಾರಿ ಅಬ್ದ್ ಅಲ್-ರಜ್ಜಾಕ್ ಸಮರ್ಕಂದಿ ಬರೆತಿನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಲೆನ ಅನುವಾದ, ೧೮೮೦ದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರಕಟವಾದ್, ಬುಡುದು ಪೋಯಿನ ಜಾಗೆದ ಕೆಲವು ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ವಿವರಿಸವುಂಡು. ಈ ಅನುವಾದೊಡು, ಸುರುತ ಸರ್ತಿ, ಕೆಲವು ಹಂಪಿ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ &quot;ಜೆನಾನಾ&quot; ಇಂಚಿನ ಅರೇಬಿಕ್ ಪದೊಕುಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪದೊಕುಲೆಡ್ ಕೆಲವು ಪದೊಕುಲು ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುದರ್ ಆಯೆರ್. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಒಳಗೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಇಲಾಖೆದ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರಿಯಾ, 1885ಡ್ ಈ ಜಾಗೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್. ರಾಬರ್ಟ್ ಸೆವೆಲ್ 1900ಡ್ ತನ್ನ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ ಗ್ರಂಥೊನು ಎ ಫಾರ್ಗೊಟೆನ್ ಎಂಪೈರ್ ನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಹಂಪಿನ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ ವ್ಯಾಪಕ ಗಮನೊಗು ತೂಪಾಯಿನವು. ಬುಲೆಯಿನ ಆಸಕ್ತಿಡ್ದ್ ರೆಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಲಾಂಗ್ಹರ್ಸ್ಟ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಹಂಪಿ ಗುಂಪುನ್ ತೆರಿಪಾದ್ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. 

ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸರ್ವೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉತ್ಖನನೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸವುನ ದುಂಬು ಈ ಜಾಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಮಹತ್ವೊದವು.

=== ವಿವರ ===
ಹಂಪಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಗುಡ್ಡೆದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಂಪಿ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ವಿಜಯನಗರ ಅವಶೇಷೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಉಪಗುಂಪು. ಬಹುತೇಕ ಮಾತಾ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ವಿಜಯನಗರದ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೩೬ ಬೊಕ್ಕ ೧೫೭೦ದ ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಸುಮಾರ್ 1,600 ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ 41.5 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (16.0 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಪ್ರದೇಶಡುಂಡು. 

ಹಂಪಿ ತಾಣೊನು ಮೂಜಿ ವಿಶಾಲ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್; ಸುರುತ ಕೇಂದ್ರೊನು ಬರ್ಟನ್ ಸ್ಟೀನ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ &quot;ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್ ರಡ್ಡನೆತ ಕೇಂದ್ರೊನು &quot;ನಗರ ಕೋರ್&quot; ಅತ್ತ್ಂಡ &quot;ರಾಯಲ್ ಸೆಂಟರ್&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್; ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿನೆ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ವಿಜಯನಗರದ ಉಳಿಕೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ನದಿತ್ತ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಡು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ದುಂಬುದ ಯಾತ್ರೆದ ಇತಿಹಾಸೊ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಂಡು. ನಗರ ಕೋರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಮನೆತನೊಡು ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಇತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಅರವತ್ತುಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅವಶೇಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಂಡು, ಆಂಡ ನಗರ ಕೋರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಮಾತ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು. ನಗರ ಕೋರ್ ಡ್ ರಸ್ತೆಲು, ಒಂಜಿ ಜಲನಾಳ, ನೀರ್ ದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಲು, ಮಂಡಪ, ದ್ವಾರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲು, ಮಠೊಲು ಇಂಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲುಲಾ ಉಂಡು. 

ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಹಿಂದೂಲೆನವು; ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆನಂಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ದ್ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಪರಿಹಾರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಕೃತಿಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಆಜಿ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಸೀದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಧಿಲಾ ಉಂಡು. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್; ಪ್ರಬಲ ಶೈಲಿ ದ್ರಾವಿಡ, ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು 1ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನೊದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು ಹಿಂದೂ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ ಮೂಲೊಲು ಉಂಡು. 11ನೆ ಬೊಕ್ಕ 14ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಹೊಯ್ಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಸಮಯೊಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ಕಲೆತ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಲಾ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ವಿರೂಪದ ದೇವಾಲಯೊಲೆನ ರಾಮಚನ್ದ್ರ ದೇವಾಲಯೊಲೆನ ಸ್ತಂಭೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟೋಣ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಕೆಲವು ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿನ್ ಲಾ ಅಳವಡಿಸಯೆರ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಣಿನ ಸ್ನಾನ ಬೊಕ್ಕ ಆನೆದ ಕುದುರೆ, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪನ್ಪುಂಡು &quot;ಅತಿ ವಿಕಸನ ಆಯಿನ ಬಹು-ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮಾಜೊನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು&quot;

== ಆಕರ್ಷಣೆಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==

== ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ==
[[ಫೈಲ್:Nandi_statue_at_the_Sree_Virupaksha_temple,_Hampi,_India.jpg|thumb|Nandi statue at the Sree Virupaksha temple, Hampi, India]]
[[ಫೈಲ್:IMG_2765_Inside_View_of_Virupaksha_Temple.jpg|thumb|IMG 2765 Inside View of Virupaksha Temple]]
[[ಫೈಲ್:Hampi,_India,_Community_hall_(sabha_mandapa)_of_Vijaya_Vitthala_Temple.jpg|thumb|Ruins of the community hall of Vijaya Vitthala Temple, Hampi, Karnataka, India]]
[[ಫೈಲ್:Complex_of_Virupaksha_Temple,_Hampi_(01).jpg|thumb|Complex of Virupaksha Temple, Hampi (01)]]
[[ಫೈಲ್:2_Frescoe_at_Virupaksha_temple,_Hampi,_Karnataka,.jpg|thumb|Frerscoe at Virupaksha temple, Hampi, Karnataka]]


== ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ==
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅತ್ಯಂತ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇಗುಲ, ಯಾತ್ರಿಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ, ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆಲಾ ಒಂಜಿ ಹಿಂದೂ ಆರಾಧನಾ ತಾಣ ಆದುಂಡು. ಶಿವ, ಪಂಪ ಬೊಕ್ಕ ದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲು ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್; ಉಂದು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೊಡು ವಿಸ್ತಾರ ಆಂಡ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಎಲ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ, ನಿಯಮಿತವಾದ್ ಪುನರ್ ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ದಿನ, ೫೦ ಮೀಟರ್ (೧೬೦ ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊದ ಗೋಪುರಂ, ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯೊಗು ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಹಿಂದೂ ಮಠ, ನೀರ್ ದ ಟ್ಯಾಂಕ್ (ಮನ್ಮಠ), ಸಮುದಾಯ ಅಡುಗೆಮನೆ, ಬೇತೆ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ೭೫೦ ಮೀಟರ್ (೨,೪೬೦ ಅಡಿ) ಉದ್ದೊದ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ನ್ ನಾಂಡಿಲಿನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ದೀದ್ ಉಂಡು ಪೂರ್ವ ತುದಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಗುಲ. ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಾಹ್ಯ ಕಲ್ಲು ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಪರಿಹಾರ ಶಿಲ್ಪೊಲು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಐಕಾನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವುಂಡು. 

ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗು ಎದುರು ಉಂಡು, ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲೆನ್ ಸೂರ್ಯೋದಯೊಗು ಸರಿ ಮಲ್ಪುಂಡು; ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಂ ಅಯಿತ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರೊನು ಗುರುತು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಒಂಜಿ ಪಿರಮಿಡ್ ಗೋಪುರ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪಿಲಾಸ್ಟರ್ಡ್ ಮಹಡಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕಲಾಕೃತಿಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಗೋಪುರಂ ಒಂಜಿ ಆಯತಾಕಾರದ ಕೋರ್ಟ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು 1510 CE ದ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಗೋಪುರೊಡು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುಂಡು. ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ 100-ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಸಭಾಂಗಣ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸ್ತಂಭೊದ ನಾಲ್ ಬದಿಟ್ ಲಾ ಹಿಂದೂ-ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಹಾರೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾಂಗಣೊಗು ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಮುದಾಯ ಅಡುಗೆಮನೆ, ಉಂದು ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಂಪಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷಣ. ಅಡುಗೆಮನೆ ಬೊಕ್ಕ ಫೀಡಿಂಗ್ ಹಾಲ್ ಗ್ ನೀರ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಚಾನೆಲ್ ನ್ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ದೀಪೆರ್. ಎಲ್ಯ ಗೋಪುರೊದ ಪಿರವುದ ಅಂಗನೊಡು ದೀಪ-ಸ್ತಂಭ (ದೀಪದ ಕಂಬ) ಬೊಕ್ಕ ನಂದಿ ಉಂಡು

ಎಲ್ಯ ಗೋಪುರೊದ ಪಿರವುದ ಅಂಗಳ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಂಡಪೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮೂಲ ಚೌಕ ಮಂಡಪ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯೆರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ರಡ್ಡ್ ಫ್ಯೂಸ್ಡ್ ಚೌಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪದಿನಾಜಿ ಪಿಯರ್ ಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಆಯತಾಕಾರದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಉಂಡು. ಮಂಡಪೊದ ಮಿತ್ತ್ ದ ತೆರೆದ ಸಭಾಂಗಣೊದ ಚಾವಣಿನ್ ಚಿತ್ರ ಮಲ್ತೆರ್, ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿ ಮದಿಮೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಶೈವ ಧರ್ಮದ ದಂತಕಥೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು; ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊಡು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ರಾಮ-ಸೀತೆದ ದಂತಕಥೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಮೂಜಿನೆ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರೀತಿ ದೇವೆರ್ ಕಾಮ ಪಾರ್ವತಿಡ್ ಆಸಕ್ತಿ ತೋಜಾವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಶಿವನ ಮಿತ್ತ್ ಬಾಣ ಗುಂಡು ಮಲ್ಪುನ ದಂತಕಥೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ನೆ ಭಾಗೊಡು ಅದ್ವೈತ ಹಿಂದೂ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯನ್ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಕನತ್ ದ್ ಪೋಪಿನವು ತೋಜುಂಡು. ಜಾರ್ಜ್ ಮಿಚೆಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ವಿವರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣೊಲು ಮಾತಾ ಸೀಲಿಂಗ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಲು 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನವೀಕರಣೊಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಲೆಲೆನ ವಿಷಯೊಲು ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಮಂಡಪ ಸ್ತಂಭೊಲೆಡ್ ಔಟ್ಸೈಜ್ಡ್ ಯಾಲಿಲು ಉಂಡು, ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಾಣಿಲು ಒಂಜಿ ಕುದುರೆ, ಸಿಂಹ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಒಂಜಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಯೋಧೆರ್ ಅಯಿನ್ ಸವಾರಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್—ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಜಯನಗರದ ಲಕ್ಷಣ. 

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿಡ್ ಮುಖ-ಲಿಂಗ ಉಂಡು; ಹಿತ್ತಾಳೆಡ್ ಉಬ್ಬುನ ಮೋನೆ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಿವಲಿಂಗ. ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿದ ಉತ್ತರೊಡು ಪಾರ್ವತಿ-ಪಂಪ ಬೊಕ್ಕ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ದೇಗುಲೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇಗುಲ ಚಾಲುಕ್ಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಪಾತ್ರೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಬದಲ್ ಗ್ರಾನೈಟ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂಯುಕ್ತೊಡು ಉತ್ತರ ಗೋಪುರ ಉಂಡು, ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಗೋಪುರೊಡ್ದ್ ಎಲ್ಯ, ಉಂದು ಮನ್ಮಥ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ ತೆರೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಾಯಣೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಕಲ್ಲ್ ದ ರೆಲಿಫ್ ಲೆನ್ ದೀದ್ ನದಿಗ್ ಒಂಜಿ ಮಾರ್ಗ ಉಂಡು. ಈ ಟ್ಯಾಂಕ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ದೇಗುಲೊಲು ಉಂಡು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು ದುರ್ಗಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷ್ಣುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು. ಈ ಯಾತ್ರಿಕೆರೆನ ಮಾರ್ಗೊಡು ಕೆಲವು ದೇಗುಲೊಲೆನ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ರಾಬಿನ್ಸನ್ ನ ಆದೇಶೊಡು ಬಿಳುಪು ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್; ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪುನ್ ಬಿಳುಪು ಮಲ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದಲೆಕ ಮುಂದುವರಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, 1565ಡ್ ಹಂಪಿ ನಾಶ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಹಿಂದೂಲೆನ ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಜಾಗೆ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಯಾತ್ರಿಕೆರ್ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಿರೂಪಾಕ್ಷೆ ಆದುಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲು ಬರ್ಪೆರ್; ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪನ ಮದಿಮೆನ್ ಗುರುತಿಸರೆ ರಥ ಮೆರವಣಿಗೆದೊಟ್ಟುಗು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವೊನು ವಸಂತ ಋತುಡು ನಡಪಾವೆರ್, ಅಂಚನೆ ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿದ ಗಂಭೀರ ಉತ್ಸವಲಾ ನಡಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಡು ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾದ ಗಲ್ಲಿಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುನ ನಿವಾಸಿ ಆನೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಗ್ ಮಲ್ತಿನ ವರ್ತನೆಗ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಟೀಕೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್

== ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ನರಸಿಂಹ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ==
ಹೇಮಕೂಟ ಬೆಟ್ಟದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಸುಮಾರ್ 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (0.62 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು 1515 CE ಗ್ ಸೇರ್ದುಂಡು; ಹಂಪಿ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಈ ಭಾಗೊನು ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪಾಡ್ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ಬೀದಿ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯೆರ್ ಬಜಾರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಅಂಗಡಿದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಅಗಲೊದ ರಸ್ತೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಥೊಲೆನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಸರಕುಲೆನ್ ಸಾಗಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಬೊಲೆನ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಆಯೋಜಿಸವುಂಡು. ಈ ರಸ್ತೆದ ಉತ್ತರೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಉಂಡು—ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆದ ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ನೀರ್ ದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅಯಿತ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮಂಟಪ ಉಂಡು. ಟಾಂಕ್ ದ ಪಕ್ಕೊಡು ಜನಕುಲು ಕುಲ್ಲೆರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾಂಗಣ (ಮಂಡಪ) ಉಂಡು. ಶಿವಲಿಂಗ (ಎಡ) ಬೊಕ್ಕ ಉಗ್ರ ಯೋಗ-ನರಸಿಂಹ ಏಕಶಿಲೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೊಡು ಕೆತ್ತುವೆರ್. ನರಸಿಂಹ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್, ಅರೆನ ಪೀಠೊಡು ಸುಟ್ಟ ಗುರುತುಲು ಉಂಡು.

ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ವೊಗು ತೆರೆಪುಂಡು; ಉಂದೆಟ್ ಕೆಳ್ಗ್ ಮತ್ಸ್ಯೊಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪಿನ ವಿಷ್ಣುನ ಪತ್ತ್ ಅವತಾರೊಲೆನ ಪರಿಹಾರೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ಒಳ್ಗ್ ಕೃಷ್ಣನ ಹಾಳಾದ್ ಪೋಯಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ದೇವತೆಲೆನ ಎಲ್ಯ, ಹಾಳಾದ್ ಪೋಯಿನ ದೇಗುಲೊಲು ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣೊನು ಮಂಡಪೊಲೆಡ್ ಲೇಯರ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪಿದಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಒಳಗಿನ ಆವರಣ ಉಂಡು. ಈ ಕಂಪೌಂಡ್ ಡ್ ರಡ್ಡ್ ಗೋಪುರಂ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರೊಲು ಉಂಡು. ಒಳ್ಗ್, ಒಂಜಿ 25 (5x5)-ಬೇ ತೆರೆಯಿನ ಮಂಡಪ 9 (3x3)-ಬೇ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಂಡಪೊಗು ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ (ಬಾಲೆ ಕೃಷ್ಣ) ಮೂಲ ಚಿತ್ರ ಅಯಿತ ಗರ್ಭಗುಡಿಡ್ ಇತ್ತೆ ಚೆನ್ನೈದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಉಂಡು. ಪೂರ್ವ ಗೋಪುರದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಆಧುನಿಕ ರಸ್ತೆ ಕಮಲಾಪುರನ್ ಹಂಪಿಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಪುರೊಡು ಯುದ್ಧ ರಚನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸೈನಿಕೆರೆನ ಫ್ರೀಜ್ ಲು ಉಂಡು.

ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿದಯಿದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ರಡ್ಡ್ ಪಕ್ಕದ ದೇಗುಲೊಲು ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ದೇಗುಲೊಡು ಮಲ್ಲ ಏಕಶಿಲೆಯ ಶಿವಲಿಂಗ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ದೇಗುಲೊಡು ಹಂಪಿಡ್ ವಿಷ್ಣುನ ಮಲ್ಲ ಏಕಶಿಲೆಯ ಯೋಗ-ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರ ಉಂಡು. 3 ಮೀಟರ್ (9.8 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಶಿವಲಿಂಗ ಒಂಜಿ ಘನ ಕೋಣೆಡ್ ನೀರ್ಡ್ ಉಂತುದು ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಮೂಜಿ ಕಣ್ಣ್ ಲೆನ್ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ದಕ್ಷಿಣೊಡು 6.7 ಮೀಟರ್ (22 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊದ ನರಸಿಂಹ—ವಿಷ್ಣುನ ಮನುಷ್ಯ-ಸಿಂಹ ಅವತಾರ—ಯೋಗ ಸ್ಥಾನೊಡು ಕುಲ್ಲುನ ದೇಗುಲ ಉಂಡು. ನರಸಿಂಹ ಏಕಶಿಲೆಟ್ ಮೂಲತಃ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವತೆ ಇತ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಅಯಿಟ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಯಿನ ಚಿಹ್ನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಬನ್-ಕಲೆತ ನೆಲ ಉಂಡು—ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಸುಟ್ಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲೆನ ಸಾಕ್ಷಿ. ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೇಗುಲೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೀತೆರ್

== ಅಚ್ಯುತರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ==
ತಿರುವೇಂಗಳನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುನ ಅಚ್ಯುತರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಪೂರ್ವೊಗು ಸುಮಾರ್ ೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೦.೬೨ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಗ್ ಸಮೀಪೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಅಚ್ಯುತಪುರೊಡು ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೩೪ ಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಹಂಪಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ನಾಲ್ ಮಲ್ಲ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉತ್ತರೊಗು ಎದುರು ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನವು. ಉಂದು ವಿಷ್ಣುಗ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಆತ್ಂಡ್. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ನದಿಡ್ದ್ ಸಮೀಪಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಸುರುಕು ಒಂಜಿ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ನ್ ಕರಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಅಗಲೊದ ರಸ್ತೆದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೀದಿಡ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು 100 ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಸಭಾಂಗಣೊಡು ಒಂಜಿ ಅಂಗಳೊಗು ಪೋಪಿನ ಒಂಜಿ ಪಿದಯಿದ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷ್ಣು ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಪೋಪಿನ ಒಂಜಿ ಒಳಗಿನ ಗೋಪುರ ಇತ್ತ್ಂಡ್. 100 ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಸಭಾಂಗಣೊಡು ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸ್ತಂಭೊದ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಬದಿಟ್ ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರೊಲೆನ ಪರಿಹಾರೊಲು ಉಂಡು; ಶಿವ, ಸೂರ್ಯ, ದುರ್ಗಾ ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ದೇವತೆಲು; ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ದೃಶ್ಯೊಲು—ಋಷಿ, ಪ್ರೇಮಿ ಜೋಡಿಲು, ಜೋಕರ್ಸ್; ಯೋಗ ಆಸನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಜನಕುಲು; ನಮಸ್ತೆ ಭಂಗಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಜನಕುಲು; ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರದ ಲಾಂಛನೊಲು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ದ್ವಾರ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜವಂಶದ ಚಿಹ್ನೆಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು; ವರಹದ ಹಂದಿ, ಕತ್ತಿ, ಸೂರ್ಯ ಚ೦ದ್ರ. ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ಬೀದಿ ಹಾಳಾದ್ ಪೋತುಂಡು ಆಂಡ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಲೇಔಟ್ ಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜುಂಡು, ರಥ ಸಂಚಾರೊಗು ಬೀದಿಲೆನ್ ಒದಗಿಸಯೆರ್.

== ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ==
ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿ ತೀರೊದ ಸಮೀಪೊಡು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ 3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1.9 ಮೈಲ್) ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಹಂಪಿಡ್ ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ್ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ವಿಜಯನಗರದ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊದ ಭಾಗವಾಯಿನವು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಏಪ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಏರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾತ್ ಇಜ್ಜಿ; ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ 16ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯೊದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಲೊಗು ಉಂದೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕೊಲೆಡ್ ದೇವರಾಯ II ನ ಕಾಲೊಡು ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣ ಸುರು ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ, ಅಚುಯ್ತಾರಾಯ, ಬಹುಶಃ ಸದಾಶಿವರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಮುಂದುವರಿಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ 1565ಡ್ ನಗರೊದ ನಾಶೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಉಂದು ನಿಂತುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಪುರುಷ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ಪುದರ್ ಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ತೂನಗ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಬಹು ಪ್ರಾಯೋಜಕೆರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ತೋಜುಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ವಿಠ್ಠಲಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್, ಕೃಷ್ಣನ ಒಂಜಿ ರೂಪೊನು ವಿಠೋಬಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ವೊಗು ತೆರೆಪುಂಡು, ಒಂಜಿ ಚೌಕ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಬದಿ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಪ್ರವೇಶ ಗೋಪುರೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂಜಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಅಂಗಳೊದ ನಡುಟು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಉಪ ದೇಗುಲೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಂಡು, ಉಂದು ಮಾತ ಪೂರ್ವೊಗು ಜೋಡಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊ 500 ಬೈ 300 ಅಡಿ ಅಳತೆದ ಒಂಜಿ ಅಂಗಳೊಡು ಒಂಜಿ ಏಕೀಕೃತ ರಚನೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಮೂಜಿ ಸಾಲುದ ಸ್ತಂಭೊಲೆಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮಹಡಿದ ಕಡಿಮೆ ರಚನೆ, ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 25 ಎತ್ತರ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮೂಜಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು: ಒಂಜಿ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಒಂಜಿ ಅರ್ಧಮಂಡಪ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಹಾಮಂಡಪ (ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಭೆ ಮಂಡಪ).

ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಚಾವಡಿಡ್ ಕಲ್ಲ್‌ದ ರಥ ರೂಪೊಡು ಗರುಡ ಸಾನ ಉಂಡು; ಉಂದು ಹಂಪಿದ ಒಂಜಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಸಂಕೇತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಡಾ.ಎಸ್.ಶೆಟ್ಟರ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ರಥೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ 1940 ದಶಕೊಡು ದೆತ್ತ್ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಕಲ್ಲ್ ದ ರಥೊದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ, ಚೌಕ, ತೆರೆಯಿನ ಸ್ತಂಭೊಲೆನ, ಅಕ್ಷೀಯ ಸಭಾ ಮಂಡಪ, ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಮುದಾಯ ಸಭಾಂಗಣ ಉಂಡು. ಮಂಡಪೊಗು ನಾಲ್ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು, ಅವುಲು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿತೊಟ್ಟುಗು ಜೋಡಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಂಡಪೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವ್ಯಾಸ, ಆಕಾರ, ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ಮೈ ಮುಗಿಪುದ 56 ಕೆತ್ತನೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಿರಣೊಲು ಉಂಡು, ಅವು ಹೊಡೆನಗ ಸಂಗೀತದ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು; ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಭಾಂಗಣೊನು ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ನಲಿಕೆದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಚರಣೆಲೆಗ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕರಕ್ಕೋಯಿಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಥೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಂದೆನ್ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸುತ್ತ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಮಂಡಪ ಗರ್ಭಗುಡಿದ ಸುತ್ತ ನಡಪೆರೆ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ ಪಾಠೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಅಕ್ಷೀಯ ಮಂಡಪದ ಸುತ್ತಲ ಉಂಡು (ಪೂರ್ವೊಡ್ದ್ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕುಡ್); ಗರುಡ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಪ (ಮದಿಮೆ ಸಮಾರಂಭೊಲು), 100 ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಮಂಟಪ, ಅಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ಸವ ಮಂಡಪ (ಉತ್ಸವ ಸಭಾಂಗಣ). ಗೋಡೆದ ಆವರಣ ಸುಮಾರ್ 1.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (3.2 ಎಕರೆ) ಜಾಗೆನ್ ಆವರಿಸೊಂದುಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಗೋಡೆಲೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಲೊನ್ನೇಡ್ ವೆರಾಂಡಾಲು ಉಂಡು. ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಅಡುಗೆಮನೆ ಉಂಡು ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಛಾವಣಿದ ಕಿಟಕಿ ಉಂಡು 

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಂಪೌಂಡ್ ದ ಪಿದಯಿ, ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ-ಆಗ್ನೇಯ-ಪೂರ್ವೊಡು, ಸುಮಾರ್ ಒಂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (0.62 ಮೈಲ್) ಉದ್ದೊದ ಒಂಜಿ ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೀದಿ ಉಂಡು; ಅವು ಮಾತ ಇತ್ತೆ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಉತ್ತರೊಡು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಾಯಣ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ, ಮಹಾಭಾರತ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತೆರೆನ ರೆಲಿಫ್ ಲೆನ್ ತೋಜಾದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಮೋನೆ ಮಲ್ಪುನ ದೇಗುಲ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಬೀದಿ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ರಾಮಾನುಜೆರೆನ್ ಗೌರವಿಸವುನ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮುಗಿಂಡ್. ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತುದ ಪ್ರದೇಶೊನು ವಿಠ್ಠಲಪುರ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ವೈಷ್ಣವ ಮಠೊನು (ಮಠ) ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನವು, ಅಲ್ವರ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸದ್ ಒಂಜಿ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನವು. ಕಂಡುಬತ್ತಿನ ಶಾಸನೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಉಂದು ಕರಕುಶಲ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್

== ಹೇಮಕೂಟ ಗುಡ್ಡೆದ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ==
ಉತ್ತರೊಡು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ನಡುಟು ಹೇಮಕೂಟ ಗುಡ್ಡೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ವಿಜಯನಗರೊದ ದುಂಬುದ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರೊದ ದುಂಬುದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಣೊಲೆನ ಉದಾರ್ಮೆಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಾಧಾರಣ ಗಾತ್ರೊದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ. ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನೊಲು ಉಂಡು, ಸುಲಭೊಡು ಪ್ರವೇಶಿಸವೊಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಂಪಿದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ ನೋಟೊಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ, ಕೃಷಿ ಕಣಿವೆನ್ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊನು ನಗರ ಕೋರ್ ಡ್ದ್ ಅಯಿತ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹೇಮಕೂಟ ಗುಡ್ಡೆದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು&lt;ref&gt;https://www.evolveback.com/blogs/where-stones-sing-the-hemakuta-hill-in-hampe.html&lt;/ref&gt;

ಈ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಮೂವತ್ತುಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಎಲ್ಯ-ಮಧ್ಯಮ-ಗಾತ್ರದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಂಡು, ಒಟ್ಟುಗು ನೀರ್ ದ ಕುಂಟುಲು, ದ್ವಾರೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮಂಟಪೊಲು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆದ ಉದಾರ್ಮೆಲು 14ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಕಾಲೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು. ಕೆಲವು ರಚನೆಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಗಾತ್ರೊದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಅತ್ತಂದೆ ಮಂಡಪೊಲೆನ ಮೂಲಮಾದರಿಲು, ಕಲ್ಲ್ ದ ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆಡ್ದ್ ಜೋಡಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಫಾಮ್ಸಾನಾ ಶೈಲಿದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿನ್ಯಾಸೊಲೆನ ಪೂರ್ಣ ಸ್ಮಾರಕೊಲು. ಈ ಶೈಲಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಗುಂಪುಲು ಒಂಜೇ ರೀತಿ ತೋಜುಂಡು; ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಟ್ರಿಪಲ್ ವಿಮನ ಉಂಡು ಉಂದೆಟ್ ಚೌಕ ಗರ್ಭಗುಡಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸೆಟ್ ನ್ ಅಯಿತ ಸ್ವಂತ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಚೌಕ ಮಂಡಪೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಗೋಪುರೊಲು (ಶಿಕಾರೊಲು) ಪಿರಮಿಡ್ ಗ್ರಾನೈಟ್ ರಚನೆಲು ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪನ್ನೆರಡು ಜೋಡಾದ್, ಕುಗ್ಗುನ ಚೌಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಡೆಕ್ಕನ್ ಶೈಲಿದ ಚೌಕ ಕಲಶಾ ಫಿನಿಯಲ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಸೆಟ್ ಲಾ ತ್ರಿಪಲ್ ಲಿಂಗೊಡು ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು; ದುಂಬುದ ಮೂಲೊಲು ಅವೆನ್ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ತಪ್ಪು ಗುರುತಿಸಯೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಸರಳ ಬಾಹ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಒಳಾಂಗಣ ಗೋಡೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಗುಂಪುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಗುಂಪುಡು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಶಾಸನ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಕಂಪಿಲಾ 14ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಸ್ಮಾರಕೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ದಾಖಲೆ ಉಂಡು. ಈ ಶಾಸನೊಡು ಹಂಪಿನ್ ಕಂಪಿಲಿ ರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪಿಲಿ ಇತಿಹಾಸೊನು ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ಪುನವು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಹೇಮಕೂಟ ಬೆಟ್ಟದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಶೈಲಿಡ್ ಉಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಪ್ರಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನವು ತೋಜುಂಡು. ಇತ್ತೆದ ಶೈಲಿಲೆಡ್ ಚಾಲುಕ್ಯ ಕಾಲ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಕಾಲೊದ ಶೈಲಿಲು ಉಂಡು. ಮೂಲ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗುಲಾ ಉಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಆದಿತ್ತ್ ದ್ ಇತ್ತ್ ಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಗೋಪುರಂ, ಮಂಡಲ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಮಸ್ತ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ವಿಷ್ಣುನ ಮನುಷ್ಯ-ಸಿಂಹ ಅವತಾರ ನರಸಿಂಹಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಸ್ಮಾರಕ, ಹಂಪಿದ ಪೂರ್ವೊಡು ಉಂಡು; ಅಯಿತ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಾಸನೊಡು ಉಂದು 1379 CE ಡ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಹೇಮಕೂಟ ಬೆಟ್ಟೊಡು ರಡ್ಡ್ ಏಕಶಿಲೆಯ ಗಣಪತಿಲೆನ ಸ್ಮಾರಕೊಲುಲಾ ಉಂಡು; ಕಡಲಕಾಲು ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಸಿವೆಕಲ್ಲು ಗಣೇಶ ಗಣಪತಿನ ಗ್ರಾಮ ಆಕಾರದ ಪೊಟ್ಟೆದ ಪುದರ್ ಡ್ ಕಡಲಕಾಲು ಗಣಪತಿ ಮಟಂಗದ ಬರಿಟ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಹಂಪಿದ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊದ ನಡುಟು ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಸ್ತಂಭೊದ, ತೆರೆದಿತ್ತಿನ ಮಂಡಪ ಗರ್ಭಗುಡಿಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 4.5 ಮೀಟರ್ (15 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಗಣೇಶನ ಏಕಶಿಲೆಯ ಚಿತ್ರ ಉಂಡು, ಉಂದು ಇತ್ತೆದ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ ಕೆತ್ತೆದ್ ಉಂಡು. ಗಣೇಶನ ದಂತ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲು ಹಾಳಾತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಎಡತ್ತ ಕೈ-ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅರಿತ ಕೇಕ್ ಟ್ರೀಟ್ ನ್ ತನ್ನ ಕಾಂಡೊಗು ಮುಟ್ಟಾದ್ ದೀದ್ ಉಂಡು-ಬದುಕುದು ಉಂಡು. ಗಣಪತಿನ ಸಾಸಿವೆ ಬಂಜಿದ ಆಕಾರದ ಬಂಜಿಡ್ ಪುದರ್ ದೀತಿನ ಸಸಿವೆಕಲ್ಲು ಗಣಪತಿ ಕಡಲೇಕಾಲು ಗಣಪತಿರ್ದ್ ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು. ಉಂದು 2.4 ಮೀಟರ್ (7.9 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊದ ಏಕಶಿಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಇತ್ತೆದ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ ಕೆತ್ತೆದ್ ಉಂಡು. ಸಸಿವೆಕಲ್ಲು ಗಣಪತಿನ ಅಪ್ಪೆ ಪಾರ್ವತಿನ್ ಕೆತ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್, ಆರೆನ ಮಡಿಟ್ ಕುಲ್ಲುವೆರ್. ಅವು ಮೂರ್ತಿದ ಪಿರವುಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ತೋಜುಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊನು ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಸ್ತಂಭೊದ ಮಂಡಪೊದ ಒಳಗೆ ದೀತೆರ್; ಎಡತ್ತ ಕೈ ಬೊಕ್ಕ ದಂತ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್

== ಹಜಾರ ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ ==
[[ಫೈಲ್:Perspective_view_of_Garbhagriha_in_Hazara_Rama_Temple.jpg|thumb|Perspective view of Garbhagriha in Hazara Rama Temple]]
ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಹಜಾರ ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಂಪಿದ ರಾಜಮನೆತನದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗೊಡು ನಗರ ಕೋರ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ರಾಮಾಯಣ ಖ್ಯಾತಿದ ರಾಮನ, ಬೊಕ್ಕ ವಿಷ್ಣುನ ಅವತಾರೊಗು ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ಉಂದು ಅರಸು ಮನೆತನೊಗು ಆಚರಣೆದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ 15ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಕಾಲೊಗು ಸೇರ್ದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ದೇವರಾಯ I ಗ್ ಕಾರಣ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಪಿದಯಿದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಹಿಂದೂ ಮಹಾನವಮಿ (ದಸರಾ) ಬೊಕ್ಕ ವಸಂತ ಹೋಲಿ ಉತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಕಲಾಕೃತಿಲೆನ ಸಮಾನಾಂತರ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ತೋಜಾವೊಲಿ. ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಆನೆಲೆನ್ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಲ್ಪುನವು ತೋಜುಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಮಿತ್ತ್ ಕುದುರೆ ಸವಾರೆರ್ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಕುದುರೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಜನೊಕುಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ನರ್ತಕಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್, ಒಂಜಿ ಮಿತ್ತ್ ದ ಪದರೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನೊಕುಲೆನ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ವಿಜಯನಗರ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ನ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಕುಲು ಉಳಿದುಪ್ಪುನ ನೆಂಪುಲೆಡ್ ಉತ್ಸವೊಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಮೆರವಣಿಗೆಲೆನ ವರ್ಣನೆನ್ ಈ ಚಿತ್ರಣ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗಿನ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದ ವ್ಯಾಪಕ ನಿರೂಪಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಫ್ರೀಜ್ ಲು ಉಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಒಂಜಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಂಡಪ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಯಜ್ಞ ಸಮಾರಂಭದ ಸಭಾಂಗಣ ಉಂಡು, ಅಯಿತ ಸೀಲಿಂಗ್ ನ್ ಛಾವಣಿದ ಮೂಲಕ ಧೂಮಪಾನ ಬೊಕ್ಕ ಹೊಗೆನ್ ಗಾಳಿ ಮಲ್ಪುನಂಚ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಮಂಡಪೊದ ಒಳಗೆ ಹೊಯ್ಸಲ ಶೈಲಿಡ್ ನಾಲ್ ಜಟಿಲವಾದ್ ಕೆತ್ತೆದ ಸ್ತಂಭೊಲು ಉಂಡು; ಈ ಕೆತ್ತನೆಲೆಡ್ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಬೊಕ್ಕ ಸೀತೆ, ಶಕ್ತಿ ಧರ್ಮದ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ ಆದ್ ದುರ್ಗಾ ಬೊಕ್ಕ ಶೈವ ಧರ್ಮದ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿ ನ ಚಿತ್ರಣೊಲು ಉಂಡು.ಚೌಕದ ಗರ್ಭಗುಡಿಡ್ದ್ ಚಿತ್ರೊಲು ಇಜ್ಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ವಿಷ್ಣು ಅವತಾರೊಲೆನ ದಂತಕಥೆಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಫ್ರೀಜ್ ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ದೇಗುಲ ಉಂಡು. ಈ ಪಾಡ್ದನೊಡುಪ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಸಾವಿರಾರು ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಸನೊಲೆಗ್, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೊನು ಚಿತ್ರಿಸವುನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಫ್ರೆಸ್ಕೊಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ತೋಟೊಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಂಗಳೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.

== ಕೋದಂಡರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಸುದೆ ಬರಿತ ಸ್ಮಾರಕ ==
ಕೋದಂಡರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಕೀರ್ಣ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿತ್ತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಚ್ಯುತರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಚಕ್ರತೀರ್ಥೊನು ತೂವೊಲಿ, ಅಲ್ಪ ತುಂಗಭದ್ರ ಉತ್ತರೊಗು ಹಿಮಾಲಯೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಪವಿತ್ರವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುನ ನದಿ ತೀರೊಡು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೊದ ಘಾಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾನೊಗು ಮಂಡಪ ಸೌಲಭ್ಯೊಲು ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಪಿಪಾಲ್ ಮರತ ಕೆಳ್ಗ್ ದೀಪ ಸ್ತಂಭ (ಬೆಳಕುದ ಸ್ತಂಭ) ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಳ್ಗ್ ರಾಮ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಹನುಮಂತೆರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ ಒಂಜಿ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಉಂಡು. ಸಮೀಪೊಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಉತ್ತರೊಗು ಕೋಟಿತೀರ್ಥ ಮುಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿಯುನ, ವಿಠ್ಠಲ, ಆಂಜನೇಯ, ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ದೇವತೆಲೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಎಲ್ಯ ದೇಗುಲೊಲು ಉಂಡು. ಕಲ್ಲ್ ದ ಮೋನೆಡ್ ಅನಂತಶಯನ ವಿಷ್ಣುನ ರೆಲಿಫ್ ಲು ಉಂಡು (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಚಕ್ರೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿಷ್ಣು, ರಂಗನಾಥ), ನರಸಿಂಹ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ದಂತಕಥೆಲೆನ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುನ ಫ್ರೀಜ್ ಲು, ಬೊಕ್ಕ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಪುರಾಣ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಷ್ಣುನ ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ಅವತಾರೊಲು ಉಂಡು. ಸುದೆತ ಬರಿಟ್ ಶೈವ ಧರ್ಮದ 1,008 ಲಿಂಗೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತೆದ ಕಲ್ಲ್ ಉಂಡು

== ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣ ==
ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ಕೋರ್ ದ ಪಿದಯಿ ದಕ್ಷಿಣ ಉಪನಗರ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಉಂಡು, ಎಎಸ್ಐ ಹಂಪಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ ಮೀಟರ್ (೫೫೦ ಗಜ) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಕಮಲಾಪುರದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ಉಪನಗರೊದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ವರದೇವಿ ಅಮ್ಮನ ಪಟ್ಟಣ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು 16ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಮ (ವಿಷ್ಣು ಅವತಾರ) ಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಆವರಣೊದ ಒಳಗೆ ಒಂಜಿ ಸ್ತಂಭದ ಪ್ರಾಂಗಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಥಾನೊದ ಎದುರು 64 (8x8 ಚೌಕ)-ಸ್ತಂಭೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಛಾವಣಿದ ಮಂಡಕ್ ಉಂಡು. ಸಂಕೀರ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಪೂರ್ವೊಗು ಎದುರು ಉಂಡು; ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಪೂರ್ವ ಗೋಪುರದ ಮೂಲಕ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅವಶೇಷೊಲು ಗೋಪುರೊಗು ಆರು ಶ್ರೇಣಿಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು 100 ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಸಭಾಂಗಣ ಉಂಡು—ಬಹುಶಃ ಒಂಜಿ ಫೀಡಿಂಗ್ ಹಾಲ್—ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಂಪೌಂಡ್ ದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಡೆಗ್ ಜೋಡಾದ್ ಉಂಡು. ಸ್ತಂಭೊಲೆಡ್ ಹಿಂದೂ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಚಿತ್ರಿಸವುನ ಪರಿಹಾರೊಲು ಉಂಡು ಉಂದೆಟ್ ದೇವೆರ್, ದೇವತೆಲು, ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥೊದ ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯ, ಯೋಗ ಬೊಕ್ಕ ನಮಸ್ತೆ

== ಮಹಾನವಮಿ ವೇದಿಕೆ, ==
[[ಫೈಲ್:Mahanavami_Dibba1.jpg|thumb|Mahanavami platform monument, Hampi, Karnataka, India]]
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚೌಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಹಾನವಮಿ ವೇದಿಕೆ, &quot;ಮಹಾನವಮಿ ವೇದಿಕೆ&quot;, &quot;ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಸಭಾಂಗಣ&quot;, &quot;ದಸರಾ&quot; ಅತ್ತಂದೆ &quot;ಮಹಾನವಮಿ ದಿಬ್ಬ&quot; ಸ್ಮಾರಕ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ರಾಜಮನೆತನದ ಕೇಂದ್ರೊದ (ನಗರ ಕೋರ್) ಒಳಗೆ ಉಪ್ಪುನ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ 7.5-ಹೆಕ್ಟೇರ್ (19-ಎಕರೆ) ಆವರಣೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸಮಾರಂಭದ ರಚನೆಲು ಉಂಡು. ವಿಜಯನಗರೊಗು ಬೈದಿನ ವಿದೇಶಿಯೆರೆನ ನೆಂಪುದ ನೆಂಪುಲೆಡ್ ಉಂದೆತ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು, ಕೆಲವೆರ್ ಉಂದೆನ್ &quot;ವಿಜಯದ ಇಲ್ಲ್&quot; ಪಂಡ್ ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಸ್ಮಾರಕೊಗು ಮೂಜಿ ಆರೋಹಣ ಚೌಕದ ಹಂತೊಲು ಉಂಡು, ಅವು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ, ಚೌಕದ ವೇದಿಕೆಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಅಯಿಕ್ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಮರತ್ತ ಮಂಡಪ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಹಂಪಿ ನಾಶದ ಪೊರ್ತುಡು ಉಂದು ಸುಟ್ಟು ಪೋಂಡು. ಮಹಾನವಮಿ ವೇದಿಕೆದ ಸ್ಮಾರಕ ವೇದಿಕೆದ ರಡ್ಡ್ ಕೆಳಮಟ್ಟೊಲು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು. ಉಂದೆಟ್ ಪರಿಹಾರೊಲು ಉಂಡು—ಬಹುಶಃ 14ನೆ ಶತಮಾನೊದ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್—ಬೊಕ್ಕ ಆನೆಲು, ಕುದುರೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಟೆಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸಾಲುಲು ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪರಿಹಾರೊಲು ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ನರ್ತಕಿಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು, ಅವುಲು ಪೊಣ್ಣು ಕಡ್ಡಿ-ನರ್ತಕಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೂಜಿನೆ ಮಟ್ಟೊದ ಪರಿಹಾರೊಲು ಯುದ್ಧ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು, ಜೋಡಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕೆರ್ ಒರಿ ಒರಿ ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಹೋಳಿ (ವಸಂತೋತ್ಸವ) ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಮಲ್ಲ ವೇದಿಕೆದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಸಭಾಂಗಣ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಮರತ ಮಂಟಪಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಕ್ 100 ಕಲ್ಲ್ ದ ತುಂಡುಲು ಉಂಡು; ಉಂದುಲಾ ಸುಟ್ಟು ಪೋಂಡು. ವೇದಿಕೆದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು 1980 ದಶಕೊಡು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞೆರ್ ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತಿನ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಮಲ್ಲ, ಸಮ್ಮಿತಿ, ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ ನೀರ್ ನ್ ಕನಪುನ ಒಂಜಿ ಜಲನಾಳ ಉಂಡು. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ನೀರ್ದ ಕೆರೆ ಉಂಡು, ಬಹುಶಃ ನೀರ್ದ ಕ್ರೀಡೆಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತೋಟ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಂಡಪೊಲು ಉಂಡು. ಸ್ಟೆಪ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ದ ಬರಿಟ್ ಒಂಜಿ ಪಾಳು ಪೋಯಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದಂಚಿನ ಸ್ಮಾರಕ ಉಂಡು.

== ನೀರ್ದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ==
ಸ್ಕ್ವೇರ್ ವಾಟರ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್, ರಾಣಿ ಸ್ನಾನ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ರಾಜಮನೆತನೊದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್, ಒಂಜಿ ನೀರ್ದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ತಾಜಾ ನೀರ್ ನ್ ಅಯಿಕ್ ಮುಟ್ಟಾವುನ ಬೊಕ್ಕ ವಾಶ್ ವಾಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ ಫ್ಲೋಸ್ ನ್ ದೆಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಧಾನ ಉಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ, ಸ್ತಂಭೊಲೆನ, ಕಮಾನುದ ಕೊಲ್ಲಿಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಸಮೀಪೊಡು ಜಲನಾಳೊದ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಕಟ್ಟಡೊದ ಆಧುನಿಕ ಪುದರ್, ರಾಣಿ ಸ್ನಾನ, ಬಹುಶಃ ತಪ್ಪು ಪುದರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಪುರುಷೆರೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆರೆಗ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕಟ್ಟಡೊದ ಒಳಾಂಗಣ ಕಮಾನುಲು ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು, ಉಂದು ಭಾರತೊಡು ಹಿಂದೂ ಬೊಕ್ಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಲೆಕುಲು ಒಂಜೊಂಜಿ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುನ ಒಂಜಿ ಯುಗೊನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ನೀರ್ ದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಕೆಲವು ಉದಾರ್ಮೆಲು - ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಮನ್ಮಠ ಟ್ಯಾಂಕ್, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 9ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಸೇರ್ದುಂಡು, ಉಂದು ವಿಜಯನಗರೊಗು ದುಂಬುದವು. ಅಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ಮನ್ಮಠ ಟ್ಯಾಂಕ್ ನ್ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1199 CEಡ್ ಒಂಜಿ ದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ಟ್ಯಾಂಕ್ ಡ್ ಕಲಾಕೃತಿಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾದ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂಜಿ ಯೋಧೆ ಸಿಂಹೊದೊಟ್ಟುಗು ಜಗಳ ಮಲ್ಪುನವು, 13ನೇ ಶತಮಾನೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು, ಅಪಗ ಹೊಯ್ಸಲಾಲು ಹಂಪಿಗ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರ್ಪೆರ್ ಹಂಪಿ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಕನಯೆರೆ ಜಲನಾಳೊಲು ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ನೀರ್ ದ ಓವರ್ ಫ್ಲೋನ್ ತೆಗೆಯೆರೆ ಡ್ರೈನ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಾನೆಲ್ ಲು ಉಂಡು. ನಗರ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಮಹಾನವಮಿ ವೇದಿಕೆದ ಸಮೀಪೊಡು ೧೯೮೦ ದಶಕೊಡು ನಡತಿನ ಉತ್ಖನನೊಲು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ, ಚೌಕ-ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ನ್ ತೋಜಾವುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಜಲನಾಳೊಡ್ದ್ ನೀರ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆಲು; ಕೆಲವು ರಾಜಮನೆತನೊದ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೦ಡ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಡು ಹಂಪಿ-ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾನಗರೊಡು ಇರ್ವತ್ತಮೂಜಿ ಬಾವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಂಡಿಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅವುಲು, ಹದಿಮೂಜಿ ಉಪನಗರೊಲೆಡ್ ನಗರದ ಗೋಡೆಲೆನ ಪಿದಯಿ, ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಜನ ಒಳಗ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅವುಲು ಪನ್ನೆರಡು ರಸ್ತೆದ ಬರಿಟ್, ಎಂಟು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬರಿಟ್, ಪತ್ತ್ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ನಗರೊದ ಒಳಗೆ ನೀರಾವರಿಗ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನವು. ಕೃಷಿಗಾದ್ ದಾರೋಜಿ ಕಣಿವೆಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ನೀರ್ ದ ರಚನೆಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞೆರ್ ಕ್ಯಾಥಲೀನ್ ಮೊರಿಸನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಲಾ ಸಿನೋಪೊಲಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಹಂಪಿ ನೀರ್ದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕೆರೆನ ಬಳಕೆಗ್, ಆಚರಣೆಲೆಗ್, ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರಾವರಿಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್

== ಕಾರಂಜಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದಾಯದ ಅಡುಗೆಮನೆ ==
ಹಂಪಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಎಂಬೆಡೆಡ್ ಕಿಚನ್ ಬೊಕ್ಕ 100-ಅತ್ತ್ಂಡ-ಅಯಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ-ಪಿಲ್ಲರ್ಡ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಹಾಲ್ ಲು ಉಂಡು. ಹಂಪಿಡ್ ಒಂಜಿ ಸಮರ್ಪಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೋಜನ ಶಾಲಾ (ಆಹಾರದ ಇಲ್ಲ್) ಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ನೀರ್ದ ಚಾನಲ್ ದ ಎರಡೂ ಬರಿಟ್ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಸರಣಿಡ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತಾಳಿಲೆನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ್) ಕೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಉದಾರ್ಮೆನ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಕೇಂದ್ರೊದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಒಂಜಿ ಅಷ್ಟಕೋನ ಕಾರಂಜಿದ ಬರಿಟ್ ತೂವೊಲಿ; ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಮೂಲೊಲೆ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹಂಪಿ ಭೋಜನ ಶಾಲಾ ಒಂಜಿ ಉತದ ಕಲುವೆ ಅತ್ತ್ಂಡ &quot;ಉನ್ನೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಕಾಲುವೆ&quot;. ಆನೆಲೆನ ಕುದುರೆ ಬೊಕ್ಕ ಆವರಣ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಪೂರ್ವೊಡು ಗಜಾಶಾಲೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಆನೆಲೆನ ಕುದುರೆಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಜೋಡಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪನ್ನೆರಡು ಚೌಕದ ಕೋಣೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕುದುರೆದ ಕೋಣೆಲೆಗ್ ಉಪ್ಪುನ ತೆರೆಲು ಕಮಾನೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು; ಮಿತ್ತ್ ಪತ್ತ್ ಕೋಣೆಲು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ಫ್ಲೂಟೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲೇನ್ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ಉಲ್ಲ. ಕುದುರೆದ ಕೋಣೆದ ನಡುಟು ಛಾವಣಿಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಲು ಉಂಡು.

ಆ ಆವರಣ ಆನೆಲೆನ ಕುದುರೆದ ಕೋಣೆಲೆಗ್ ಸುತ್ತುದು ಉಂಡು; ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಡ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅಯಿತ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಅನುವಾದೊ ಮಸ್ತ್ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಹಂಪಿ ಅವಶೇಷೊಲೆನ ಸುರುತ ಪರಿಚಯ ಆಂಡ್. ಈ ಆವರಣೊಡು ಲೋಟಸ್ ಮಹಲ್ ಉಂಡು ಉಂದು ರಾಜಮನೆತನೊದ ಕೇಂದ್ರೊಡು ರಡ್ಡ್ ಮಹಡಿದ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಆದುಂಡು. ಕಮಲ ಮಹಲ್ ಒಂಜಿ ಸಮ್ಮಿತಿ, ಚೌಕ, ಹಿಂದೂ ಮಂಡಲ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಲೋಬೆಡ್ ಕಮಾನುಲು, ಕಮಾನುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿದ ಗುಮ್ಮಟೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಅಯಿತ ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಮಿಡ್ ಗೋಪುರೊಲು ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಂಡು. ಹಂಪಿದ ರಾಜಮನೆತನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬಹುತೇಕ ರಚನೆಲೆನಲೆಕನೆ, ಈ ಸ್ಮಾರಕೊಗು ಶಾಸನೊಲು ಅತ್ತಂದೆ ಎಪಿಗ್ರಾಫ್ ಲು ಇಜ್ಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಅಯಿನ್ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಅಯಿತ ಕಾರ್ಯೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸವುನವು ಕಷ್ಟ ಆತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಹಂಪಿ ನಗರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಲೋಟಸ್ ಮಹಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ರಚನೆಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪೋಷಣೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿಜಿ, ನಗರೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಮಾಧಿಲೆನಲೆಕ ಅತ್ತ್. ಈ ಕಟ್ಟಡೊಲು ವಿಜಯನಗರದ ಹಿಂದೂ ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ಸಮ್ಮಿಲನದ ವಿಧಾನೊನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಲೋಟಸ್ ಮಹಲ್ ಒಂಜಿ ಸಿಂಕ್ರೆಟಿಕ್, ಜನಸಂದಣಿದ ಜಾಗೆದಲೆಕ ತೋಜುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾತ್ ಇಜ್ಜಿ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಹಾಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ಊಹೆಲು ಉಂಡು.

== ಬೇತೆ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ==
ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿತ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆದ ಸಮೀಪೊಡು ಬೊಕ್ಕ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣೊಗು ಸಮೀಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಡು, ದ್ವಾರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಇತ್ತೆ ರಾಜನ ಸಮತೋಲನ ಪನ್ಪೆರ್. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ತುಳ-ಪುರುಷ್-ದಾನ ಅತ್ತಂಡ ತುಲಾಭರಂ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ತೂಕೊಡು ಎಂಟು ಅತ್ತಂಡ ಮಲ್ಲ ದಾನೊಡು ಕೊರ್ಪುನವುಲೆನ ಲೆಕೊನೆ ಉಂಡು ಅಕ್ಲೆನ ಶರೀರದ ತೂಕೊಡ್ದ್.

ಯುದ್ಧದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜವಂಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ದಾಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾದ್ ವಿಜಯನಗರದ ಆಡಳಿತೆರ್ ಕೋಟೆಲೆನ್, ಕೋಟೆದ ದ್ವಾರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದೆರ್. ಹಿಂದೂ ಶೈಲಿದ ಕಾರ್ಬೆಲ್ಡ್ ಕಮಾನುಲು ಹಂಪಿಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಾಚ್ ಟವರ್ ಲು. ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ದ್ವಾರ ಗಣಗಿಟ್ಟಿ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಉಂಡು; ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಾರ್ಬಿಕನ್ ಗೋಡೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಒಂಜಿ ಅಪರಿಚಿತನ್ ಒಂಜಿ ಆಶ್ಚರ್ಯೊಗು ಗುರಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಗೊಂದಲೊಗು ಪಾಡೆರೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು, ಆಂಡ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರ್ಪಿನಕುಲು ಗೇಟ್ ವೇದ ದುಂಬು ದಿಕ್ಕುದ ಮೂಜಿ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ತೆರಿಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹಿಂದೂ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ಅವುಲು ಸೇರ್ಪಾದ್ ಒಂಜಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಾತ್ರೊಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾಂಡವ ಖ್ಯಾತಿದ ಭೀಮ. ತಲರಿಘಾಟ್ ಹಿಂದೂ ಸ್ಮಾರಕ ಬೊಕ್ಕ ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಪೋಪಿನ ಈಶಾನ್ಯ ರಸ್ತೆಡ್ ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ದ್ವಾರ ಉಂಡು ಹಂಪಿ ಜಾಗೆಡ್ 1,600 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಳಿದುಪ್ಪುನ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು—ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂಲು—ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶೊಡು ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು. ಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತದ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಸರಸ್ವತಿಗ್ ಅಷ್ಟಕೋನ ಸ್ನಾನದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಬೇತೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು; ಅನಂತಸಾಯನ ವಿಷ್ಣುಗು ಉಪನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ; ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷ್ಣುಲೆಗ್ ಉದ್ದನಾ ವೀರ್ಭದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ; ಕಾಳಿಗ್ ಒಂಜಿ ದೇಗುಲ, ದುರ್ಗಾನ ಉಗ್ರ ರೂಪೊನು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿ ಅರಿತ ಚೆಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಲಾಡ್ಡೆನ್ ಪತೊಂದು ತೋಜಾವೆರ್ (ಅನ್ನಪೂರ್ಣ); ರಾಜಮನೆತನೊಡು ಒಂಜಿ ಭೂಗತ ದೇವಸ್ಥಾನ; ಒಂಜಿ ಸುಗ್ರೀವ ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ; ಮಾತಂಗಾ ಬೆಟ್ಟದ ಸ್ಮಾರಕೊಲು; ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಗು ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವಿದ್ವಾಂಸ-ಸಂಗೀತಗಾರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಪುರಂದರದಾಸ ದೇವಸ್ಥಾನ; ರಾಣಿ ಸ್ನಾನದ ಸ್ಮಾರಕದ ಬರಿಟ್ ಶಿವನ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ದೇವಸ್ಥಾನ; ಬೊಕ್ಕ ರಾಮ-ಸೀತಾ-ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಮಲ್ಯಾವಂತ ಬೆಟ್ಟ. ಮಲ್ಯಾವಂತ ಬೆಟ್ಟೊಡು ರಘುನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕೆತ್ತೆದ ಶಿವಲಿಂಗೊಲೆನ ಸಾಲು ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ದೇಗುಲೊಲು ಉಂಡು.

== ಜೈನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ==
ಹಂಪಿಡ್ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ರೆಲಿಫ್ ಲೆಡ್ ಹೆಂಕುಟ್ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ರತ್ನಂತ್ರಾಯಕುಟ್, ಪರ್ಸ್ವನಾಥ ಚರಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಣಗಿಟ್ಟಿ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂರ್ತಿಲು ಇಜ್ಜಿ. ಹಂಪಿ ನಗರ ಕೋರ್ ವಿಭಾಗದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗೊಡು ಭೀಮನ ದ್ವಾರದ ಬರಿಟ್ ಗಾಣಿಗಿಟ್ಟಿ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಏಕಶಿಲೆದ ದೀಪದ ಸ್ತಂಭ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್; ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಾಸನೊದ ಆಧಾರೊಡು ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೮೫ಡ್, ಹಿಂದೂ ರಾಜೆ ಹರಿಹರ II ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ತೀರ್ಥಂಕರ ಕುಂತುನಾಥೆರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಸಾದಾ ಗೋಡೆಲು, ಒಂಜಿ ಸ್ತಂಭದ ಮಂಡಪ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚೌಕದ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಉಂಡು ಅಯಿಟ್ ಜಿನನ ಪ್ರತಿಮೆ ಇಜ್ಜಿ. ಸ್ತಂಭೊಲೆಡ್ ರಾಜಧಾನಿಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಗಿಲುಲೆಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಉಂಡು. ಗರ್ಭಗುಡಿದ ಮಿತ್ತ್ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿದ, ಕಿರಿದಾಪುನ ಚೌಕ, ಪಿರಮಿಡ್ ಗೋಪುರ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಅವಶೇಷೊಡು ಉಂಡು

ಬೇತೆ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಆನೆಲೆನ ಕುದುರೆದ ಪೂರ್ವೊಗು 150 ಮೀಟರ್ (160 ಗಜ) ಜೈನೆರೆನ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು. ಒಂಜಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುದ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸವೊಂಡುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಾಸನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಉಂದು ರಾಜೆ ದೇವರಾಯ ರಡ್ಡನೆಯೆರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೨೬ಡ್ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ರಡ್ಡ್ ಪಾಳು ಪೋಯಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಂಡು; ಒಂಜಿ ಶಿವನ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಮಹಾವೀರಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನವು. ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರೊಲು ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಒಳ್ಗ್ ಉಪ್ಪುನ ರೆಲಿಫ್ ಲೆಡ್ ಲಾ ಉಂಡು. 

== ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ==
ಹಂಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಧಿಲು, ರಡ್ಡ್ ಮಸೀದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸ್ಮಶಾನೊಡು ಒಂಜಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಉಂಡು. ಅವು ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಹಂಪಿ ತಾಣೊದ ರಾಜಮನೆತನೊಡು ಇಜ್ಜಿ. ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ನಗರ ಕೋರ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ ಕೆಲವು ವಿಜಯನಗರ ನಿವಾಸಿಲು ಜೀವನ ಮಲ್ತಿನ ಉಪನಗರೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ನಗರ ಕೋರ್ ದ ಈಶಾನ್ಯ ಕಣಿವೆಡ್ ಉಂಡು, ಅಲ್ಪ ಹಿಂದೂಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೈನೆರೆನ ವಸತಿಲುಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊ ಆಳವಾದ್ ಮಣ್ಣುಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬುಡುದು ಪೋಯಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ರಸ್ತೆಲು, ನೀರ್ ದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಲು, ದ್ವಾರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಸತಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಲು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಂಡು.

== ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಸೀದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಧಿ ==
ಕಮಲಾಪುರೊಡ್ದ್ ಆನೆಗೊಂಡಿಗ್ ಪೋಪಿನ ರಸ್ತೆಡ್, ನೀರಾವರಿ ಕಣಿವೆಡ್ ತುರುಟ್ಟು ಕಾಲುವೆದ ದುಂಬು ನಗರ ಕೋರ್ ದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಒಂಜಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ಮಾರಕ ಉಂಡು. ಈ ಸ್ಮಾರಕೊನು ಸುರುಕು ೧೪೩೯ಡ್ ಹಿಂದೂ ರಾಜೆ ದೇವರಾಯ ದ್ವಿತೀಯನ ಸೈನ್ಯೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮಸೀದಿ, ಒಂಜಿ ಅಷ್ಟಕೋನ ಬಾವಿ, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸಮಾಧಿ ಉಂಡು. ಮಸೀದಿಗ್ ಗುಮ್ಮಟ ಇಜ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಮಂಟಪ ಆದುಂಡು, ಆಂಡ ಸಮಾಧಿಡ್ ಗುಮ್ಮಟ ಬೊಕ್ಕ ಕಮಾನುಲು ಉಂಡು. ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ನ ಪರಂಪರೆದ ಬರಿಟ್ ಬೇತೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸ್ಮಶಾನೊನು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸೇರಾವೊಂಡೆರ್.

== ಸಂಬಂಧದ ವಿವರೊಲು ==
ಸುಮಾರ್ ೧೪೨೦ಡ್ ಹ್ಯಾಂಪಿಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ನ ಒರಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆ ಆಯಿನ ನಿಕೊಲೊ ಡಿ' ಕಾಂಟಿನ ನೆನಪುಲೆಡ್, ನಗರೊದ ಅಂದಾಜಿ ಸುತ್ತಳತೆ ೬೦ ಮೈಲ್ (೯೭ ಕಿ.ಮೀ.) ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಅಯಿತ ಕೋಟೆಲೆಡ್ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ವಸಾಹತುಲೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೪೪೨ಡ್, ಪರ್ಷಿಯಾಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಅಬ್ದುಲ್ ರಜ್ಜಾಕ್, ಏಳು ಪದರೊಲೆನ ಕೋಟೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಗರ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಕೃಷಿ, ಕರಕುಶಲ ಬೊಕ್ಕ ನಿವಾಸೊಗು ಪಿದಯಿದ ಪದರೊಲು ಉಂಡು, ಒಳಗಿನ ಮೂಜಿನೆಡ್ದ್ ಏಳನೇ ಪದರೊಲು ಅಂಗಡಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಜಾರ್ ಲೆಡ್ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲು) ಮಸ್ತ್ ಜನಸಂದಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/ballari-set-to-lose-hampi-and-more/article33136164.ece&lt;/ref&gt;

೧೫೨೦ಡ್, ಡೊಮಿಂಗೊ ​​ಪೇಸ್, ​​ಒರಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಗೋವಾಡ್ದ್ ವ್ಯಾಪಾರ ದಳೊದ ಭಾಗವಾದ್ ವಿಜಯನಗರೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆನ್ ಕ್ರೋನಿಕಾ ಡಾಸ್ ರೀಸ್ ಡಿ ಬಿಸ್ನಾಗ ಪಂಡ್ದ್ ಬರೆಯೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಆರ್ ವಿಜಯನಗರ &quot;ರೋಮ್ ದಲೆಕ ಮಲ್ಲೆ, ಬೊಕ್ಕ ತೂಯೆರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು ... ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಒದಗಿಸಾಯಿನ ನಗರ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಪೇಸ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಅಯಿಟ್ ಮಸ್ತ್ ತೋಟೊಲು ಉಂಡು, ಇಲ್ಲ್ ದ ತೋಟೊಲೆಡ್, ಅಯಿಟ್ ಮಸ್ತ್ ನೀರ್ ದ ನಾಳೊಲು ಉಂಡು ಅವು ಅಯಿತ ನಡುಟು ಬರ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಕೆರೆಕುಲು ಉಂಡು ...&quot;. ಸೆಸರೆ ಫೆಡೆರಿಸಿ, ಒರಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆ, 1565ಡ್ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಸೋಲು ಬೊಕ್ಕ ಕುಸಿತೊಡ್ದು ಕೆಲವು ದಶಕೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್. ಸಿನೋಪೊಲಿ, ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೊರಿಸನ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಫೆಡೆರಿಸಿ ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಗರ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಬರೆಯೆರ್, &quot;ಬೆಜೆನೆಗರ್ (ಹಂಪಿ-ವಿಜಯನಗರ) ನಗರ ಪೂರ್ತಿ ನಾಶ ಆಯಿಜಿ, ಆಂಡಲಾ ಇಲ್ಲ್ ಲು ನಿಲೆಯಾತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಖಾಲಿ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅವುಲು ಟೈಗ್ರೆಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ ದಾಲ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್&quot;. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ವಿಲ್ ಡ್ಯುರಾಂಟ್, ಅರೆನ ಅವರ್ ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್: ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸಿವಿಲೈಸೇಶನ್ ಡ್ ವಿಜಯನಗರದ ಕತೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಗೆಲುವು ಬೊಕ್ಕ ನಾಶೊನು ಒಂಜಿ ನಿರುತ್ಸಾಹಕಾರಿ ಕತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಬರೆತೆರ್, &quot;ಅಯಿತ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೈತಿಕತೆ ಪಂಡ ನಾಗರಿಕತೆ ಒಂಜಿ ಅನಿಶ್ಚಿತ ವಸ್ತು, ಅಯಿತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರಮ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಿನ್ ಏತ್ ಸಮಯೊಡ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಉಗ್ರ ಹಿಂಸೆಡ್ದ್ ಕೆತ್ತೊಲಿ.&quot; 

2006 ಡ್ ಬತ್ತಿನ [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]] ಫೀಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪೌರ್ನಮಿದ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್.


&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Event:Heritage Across Borders]]&lt;/nowiki&gt;


[[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು/ದೇವಸ್ಥಾನ]]</text>
      <sha1>jexz5q7xpvt2ss8k1h5xspo64kj4qey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Last edited by</title>
    <ns>10</ns>
    <id>5811</id>
    <revision>
      <id>365705</id>
      <parentid>133382</parentid>
      <timestamp>2021-05-09T01:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jonesey95</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>fix [[MOS:SMALLFONT]] problem when transcluded in [[:Template:Under construction]]. See talk</comment>
      <origin>365705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="527" sha1="03ekeov4ul1l6hn50878go272vfw8pa" xml:space="preserve">&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes|[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|diff=cur}} Last edited]|This {{pagetype|subjectspace=yes}} was [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|diff=cur}} last edited]}} by [[User:{{REVISIONUSER2}}|{{REVISIONUSER2}}]] {{Toolbar|[[User talk:{{REVISIONUSER2}}|talk]]|[[Special:Contributions/{{REVISIONUSER2}}|contribs]]}} {{time ago|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}. ''([{{fullurl:{{FULLPAGENAMEE}}|action=purge}} Update{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||{{space}}timer}}])''&lt;/span&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>03ekeov4ul1l6hn50878go272vfw8pa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365706</id>
      <parentid>351159</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Last_edited_by]]</comment>
      <origin>351159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="548" sha1="ahiu3inil0gyx2aowyq06bspvqfrk51" xml:space="preserve">&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;ಈ {{pagetype|subjectspace=yes}} [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|diff=cur}}ನ್ ಅಕೇರಿದ ಸರ್ತಿ ಸಂಪೊಲಿತ್‌ನಾರ್] [[User:{{REVISIONUSER}}|{{REVISIONUSER}}]] {{Toolbar|[[User talk:{{REVISIONUSER}}|ಚರ್ಚೆ]]|[[Special:Contributions/{{REVISIONUSER}}|ಕೊಡುಗೆಲು]]}} {{time ago|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}. &lt;span style=&quot;font-size:x-small;&quot;&gt;''([{{fullurl:{{FULLPAGENAMEE}}|action=purge}} ಅಪ್‌ಡೇಟ್])''&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ahiu3inil0gyx2aowyq06bspvqfrk51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ (ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>6742</id>
    <revision>
      <id>365673</id>
      <parentid>365113</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T21:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>407</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-34 */ಪೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>365673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24775" sha1="8cet4f52oophychl6ly08gj3skur7ls" xml:space="preserve">{{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು|alpha=yes| [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲೆನ ಪುಟೊ.
|ವಿಪಿ:ಚಾ|ವಿಪಿ:ಚಾತಾಸು}}
{{Archive box|
{{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ (ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು)|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}}
*[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು ಪುಟೊತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]]
}}
__NEWSECTIONLINK__
__TOC__&lt;div id=&quot;below_toc&quot;&gt;&lt;/div&gt;
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]]
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]]
{{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config
|archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು/ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)s
|algo = old(30d)
|counter = 1
|archiveheader = 
|minthreadstoarchive = 1
|minthreadsleft = 2
|key = 5ba48e49ae85ef53ec35cbf6eec6ff38
}}&lt;/noinclude&gt;
{{clear}}

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.

'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, &quot;media-limit-reached&quot;, will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೧೧:೧೬, ೨೧ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30836091 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), templates (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), HTML and parser tags (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), and magic words (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]

'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-helpusername&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-help&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet1&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet2&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;createacct-username-policy-popover-bullet3&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the &quot;User&quot; namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೧೯, ೨೮ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30856308 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&amp;uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-readinglists&amp;filter=&amp;action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]

'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೧೬, ೪ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30872536 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]

'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting &quot;{{int:Mw-math-mathjax}}&quot; in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;cldsort=timestamp&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೧೫, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30901051 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.

'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;w:bol:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]

'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೩೩, ೧೮ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30922806 --&gt;</text>
      <sha1>8cet4f52oophychl6ly08gj3skur7ls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Pp-move</title>
    <ns>10</ns>
    <id>7310</id>
    <revision>
      <id>365744</id>
      <parentid>208298</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T14:03:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;RMCD bot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Notifying subject page of move discussion on [[Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026|Template talk:Protection padlock]]</comment>
      <origin>365744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="318" sha1="9d4y4f3ih6lpwzr9mu2reqmn8htizmo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Requested move notice|1=Template:Move-protected|2=Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026}}
&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Protection banner|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9d4y4f3ih6lpwzr9mu2reqmn8htizmo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365745</id>
      <parentid>365744</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:30:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Pp-move]]</comment>
      <origin>365744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="318" sha1="9d4y4f3ih6lpwzr9mu2reqmn8htizmo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Requested move notice|1=Template:Move-protected|2=Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026}}
&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Protection banner|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9d4y4f3ih6lpwzr9mu2reqmn8htizmo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Redirect category shell</title>
    <ns>10</ns>
    <id>7317</id>
    <revision>
      <id>365738</id>
      <parentid>280317</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T22:34:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Jonesey95</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>display:none</comment>
      <origin>365738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2407" sha1="9c1973dqx0qghwh2g9hr73no8bb6buh" xml:space="preserve">__NONEWSECTIONLINK__{{Mbox
| name  = Redirect category shell
| type  = move 
| image = none
| style = margin-top: 1.1em; border: solid 1px darkblue; border-left-width: 0.5em;
| textstyle = padding-top: 0.9em; padding-bottom: 0.9em;
| text  = '''This {{Talk other|talk page|page}} is a [[Wikipedia:Redirect|redirect]]. &lt;small&gt;The following [[Wikipedia:Categorizing redirects|categories]] are used to track and monitor this redirect:&lt;/small&gt;'''{{#if:{{{h|}}}
 |{{block indent|1= ''{{{h}}}''}}
 }}
&lt;!--
  Automatically detect protected redirects:
--&gt;&lt;includeonly&gt;{{#switch: {{PROTECTIONLEVEL:move}}
   |sysop|templateeditor|extendedconfirmed={{pp-move|small=yes|catonly=no}}
 }}{{#switch: {{PROTECTIONLEVEL:edit}}
   |sysop
   |templateeditor
   |extendedconfirmed
   |autoconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R protected}}
   | &lt;!--Not protected, or only semi-move-protected--&gt;
 }}&lt;/includeonly&gt;{{#if: {{{1|}}}||&lt;includeonly&gt;
* {{red|'''Important – Please Read! {{maroon|This template should {{em|not}} be applied without parameters by bot nor by any automated or semi-automated process. It should {{em|not}} be used without parameters {{em|unless you want to learn how to categorize redirects}}. For editors who want to learn how to categorize redirects, this template is a {{em|learning tool}}. {{em|Only}} those editors who intend to return to the redirect to learn which rcats to use should apply this template without parameters, or with an empty first parameter!}}'''}}&lt;/includeonly&gt;
* '''Manifold sort''':  If help is needed to determine appropriate categories, then this redirect populates '''{{Cat|Miscellaneous redirects}}'''.  Monitors of that category will check this redirect and add or remove [[Wikipedia:Categorizing redirects|rcats]] as needed.{{#ifeq: {{lc:{{{nocat|false}}}}} | false |{{{category|&lt;includeonly&gt;[[Category:Miscellaneous redirects]]&lt;/includeonly&gt;}}}}}
}}
{{#if: {{{2|}}}|{{{2}}}|{{{1|}}}}}{{#if: {{{1|}}}{{{2|}}}||{{#ifeq: {{ROOTPAGENAME}}|Redirect category shell||[[Category:Redirect category shell without parameters]]}}}}
''&lt;small&gt;When appropriate, [[Wikipedia:Protection policy|protection levels]] are automatically sensed, described and categorized.&lt;/small&gt;''
}}&lt;includeonly&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;!--To prevent pages from appearing on Special:ShortPages. See Tech News 2026-34. --&gt;&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9c1973dqx0qghwh2g9hr73no8bb6buh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365739</id>
      <parentid>365738</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Redirect_category_shell]]</comment>
      <origin>365738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2407" sha1="9c1973dqx0qghwh2g9hr73no8bb6buh" xml:space="preserve">__NONEWSECTIONLINK__{{Mbox
| name  = Redirect category shell
| type  = move 
| image = none
| style = margin-top: 1.1em; border: solid 1px darkblue; border-left-width: 0.5em;
| textstyle = padding-top: 0.9em; padding-bottom: 0.9em;
| text  = '''This {{Talk other|talk page|page}} is a [[Wikipedia:Redirect|redirect]]. &lt;small&gt;The following [[Wikipedia:Categorizing redirects|categories]] are used to track and monitor this redirect:&lt;/small&gt;'''{{#if:{{{h|}}}
 |{{block indent|1= ''{{{h}}}''}}
 }}
&lt;!--
  Automatically detect protected redirects:
--&gt;&lt;includeonly&gt;{{#switch: {{PROTECTIONLEVEL:move}}
   |sysop|templateeditor|extendedconfirmed={{pp-move|small=yes|catonly=no}}
 }}{{#switch: {{PROTECTIONLEVEL:edit}}
   |sysop
   |templateeditor
   |extendedconfirmed
   |autoconfirmed={{pp-protected|small=yes}}{{R protected}}
   | &lt;!--Not protected, or only semi-move-protected--&gt;
 }}&lt;/includeonly&gt;{{#if: {{{1|}}}||&lt;includeonly&gt;
* {{red|'''Important – Please Read! {{maroon|This template should {{em|not}} be applied without parameters by bot nor by any automated or semi-automated process. It should {{em|not}} be used without parameters {{em|unless you want to learn how to categorize redirects}}. For editors who want to learn how to categorize redirects, this template is a {{em|learning tool}}. {{em|Only}} those editors who intend to return to the redirect to learn which rcats to use should apply this template without parameters, or with an empty first parameter!}}'''}}&lt;/includeonly&gt;
* '''Manifold sort''':  If help is needed to determine appropriate categories, then this redirect populates '''{{Cat|Miscellaneous redirects}}'''.  Monitors of that category will check this redirect and add or remove [[Wikipedia:Categorizing redirects|rcats]] as needed.{{#ifeq: {{lc:{{{nocat|false}}}}} | false |{{{category|&lt;includeonly&gt;[[Category:Miscellaneous redirects]]&lt;/includeonly&gt;}}}}}
}}
{{#if: {{{2|}}}|{{{2}}}|{{{1|}}}}}{{#if: {{{1|}}}{{{2|}}}||{{#ifeq: {{ROOTPAGENAME}}|Redirect category shell||[[Category:Redirect category shell without parameters]]}}}}
''&lt;small&gt;When appropriate, [[Wikipedia:Protection policy|protection levels]] are automatically sensed, described and categorized.&lt;/small&gt;''
}}&lt;includeonly&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;__EXPECTSHORTPAGE__&lt;!--To prevent pages from appearing on Special:ShortPages. See Tech News 2026-34. --&gt;&lt;/span&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9c1973dqx0qghwh2g9hr73no8bb6buh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು</title>
    <ns>10</ns>
    <id>8071</id>
    <revision>
      <id>365787</id>
      <parentid>283094</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:57:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>365787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3834" sha1="39q47abrppbdup81tlktzqy20p3m1gj" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು
|title = [[ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
|state    = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1 = ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list1 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ದಮನ್]]
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]]
* [[ದಿಸ್ಪುರ್]]
* [[ಗಾಂಧಿನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕವರಟ್ಟಿ]]
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲೇಹ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಣಜಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group2 = ಶಾಸನ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list2 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಬೆಳಗಾವಿ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಭರವಾಸೇನ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಧರ್ಮಶಾಲಾ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಗಾಂಧೀನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ನಾಗ್ಪುರ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೊರ್ವೊರಿಂ]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group3 = ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list3 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಕಟಕ್]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಜಬಲ್ಪುರ್]]
* [[ಜೋಧ್‌ಪುರ್]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೊಚ್ಚಿ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನೈನಿತಾಲ್]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
}}

&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>39q47abrppbdup81tlktzqy20p3m1gj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365788</id>
      <parentid>365787</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>365788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3831" sha1="6fqoditf405gzx1k4hegnp1prgf9qvx" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು
|title = [[ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
|state    = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1 = ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list1 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ದಮನ್]]
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]]
* [[ದಿಸ್ಪುರ]]
* [[ಗಾಂಧಿನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕವರಟ್ಟಿ]]
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲೇಹ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಣಜಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group2 = ಶಾಸನ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list2 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಬೆಳಗಾವಿ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಭರವಾಸೇನ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಧರ್ಮಶಾಲಾ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಗಾಂಧೀನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ನಾಗ್ಪುರ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೊರ್ವೊರಿಂ]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group3 = ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list3 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಕಟಕ್]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಜಬಲ್ಪುರ್]]
* [[ಜೋಧ್‌ಪುರ್]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೊಚ್ಚಿ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನೈನಿತಾಲ್]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
}}

&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6fqoditf405gzx1k4hegnp1prgf9qvx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365789</id>
      <parentid>365788</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>365789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3834" sha1="r9dsx6dzfmha5a8ny648tww0tzyvppi" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು
|title = [[ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
|state    = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1 = ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list1 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ದಮನ್]]
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]]
* [[ದಿಸ್ಪುರ]]
* [[ಗಾಂಧಿನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಟೊಕ್]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕವರಟ್ಟಿ]]
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲೇಹ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಣಜಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group2 = ಶಾಸನ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list2 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಬೆಳಗಾವಿ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಭರವಾಸೇನ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಧರ್ಮಶಾಲಾ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಗಾಂಧೀನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ನಾಗ್ಪುರ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೊರ್ವೊರಿಂ]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group3 = ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list3 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಕಟಕ್]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಜಬಲ್ಪುರ್]]
* [[ಜೋಧ್‌ಪುರ್]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೊಚ್ಚಿ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನೈನಿತಾಲ್]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
}}

&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r9dsx6dzfmha5a8ny648tww0tzyvppi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365790</id>
      <parentid>365789</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>365790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3876" sha1="6m6ywhxxvkymwhs2qk0m5osdlcgzl52" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು
|title = [[ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
|state    = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1 = ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list1 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ದಮನ್]]
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]]
* [[ದಿಸ್ಪುರ]]
* [[ಗಾಂಧಿನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಟೊಕ್]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ|ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕವರಟ್ಟಿ]]
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲೇಹ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಣಜಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group2 = ಶಾಸನ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list2 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಬೆಳಗಾವಿ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಭರವಾಸೇನ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಧರ್ಮಶಾಲಾ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಗಾಂಧೀನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ನಾಗ್ಪುರ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೊರ್ವೊರಿಂ]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group3 = ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list3 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಕಟಕ್]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಜಬಲ್ಪುರ್]]
* [[ಜೋಧ್‌ಪುರ್]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೊಚ್ಚಿ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನೈನಿತಾಲ್]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
}}

&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6m6ywhxxvkymwhs2qk0m5osdlcgzl52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365791</id>
      <parentid>365790</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:01:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>365791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3870" sha1="evhmr8qcynd2jmudo84ozgf9kmbg0ot" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು
|title = [[ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
|state    = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1 = ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list1 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ದಮನ್]]
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]]
* [[ದಿಸ್ಪುರ]]
* [[ಗಾಂಧಿನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಟೊಕ್]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ|ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕವರಟ್ಟಿ]]
* [[ಕೊಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತಾ]]
* [[ಲೇಹ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಣಜಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group2 = ಶಾಸನ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list2 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಬೆಳಗಾವಿ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಭರವಾಸೇನ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಧರ್ಮಶಾಲಾ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಗಾಂಧೀನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ನಾಗ್ಪುರ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೊರ್ವೊರಿಂ]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group3 = ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list3 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಕಟಕ್]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಜಬಲ್ಪುರ್]]
* [[ಜೋಧ್‌ಪುರ್]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೊಚ್ಚಿ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನೈನಿತಾಲ್]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
}}

&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>evhmr8qcynd2jmudo84ozgf9kmbg0ot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365792</id>
      <parentid>365791</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>365792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3870" sha1="k5mez7s5npfsuoi1667h55d6z5byov7" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು
|title = [[ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
|state    = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1 = ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list1 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ದಮನ್]]
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]]
* [[ದಿಸ್ಪುರ]]
* [[ಗಾಂಧಿನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಟೊಕ್]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ|ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕವರಟ್ಟಿ]]
* [[ಕೊಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತಾ]]
* [[ಲೇಹ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಲಕ್ನೋ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಣಜಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group2 = ಶಾಸನ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list2 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಬೆಳಗಾವಿ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಭರವಾಸೇನ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಧರ್ಮಶಾಲಾ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಗಾಂಧೀನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ನಾಗ್ಪುರ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೊರ್ವೊರಿಂ]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group3 = ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list3 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಕಟಕ್]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಜಬಲ್ಪುರ್]]
* [[ಜೋಧ್‌ಪುರ್]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೊಚ್ಚಿ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನೈನಿತಾಲ್]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
}}

&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k5mez7s5npfsuoi1667h55d6z5byov7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪರ್ಕತ್ತಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8436</id>
    <revision>
      <id>365696</id>
      <parentid>358309</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kishore Kumar Rai</username>
        <id>222</id>
      </contributor>
      <origin>365696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1410" sha1="jpswsfts3rq0oesrr34ybixt7as88nt" xml:space="preserve">{{ಎಲ್ಯ}}'''ಪರ್ಕತ್ತಿ''' ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಮೂನೆತ ಕತ್ತಿ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ತುಳು ಚಾವಡಿ-ಗೆಜ್ಜೆ ಕತ್ತಿಡ್ದ್ ಪರ್ಕತ್ತಿ ಮುಟ್ಟ...|url=https://vijaykarnataka.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/25221830.cms|website=Vijay Karnataka|accessdate=2026-04-11|language=kn}}&lt;/ref&gt; ಕೆಯಿ ಕೊಯ್ಯರ ಗಳಸುನ ಕತ್ತಿ ಅತುಂಡು. ನೆನ್ನ್ ಪರ್ದತ್ತಿಂದ್‌ಲ ಪನ್ಪೆರ್

== ಪದೊ ಅರ್ತೊ ==
ಪರು - ಕೂಲಿ, ಕೂಲಿ ಇತ್ತಿನ ಕತ್ತಿ

== ರೂಪೊ ==
ನೆನ್ನ ಬಾಯಿ ಗರ್‌ಗಸತ್ತಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚ ಇತ್ತಿನೆತ್ತರ ಕೆಯಿ ಕೊಯ್ಯರ ಲಾಯಿಕಾಪುಂಡು

== ನಂಬೊಲಿಕೆ ==
ಇ ಕತ್ತಿಟ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಪೆರೆಸರ ಬಲ್ಲಿ

== ಗಳಸುನೆ ==
ಕೆಯಿ ಕೊಯ್ಯಿಯೆರೆ ಈ ಕತ್ತಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್

== ಬಾಸೆ ==
[[ತರ್ಕತ್ತಿ]] ತಾರಿಗ್ ಪರ್ಕತ್ತಿ ಕೆಯಿಕ್.

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{Reflist}}

{{ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು}}

[[ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು]]</text>
      <sha1>jpswsfts3rq0oesrr34ybixt7as88nt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK/common.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>9835</id>
    <revision>
      <id>365669</id>
      <parentid>365514</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T18:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365669</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2712" sha1="022nwbgjv0tgg8q07bc3mbzszmrivwn" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AMPGuy2824%2FMoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:MPGuy2824/MoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>022nwbgjv0tgg8q07bc3mbzszmrivwn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365670</id>
      <parentid>365669</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T18:39:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365670</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2800" sha1="6dp0oz4y0am0j7vrxgh3kw9g7i03u4r" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AMPGuy2824%2FMoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:MPGuy2824/MoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
importScript('User:Evad37/MoveToDraft.js'); // Backlink: [[User:Evad37/MoveToDraft.js]]</text>
      <sha1>6dp0oz4y0am0j7vrxgh3kw9g7i03u4r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365671</id>
      <parentid>365670</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T18:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365671</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2712" sha1="022nwbgjv0tgg8q07bc3mbzszmrivwn" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AMPGuy2824%2FMoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:MPGuy2824/MoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>022nwbgjv0tgg8q07bc3mbzszmrivwn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365680</id>
      <parentid>365671</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Uninstalling User:MPGuy2824/MoveToDraft.js, loaded from en.wikipedia ([[en:User:Enterprisey/script-installer|script-installer]])</comment>
      <origin>365680</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2589" sha1="nhh2ulvtjz871ote4t6xaja4c9kkqsf" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:MPGuy2824/MoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>nhh2ulvtjz871ote4t6xaja4c9kkqsf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365685</id>
      <parentid>365680</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T02:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365685</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2710" sha1="1bw9ocbzr444pc5wv67bw4z1pp8sbwy" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:MPGuy2824/MoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FMoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>1bw9ocbzr444pc5wv67bw4z1pp8sbwy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365689</id>
      <parentid>365685</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T04:12:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365689</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2707" sha1="k0hl1pmacj60qoycd5ox51373wm0lds" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Evad37/MoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FMoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>k0hl1pmacj60qoycd5ox51373wm0lds</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365695</id>
      <parentid>365689</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:06:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365695</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2710" sha1="1bw9ocbzr444pc5wv67bw4z1pp8sbwy" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:MPGuy2824/MoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FMoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>1bw9ocbzr444pc5wv67bw4z1pp8sbwy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365697</id>
      <parentid>365695</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365697</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2714" sha1="o8vuenx4aft0bkd8tlcr3qmvys0kbuh" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AMPGuy2824%2FMoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FMoveToDraft.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>o8vuenx4aft0bkd8tlcr3qmvys0kbuh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365728</id>
      <parentid>365697</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T07:08:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365728</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2555" sha1="8ivxpyrqp1vls6hajcfrpc7g311zl4f" xml:space="preserve">mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
//mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

// Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
 mw.util.addPortletLink(
  &quot;p-tb&quot;,     // toolbox portlet
  &quot;https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=&quot; + mw.config.get('wgPageName') + &quot;&amp;defaults=y&quot; + &quot;&amp;nowatch=y&quot; + &quot;&amp;wiki=&quot; + mw.config.get('wgContentLanguage') + &quot;&amp;autoclick=wpDiff&quot;, // updated tool URL as of 27 December 2020
  &quot;reFill&quot;  // link label
)});

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

importScript('User:ChiK/MoveToDraft.js'); // Backlink: [[User:ChiK/MoveToDraft.js]]</text>
      <sha1>8ivxpyrqp1vls6hajcfrpc7g311zl4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮೋಡ್ಯೂಲ್:Transclusion count/data/other</title>
    <ns>828</ns>
    <id>10285</id>
    <revision>
      <id>365658</id>
      <parentid>360185</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Ahechtbot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page.</comment>
      <origin>365658</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1091" sha1="5nejv2ukd1yuzg7xy2tj1t04dc23s99" xml:space="preserve">return {
[&quot;!!&quot;] = 249000,
[&quot;!((&quot;] = 547000,
[&quot;!)&quot;] = 304000,
[&quot;!-&quot;] = 32000,
[&quot;!tq&quot;] = 2100,
[&quot;!xt&quot;] = 8800,
[&quot;\&quot;'&quot;] = 3400,
[&quot;'&quot;] = 98000,
[&quot;'\&quot;&quot;] = 8000,
[&quot;'-&quot;] = 4300,
[&quot;'_\&quot;&quot;] = 2500,
[&quot;'s&quot;] = 26000,
[&quot;(!&quot;] = 300000,
[&quot;((&quot;] = 122000,
[&quot;(Dis)establishments_in_year_category_header&quot;] = 2500,
[&quot;(Dis)establishments_in_year_category_header/core&quot;] = 2500,
[&quot;)&quot;] = 4500,
[&quot;))&quot;] = 121000,
[&quot;))!&quot;] = 17000,
[&quot;*&quot;] = 106000,
[&quot;+1&quot;] = 2000,
[&quot;,&quot;] = 3800,
[&quot;-&quot;] = 466000,
[&quot;-\&quot;&quot;] = 7200,
[&quot;-'&quot;] = 2500,
[&quot;----&quot;] = 3900,
[&quot;-?&quot;] = 4800,
[&quot;-Class&quot;] = 11000,
[&quot;-r&quot;] = 553000,
[&quot;0&quot;] = 54000,
[&quot;16TeamBracket&quot;] = 6700,
[&quot;16TeamBracket-Compact-Tennis3&quot;] = 10000,
[&quot;16TeamBracket-Compact-Tennis3-Byes&quot;] = 9800,
[&quot;1x&quot;] = 7000,
[&quot;20th_Century_Press_Archives&quot;] = 3400,
[&quot;2TeamBracket&quot;] = 3700,
[&quot;4TeamBracket&quot;] = 7300,
[&quot;4TeamBracket-Tennis3&quot;] = 11000,
[&quot;50k_Invite&quot;] = 3700,
[&quot;8TeamBracket&quot;] = 7400,
[&quot;8TeamBracket-Tennis3&quot;] = 4200,
[&quot;90minut&quot;] = 2500,
[&quot;;&quot;] = 516000,
[&quot;=)&quot;] = 13000,
[&quot;@&quot;] = 6200,
[&quot;\\&quot;] = 26000,
[&quot;^&quot;] = 4500,
[&quot;`&quot;] = 4500,
[&quot;`s&quot;] = 8400,
[&quot;±&quot;] = 5800,
[&quot;·&quot;] = 143000,
[&quot;•&quot;] = 200000,
}</text>
      <sha1>5nejv2ukd1yuzg7xy2tj1t04dc23s99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365659</id>
      <parentid>365658</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T16:41:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/other]]</comment>
      <origin>365658</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1091" sha1="5nejv2ukd1yuzg7xy2tj1t04dc23s99" xml:space="preserve">return {
[&quot;!!&quot;] = 249000,
[&quot;!((&quot;] = 547000,
[&quot;!)&quot;] = 304000,
[&quot;!-&quot;] = 32000,
[&quot;!tq&quot;] = 2100,
[&quot;!xt&quot;] = 8800,
[&quot;\&quot;'&quot;] = 3400,
[&quot;'&quot;] = 98000,
[&quot;'\&quot;&quot;] = 8000,
[&quot;'-&quot;] = 4300,
[&quot;'_\&quot;&quot;] = 2500,
[&quot;'s&quot;] = 26000,
[&quot;(!&quot;] = 300000,
[&quot;((&quot;] = 122000,
[&quot;(Dis)establishments_in_year_category_header&quot;] = 2500,
[&quot;(Dis)establishments_in_year_category_header/core&quot;] = 2500,
[&quot;)&quot;] = 4500,
[&quot;))&quot;] = 121000,
[&quot;))!&quot;] = 17000,
[&quot;*&quot;] = 106000,
[&quot;+1&quot;] = 2000,
[&quot;,&quot;] = 3800,
[&quot;-&quot;] = 466000,
[&quot;-\&quot;&quot;] = 7200,
[&quot;-'&quot;] = 2500,
[&quot;----&quot;] = 3900,
[&quot;-?&quot;] = 4800,
[&quot;-Class&quot;] = 11000,
[&quot;-r&quot;] = 553000,
[&quot;0&quot;] = 54000,
[&quot;16TeamBracket&quot;] = 6700,
[&quot;16TeamBracket-Compact-Tennis3&quot;] = 10000,
[&quot;16TeamBracket-Compact-Tennis3-Byes&quot;] = 9800,
[&quot;1x&quot;] = 7000,
[&quot;20th_Century_Press_Archives&quot;] = 3400,
[&quot;2TeamBracket&quot;] = 3700,
[&quot;4TeamBracket&quot;] = 7300,
[&quot;4TeamBracket-Tennis3&quot;] = 11000,
[&quot;50k_Invite&quot;] = 3700,
[&quot;8TeamBracket&quot;] = 7400,
[&quot;8TeamBracket-Tennis3&quot;] = 4200,
[&quot;90minut&quot;] = 2500,
[&quot;;&quot;] = 516000,
[&quot;=)&quot;] = 13000,
[&quot;@&quot;] = 6200,
[&quot;\\&quot;] = 26000,
[&quot;^&quot;] = 4500,
[&quot;`&quot;] = 4500,
[&quot;`s&quot;] = 8400,
[&quot;±&quot;] = 5800,
[&quot;·&quot;] = 143000,
[&quot;•&quot;] = 200000,
}</text>
      <sha1>5nejv2ukd1yuzg7xy2tj1t04dc23s99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಗುಲಾಬಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10505</id>
    <revision>
      <id>365688</id>
      <parentid>281081</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T04:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit</comment>
      <origin>365688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3008" sha1="emnsaawuwnd5anoc86x55bk6bizqx9j" xml:space="preserve">[[File:BlackMagicRose.jpg|thumb|ಕೆಂಪು ಗುಲಾಬಿ]]
[[File:Rose plantation ecuador.jpg|thumb|ಗುಲಾಬಿದ ತೋಟ]]
'''ಗುಲಾಬಿ''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಪೂತ ಪುದರ್.ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಣ್ಣದ ಗುಲಾಬಿ ಪೂಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಾತ ಪೂಕುಲೆನ್ ಅಪ್ಸರೆನಕುಲುಂದು ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಗುಲಾಬಿನ್ ಈ ಅಪ್ಸರೆಲೆನ ರಾಣಿ ಪಂದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಗುಲಾಬಿ ಪೂ ಆತ್‍ಲ ಪೊರ್ಲುದ ಪೂ. ಗುಲಾಬಿ ಮಲ್ಲ ಮರ ಆಪುಜಿ. ಗುಲಾಬಿದ ದಯಿ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ದಯಿ.

== ದಯಿತ ಪೊಲಬು == 
ಗುಲಾಬಿ ಪೂ ಭಾರಿ ಪರಿಮಳ ಇತ್ತಿನ ಪೂ ದಯಿಟ್ ದಂಡ್‌ದ ಸುತ್ತಲ ಮುಳ್ಳು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಎಗ್ಗೆಲು(ಗೆಲ್ಲ್)ಉಪ್ಪುಂಡು. ಗೆಲ್ಲ್‌ದ ಕೊಡಿಟ್ ಮುಕ್ಕೆ ಆದ್ ಮುಕ್ಕೆ ಮಲ್ಲೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅರಲುಂಡು. ಗುಲಾಬಿದ ದಯಿ ಜಾಸ್ತಿ ಪಂಡ ೧೦ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬಳಪುಂಡು&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://gilmour.com/rose-care/ |title=Rose Care: Learn How to Plant, Grow and Care for Roses |date=10 May 2019 |accessdate=2026-08-18 |website=Gilmour |last=Gilmour |language=en-US}}https://gilmour.com/rose-care&lt;/ref&gt;

== ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ ==
ಗುಲಾಬಿದ	ಪೂಕುಲೆಡ್ ಪನ್ನೀರ್ ಗುಲಾಬಿ ಭಾರಿ ಎಡ್ಡೆ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪನ್ನೀರ್ ಗುಲಾಬಿನೆ ಗಳಸುವೆರ್.ಗುಲಾಬಿದ ಪೂನು ಗುಲಕುಂದ,ಅರ್ಕ ಬುಕ್ಕೊ ಚೂರ್ಣ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ
# ಗುಲಾಬಿದ ಪೂತ ಗುಲಕಂದ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಜೀರ್ಣಾಂಗದ ತೊಂದರೆನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಜಠರ ಬುಕ್ಕೊ ಕರ್ಲ್‌ಗ್ ಬಲ ಕೊರ್ಪುಂಡು
# ಗುಲಾಬಿದ ಪೂತ ಅರ್ಕ ಬುಕ್ಕೊ ಗುಲಕಂದ ನಪುಂಸಕತೆನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಗುಲಾಬಿದ ಪರಿಮಳ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುಂಡು.
# ಶರೀರೊದ ಧಾತು ವೃದ್ದಿಗ್ ಗುಲಾಬಿದ ಅರ್ಕ ಬುಕ್ಕೊ ಗುಲಕಂದ ಎಡ್ಡೆ ಮರ್ದ್
# ಚರ್ಮದ ಸೌಂದರ್ಯೊಗು ಗುಲಾಬಿದ ಅರ್ಕದ ಲೇಪನ ಮಸ್ತ್ ಎಡ್ಡೆ

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

[[ವರ್ಗೊ:ಪೂವು]]</text>
      <sha1>emnsaawuwnd5anoc86x55bk6bizqx9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಗಜ್ಜರಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10599</id>
    <revision>
      <id>365675</id>
      <parentid>364236</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T00:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30389" sha1="lwu8m1mu2c6nfaeztr3db4ufj2j5w70" xml:space="preserve">{{taxobox
|name = ಗಜ್ಜರಿ
|image = Daucus carota May 2008-1 edit.jpg
|image_caption = ಗಜ್ಜರಿಯ ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರ
|regnum = plantae
|unranked_divisio = [[ಆವೃತಬೀಜಿ]]
|unranked_classis = [[ಯೂಡಿಕೋಟ್ಸ್]]
|unranked_ordo = [[ಆಸ್ಟೇರಿಡ್ಸ್]]
|ordo = [[ಅಪಿಯೇಲ್ಸ್]]
|familia = [[ಅಪಿಯೇಸಿApiaceae]]
|genus = ''[[Daucus]]''
|species = '''''ಡಿ. ಕಾರೋಟ'''''
|binomial = ''ಡಾಕಸ್ ಕಾರೋಟ''
|binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}
[[File:Daucus carota subsp. maximus MHNT.BOT.2007.40.407.jpg|thumb|''Daucus carota subsp. maximus'']]

'''ಗಜ್ಜರಿ'''ನ್ ('''ಕ್ಯಾರಟ್''') (''[[ಡಾಕಸ್ ಕ್ಯಾರೋಟಾ]]'' ಉಪಜಾತಿ. ''ಸಟೈವಸ್'') ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ [[ಕಿತ್ತಲೆ (ಬಣ್ಣ)|ಕಿತ್ತಲೆ]], ನೇರಳೆ, ಕೆಂಪು, ಬೊಲ್ದು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುನ ತಾಜಾ ಇತ್ತ್‌ನಪಗ ಗರಿಗರಿ ರಚನೆ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಂಡೆ [[ತರಕಾರಿ]]. ಗಜ್ಜರಿದ ತಿನಿಯೆರೆ ಅಪುನ ಭಾಗ ಒಂಜಿ [[ತಾಯಿಬೇರು|ಅಪ್ಪೆ ಬೇರ್]] ಆದ್ ಉಂಡು. ಅವು [[ಯೂರೋಪ್]] ಬುಕ್ಕೊ ನೈಋತ್ಯ [[ಏಷ್ಯಾ]]ಗ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ್ [[ಕಾಡು ಗಜ್ಜರಿ]] ''ಡಾಕಸ್ ಕ್ಯಾರೋಟಾ''ದ ಒಂಜಿ ದೇಶೀಯ ಪ್ರಕಾರ. ಪರ್ಷಿಯೊಡು ಮೂಲತಃ ಉಂದೆತ್ತ ಕೃಷಿನ್ ಅಯಿತ್ತ ಇರೆಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬೀತ್ತ್‌ಲೆಗಾದ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಂದೆತ್ತ ಕಂಡೆಲು ತರಕಾರಿಯಾದ್ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದೆತ್ತ ಪಜ್ಜಿ ಇರೆಕುಲೆನ್ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಬಳಸುವೆರ್. 
ಅಪಿಯಾಸಿಯೆ (Apiaceae) ಕುಟುಂಬೊಡು ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಒಂಜಿ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಬುಲೆಪುನ ದಯಿ ಉಂದು ಕಂಡೆಲಾದ್ ಬುಲೆಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ನೆಲಕ್ಕ್ ಕೈತಲ್‌ಡೇ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾದ್ ಇರೆಕುಲೆನ್ ಹೋಲುವೇ ರಚನೆಲಾದ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಬೇಕನೇ ಬುಲೆಪುನ ತಳಿಕುಲು ಬೀಜನ್ ಬಿತ್ತ್‌ನ ೯೦ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಕಟಾವುಗು ಬತ್ತ್ಂಡ, ನಿಧಾನವಾದ್ ಬುಲೆಪುನ ತಳಿಕುಲು ೧೨೦ ದಿನೊಕುಲೆನ್ ದೆತೊನುಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಕಂಡೆಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಯಿನ ಆಲ್ಫಾ ಬುಕ್ಕೊ ಬೀಟಾ ಕ್ಯಾರೋಟೀನ್‌ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ೬ ಲೆನ ಉತ್ತಮವಾಯಿನ ಮೂಲವಾದ್ ಉಂಡು.

==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ==
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್ ಈ ಪದೊನು ೧೫೩೦ಟ್ ಬಳಸ್‌ನವು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್‍ ಮಧ್ಯ ಫ್ರೆಂಚ್‌‍ರ್ದ್ ಎರವಲು ದೆತೊಂದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=carrot|title=Carrot|publisher=Online Etymology Dictionary|accessdate=30 November 2014}}&lt;/ref&gt; ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಸಂವಾದಿಯಾಯಿನ ಪದೊಕುಲೆನ್‍ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗ್ರೀಕ್ ಪದೊಕುಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಡ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಕೊಂಬುದಂಚಿನ ರಚನೆದ ಕಾರಣೊಗಾದ್ ಕೊಂಬು ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥ ಉಪ್ಪುನ ಕೆರ್ (*ker) ಪನ್ಪುನ ಶಬ್ದೊರ್ದು ಉಂದೆನ್ ಸೂಚಿಸಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸೊ ಬುಕ್ಕೊ ಆಣ್ವಿಕ ಆನುವಂಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ದೇಶೀಯ ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮೂಲನ್ ಸೂಚಿಸಾವುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Carrots and Related Vegetable Umbelliferae|last1=Rubatsky|first1=V.&amp;nbsp;E.|last2=Quiros|first2=C.&amp;nbsp;F.|last3=Siman|first3=P.&amp;nbsp;W.|publisher=CABI Publishing|year=1999|isbn=978-0-85199-129-0|ref=harv}}&lt;/ref&gt; ಉಂದೆತ್ತ ಕಚ್ಚಾಸ್ವರೂಪದ ಮೂಲ ಬಹುಶಃ ಪರ್ಷಿಯಾ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು. ಬುಕ್ಕೊದ ಶತಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಚೀಪೆನ್ ಎಚ್ಚ ಮಲ್ಪುನಲ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದೆತ್ತ ವನ್ಯಗುಣಕುಲೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುನ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ತಳಿಕುಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾವೊಂದು ಇತ್ತೆದ ರೂಪದ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾವೊಂದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು.
[[ಚಿತ್ರ:Carrot,_Juliana_Anicia_Codex.jpg|thumb|ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರಣ ಲೇಬಲ್ &quot;ತೋಟದ&quot; ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಜೂಲಿಯಾನ Anicia ಕೋಡೆಕ್ಸ್, 6 ನೇ ಶತಮಾನ AD Constantinopolitan ಪ್ರತಿನ್ Dioscorides' 1ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಗ್ರೀಕ್ ಬಾಸೆ|ಗ್ರೀಕ್]] pharmacopoeia. ಎದುರುದ ಪುಟತ್ತ ಉಲ್ಲೇಕೊ &quot;ಕಂಡೆಲೆನ್ ಬೇಯಿಪಾದ್ ತಿನೊಲಿ.&quot;&lt;ref&gt;Folio 312, [//en.wikipedia.org/wiki/Juliana_Anicia_Codex Juliana Anicia Codex]&lt;/ref&gt;]]
ಸುರು ಸುರು ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಕಂಡೆರ್ದ್‌‍ಲಾ ಅಯಿತ ಪರಿಮಳದ ಇರೆಕುಲೆಗಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿತ್ತ್‌ಲೆಗಾದ್ ಬುಲೆಪಾವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ದ ಬಿತ್ತ್‌ಲ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ.೨೦೦೦-೩೦೦೦ ದ ಪೊರ್ತುಗು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಜರ್ಮನಿಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{harvp|Rubatsky|Quiros|Siman|1999|p=6}}&lt;/ref&gt; [[ಅಜಮೋದ|ಪಾರ್ಸ್ಲಿ]], [[ಕೊತ್ತುಂಬರಿ|ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸಪ್ಪು, ಕೊತ್ತಂಬರಿ]], [[ಸೊಂಪು|ಜೀರಿಗೆ]], ಅನಿಸ್, [[ಸಬ್ಬಸಿಗೆ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಜೀರಿಗೆ]] ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ದ ಕೈತಲ್‌ದ ಸಂಬಂಧಿ ತಳಿಕುಲು. ಇತ್ತೆಲಾ ಸುವಾಸನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿತ್ತ್‌ಲೆಗಾದ್ ಬುಲೆಪವೆರ್. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಗುಲೆನ ಸುರೂತ ಉಲ್ಲೇಕೊದ ಪ್ರಕಾರೊ 1 ನೇ ಶತಮಾನದ ರೋಮನ್ನೆರ್ ತಿಂದ್‌ನ ಒಂಜಿ ಕಂಡೆ ತರಕಾರಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಭಾವಿಸಾಯಿನ ಪ್ಯಾಸ್ಟಿನಾಕ (''pastinaca)'',&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=O-t9BAAAQBAJ&amp;pg=RA4-PA387|title=Encyclopedia of Food and Health|publisher=Elsevier Science|year=2015|isbn=978-0-12-384953-3|page=387}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿಕ್ಕ್ ನಿಕಟವಾದ್ ಸಂಬಂಧ ಉಪ್ಪುನ ಪಾರ್ಸ್ನಿಪ್&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Domestication of Plants in the Old World|last=Zohary, Daniel|last2=Hopf, Maria|publisher=Oxford University Press|year=2000|edition=3rd|page=203}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[//en.wikipedia.org/wiki/Linnaeus Linnaeus] later used the word as a scientific name for the genus ''[//en.wikipedia.org/wiki/Pastinaca Pastinaca]'', which includes parsnips.&lt;/ref&gt; ಆದ್ ಉಪ್ಪೆರೆಯಾವು ಪಮದ್ ತೆರಿಯೊಂದೆರ್.
ಡಿಸ್ಕಾರೈಡನ ಒಂಜನೇ ಶತಮಾನದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮರ್ದ್‌‍ಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ ವೈದ್ಯಸಂಹಿತೆ ಆಯಿನ `ಡೆ ಮಟೀರಿಯ ಮೆಡಿಕಾ' (De Materia Medica) ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುದ ಕಾಂಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಾಲಿಟನ್ನ ನಕಲಾಯಿನ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವ ರೋಮನ್ನ್‌‍ದ `ಜೂಲಿಯಾನ ಅನಿಸಿಯಾ ಕೊಡೆಕ್ಸ' (Juliana Anicia Codex) ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುಡು ಈ ದಯಿನ್ ಚಿತ್ರಿಸದ್ ಉಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ವಿವರಲಾ ಕೊರ್ತೆರ್‌. ಮೂಜಿ ವಿಧದ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಕಂಡೆಲೆನ್‍ ಬೇಯಿಪಾದ್ ತಿನೊಲಿ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ವಿವರಿಸಾದ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;Folio 312, 313, 314, [//en.wikipedia.org/wiki/Juliana_Anicia_Codex Juliana Anicia Codex]&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Carrots of many colors.jpg|left|thumb|ಒಂಜಿ ಶ್ರೇಣಿದ ಬಣ್ಣಲೆನ ಕ್ಯಾರೆಟ್]]
ಸ್ಪೇನ್ ದೇಸೊಡು ಮೂರ್ಸ್ (Moors) ೮ ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ದಯಿನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿಯೆರ್‌. ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ, ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪ್‌ಲೆಡ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಕಂಡೆಲು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Purple&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/1991768.stm|title=Carrots return to purple roots|date=May 16, 2002|work=[[BBC]]|access-date=December 5, 2013}}&lt;/ref&gt; ಸುಮಾರ್ ಉಂದುವೇ ಸಮಯೊಡು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನೊಡು ಆಧುನಿಕ ಕ್ಯಾರೆಟ್ 
ಪುಟ್ಟೊಂಡು.&lt;ref name=&quot;Simon p. 328&quot;&gt;{{harvp|Simon|Freeman|Vieira|Boiteux|2008|p=328}}&lt;/ref&gt; ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಯಹೂದಿ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಸಿಮಿಯೋನ್ ಸೇಥ್ ಬುಕ್ಕೊ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಅರಬ್-ಅಂಡಾಲೂಸಿಯ ಕೃಷಿಕೆ ಇಬ್ನ್ ಅಲ್ ಅವ್ವಮ್ (Ibn al-'Awwam) ಕೆಂಪು ಬುಕ್ಕೊ ಮಂಜಲ್ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಾದೆರ್.&lt;nowiki&gt;https://kn.wikipedia.org/wiki/Carrot#cite_note-Dalby_2003-16&lt;/nowiki&gt; ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಕೃಷಿ ಚೀನಾ ದೇಸೊಡು ೧೪ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಜಪಾನ್ ದೇಸೊಡು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ತೋಜಿದ್‍ ಬರ್ಪುಂಡು.

[[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ದೇಶೊಡ್ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್,&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Main Types of the Western Carotene Carrot and their Origin|last=Otto Banga|publisher=Tjeenk Willink|year=1963}}&lt;/ref&gt; ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತವವಾದ್ ಆ ಸಮಯೊಡು ಡಚ್ ಧ್ವಜ ಕಿತ್ತಳೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಧುನಿಕ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಕಾರೆ ಆಯಿನ '''ಜಾನ್ ಅಬ್ರೇ''' (೧೬೨೬-೧೬೯೭) ಇಂಚ ವಿವರಿಸುವೆರ್. &quot;ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಸುರುಕು ಸೊಮರ್ಸೆಟ್ಶೈರ್‌ದ ಬೆಕ್ಕಿಂಗ್ಟನ್‌ಡ್ ಬಿತ್ಯೆರ್‌‍ಗೆ. ಅಕುಲು ಸುರುಕು (೧೬೬೮ಟ್) ಇಡೆಗ್ ಅಯಿನ್ ಕನತ್‌ನೆ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಬಾರೀ ಪಿರಾಕ್‌ದ ನರಮಾನಿ ಒರಿ ನೆನೆಪು ಮಲ್ತೊಂಡೆ.&quot;&lt;ref&gt;Oliver Lawson Dick, ed. ''Aubrey's Brief Lives. Edited from the Original Manuscripts'', 1949, p. xxxv.&lt;/ref&gt; ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಗಾರೆರ್ ವಸಾಹತು ಅಮೇರಿಕೊಡು 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{harvp|Rubatsky|Quiros|Siman|1999|pp=6–7}}&lt;/ref&gt;
ಪಿದಯಿ ತೂನಗ(ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ) ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ನೇರಳೆ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಲೆನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಗಡಿಲೆಡ್ ಮಾರಿಯೆರೆ ೨೦೦೨ಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

==ವಿವರಣೆ==
''Daucus carota'' ಒಂಜಿ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ದಯಿ. ಸುರುತ ವರ್ಸೊಡು, ಅಯಿತ್ತ [[ಇರೆ|ಇರೆಕುಲು]] ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಸಕ್ಕರೆ|ಸಕ್ಕರೆನ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ರಡ್ಡ್‌ನೆ ವರ್ಸೊ ಪೂ ಬುಡಿಯೆರೆ ದಯಿಕ್ಕ್ ಶಕ್ತಿನ್ ಒದಗಿಸಾಯೆರೆ ಕಂಡೆಕೆಡ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಾ ದೀಪುಂಡು.
[[ಚಿತ್ರ:Carrots are up (2634523693).jpg|left|thumb|ಕೊಡಿತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂತೆ ಚೆಗ್‌ರ್‌ದ್‌ನೆ]]
ಕೊಡಿತ್ತಿಬುಕ್ಕೊ ಕೂಡ್ಲೆ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ದ ಬಿತ್ತ್‌ಲು ಕಂಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಂಡದ ನಡುಟ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿನ ಭಿನ್ನತೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಪಾರ್ಶ್ವ ಬೇರ್‌ಲ್ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾಂಡ ದಪ್ಪ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಾಂಡದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಬಿತ್ತ್‌‍ರ್ದ್ ಬತ್ತ್‌‍ನ ಇರೆಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೊಡಿತ್ತ್‌ನ ೧೦-೧೫ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಸುರುತ ನಿಜವಾಯಿನ ಇರೆ ತೋಜಿದ್‌ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊದ ಇರೆಕುಲು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ (ಒಂಜಿ ತೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಇರೆತ್ತಂಚ) ಸುರುಳಿದಂಚ ಅರಳ್‌ದ್‍ ಉಂತ್‌ದ್‍ ಚೆಗುರುಂಡು. ಇರೆತ್ತ ತೊಟ್ಟುಲು ಕಾಂಡೊನು ಆವರಿಸಾವುಂಡು. ದಯಿ ಬುಲೆಯಿನಂಚ ಕಂಡೆದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ  ಬಿತ್ತ್‌‍ರ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಇರೆ ದೂರ ನೂಕ್‌ ನಂಚ ಅಪುಂಡು. ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್‌ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಂಡ ಸಂಕುಚಿತ ಅಪುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಗೆಣ್ಣುಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಉಪ್ಪುಜಿ. ಪೂ ಬುಡಿಯಡಿಯೆರೆ 
ಬೋಡಾದ್ ಬಿತ್ತ್‌‍ದ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಮೂಲ ವಿಸ್ತಾರ ಆಯಿನಪಗ ಕಾಂಡದ ಕೊಡಿ ಎಲ್ಯ ಅವೊಂದು ಪೋಪುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಚೂಪು ಅಪುಂಡು. ಅಪಗ ಕಾಂಡ ಮೇಲ್ಮುಖವಾದ್ ವಿಸ್ತಾರ ಆದ್‍ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖೆಲೆದ ಸುಮಾರ್ ೬೦-೨೦೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌‍ಲೆನ (೨೦-೮೦ಇಂಚಿ) ಎತ್ತರದ ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಪುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Rubatsky pp. 22–28&quot;&gt;{{harvp|Rubatsky|Quiros|Siman|1999|pp=22–28}}&lt;/ref&gt;
ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಡೆಲು ಮಾಂಸಲವಾಯಿನ ಪಿದಯಿದ ಚೋಲಿಲೆನ್‌ ಬುಕ್ಕೊ ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್‌‍ದ್ಉಪ್ಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕ್ಯಾರಟ್‌‍ಲು ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್‌‍ಗ್ ಹೋಲಿಸಾಂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಿದಯಿದ ಚೋಲಿನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌‍ಲು ಉಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿಂಡಲಾ, ಕೆಲವು ತಳಿಕುಲು ಎಲ್ಯ ಅಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯೊಲು ಉಪ್ಪುನ ತಿರ್ಲ್‌‍ನ್ ಪಡೆಪುಂಡು. ಪಿದಯಿದ ಚೋಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ಉಲಯಿದ ತಿರ್ಲ್‌ಲೆನ ಬಣ್ಣದ ತೀವ್ರತೆ ಒಂಜೇ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ತಿರ್ಲ್ ಇಜ್ಜಂದಿಲೆಕೊ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಂಡೆಲು ಉದ್ದ ಆದ್ ಶಂಕದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅಂಡಲಾ, ಕೆಲವು ತಳಿಕುಲೆಡ್‍ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗೋಲಾಕಾರೊನು ಹೋಲುನ ಕಂಡೆಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೇರ್‌ದ ವ್ಯಾಸ ಒಂಜೆರ್ದ್ ೧೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಿಸಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೇರ್‌ದ ಉದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೧೦-೨೫ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ೫-೫೦ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌‍ಲಾ ಉಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆಲು ಉಂಡು. {{Multiple image|align=right|direction=vertical|width=200|image1=Daucus carota May 2008-1 edit.jpg|caption1=''Daucus carota'' umbel (inflorescence). Individual flowers are borne on undivided pedicels originating from a common node.|image2=DaucusCarota.jpg|caption2=Top view of ''Daucus carota'' inflorescence, showing umbellets; the central flower is dark red.}}

==References==
{{Reflist|30em|refs=&lt;ref name=&quot;Abbott 2012&quot;&gt;{{cite book |author=Abbott, Catherine |title=The Year-Round Harvest: A Seasonal Guide to Growing, Eating, and Preserving the Fruits and Vegetables of Your Labor |url=https://books.google.com/books?id=yKjGtrh30V4C&amp;pg=PA54 |year=2012 |publisher=Adams Media |isbn=978-1-4405-2816-3 |pages=54–55 }}{{Dead link|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Ballmer-Weber 2012&quot;&gt;{{cite journal |author1=Ballmer-Weber, B.K. |author2=Skamstrup Hansen, K. |author3=Sastre, J. |author4=Andersson, K. |author5=Bätscher, I. |author6=Ostling, J. |author7=Dahl, L. |author8=Hanschmann, K.M. |author9=Holzhauser, T. |author10=Poulsen, L.K. |author11=Lidholm, J. |author12=Vieths, S. |display-authors=3 |title=Component-resolved in vitro diagnosis of carrot allergy in three different regions of Europe |journal=Allergy |year=2012 |volume=67 |issue=6 |pages=758–766 |doi=10.1111/j.1398-9995.2012.02827.x |pmid=22486768}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Baranska 2005&quot;&gt;{{cite journal |author1=Baranska, Malgorzata |author2=Schulz, Hartwig |author3=Baranski, Rafal |author4=Nothnagel, Thomas |author5=Christensen, Lars P. |display-authors=3 |title=''In situ'' simultaneous analysis of polyacetylenes, carotenoids and polysaccharides in carrot roots |journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry |year=2005 |volume=53 |issue=17 |pages=6565–6571 |doi=10.1021/jf0510440 |pmid=16104767}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Bidlack 2011&quot;&gt;{{cite book |author1=Bidlack, Wayne R. |author2=Rodriguez, Raymond L. |title=Nutritional Genomics: The Impact of Dietary Regulation of Gene Function on Human Disease |url=https://books.google.com/books?id=27ndQDXheA8C&amp;pg=PA321 |year=2011 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-4398-4452-6 |page=321}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Brown 2012&quot;&gt;{{cite book |author=Brown, Ellen |title=The Complete Idiot's Guide to Smoothies |url=https://books.google.com/books?id=0aLqKVlGZTEC&amp;pg=PA21 |year=2012 |publisher=DK Publishing |isbn=978-1-4362-9393-8 |page=21}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Burney 2010&quot;&gt;{{cite journal |author1=Burney, P. |author2=Summers, C. |author3=Chinn, S. |author4=Hooper, R. |author5=Van Ree, R. |author6=Lidholm, J. |display-authors=3 |title=Prevalence and distribution of sensitization to foods in the European Community Respiratory Health Survey: A EuroPrevall analysis |journal=Allergy |year=2010 |volume=65 |issue=9 |pages=1182–1188 |doi=10.1111/j.1398-9995.2010.02346.x |pmid=20180791}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Carr 1998&quot;&gt;{{cite book |author=Carr, Anna |title=Rodale's Illustrated Encyclopedia of Herbs |url=https://books.google.com/books?id=htGD3Y7WNxwC&amp;pg=PA112 |year=1998 |publisher=Rodale |isbn=978-0-87596-964-0 |page=112}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Cunningham 2000&quot;&gt;{{cite book |author=Cunningham, Sally Jean |title=Great Garden Companions: A Companion-Planting System for a Beautiful, Chemical-Free Vegetable Garden |url=https://books.google.com/books?id=bYOPlJt6SfAC&amp;pg=PA196 |year=2000 |publisher=Rodale |isbn=978-0-87596-847-6 |pages=195–196}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Czepa 2003&quot;&gt;{{cite journal |author1=Czepa, Andreas |author2=Hofmann, Thomas |title=Structural and sensory characterization of compounds contributing to the bitter off-taste of carrots (''Daucus carota'' L.) and carrot puree |journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry |year=2003 |volume=51 |issue=13 |pages=3865–3873 |doi=10.1021/jf034085+ |pmid=12797757}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=DAFF&gt;{{cite report |url=http://www.nda.agric.za/docs/Brochures/prodGuideCarrot.pdf |title=Production guidelines for carrot |publisher=Agriculture, Forestry &amp; Fisheries Department: Republic of South Africa |access-date=2020-10-23 |archivedate=2020-10-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201024034912/https://www.nda.agric.za/docs/Brochures/prodGuideCarrot.pdf }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Dalby 2003&quot;&gt;{{cite book |author=Dalby, Andrew |title=Food in the Ancient World from A to Z |url=https://books.google.com/books?id=FtIXAe2qYDgC&amp;pg=PA75 |year=2003 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-23259-3 |page=75}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Elzer-Peters 2014&quot;&gt;{{cite book |author=Elzer-Peters, K. |title=Midwest Fruit &amp; Vegetable Gardening: Plant, Grow, and Harvest the Best Edibles – Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Michigan, Minnesota, Missouri, Nebraska, North Dakota, Ohio, South Dakota &amp; Wisconsin |url=https://books.google.com/books?id=DSxRAgAAQBAJ&amp;pg=PA136 |year=2014 |publisher=Cool Springs Press |isbn=978-1-61058-960-4 |page=136}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Garrod 1978&quot;&gt;{{cite journal |author1=Garrod, B. |author2=Lewis, B.G. |author3=Coxon, D.T. |title=''Cis''-heptadeca-1,9-diene-4,6-diyne-3,8-diol, an antifungal polyacetylene from carrot root tissue |journal=Physiological Plant Pathology |year=1978 |volume=13 |issue=2 |pages=241–246 |doi=10.1016/0048-4059(78)90039-5}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Gisslen 2010&quot;&gt;{{cite book |author=Gisslen, Wayne |title=Professional Cooking, College Version |url=https://books.google.com/books?id=N5el9CYbEP0C&amp;pg=PA146 |year=2010 |publisher=John Wiley &amp; Sons |isbn=978-0-470-19752-3 |page=146}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Greene 2012&quot;&gt;{{cite book |author=Greene, Wesley |title=Vegetable Gardening the Colonial Williamsburg Way: 18th-Century Methods for Today's Organic Gardeners |url=https://books.google.com/books?id=KFQMt1Ww6osC&amp;pg=PA81 |year=2012 |publisher=Rodale |isbn=978-1-60961-162-0 |page=81}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Gupta 2000&quot;&gt;{{cite book |author=Gupta, Niru |title=Cooking the Up Way |url=https://books.google.com/books?id=fNXSe1mYhg8C&amp;pg=PA17 |year=2000 |publisher=Orient Blackswan |isbn=978-81-250-1558-1 |page=17}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Hedrén 2002&quot;&gt;{{cite journal |author1=Hedrén, E. |author2=Diaz, V. |author3=Svanburg, U. |title=Estimation of carotenoid accessibility from carrots determined by an ''in vitro'' digestion method |journal=European Journal of Clinical Nutrition |year=2002 |volume=56 |issue=5 |pages=425–430 |url=http://www.nature.com/ejcn/journal/v56/n5/full/1601329a.html |doi=10.1038/sj.ejcn.1601329 |pmid=12001013}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Krech 2004&quot;&gt;{{cite book |author1=Krech, Shepard |author2=McNeill, J.R. |author3=Merchant, Carolyn |title=Encyclopedia of World Environmental History: O-Z, Index |url=https://books.google.com/books?id=Dmky95hwKr0C&amp;pg=PA1071 |year=2004 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-93735-1 |page=1071}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Kurosaki 1988&quot;&gt;{{cite journal |author1=Kurosaki, Fumiya |author2=Nishi, Arasuke |title=A methyltransferase for synthesis of the phytoalexin 6-methoxymellein in carrot cells |url=https://archive.org/details/sim_febs-letters_1988-01-25_227_2/page/183 |journal=FEBS Letters |year=1988 |volume=227 |issue=2 |pages=183–186 |doi=10.1016/0014-5793(88)80894-9}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Mabey 1997&quot;&gt;{{cite book |author=Mabey, R. |year=1997 |title=Flora Britannica |url=https://archive.org/details/florabritannica0000mabe |location=London |publisher=Chatto and Windus |isbn=1-85619-377-2 |page=[https://archive.org/details/florabritannica0000mabe/page/298 298]}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Martino 2006&quot;&gt;{{cite book |author=Martino, Robert S. |title=Enjoyable Cooking |url=https://books.google.com/books?id=fGWaxCySg54C&amp;pg=PR19 |year=2006 |publisher=AuthorHouse |isbn=978-1-4259-6658-4 |page=19 }}{{Dead link|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Merck 2012&quot;&gt;{{cite book |editor-last=Boyd |editor-first=O'Neil, M.J. |title=The Merck Index – An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals |year=2006 |edition=14th |publisher=Royal Society of Chemistry |isbn=978-0-911910-00-1}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Naqvi 2004&quot;&gt;{{cite book |author=Davis, R. Michael |chapter=Carrot diseases and their management |editor-last=Naqvi S.A.M.H. |title=Diseases of Fruits and Vegetables: Diagnosis and Management |url=https://books.google.com/books?id=RypnQT5KPtkC&amp;pg=PA398 |year=2004 |publisher=Springer |isbn=978-1-4020-1822-0 |pages=397–439}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Novotny 1995&quot;&gt;{{cite journal |author1=Novotny, Janet A. |author2=Dueker, S.R. |author3=Zech, L.A. |author4=Clifford, A.J. |title=Compartmental analysis of the dynamics of β-carotene metabolism in an adult volunteer |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-lipid-research_1995-08_36_8/page/1825 |journal=Journal of Lipid Research |year=1995 |volume=36 |issue=8 |pages=1825–1838 |pmid=7595103}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Riotte 1998&quot;&gt;{{cite book |author=Riotte, L. |title=Carrots Love Tomatoes: Secrets of Companion Planting for Successful Gardening |url=https://books.google.com/books?id=RCO4FVqMuvMC&amp;pg=PA10 |year=1998 |publisher=Storey Publishing, LLC |isbn=978-1-60342-396-0 |page=10}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Rose 2006&quot;&gt;{{cite book |author=Rose, F. |year=2006 |title=The Wild Flower Key |location=London |publisher=Frederick Warne |isbn=0-7232-5175-4 |page=346}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Shannon 1998&quot;&gt;{{cite book |author=Shannon, Nomi |title=The Raw Gourmet |url=https://books.google.com/books?id=kFio7TeBFUIC&amp;pg=PT33 |year=1998 |publisher=Book Publishing Company |isbn=978-0-920470-48-0 |page=33}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Staub 2010&quot;&gt;{{cite book |author=Staub, Jack E. |title=Alluring Lettuces: And Other Seductive Vegetables for Your Garden |url=https://books.google.com/books?id=qbMz7YrTBMEC&amp;pg=PA230 |year=2010 |publisher=Gibbs Smith |isbn=978-1-4236-0829-5 |page=230}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Strube 1999&quot;&gt;{{cite book |author1=Strube, Michael |author2=OveDragsted, Lars |title=Naturally Occurring Antitumourigens. IV. Carotenoids Except β-Carotene |year=1999 |publisher=Nordic Council of Ministers |location=Copenhagen |isbn=978-92-893-0342-2 |page=48 |url=https://books.google.com/books?id=MMx43y2i8IsC&amp;pg=PA48}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Tiwari 2012&quot;&gt;{{cite book|author1=Tiwari, B.K. |author2=Brunton, Nigel P. |author3=Brennan, Charles |title=Handbook of Plant Food Phytochemicals: Sources, Stability and Extraction |url=https://books.google.com/books?id=1FinGy626lgC&amp;pg=PA405 |year=2012 |publisher=John Wiley &amp; Sons |isbn=978-1-118-46467-0 |page=405}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;urlIPM UCDavis&quot;&gt;{{cite web |title=Carrot cavity spot |url=http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/r102100411.html |publisher=University of California Agriculture &amp; Natural Resources |date=September 2012 |accessdate=2013-03-21 |archivedate=2012-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121207121335/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/r102100411.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Yeager 2008&quot;&gt;{{cite book |author1=Yeager, Selene |author2=Editors of Prevention |title=The Doctors Book of Food Remedies: The Latest Findings on the Power of Food to Treat and Prevent Health Problems – From Aging and Diabetes to Ulcers and Yeast Infections |url=https://books.google.com/books?id=LCOJp0NEDisC&amp;pg=PA366 |year=2008|publisher=Rodale|isbn=978-1-60529-506-0|page=366}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Zidorn 2005&quot;&gt;{{cite journal |author1=Zidorn, Christian |author2=Jöhrer, Karin |author3=Ganzera, Markus |author4=Schubert, Birthe |author5=Sigmund, Elisabeth Maria |author6=Mader, Judith |author7=Greil, Richard |author8=Ellmerer, Ernst P. |author9=Stuppner, Hermann |display-authors=3 |title=Polyacetylenes from the Apiaceae vegetables carrot, celery, fennel, parsley, and parsnip and their cytotoxic activities |journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry |year=2005 |volume=53 |issue=7 |pages=2518–2523 |doi=10.1021/jf048041s |pmid=15796588}}&lt;/ref&gt;}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬೇರ್ ತರಕಾರಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತರಕಾರಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ದಯಿಕುಲು]]</text>
      <sha1>lwu8m1mu2c6nfaeztr3db4ufj2j5w70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಸಮ್ಮಾನೊ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10839</id>
    <revision>
      <id>365676</id>
      <parentid>359000</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T00:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37418" sha1="1r1sl5xfko0xidt36s3ub0tpl78rtad" xml:space="preserve">'''ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' [[ಭಾರತ]]ದ ಸಾಹಿತಿನಕುಲೆಗ್ ಸಂದುನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಣ್ಮನೇ ಅನುಸೂಚಿಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ 22 ಬಾಸೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಲಭಿಸುವುದು. ಸಾಹು ಜೈನ್ ಪರಿವಾರದವರು, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೇ ೨೨, ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಮಲೆಯಾಳಂ ಲೇಖಕ ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಜೇತರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ, ೧೧ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಚೆಕ್ ಹಾಗೂ ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುವುದು.

== ಜ್ಞಾನಪೀಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ವಿವರ ==
ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸರಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವರು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್. ಟೈಂಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೈನ್ ಕುಟುಂಬ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕರು. ಈಗಲೂ ಅದರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೨ ರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈವರೆಗೆ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಹನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಬಾಸೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಯು ಎಂಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

೧೯೮೨ರಿಂದ ಒಂದು ಕೃತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

== ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ ==

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
|+ &lt;ref name=&quot;jnanpith&quot;&gt;{{cite web|title=Jnanpith Laureates|url=http://www.jnanpith.net/page/jnanpith-laureates|publisher=Bharatiya Jnanpith|accessdate=20 May 2016|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160714004820/http://jnanpith.net/page/jnanpith-laureates|archivedate=14 July 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; |ವರ್ಷ
! scope=&quot;col&quot; |ಪುರಸ್ಕೃತರು
! scope=&quot;col&quot; |ಬಾಸೆ
! scope=&quot;col&quot; |ಕೃತಿ
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |{{Tooltip|Refs|References}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1965&lt;br/&gt;{{small|(1st)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪ್]]
| {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಓಡಕ್ತುಳಲ್''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.outlookindia.com/website/story/the-jnanpith-award/220855|title=The Jnanpith Award: All the past awardees from 1965 to now.|magazine=Outlook India|date=25 July 2003|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611135156/http://www.outlookindia.com/website/story/the-jnanpith-award/220855|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1966&lt;br/&gt;{{small|(2nd)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ತಾರಾಶಂಕರ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ]]
| {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಗಣದೇವತಾ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 1967&lt;br/&gt;{{small|(3rd)}} †
! scope=&quot;row&quot; | [[ಉಮಾಶಂಕರ್ ಜೋಶಿ]]
| {{sort|ಗುಜರಾತಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ನಿಶಿತಾ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 1967&lt;br/&gt;{{small|(3rd)}} †
! scope=&quot;row&quot; | [[ಕುವೆಂಪು]]
| {{sort|ಕನ್ನಡ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1968&lt;br/&gt;{{small|(4th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನ ಪಂತ್]]
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಚಿದಂಬರಾ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1969&lt;br/&gt;{{small|(5th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಫಿರಾಕ್ ಗೋರಕ್ ಪುರಿ]]
| {{sort|ಉರ್ದು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಗುಲ್-ಎ-ನಗ್ಮಾ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1970&lt;br/&gt;{{small|(6th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ]]
| {{sort|ತೆಲುಗು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ರಾಮಾಯಣ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಮು''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1971&lt;br/&gt;{{small|(7th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಬಿಷ್ಣು ಡೆ]]
| {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಸ್ಮೃತಿ ಸತ್ತಾ ಭವಿಷ್ಯತ್''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1972&lt;br/&gt;{{small|(8th)}}
! scope=&quot;row&quot; | ರಾಮ್‌ಧಾರಿ ಸಿಂಗ್ ದಿನಕರ್
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಊರ್ವಶಿ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 1973&lt;br/&gt;{{small|(9th)}} †
! scope=&quot;row&quot; | [[ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ]]
| {{sort|ಕನ್ನಡ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ನಾಕುತಂತಿ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 1973&lt;br/&gt;{{small|(9th)}} †
! scope=&quot;row&quot; | ಗೋಪಿನಾಥ ಮೊಹಾಂತಿ
| {{sort|ಒಡಿಯಾ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಮತಿಮತಾಲ್''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1974&lt;br/&gt;{{small|(10th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ವಿಷ್ಣು ಸಖಾರಾಮ್ ಖಾಂಡೇಕರ್|ವಿ. ಎಸ್. ಖಾಂಡೇಕರ್]]
| {{sort|ಮರಾಠಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಯಯಾತಿ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1975&lt;br/&gt;{{small|(11th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಪಿ.ವಿ. ಅಕಿಲಾಂಡಮ್|ಪಿ. ವಿ. ಅಖಿಲನ್]]
| {{sort|ತಮಿಳು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಚಿತ್ರಪ್ಪಾವೈ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1976&lt;br/&gt;{{small|(12th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಆಶಾಪೂರ್ಣ ದೇವಿ]]
| {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಪ್ರಥಮ್ ಪ್ರತಿಶೃತಿ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1977&lt;br/&gt;{{small|(13th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಕೆ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]]
| {{sort|ಕನ್ನಡ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1978&lt;br/&gt;{{small|(14th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ವಾತ್ಸಾಯನ]]
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಕಿತ್ನೀ ನಾವೋಂ ಮೇಂ ಕಿತ್ನೀ ಬಾರ್''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1979&lt;br/&gt;{{small|(15th)}}
! scope=&quot;row&quot; | ಬೀರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ
| {{sort|ಅಸ್ಸಾಮಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಮೃತ್ಯುಂಜಯ್''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1980&lt;br/&gt;{{small|(16th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಎಸ್.ಕೆ.ಪೊಟ್ಟೆಕ್ಕಾಟ್|ಎಸ್. ಕೆ. ಪೊಟ್ಟೆಕ್ಕಾಟ್]]
| {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಒರು ದೇಸದಿಂಟೆ ಕಥಾ''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1981&lt;br/&gt;{{small|(17th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮ್]]
| {{sort|ಪಂಜಾಬಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ''ಕಾಗಜ್ ತೆ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್''
|&lt;ref name=&quot;outlook1965-2001&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1982&lt;br/&gt;{{small|(18th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾ]]
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP82&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1130505/jsp/calcutta/story_16858588.jsp|title=Poet's visual expression|date=5 May 2013|accessdate=22 May 2016|newspaper=The Telegraph (Calcutta)|authors=Das Soumitra, Dey Sreyoshi, Chakraborty, Showli|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629224647/http://www.telegraphindia.com/1130505/jsp/calcutta/story_16858588.jsp|archivedate=29 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1983&lt;br/&gt;{{small|(19th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]]
| {{sort|ಕನ್ನಡ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP83&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Literary-Trust-Launches-Programme-to-Honour-Masti/2015/06/10/article2857923.ece|title=Literary Trust Launches Programme to Honour Masti|newspaper=The New Indian Express|date=10 June 2015|accessdate=22 May 2016|author=Vasudev, Chetana Divya|location=Gavipuram|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611161109/http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Literary-Trust-Launches-Programme-to-Honour-Masti/2015/06/10/article2857923.ece|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1984&lt;br/&gt;{{small|(20th)}}
! scope=&quot;row&quot; | ತಕಳಿ ಶಿವಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ
| {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP84&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://indiatoday.intoday.in/story/novelist-thakazhi-sivasankara-pillai-gets-coveted-jnanpith-award-for-1984/1/354421.html|title=Crowning achievement|magazine=India Today|date=4 January 2014|accessdate=22 May 2016|author=Pillai, Sreedhar|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624223214/http://indiatoday.intoday.in/story/novelist-thakazhi-sivasankara-pillai-gets-coveted-jnanpith-award-for-1984/1/354421.html|archivedate=24 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1985&lt;br/&gt;{{small|(21st)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಪಟೇಲ್]]
| {{sort|ಗುಜರಾತಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | {{sfn|Sabharwal|2007|p=234}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1986&lt;br/&gt;{{small|(22nd)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಎಸ್. ರೌತ್ ರಾಯ್|ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ರಾವುತರಾಯ್]]
| {{sort|ಒಡಿಯಾ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP86&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/2004/08/22/stories/2004082201361100.htm|title=Sachidananda Routray passes away|newspaper=The Hindu|date=22 August 2004|accessdate=22 May 2016|location=Bhubaneswar|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203083346/http://www.thehindu.com/2004/08/22/stories/2004082201361100.htm|archivedate=3 February 2018|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1987&lt;br/&gt;{{small|(23rd)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್|ವಿ. ವಿ. ಶಿರ್ವಾಡ್ಕರ್]]
| {{sort|ಮರಾಠಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | {{sfn|Sabharwal|2007|p=222}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1988&lt;br/&gt;{{small|(24th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಸಿ. ನಾರಾಯಣ ರೆಡ್ಡಿ]]
| {{sort|ತೆಲುಗು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP88&quot;&gt;{{cite news|url=http://archives.deccanchronicle.com/130418/news-current-affairs/article/telugu-writer-ravuri-bharadwaja-honoured-jnanpith-award|title=Telugu writer Ravuri Bharadwaja honoured with Jnanpith award|accessdate=22 May 2016|newspaper=Deccan Chronicle|location=Hyderabad|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924160855/http://archives.deccanchronicle.com/130418/news-current-affairs/article/telugu-writer-ravuri-bharadwaja-honoured-jnanpith-award|archivedate=24 September 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1989&lt;br/&gt;{{small|(25th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಕುರ್ರಾತುಲೈನ್ ಹೈದರ್]]
| {{sort|ಉರ್ದು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP89&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.outlookindia.com/website/story/aini-apa-1927-2007/235376|title=Aini Apa (1927–2007)|magazine=Outlook India|date=21 August 2007|accessdate=22 May 2016|author=Naim, C. M.|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611174323/http://www.outlookindia.com/website/story/aini-apa-1927-2007/235376|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1990&lt;br/&gt;{{small|(26th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕ]]
| {{sort|ಕನ್ನಡ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP90&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://indiatoday.intoday.in/story/jnanpith-for-1990-awarded-to-well-known-kannada-writer-vinayak-krishna-gokak/1/319139.html|title=Jnanpith for 1990 awarded to well-known Kannada writer Vinayak Krishna Gokak|magazine=India Today|date=30 November 1991|accessdate=22 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624174238/http://indiatoday.intoday.in/story/jnanpith-for-1990-awarded-to-well-known-kannada-writer-vinayak-krishna-gokak/1/319139.html|archivedate=24 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1991&lt;br/&gt;{{small|(27th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಸುಭಾಷ್ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ]]
| {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP91&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1030709/asp/bengal/story_2146569.asp|title=Everyman's poet bids final farewell: Obituary [Subhas Mukhopadhyay]|date=9 July 2003|accessdate=22 May 2016|newspaper=The Telegraph (Calcutta)|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303210134/http://www.telegraphindia.com/1030709/asp/bengal/story_2146569.asp|archivedate=3 March 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1992&lt;br/&gt;{{small|(28th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ನರೇಶ್ ಮೆಹ್ತಾ]]
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | {{sfn|Sabharwal|2007|p=250}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1993&lt;br/&gt;{{small|(29th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಸೀತಾಕಾಂತ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ]]
| {{sort|ಒಡಿಯಾ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP93&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/agenda/books/the-spirit-of-poetry.html|title=The Spirit of Poetry|newspaper=The Pioneer|author=Srivastava, K. K.|date=1 March 2015|accessdate=22 May 2016|location=Bangalore|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160701004132/http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/agenda/books/the-spirit-of-poetry.html|archivedate=1 July 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1994&lt;br/&gt;{{small|(30th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಯು. ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ]]
| {{sort|ಕನ್ನಡ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP94&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/UR-Ananthamurthy-renowned-Kannada-writer-dies-in-Bangalore/articleshow/40697927.cms|title=UR Ananthamurthy, renowned Kannada writer, dies in Bangalore|newspaper=The Times of India|author=Rao, Sunitha. R.|date=22 August 2014|accessdate=22 May 2016|location=Bangalore|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923073546/http://timesofindia.indiatimes.com/india/UR-Ananthamurthy-renowned-Kannada-writer-dies-in-Bangalore/articleshow/40697927.cms|archivedate=23 September 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1995&lt;br/&gt;{{small|(31st)}}
! scope=&quot;row&quot; | ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | {{sfn|Sabharwal|2007|p=262}}
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1996&lt;br/&gt;{{small|(32nd)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಮಹಾಶ್ವೇತಾ ದೇವಿ]]
| {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP96&quot;&gt;{{cite press_release|title=Mahasweta Devi and Habib Tanvir appointed as National Research Professors|url=http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=16092|publisher=Press Information Bureau, India|date=2 March 2006|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611042747/http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=16092|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1997&lt;br/&gt;{{small|(33rd)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಜಾಫ್ರಿ]]
| {{sort|ಉರ್ದು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP97&quot;&gt;{{cite press_release|title=The Prime Minister Shri Atal Behari Vajpayee presenting the 33rd Jnanpith Award|url=http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pgyr98/pg0698/0806981.html|publisher=Press Information Bureau, India|date=5 June 1998|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170510123531/http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pgyr98/pg0698/0806981.html|archivedate=10 May 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 1998&lt;br/&gt;{{small|(34th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್]]
| {{sort|ಕನ್ನಡ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP98&quot;&gt;{{cite press_release|title=The Prime Minister Shri Atal Bihari Vajpayee presenting the prestigious Jnanpith Award for the year 1998|url=http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pg0399/pg30mr99/3003992.html|publisher=Press Information Bureau, India|date=27 March 1999|accessdate=21 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170510123525/http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pg0399/pg30mr99/3003992.html|archivedate=10 May 2017|df=dmy-all}}
* {{cite magazine|url=http://www.frontline.in/navigation/?type=static&amp;page=flonnet&amp;rdurl=fl1603/16031170.htm|title=The multi-faceted playwright|magazine=Frontline|publisher=The Hindu|volume=16|issue=3|year=1999|author=Menon, Parvathi|location=Bangalore|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922233330/http://www.frontline.in/navigation/?type=static&amp;page=flonnet&amp;rdurl=fl1603%2F16031170.htm|archivedate=22 September 2013|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 1999&lt;br/&gt;{{small|(35th)}} †
! scope=&quot;row&quot; | [[ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮ]]
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP99&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/2000/03/11/stories/0211000b.htm|title=Nirmal Verma, Gurdial Singh jointly get Jnanpith Award|newspaper=The Hindu|date=11 March 2000|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203083155/http://www.thehindu.com/2000/03/11/stories/0211000b.htm|archivedate=3 February 2018|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 1999&lt;br/&gt;{{small|(35th)}} †
! scope=&quot;row&quot; | ಗುರುದಯಾಳ್ ಸಿಂಗ್
| {{sort|ಪಂಜಾಬಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP99&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2000&lt;br/&gt;{{small|(36th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಇಂದಿರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]]
| {{sort|ಅಸ್ಸಾಮಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP00&quot;&gt;{{cite press_release|title=The Vice President Shri Krishan Kant presenting the 36th Bhartiya Jnanpith Award|url=http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pgyr2002/pg022002/pg24feb2002/240220022.html|publisher=Press Information Bureau, India|date=24 February 2002|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170510123536/http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pgyr2002/pg022002/pg24feb2002/240220022.html|archivedate=10 May 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2001&lt;br/&gt;{{small|(37th)}}
! scope=&quot;row&quot; | ರಾಜೇಂದ್ರ ಕೆ. ಶಾ
| {{sort|ಗುಜರಾತಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP01&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/thehindu/2003/07/18/stories/2003071803681200.htm|title=Third Gujarati to win Jnanpith|newspaper=The Hindu|date=18 July 2003|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040229105134/http://www.thehindu.com/thehindu/2003/07/18/stories/2003071803681200.htm|archivedate=29 February 2004|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2002&lt;br/&gt;{{small|(38th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಡಿ. ಜಯಕಾಂತನ್]]
| {{sort|ತಮಿಳು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP02&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Jnanpith-award-for-Jayakanthan/articleshow/1056950.cms|title=Jnanpith award for Jayakanthan|newspaper=The Times of India|date=20 March 2005|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi/Chennai|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203083355/https://timesofindia.indiatimes.com/india/Jnanpith-award-for-Jayakanthan/articleshow/1056950.cms|archivedate=3 February 2018|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2003&lt;br/&gt;{{small|(39th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ವಿಂದಾ ಕರಂದೀಕರ್]]
| {{sort|ಮರಾಠಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP03&quot;&gt;{{cite press_release|title=President's address at the conferment of 39th Jnanpith Award for 2003|url=http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=19789|publisher=Press Information Bureau, India|date=10 August 2006|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611040801/http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=19789|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2004&lt;br/&gt;{{small|(40th)}}
! scope=&quot;row&quot; | ರೆಹಮಾನ್ ರಾಹಿ
| {{sort|ಕಾಶ್ಮೀರಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP04&quot;&gt;{{cite press release|url=http://jnanpith.net/images/40thJnanpith_Declared.pdf|title=40th Jnanpith Award to Eminent Kashmiri Poet Shri Rahman Rahi|date=9 March 2007|accessdate=21 May 2016|publisher=Bharatiya Jnanpith|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090407121508/http://jnanpith.net/images/40thJnanpith_Declared.pdf|archivedate=7 April 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2005&lt;br/&gt;{{small|(41st)}}
! scope=&quot;row&quot; | ಕುನ್ವರ್ ನಾರಾಯಣ್
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP0506&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.jnanpith.net/images/Press-Release-41st-&amp;-42nd-Awards.pdf |title=41st Jnanpith Award to Eminent Hindi Poet Shri Kunwar Narayan and 42nd Jnanpith Award jointly to Eminent Konkani Poet and Author Shri Ravindra Kelekar and Sanskrit Poet and Scholar Shri Satya Vrat Shastri |date=22 November 2008 |accessdate=21 May 2016 |publisher=Bharatiya Jnanpith |format=PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100215175046/http://www.jnanpith.net/images/Press-Release-41st-%26-42nd-Awards.pdf |archivedate=15 February 2010 |deadurl=yes |df= }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 2006&lt;br/&gt;{{small|(42nd)}} †
! scope=&quot;row&quot; | ರವೀಂದ್ರ ಕೇಳೇಕರ್
| {{sort|ಕೊಂಕಣಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP0506&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 2006&lt;br/&gt;{{small|(42nd)}} †
! scope=&quot;row&quot; | [[ಸತ್ಯವ್ರತ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]]
| {{sort|ಸಂಸ್ಕೃತ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP0506&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2007&lt;br/&gt;{{small|(43rd)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಒ.ಎನ್.ವಿ. ಕುರುಪ್|ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್]]
| {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP07&quot;&gt;{{cite press_release|title=Prime Minister's Speech at The Conferment of 43rd Jnanpith Award at Thiruvananthapuram|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=69774|publisher=Press Information Bureau, India|date=11 February 2011|accessdate=21 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611040706/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=69774|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2008&lt;br/&gt;{{small|(44th)}}
! scope=&quot;row&quot; | ಅಖ್ಲಾಕ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಶಹರ್ಯಾರ್
| {{sort|ಉರ್ದು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP08&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/doyen-of-urdu-poetry-shahryar-presented-jnanpith-award/article2467289.ece|title=Doyen of Urdu poetry Shahryar presented Jnanpith Award|newspaper=The Hindu|date=19 September 2011|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140620053503/http://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/doyen-of-urdu-poetry-shahryar-presented-jnanpith-award/article2467289.ece|archivedate=20 June 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 2009&lt;br/&gt;{{small|(45th)}} †
! scope=&quot;row&quot; | ಅಮರ್ ಕಾಂತ್
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP09&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2470528.ece?homepage=true|title=Amar Kant, Shrilal Shukla, Kambar win Jnanpith Award|newspaper=The Hindu|date=20 September 2011|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103102912/http://www.thehindu.com/arts/books/article2470528.ece?homepage=true#|archivedate=3 November 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;background-color:#CEE8F0&quot; | 2009&lt;br/&gt;{{small|(45th)}} †
! scope=&quot;row&quot; | [[ಶ್ರೀ ಲಾಲ್ ಶುಕ್ಲ]]
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP09&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2010&lt;br/&gt;{{small|(46th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ]]
| {{sort|ಕನ್ನಡ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP10&quot;&gt;{{cite press_release|title=Address of the Hon'ble President on the Occasion of Conferring the Jnanapith Award for the Year 2010 on Dr.Chandrashekhara Kambar|url=http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=88353|publisher=Press Information Bureau, India|date=11 October 2012|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160610210917/http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=88353|archivedate=10 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2011&lt;br/&gt;{{small|(47th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಪ್ರತಿಭಾ ರೇ]]
| {{sort|ಒಡಿಯಾ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP11&quot;&gt;{{cite press_release|title=Speech by the President of India, Shri Pranab Mukherjee at the presentation of 47th Jnanpith Award to Dr. Pratibha Ray|url=http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=96155|publisher=Press Information Bureau, India|date=22 May 2013|accessdate=20 May 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160610212433/http://pib.nic.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=96155|archivedate=10 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2012&lt;br/&gt;{{small|(48th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ರಾವೂರಿ ಭರದ್ವಾಜ]]
| {{sort|ತೆಲುಗು}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP12&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.jnanpith.net/sites/default/files/Press%20Release%2048th%20Jnanpith%20Award.pdf|title=48th Jnanpith Award to Eminent Telugu Littérateur Shri Ravuri Bharadhwaja|publisher=Bharatiya Jnanpith|date=17 April 2013|accessdate=20 May 2016|format=PDF|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304060721/http://www.jnanpith.net/sites/default/files/Press%20Release%2048th%20Jnanpith%20Award.pdf|archivedate=4 March 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2013&lt;br/&gt;{{small|(49th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಕೇದಾರನಾಥ್ ಸಿಂಗ್]]
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP13&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/kedarnath-singh-chosen-for-jnanpith/article6135361.ece|title=Kedarnath Singh chosen for Jnanpith|newspaper=The Hindu|date=21 June 2014|accessdate=20 May 2016|location=New Delhi|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140707045937/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/kedarnath-singh-chosen-for-jnanpith/article6135361.ece|archivedate=7 July 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2014&lt;br/&gt;{{small|(50th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೆಮಾಡೆ|ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೇಮಾಡೆ]]
| {{sort|ಮರಾಠಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP14&quot;&gt;{{cite web|url=http://jnanpith.net/sites/default/files/50th%20Jnanpith%20Award%20to%20Eminent%20Marathi%20Litterateur%20Shri%20Bhalachandra%20Nemade.pdf|title=50th Jnanpith Award to Eminent Marathi Littérateur Shri Bhalchandra Nemade|publisher=Bharatiya Jnanpith|date=6 February 2015|accessdate=20 May 2016|format=PDF|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611165857/http://jnanpith.net/sites/default/files/50th%20Jnanpith%20Award%20to%20Eminent%20Marathi%20Litterateur%20Shri%20Bhalachandra%20Nemade.pdf|archivedate=11 June 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2015&lt;br/&gt;{{small|(51st)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ರಘುವೀರ್ ಚೌಧರಿ]]
| {{sort|ಗುಜರಾತಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP15&quot;&gt;{{cite web|url=http://jnanpith.net/sites/default/files/tmp/51stJnanpithAwardDeclared.pdf|title=51st Jnanpith Award to Eminent Gujarati Littérateur Shri Raghuveer Chaudhari|publisher=Bharatiya Jnanpith|date=29 December 2015|accessdate=20 May 2016|format=PDF|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160123170516/http://jnanpith.net/sites/default/files//tmp/51stJnanpithAwardDeclared.pdf|archivedate=23 January 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2016&lt;br/&gt;{{small|(52nd)}}
! scope=&quot;row&quot; | ಶಂಖ ಘೋಷ್
| {{sort|ಬೆಂಗಾಲಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP16&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-acclaimed-bengali-poet-shankha-ghosh-to-get-2016-jnanpith-award-2285768|title=Acclaimed Bengali poet Shankha Ghosh to get 2016 Jnanpith Award|newspaper=Daily News Analysis|date=23 December 2016|accessdate=23 December 2016|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161223115010/http://www.dnaindia.com/india/report-acclaimed-bengali-poet-shankha-ghosh-to-get-2016-jnanpith-award-2285768|archivedate=23 December 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2017&lt;br/&gt;{{small|(53rd)}}
! scope=&quot;row&quot; | ಕೃಷ್ಣಾ ಸೋಬ್ತಿ
| {{sort|ಹಿಂದಿ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP17&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/books/hindi-writer-krishna-sobti-chosen-for-jnanpith-award/article19976100.ece|title=Hindi writer Krishna Sobti chosen for Jnanpith Award|newspaper=The Hindu|date=3 November 2017|accessdate=6 November 2017|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203083346/http://www.thehindu.com/books/hindi-writer-krishna-sobti-chosen-for-jnanpith-award/article19976100.ece|archivedate=3 February 2018|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2018&lt;br/&gt;{{small|(54th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಅಮಿತಾವ್ ಘೋಷ್]]
| {{sort|ಇಂಗ್ಲಿಷ್}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref name=&quot;JP18&quot;&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/author-amitav-ghosh-honoured-with-54h-jnanpith-award/articleshow/67093276.cms|title=Author Amitav Ghosh honoured with 54h Jnanpith award|newspaper=The Times of India|date=14 December 2018|accessdate=14 December 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181214160559/https://timesofindia.indiatimes.com//india/author-amitav-ghosh-honoured-with-54h-jnanpith-award/articleshow/67093276.cms|archivedate=14 December 2018|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; | 2019&lt;br/&gt;{{small|(55th)}}
! scope=&quot;row&quot; | [[ಅಕ್ಕಿತಂ ಅಚ್ಯುತನ್ ನಂಬೂದಿರಿ]]
| {{sort|ಮಲಯಾಳಂ}}
| style=&quot;text-align:center&quot; | ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
| style=&quot;text-align:center&quot; | &lt;ref&gt;{{cite news |title=Poet Akkitham bags Jnanpith award |url=https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/poet-akkitham-bags-jnanpith-award-1.4320848 |location=New Delhi |date=29 November 2019 |access-date=11 March 2021 |archive-date=23 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191223054039/https://english.mathrubhumi.com/books/books-news/poet-akkitham-bags-jnanpith-award-1.4320848 |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
|}

== ಈ ಪುಟಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ ==
*[[ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡಿಗರು]] 
*[https://web.archive.org/web/20071013122939/http://www.jnanpith.net/index.html ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಸಂಸ್ಥೆ]
*[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/24/461213.html ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರ;ಬಂಗಾಳದ ಕವಿ ಶಂಖ ಘೋಷ್‌ಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ;24 Dec, 2016]

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
*1.[೧೫]&quot;Gujarati Litterateur Raghuveer Chaudhary honoured with 51st Jnanpith Award&quot;. mid-day. 2015-12-29. Retrieved 29 December 2015.
*2.[೧೬]https://web.archive.org/web/20160201203952/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/noted-gujarati-writer-raghuveer-chaudhary-selected-for-51st-jnanpith-award-1451444947-1

[[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]]
{{ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು}}</text>
      <sha1>1r1sl5xfko0xidt36s3ub0tpl78rtad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮೋಡ್ಯೂಲ್:Transclusion count/data/H</title>
    <ns>828</ns>
    <id>11627</id>
    <revision>
      <id>365802</id>
      <parentid>358421</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:08:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Ahechtbot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page.</comment>
      <origin>365802</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2797" sha1="4yowmtkjlevbqxyknysy3p49ussdw3x" xml:space="preserve">return {
[&quot;H-phrases&quot;] = 4300,
[&quot;HABS&quot;] = 2700,
[&quot;HAER&quot;] = 2500,
[&quot;HDS&quot;] = 4600,
[&quot;HD_Radio&quot;] = 2200,
[&quot;HD_color&quot;] = 2900,
[&quot;HKG&quot;] = 3600,
[&quot;HMAS&quot;] = 6700,
[&quot;HMCS&quot;] = 5300,
[&quot;HMS&quot;] = 38000,
[&quot;HNLMS&quot;] = 3300,
[&quot;HOUR&quot;] = 2300,
[&quot;HRV&quot;] = 7100,
[&quot;HUN&quot;] = 12000,
[&quot;HWYACR&quot;] = 59000,
[&quot;Hab&quot;] = 14000,
[&quot;Hair_space&quot;] = 8100,
[&quot;HanCinema_person&quot;] = 2000,
[&quot;Handbook_of_Texas&quot;] = 2100,
[&quot;Hansard-contribs&quot;] = 9400,
[&quot;Harv&quot;] = 6000,
[&quot;Harvard_citation&quot;] = 6300,
[&quot;Harvard_citation_no_brackets&quot;] = 55000,
[&quot;Harvard_citation_text&quot;] = 7900,
[&quot;Harvard_citation_year_brackets&quot;] = 6200,
[&quot;Harvid&quot;] = 77000,
[&quot;Harvnb&quot;] = 53000,
[&quot;Harvp&quot;] = 6100,
[&quot;Harvtxt&quot;] = 7200,
[&quot;HasTemplate&quot;] = 115000,
[&quot;Has_short_description&quot;] = 802000,
[&quot;Hat&quot;] = 14000,
[&quot;Hatnote&quot;] = 806000,
[&quot;Hatnote_group&quot;] = 2200,
[&quot;Hatnote_inline&quot;] = 3000,
[&quot;Height&quot;] = 88000,
[&quot;Help_me-helped&quot;] = 16000,
[&quot;Helpbox&quot;] = 3100,
[&quot;Helpbox/styles.css&quot;] = 3100,
[&quot;Helpme-helped&quot;] = 2100,
[&quot;Hex2dec&quot;] = 2200,
[&quot;Hidden&quot;] = 286000,
[&quot;Hidden/FC&quot;] = 3700,
[&quot;Hidden_archive_bottom&quot;] = 14000,
[&quot;Hidden_archive_top&quot;] = 14000,
[&quot;Hidden_archive_top/styles.css&quot;] = 14000,
[&quot;Hidden_begin&quot;] = 341000,
[&quot;Hidden_begin/styles.css&quot;] = 341000,
[&quot;Hidden_category&quot;] = 6800,
[&quot;Hidden_end&quot;] = 341000,
[&quot;Hidden_ping&quot;] = 5400,
[&quot;Hidden_sort_key&quot;] = 22000,
[&quot;High-Class&quot;] = 15000,
[&quot;High-importance&quot;] = 16000,
[&quot;High-use&quot;] = 13000,
[&quot;Highlight&quot;] = 8200,
[&quot;Highlight/core&quot;] = 8300,
[&quot;Highlight_round&quot;] = 4400,
[&quot;Highlight_round/styles.css&quot;] = 4400,
[&quot;Hilite&quot;] = 2300,
[&quot;Historic_Environment_Scotland&quot;] = 3800,
[&quot;Historical&quot;] = 25000,
[&quot;Historical_Dictionary_of_Switzerland&quot;] = 5100,
[&quot;Historical_populations&quot;] = 61000,
[&quot;History&quot;] = 7600,
[&quot;History_icon&quot;] = 8500,
[&quot;History_icon2&quot;] = 8500,
[&quot;Hlist&quot;] = 309000,
[&quot;Hlist/styles.css&quot;] = 9220000,
[&quot;Hmbox&quot;] = 30000,
[&quot;Hmbox/styles.css&quot;] = 30000,
[&quot;Hndis&quot;] = 77000,
[&quot;Hong_Kong_English&quot;] = 3600,
[&quot;Horizontal_TOC&quot;] = 7400,
[&quot;Horizontal_TOC/styles.css&quot;] = 7400,
[&quot;HoursElapsed&quot;] = 35000,
[&quot;Hours_elapsed&quot;] = 35000,
[&quot;How_to_request_photo_in&quot;] = 3000,
[&quot;Howtoreqphotoin&quot;] = 2800,
[&quot;Hr&quot;] = 6800,
[&quot;Hs&quot;] = 22000,
[&quot;Hsp&quot;] = 5000,
[&quot;Huge&quot;] = 2200,
[&quot;Hugman&quot;] = 7600,
[&quot;Human_name_disambiguation&quot;] = 82000,
[&quot;Human_readable_duration&quot;] = 35000,
[&quot;Humor&quot;] = 4400,
[&quot;Hurricane_season_bar&quot;] = 2400,
[&quot;Hurricane_season_bar/button&quot;] = 2400,
[&quot;Hurricane_season_bar/styles.css&quot;] = 2400,
[&quot;Hurricane_status_small&quot;] = 2400,
[&quot;Module:HTMLDecode&quot;] = 865000,
[&quot;Module:Hatnote&quot;] = 2200000,
[&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;] = 2200000,
[&quot;Module:Hatnote_group&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Hatnote_inline&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Hatnote_list&quot;] = 1280000,
[&quot;Module:Hidden_ping&quot;] = 5400,
[&quot;Module:High-use&quot;] = 64000,
[&quot;Module:Highest_archive_number&quot;] = 346000,
[&quot;Module:Historical_populations&quot;] = 61000,
[&quot;Module:Historical_populations/styles.css&quot;] = 61000,
[&quot;Module:Hms&quot;] = 252000,
}</text>
      <sha1>4yowmtkjlevbqxyknysy3p49ussdw3x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365803</id>
      <parentid>365802</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/H]]</comment>
      <origin>365802</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2797" sha1="4yowmtkjlevbqxyknysy3p49ussdw3x" xml:space="preserve">return {
[&quot;H-phrases&quot;] = 4300,
[&quot;HABS&quot;] = 2700,
[&quot;HAER&quot;] = 2500,
[&quot;HDS&quot;] = 4600,
[&quot;HD_Radio&quot;] = 2200,
[&quot;HD_color&quot;] = 2900,
[&quot;HKG&quot;] = 3600,
[&quot;HMAS&quot;] = 6700,
[&quot;HMCS&quot;] = 5300,
[&quot;HMS&quot;] = 38000,
[&quot;HNLMS&quot;] = 3300,
[&quot;HOUR&quot;] = 2300,
[&quot;HRV&quot;] = 7100,
[&quot;HUN&quot;] = 12000,
[&quot;HWYACR&quot;] = 59000,
[&quot;Hab&quot;] = 14000,
[&quot;Hair_space&quot;] = 8100,
[&quot;HanCinema_person&quot;] = 2000,
[&quot;Handbook_of_Texas&quot;] = 2100,
[&quot;Hansard-contribs&quot;] = 9400,
[&quot;Harv&quot;] = 6000,
[&quot;Harvard_citation&quot;] = 6300,
[&quot;Harvard_citation_no_brackets&quot;] = 55000,
[&quot;Harvard_citation_text&quot;] = 7900,
[&quot;Harvard_citation_year_brackets&quot;] = 6200,
[&quot;Harvid&quot;] = 77000,
[&quot;Harvnb&quot;] = 53000,
[&quot;Harvp&quot;] = 6100,
[&quot;Harvtxt&quot;] = 7200,
[&quot;HasTemplate&quot;] = 115000,
[&quot;Has_short_description&quot;] = 802000,
[&quot;Hat&quot;] = 14000,
[&quot;Hatnote&quot;] = 806000,
[&quot;Hatnote_group&quot;] = 2200,
[&quot;Hatnote_inline&quot;] = 3000,
[&quot;Height&quot;] = 88000,
[&quot;Help_me-helped&quot;] = 16000,
[&quot;Helpbox&quot;] = 3100,
[&quot;Helpbox/styles.css&quot;] = 3100,
[&quot;Helpme-helped&quot;] = 2100,
[&quot;Hex2dec&quot;] = 2200,
[&quot;Hidden&quot;] = 286000,
[&quot;Hidden/FC&quot;] = 3700,
[&quot;Hidden_archive_bottom&quot;] = 14000,
[&quot;Hidden_archive_top&quot;] = 14000,
[&quot;Hidden_archive_top/styles.css&quot;] = 14000,
[&quot;Hidden_begin&quot;] = 341000,
[&quot;Hidden_begin/styles.css&quot;] = 341000,
[&quot;Hidden_category&quot;] = 6800,
[&quot;Hidden_end&quot;] = 341000,
[&quot;Hidden_ping&quot;] = 5400,
[&quot;Hidden_sort_key&quot;] = 22000,
[&quot;High-Class&quot;] = 15000,
[&quot;High-importance&quot;] = 16000,
[&quot;High-use&quot;] = 13000,
[&quot;Highlight&quot;] = 8200,
[&quot;Highlight/core&quot;] = 8300,
[&quot;Highlight_round&quot;] = 4400,
[&quot;Highlight_round/styles.css&quot;] = 4400,
[&quot;Hilite&quot;] = 2300,
[&quot;Historic_Environment_Scotland&quot;] = 3800,
[&quot;Historical&quot;] = 25000,
[&quot;Historical_Dictionary_of_Switzerland&quot;] = 5100,
[&quot;Historical_populations&quot;] = 61000,
[&quot;History&quot;] = 7600,
[&quot;History_icon&quot;] = 8500,
[&quot;History_icon2&quot;] = 8500,
[&quot;Hlist&quot;] = 309000,
[&quot;Hlist/styles.css&quot;] = 9220000,
[&quot;Hmbox&quot;] = 30000,
[&quot;Hmbox/styles.css&quot;] = 30000,
[&quot;Hndis&quot;] = 77000,
[&quot;Hong_Kong_English&quot;] = 3600,
[&quot;Horizontal_TOC&quot;] = 7400,
[&quot;Horizontal_TOC/styles.css&quot;] = 7400,
[&quot;HoursElapsed&quot;] = 35000,
[&quot;Hours_elapsed&quot;] = 35000,
[&quot;How_to_request_photo_in&quot;] = 3000,
[&quot;Howtoreqphotoin&quot;] = 2800,
[&quot;Hr&quot;] = 6800,
[&quot;Hs&quot;] = 22000,
[&quot;Hsp&quot;] = 5000,
[&quot;Huge&quot;] = 2200,
[&quot;Hugman&quot;] = 7600,
[&quot;Human_name_disambiguation&quot;] = 82000,
[&quot;Human_readable_duration&quot;] = 35000,
[&quot;Humor&quot;] = 4400,
[&quot;Hurricane_season_bar&quot;] = 2400,
[&quot;Hurricane_season_bar/button&quot;] = 2400,
[&quot;Hurricane_season_bar/styles.css&quot;] = 2400,
[&quot;Hurricane_status_small&quot;] = 2400,
[&quot;Module:HTMLDecode&quot;] = 865000,
[&quot;Module:Hatnote&quot;] = 2200000,
[&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;] = 2200000,
[&quot;Module:Hatnote_group&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Hatnote_inline&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Hatnote_list&quot;] = 1280000,
[&quot;Module:Hidden_ping&quot;] = 5400,
[&quot;Module:High-use&quot;] = 64000,
[&quot;Module:Highest_archive_number&quot;] = 346000,
[&quot;Module:Historical_populations&quot;] = 61000,
[&quot;Module:Historical_populations/styles.css&quot;] = 61000,
[&quot;Module:Hms&quot;] = 252000,
}</text>
      <sha1>4yowmtkjlevbqxyknysy3p49ussdw3x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮೋಡ್ಯೂಲ್:Transclusion count/data/D</title>
    <ns>828</ns>
    <id>11828</id>
    <revision>
      <id>365713</id>
      <parentid>365160</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:07:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Ahechtbot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page.</comment>
      <origin>365713</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="6437" sha1="l2rfzbl0htdohf4kjhqjtweo1vmuidf" xml:space="preserve">return {
[&quot;D&amp;D_to-do&quot;] = 6600,
[&quot;DANFS&quot;] = 8100,
[&quot;DBCatsURL&quot;] = 2000,
[&quot;DCS_Sri_Lanka&quot;] = 2000,
[&quot;DDR&quot;] = 2900,
[&quot;DEC&quot;] = 11000,
[&quot;DECADE&quot;] = 321000,
[&quot;DEN&quot;] = 7500,
[&quot;DEU&quot;] = 19000,
[&quot;DGRBM&quot;] = 2000,
[&quot;DMC&quot;] = 54000,
[&quot;DMCA&quot;] = 3280000,
[&quot;DNB&quot;] = 9600,
[&quot;DNB-Portal&quot;] = 2300,
[&quot;DNB_portal&quot;] = 3600,
[&quot;DNK&quot;] = 8600,
[&quot;DNZB&quot;] = 3700,
[&quot;DOM&quot;] = 2400,
[&quot;DOWs&quot;] = 2800,
[&quot;DRV_links&quot;] = 4300,
[&quot;DWT&quot;] = 2600,
[&quot;DYKC&quot;] = 6700,
[&quot;DYKF&quot;] = 2100,
[&quot;DYK_blue&quot;] = 3400,
[&quot;DYK_checklist&quot;] = 24000,
[&quot;DYK_conditions&quot;] = 64000,
[&quot;DYK_files&quot;] = 2100,
[&quot;DYK_header&quot;] = 58000,
[&quot;DYK_nompage_links&quot;] = 103000,
[&quot;DYK_talk&quot;] = 110000,
[&quot;DYK_talk/date&quot;] = 110000,
[&quot;DYK_tools&quot;] = 81000,
[&quot;DYK_tools/styles.css&quot;] = 81000,
[&quot;DYKfile&quot;] = 13000,
[&quot;DZA&quot;] = 3100,
[&quot;Dab&quot;] = 21000,
[&quot;Dagger&quot;] = 25000,
[&quot;Dark_red&quot;] = 3400,
[&quot;Darkred&quot;] = 3200,
[&quot;Dash&quot;] = 2700,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_assignment&quot;] = 35000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_bibliography/bibliography&quot;] = 12000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_bibliography/guide&quot;] = 19000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_bibliography/outline&quot;] = 12000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_course_header&quot;] = 8300,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_course_header/edit-note&quot;] = 8300,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_draft_template/about_this_sandbox&quot;] = 20000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_evaluate_article/guide&quot;] = 24000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_peer_review/guide&quot;] = 27000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_sandbox&quot;] = 129000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_student_editor&quot;] = 118000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_student_program_sandbox&quot;] = 128000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_talk_course_link&quot;] = 120000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_user_talk&quot;] = 2200,
[&quot;Date&quot;] = 53000,
[&quot;Date-mf&quot;] = 64000,
[&quot;Date_table_sorting&quot;] = 46000,
[&quot;Dated_maintenance_category&quot;] = 3370000,
[&quot;Dated_maintenance_category_(articles)&quot;] = 3320000,
[&quot;Dated_maintenance_category_by_type_(articles)&quot;] = 23000,
[&quot;Davis_Cup_player&quot;] = 2600,
[&quot;Day+1&quot;] = 6900,
[&quot;Day-1&quot;] = 8300,
[&quot;Dbox&quot;] = 3000,
[&quot;Dda&quot;] = 2900,
[&quot;Dead_YouTube_link&quot;] = 2300,
[&quot;Dead_link&quot;] = 374000,
[&quot;Deadweight_tonnage&quot;] = 2700,
[&quot;Death-date_and_age&quot;] = 5500,
[&quot;Death_date&quot;] = 15000,
[&quot;Death_date_and_age&quot;] = 532000,
[&quot;Death_date_and_given_age&quot;] = 4600,
[&quot;Death_date_text&quot;] = 6100,
[&quot;Death_year&quot;] = 4500,
[&quot;Death_year_and_age&quot;] = 29000,
[&quot;Death_year_category_header&quot;] = 2000,
[&quot;Decade_link&quot;] = 38000,
[&quot;Decimals&quot;] = 3600,
[&quot;Declination&quot;] = 11000,
[&quot;Decline&quot;] = 2700,
[&quot;Declined&quot;] = 3600,
[&quot;Decrease&quot;] = 51000,
[&quot;Define&quot;] = 4300,
[&quot;Deg2DMS&quot;] = 3300,
[&quot;Deleted_on_Commons&quot;] = 5700,
[&quot;Deletion_review_log_header&quot;] = 6700,
[&quot;Deletion_review_log_header/Core&quot;] = 6700,
[&quot;Delink&quot;] = 1950000,
[&quot;Delink_question_hyphen-minus&quot;] = 443000,
[&quot;Delrevxfd&quot;] = 4000,
[&quot;Democratic_Party_(US)/meta/shading&quot;] = 19000,
[&quot;Deprecated_archive&quot;] = 47000,
[&quot;Description_missing&quot;] = 5500,
[&quot;Designation/text&quot;] = 18000,
[&quot;Designation_list&quot;] = 7700,
[&quot;Details&quot;] = 3400,
[&quot;DetailsLink&quot;] = 5400,
[&quot;Details_link&quot;] = 6500,
[&quot;Detect_singular&quot;] = 256000,
[&quot;Deutsche_Bahn_station_codes&quot;] = 2200,
[&quot;DfE_performance_tables&quot;] = 4500,
[&quot;Dictionary_of_National_Biography&quot;] = 9600,
[&quot;Diff&quot;] = 33000,
[&quot;Diff2&quot;] = 15000,
[&quot;Diffusing_occupation_by_nationality_and_century_category_header&quot;] = 4300,
[&quot;Diffusing_occupation_by_nationality_and_century_category_header/core&quot;] = 7600,
[&quot;Digits&quot;] = 6200,
[&quot;Directories_box&quot;] = 3200,
[&quot;Disamb&quot;] = 2200,
[&quot;Disambig&quot;] = 63000,
[&quot;Disambig-Class&quot;] = 12000,
[&quot;Disambiguation&quot;] = 235000,
[&quot;Disambiguation/cat&quot;] = 234000,
[&quot;Disambiguation_page_short_description&quot;] = 380000,
[&quot;Discogs_artist&quot;] = 25000,
[&quot;Discogs_master&quot;] = 16000,
[&quot;Discogs_release&quot;] = 3700,
[&quot;Discussion_bottom&quot;] = 14000,
[&quot;Discussion_top&quot;] = 15000,
[&quot;Disestablishment_category_in_country&quot;] = 10000,
[&quot;Disestablishment_category_in_country/core&quot;] = 10000,
[&quot;Disestablishment_category_in_country_by_decade&quot;] = 2600,
[&quot;Disestablishment_category_in_country_by_decade/core&quot;] = 2600,
[&quot;DisestcatCountry&quot;] = 10000,
[&quot;DisestcatCountry/core&quot;] = 10000,
[&quot;DisestcatUSstate&quot;] = 5200,
[&quot;DisestcatUSstate/core&quot;] = 5200,
[&quot;Disputed&quot;] = 2100,
[&quot;Distinguish&quot;] = 128000,
[&quot;Disused_Rail_Start&quot;] = 4000,
[&quot;Disused_rail_start&quot;] = 4300,
[&quot;Div_col&quot;] = 496000,
[&quot;Div_col/styles.css&quot;] = 498000,
[&quot;Div_col_end&quot;] = 361000,
[&quot;Divbox&quot;] = 490000,
[&quot;Divbox/styles.css&quot;] = 490000,
[&quot;Dividing_line&quot;] = 4500,
[&quot;Dmbox&quot;] = 510000,
[&quot;Dmbox/styles.css&quot;] = 510000,
[&quot;Do_not_move_to_Commons&quot;] = 24000,
[&quot;Doc&quot;] = 3800,
[&quot;Documentation&quot;] = 153000,
[&quot;Documentation_subpage&quot;] = 101000,
[&quot;Dog_opentask&quot;] = 4200,
[&quot;Doi&quot;] = 29000,
[&quot;Doing&quot;] = 4100,
[&quot;Don't_edit_this_line&quot;] = 150000,
[&quot;Don't_edit_this_line_always_display&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_extinct&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_link_target&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_link_text&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_parent&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_rank&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_refs&quot;] = 150000,
[&quot;Don't_edit_this_line_same_as&quot;] = 653000,
[&quot;Done&quot;] = 124000,
[&quot;Doppelganger&quot;] = 2900,
[&quot;Double+single&quot;] = 4400,
[&quot;Double-dagger&quot;] = 29000,
[&quot;Dow_tooltip&quot;] = 2500,
[&quot;Dr&quot;] = 3400,
[&quot;Dr-logno&quot;] = 3400,
[&quot;Dr-make&quot;] = 3400,
[&quot;Dr-yr&quot;] = 3400,
[&quot;Draft_article&quot;] = 10000,
[&quot;Draft_article_check&quot;] = 10000,
[&quot;Draft_categories&quot;] = 10000,
[&quot;Draft_other&quot;] = 117000,
[&quot;Draft_topics&quot;] = 29000,
[&quot;Drafts_moved_from_mainspace&quot;] = 9300,
[&quot;Draw&quot;] = 4700,
[&quot;Draw_key&quot;] = 21000,
[&quot;Draw_links&quot;] = 16000,
[&quot;Drep&quot;] = 3400,
[&quot;DriverDB_driver&quot;] = 2900,
[&quot;Drugbankcite&quot;] = 4200,
[&quot;Drugbox&quot;] = 6300,
[&quot;Drugs.com&quot;] = 3300,
[&quot;Dts&quot;] = 44000,
[&quot;Dubious&quot;] = 8600,
[&quot;Duck&quot;] = 3300,
[&quot;Dummytab&quot;] = 6700,
[&quot;Duration&quot;] = 44000,
[&quot;Dutch_municipality&quot;] = 2700,
[&quot;Dyktalk&quot;] = 39000,
[&quot;Dynamic_list&quot;] = 14000,
[&quot;Module:DYK_checklist&quot;] = 24000,
[&quot;Module:DYK_checklist/data&quot;] = 24000,
[&quot;Module:DYK_nompage_links&quot;] = 103000,
[&quot;Module:Data&quot;] = 111000,
[&quot;Module:Date&quot;] = 2110000,
[&quot;Module:DateI18n&quot;] = 47000,
[&quot;Module:Date_table_sorting&quot;] = 49000,
[&quot;Module:Date_time&quot;] = 563000,
[&quot;Module:DecodeEncode&quot;] = 149000,
[&quot;Module:Delink&quot;] = 4340000,
[&quot;Module:Deprecated_archive&quot;] = 47000,
[&quot;Module:Designation&quot;] = 106000,
[&quot;Module:Designation/list&quot;] = 106000,
[&quot;Module:Designation/lookup&quot;] = 25000,
[&quot;Module:Detect_singular&quot;] = 3070000,
[&quot;Module:Diff&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Disambiguation&quot;] = 23000,
[&quot;Module:Disambiguation/templates&quot;] = 13300000,
[&quot;Module:Distinguish&quot;] = 128000,
[&quot;Module:Documentation&quot;] = 208000,
[&quot;Module:Documentation/config&quot;] = 208000,
[&quot;Module:Documentation/styles.css&quot;] = 207000,
[&quot;Module:Domain_handler&quot;] = 14000,
[&quot;Module:Draft_topics&quot;] = 29000,
[&quot;Module:Dts&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Duration&quot;] = 253000,
}</text>
      <sha1>l2rfzbl0htdohf4kjhqjtweo1vmuidf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365714</id>
      <parentid>365713</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/D]]</comment>
      <origin>365713</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="6437" sha1="l2rfzbl0htdohf4kjhqjtweo1vmuidf" xml:space="preserve">return {
[&quot;D&amp;D_to-do&quot;] = 6600,
[&quot;DANFS&quot;] = 8100,
[&quot;DBCatsURL&quot;] = 2000,
[&quot;DCS_Sri_Lanka&quot;] = 2000,
[&quot;DDR&quot;] = 2900,
[&quot;DEC&quot;] = 11000,
[&quot;DECADE&quot;] = 321000,
[&quot;DEN&quot;] = 7500,
[&quot;DEU&quot;] = 19000,
[&quot;DGRBM&quot;] = 2000,
[&quot;DMC&quot;] = 54000,
[&quot;DMCA&quot;] = 3280000,
[&quot;DNB&quot;] = 9600,
[&quot;DNB-Portal&quot;] = 2300,
[&quot;DNB_portal&quot;] = 3600,
[&quot;DNK&quot;] = 8600,
[&quot;DNZB&quot;] = 3700,
[&quot;DOM&quot;] = 2400,
[&quot;DOWs&quot;] = 2800,
[&quot;DRV_links&quot;] = 4300,
[&quot;DWT&quot;] = 2600,
[&quot;DYKC&quot;] = 6700,
[&quot;DYKF&quot;] = 2100,
[&quot;DYK_blue&quot;] = 3400,
[&quot;DYK_checklist&quot;] = 24000,
[&quot;DYK_conditions&quot;] = 64000,
[&quot;DYK_files&quot;] = 2100,
[&quot;DYK_header&quot;] = 58000,
[&quot;DYK_nompage_links&quot;] = 103000,
[&quot;DYK_talk&quot;] = 110000,
[&quot;DYK_talk/date&quot;] = 110000,
[&quot;DYK_tools&quot;] = 81000,
[&quot;DYK_tools/styles.css&quot;] = 81000,
[&quot;DYKfile&quot;] = 13000,
[&quot;DZA&quot;] = 3100,
[&quot;Dab&quot;] = 21000,
[&quot;Dagger&quot;] = 25000,
[&quot;Dark_red&quot;] = 3400,
[&quot;Darkred&quot;] = 3200,
[&quot;Dash&quot;] = 2700,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_assignment&quot;] = 35000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_bibliography/bibliography&quot;] = 12000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_bibliography/guide&quot;] = 19000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_bibliography/outline&quot;] = 12000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_course_header&quot;] = 8300,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_course_header/edit-note&quot;] = 8300,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_draft_template/about_this_sandbox&quot;] = 20000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_evaluate_article/guide&quot;] = 24000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_peer_review/guide&quot;] = 27000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_sandbox&quot;] = 129000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_student_editor&quot;] = 118000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_student_program_sandbox&quot;] = 128000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_talk_course_link&quot;] = 120000,
[&quot;Dashboard.wikiedu.org_user_talk&quot;] = 2200,
[&quot;Date&quot;] = 53000,
[&quot;Date-mf&quot;] = 64000,
[&quot;Date_table_sorting&quot;] = 46000,
[&quot;Dated_maintenance_category&quot;] = 3370000,
[&quot;Dated_maintenance_category_(articles)&quot;] = 3320000,
[&quot;Dated_maintenance_category_by_type_(articles)&quot;] = 23000,
[&quot;Davis_Cup_player&quot;] = 2600,
[&quot;Day+1&quot;] = 6900,
[&quot;Day-1&quot;] = 8300,
[&quot;Dbox&quot;] = 3000,
[&quot;Dda&quot;] = 2900,
[&quot;Dead_YouTube_link&quot;] = 2300,
[&quot;Dead_link&quot;] = 374000,
[&quot;Deadweight_tonnage&quot;] = 2700,
[&quot;Death-date_and_age&quot;] = 5500,
[&quot;Death_date&quot;] = 15000,
[&quot;Death_date_and_age&quot;] = 532000,
[&quot;Death_date_and_given_age&quot;] = 4600,
[&quot;Death_date_text&quot;] = 6100,
[&quot;Death_year&quot;] = 4500,
[&quot;Death_year_and_age&quot;] = 29000,
[&quot;Death_year_category_header&quot;] = 2000,
[&quot;Decade_link&quot;] = 38000,
[&quot;Decimals&quot;] = 3600,
[&quot;Declination&quot;] = 11000,
[&quot;Decline&quot;] = 2700,
[&quot;Declined&quot;] = 3600,
[&quot;Decrease&quot;] = 51000,
[&quot;Define&quot;] = 4300,
[&quot;Deg2DMS&quot;] = 3300,
[&quot;Deleted_on_Commons&quot;] = 5700,
[&quot;Deletion_review_log_header&quot;] = 6700,
[&quot;Deletion_review_log_header/Core&quot;] = 6700,
[&quot;Delink&quot;] = 1950000,
[&quot;Delink_question_hyphen-minus&quot;] = 443000,
[&quot;Delrevxfd&quot;] = 4000,
[&quot;Democratic_Party_(US)/meta/shading&quot;] = 19000,
[&quot;Deprecated_archive&quot;] = 47000,
[&quot;Description_missing&quot;] = 5500,
[&quot;Designation/text&quot;] = 18000,
[&quot;Designation_list&quot;] = 7700,
[&quot;Details&quot;] = 3400,
[&quot;DetailsLink&quot;] = 5400,
[&quot;Details_link&quot;] = 6500,
[&quot;Detect_singular&quot;] = 256000,
[&quot;Deutsche_Bahn_station_codes&quot;] = 2200,
[&quot;DfE_performance_tables&quot;] = 4500,
[&quot;Dictionary_of_National_Biography&quot;] = 9600,
[&quot;Diff&quot;] = 33000,
[&quot;Diff2&quot;] = 15000,
[&quot;Diffusing_occupation_by_nationality_and_century_category_header&quot;] = 4300,
[&quot;Diffusing_occupation_by_nationality_and_century_category_header/core&quot;] = 7600,
[&quot;Digits&quot;] = 6200,
[&quot;Directories_box&quot;] = 3200,
[&quot;Disamb&quot;] = 2200,
[&quot;Disambig&quot;] = 63000,
[&quot;Disambig-Class&quot;] = 12000,
[&quot;Disambiguation&quot;] = 235000,
[&quot;Disambiguation/cat&quot;] = 234000,
[&quot;Disambiguation_page_short_description&quot;] = 380000,
[&quot;Discogs_artist&quot;] = 25000,
[&quot;Discogs_master&quot;] = 16000,
[&quot;Discogs_release&quot;] = 3700,
[&quot;Discussion_bottom&quot;] = 14000,
[&quot;Discussion_top&quot;] = 15000,
[&quot;Disestablishment_category_in_country&quot;] = 10000,
[&quot;Disestablishment_category_in_country/core&quot;] = 10000,
[&quot;Disestablishment_category_in_country_by_decade&quot;] = 2600,
[&quot;Disestablishment_category_in_country_by_decade/core&quot;] = 2600,
[&quot;DisestcatCountry&quot;] = 10000,
[&quot;DisestcatCountry/core&quot;] = 10000,
[&quot;DisestcatUSstate&quot;] = 5200,
[&quot;DisestcatUSstate/core&quot;] = 5200,
[&quot;Disputed&quot;] = 2100,
[&quot;Distinguish&quot;] = 128000,
[&quot;Disused_Rail_Start&quot;] = 4000,
[&quot;Disused_rail_start&quot;] = 4300,
[&quot;Div_col&quot;] = 496000,
[&quot;Div_col/styles.css&quot;] = 498000,
[&quot;Div_col_end&quot;] = 361000,
[&quot;Divbox&quot;] = 490000,
[&quot;Divbox/styles.css&quot;] = 490000,
[&quot;Dividing_line&quot;] = 4500,
[&quot;Dmbox&quot;] = 510000,
[&quot;Dmbox/styles.css&quot;] = 510000,
[&quot;Do_not_move_to_Commons&quot;] = 24000,
[&quot;Doc&quot;] = 3800,
[&quot;Documentation&quot;] = 153000,
[&quot;Documentation_subpage&quot;] = 101000,
[&quot;Dog_opentask&quot;] = 4200,
[&quot;Doi&quot;] = 29000,
[&quot;Doing&quot;] = 4100,
[&quot;Don't_edit_this_line&quot;] = 150000,
[&quot;Don't_edit_this_line_always_display&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_extinct&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_link_target&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_link_text&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_parent&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_rank&quot;] = 653000,
[&quot;Don't_edit_this_line_refs&quot;] = 150000,
[&quot;Don't_edit_this_line_same_as&quot;] = 653000,
[&quot;Done&quot;] = 124000,
[&quot;Doppelganger&quot;] = 2900,
[&quot;Double+single&quot;] = 4400,
[&quot;Double-dagger&quot;] = 29000,
[&quot;Dow_tooltip&quot;] = 2500,
[&quot;Dr&quot;] = 3400,
[&quot;Dr-logno&quot;] = 3400,
[&quot;Dr-make&quot;] = 3400,
[&quot;Dr-yr&quot;] = 3400,
[&quot;Draft_article&quot;] = 10000,
[&quot;Draft_article_check&quot;] = 10000,
[&quot;Draft_categories&quot;] = 10000,
[&quot;Draft_other&quot;] = 117000,
[&quot;Draft_topics&quot;] = 29000,
[&quot;Drafts_moved_from_mainspace&quot;] = 9300,
[&quot;Draw&quot;] = 4700,
[&quot;Draw_key&quot;] = 21000,
[&quot;Draw_links&quot;] = 16000,
[&quot;Drep&quot;] = 3400,
[&quot;DriverDB_driver&quot;] = 2900,
[&quot;Drugbankcite&quot;] = 4200,
[&quot;Drugbox&quot;] = 6300,
[&quot;Drugs.com&quot;] = 3300,
[&quot;Dts&quot;] = 44000,
[&quot;Dubious&quot;] = 8600,
[&quot;Duck&quot;] = 3300,
[&quot;Dummytab&quot;] = 6700,
[&quot;Duration&quot;] = 44000,
[&quot;Dutch_municipality&quot;] = 2700,
[&quot;Dyktalk&quot;] = 39000,
[&quot;Dynamic_list&quot;] = 14000,
[&quot;Module:DYK_checklist&quot;] = 24000,
[&quot;Module:DYK_checklist/data&quot;] = 24000,
[&quot;Module:DYK_nompage_links&quot;] = 103000,
[&quot;Module:Data&quot;] = 111000,
[&quot;Module:Date&quot;] = 2110000,
[&quot;Module:DateI18n&quot;] = 47000,
[&quot;Module:Date_table_sorting&quot;] = 49000,
[&quot;Module:Date_time&quot;] = 563000,
[&quot;Module:DecodeEncode&quot;] = 149000,
[&quot;Module:Delink&quot;] = 4340000,
[&quot;Module:Deprecated_archive&quot;] = 47000,
[&quot;Module:Designation&quot;] = 106000,
[&quot;Module:Designation/list&quot;] = 106000,
[&quot;Module:Designation/lookup&quot;] = 25000,
[&quot;Module:Detect_singular&quot;] = 3070000,
[&quot;Module:Diff&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Disambiguation&quot;] = 23000,
[&quot;Module:Disambiguation/templates&quot;] = 13300000,
[&quot;Module:Distinguish&quot;] = 128000,
[&quot;Module:Documentation&quot;] = 208000,
[&quot;Module:Documentation/config&quot;] = 208000,
[&quot;Module:Documentation/styles.css&quot;] = 207000,
[&quot;Module:Domain_handler&quot;] = 14000,
[&quot;Module:Draft_topics&quot;] = 29000,
[&quot;Module:Dts&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Duration&quot;] = 253000,
}</text>
      <sha1>l2rfzbl0htdohf4kjhqjtweo1vmuidf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13202</id>
    <revision>
      <id>365678</id>
      <parentid>281341</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T00:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12057" sha1="0g1o450p8ca9n43jv5s85so33yka77h" xml:space="preserve">{{Infobox holiday
| type          = ಹಿಂದೂ 
| longtype      = Religious
| image         = Tulsi vivah.JPG
| image_alt     = 
| caption       = ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆ/ ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ
| official_name = 
| nickname      = 
| observedby    = ಹಿಂದು
| begins        = ಪ್ರಭೋದಿನಿ ಏಕದಶಿ
| ends          = ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮೆ([[ಪುಣ್ಣಮೆ]])
| month         = ಅಕ್ಟೋಬರ್ / ನವೆಂಬರ್
| date2017      = November 1, Wednesday&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.festivalsofindia.in/tulsi_vivah/|title=Tulsi vivah 2021, tulsi puja, tulsi marriage - Festivals of India|accessdate=2022-10-28|archivedate=2022-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221028092848/https://www.festivalsofindia.in/tulsi_vivah/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| date2018      = 
| celebrations  = [[ಮದಿಮೆ]]
| observances   = 
| relatedto     = 
| frequency     = ವಾರ್ಷಿಕ
| holiday_name  = ತುಳಸಿ ಪರ್ಬ/ ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ/ ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆ
| significance  = ತುಳಸಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರೆನ ಮದಿಮೆ
| date          = 
}}
'''ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ'''ನ್ ತುಳುನಾಡೋರ್ಮೆ ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆ/ ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ಅತ್ತ್ಂಡಾ ತುಳಸಿ ಪರ್ಬ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ದೀಪಾವಳಿ ಪರ್ಬೊದ ಗೌಜಿ ಮುಗ್ಯೊಂದು ಬತ್ತಿಲೆಕ್ಕೊನೆ ಬೆರಿಕ್ಕೆ ಕಾರ್ತಿಕ ತಿಂಗೊಲ್‌ದ ಪೊರ್ಲು. ಈ ತಿಂಗೊಲುಡ್‌ಲ ಪರ್ಬ [[ಪುಣ್ಣಮೆ]] ಉಂಡೇ ಉಂಡು. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಸುರುವಾದ್ [[ತುಳಸಿ]] ಪರ್ಬೊ.

== ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆದ ಗೌಜಿ ==
ಸುಲಭಾ, ಸುರನಾ, ಬಹುಮಂಜರಿ, ಶೂಲಕ್ಷ್ಮೀ, ದೇವ ದುಂದುಬಿ, ಪಾವನೀ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಿಯಾ, ದಿವ್ಯ, ಭಾರತೀ ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನ ತುಳಸಿದ ಮದಿಮೆಗ್ ಇಡೀ ಊರುನಿಲೀಕೆ ಬಾರೀ ಗೌಜಿದ ತಯಾರಿ ಆವೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊನು ಹೆಚ್ಚಿನಕುಲು ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಮಾತೆರೆನ ಇಲ್ಲಡ್‌ [[ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ]] ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲುಡು ಐತ್ತಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಸಿಂಗಾರೊಡು [[ಮದಿಮ್ಮಾಯೆ ಮದಿಮ್ಮಾಲ್|ಮದಿಮ್ಮಾಲೆ]] ಆದುಪ್ಪುಂಡು. ಮಂಟಪೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಐಕ್ಕ್ ಪೂತ್ತ ಮಾಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸೇಡಿ [[ಕುಂಕುಮ|ಕುಂಕುಮೊ]]ದ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ತಿಕಮಾಸ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ 12ನೇ ದಿನ, ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧ ದ್ವಾದಶಿತ್ತಾನಿ ತುಳಸಿನ ಮದಿಮೆಗ್ ದಿನ ನಿಗಂಟಾದಿಪ್ಪುಂಡು.
=== ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಅಯ್ತ ಮಲ್ಪಿನ ಕ್ರಮೊ ===
[[File:Tulsi Vivah Celebration.jpg|thumb|ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಸೀರೆರ್ದ್ ಅಯ್ತ ಮಲ್ದಿನ ಪೊರ್ಲು]]
ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಸೀರೆನ್ ತುತ್ತಾದ್ ಅಯ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾವುನಾಂಡ ಮಂಜಲ್, ಕೆಂಪು ಇಜ್ಜಾಂಡ ಪಚ್ಚೆ ಬನ್ನೊದ ಸೀರೆನ್ ತುತ್ತಾವೆರ್. ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಬಾಗೊಡ್ ಸೀರೆ ಅತ್ತಂದೆ ಲೆಹೆಂಗನ್ಲಾ ಅಲತೆ ದೆತ್ತ್ದ್ ಪೊಲ್ಲಾದ್ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ತುತ್ತಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ವೊವ್ವೇ ಕಾರಣೊಗ್ಲಾ ಪರಿದಿನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕುರೆ ಆತಿನ ಕುಂಟುನು ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನಗ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ತುತ್ತಾರೆ ಬಲ್ಲಿ.

=== ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಬನ್ನೊದ ಅಯ್ತ ===
ಕುಂಟುನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆನ್ ಅಯ್ತ ಮಲ್ಪರೆ ಇಸ್ಟ ಇಪ್ಪಂದಿನಕುಲು ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಬನ್ನ ಕೊರ್ದು ಅಯ್ತ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಬನ್ನೊಲ್ ವೊವ್ ಪಂಡ ಕೆಂಪು, ಮಂಜೊಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪಚ್ಚೆ ಇಂಚಿನ ಶುಭ ಬನ್ನೊನ್ ಗಲಸುನ ಮುಕ್ಯ.

== ಕೇವಲ ಗೌಜಿ ಗಮ್ಮತ್ತ್‌ಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಆರೋಗ್ಯಡ್ ತುಳಸಿದ ಪಾತ್ರ ==
ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆ ಬಜೀ ಪರ್ಬ ಮಾತ್ರವತ್ತ್.ಪರ್ಬೊದ ನೆವನೊಡು ಆರೋಗ್ಯೊನು ಒರ್ತೊನ್ನು ಈ ಪೊರ್ತುದ ವಿಸೇಷ.ತುಳಸಿ ಹಿಂದೂಲೆಗ್ ದೇವೆರೆ ಸಮಾನ ಆದುಲ್ಲೊಲು.ಬಾಕಿದ ಧರ್ಮೊದಕ್ಲೆಗ್ ಜೀವ ಒರ್ಪುನ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾದುಲ್ಲೊಲು. ಅಂಚಾದ್ ಆಯುರ್ವೇದೊಡು ತುಳಸಿಗ್ ಒಂಜನೇ ಸ್ಥನೊ. [[ಇರೆ]], ಬಿತ್ತ್, ಬೇರ್ ಸೇರಿಲೆಕ್ಕೊ ಇಡೀ ದಯ್ [[ಮರ್ದ್‌|ಮರ್ದ್]]. ಊಮದೆತ್ತಪೊ ಒಂಜಿ ಕಮ್ಮೆನೊ ವಾ ಉಮಿಲ್ ಕೀಟೊಲೆನ್‌ಲ ಕೈತ್ತಲ್ ಬರಿಯೆರೆ ಬುಡಂದ್. ತುಳಸಿ ಇರೆಕ್ಲೆನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೀಂಡ್ಂದಾಂಡ ನೀರ್‌ಡಿಪ್ಪುನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೋಗಾಣುಲು ನಾಶವಾದ್ ಪೋಪ. ಪೊರ್ತು ಮೂಡುನೈಡ್ದ್ ದುಂಬು ಉಂದೆತ್ತ ಇರೆನ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಮಸ್ತ್ ರೋಗೊಲೆಗ್ ರಾಮಬಾಣೊ. ಮೈಕಟ್ಟ್‌ಲ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲಾಪುಂಡು. ಬಂಜಿದ ಅಜೀರ್ಣ ಬಾಕಿ ಕಾಯಿಲೆ ಕಸಾಲೆ ಗುಣಾಪುಂಡು.

== ಹಿನ್ನಲೆ ==
ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆದ ಈ ಪರ್ಬೊಗುಲಾ ಒಂಜಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಉಂಡು. ಆಯೆ ಒರಿ ಭಯಂಕರ ರಕ್ಕಸೆ. ಆಯನ ಪುದರ್ [[ಜಲಂಧರ]] ಪಂಡ್‌ದ್. ಆಯನ ಬುಡೆದಿ ವೃಂದಾ ಪಂಡ್‌ದ್. ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಪತಿವೃತೆ. ಅಂಚಾದ್ ಜಲಂಧರಗ್ ಸೋಲು ಪಂಡ್‌ದೇ ಇತ್ತ್‌ಜ್ಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದಾತ್ರ ಆಂಕಾರೊ ಬತ್ತಿನ ಜಲಂಧರೆ ದೇವತೆಲೆಡ ಯುದ್ದೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಸೋಪಾವೆ.
ಜಲಂಧರನ ಉಪದ್ರ ತಡೆವರೆ ಆವಂದೆ ದೇವತೆಲು [[ವಿಷ್ಣು]] ದೇವೆರೆಡ ದೂರು ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಕ್ಕಾತ್ರ ಜಲಂಧರನ ವೇಷೊಡು ಬತ್ತಿನ ವಿಷ್ಣು ವೃಂದಾನ ಪತಿವೃತೊನು ಹಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅವೆರ್ದಾತ್ರ ಜಲಂಧರೆ ಯುದ್ಧೊಡು ಸೈಪೆ. ಉಂದೆತ್ತ ಕೋಪೊಡು ವೃಂದಾ ವಿಷ್ಣುಗು ಶಾಪ ಕೊರ್ದು ಕಂಡನ್ಯನಡಪ್ಪ [[ಕಾಟೊ]]ಗು ಲಾಗಿದ್ ಸೈಪೊಲು. ಐಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದವೇ ವೃಂದಾ ತುಳಸಿದ ದೈಯಾದ್ ಪಾರ್ವತಿನ ಬೃಂದಾವನೊಡು ಪುಟ್ಟುವಲ್. ಮೋಲೇ ರುಕ್ಮಿಣಿಯಾದ್ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ದ ದ್ವಾದಶಿತ್ತಾನಿ ಕೃಷ್ಣನ್ [[ಮದಿಮೆ]]ಯಾಪೊಲುಂದ್ ಕತೆ ಉಂಡು.&lt;br&gt;
=== ಅಮೃತ ಮಂತನೊಡು ತುಳಸಿನ ಕತೆ ===
ಪುರಾಣೊದ ಪುಸ್ತಕೊಡು ನಾಡ್ರೆ ಪೋನಗ ಕುಡೊಂಜಿ ಕತೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು  ದೇವೆರ್-ರಕ್ಕಸೆರ್ ಪೇರ ಸಮುದ್ರೊನು ಸುಲ್ಪುನಗ ಕಡೇಕ್ಕ್ ಅಮೃತೊದ ಕಳಶ ಉದ್ಭವವಾಂಡ್. ಐನ್ ದೆರ್ತ್ ಪತೊನ್ಯ ವಿಷ್ಣುನ ಕಣ್ಣ್‌ಡ್ ಸಂತೋಸೊದ ನೀರ್ ಜತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ನೀರ್ ಕಳಶೊಗು ಬೂರ್ದು ಒಂಜಿ ದೈ ಕೊಡ್ಡಿಂಡ್.ಐಕ್ಕ್ 'ತುಳಸಿ' ಪುದರ್‍ ದೀದ್ ಲೆತ್ತ್ಂಡ್. ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಿನೊಟ್ಟುಗು ವಿಷ್ಣು ತುಳಸಿನ್‌ಲಾ ಮದಿಮೆ ಆಪೆರ್.

== ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ==
ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆನ್ ರಂಗೋಲಿ, ಪೂ,ಬುಕ್ಕೊ ಕುಕ್ಕುದ ತಪ್ಪುದ ತೋರಣ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಮಂಟಪೊನು ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್‍ದ್ನೆ, ಲ್ಲಿದ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ಕಣತ್ತ್ ದ್ ದೈತ್ತ ಮುದೇಲ್‌ಡ್ ನಡೊಡು. ಪುನ್ಕೆದ ಪುಲಿತ್ತ ಗೆಲ್ಲ್‌ನ್‌ಲ ನಡ್‌ಪುಂಡು.ತುಲಸಿದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ನೆಲ್ಲಿದ ಕಾಯಿ,ಇರೆ,ಕೆತ್ತ ಕೂಡಾ ಮರ್ದ್‌ಗಾಪುನವ್ವೆ. ಮಲೆನಾಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಮಾತಾ ಊರೂಡು ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊದ ಆಚರಣೆ ಆಪುಂಡು. ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ ಕರಿಯಂದೆ ಮದಿಮೆ ಲೇಸ್ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ಕೆಲವೆರಂತೂ ಈ ಕ್ರಮೊನು ಇತ್ತೆಲಾ ಆಚರ್ತ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

== ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊಡು ತುಳಸಿ ಮದಿಮೆ/ ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ==
=== ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ / ತೆಲಂಗಾಣ ===
ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶೊಡು ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊನ್ ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿ, ಉತ್ಥಾನ ದ್ವಾದಶಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಕ್ಷೀರಬ್ಧಿ ದ್ವಾದಶಿಗ್ ಆಚರ್ಪುವೆರ್. ನೆಲ್ಲಿ ಗಿಡತ್ತ್ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರೆನ ರೂಪೊಡು ದೀದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ನೆಲ್ಲಿದ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ತುಳಸಿದೊಟ್ಟುಗ್ ದೀಪೆರ್. ತುಳಸಿನ್ ಮದಿಮಾಲೆನ ಲೆಕ ಅಯ್ತ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ|url=https://stotranidhi.com/sri-tulasi-pooja-vidhanam-in-telugu/|accessdate=28 October 2022}}&lt;/ref&gt;

== ವ್ರತ ==
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

[[ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಬೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಪರ್ಬೊಲು]]</text>
      <sha1>0g1o450p8ca9n43jv5s85so33yka77h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15082</id>
    <revision>
      <id>365683</id>
      <parentid>282503</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T02:09:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9733" sha1="jqjpobciv8a14iyhl9cdgxblftai7zx" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt; 
| name          = ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ
| image         = Sugathakumari1.jpg
| imagesize     = 225px
| caption       = 
| birth_name    = 
| birth_date    = ೨೨ [[ಜನವರಿ]], ೧೯೩೪
| birth_place   = ಅರನ್ಮುಲ
| death_date    = 
| death_place   = 
| resting_place = 
| occupation    = [[ಕವಯಿತ್ರಿ]], ಪರಿಸರವಾದಿ
| language      = ಮಲಯಾಳಂ
| nationality   = ಭಾರತೀಯ
| education     = 
| alma_mater    = ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜು, [[ತಿರುವನಂತಪುರ]]
| genre         = 
| period        =
| notableworks  = ರಾಥರಿಮಝಾ, ಅಂಬಲಮಣಿ, ಮನಲೆಝುತು
| spouse        = ಡಾ. ಕೆ. ವೇಲಾಯುಧನ್ ನಾಯರ್ 
| children      = ಲಕ್ಷ್ಮೀ
| signature     = 
| signature_alt = 
| website       = 
|module={{Infobox person|child=yes}}
}}
'''ಸುಗತಕುಮಾರಿ''' ಭಾರತೀಯ ಕವಯಿತ್ರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ. ಇಂಬೆರ್ [[ಕೇರಳ]] ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಪರಿಸರ ಅಂಚನೇ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕವಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆ ಆಯಿನ ಬೋದೆಶ್ವರನ್ ಅಂಚನೇ ಅಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸೆಯಾಯಿನ ವಿ. ಕೆ. ಕಾರ್ತಿಯಾಯಿಣಿ. ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ  ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ನಿರ್ಗತಿಕೆರ್ ಆದಿಪ್ಪುನ ಪೊಂಜೋವುಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾನಸಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಇತ್ತಿನಕಲೆಗ್ ಮರ್ದ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ದೆರ್. ಇತ್ತೆ ಕೇರಳದ ತಿರವನಂತಪುರಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.beaninspirer.com/sugathakumari-artist-poetic-skills-classic-example-feminism-activist|accessdate=7 February 2024|title=Archive copy|archive-date=27 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527234901/https://www.beaninspirer.com/sugathakumari-artist-poetic-skills-classic-example-feminism-activist/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಜೀವನೊ ==
ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ ಇಂಬೆರ್ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಅರನ್ಮುಲ ಪನ್ಪಿನ ಜಾಗೆಡ್ ೧೯೩೪ನೇ ಇಸವಿದ ಜನವರಿ ೩ ದಾನಿ ಪುಟ್ಯೆರ್. ತಿರುವನಂತಪುರಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದು ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಪಡೆತ್ತೆರ್.  ೧೯೫೫ನೇ ಇಸವಿಡ್   ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. 'ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ದ ಮೋಕ್ಷ ಆಫ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟಿವ್ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಸ್ಟಡಿ' ಟ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಷೊ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಆ  ಪ್ರಬಂದೊನು ಪೂರ್ಣ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್.ಸಂಶೋಧನೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಜೋಕುಲ್ನ ಕಬಿತೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಬುಕ್ಕೊ ಪರಿಸರೊಗು ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ ಕಬಿತೆಲೆನ್ ಬರೆಯೊಂದು ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡುಲ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ ಆರೆನ ಕಂಡನಿ ಡಾ. ಕೆ. ವೇಲಾಯುಧನ್ ನಾಯರ್ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬರಹಗಾರೆ ಆದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Educationist-Velayudhan-Nair-dead/articleshow/194325.cms?referral=PM&lt;/ref&gt; ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನೊಡು ಇಂಬೆರ್ ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಬಗೆಟ್ ವ್ಯಾಪಕವಾಯಿನ ಅಧ್ಯಯನ, ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಕ್ ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಕೃತಿಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ದೆರ್.

== ಸಾಹಿತ್ಯೊ ==
೧೯೬೮ನೇ ಇಸವಿಟ್ ಸುಗತಿ ಕುಮಾರಿ ಬರೆಯಿನ ಪತಿರಪುಕಲ್ (ಮಿಡ್ನೈಟ್ ಪೂಕುಲು) ಕೃತಿಕ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ೧೯೭೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ರಾಥರಿಮಜ ಕೃತಿಕ್ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪಡೆತೆರ್. ಪಾವಂ ಮನವಹೃದಯಂ, ಮುಥೂಚಿಪ್ಪಿ, ಇರುಲ್ಚೈರಾಕುಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಪ್ನಭೂಮಿ ಆರ್ ಸುರುಕ್ ಬರೆತ್ತಿನ ಕಬಿತೆಲು. ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಜೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ ಆರ್ಅ ಬರೆತ್ತಿನ ಕವಿತೆಡ್ ಪಣೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಸುಗತ ಕುಮಾರಿನ ಕೃತಿಕುಲೆಡ್ ರಾಥ್ರಿಮಝಾ, ಅಂಬಾಮಣಿ ಮತ್ತು ಮನಲೆಝುತು ಮಸ್ತ್ ಜನಮನ್ನಣೆ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಇಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಜೋಕುಲ್ನ ಕಬಿತೆಲೆನ್ ಲಾ ಇಂಬೆರ್ ಬರೆತ್ತೆರ್&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Hindu : Kerala / Thiruvananthapuram News : `A pleasant surprise'|url=http://www.hindu.com/2006/01/27/stories/2006012719490300.htm|website=web.archive.org|accessdate=7 February 2024|date=6 September 2006|archive-date=6 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060906090939/http://www.hindu.com/2006/01/27/stories/2006012719490300.htm|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== ಪುಸ್ತಕೊಲು ==
# ಮುತ್ತೂಚಿಪಿ (೧೯೬೧)
# ಪಾತಿರಪ್ಪಕ್ಕಲ್ (೧೯೬೭)
# ಪಾವಂ ಪವಂ ಮಾನವ ಹೃದಯಂ 
# ಪ್ರಾಣಮ್&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://find.uoc.ac.in/Record/211207/Description |title=Archive copy |accessdate=2024-02-07 |archivedate=2024-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240207052422/https://find.uoc.ac.in/Record/211207/Description |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
# ಇರುಲ್ ಚಿರಕುಕಲ್ (೧೯೬೯)
# ರಾಥ್ರಿಮಝಾ (೧೯೭೭) 
# ಅಂಬಾಲಾನಿ (೧೯೮೧)
# ಕುರಿಂಜಿಪುಕ್ಕಲ್ (೧೯೮೭) 
# ತುಲಾವರ್ಷಪಚಾ (೧೯೯೦)
# ರಾಧಾ ಎವಿಡೆ (೧೯೯೫)
# ದೇವದಾಸಿ (೧೯೯೮)
# ಮನಲೇಜುತು(೨೦೦೬)
# ಅಭಿಸಾರಿಕ
# ಸುಗತಕುಮಾರಿಯುಡ್ ಕವಿತಾಲ್
# ಕೃಷ್ಣಕಾವಿತಾಕಲ್
# ಮೇಘಂ ವನ್ನು ತೊಟ್ಟಪ್ಪೊಲ್ 
# ಪೂವಝಿ ಮರುವಾಳಿ 
# ಕಾದಿನು ಕಾವಲ್

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
# [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೨೦೦೬)
# ಪಾತ್ರಿಪೂಕ್ಕಲ್ ಕಬಿತೆಗ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೬೮)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/poetry.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-17 |archive-date=2018-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626195512/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/poetry.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
# ರಥ್ರಮಜ ಕೃತಿಕ್ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೧೯೭೮)
# ಒಡಕುಝಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೨)
# ಅಂಬಾಮಣಿ ಕೃತಿಕ್ವಯಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
# ಆಶಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೧)
# ಲಲಿತಾಂಬಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೧)
# ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್&lt;ref&gt;https://www.thehindu.com/2004/03/13/stories/2004031302410500.htm&lt;/ref&gt;
# ವಲ್ಲತೋಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೩)
# ಬಾಲಮಣಿಯಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೪)
# ಜೋಕುಲ್ನ ಕಬಿತೆಗ್ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ&lt;ref&gt;https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Award-for-Sugathakumari/article15208776.ece&lt;/ref&gt;
# ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

[[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024]]</text>
      <sha1>jqjpobciv8a14iyhl9cdgxblftai7zx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10</title>
    <ns>3</ns>
    <id>15172</id>
    <revision>
      <id>365775</id>
      <parentid>365215</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್ moved to draftspace */ಪೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>365775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39978" sha1="nyusijaoiioy1fmlnwdtiyvb2zl5nf9" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Hariprasad Shetty10}}

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೪೩, ೨೩ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)

== March 2024 ==

ಈರೆಗ್ ವಿಕಿ ಸಂಪಾದನೆಗ್ ಸ್ವಾಗತ.
ಈರ್ ಲೇಖನ ಬರೆನಗ heading ಗ್ 

&lt;nowiki&gt; == example == &lt;/nowiki&gt;
ಇಂಚ ಬಲಸ್ಲೆ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೨೦, ೧೫ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೪ (IST)

:ಸರಿ ಸರ್. ಅ೦ಚೆನೆ ಮನ್ಫುವೆ.ಲೇಖನೊಡು ದಾಲಾ ತಪ್ಪು ಇತ್ತು೦ಡಾ ಪನ್ಲೆ ಸರ್ ಸರಿ ಮನ್ಪರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮನ್ಪುವೆ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೨೨, ೨೦ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೪ (IST)

==ಅನುವಾದ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಒಂತೆ ತೂದ್ ಬೆಲೆ ಮಾಲ್ಪುಲೆ.==
ಇರೆನ ಮಸ್ತ್ ಲೆಕನ ತೂಯೆ ಪೂರ ಅರ್ಜೆಂಟ್ ಮಾಲ್ತ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲಾರ್. ಸ್ಪರ್ದೆಗ್ ಬೊಡಾತ್ ಅರ್ಜೆಂಟ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಸರಿ ಅತ್ತ್. ಮಸ್ತ್ ಲೆಕನೊ ಒಂಜೆ ರೀತಿ ತಪ್ಪುಲು ಉಳ್ಳೊ. ಒಂತೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಲ್ತ್, ಲೆಕನ ಬರೆಲೆ, ನೇರ ಮೆಷಿನ್ translate ಮಾಲ್ಪುನ ಬೊಡ್ಚಿ.ತುಳುಕ್ಕ್ ಬೊಡಾಯಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಅನುವಾದ ಮಾಲ್ಪುಲೆ.  --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Lokesha Kunchadka|Lokesha Kunchadka]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Lokesha Kunchadka|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೩೫, ೧೮ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೪ (IST)

:ಓಕೆ. ಒಂಜೆ ರೀತಿ ತಪ್ಪು ಲು ಒವು ಪೂರಾ ಲೆಕನಡ್ ಉ೦ಡು ಪ೦ದ್ ಗೊತ್ತಾ೦ಡ ಸಮ ಮನ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮನ್ಪೊಲಿ ಸರ್.   [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೧೫, ೨೦ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೪ (IST)

== Some of your articles were evaluated ==

Some new submissions were evaluated since last update:
* [[ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಕಲ್ಪನಾ ಚಾವ್ಲಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತ್ರಿವೇಣಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಭೂದೇವಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರತಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ನಿರ್ಭಯೋ ನಿಧಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸ್ವಾಹಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರೋಸಾಲಿಂಡ್ ಎಲ್ಸೀ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತ್ರಿಜಟೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಶೋಕ ಸುಂದರಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಕಲ್ಪನಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಕಿರಣ್ ಮಜುಮ್ದಾರ್‌]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಶಬರಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತುಳಸಿ ಗೌಡ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪಂಡರೀಬಾಯಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಛಾಯಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಜಾನಕಿ ಅಮ್ಮಾಲ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಶೆಟ್ಟಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ದಿತಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಜಯಲಲಿತಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತಾರೆ (ರಾಮಾಯಣ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರಜನಿ ಶೆಟ್ಟಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಜೋಷಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರೋಹಿಣಿ ಗೋಡ್ಬೋಲೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಇರಾವತಿ ಕರ್ವೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂಧ್ಯಾ ಪೈ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಹೆಲ್ಲಿ ಷಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸತ್ಯ ದೇವತೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಕಿತಾ ರೈನಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಚಾರುಲತಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದಿತಿ ಪಂತ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸೋಫಿ ಮೊಲಿನಕ್ಸ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದೃತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಮೀರಾ ರೆಡ್ಡಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಿತಾರಾದೇವಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಜನಾ ಸುಖಾನಿ (ನಟಿ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ(ನಟಿ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂಚಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂಗೀತಾ ಕಟ್ಟಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ದೀಪಿಕಾ ಚಿಖಲಿಯಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದಿತಿ ಗುಪ್ತಾ (ಲೇಖಕಿ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದಿತಿ ಆರ್ಯ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಜನಾ (ನಟಿ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಲಾನಾ ಕಿಂಗ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂಗೀತಾ ಕುಮಾರಿ ಸಿಂಗ್ ಡಿಯೊ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರಮ್ಯಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅನನ್ಯ ಪಾಂಡೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಆಶ್ಲೇ ಗಾರ್ಡ್ನರ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅವಲುಮ್ ಪೆನ್ ತಾನೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಜನಿಬಾಯಿ ಮಲ್ಪೇಕರ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಜಲಿ ಭಾಗವತ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಕದ್ರು ಬೊಕ್ಕ ವಿನತೆ]] (evaluated by ChiK; status = rejected)
Please Note that, it was opt-in feature from CampWiz Bot.
- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:CampWiz Bot|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೫೬, ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)

:ಕದ್ರು ಬೊಕ್ಕ ವಿನತೆ ಬರಹ ದಾಯೆಗ್ ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾವೊಲಿಯೆ?  [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೪೪, ೨೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)
::Thank for your contribution.
::Need to maintain different  articles for subject '''A''' and '''B'''. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೦೮, ೨೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)
:::ಸರಿ. ಸೊಲ್ಮೆಲು ಸರ್ [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೦೦, ೨೪ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)

== Congratulations to the Feminism and Folklore Prize Winner! ==

Dear Winner,

We are thrilled to announce that you have been selected as one of the prize winners in the 2024 '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore]]''' Writing Contest! Your contributions have significantly enriched Wikipedia with articles that document the vibrant tapestry of folk cultures and highlight the crucial roles of women within these traditions.

As a token of our appreciation, you will receive a gift coupon. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9Rkv1803Q6DnAc1SLxyYy95KN22GNrGXeA7kNFT-u62MGyg/viewform?usp=sf_link the Winners Google Form]. In the form, kindly provide your details for receiving the gift coupon and share your thoughts about the project.

Your dedication and hard work have not only helped bridge the gender gap on Wikipedia but also ensured that the cultural narratives of underrepresented communities are preserved for future generations. We look forward to your continued participation and contributions in the future.

Congratulations once again, and thank you for being a vital part of this global initiative!

Warm regards,

'''The Feminism and Folklore Team'''
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf20242&amp;oldid=26890688 --&gt;

== The Tuluvas Aati Month Barnstar ==

&lt;div style=&quot;display:flex;flex-direction:row;flex-wrap:wrap;justify-content:center;align-items:center; background: #f7fcfd; border: 1px solid #2b7c85;border-radius: 0.5em;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 20%;text-align:center;display:inline-block;margin:0.75em;&quot;&gt;[[File:Tuluvas Aati Month Barnstar.svg|150px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 0 300px; max-width: 100%; text-align:justify; vertical-align:middle;display:inline-block;margin:0.75em&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-family: Castellar, sans serif; font-size: 15pt; color:#267b83;&quot;&gt;Tuluvas Aati Month Barnstar&lt;/span&gt;&lt;br&gt;Dear {{ROOTPAGENAME}},
Thank you for being a part of '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' We truly appreciate your dedication to the Wikimedia movement and your efforts in promoting and celebrating our culture. We are grateful of your dedication to Wikimedia movement and hope you join us next year!
:Wish you all the best!&lt;br&gt;&lt;br&gt; Best regards,&lt;br&gt;'''Tuluvas Aati Month Team'''&lt;br&gt; 
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
{{clear}}
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/Regular_Barnstars_Receiver&amp;oldid=27681469 --&gt;

== Congratulations to the Tuluvas Aati Month  Prize Winner! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Tuluvas Aati Month banner logo.svg|center|500px]]

Dear Wikimedian,

We want to extend our heartfelt thanks for your exceptional contributions to the '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' writing competition. Your commitment has significantly helped bridge cultures on Wikipedia, and we appreciate the time and effort you've dedicated.

To express our gratitude, you will receive a gift card. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd3RWB1kvSyR77kYaZtI-S1T9da48Cd7j6giMb6naSDXcYl9Q/viewform this form] on or before November 10th, 2024. In the form, kindly provide your details for receiving the gift card and share your thoughts about the project.

Thank you for being an integral part of our mission to celebrate and preserve culture and folklore on Wikipedia.


Best regards, &lt;br &gt;
'''Tuluvas Aati Month Team'''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/Regular_Barnstars_Receiver&amp;oldid=27683933 --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನಪದೊ 2025 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;
[[File:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ banner.svg|750px|center|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2025]]&lt;div style=&quot;padding:2em; background:#F6F6F6&quot;&gt;
'''[[ವಿಕಿಮೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2025|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನಪದೊ 2025]]''' ಪನ್ಪಿನವು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ವರ್ಸೊಡೊರ ಫೆಬ್ರವರಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬರವುದ ಪಂತೊ ಅತುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಪ್ರಪಂಚೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಜಾನಪದೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ್ ಜಾನಪದೊಟ್ಟು ದಾಕಲೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಯೋಜನೆ ಪಟ ಪಾಡುನ ಅಬಿಯಾನವಾದ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಆವೃತ್ತಿಯಾತ್ಂಡ್ ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್ಲೋರ್ (WLF) ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚೊಡುಪ್ಪುನ ಜಾನಪದೊ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ದಾಕಲೆ ಮಲ್ಪರೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಕಾಮನ್ಸ್‌ಡ್ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ದೆರ್.
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೧೧, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ChiK/list&amp;oldid=28162174 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;/div&gt;

'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',

Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!&lt;br&gt; 
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.

We also hope you continue to participate each year!

'''Sincerely,&lt;br&gt;'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''

[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=28737105 --&gt;

== Invitation: Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026 ==

&lt;div style=&quot;margin: 1em auto; padding: 15px; border: 2px solid #4b0082; border-radius: 15px; background-color: #fdfaf5; box-shadow: 5px 5px 15px rgba(0,0,0,0.1); max-width: 100%;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; color: #cc5500; text-shadow: 1px 1px 2px #ddd;&quot;&gt;✨ Karavali Wikimedians @ Mangaluru Lit Fest 2026 ✨&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 120%; color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;Celebrating 10th Years of Tulu Wikipedia &amp; 25th Years of Wikipedia&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

Dear Wikimedians,

Warm greetings from '''Karavali Wikimedians User Group'''! 🌟

We are thrilled to invite you to the '''[[:m:Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026|8th Edition of the Mangaluru Literature Festival (#MlrLitFest)]]'''. This year is a historic milestone as we kick-start the '''[[:m:Tulu Wikipedia 10th Anniversary|10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]'''!

&lt;div style=&quot;display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; width: 100%; background: transparent;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #cc5500; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📅 '''When:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''10th &amp; 11th January 2026'''
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📍 '''Where:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Dr. TMA Pai International Convention Centre, Mangaluru'''
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #2e8b57; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #2e8b57;&quot;&gt;🚀 '''The Wiki Stall:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
Visit our stall to see our work in language documentation and cultural preservation. We need your energy to help manage and showcase our projects!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 20px; padding: 15px; background-color: #f3eafb; border-left: 10px solid #4b0082; border-radius: 5px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 130%; font-weight: bold; color: #202122;&quot;&gt;📌 Special Community Meetup&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Date:''' 11th January 2026 (Day 2)&lt;br&gt;
'''Time:''' 11:00 AM (Followed by Lunch 🍛)&lt;br&gt;
'''Agenda:''' '''''Future roadmaps, upcoming projects, Community health and capacity building.'''''
&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;

* We warmly invite all community members to attend both days of the festival, and we strongly encourage you not to miss the second day’s meetup, which will be an important space for collective reflection and future planning. We look forward to your presence, participation, and support in making this celebration and gathering meaningful and successful.


'''Warm regards,'''&lt;br/&gt;
&lt;span style=&quot;color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;President and Secretary&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;Karavali Wikimedians User Group, Mangaluru&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list/MlrLitFest&amp;oldid=29873017 --&gt;

== Wikimedian's Group of Mainland China wishes you a Happy New Year! ==
&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:600px; height:800px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:0px; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2); box-sizing:border-box;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |&lt;span style=&quot;position:absolute; top:50%;left:50%;transform:translate(-50%,-50%); opacity:0.1; pointer-events:none; z-index:0;&quot;&gt;[[File:丙午新年标志.svg|400px|link=]]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:25px; color:#7D1506; font-weight:bold; font-size:2.6em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;Happy Chinese New Year!&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;position:absolute; top:100px; left:25px; right:25px; color:#333333; font-weight:400; font-size:1.3em; line-height:1.5; z-index:1;&quot;&gt;'''Dear Hariprasad Shetty10'''：&lt;br&gt;&lt;br&gt;As the Year of Snake glides into the shadow, &lt;br&gt;the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. &lt;br&gt;&lt;br&gt;With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; &lt;br&gt;Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. &lt;br&gt;&lt;br&gt;Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. &lt;br&gt;&lt;br&gt;May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. &lt;br&gt;May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;text-align:right; margin-top:8px;&quot;&gt;''Your sincerely, &lt;br&gt;{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:14px; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2);&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;color:#7D1506; font-family:'LiSu', 'STXingkai', 'KaiTi', serif; font-weight:bold; font-size:2.2em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;Happy Chinese New Year!&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; gap:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; font-size:14px; line-height:1.8; color:#333333; &quot;&gt;
&lt;div&gt;&lt;big&gt;'''Dear Hariprasad Shetty10：'''&lt;/big&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;
&lt;div&gt;As the Year of Snake glides into the shadow, &lt;br&gt;the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. &lt;br&gt;&lt;br&gt;With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; &lt;br&gt;Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. &lt;br&gt;&lt;br&gt;Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. &lt;br&gt;&lt;br&gt;May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. &lt;br&gt;May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 auto;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:block; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:丙午新年标志.svg|150px|link=]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:right; margin-top:8px; font-size:14px&quot;&gt;''Your sincerely, &lt;br&gt;{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
}}
—[[ಬಳಕೆದಾರೆ:FradonStar|FradonStar]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:FradonStar|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೦೪, ೧೭ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

== ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026ದ ಪುಗರ್ತೆ ==

&lt;div lang=&quot;tcy&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid maroon; background-color: #FAFAD2; color: #202122; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo-tcy.svg | 350px | right]]

'''ನಮಸ್ಕಾರ {{ROOTPAGENAME}}''',&lt;br/&gt;
[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] ಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು!&lt;br/&gt; 
ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಜಾನಪದೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಎಂಕುಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲಿಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂತರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು, ಸಮರ್ಪಣೆಡ್ದ್ ಎಂಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯೊಂದುಲ್ಲ.

ಈರ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂದ್ ಎಂಕುಲು ಆಸೆ ಮಲ್ಪುವ!

ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ್,&lt;br/&gt;
'''ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026 - ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆ ತಂಡ'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B3%8A_%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8A_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%E0%B3%8A_2026/%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D_%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%A4%E0%B3%8A%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B2%E0%B3%81/list&amp;oldid=357914 --&gt;

== Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) ==

'''Namaskara!''' 

You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns.

'''Meeting Details:''' &lt;br/&gt;
📅 Date: Thursday, 23 April 2026 &lt;br/&gt;
⏰ Time: 07:30 PM (IST) &lt;br/&gt;
📍 Venue: Google Meet (Online) &lt;br/&gt;
🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy

'''Agenda:''' &lt;br/&gt;
Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. &lt;br/&gt;
Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. &lt;br/&gt;
In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. &lt;br/&gt;
GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. &lt;br/&gt;
Open Discussion: Other community matters.
Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there...

'''More:''' &lt;br/&gt;
https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026

'''On behalf''', &lt;br/&gt;
Karavali Wikimedians
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&amp;oldid=30440036 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರೆವು ಪಂತೊಗು ಲೆಪ್ಪೋಲೆ! ==

{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
'''ನಮಸ್ಕಾರ!''' 🙏

ನಮ್ಮ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷದ  ಸಂಭ್ರಮೋಡುಂಡು. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಸ್‌ದ ನೆನಪುಗಾದ್, ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಗೇ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ '''ಲೇಖನ ಬರೆಪುನ ಪಂತೊನು''' ದೀಡುಂಡು. 

ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಆಯಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು!

=== 📅 ಪಂತೊದ ದಿನೊಕ್ಕುಲು ===
* '''ಸುರು ಆಪುನ ದಿನ:''' ಜೂನ್ ೫, ೨೦೨೬ (00:00 UTC)
* '''ಮುಗಿಯುನಾ ದಿನ:''' ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೨೬ (11:59 UTC)

=== 📝 ಪಂತೊದ ನಿಯಮೊಲು ===
# '''ವಿಷಯ:''' ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗಾತ್ರ:''' ಪೊಸ ಲೇಖನ ಅತ್ತಂಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಖನ ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡಲಾ '''೩೦೦ ಪದೊಕುಲು''' (ಅತ್ತಂಡ ೩,೦೦೦ ಬೈಟ್ಸ್) ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗುಣಮಟ್ಟ:''' ಸ್ವಂತ ಬರೆತಿನ ಇಪ್ಪೊಡು (Copy-paste ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಷಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮಲ್ದಿನ ಲೇಖನೊಲು ಬಲ್ಲಿ). ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಧಾರ/ಲಿಂಕ್  ದೀಡೊಡು.

=== 🏆 ಬೊಮ್ಮನೊಲು ===
* ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಲು ಉಂಡು! (ವಿವರೊಲು ಬೇಗನೇ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು).

----
📢 '''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆ ಈ ಪುಟೊಗು ಬಲೆ:''' [[tcy:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ]]

ನಿಕ್ಲೆನ ಅಕ್ಷರೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಬಲ ಕೊರಡ್. ಬಲೆ, ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬಂಗಾರ ಮಲ್ಪುಗ!
|}

[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tulu_Wikipedia_10th_Anniversary/delivery_list&amp;oldid=30611683 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]]

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=30642887 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊದ ಸಂಭ್ರಮದ ಉಚ್ಚಯ ==

&lt;div style=&quot;background: #fffdf5; border: 2px solid #800000; border-radius: 8px; padding: 18px; max-width: 650px; margin: 15px auto; font-family: sans-serif; color: #222; line-height: 1.6;&quot;&gt;
&lt;!-- Banner Header --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; border-bottom: 2px solid #ffe082; padding-bottom: 10px; margin-bottom: 15px;&quot;&gt;
&lt;h2 style=&quot;color: #d84315; margin: 0 0 5px 0; border: none; font-size: 22px;&quot;&gt;🎉 ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೦ನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ&lt;/h2&gt;
&lt;p style=&quot;margin: 0; font-weight: bold; color: #555;&quot;&gt;ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು!&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆವೊಂದುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;!-- Key Event Details --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #fff8e1; border-left: 4px solid #ff8f00; padding: 10px 14px; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📅 ತಾರೀಕ್:&lt;/b&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13&lt;br&gt;&lt;b&gt;📍 ಜಾಗೆ:&lt;/b&gt; ಕುಡ್ಲ (ಜಾಗೆ ನಿಗಾಂಟಾತ್ಜಿ)&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ತಂಡೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟೊಂದು, ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲ್ನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಇಪ್ಪುನಂನೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎಂಕುಲು ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲ.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಈ ಲೇಸ್ಗ್ ಸಕಾಯೊ ಕೊರಿಯರ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ದಯಮಲ್ತ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ. ಪಾಲ್ ದೆತೊನಿಯರ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಬೆರಸಾಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಕುಸಿಯಾಪುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಲಪುನೆ - ವಿಸೇಸವಾದ್ ಒನಸ್ ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಯರ ದಯಮಲ್ತ್ ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿಗ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ.&lt;/p&gt;
&lt;!-- CTA Registration Button --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin: 20px 0; background: #fff8e1; color: #ffffff !important; padding: 10px 20px; text-decoration: none; font-weight: bold; border-radius: 4px; display: inline-block;&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSenIOP2YtOn3bbxSU2ijO5YeYveIECUu_UovVREKz7Iy-jkjg/viewform?usp=dialog📝 ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ಪಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 13 ಮುಟ್ಟ)]&lt;/div&gt;
&lt;!-- Note Box --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #e8f5e9; border: 1px solid #c8e6c9; border-radius: 4px; padding: 10px 14px; font-size: 14px; color: #1b5e20; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📌 ಗಮನಿಸಲೆ:&lt;/b&gt; ನಮೊ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬಜೆಟ್ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೆ. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ನೆರೆಕರೆ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆದಗ್ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಬೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೂರೊದ ಜಿಲ್ಲೆದಕ್ಲ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನೆಗ್ ಬೆಂಬಲೊ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೊ. ದೂರೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪೊಡು, ಅಂಚನೆ ವನಸ್ಗ್ ಪನೊಡು ಪನ್ಪುನ ನೆಲೆಟ್ ನಿಕ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬೆ ಪನ್ಲೆಂದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಕುಡ್ಲದ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ 10 ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೊ! 🙌&lt;/p&gt;
&lt;!-- Signature --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: right; margin-top: 15px; font-size: 14px; color: #666; border-top: 1px solid #eee; padding-top: 8px;&quot;&gt; ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ತಯಾರಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಸೊಲ್ಮೆಲು.&lt;br&gt;  &lt;b&gt;ಈವೆಂಟ್ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟರ್&lt;/b&gt;, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸಾಚರಣೆ&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:10%E0%B2%A8%E0%B3%87_%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/%E0%B2%B2%E0%B3%86%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8B%E0%B2%B2%E0%B3%86&amp;oldid=365205 --&gt;

== [[Draft:ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್|ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]] moved to draftspace ==

Thanks for your contributions to [[Draft:ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್|ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]]. Unfortunately, I do not think it is ready for publishing as a live article at this time because '''it is a poor translation''' and '''it consists of machine-generated text'''.
I have converted it to a draft which you can improve, undisturbed for a while.

Please see more information at [[:en:Help:Unreviewed new page|Help:Unreviewed new page]].
When the article is ready for publication, please click on the &quot;Submit the draft for review!&quot; button at the top of the page OR move the page back. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೦೭, ೧೮ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>nyusijaoiioy1fmlnwdtiyvb2zl5nf9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365786</id>
      <parentid>365775</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್ moved to draftspace */</comment>
      <origin>365786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38960" sha1="3oevjctp07gq95hj0wzyba1sakxl31f" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Hariprasad Shetty10}}

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೪೩, ೨೩ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)

== March 2024 ==

ಈರೆಗ್ ವಿಕಿ ಸಂಪಾದನೆಗ್ ಸ್ವಾಗತ.
ಈರ್ ಲೇಖನ ಬರೆನಗ heading ಗ್ 

&lt;nowiki&gt; == example == &lt;/nowiki&gt;
ಇಂಚ ಬಲಸ್ಲೆ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೨೦, ೧೫ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೪ (IST)

:ಸರಿ ಸರ್. ಅ೦ಚೆನೆ ಮನ್ಫುವೆ.ಲೇಖನೊಡು ದಾಲಾ ತಪ್ಪು ಇತ್ತು೦ಡಾ ಪನ್ಲೆ ಸರ್ ಸರಿ ಮನ್ಪರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮನ್ಪುವೆ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೨೨, ೨೦ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೪ (IST)

==ಅನುವಾದ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಒಂತೆ ತೂದ್ ಬೆಲೆ ಮಾಲ್ಪುಲೆ.==
ಇರೆನ ಮಸ್ತ್ ಲೆಕನ ತೂಯೆ ಪೂರ ಅರ್ಜೆಂಟ್ ಮಾಲ್ತ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲಾರ್. ಸ್ಪರ್ದೆಗ್ ಬೊಡಾತ್ ಅರ್ಜೆಂಟ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಸರಿ ಅತ್ತ್. ಮಸ್ತ್ ಲೆಕನೊ ಒಂಜೆ ರೀತಿ ತಪ್ಪುಲು ಉಳ್ಳೊ. ಒಂತೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಲ್ತ್, ಲೆಕನ ಬರೆಲೆ, ನೇರ ಮೆಷಿನ್ translate ಮಾಲ್ಪುನ ಬೊಡ್ಚಿ.ತುಳುಕ್ಕ್ ಬೊಡಾಯಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಅನುವಾದ ಮಾಲ್ಪುಲೆ.  --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Lokesha Kunchadka|Lokesha Kunchadka]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Lokesha Kunchadka|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೩೫, ೧೮ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೪ (IST)

:ಓಕೆ. ಒಂಜೆ ರೀತಿ ತಪ್ಪು ಲು ಒವು ಪೂರಾ ಲೆಕನಡ್ ಉ೦ಡು ಪ೦ದ್ ಗೊತ್ತಾ೦ಡ ಸಮ ಮನ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮನ್ಪೊಲಿ ಸರ್.   [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೧೫, ೨೦ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೪ (IST)

== Some of your articles were evaluated ==

Some new submissions were evaluated since last update:
* [[ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಲಕ್ಷ್ಮೀ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಕಲ್ಪನಾ ಚಾವ್ಲಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತ್ರಿವೇಣಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಭೂದೇವಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರತಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ನಿರ್ಭಯೋ ನಿಧಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸ್ವಾಹಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರೋಸಾಲಿಂಡ್ ಎಲ್ಸೀ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತ್ರಿಜಟೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಶೋಕ ಸುಂದರಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಕಲ್ಪನಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಕಿರಣ್ ಮಜುಮ್ದಾರ್‌]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಶಬರಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತುಳಸಿ ಗೌಡ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪಂಡರೀಬಾಯಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಛಾಯಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಜಾನಕಿ ಅಮ್ಮಾಲ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಶೆಟ್ಟಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ದಿತಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಜಯಲಲಿತಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ತಾರೆ (ರಾಮಾಯಣ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರಜನಿ ಶೆಟ್ಟಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಜೋಷಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರೋಹಿಣಿ ಗೋಡ್ಬೋಲೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಇರಾವತಿ ಕರ್ವೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂಧ್ಯಾ ಪೈ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಹೆಲ್ಲಿ ಷಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸತ್ಯ ದೇವತೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಕಿತಾ ರೈನಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಚಾರುಲತಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದಿತಿ ಪಂತ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸೋಫಿ ಮೊಲಿನಕ್ಸ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದೃತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಮೀರಾ ರೆಡ್ಡಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಿತಾರಾದೇವಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಜನಾ ಸುಖಾನಿ (ನಟಿ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ(ನಟಿ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂಚಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂಗೀತಾ ಕಟ್ಟಿ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ದೀಪಿಕಾ ಚಿಖಲಿಯಾ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದಿತಿ ಗುಪ್ತಾ (ಲೇಖಕಿ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅದಿತಿ ಆರ್ಯ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಜನಾ (ನಟಿ)]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಲಾನಾ ಕಿಂಗ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಸಂಗೀತಾ ಕುಮಾರಿ ಸಿಂಗ್ ಡಿಯೊ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ರಮ್ಯಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅನನ್ಯ ಪಾಂಡೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಆಶ್ಲೇ ಗಾರ್ಡ್ನರ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅವಲುಮ್ ಪೆನ್ ತಾನೆ]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಜನಿಬಾಯಿ ಮಲ್ಪೇಕರ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಅಂಜಲಿ ಭಾಗವತ್]] (evaluated by ChiK; status = approved)

* [[ಕದ್ರು ಬೊಕ್ಕ ವಿನತೆ]] (evaluated by ChiK; status = rejected)
Please Note that, it was opt-in feature from CampWiz Bot.
- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:CampWiz Bot|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೫೬, ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)

:ಕದ್ರು ಬೊಕ್ಕ ವಿನತೆ ಬರಹ ದಾಯೆಗ್ ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾವೊಲಿಯೆ?  [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೪೪, ೨೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)
::Thank for your contribution.
::Need to maintain different  articles for subject '''A''' and '''B'''. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೦೮, ೨೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)
:::ಸರಿ. ಸೊಲ್ಮೆಲು ಸರ್ [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೦೦, ೨೪ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)

== Congratulations to the Feminism and Folklore Prize Winner! ==

Dear Winner,

We are thrilled to announce that you have been selected as one of the prize winners in the 2024 '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore]]''' Writing Contest! Your contributions have significantly enriched Wikipedia with articles that document the vibrant tapestry of folk cultures and highlight the crucial roles of women within these traditions.

As a token of our appreciation, you will receive a gift coupon. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9Rkv1803Q6DnAc1SLxyYy95KN22GNrGXeA7kNFT-u62MGyg/viewform?usp=sf_link the Winners Google Form]. In the form, kindly provide your details for receiving the gift coupon and share your thoughts about the project.

Your dedication and hard work have not only helped bridge the gender gap on Wikipedia but also ensured that the cultural narratives of underrepresented communities are preserved for future generations. We look forward to your continued participation and contributions in the future.

Congratulations once again, and thank you for being a vital part of this global initiative!

Warm regards,

'''The Feminism and Folklore Team'''
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf20242&amp;oldid=26890688 --&gt;

== The Tuluvas Aati Month Barnstar ==

&lt;div style=&quot;display:flex;flex-direction:row;flex-wrap:wrap;justify-content:center;align-items:center; background: #f7fcfd; border: 1px solid #2b7c85;border-radius: 0.5em;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 20%;text-align:center;display:inline-block;margin:0.75em;&quot;&gt;[[File:Tuluvas Aati Month Barnstar.svg|150px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 0 300px; max-width: 100%; text-align:justify; vertical-align:middle;display:inline-block;margin:0.75em&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-family: Castellar, sans serif; font-size: 15pt; color:#267b83;&quot;&gt;Tuluvas Aati Month Barnstar&lt;/span&gt;&lt;br&gt;Dear {{ROOTPAGENAME}},
Thank you for being a part of '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' We truly appreciate your dedication to the Wikimedia movement and your efforts in promoting and celebrating our culture. We are grateful of your dedication to Wikimedia movement and hope you join us next year!
:Wish you all the best!&lt;br&gt;&lt;br&gt; Best regards,&lt;br&gt;'''Tuluvas Aati Month Team'''&lt;br&gt; 
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
{{clear}}
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/Regular_Barnstars_Receiver&amp;oldid=27681469 --&gt;

== Congratulations to the Tuluvas Aati Month  Prize Winner! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Tuluvas Aati Month banner logo.svg|center|500px]]

Dear Wikimedian,

We want to extend our heartfelt thanks for your exceptional contributions to the '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' writing competition. Your commitment has significantly helped bridge cultures on Wikipedia, and we appreciate the time and effort you've dedicated.

To express our gratitude, you will receive a gift card. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd3RWB1kvSyR77kYaZtI-S1T9da48Cd7j6giMb6naSDXcYl9Q/viewform this form] on or before November 10th, 2024. In the form, kindly provide your details for receiving the gift card and share your thoughts about the project.

Thank you for being an integral part of our mission to celebrate and preserve culture and folklore on Wikipedia.


Best regards, &lt;br &gt;
'''Tuluvas Aati Month Team'''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/Regular_Barnstars_Receiver&amp;oldid=27683933 --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನಪದೊ 2025 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;
[[File:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ banner.svg|750px|center|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2025]]&lt;div style=&quot;padding:2em; background:#F6F6F6&quot;&gt;
'''[[ವಿಕಿಮೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2025|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನಪದೊ 2025]]''' ಪನ್ಪಿನವು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ವರ್ಸೊಡೊರ ಫೆಬ್ರವರಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬರವುದ ಪಂತೊ ಅತುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಪ್ರಪಂಚೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಜಾನಪದೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ್ ಜಾನಪದೊಟ್ಟು ದಾಕಲೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಯೋಜನೆ ಪಟ ಪಾಡುನ ಅಬಿಯಾನವಾದ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಆವೃತ್ತಿಯಾತ್ಂಡ್ ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್ಲೋರ್ (WLF) ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚೊಡುಪ್ಪುನ ಜಾನಪದೊ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ದಾಕಲೆ ಮಲ್ಪರೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಕಾಮನ್ಸ್‌ಡ್ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ದೆರ್.
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೧೧, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ChiK/list&amp;oldid=28162174 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;/div&gt;

'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',

Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!&lt;br&gt; 
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.

We also hope you continue to participate each year!

'''Sincerely,&lt;br&gt;'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''

[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=28737105 --&gt;

== Invitation: Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026 ==

&lt;div style=&quot;margin: 1em auto; padding: 15px; border: 2px solid #4b0082; border-radius: 15px; background-color: #fdfaf5; box-shadow: 5px 5px 15px rgba(0,0,0,0.1); max-width: 100%;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; color: #cc5500; text-shadow: 1px 1px 2px #ddd;&quot;&gt;✨ Karavali Wikimedians @ Mangaluru Lit Fest 2026 ✨&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 120%; color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;Celebrating 10th Years of Tulu Wikipedia &amp; 25th Years of Wikipedia&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

Dear Wikimedians,

Warm greetings from '''Karavali Wikimedians User Group'''! 🌟

We are thrilled to invite you to the '''[[:m:Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026|8th Edition of the Mangaluru Literature Festival (#MlrLitFest)]]'''. This year is a historic milestone as we kick-start the '''[[:m:Tulu Wikipedia 10th Anniversary|10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]'''!

&lt;div style=&quot;display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; width: 100%; background: transparent;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #cc5500; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📅 '''When:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''10th &amp; 11th January 2026'''
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📍 '''Where:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Dr. TMA Pai International Convention Centre, Mangaluru'''
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #2e8b57; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #2e8b57;&quot;&gt;🚀 '''The Wiki Stall:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
Visit our stall to see our work in language documentation and cultural preservation. We need your energy to help manage and showcase our projects!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 20px; padding: 15px; background-color: #f3eafb; border-left: 10px solid #4b0082; border-radius: 5px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 130%; font-weight: bold; color: #202122;&quot;&gt;📌 Special Community Meetup&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Date:''' 11th January 2026 (Day 2)&lt;br&gt;
'''Time:''' 11:00 AM (Followed by Lunch 🍛)&lt;br&gt;
'''Agenda:''' '''''Future roadmaps, upcoming projects, Community health and capacity building.'''''
&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;

* We warmly invite all community members to attend both days of the festival, and we strongly encourage you not to miss the second day’s meetup, which will be an important space for collective reflection and future planning. We look forward to your presence, participation, and support in making this celebration and gathering meaningful and successful.


'''Warm regards,'''&lt;br/&gt;
&lt;span style=&quot;color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;President and Secretary&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;Karavali Wikimedians User Group, Mangaluru&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list/MlrLitFest&amp;oldid=29873017 --&gt;

== Wikimedian's Group of Mainland China wishes you a Happy New Year! ==
&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:600px; height:800px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:0px; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2); box-sizing:border-box;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |&lt;span style=&quot;position:absolute; top:50%;left:50%;transform:translate(-50%,-50%); opacity:0.1; pointer-events:none; z-index:0;&quot;&gt;[[File:丙午新年标志.svg|400px|link=]]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:25px; color:#7D1506; font-weight:bold; font-size:2.6em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;Happy Chinese New Year!&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;position:absolute; top:100px; left:25px; right:25px; color:#333333; font-weight:400; font-size:1.3em; line-height:1.5; z-index:1;&quot;&gt;'''Dear Hariprasad Shetty10'''：&lt;br&gt;&lt;br&gt;As the Year of Snake glides into the shadow, &lt;br&gt;the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. &lt;br&gt;&lt;br&gt;With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; &lt;br&gt;Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. &lt;br&gt;&lt;br&gt;Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. &lt;br&gt;&lt;br&gt;May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. &lt;br&gt;May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;text-align:right; margin-top:8px;&quot;&gt;''Your sincerely, &lt;br&gt;{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:14px; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2);&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;color:#7D1506; font-family:'LiSu', 'STXingkai', 'KaiTi', serif; font-weight:bold; font-size:2.2em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;Happy Chinese New Year!&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; gap:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; font-size:14px; line-height:1.8; color:#333333; &quot;&gt;
&lt;div&gt;&lt;big&gt;'''Dear Hariprasad Shetty10：'''&lt;/big&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;
&lt;div&gt;As the Year of Snake glides into the shadow, &lt;br&gt;the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. &lt;br&gt;&lt;br&gt;With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; &lt;br&gt;Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. &lt;br&gt;&lt;br&gt;Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. &lt;br&gt;&lt;br&gt;May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. &lt;br&gt;May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 auto;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:block; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:丙午新年标志.svg|150px|link=]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:right; margin-top:8px; font-size:14px&quot;&gt;''Your sincerely, &lt;br&gt;{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
}}
—[[ಬಳಕೆದಾರೆ:FradonStar|FradonStar]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:FradonStar|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೦೪, ೧೭ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

== ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026ದ ಪುಗರ್ತೆ ==

&lt;div lang=&quot;tcy&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid maroon; background-color: #FAFAD2; color: #202122; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo-tcy.svg | 350px | right]]

'''ನಮಸ್ಕಾರ {{ROOTPAGENAME}}''',&lt;br/&gt;
[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] ಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು!&lt;br/&gt; 
ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಜಾನಪದೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಎಂಕುಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲಿಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂತರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು, ಸಮರ್ಪಣೆಡ್ದ್ ಎಂಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯೊಂದುಲ್ಲ.

ಈರ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂದ್ ಎಂಕುಲು ಆಸೆ ಮಲ್ಪುವ!

ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ್,&lt;br/&gt;
'''ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026 - ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆ ತಂಡ'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B3%8A_%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8A_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%E0%B3%8A_2026/%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D_%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%A4%E0%B3%8A%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B2%E0%B3%81/list&amp;oldid=357914 --&gt;

== Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) ==

'''Namaskara!''' 

You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns.

'''Meeting Details:''' &lt;br/&gt;
📅 Date: Thursday, 23 April 2026 &lt;br/&gt;
⏰ Time: 07:30 PM (IST) &lt;br/&gt;
📍 Venue: Google Meet (Online) &lt;br/&gt;
🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy

'''Agenda:''' &lt;br/&gt;
Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. &lt;br/&gt;
Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. &lt;br/&gt;
In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. &lt;br/&gt;
GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. &lt;br/&gt;
Open Discussion: Other community matters.
Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there...

'''More:''' &lt;br/&gt;
https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026

'''On behalf''', &lt;br/&gt;
Karavali Wikimedians
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&amp;oldid=30440036 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರೆವು ಪಂತೊಗು ಲೆಪ್ಪೋಲೆ! ==

{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
'''ನಮಸ್ಕಾರ!''' 🙏

ನಮ್ಮ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷದ  ಸಂಭ್ರಮೋಡುಂಡು. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಸ್‌ದ ನೆನಪುಗಾದ್, ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಗೇ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ '''ಲೇಖನ ಬರೆಪುನ ಪಂತೊನು''' ದೀಡುಂಡು. 

ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಆಯಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು!

=== 📅 ಪಂತೊದ ದಿನೊಕ್ಕುಲು ===
* '''ಸುರು ಆಪುನ ದಿನ:''' ಜೂನ್ ೫, ೨೦೨೬ (00:00 UTC)
* '''ಮುಗಿಯುನಾ ದಿನ:''' ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೨೬ (11:59 UTC)

=== 📝 ಪಂತೊದ ನಿಯಮೊಲು ===
# '''ವಿಷಯ:''' ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗಾತ್ರ:''' ಪೊಸ ಲೇಖನ ಅತ್ತಂಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಖನ ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡಲಾ '''೩೦೦ ಪದೊಕುಲು''' (ಅತ್ತಂಡ ೩,೦೦೦ ಬೈಟ್ಸ್) ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗುಣಮಟ್ಟ:''' ಸ್ವಂತ ಬರೆತಿನ ಇಪ್ಪೊಡು (Copy-paste ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಷಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮಲ್ದಿನ ಲೇಖನೊಲು ಬಲ್ಲಿ). ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಧಾರ/ಲಿಂಕ್  ದೀಡೊಡು.

=== 🏆 ಬೊಮ್ಮನೊಲು ===
* ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಲು ಉಂಡು! (ವಿವರೊಲು ಬೇಗನೇ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು).

----
📢 '''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆ ಈ ಪುಟೊಗು ಬಲೆ:''' [[tcy:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ]]

ನಿಕ್ಲೆನ ಅಕ್ಷರೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಬಲ ಕೊರಡ್. ಬಲೆ, ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬಂಗಾರ ಮಲ್ಪುಗ!
|}

[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tulu_Wikipedia_10th_Anniversary/delivery_list&amp;oldid=30611683 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]]

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=30642887 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊದ ಸಂಭ್ರಮದ ಉಚ್ಚಯ ==

&lt;div style=&quot;background: #fffdf5; border: 2px solid #800000; border-radius: 8px; padding: 18px; max-width: 650px; margin: 15px auto; font-family: sans-serif; color: #222; line-height: 1.6;&quot;&gt;
&lt;!-- Banner Header --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; border-bottom: 2px solid #ffe082; padding-bottom: 10px; margin-bottom: 15px;&quot;&gt;
&lt;h2 style=&quot;color: #d84315; margin: 0 0 5px 0; border: none; font-size: 22px;&quot;&gt;🎉 ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೦ನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ&lt;/h2&gt;
&lt;p style=&quot;margin: 0; font-weight: bold; color: #555;&quot;&gt;ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು!&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆವೊಂದುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;!-- Key Event Details --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #fff8e1; border-left: 4px solid #ff8f00; padding: 10px 14px; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📅 ತಾರೀಕ್:&lt;/b&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13&lt;br&gt;&lt;b&gt;📍 ಜಾಗೆ:&lt;/b&gt; ಕುಡ್ಲ (ಜಾಗೆ ನಿಗಾಂಟಾತ್ಜಿ)&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ತಂಡೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟೊಂದು, ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲ್ನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಇಪ್ಪುನಂನೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎಂಕುಲು ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲ.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಈ ಲೇಸ್ಗ್ ಸಕಾಯೊ ಕೊರಿಯರ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ದಯಮಲ್ತ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ. ಪಾಲ್ ದೆತೊನಿಯರ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಬೆರಸಾಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಕುಸಿಯಾಪುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಲಪುನೆ - ವಿಸೇಸವಾದ್ ಒನಸ್ ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಯರ ದಯಮಲ್ತ್ ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿಗ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ.&lt;/p&gt;
&lt;!-- CTA Registration Button --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin: 20px 0; background: #fff8e1; color: #ffffff !important; padding: 10px 20px; text-decoration: none; font-weight: bold; border-radius: 4px; display: inline-block;&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSenIOP2YtOn3bbxSU2ijO5YeYveIECUu_UovVREKz7Iy-jkjg/viewform?usp=dialog📝 ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ಪಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 13 ಮುಟ್ಟ)]&lt;/div&gt;
&lt;!-- Note Box --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #e8f5e9; border: 1px solid #c8e6c9; border-radius: 4px; padding: 10px 14px; font-size: 14px; color: #1b5e20; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📌 ಗಮನಿಸಲೆ:&lt;/b&gt; ನಮೊ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬಜೆಟ್ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೆ. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ನೆರೆಕರೆ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆದಗ್ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಬೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೂರೊದ ಜಿಲ್ಲೆದಕ್ಲ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನೆಗ್ ಬೆಂಬಲೊ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೊ. ದೂರೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪೊಡು, ಅಂಚನೆ ವನಸ್ಗ್ ಪನೊಡು ಪನ್ಪುನ ನೆಲೆಟ್ ನಿಕ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬೆ ಪನ್ಲೆಂದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಕುಡ್ಲದ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ 10 ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೊ! 🙌&lt;/p&gt;
&lt;!-- Signature --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: right; margin-top: 15px; font-size: 14px; color: #666; border-top: 1px solid #eee; padding-top: 8px;&quot;&gt; ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ತಯಾರಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಸೊಲ್ಮೆಲು.&lt;br&gt;  &lt;b&gt;ಈವೆಂಟ್ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟರ್&lt;/b&gt;, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸಾಚರಣೆ&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:10%E0%B2%A8%E0%B3%87_%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/%E0%B2%B2%E0%B3%86%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8B%E0%B2%B2%E0%B3%86&amp;oldid=365205 --&gt;</text>
      <sha1>3oevjctp07gq95hj0wzyba1sakxl31f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Shreelatha.Halemane</title>
    <ns>3</ns>
    <id>15786</id>
    <revision>
      <id>365668</id>
      <parentid>365230</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T18:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Notice: Please use Tulu when contributing to the Tulu Wikipedia.</comment>
      <origin>365668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26158" sha1="pcz2op5mxz4d0upmjcuvb7ddqt24m5k" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Shreelatha.Halemane}}

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೫೫, ೫ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST)

== WP:MOS 2025 ==

ನಮಸ್ಕಾರ, ಇಂಚಿಪೊದ ಬರವುದ ಲೇಕನೊ [[ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿ]], [[ಬಹ್ರೇನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]], [[ಕಂಬೋಡಿಯಾ]]  [[ಹವರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]], [[ತಲಾತ್ ರೋಟ್ಫೈ]] ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಲೇಕನೊಲು ಈ ರೀತಿ ರಚನೆ ಇಜ್ಜಿ. ವಿಕಿ ಕೈಪಿಡಿ ಶೈಲಿ ದಯಮಲ್ತ್ ತಿರ್ತುದ ಉಲ್ಲೇಕೊನು ಅನುಸರಿಸಲೆ [[:en:Wikipedia:Manual_of_Style/Layout|ಯೋಜನೆದ ಶೈಲಿದ ಕೆಪಿಡಿ]] [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೫೭, ೬ ದಸಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

== Invitation: Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026 ==

&lt;div style=&quot;margin: 1em auto; padding: 15px; border: 2px solid #4b0082; border-radius: 15px; background-color: #fdfaf5; box-shadow: 5px 5px 15px rgba(0,0,0,0.1); max-width: 100%;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; color: #cc5500; text-shadow: 1px 1px 2px #ddd;&quot;&gt;✨ Karavali Wikimedians @ Mangaluru Lit Fest 2026 ✨&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 120%; color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;Celebrating 10th Years of Tulu Wikipedia &amp; 25th Years of Wikipedia&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

Dear Wikimedians,

Warm greetings from '''Karavali Wikimedians User Group'''! 🌟

We are thrilled to invite you to the '''[[:m:Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026|8th Edition of the Mangaluru Literature Festival (#MlrLitFest)]]'''. This year is a historic milestone as we kick-start the '''[[:m:Tulu Wikipedia 10th Anniversary|10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]'''!

&lt;div style=&quot;display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; width: 100%; background: transparent;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #cc5500; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📅 '''When:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''10th &amp; 11th January 2026'''
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📍 '''Where:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Dr. TMA Pai International Convention Centre, Mangaluru'''
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #2e8b57; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #2e8b57;&quot;&gt;🚀 '''The Wiki Stall:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
Visit our stall to see our work in language documentation and cultural preservation. We need your energy to help manage and showcase our projects!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 20px; padding: 15px; background-color: #f3eafb; border-left: 10px solid #4b0082; border-radius: 5px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 130%; font-weight: bold; color: #202122;&quot;&gt;📌 Special Community Meetup&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Date:''' 11th January 2026 (Day 2)&lt;br&gt;
'''Time:''' 11:00 AM (Followed by Lunch 🍛)&lt;br&gt;
'''Agenda:''' '''''Future roadmaps, upcoming projects, Community health and capacity building.'''''
&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;

* We warmly invite all community members to attend both days of the festival, and we strongly encourage you not to miss the second day’s meetup, which will be an important space for collective reflection and future planning. We look forward to your presence, participation, and support in making this celebration and gathering meaningful and successful.


'''Warm regards,'''&lt;br/&gt;
&lt;span style=&quot;color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;President and Secretary&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;Karavali Wikimedians User Group, Mangaluru&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list/MlrLitFest&amp;oldid=29873017 --&gt;

== Wikimedian's Group of Mainland China wishes you a Happy New Year! ==
&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:600px; height:800px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:0px; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2); box-sizing:border-box;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |&lt;span style=&quot;position:absolute; top:50%;left:50%;transform:translate(-50%,-50%); opacity:0.1; pointer-events:none; z-index:0;&quot;&gt;[[File:丙午新年标志.svg|400px|link=]]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:25px; color:#7D1506; font-weight:bold; font-size:2.6em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;Happy Chinese New Year!&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;position:absolute; top:100px; left:25px; right:25px; color:#333333; font-weight:400; font-size:1.3em; line-height:1.5; z-index:1;&quot;&gt;'''Dear Shreelatha.Halemane'''：&lt;br&gt;&lt;br&gt;As the Year of Snake glides into the shadow, &lt;br&gt;the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. &lt;br&gt;&lt;br&gt;With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; &lt;br&gt;Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. &lt;br&gt;&lt;br&gt;Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. &lt;br&gt;&lt;br&gt;May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. &lt;br&gt;May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;text-align:right; margin-top:8px;&quot;&gt;''Your sincerely, &lt;br&gt;{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:14px; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2);&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;color:#7D1506; font-family:'LiSu', 'STXingkai', 'KaiTi', serif; font-weight:bold; font-size:2.2em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;Happy Chinese New Year!&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; gap:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; font-size:14px; line-height:1.8; color:#333333; &quot;&gt;
&lt;div&gt;&lt;big&gt;'''Dear Shreelatha.Halemane：'''&lt;/big&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;
&lt;div&gt;As the Year of Snake glides into the shadow, &lt;br&gt;the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. &lt;br&gt;&lt;br&gt;With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; &lt;br&gt;Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. &lt;br&gt;&lt;br&gt;Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. &lt;br&gt;&lt;br&gt;May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. &lt;br&gt;May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 auto;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:block; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:丙午新年标志.svg|150px|link=]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:right; margin-top:8px; font-size:14px&quot;&gt;''Your sincerely, &lt;br&gt;{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
}}
—[[ಬಳಕೆದಾರೆ:FradonStar|FradonStar]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:FradonStar|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೦೫, ೧೭ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

== ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026ದ ಪುಗರ್ತೆ ==

&lt;div lang=&quot;tcy&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid maroon; background-color: #FAFAD2; color: #202122; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo-tcy.svg | 350px | right]]

'''ನಮಸ್ಕಾರ {{ROOTPAGENAME}}''',&lt;br/&gt;
[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] ಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು!&lt;br/&gt; 
ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಜಾನಪದೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಎಂಕುಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲಿಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂತರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು, ಸಮರ್ಪಣೆಡ್ದ್ ಎಂಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯೊಂದುಲ್ಲ.

ಈರ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂದ್ ಎಂಕುಲು ಆಸೆ ಮಲ್ಪುವ!

ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ್,&lt;br/&gt;
'''ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026 - ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆ ತಂಡ'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B3%8A_%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8A_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%E0%B3%8A_2026/%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D_%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%A4%E0%B3%8A%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B2%E0%B3%81/list&amp;oldid=357914 --&gt;

== Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) ==

'''Namaskara!''' 

You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns.

'''Meeting Details:''' &lt;br/&gt;
📅 Date: Thursday, 23 April 2026 &lt;br/&gt;
⏰ Time: 07:30 PM (IST) &lt;br/&gt;
📍 Venue: Google Meet (Online) &lt;br/&gt;
🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy

'''Agenda:''' &lt;br/&gt;
Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. &lt;br/&gt;
Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. &lt;br/&gt;
In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. &lt;br/&gt;
GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. &lt;br/&gt;
Open Discussion: Other community matters.
Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there...

'''More:''' &lt;br/&gt;
https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026

'''On behalf''', &lt;br/&gt;
Karavali Wikimedians
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&amp;oldid=30440036 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರೆವು ಪಂತೊಗು ಲೆಪ್ಪೋಲೆ! ==

{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
'''ನಮಸ್ಕಾರ!''' 🙏

ನಮ್ಮ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷದ  ಸಂಭ್ರಮೋಡುಂಡು. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಸ್‌ದ ನೆನಪುಗಾದ್, ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಗೇ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ '''ಲೇಖನ ಬರೆಪುನ ಪಂತೊನು''' ದೀಡುಂಡು. 

ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಆಯಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು!

=== 📅 ಪಂತೊದ ದಿನೊಕ್ಕುಲು ===
* '''ಸುರು ಆಪುನ ದಿನ:''' ಜೂನ್ ೫, ೨೦೨೬ (00:00 UTC)
* '''ಮುಗಿಯುನಾ ದಿನ:''' ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೨೬ (11:59 UTC)

=== 📝 ಪಂತೊದ ನಿಯಮೊಲು ===
# '''ವಿಷಯ:''' ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗಾತ್ರ:''' ಪೊಸ ಲೇಖನ ಅತ್ತಂಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಖನ ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡಲಾ '''೩೦೦ ಪದೊಕುಲು''' (ಅತ್ತಂಡ ೩,೦೦೦ ಬೈಟ್ಸ್) ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗುಣಮಟ್ಟ:''' ಸ್ವಂತ ಬರೆತಿನ ಇಪ್ಪೊಡು (Copy-paste ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಷಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮಲ್ದಿನ ಲೇಖನೊಲು ಬಲ್ಲಿ). ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಧಾರ/ಲಿಂಕ್  ದೀಡೊಡು.

=== 🏆 ಬೊಮ್ಮನೊಲು ===
* ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಲು ಉಂಡು! (ವಿವರೊಲು ಬೇಗನೇ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು).

----
📢 '''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆ ಈ ಪುಟೊಗು ಬಲೆ:''' [[tcy:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ]]

ನಿಕ್ಲೆನ ಅಕ್ಷರೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಬಲ ಕೊರಡ್. ಬಲೆ, ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬಂಗಾರ ಮಲ್ಪುಗ!
|}

[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tulu_Wikipedia_10th_Anniversary/delivery_list&amp;oldid=30611683 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]&lt;/div&gt;

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&amp;oldid=30642952 --&gt;

== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.

Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.

Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.

=== Appreciation Form ===

As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.

'''Form link''' - 
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]

; Deadline
: 22 June 2026

Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.

=== Thank you ===

We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.

Congratulations once again on your achievement.

—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
&lt;/div&gt;
--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೫೫, ೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30649454 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊದ ಸಂಭ್ರಮದ ಉಚ್ಚಯ ==

&lt;div style=&quot;background: #fffdf5; border: 2px solid #800000; border-radius: 8px; padding: 18px; max-width: 650px; margin: 15px auto; font-family: sans-serif; color: #222; line-height: 1.6;&quot;&gt;
&lt;!-- Banner Header --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; border-bottom: 2px solid #ffe082; padding-bottom: 10px; margin-bottom: 15px;&quot;&gt;
&lt;h2 style=&quot;color: #d84315; margin: 0 0 5px 0; border: none; font-size: 22px;&quot;&gt;🎉 ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೦ನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ&lt;/h2&gt;
&lt;p style=&quot;margin: 0; font-weight: bold; color: #555;&quot;&gt;ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು!&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆವೊಂದುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;!-- Key Event Details --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #fff8e1; border-left: 4px solid #ff8f00; padding: 10px 14px; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📅 ತಾರೀಕ್:&lt;/b&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13&lt;br&gt;&lt;b&gt;📍 ಜಾಗೆ:&lt;/b&gt; ಕುಡ್ಲ (ಜಾಗೆ ನಿಗಾಂಟಾತ್ಜಿ)&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ತಂಡೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟೊಂದು, ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲ್ನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಇಪ್ಪುನಂನೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎಂಕುಲು ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲ.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಈ ಲೇಸ್ಗ್ ಸಕಾಯೊ ಕೊರಿಯರ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ದಯಮಲ್ತ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ. ಪಾಲ್ ದೆತೊನಿಯರ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಬೆರಸಾಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಕುಸಿಯಾಪುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಲಪುನೆ - ವಿಸೇಸವಾದ್ ಒನಸ್ ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಯರ ದಯಮಲ್ತ್ ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿಗ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ.&lt;/p&gt;
&lt;!-- CTA Registration Button --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin: 20px 0; background: #fff8e1; color: #ffffff !important; padding: 10px 20px; text-decoration: none; font-weight: bold; border-radius: 4px; display: inline-block;&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSenIOP2YtOn3bbxSU2ijO5YeYveIECUu_UovVREKz7Iy-jkjg/viewform?usp=dialog📝 ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ಪಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 13 ಮುಟ್ಟ)]&lt;/div&gt;
&lt;!-- Note Box --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #e8f5e9; border: 1px solid #c8e6c9; border-radius: 4px; padding: 10px 14px; font-size: 14px; color: #1b5e20; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📌 ಗಮನಿಸಲೆ:&lt;/b&gt; ನಮೊ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬಜೆಟ್ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೆ. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ನೆರೆಕರೆ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆದಗ್ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಬೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೂರೊದ ಜಿಲ್ಲೆದಕ್ಲ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನೆಗ್ ಬೆಂಬಲೊ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೊ. ದೂರೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪೊಡು, ಅಂಚನೆ ವನಸ್ಗ್ ಪನೊಡು ಪನ್ಪುನ ನೆಲೆಟ್ ನಿಕ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬೆ ಪನ್ಲೆಂದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಕುಡ್ಲದ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ 10 ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೊ! 🙌&lt;/p&gt;
&lt;!-- Signature --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: right; margin-top: 15px; font-size: 14px; color: #666; border-top: 1px solid #eee; padding-top: 8px;&quot;&gt; ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ತಯಾರಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಸೊಲ್ಮೆಲು.&lt;br&gt;  &lt;b&gt;ಈವೆಂಟ್ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟರ್&lt;/b&gt;, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸಾಚರಣೆ&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:10%E0%B2%A8%E0%B3%87_%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/%E0%B2%B2%E0%B3%86%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8B%E0%B2%B2%E0%B3%86&amp;oldid=365205 --&gt;

== Your article [[ಮನಂಚಿರ]] ==

[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Welcome, and thank you for [[Special:Contributions/Shreelatha.Halemane|contributing]] the page [[:ಮನಂಚಿರ]] to Wikipedia. While you have added the page to the ''Tulu'' version of Wikipedia, the article is not in Tulu; if you would like to contribute to a Wikipedia in another language, please visit the [[list of Wikipedias]] and see if a version of Wikipedia exists in your desired language. Otherwise, we invite you to translate it into Tulu. It has been listed at [[WP:PNT|Pages needing translation into Tulu]], but if it is not translated within two weeks, the article may be listed for deletion. Thank you. &lt;!-- Template:uw-nottulu --&gt; [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೪೭, ೧೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>pcz2op5mxz4d0upmjcuvb7ddqt24m5k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365797</id>
      <parentid>365668</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಮನಂಚಿರ moved to draftspace */ಪೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>365797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26988" sha1="bn1vbig79107dzjktuvnc552dq7fc46" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Shreelatha.Halemane}}

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೫೫, ೫ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST)

== WP:MOS 2025 ==

ನಮಸ್ಕಾರ, ಇಂಚಿಪೊದ ಬರವುದ ಲೇಕನೊ [[ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿ]], [[ಬಹ್ರೇನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]], [[ಕಂಬೋಡಿಯಾ]]  [[ಹವರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]], [[ತಲಾತ್ ರೋಟ್ಫೈ]] ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಲೇಕನೊಲು ಈ ರೀತಿ ರಚನೆ ಇಜ್ಜಿ. ವಿಕಿ ಕೈಪಿಡಿ ಶೈಲಿ ದಯಮಲ್ತ್ ತಿರ್ತುದ ಉಲ್ಲೇಕೊನು ಅನುಸರಿಸಲೆ [[:en:Wikipedia:Manual_of_Style/Layout|ಯೋಜನೆದ ಶೈಲಿದ ಕೆಪಿಡಿ]] [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೫೭, ೬ ದಸಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

== Invitation: Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026 ==

&lt;div style=&quot;margin: 1em auto; padding: 15px; border: 2px solid #4b0082; border-radius: 15px; background-color: #fdfaf5; box-shadow: 5px 5px 15px rgba(0,0,0,0.1); max-width: 100%;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; color: #cc5500; text-shadow: 1px 1px 2px #ddd;&quot;&gt;✨ Karavali Wikimedians @ Mangaluru Lit Fest 2026 ✨&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 120%; color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;Celebrating 10th Years of Tulu Wikipedia &amp; 25th Years of Wikipedia&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

Dear Wikimedians,

Warm greetings from '''Karavali Wikimedians User Group'''! 🌟

We are thrilled to invite you to the '''[[:m:Karavali Wikimedians Stall &amp; Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026|8th Edition of the Mangaluru Literature Festival (#MlrLitFest)]]'''. This year is a historic milestone as we kick-start the '''[[:m:Tulu Wikipedia 10th Anniversary|10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]'''!

&lt;div style=&quot;display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; width: 100%; background: transparent;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #cc5500; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📅 '''When:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''10th &amp; 11th January 2026'''
&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #cc5500;&quot;&gt;📍 '''Where:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Dr. TMA Pai International Convention Centre, Mangaluru'''
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #2e8b57; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 110%; color: #2e8b57;&quot;&gt;🚀 '''The Wiki Stall:'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
Visit our stall to see our work in language documentation and cultural preservation. We need your energy to help manage and showcase our projects!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 20px; padding: 15px; background-color: #f3eafb; border-left: 10px solid #4b0082; border-radius: 5px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 130%; font-weight: bold; color: #202122;&quot;&gt;📌 Special Community Meetup&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
'''Date:''' 11th January 2026 (Day 2)&lt;br&gt;
'''Time:''' 11:00 AM (Followed by Lunch 🍛)&lt;br&gt;
'''Agenda:''' '''''Future roadmaps, upcoming projects, Community health and capacity building.'''''
&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;

* We warmly invite all community members to attend both days of the festival, and we strongly encourage you not to miss the second day’s meetup, which will be an important space for collective reflection and future planning. We look forward to your presence, participation, and support in making this celebration and gathering meaningful and successful.


'''Warm regards,'''&lt;br/&gt;
&lt;span style=&quot;color: #4b0082; font-weight: bold;&quot;&gt;President and Secretary&lt;/span&gt;&lt;br/&gt;Karavali Wikimedians User Group, Mangaluru&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list/MlrLitFest&amp;oldid=29873017 --&gt;

== Wikimedian's Group of Mainland China wishes you a Happy New Year! ==
&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:600px; height:800px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:0px; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2); box-sizing:border-box;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |&lt;span style=&quot;position:absolute; top:50%;left:50%;transform:translate(-50%,-50%); opacity:0.1; pointer-events:none; z-index:0;&quot;&gt;[[File:丙午新年标志.svg|400px|link=]]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:25px; color:#7D1506; font-weight:bold; font-size:2.6em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;Happy Chinese New Year!&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;position:absolute; top:100px; left:25px; right:25px; color:#333333; font-weight:400; font-size:1.3em; line-height:1.5; z-index:1;&quot;&gt;'''Dear Shreelatha.Halemane'''：&lt;br&gt;&lt;br&gt;As the Year of Snake glides into the shadow, &lt;br&gt;the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. &lt;br&gt;&lt;br&gt;With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; &lt;br&gt;Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. &lt;br&gt;&lt;br&gt;Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. &lt;br&gt;&lt;br&gt;May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. &lt;br&gt;May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;text-align:right; margin-top:8px;&quot;&gt;''Your sincerely, &lt;br&gt;{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:14px; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2);&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;color:#7D1506; font-family:'LiSu', 'STXingkai', 'KaiTi', serif; font-weight:bold; font-size:2.2em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;Happy Chinese New Year!&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; gap:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; font-size:14px; line-height:1.8; color:#333333; &quot;&gt;
&lt;div&gt;&lt;big&gt;'''Dear Shreelatha.Halemane：'''&lt;/big&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;
&lt;div&gt;As the Year of Snake glides into the shadow, &lt;br&gt;the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. &lt;br&gt;&lt;br&gt;With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; &lt;br&gt;Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. &lt;br&gt;&lt;br&gt;Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. &lt;br&gt;&lt;br&gt;May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. &lt;br&gt;May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 auto;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:block; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:丙午新年标志.svg|150px|link=]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:right; margin-top:8px; font-size:14px&quot;&gt;''Your sincerely, &lt;br&gt;{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
}}
—[[ಬಳಕೆದಾರೆ:FradonStar|FradonStar]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:FradonStar|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೦೫, ೧೭ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

== ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026ದ ಪುಗರ್ತೆ ==

&lt;div lang=&quot;tcy&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid maroon; background-color: #FAFAD2; color: #202122; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo-tcy.svg | 350px | right]]

'''ನಮಸ್ಕಾರ {{ROOTPAGENAME}}''',&lt;br/&gt;
[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] ಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು!&lt;br/&gt; 
ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಜಾನಪದೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಎಂಕುಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲಿಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂತರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು, ಸಮರ್ಪಣೆಡ್ದ್ ಎಂಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯೊಂದುಲ್ಲ.

ಈರ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂದ್ ಎಂಕುಲು ಆಸೆ ಮಲ್ಪುವ!

ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ್,&lt;br/&gt;
'''ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026 - ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆ ತಂಡ'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B3%8A_%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8A_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%E0%B3%8A_2026/%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D_%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%A4%E0%B3%8A%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B2%E0%B3%81/list&amp;oldid=357914 --&gt;

== Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) ==

'''Namaskara!''' 

You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns.

'''Meeting Details:''' &lt;br/&gt;
📅 Date: Thursday, 23 April 2026 &lt;br/&gt;
⏰ Time: 07:30 PM (IST) &lt;br/&gt;
📍 Venue: Google Meet (Online) &lt;br/&gt;
🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy

'''Agenda:''' &lt;br/&gt;
Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. &lt;br/&gt;
Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. &lt;br/&gt;
In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. &lt;br/&gt;
GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. &lt;br/&gt;
Open Discussion: Other community matters.
Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there...

'''More:''' &lt;br/&gt;
https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026

'''On behalf''', &lt;br/&gt;
Karavali Wikimedians
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&amp;oldid=30440036 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರೆವು ಪಂತೊಗು ಲೆಪ್ಪೋಲೆ! ==

{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
'''ನಮಸ್ಕಾರ!''' 🙏

ನಮ್ಮ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷದ  ಸಂಭ್ರಮೋಡುಂಡು. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಸ್‌ದ ನೆನಪುಗಾದ್, ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಗೇ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ '''ಲೇಖನ ಬರೆಪುನ ಪಂತೊನು''' ದೀಡುಂಡು. 

ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಆಯಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು!

=== 📅 ಪಂತೊದ ದಿನೊಕ್ಕುಲು ===
* '''ಸುರು ಆಪುನ ದಿನ:''' ಜೂನ್ ೫, ೨೦೨೬ (00:00 UTC)
* '''ಮುಗಿಯುನಾ ದಿನ:''' ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೨೬ (11:59 UTC)

=== 📝 ಪಂತೊದ ನಿಯಮೊಲು ===
# '''ವಿಷಯ:''' ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗಾತ್ರ:''' ಪೊಸ ಲೇಖನ ಅತ್ತಂಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಖನ ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡಲಾ '''೩೦೦ ಪದೊಕುಲು''' (ಅತ್ತಂಡ ೩,೦೦೦ ಬೈಟ್ಸ್) ಇಪ್ಪೊಡು.
# '''ಗುಣಮಟ್ಟ:''' ಸ್ವಂತ ಬರೆತಿನ ಇಪ್ಪೊಡು (Copy-paste ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಷಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮಲ್ದಿನ ಲೇಖನೊಲು ಬಲ್ಲಿ). ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಧಾರ/ಲಿಂಕ್  ದೀಡೊಡು.

=== 🏆 ಬೊಮ್ಮನೊಲು ===
* ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಲು ಉಂಡು! (ವಿವರೊಲು ಬೇಗನೇ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು).

----
📢 '''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆ ಈ ಪುಟೊಗು ಬಲೆ:''' [[tcy:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ]]

ನಿಕ್ಲೆನ ಅಕ್ಷರೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಬಲ ಕೊರಡ್. ಬಲೆ, ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬಂಗಾರ ಮಲ್ಪುಗ!
|}

[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tulu_Wikipedia_10th_Anniversary/delivery_list&amp;oldid=30611683 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]&lt;/div&gt;

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&amp;oldid=30642952 --&gt;

== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.

Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.

Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.

=== Appreciation Form ===

As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.

'''Form link''' - 
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]

; Deadline
: 22 June 2026

Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.

=== Thank you ===

We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.

Congratulations once again on your achievement.

—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
&lt;/div&gt;
--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೫೫, ೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30649454 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

== ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊದ ಸಂಭ್ರಮದ ಉಚ್ಚಯ ==

&lt;div style=&quot;background: #fffdf5; border: 2px solid #800000; border-radius: 8px; padding: 18px; max-width: 650px; margin: 15px auto; font-family: sans-serif; color: #222; line-height: 1.6;&quot;&gt;
&lt;!-- Banner Header --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; border-bottom: 2px solid #ffe082; padding-bottom: 10px; margin-bottom: 15px;&quot;&gt;
&lt;h2 style=&quot;color: #d84315; margin: 0 0 5px 0; border: none; font-size: 22px;&quot;&gt;🎉 ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೦ನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ&lt;/h2&gt;
&lt;p style=&quot;margin: 0; font-weight: bold; color: #555;&quot;&gt;ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು!&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆವೊಂದುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;!-- Key Event Details --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #fff8e1; border-left: 4px solid #ff8f00; padding: 10px 14px; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📅 ತಾರೀಕ್:&lt;/b&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13&lt;br&gt;&lt;b&gt;📍 ಜಾಗೆ:&lt;/b&gt; ಕುಡ್ಲ (ಜಾಗೆ ನಿಗಾಂಟಾತ್ಜಿ)&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ತಂಡೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟೊಂದು, ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲ್ನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಇಪ್ಪುನಂನೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎಂಕುಲು ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲ.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಈ ಲೇಸ್ಗ್ ಸಕಾಯೊ ಕೊರಿಯರ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ದಯಮಲ್ತ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ. ಪಾಲ್ ದೆತೊನಿಯರ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಬೆರಸಾಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಕುಸಿಯಾಪುಂಡು.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಲಪುನೆ - ವಿಸೇಸವಾದ್ ಒನಸ್ ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಯರ ದಯಮಲ್ತ್ ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿಗ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ.&lt;/p&gt;
&lt;!-- CTA Registration Button --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin: 20px 0; background: #fff8e1; color: #ffffff !important; padding: 10px 20px; text-decoration: none; font-weight: bold; border-radius: 4px; display: inline-block;&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSenIOP2YtOn3bbxSU2ijO5YeYveIECUu_UovVREKz7Iy-jkjg/viewform?usp=dialog📝 ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ಪಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 13 ಮುಟ್ಟ)]&lt;/div&gt;
&lt;!-- Note Box --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #e8f5e9; border: 1px solid #c8e6c9; border-radius: 4px; padding: 10px 14px; font-size: 14px; color: #1b5e20; margin: 12px 0;&quot;&gt;&lt;b&gt;📌 ಗಮನಿಸಲೆ:&lt;/b&gt; ನಮೊ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬಜೆಟ್ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೆ. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ನೆರೆಕರೆ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆದಗ್ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಬೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೂರೊದ ಜಿಲ್ಲೆದಕ್ಲ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನೆಗ್ ಬೆಂಬಲೊ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೊ. ದೂರೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪೊಡು, ಅಂಚನೆ ವನಸ್ಗ್ ಪನೊಡು ಪನ್ಪುನ ನೆಲೆಟ್ ನಿಕ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬೆ ಪನ್ಲೆಂದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;ಕುಡ್ಲದ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ 10 ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೊ! 🙌&lt;/p&gt;
&lt;!-- Signature --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: right; margin-top: 15px; font-size: 14px; color: #666; border-top: 1px solid #eee; padding-top: 8px;&quot;&gt; ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ತಯಾರಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಸೊಲ್ಮೆಲು.&lt;br&gt;  &lt;b&gt;ಈವೆಂಟ್ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟರ್&lt;/b&gt;, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸಾಚರಣೆ&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:10%E0%B2%A8%E0%B3%87_%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/%E0%B2%B2%E0%B3%86%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8B%E0%B2%B2%E0%B3%86&amp;oldid=365205 --&gt;

== Your article [[ಮನಂಚಿರ]] ==

[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Welcome, and thank you for [[Special:Contributions/Shreelatha.Halemane|contributing]] the page [[:ಮನಂಚಿರ]] to Wikipedia. While you have added the page to the ''Tulu'' version of Wikipedia, the article is not in Tulu; if you would like to contribute to a Wikipedia in another language, please visit the [[list of Wikipedias]] and see if a version of Wikipedia exists in your desired language. Otherwise, we invite you to translate it into Tulu. It has been listed at [[WP:PNT|Pages needing translation into Tulu]], but if it is not translated within two weeks, the article may be listed for deletion. Thank you. &lt;!-- Template:uw-nottulu --&gt; [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೪೭, ೧೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

== [[Draft:ಮನಂಚಿರ|ಮನಂಚಿರ]] moved to draftspace ==

Thanks for your contributions to [[Draft:ಮನಂಚಿರ|ಮನಂಚಿರ]]. Unfortunately, I do not think it is ready for publishing as a live article at this time because '''it is a poor translation''' and '''it consists of machine-generated text'''.
I have converted it to a draft which you can improve, undisturbed for a while.

Please see more information at [[:en:Help:Unreviewed new page|Help:Unreviewed new page]].
When the article is ready for publication, please click on the &quot;Submit the draft for review!&quot; button at the top of the page OR move the page back. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೧೭, ೧೮ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>bn1vbig79107dzjktuvnc552dq7fc46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪೆರ್ಲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18513</id>
    <revision>
      <id>365806</id>
      <parentid>281717</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1703" sha1="k6pglnev7l2l8cgnxwr22fh5pooago2" xml:space="preserve">'''ಪೆರ್ಲ''' [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಜೇಶ್ವರ ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಊರು. ಪೆರ್ಲ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಸಂಗಮದ ಜಾಗೆ ಇತ್ತಿನಂಚ. ಇಂಚಿರ್ದ್ ವಿಟ್ಲ, ಅಂಚಿರ್ದ್ ಬದಿಯಡ್ಕ, ಕಾರಸಗೋಡು. ಕುಂಬುಳೆ, ವಾಣಿನಗರ, ಪಾಣಾಜೆ, [[ಪುತ್ತೂರು]], ಕಾಟುಕುಕ್ಕೆ, ಬಜಕೂಡ್ಲು, ಬೇಂಗಪದವು, ಪೆರುವಾಯಿ, ಕನ್ಯಾನ - ಮಾತ ಊರುದಲಾ ಸಂಗಮ ಜಾಗೆದ ಲೆಕ ಉಂಡು.

ಪೆರ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನವು
== ಶಾಲೆ/ಕಾಲೇಜ್/ಟ್ಯೂಷನ್ ಸೆಂಟರ್ ==
* ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ
* ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಹಿರಿಯ ಹೈಸ್ಕೂಲ್
* ಲಿಟ್ಲ್ ಹಾರ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್
* ಹೊಂಬೆಳಕು ಟ್ಯೂಷನ್ ಸೆಂಟರ್
* ನಲಂದಾ ಆರ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಸಯಸ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್
* ಚಂದು ಸ್ಮಾರಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ತರಬೆತಿ ಕೇಂದ್ರ

== ದೇವಸ್ಥಾನ/ಭಜನಾ ಮಂದಿರ ==
* ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಜಕೂಡ್ಲು 
* ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮಂದಿರ
* ಶ್ರೀ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಭಜನಾ ಮಂದಿರ

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

[[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]]</text>
      <sha1>k6pglnev7l2l8cgnxwr22fh5pooago2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Protection padlock</title>
    <ns>10</ns>
    <id>18613</id>
    <revision>
      <id>365740</id>
      <parentid>360521</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T14:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;RMCD bot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Notifying subject page of move discussion on [[Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026|Template talk:Protection padlock]]</comment>
      <origin>365740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="243" sha1="bivafhpdzqot8aqh2pxo1ns5dmt7awb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Requested move notice|1=Template:Protected page|2=Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026}}
&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Protection banner|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bivafhpdzqot8aqh2pxo1ns5dmt7awb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365741</id>
      <parentid>365740</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Protection_padlock]]</comment>
      <origin>365740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="243" sha1="bivafhpdzqot8aqh2pxo1ns5dmt7awb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Requested move notice|1=Template:Protected page|2=Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026}}
&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Protection banner|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bivafhpdzqot8aqh2pxo1ns5dmt7awb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮೋಡ್ಯೂಲ್:Transclusion count/data/L</title>
    <ns>828</ns>
    <id>20335</id>
    <revision>
      <id>365763</id>
      <parentid>355823</parentid>
      <timestamp>2026-08-16T05:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Ahechtbot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Wikipedia:BOT|Bot]]: Updated page.</comment>
      <origin>365763</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="10570" sha1="m29acrnf92ztdyqqqr7b88feg03qsd5" xml:space="preserve">return {
[&quot;LASTYEAR&quot;] = 845000,
[&quot;LAT&quot;] = 4100,
[&quot;LCAuth&quot;] = 3300,
[&quot;LCCN&quot;] = 2300,
[&quot;LKA&quot;] = 2100,
[&quot;LTU&quot;] = 4900,
[&quot;LUX&quot;] = 2500,
[&quot;LVA&quot;] = 4700,
[&quot;La&quot;] = 517000,
[&quot;LaPreferente&quot;] = 2300,
[&quot;Label&quot;] = 42000,
[&quot;Lafc&quot;] = 7000,
[&quot;Lang&quot;] = 457000,
[&quot;Lang-ka&quot;] = 5900,
[&quot;Lang-sr-Cyrl&quot;] = 13000,
[&quot;Lang-sr-cyr&quot;] = 3300,
[&quot;Lang-sr-cyrl&quot;] = 2400,
[&quot;Lang-zh&quot;] = 84000,
[&quot;Lang2iso&quot;] = 4500,
[&quot;Lang_unset_italics&quot;] = 2300,
[&quot;Langnf&quot;] = 2700,
[&quot;Langr&quot;] = 2300,
[&quot;Language_with_name&quot;] = 7800,
[&quot;Language_with_name/for&quot;] = 3300,
[&quot;Languages&quot;] = 2700,
[&quot;Langx&quot;] = 670000,
[&quot;Large&quot;] = 506000,
[&quot;Large_category_TOC&quot;] = 11000,
[&quot;Last_edited_by&quot;] = 62000,
[&quot;Last_word&quot;] = 41000,
[&quot;LaunchesByYear_footer&quot;] = 3600,
[&quot;LaunchesByYear_header&quot;] = 3600,
[&quot;Law_sidebar_style/styles.css&quot;] = 2200,
[&quot;Lc&quot;] = 9900,
[&quot;Lead_too_short&quot;] = 11000,
[&quot;League_icon&quot;] = 3600,
[&quot;Leagueicon&quot;] = 3500,
[&quot;Leave_feedback/link&quot;] = 86000,
[&quot;Left&quot;] = 10000,
[&quot;Left-pointing_double_angles&quot;] = 3800,
[&quot;Left_angles&quot;] = 3800,
[&quot;Leftlegend&quot;] = 2000,
[&quot;Legend&quot;] = 35000,
[&quot;Legend/styles.css&quot;] = 152000,
[&quot;Legend0&quot;] = 13000,
[&quot;Legend2&quot;] = 23000,
[&quot;Legend_inline&quot;] = 28000,
[&quot;LepIndex&quot;] = 12000,
[&quot;Letter-NumberCombDisambig&quot;] = 3500,
[&quot;Letter–number_combination_disambiguation&quot;] = 4900,
[&quot;Lgtext&quot;] = 3900,
[&quot;Libera.Chat&quot;] = 11000,
[&quot;Library_link_about&quot;] = 4000,
[&quot;Library_of_Congress_Control_Number&quot;] = 2400,
[&quot;Library_resources_box&quot;] = 4200,
[&quot;Librivox_author&quot;] = 7300,
[&quot;Librivox_book&quot;] = 4000,
[&quot;LicenseTagFairUseQualifier&quot;] = 11000,
[&quot;License_migration&quot;] = 45000,
[&quot;License_migration_complete&quot;] = 19000,
[&quot;License_migration_not_eligible&quot;] = 6900,
[&quot;License_migration_redundant&quot;] = 19000,
[&quot;Lichengloss&quot;] = 3100,
[&quot;Like&quot;] = 2600,
[&quot;Likely&quot;] = 5400,
[&quot;Line_link&quot;] = 15000,
[&quot;Linear-gradient_text&quot;] = 9200,
[&quot;Linescore_Amfootball&quot;] = 2400,
[&quot;LinkCatIfExists2&quot;] = 16000,
[&quot;LinkStatusLocal&quot;] = 45000,
[&quot;LinkSummary&quot;] = 249000,
[&quot;LinkSummaryLive&quot;] = 9700,
[&quot;Link_if_exists&quot;] = 298000,
[&quot;Link_note&quot;] = 75000,
[&quot;Link_summary&quot;] = 263000,
[&quot;Link_target&quot;] = 34000,
[&quot;Linkcolor&quot;] = 2600,
[&quot;Linkless_exists&quot;] = 26000,
[&quot;Linksearch&quot;] = 2800,
[&quot;Linksummarylive&quot;] = 5600,
[&quot;Linktext&quot;] = 15000,
[&quot;List-Class&quot;] = 17000,
[&quot;Listen&quot;] = 16000,
[&quot;Listen_live&quot;] = 4700,
[&quot;Listenlive&quot;] = 3800,
[&quot;Lists_of_people_editnotice&quot;] = 2600,
[&quot;Lit&quot;] = 17000,
[&quot;Literal_translation&quot;] = 26000,
[&quot;Lnl&quot;] = 11000,
[&quot;LoMP&quot;] = 4800,
[&quot;Location_map&quot;] = 53000,
[&quot;Location_map+&quot;] = 31000,
[&quot;Location_map_data_documentation&quot;] = 6800,
[&quot;Location_map_many&quot;] = 4800,
[&quot;Location_map~&quot;] = 30000,
[&quot;Location_mark&quot;] = 2700,
[&quot;Location_mark+&quot;] = 2700,
[&quot;Location_mark~&quot;] = 2700,
[&quot;Log&quot;] = 3700,
[&quot;Logo_fur&quot;] = 64000,
[&quot;Logo_requested&quot;] = 6600,
[&quot;London_Gazette&quot;] = 36000,
[&quot;Long_plot&quot;] = 4000,
[&quot;Longitem&quot;] = 2020000,
[&quot;Longlink&quot;] = 5300,
[&quot;Look_from&quot;] = 11000,
[&quot;Lookfrom&quot;] = 5500,
[&quot;Loop&quot;] = 102000,
[&quot;Loss&quot;] = 4100,
[&quot;Low-Class&quot;] = 15000,
[&quot;Low-importance&quot;] = 16000,
[&quot;Lower&quot;] = 8400,
[&quot;Lowercase&quot;] = 4600,
[&quot;Lowercase_title&quot;] = 18000,
[&quot;Lowercasetitle&quot;] = 2500,
[&quot;Lpsn&quot;] = 2200,
[&quot;Lt&quot;] = 2500,
[&quot;Lua&quot;] = 12000,
[&quot;Lua_escape&quot;] = 5700,
[&quot;Module:LCCN&quot;] = 2400,
[&quot;Module:Labelled_list_hatnote&quot;] = 634000,
[&quot;Module:Lang&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang-zh&quot;] = 85000,
[&quot;Module:Lang/ISO_639_synonyms&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/configuration&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_languages&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_regions&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_scripts&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_suppressed_scripts&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_variants&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/is_latn_data&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/documentor_tool&quot;] = 4100,
[&quot;Module:Lang/langx&quot;] = 690000,
[&quot;Module:Lang/tag_from_name&quot;] = 7500,
[&quot;Module:Language_with_name/for&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Large_category_TOC&quot;] = 12000,
[&quot;Module:Large_category_TOC/styles.css&quot;] = 12000,
[&quot;Module:Latin&quot;] = 9000,
[&quot;Module:Librivox_book&quot;] = 4000,
[&quot;Module:Lighthouse_tracking&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Link_if_exists&quot;] = 307000,
[&quot;Module:Link_summary&quot;] = 263000,
[&quot;Module:List&quot;] = 2630000,
[&quot;Module:Listen&quot;] = 16000,
[&quot;Module:Listen/styles.css&quot;] = 16000,
[&quot;Module:Location_map&quot;] = 1150000,
[&quot;Module:Location_map/data/Antarctica&quot;] = 2700,
[&quot;Module:Location_map/data/Arkansas&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/Australia&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/Australia_New_South_Wales&quot;] = 3700,
[&quot;Module:Location_map/data/Australia_Queensland&quot;] = 6000,
[&quot;Module:Location_map/data/Australia_South_Australia&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Austria&quot;] = 3500,
[&quot;Module:Location_map/data/Azerbaijan&quot;] = 4900,
[&quot;Module:Location_map/data/Bangladesh&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Belgium&quot;] = 2000,
[&quot;Module:Location_map/data/Bosnia_and_Herzegovina&quot;] = 5500,
[&quot;Module:Location_map/data/Brazil&quot;] = 5300,
[&quot;Module:Location_map/data/Bulgaria&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/California&quot;] = 6200,
[&quot;Module:Location_map/data/Canada&quot;] = 5000,
[&quot;Module:Location_map/data/Canada_Alberta&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Canada_British_Columbia&quot;] = 3500,
[&quot;Module:Location_map/data/Canada_Ontario&quot;] = 2000,
[&quot;Module:Location_map/data/China&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Croatia&quot;] = 4300,
[&quot;Module:Location_map/data/Czech_Republic&quot;] = 6900,
[&quot;Module:Location_map/data/Estonia&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Location_map/data/Europe&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/Florida&quot;] = 2700,
[&quot;Module:Location_map/data/France&quot;] = 40000,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Auvergne-Rhône-Alpes&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Bourgogne-Franche-Comté&quot;] = 4000,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Grand_Est&quot;] = 5300,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Hauts-de-France&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Normandy&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Nouvelle-Aquitaine&quot;] = 4800,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Occitanie&quot;] = 4800,
[&quot;Module:Location_map/data/Germany&quot;] = 17000,
[&quot;Module:Location_map/data/Germany_Bavaria&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/Germany_Rhineland-Palatinate&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/Greece&quot;] = 5000,
[&quot;Module:Location_map/data/Hungary&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/Illinois&quot;] = 3500,
[&quot;Module:Location_map/data/India&quot;] = 24000,
[&quot;Module:Location_map/data/India3&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Andhra_Pradesh&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Karnataka&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Kerala&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Maharashtra&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Punjab&quot;] = 2300,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Tamil_Nadu&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Uttar_Pradesh&quot;] = 3600,
[&quot;Module:Location_map/data/India_West_Bengal&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/Indiana&quot;] = 3200,
[&quot;Module:Location_map/data/Iowa&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/Iran&quot;] = 51000,
[&quot;Module:Location_map/data/Ireland&quot;] = 4000,
[&quot;Module:Location_map/data/Italy&quot;] = 12000,
[&quot;Module:Location_map/data/Japan&quot;] = 15000,
[&quot;Module:Location_map/data/Maine&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/Maryland&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/Massachusetts&quot;] = 4700,
[&quot;Module:Location_map/data/Mexico&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Michigan&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Minnesota&quot;] = 4700,
[&quot;Module:Location_map/data/Nepal&quot;] = 4800,
[&quot;Module:Location_map/data/Netherlands&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Location_map/data/New_York&quot;] = 8100,
[&quot;Module:Location_map/data/North_Carolina&quot;] = 3700,
[&quot;Module:Location_map/data/Norway&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Ohio&quot;] = 2700,
[&quot;Module:Location_map/data/Pakistan&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Location_map/data/Pennsylvania&quot;] = 6100,
[&quot;Module:Location_map/data/Peru&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/Philippines&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Poland&quot;] = 54000,
[&quot;Module:Location_map/data/Queensland&quot;] = 2500,
[&quot;Module:Location_map/data/Romania&quot;] = 6000,
[&quot;Module:Location_map/data/Russia&quot;] = 29000,
[&quot;Module:Location_map/data/Russia_Bashkortostan&quot;] = 4500,
[&quot;Module:Location_map/data/Russia_Vladimir_Oblast&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Russia_Vologda_Oblast&quot;] = 4800,
[&quot;Module:Location_map/data/Serbia&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/Slovakia&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Location_map/data/Slovenia&quot;] = 6800,
[&quot;Module:Location_map/data/South_Africa&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Location_map/data/Spain&quot;] = 8700,
[&quot;Module:Location_map/data/Sweden&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/Switzerland&quot;] = 6100,
[&quot;Module:Location_map/data/Syria&quot;] = 2800,
[&quot;Module:Location_map/data/Texas&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Turkey&quot;] = 22000,
[&quot;Module:Location_map/data/Turkey_Central_Anatolia&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/Turkey_Marmara&quot;] = 2300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA&quot;] = 115000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Alabama&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Alaska&quot;] = 2400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Arizona&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Arkansas&quot;] = 3500,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_California&quot;] = 8100,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Colorado&quot;] = 2400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Florida&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Georgia&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Illinois&quot;] = 3800,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Indiana&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Iowa&quot;] = 3200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Kentucky&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Maine&quot;] = 2300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Maryland&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Massachusetts&quot;] = 5000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Michigan&quot;] = 4300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Minnesota&quot;] = 5000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Missouri&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_New_Jersey&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_New_York&quot;] = 9000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_North_Carolina&quot;] = 4500,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Ohio&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Oregon&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Pennsylvania&quot;] = 7300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Tennessee&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Texas&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Virginia&quot;] = 5100,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Washington&quot;] = 3200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_West_Virginia&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Wisconsin&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/Ukraine&quot;] = 4100,
[&quot;Module:Location_map/data/United_States&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/Virginia&quot;] = 4000,
[&quot;Module:Location_map/data/Washington&quot;] = 2400,
[&quot;Module:Location_map/data/West_Virginia&quot;] = 4100,
[&quot;Module:Location_map/data/Wisconsin&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/doc&quot;] = 6700,
[&quot;Module:Location_map/info&quot;] = 6800,
[&quot;Module:Location_map/multi&quot;] = 35000,
[&quot;Module:Location_map/styles.css&quot;] = 787000,
[&quot;Module:London_Gazette_util&quot;] = 36000,
[&quot;Module:Lua_banner&quot;] = 12000,
}</text>
      <sha1>m29acrnf92ztdyqqqr7b88feg03qsd5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365764</id>
      <parentid>365763</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Module:Transclusion_count/data/L]]</comment>
      <origin>365763</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="10570" sha1="m29acrnf92ztdyqqqr7b88feg03qsd5" xml:space="preserve">return {
[&quot;LASTYEAR&quot;] = 845000,
[&quot;LAT&quot;] = 4100,
[&quot;LCAuth&quot;] = 3300,
[&quot;LCCN&quot;] = 2300,
[&quot;LKA&quot;] = 2100,
[&quot;LTU&quot;] = 4900,
[&quot;LUX&quot;] = 2500,
[&quot;LVA&quot;] = 4700,
[&quot;La&quot;] = 517000,
[&quot;LaPreferente&quot;] = 2300,
[&quot;Label&quot;] = 42000,
[&quot;Lafc&quot;] = 7000,
[&quot;Lang&quot;] = 457000,
[&quot;Lang-ka&quot;] = 5900,
[&quot;Lang-sr-Cyrl&quot;] = 13000,
[&quot;Lang-sr-cyr&quot;] = 3300,
[&quot;Lang-sr-cyrl&quot;] = 2400,
[&quot;Lang-zh&quot;] = 84000,
[&quot;Lang2iso&quot;] = 4500,
[&quot;Lang_unset_italics&quot;] = 2300,
[&quot;Langnf&quot;] = 2700,
[&quot;Langr&quot;] = 2300,
[&quot;Language_with_name&quot;] = 7800,
[&quot;Language_with_name/for&quot;] = 3300,
[&quot;Languages&quot;] = 2700,
[&quot;Langx&quot;] = 670000,
[&quot;Large&quot;] = 506000,
[&quot;Large_category_TOC&quot;] = 11000,
[&quot;Last_edited_by&quot;] = 62000,
[&quot;Last_word&quot;] = 41000,
[&quot;LaunchesByYear_footer&quot;] = 3600,
[&quot;LaunchesByYear_header&quot;] = 3600,
[&quot;Law_sidebar_style/styles.css&quot;] = 2200,
[&quot;Lc&quot;] = 9900,
[&quot;Lead_too_short&quot;] = 11000,
[&quot;League_icon&quot;] = 3600,
[&quot;Leagueicon&quot;] = 3500,
[&quot;Leave_feedback/link&quot;] = 86000,
[&quot;Left&quot;] = 10000,
[&quot;Left-pointing_double_angles&quot;] = 3800,
[&quot;Left_angles&quot;] = 3800,
[&quot;Leftlegend&quot;] = 2000,
[&quot;Legend&quot;] = 35000,
[&quot;Legend/styles.css&quot;] = 152000,
[&quot;Legend0&quot;] = 13000,
[&quot;Legend2&quot;] = 23000,
[&quot;Legend_inline&quot;] = 28000,
[&quot;LepIndex&quot;] = 12000,
[&quot;Letter-NumberCombDisambig&quot;] = 3500,
[&quot;Letter–number_combination_disambiguation&quot;] = 4900,
[&quot;Lgtext&quot;] = 3900,
[&quot;Libera.Chat&quot;] = 11000,
[&quot;Library_link_about&quot;] = 4000,
[&quot;Library_of_Congress_Control_Number&quot;] = 2400,
[&quot;Library_resources_box&quot;] = 4200,
[&quot;Librivox_author&quot;] = 7300,
[&quot;Librivox_book&quot;] = 4000,
[&quot;LicenseTagFairUseQualifier&quot;] = 11000,
[&quot;License_migration&quot;] = 45000,
[&quot;License_migration_complete&quot;] = 19000,
[&quot;License_migration_not_eligible&quot;] = 6900,
[&quot;License_migration_redundant&quot;] = 19000,
[&quot;Lichengloss&quot;] = 3100,
[&quot;Like&quot;] = 2600,
[&quot;Likely&quot;] = 5400,
[&quot;Line_link&quot;] = 15000,
[&quot;Linear-gradient_text&quot;] = 9200,
[&quot;Linescore_Amfootball&quot;] = 2400,
[&quot;LinkCatIfExists2&quot;] = 16000,
[&quot;LinkStatusLocal&quot;] = 45000,
[&quot;LinkSummary&quot;] = 249000,
[&quot;LinkSummaryLive&quot;] = 9700,
[&quot;Link_if_exists&quot;] = 298000,
[&quot;Link_note&quot;] = 75000,
[&quot;Link_summary&quot;] = 263000,
[&quot;Link_target&quot;] = 34000,
[&quot;Linkcolor&quot;] = 2600,
[&quot;Linkless_exists&quot;] = 26000,
[&quot;Linksearch&quot;] = 2800,
[&quot;Linksummarylive&quot;] = 5600,
[&quot;Linktext&quot;] = 15000,
[&quot;List-Class&quot;] = 17000,
[&quot;Listen&quot;] = 16000,
[&quot;Listen_live&quot;] = 4700,
[&quot;Listenlive&quot;] = 3800,
[&quot;Lists_of_people_editnotice&quot;] = 2600,
[&quot;Lit&quot;] = 17000,
[&quot;Literal_translation&quot;] = 26000,
[&quot;Lnl&quot;] = 11000,
[&quot;LoMP&quot;] = 4800,
[&quot;Location_map&quot;] = 53000,
[&quot;Location_map+&quot;] = 31000,
[&quot;Location_map_data_documentation&quot;] = 6800,
[&quot;Location_map_many&quot;] = 4800,
[&quot;Location_map~&quot;] = 30000,
[&quot;Location_mark&quot;] = 2700,
[&quot;Location_mark+&quot;] = 2700,
[&quot;Location_mark~&quot;] = 2700,
[&quot;Log&quot;] = 3700,
[&quot;Logo_fur&quot;] = 64000,
[&quot;Logo_requested&quot;] = 6600,
[&quot;London_Gazette&quot;] = 36000,
[&quot;Long_plot&quot;] = 4000,
[&quot;Longitem&quot;] = 2020000,
[&quot;Longlink&quot;] = 5300,
[&quot;Look_from&quot;] = 11000,
[&quot;Lookfrom&quot;] = 5500,
[&quot;Loop&quot;] = 102000,
[&quot;Loss&quot;] = 4100,
[&quot;Low-Class&quot;] = 15000,
[&quot;Low-importance&quot;] = 16000,
[&quot;Lower&quot;] = 8400,
[&quot;Lowercase&quot;] = 4600,
[&quot;Lowercase_title&quot;] = 18000,
[&quot;Lowercasetitle&quot;] = 2500,
[&quot;Lpsn&quot;] = 2200,
[&quot;Lt&quot;] = 2500,
[&quot;Lua&quot;] = 12000,
[&quot;Lua_escape&quot;] = 5700,
[&quot;Module:LCCN&quot;] = 2400,
[&quot;Module:Labelled_list_hatnote&quot;] = 634000,
[&quot;Module:Lang&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang-zh&quot;] = 85000,
[&quot;Module:Lang/ISO_639_synonyms&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/configuration&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_languages&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_regions&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_scripts&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_suppressed_scripts&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/iana_variants&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/data/is_latn_data&quot;] = 1720000,
[&quot;Module:Lang/documentor_tool&quot;] = 4100,
[&quot;Module:Lang/langx&quot;] = 690000,
[&quot;Module:Lang/tag_from_name&quot;] = 7500,
[&quot;Module:Language_with_name/for&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Large_category_TOC&quot;] = 12000,
[&quot;Module:Large_category_TOC/styles.css&quot;] = 12000,
[&quot;Module:Latin&quot;] = 9000,
[&quot;Module:Librivox_book&quot;] = 4000,
[&quot;Module:Lighthouse_tracking&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Link_if_exists&quot;] = 307000,
[&quot;Module:Link_summary&quot;] = 263000,
[&quot;Module:List&quot;] = 2630000,
[&quot;Module:Listen&quot;] = 16000,
[&quot;Module:Listen/styles.css&quot;] = 16000,
[&quot;Module:Location_map&quot;] = 1150000,
[&quot;Module:Location_map/data/Antarctica&quot;] = 2700,
[&quot;Module:Location_map/data/Arkansas&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/Australia&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/Australia_New_South_Wales&quot;] = 3700,
[&quot;Module:Location_map/data/Australia_Queensland&quot;] = 6000,
[&quot;Module:Location_map/data/Australia_South_Australia&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Austria&quot;] = 3500,
[&quot;Module:Location_map/data/Azerbaijan&quot;] = 4900,
[&quot;Module:Location_map/data/Bangladesh&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Belgium&quot;] = 2000,
[&quot;Module:Location_map/data/Bosnia_and_Herzegovina&quot;] = 5500,
[&quot;Module:Location_map/data/Brazil&quot;] = 5300,
[&quot;Module:Location_map/data/Bulgaria&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/California&quot;] = 6200,
[&quot;Module:Location_map/data/Canada&quot;] = 5000,
[&quot;Module:Location_map/data/Canada_Alberta&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Canada_British_Columbia&quot;] = 3500,
[&quot;Module:Location_map/data/Canada_Ontario&quot;] = 2000,
[&quot;Module:Location_map/data/China&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Croatia&quot;] = 4300,
[&quot;Module:Location_map/data/Czech_Republic&quot;] = 6900,
[&quot;Module:Location_map/data/Estonia&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Location_map/data/Europe&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/Florida&quot;] = 2700,
[&quot;Module:Location_map/data/France&quot;] = 40000,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Auvergne-Rhône-Alpes&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Bourgogne-Franche-Comté&quot;] = 4000,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Grand_Est&quot;] = 5300,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Hauts-de-France&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Normandy&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Nouvelle-Aquitaine&quot;] = 4800,
[&quot;Module:Location_map/data/France_Occitanie&quot;] = 4800,
[&quot;Module:Location_map/data/Germany&quot;] = 17000,
[&quot;Module:Location_map/data/Germany_Bavaria&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/Germany_Rhineland-Palatinate&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/Greece&quot;] = 5000,
[&quot;Module:Location_map/data/Hungary&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/Illinois&quot;] = 3500,
[&quot;Module:Location_map/data/India&quot;] = 24000,
[&quot;Module:Location_map/data/India3&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Andhra_Pradesh&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Karnataka&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Kerala&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Maharashtra&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Punjab&quot;] = 2300,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Tamil_Nadu&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Location_map/data/India_Uttar_Pradesh&quot;] = 3600,
[&quot;Module:Location_map/data/India_West_Bengal&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/Indiana&quot;] = 3200,
[&quot;Module:Location_map/data/Iowa&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/Iran&quot;] = 51000,
[&quot;Module:Location_map/data/Ireland&quot;] = 4000,
[&quot;Module:Location_map/data/Italy&quot;] = 12000,
[&quot;Module:Location_map/data/Japan&quot;] = 15000,
[&quot;Module:Location_map/data/Maine&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/Maryland&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/Massachusetts&quot;] = 4700,
[&quot;Module:Location_map/data/Mexico&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Michigan&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Minnesota&quot;] = 4700,
[&quot;Module:Location_map/data/Nepal&quot;] = 4800,
[&quot;Module:Location_map/data/Netherlands&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Location_map/data/New_York&quot;] = 8100,
[&quot;Module:Location_map/data/North_Carolina&quot;] = 3700,
[&quot;Module:Location_map/data/Norway&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Ohio&quot;] = 2700,
[&quot;Module:Location_map/data/Pakistan&quot;] = 3100,
[&quot;Module:Location_map/data/Pennsylvania&quot;] = 6100,
[&quot;Module:Location_map/data/Peru&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/Philippines&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Poland&quot;] = 54000,
[&quot;Module:Location_map/data/Queensland&quot;] = 2500,
[&quot;Module:Location_map/data/Romania&quot;] = 6000,
[&quot;Module:Location_map/data/Russia&quot;] = 29000,
[&quot;Module:Location_map/data/Russia_Bashkortostan&quot;] = 4500,
[&quot;Module:Location_map/data/Russia_Vladimir_Oblast&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/Russia_Vologda_Oblast&quot;] = 4800,
[&quot;Module:Location_map/data/Serbia&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/Slovakia&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Location_map/data/Slovenia&quot;] = 6800,
[&quot;Module:Location_map/data/South_Africa&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Location_map/data/Spain&quot;] = 8700,
[&quot;Module:Location_map/data/Sweden&quot;] = 2900,
[&quot;Module:Location_map/data/Switzerland&quot;] = 6100,
[&quot;Module:Location_map/data/Syria&quot;] = 2800,
[&quot;Module:Location_map/data/Texas&quot;] = 3900,
[&quot;Module:Location_map/data/Turkey&quot;] = 22000,
[&quot;Module:Location_map/data/Turkey_Central_Anatolia&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/Turkey_Marmara&quot;] = 2300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA&quot;] = 115000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Alabama&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Alaska&quot;] = 2400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Arizona&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Arkansas&quot;] = 3500,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_California&quot;] = 8100,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Colorado&quot;] = 2400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Florida&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Georgia&quot;] = 2100,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Illinois&quot;] = 3800,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Indiana&quot;] = 3400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Iowa&quot;] = 3200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Kentucky&quot;] = 3300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Maine&quot;] = 2300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Maryland&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Massachusetts&quot;] = 5000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Michigan&quot;] = 4300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Minnesota&quot;] = 5000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Missouri&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_New_Jersey&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_New_York&quot;] = 9000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_North_Carolina&quot;] = 4500,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Ohio&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Oregon&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Pennsylvania&quot;] = 7300,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Tennessee&quot;] = 2200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Texas&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Virginia&quot;] = 5100,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Washington&quot;] = 3200,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_West_Virginia&quot;] = 4400,
[&quot;Module:Location_map/data/USA_Wisconsin&quot;] = 3000,
[&quot;Module:Location_map/data/Ukraine&quot;] = 4100,
[&quot;Module:Location_map/data/United_States&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/Virginia&quot;] = 4000,
[&quot;Module:Location_map/data/Washington&quot;] = 2400,
[&quot;Module:Location_map/data/West_Virginia&quot;] = 4100,
[&quot;Module:Location_map/data/Wisconsin&quot;] = 2600,
[&quot;Module:Location_map/data/doc&quot;] = 6700,
[&quot;Module:Location_map/info&quot;] = 6800,
[&quot;Module:Location_map/multi&quot;] = 35000,
[&quot;Module:Location_map/styles.css&quot;] = 787000,
[&quot;Module:London_Gazette_util&quot;] = 36000,
[&quot;Module:Lua_banner&quot;] = 12000,
}</text>
      <sha1>m29acrnf92ztdyqqqr7b88feg03qsd5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Talk quote inline</title>
    <ns>10</ns>
    <id>23502</id>
    <revision>
      <id>365748</id>
      <parentid>347965</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T21:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;EggRoll97</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/EggRoll97|EggRoll97]] ([[User talk:EggRoll97|talk]]) to last version by Jonesey95</comment>
      <origin>347964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="999" sha1="g5tdb7k3a0orj6vs2p9jdep7zj608we" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Talk quote inline/styles.css&quot; /&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}}|{{FormattingError|Template:Tq is only for quoting in talk and project pages. Do not use it in actual articles.}}|&lt;!--
--&gt;&lt;q {{#if: {{{title|}}} | title=&quot;{{{title}}}&quot;}} class=&quot;inline-quote-talk {{#if: {{{i|{{{italic|}}}}}} | inline-quote-talk-italic}} {{#if: {{{q|{{{quotes|}}}}}}|inline-quote-talk-marks}}&quot;&gt;{{Encodefirst|{{trim|{{{1|&lt;includeonly&gt;{{error|Error: No text given for quotation (or equals sign used in the actual argument to an unnamed parameter)}}[[Category:Pages incorrectly using the talk quote inline template]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;Example text&lt;/noinclude&gt;}}}}}}}&lt;/q&gt;&lt;!--
--&gt;}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=[[Category:Pages using talk quote inline with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]|preview=Page using [[Template:Talk quote inline]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;|ignoreblank=y| 1 | i | italic | q | quotes | title }}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g5tdb7k3a0orj6vs2p9jdep7zj608we</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365749</id>
      <parentid>365748</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Talk_quote_inline]]</comment>
      <origin>347964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="999" sha1="g5tdb7k3a0orj6vs2p9jdep7zj608we" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Talk quote inline/styles.css&quot; /&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}}|{{FormattingError|Template:Tq is only for quoting in talk and project pages. Do not use it in actual articles.}}|&lt;!--
--&gt;&lt;q {{#if: {{{title|}}} | title=&quot;{{{title}}}&quot;}} class=&quot;inline-quote-talk {{#if: {{{i|{{{italic|}}}}}} | inline-quote-talk-italic}} {{#if: {{{q|{{{quotes|}}}}}}|inline-quote-talk-marks}}&quot;&gt;{{Encodefirst|{{trim|{{{1|&lt;includeonly&gt;{{error|Error: No text given for quotation (or equals sign used in the actual argument to an unnamed parameter)}}[[Category:Pages incorrectly using the talk quote inline template]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;Example text&lt;/noinclude&gt;}}}}}}}&lt;/q&gt;&lt;!--
--&gt;}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=[[Category:Pages using talk quote inline with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]|preview=Page using [[Template:Talk quote inline]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;|ignoreblank=y| 1 | i | italic | q | quotes | title }}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g5tdb7k3a0orj6vs2p9jdep7zj608we</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10/ಕಲ್ಪುನಕಳ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>24391</id>
    <revision>
      <id>365758</id>
      <parentid>365499</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:42:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ</comment>
      <origin>365758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪೇಶೆನ್ಸ್ ಅಗ್ಬಬಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25631</id>
    <revision>
      <id>365679</id>
      <parentid>356117</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17678" sha1="8w96fkarn6ufbzw83808hio30xdagit" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ಪೇಶೆನ್ಸ್ ಅಗ್ಬಬಿ
| honorific_suffix   = [[:en:Royal Society of Literature|ಎಫ್‍ಆರ್‌ಎಸ್ಎಲ್‍]]
| image              = Patience agbabi.jpg
| alt                = 
| caption            = 
| other_names        = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth year and age|1965}}
| birth_place        = [[ಲಂಡನ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| nationality        = ಬ್ರಿಟಿಷ್‍
| alma_mater         = ಪೆಂಬ್ರೋಕ್ ಕಾಲೇಜ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್&lt;br&gt;ಸಸೆಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
| occupation         = ಕವಯಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದೆ
| years_active       = 
| known_for          = 
| notable_works      = 
}}

ಪೇಷೆನ್ಸ್ ಅಗ್ಬಬಿ (ಪುಟ್ಟು ೧೯೬೫) ಒರ್ತಿ  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕವಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾವಿದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಅರೆನ ಕಬಿತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾವ್ಯ ರೂಪೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಔಪಚಾರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಆರ್ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ''ದ್ವಿಸಂಸ್ಕೃತಿ'' ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಿಲಿಂಗಿ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;vyoung&quot;&gt;{{Cite web|title=Giving the Boys at Eton Poetry to Think About|url=https://www.nytimes.com/2005/03/05/arts/05poet.html?_r=1|last=Victoria Young|date=5 March 2005|accessdate=1 April 2008}}&lt;/ref&gt; ಜನಾಂಗೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಲಿಂಗ ಗುರುತುದ ವಿಷಯೊಲು ಅರೆನ ಕಬಿತೆಡ್ ತೋಜುಂಡು.  ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಗು ತನ್ನ ಸಮಾನ ಗೌರವೊಗು, ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲು, ಉಪಭಾಷೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವರೊಲೆಡ್ ದ್ರವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ತನ್ನ ಬೇಲೆಗ್ ಆರ್ ಆಚರಣೆ ಪಡೆಯೆರ್.  2017ಡ್, ಆರ್ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ದ ಫೆಲೋ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. 

== ಸುರುತ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ==
ಅಗ್ಬಬಿ ಲಂಡನ್ ಡ್ ನೈಜೀರಿಯನ್ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡು ಒಂಜಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕುಟುಮೊ ಅರೆನ್ ದತ್ತು ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ 12 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಸಸೆಕ್ಸ್ ಡ್ದ್ ಉತ್ತರ ವೇಲ್ಸ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪರ್ದ್ ಆರ್   ಕೊಲ್ವಿನ್ ಬೇಡ್ ಡ್ ಬುಲೆಯೆರ್.  ಆರ್ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ದ ಪೆಂಬ್ರೋಕ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ [[ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆ]] ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.

2002ಡ್ ಸಸೆಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವು, ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣೊಡು ಎಂಎ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವೇ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್, ಕಾರ್ಡಿಫ್ ದ ವೇಲ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುಡು ಸಹಾಯಕ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಆದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. 

== ಕಬಿತೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು ==
ಅಗ್ಬಬಿ 1995ಡ್ ಲಂಡನ್ ಕ್ಲಬ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಡ್ ಅಟಾಮಿಕ್ ಲಿಪ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಗುಂಪುದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರವಾಸ ೧೯೯೮ಡ್ ಕ್ವಾಡ್ರೊಫೋನಿಕ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಲೈವ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೬ಡ್, ಆರ್ ಅಡಿಯೋಲಾ ಅಗ್ಬಬಿ ಬೊಕ್ಕ ಡೊರೊಥಿಯಾ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ''FO(U)R WOMEN'' ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ತುಂಡುಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಸುರುಕು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರಿಯೆರ್  ಬೊಕ್ಕ ೧೯೯೫ಡ್ದ್ ೧೯೯೮ ಮುಟ್ಟ ಪ್ರವಾಸ ಮಲ್ತೆರ್  &lt;ref name=&quot;Poetry International&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-23548_Agbabi|title=Poet {{!}} Patience Agbabi – Biography|first=Katy|last=Evans-Bush|website=Poetry International|accessdate=25 February 2023}}&lt;/ref&gt; ಆರ್ [[:en:Janis Joplin|ಜಾನಿಸ್ ಜೋಪ್ಲಿನ್]], [[:en:Carol Ann Duffy|ಕ್ಯಾರೊಲ್ ಆನ್ ಡಫಿ]], ಬೊಕ್ಕ ಚಾಕುಸೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್ ಪ್ರಭಾವೊಲು. ಅಗ್ಬಬಿನ ಬಾಲ್ಯೊಡು ಕೇಕ್ ದ ಪ್ರೀತಿ ಅರೆನ ''ಈಟ್ ಮಿ ಪನ್ಪಿನ'' ಕಬಿತೆಡ್ ತೋಜುಂಡು.


ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ಡ್ದ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ಮುಟ್ಟ ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತೆ ಆದ್, ಅಗ್ಬಬಿ ಜೆಫ್ರಿ ಚಾಸರ್ ನ ದಿ ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಪೂರ್ಣ-ಉದ್ದದ ಕಬಿತೆ ಸಂಗ್ರಹೊನು ಬರೆಯೆರೆ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅನುದಾನೊನು ಪಡೆಯೆರ್.  ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನೊನು 2014ಡ್ ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಟೇಲ್ಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್, ಉಂದು 21ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್, ಅಯಿತ ಕಾವ್ಯೊನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ದೆತೊನುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಮಧ್ಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೆಲಸೊಡು ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕತೆನ್ ಪುನರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಯೆರ್.  ಪುನರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಪುನರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸರೆ ಅರೆನ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿನ, ಗೀತಾತ್ಮಕ ಕಾವ್ಯ ಶೈಲಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪುಸ್ತಕೊಗು ಸೈಮನ್ ಆರ್ಮಿಟೇಜ್ ಸೇರ್ದ್ ಕವಿಲೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಅಕುಲು ಉಂದೆನ್ &quot;ಚಾಸರ್ ನ ಜೀವಂತ ಆವೃತ್ತಿಲು ಓದೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಂಡು&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.renaissanceone.co.uk/Patience-Agbabi-Telling-Tales-Book|title=Patience Agbabi: her new book Telling Tales|accessdate=23 March 2015|website=renaissance one|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150212142351/http://www.renaissanceone.co.uk/Patience-Agbabi-Telling-Tales-Book|archivedate=12 February 2015}}&lt;/ref&gt; ಅಗ್ಬಾಬಿ ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಟೇಲ್ಸ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರದರ್ಶನ-ಕವಿತೆ ಕೃತಿ ಆದ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಲ್ಪುನ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್|ಯುಕೆ ದ]] ಸಾಹಿತ್ಯೋತ್ಸವೊಲೆಡ್, ಕಲಾ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲೆಡ್ ತೋಜಾವೆರ್. ಅಕುಲು ''ದಿ ವೈಫ್ ಆಫ್ ಬಾಫಾ'' ಅತ್ತ್ಂಡ ''ಟಿಟ್ ಫಾರ್ ಟ್ಯಾಟ್ (ರೀವ್ಸ್ ನ ಕತೆ)'' ದಂಚಿನ ಕತೆಕುಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್.

[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್|ಬ್ರಿಟನ್ಡ್]] ಪ್ರದರ್ಶನ‌ ಕೊರ್ಪುನೆತ ಒಟ್ಟುಗು , ಅಗ್ಬಬಿ ನಮೀಬಿಯಾ, ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ, [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]], [[ಜರ್ಮನಿ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಸ್ವಿಟ್ಝರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ]] ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಓದುನ ಪ್ರವಾಸೊಲೆನ್ . ಪ್ರೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಅನ್ವೇಷಿಸುನ ರಿನೈಸಾನ್ಸ್ ಒನ್ ನಿರ್ಮಿಸಾಯಿನ ''ಮಾಡರ್ನ್ ಲವ್'' ಪಂದ್ ಪನ್ಪುನ  ಪದೊಕ್ಳೆ ಪ್ರವಾಸೊಡು ಆರ್ ಭಾಗವಹಿಸಿಯೆರ್, ಯುಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಲ್ತೆರ್.

೧೯೯೮ಡ್ ಚಾನೆಲ್ ೪ ಸರಣಿ ಲಿಟ್ಪಾಪ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೯೯ಡ್ ಜೋಕುಲೆನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬ್ಲೂ ಪೀಟರ್ ಸೇರ್ದ್ ದೂರದರ್ಶನೊಡು ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋಡ್ ಅರೆನ ಕಬಿತೆಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ II ನ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ಪ್ರವೇಶೊಗು ೬೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊನು ಗುರುತು ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಯಾರೊಲ್ ಆನ್ ಡಫಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತಿನ ಜುಬಿಲಿ ಲೈನ್ಸ್ (೨೦೧೨) ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಸಂಕಲನೊಲೆಗ್ ಅರೆನ ಕಬಿತೆಲು ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್  (೨೦೧೬), ಗ್ಯಾಟ್ವಿಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡು ಕೈದಿಲೆನ ಕತೆಕುಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಕತೆಕುಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ.  

ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಈಟನ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್ ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಕಾರ್ಯಾಗಾರೊಲೆನ್ ಕಲ್ಪಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಡಪಾಯೆರ್. 

೨೦೧೮ಡ್, ಆರ್ ಬ್ರೊಂಟೆ ಪಾರ್ಸನೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್. 

== ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನ್ಯತೆ ==
೧೯೯೭ಡ್ ಅಗ್ಬಾಬಿನ ಸುರುತ ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ ಆಯಿನ ಆರ್.ಎ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. (೧೯೯೫), ಎಕ್ಸೆಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pinter Centre Event: Barnardine Evaristo and Patience Agbabi - Disrupting The Narrative|url=https://www.gold.ac.uk/calendar/?id=3410|website=Goldsmiths, University of London|language=en}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೦ಡ್ ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಬಿತೆ ದಿನೊಗು ಕಬಿತೆ ಬರೆಯೆರೆ ಕಮಿಷನ್ ಕೊರ್ತಿನ ೧೦ ಕವಿಕ್ಲೆಡ್ ಒರ್ತಿಯೇ ಆದಿತ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Patience Agbabi - Literature|url=https://literature.britishcouncil.org/writer/patience-agbabi|website=literature.britishcouncil.org}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೪ಡ್ ಪೋಯೆಟ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೊಸೈಟಿದ ದುಂಬುದ ಪೀಳಿಗೆದ ಕವಿಕ್ಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತೆರ್.  

೨೦೧೦ಡ್, ಅಗ್ಬಾಬಿನ್ ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿ ಉತ್ಸವೊಡು ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿ ಕವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯೆರ್.   &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://poems.poetrysociety.org.uk/poets/patience-agbabi/|title=Patience Agbabi – the Poetry Society: Poems}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ಡ್, ದಿ ಪೋಯೆಟ್ರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಅಗ್ಬಾಬಿನ್ ''ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಟೇಲ್ಸ್'' ಪನ್ಪಿನ ಪುಸ್ತಕೊಗು ೨೦೧೪ ಟೆಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಐನ್ ಕವಿಕ್ಲೆಡ್ ಒರ್ತಿಯೇ  ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 

೨೦೧೭ಡ್, ಅಗ್ಬಾಬಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ದ ಫೆಲೋ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. 

== ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಕೃತಿಲು ==

* ಪಜ್ಜಿ. (ರಾ), ಗೆಕೊ ಪ್ರೆಸ್ (೧೯೯೫).
* ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್, &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Transformatrix by Patience Agbabi - Canongate Books|url=http://www.canongate.tv/shop/transformatrix.html|website=canongate.co.uk|language=en}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಯಾನೊಂಗೇಟ್ ಬುಕ್ಸ್ (2000)
* ಬ್ಲಡ್ಶಾಟ್ ಮೊನೊಕ್ರೋಮ್, &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bloodshot Monochrome by Patience Agbabi - Canongate Books|url=http://www.canongate.tv/bloodshot-monochrome-ebook.html|website=canongate.co.uk|language=en}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಯಾನೊಂಗೇಟ್ (2008)
* ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಟೇಲ್ಸ್, &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Telling Tales by Patience Agbabi - Canongate Books|url=http://www.canongate.tv/telling-tales-ebook.html|website=canongate.co.uk|language=en|accessdate=2026-03-26|archivedate=2017-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314062730/http://www.canongate.tv/telling-tales-ebook.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಯಾನೊಂಗೇಟ್ (2014)
* ಬಾಫಾನ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು (ಪಠ್ಯ); &lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Wife of Bafa - Poem - Crossing Borders|url=http://www.transculturalwriting.com/radiophonics/contents/writersonwriting/patienceagbabi/thewifeofbafa-poem/index.html|website=www.transculturalwriting.com|accessdate=2024-03-03|archivedate=2023-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231205000016/http://www.transculturalwriting.com/radiophonics/contents/writersonwriting/patienceagbabi/thewifeofbafa-poem/index.html}}&lt;/ref&gt; ದಿ ವೈಫ್ ಆಫ್ ಬಫಾ ದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Wife of Bafa - Analysis - Crossing Borders|url=http://www.transculturalwriting.com/radiophonics/contents/writersonwriting/patienceagbabi/thewifeofbafa-analysis/index.html|website=www.transculturalwriting.com|accessdate=2024-03-03|archivedate=2024-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240226184527/http://www.transculturalwriting.com/radiophonics/contents/writersonwriting/patienceagbabi/thewifeofbafa-analysis/index.html}}&lt;/ref&gt;
* ದಿ ಇನ್ಫಿನಿಟ್, ಕ್ಯಾನೊಂಗೇಟ್ (೨೦೨೦)

=== ಸಂಕಲನೊಲು ===

* ಕ್ಯಾರೊಲ್ ಆನ್ ಡಫಿ, ಜುಬಿಲಿ ಲೈನ್ಸ್ (ಲಂಡನ್: ಫೇಬರ್ &amp; ಫೇಬರ್, ೨೦೧೨)
* ಸಾಶಾ ಡಗ್ಡೇಲ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಬಿತೆ ೨೦೧೨ (ಕ್ರೋಮರ್: ಸಾಲ್ಟ್, ೨೦೧೨)
* ಹೆಲೆನ್ ಐವರಿ, ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಪಾತೆರೊಡು (ಕ್ರೋಮರ್: ಸಾಲ್ಟ್, ೨೦೧೨)
* ರಾಬ್ ಪೋಪ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನವು: ಒಂಜಿ ಪರಿಚಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಚರ (ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್: ರೌಟ್ಲೆಡ್ಜ್, ೨೦೧೨)
* ಟಾಮ್ ಚಿವರ್ಸ್, ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮ್ (ಲಂಡನ್: ಪೆನ್ಡ್ ಇನ್ ದ ಮಾರ್ಜಿನ್ಸ್, ೨೦೧೨)
* ನಿರಾಶ್ರಿತೆರೆನ ಕತೆಕುಲು (ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್: ಕೋಮಾ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೧೬)
* ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಬಸ್ಬಿ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪೊಸ ಮಗೆಲು (ಅನೇಕ ಆವೃತ್ತಿಲು, ೨೦೧೯)

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]</text>
      <sha1>8w96fkarn6ufbzw83808hio30xdagit</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಶಶಿ ದೇಶಪಾಂಡೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26147</id>
    <revision>
      <id>365682</id>
      <parentid>357171</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7690" sha1="kelc5w5ubo3b9qnhp4kvq108zfkh4hx" xml:space="preserve">


ಶಶಿ ದೇಶಪಾಂಡೆ (ಪುಟ್ಟು ೧೯೩೮) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರೆ. ಆರ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು 1990 ಬೊಕ್ಕ 2009ಡ್ ಪಡೆಯೆರ್.

== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ==
ಆರ್ 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1938ಡ್ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಧಾರವಾಡೊಡು]] ಕನ್ನಡ ನಾಟಕಕಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಬರವುದ ಅಡ್ಯ ರಂಗಾಚಾರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಶಾರದಾ ಅಡ್ಯನ ರಡ್ಡನೆ ಮಗೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Sharada-Adya-Rangacharya-dead/articleshow/1708448074.cms|title=Sharada Adya Rangacharya dead|access-date=7 January 2002|publisher=Times of India}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book |last=T. M. J. Indra Mohan |url=https://books.google.com/books?id=P8RKahdswO4C |title=Shashi Deshpande: A Critical Spectrum |publisher=Atlantic Publishers &amp; Dist. |year=2004 |isbn=978-8126903092 |page=191}}&lt;/ref&gt; ಮೇರ್ ಬೊಂಬಾಯಿಡ್ (ಇತ್ತೆದ ಮುಂಬೈ) ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರುಡ್]] ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯೆರ್. ದೇಶಪಾಂಡೆ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಬೊಕ್ಕ ಕಾನೂನುಡ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಮುಂಬೈಡ್ ವಿದ್ಯಾಭವನೊಡು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕಲ್ಪಾದ್ ‘ಆನ್ಲೂಕರ್’ ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಪತ್ರಕರ್ತೆರಾದ್ ಒಂತೆ ಒಂತೆ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. 

೧೯೭೮ಡ್ ಅರೆನ ಸುರುತ ಕತೆತ ಸಂಗ್ರಹೊನು ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸುರುತ ಕಾದಂಬರಿ 'ದಿ ಡಾರ್ಕ್ ಹೋಲ್ಡ್ಸ್ ನೋ ''ಟೆರರ್'' ' ನ್ ೧೯೮೦ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೯೦ಡ್ ''ದಾಟ್ ಲಾಂಗ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್'' ಪನ್ಪಿನ ಕಾದಂಬರಿಗ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೦೯ಡ್ [[ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=46983|title=Untitled Page}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೪. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/books/books-authors/shortlist-of-the-six-novelists-of-the-hindu-prize-2014/article6471245.ece|title=Here's the shortlist|date=5 October 2014|work=The Hindu|access-date=24 December 2014}}&lt;/ref&gt;

ದೇಶಪಾಂಡೆ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆನ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್, ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಸಣ್ಣ ಕತೆಕುಲೆನ್, ಹದಿಮೂಜಿ ಕಾದಂಬರಿಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ''ರೈಟಿಂಗ್ ಫ್ರಮ್ ದ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಎಸ್ಸೆಸ್'' ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಬಂದ ಸಂಗ್ರಹೊನು ಬರೆತೆರ್.

೦೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯ ತಾರೀಕ್ ದಾನಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆತ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ವಾಪಸ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಇಂಚ ಮಲ್ಪುನಗ, ಎಂ. ಎಂ. ಕಲ್ಬುರ್ಗಿನ ಕೊಲೆದ ಬಗ್ಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಗ್ರಹಿಕೆದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೌನದ ವಿರುದ್ಧ ಬೇತೆ ಬರವುದಕುಲೆನ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗ್ ಸೇರ್ದೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/noted-writer-sashi-despande-stepped-down-from-the-sahitya-akademi-council/article7742990.ece?ref=relatedNews|title=After Sashi Deshpande steps down, Akademi explains its silence|last=Raman|first=Anuradha|date=9 October 2015|work=The Hindu|access-date=20 December 2018}}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೨೦೧೮ಡ್, ಗೋವಾ ಕಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವೊದ (ಜಿಎಎಲ್ಎಫ್) ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಆವೃತ್ತಿದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣೊಡು, ದೇಶಪಾಂಡೆ ಭಾರತೀಯೆರೆನ್ ಒಂಜಿ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೊನು ಬಯಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಪರಿಣಾಮೊಲೆನ್ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿಭಜನೆಡ್ದ್ ನಡತಿನ ಹಿಂಸೆ ಬೊಕ್ಕ ನರಮೇಧದ ಬಗ್ಗೆ ಉಪಸ್ಥಿತೆರೆಗ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://englishnews.thegoan.net/story.php?id=47373|title=Hope idea of Hindutva is rejected in upcoming polls: Author who returned Sahitya Award|date=7 Dec 2018|work=The Goan Everyday|access-date=10 Dec 2018|archive-date=19 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190919005439/http://englishnews.thegoan.net/story.php?id=47373|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

* ಕಮ್ ಅಪ್ ಅಂಡ್ ಬಿ ಡೆಡ್ (೧೯೮೩) ಆ ಲಾಂಗ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್, ಪೆಂಗ್ವಿನ್ (ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ೧೯೮೯),  ಎ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಫ್ ಟೈಮ್, ದಿ ಫೆಮಿನಿಸ್ಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಟ್ ಸಿಯುಎನ್ವೈ (೧೯೯೬),  ದಿ ಬೈಂಡಿಂಗ್ ವೈನ್, ದಿ ಫೆಮಿನಿಸ್ಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಟ್ ಸಿಯುಎನ್ವೈ (೨೦೦೨),  ಮೂವಿಂಗ್ ಆನ್, ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ (೨೦೦೪),  ಶ್ಯಾಡೋ ಪ್ಲೇ, ಅಲೆಫ್ (೨೦೧೩),  ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್ಸ್ ಟು ಅವರ್ಸೆಲ್ಫ್ಸ್, ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್ (೨೦೧೫),  

; ಜೋಕುಲೆನ ಪುಸ್ತಕೊಲು

* ''ಒಂಜಿ ಬೇಸಿಗೆದ ಸಾಹಸ''
* ''ಗುಪ್ತ ನಿಧಿ''
* ''ಒಂಜೇ ಸಾಕ್ಷಿ''
* ''ನಾರಾಯಣಪುರದ ಘಟನೆ'' 

=== ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ===

* ''ಎಂಕ್ ಕೇನ್ಲೆ'' &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-reviews/listen-to-me-review-a-place-of-her-own/article25970421.ece|title='Listen to Me' review: A place of her own|last=Datta|first=Sudipta|date=2019-01-12|work=The Hindu|access-date=2020-01-08|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

=== ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಬಂಧೊಲು ===

* ''ರೈಟಿಂಗ್ ಫ್ರಮ್ ದ ಮಾರ್ಜಿನ್ &amp; ಅದರ್ ಎಸ್ಸೆಸ್'', ಪೆಂಗ್ವಿನ್ (೨೦೦೩), 
* ''ಸಬ್ವರ್ಷನ್ಸ್: ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂಧೊಲು,'' ಸಂದರ್ಭ (೨೦೨೧), 

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
 

[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]</text>
      <sha1>kelc5w5ubo3b9qnhp4kvq108zfkh4hx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನವರಾತ್ರಿದ ನವ ದುರ್ಗೆಲು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26214</id>
    <revision>
      <id>365672</id>
      <parentid>357273</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T18:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Added {{[[Template:Tone|Tone]]}} tag</comment>
      <origin>365672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8101" sha1="8ah1631v3kukacdol64gaeyo0xjz1sm" xml:space="preserve">{{Tone|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
== ನವದುರ್ಗೆ ==
[[ಫೈಲ್:Navadurga_Statues_at_Bhawani_Waghjai_Temple,_Terav.jpg|thumb|ನವದುರ್ಗೆ]]
ನವದುರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ನವದುರ್ಗ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಬರೆಪೆರ್, ಉಂದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊಡು [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ]]ನ ಒಂಜಿ ನಲವತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ರೂಪೊಲು, ವಿಶೇಷವಾದ್ ನವರಾತ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜೇ ದೇವತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುಂಡು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶೈವ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಲೆನ ನಡುಟು.&lt;ref&gt;https://www.artofliving.org/in-en/navratri/nav-durga-the-nine-forms-of-durga-devi&lt;/ref&gt;

ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಕ್ಷಸ-ರಾಜೆ ಮಹಿಷಾಸುರನೊಟ್ಟುಗು ಯುದ್ಧದ ಒಂಜಿ ದಿನೊತ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಡ್ ನವ ರೂಪೊಲೆನ್ ದುರ್ಗಾದ ನವ ಹಂತೊಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್, ಅಲ್ಪ ಹತ್ತನೇ ದಿನೊನು ಹಿಂದೂಲೆನ ನಡುಟು ವಿಜಯದಶಮಿ (ಅಕ್ಷರಶಃ 'ವಿಜಯ ದಿನ') ಪಂಡ್ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.

ನವರಾತ್ರಿ ಪರ್ಬೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಒರ್ಂಬ ವರ್ಸೊ ಮುಟ್ಟದ ಒರ್ಂಬ ಅವಿವಾಹಿತ ಕನ್ಯೆ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಈ ಒರ್ವ ದೇವತೆಲೆನ ಅವತಾರ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪೊಯ್ಯೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ದುರ್ಗಾಪೂಜೆದ ಪೊರ್ತುಡು ನಡಪುನ ನಬಪಾತ್ರಿಕಾ (ಅಕ್ಷರಶಃ 'ಒಂಜಿ ಎಲೆ') ಆಚರಣೆಡ್ ಎಣ್ಮೊ ದೈಕ್ಲೆನ ಗೆಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ಅಯಿತ ಇರೆನ್ ಪರಂದ್ ದ ದೈಕ್ಕ್ಕಟ್ಟುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;https://www.vedantu.com/blog/navratri-2025-colours-nine-colors-of-navratri-and-their-explanations&lt;/ref&gt;

== ನವರಾತ್ರಿದ ೯ ದಿನೊದ ದುರ್ಗಾ ರೂಪೊ ==
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಶೈಲಪುತ್ರಿ-ಅಲೆನ ಕೈಕಾಲುಲೆಡ್ ಲೈಟ್ ಅಲಂಕಾರೊಡು ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಅಲೆನ ರಡ್ಡ್ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಬೊಕ್ಕ ಕಮಲ ಉಂಡು. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಬೊಲ್ದು ನಂದಿದ ಪಿರವುಡು ಕುಲ್ಲುದುಲ್ಲೆರ್. &lt;ref&gt;https://guptvrindavandham.org/blogs/navratri-9-days-devi-names/&lt;/ref&gt;
[[ಫೈಲ್:Shailaputri_Sanghasri_2010_Arnab_Dutta.JPG|thumb|Shailaputri Sanghasri 2010 Arnab Dutta]]
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ-ಆಯೆ ಸ್ತ್ರೀ ತಪಸ್ವಿನ ವಸ್ತ್ರೊಡು ಒಣಸ್ದ್ ಪೋಯಿನ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುಷ್ಪೊಲೆನ್ ಅಲಂಕಾರ ಆದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಲೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಉಂಡು, ಅವು ರಡ್ಡ್ ಕೈಟ್ಲಾ ಒಂಜಿ ರೋಸರಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ನೀರ್ದ ಪಾತ್ರೆನ್ ಕೈಟ್ ದೀದ್ ಉಂಡು. 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಚಂದ್ರಘಂಟಾ-ಅಲೆಗ್ ಪತ್ತ್ ಕೈ ಉಂಡು, ಅವುಲು ನವ ಕೈಟ್ ತ್ರಿಶೂಲ, ಗಡ, ಬಿಲ್ಲು, ಬಾಣ, ಕಮಲ, ಕತ್ತಿ, ಗಂಟೆ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಪಾತ್ರೆ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕೈಟ್ ಅಲೆನ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಆಶೀರ್ವದಿಸವುಂಡು. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಉಗ್ರ ಪಿಲಿದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುದುಲ್ಲೆರ್.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಕುಷ್ಮಾಂಡ-ಅಲೆಗ್ ಎಣ್ಮೊ ಕೈ ಉಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಆಜಿ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಗಡ, ಕಮಲ, ಬಿಲ್ಲು, ಬೊಕ್ಕ ಬಾಣ, ಕತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ರೋಸರಿ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ರಡ್ಡ್ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಜಾರ್ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಪಾತ್ರೆ ಉಂಡು. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಸಿಂಹದ ಬೆರಿದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುವೆರ್.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಸ್ಕಂದಮಾತಾ-ಅಲೆಗ್ ನಾಲ್ ಕೈ ಉಂಡು, ರಡ್ಡ್ ಕೈಟ್ ಕಮಲೊಲು ಉಂಡು, ಮೂಜಿನೆ ಕೈಟ್ ಅರೆನ ಮಗೆ ಉಂಡು, ಆಜಿ ತರೆತ ಶಿಶು ಕಾರ್ತಿಕೇಯೆ ಅರೆನ ಮಡಿಟ್ ಕುಲ್ಲುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ನೆ ಕೈಟ್ ಅರೆನ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಸಿಂಹದ ಬೆರಿದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುದುಲ್ಲೆರ್

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಕಾತ್ಯಾಯಣಿ-ಅಲೆನ ಕೈಕಾರ್ಡ್ ಭಾರೀ ಅಲಂಕಾರೊಡು ಅಲಂಕರಿಸವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಪಚ್ಚೆ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಗುಲಾಬಿ]] ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅಲೆನ ನಾಲ್ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಕತ್ತಿ, ಗುರಾಣಿ, ಕಮಲ ಬೊಕ್ಕ ತ್ರಿಶೂಲ ಉಂಡು. ಅಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಭಯಾನಕ ಸಿಂಹದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುದು ತೂವೊಲಿ.

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಕಾಲರಾತ್ರಿ-ಅಲೆಗ್ ಮೂಜಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಕಣ್ಣ್, ಅಸಂಬದ್ಧ ಕೆಸರ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆನ ಕೆಕ್ಕ್ಲ್ಡ್ ತಲೆಬುರುಡೆದ ಮಾಲೆ ಉಂಡು, ಅವು ಮಿಂಚುದಲೆಕ ಮಿಂಚುಂಡು. ಅಲೆನ ನಾಲ್ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಸಿಮಿಟಾರ್, ವಜ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕಪ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಲೆನ ವಾಹನ ಏರುನಗ ಅಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಕತ್ತೆದ ಪಿರವುಡು ಕುಲ್ಲುವೆರ್. 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಮಹಾಗೌರಿ-ಅಲೆಗ್ ನಾಲ್ ಕೈ ಉಂಡು, ಅವುಲು ಮೂಜಿ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಮಿನಿ-ಡ್ರಮ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಗುಲಾಬಿ ಕಮಲ ಉಂಡು ಆಂಡ ಅಲೆನ ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಅಲೆನ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಬೊಳ್ದುದ ಎರುದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುದುಲ್ಲೆರ್. 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿ-ಅಲೆನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ನಾಲ್ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಚಕ್ರ, ಶಂಖ, ಗುಲಾಬಿ ಕಮಲ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಗಡ ಉಂಡು. ಅಲ್ ಒಂಜಿ ಪೂರ್ತಿ ಅರಳುನ ಕಮಲದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುದುಲ್ಲೆರ್.

ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026

&lt;nowiki&gt;{{ಉಲ್ಲೇಕೊ}}&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>8ah1631v3kukacdol64gaeyo0xjz1sm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pristome</title>
    <ns>3</ns>
    <id>27569</id>
    <revision>
      <id>365721</id>
      <parentid>363092</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:51:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SHB2000</username>
        <id>5251</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>SHB2000, ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Font8388608]] ನ್ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pristome]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Font8388608|Font8388608]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Pristome|Pristome]]&quot;</comment>
      <origin>363092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="kcpjkjmzj3qjau1oro141v5o352vjff" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Font8388608}}

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೧೧, ೨೩ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>kcpjkjmzj3qjau1oro141v5o352vjff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>27750</id>
    <revision>
      <id>365732</id>
      <parentid>365422</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T08:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಸಂಘಟಕೆರ್ */</comment>
      <origin>365732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9971" sha1="4wzrepv9qhzahl82fz66m78dxcgf6bk" xml:space="preserve">'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ'''&lt;br&gt;
{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
[[File:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ.png|thumb|'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ''']]
ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಹುಭಾಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಭಿಯಾನ. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.&lt;br&gt;


ಈ ಅಭಿಯಾನ '''15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ '''24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಗ್ ಮುಗಿವುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆನ ನಡುಟು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.


ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಅರ್ಹ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

== ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ ==
* ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:EventDetails/4246&amp;tab=WorklistPanel ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸೊದ ಪಟ್ಟಿನ್ ತೂಲೆ →] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸೂಚಿತ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಈ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು.
* ೧೫ ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತುಡ ಸುಧಾರಿಸಾಲೆ.

== ಅಂಕೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿಡ್ ಅರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆಗ್ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್:
*ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಸ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರಾಯಿನ ಪ್ರತಿ 200 ಪದೊಕುಲೆಗ್ +1 ಅಂಕ.
*ಗಣನೀಯವಾದ್ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +2 ಅಂಕೊಲು.
ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಪಂಡ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು, ಲೇಖನದ ರಚನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಓದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಕಳೆದ್ ಪೋತಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅತೇ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಅಂಕೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯೆರೆ ==
*ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 500 ಪದೊಕುಲೆನ ಓದೆರೆ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಒಂಜಿ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಪದೊಕುಲೆನ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವೊಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸುಧಾರಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಸಂಪಾದನೆ, ಮೂಲೊಲೆನ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್ಂಡ ಈ ನಿಯಮೊನು ಮನ್ನಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
*ಮಾತಾ ಅಗತ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಮಾತ ಕೊಡುಗೆಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು.
*ಎಲ್ಯ/ಕಿನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಲು — ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಮುದ್ರಣ ತಪ್ಪುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲೇಔಟ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು — ಉಂದೆನ್ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸರೆ ಆಪುಜಿ.

== ಬಹುಮಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಪ್ರಚಾರದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾಗವಹಿಸುವವೆರ್ ಈ ತಿರ್ತುದ ಗೌರವೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹರಾದುಪ್ಪುವೆರ್:
*ಮಾತಾ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುನಕಲೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊಲು.
*ಎಚ್ಚಿನ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೌಚರ್ ಲು. ಭಾರತೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು:
# ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ — $100 / ₹10,000
#ರಡ್ಡನೆ ಸ್ಥಾನ — $50 / ₹5,000
#ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ — $30 / ₹3,000
ಅಭಿಯಾನದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸಂಘಟಕೆರ್ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

== ಸಂಘಟಕೆರ್ ==
ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ ([[User:Hariprasad Shetty10 |Hariprasad Shetty]])

== ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಲೇಕೊನೊದ ಪಟ್ಟಿ ==
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Heritage_Across_Borders/Article_List

==ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ==
#[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೦೩, ೧೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

== ಸಹಾಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲು ==
ಅಭಿಯಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ ಅಭಿಯಾನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ.

[[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ]]
|}</text>
      <sha1>4wzrepv9qhzahl82fz66m78dxcgf6bk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕರಡು:ಮನಂಚಿರ</title>
    <ns>118</ns>
    <id>27769</id>
    <revision>
      <id>365667</id>
      <parentid>364499</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T18:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Added {{[[Template:AI-generated|AI-generated]]}} and {{[[Template:Not Tulu|Not Tulu]]}} tags</comment>
      <origin>365667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12549" sha1="4sbmggrml6io1f2asr5nnurknz3x64r" xml:space="preserve">{{Not Tulu|listed=yes|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
{{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
[[ಫೈಲ್:Mananachira_Pond_Gardens,_Kozhikode2.jpg|thumb|Mananachira Pond Gardens, Kozhikode2]]
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಸಿಹಿನೀರ್ದ ಕೊಳ ಮನಂಚಿರಾ. ಈ ಕೊಳ 3.49 ಎಕ್ರೆ (14,120 m2) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಆಕಾರೊಡು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬುಲೆತ ನೀರ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬರ್ಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/destination/mananchira-square-kozhikode/273/&lt;/ref&gt;

== ಚರಿತ್ರೆ ==
[[ಫೈಲ್:Sculpture_of_Jacek_Tylicki.jpg|thumb|Sculpture of Jacek Tylicki]]
ಸುಮಾರ್ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಜಿಕೋಡೆದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಆಯಿನ ಜಮೊರಿನ್ ಮನ ವಿಕ್ರಮೆರ್ ಮನಂಚಿರಾನ್ ಸ್ನಾನದ ಕೊಳೊ ಆದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೊಳೊನು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪಡೆಯಿನ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ನ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಅರಮನೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೈಸೂರು ಅರಸೆರಾಯಿನ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನ ಕಾಲೊಡು, ಸಯ್ಯದ್ ಜಿಫ್ರಿಗ್ ಉಡುಗೊರೆ ಆದ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್ ದ ಮೂಲೊ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಾದ ಉಂಡು&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/video-gallery/lightshow-mananchira-square/&lt;/ref&gt;

೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್, ಕೊಝಿಕೋಡೆದ ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿ ಈ ಕೊಳೊನು ಕುಡಿಯೆರೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾನ, ತೊಳೆಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್ಂಡ್—ಉಂದು ತೀರ್ಪು ಅಪಗಡ್ದ್ ಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಕೆರೆ ಕೊಝಿಕೋಡೆಗ್ ಪರಿಯೆರೆ ನೀರ್ ದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಆದುಂಡು, ಆಂಡ ಉಂದು ಪುರಸಭೆದ ಕಸ, ದೇಶೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಬೊಕ್ಕ ಸಮೀಪದ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ಮಾಲಿನ್ಯೊಗು ಒಳಗಾಪುಂಡು. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ವಾಟರ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು 2000ಡ್ ನೀರ್ ದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಡ್ ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿಡ್ ಕೊಳ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಕಲುಷಿತ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷಾರೀಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್

== ಪೊಸ ಉದ್ಯಾನವನ ==
ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ, ಕೆರೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ೧೯೯೪ಡ್ ತೆರೆಯೆರ್. ದುಂಬು ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕೊನು ಮನಂಚಿರಾ ಮೈದಾನಂ (ಆಟದ ಮೈದಾನ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಗ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು. ಕೆಲವು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ನಡಪಾಯೆರ್. ಮನಂಚಿರ ಮೈದಾನೊಡು ಮನಂಚಿರ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ವಿಲಕ್ಕು ಪನ್ಪುನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಲನಕ್ಲಾ ಪುಗರ್ತೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್. ಅಪಗದ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೀ ಅಮಿತಾಭ್ ಕಾಂತ್ ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಮನಾಂಚಿರಾ ಮೈದಾನಂ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮನಾಂಚಿರಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅಕುಲು ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ರಡ್ಡ್ ರಸ್ತೆಲೆನ್ ಮುಚ್ಚಿದ್. ಮನಂಚಿರಾ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ವಿಲಕ್ಕು (ಪ್ರತಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಡ್ ನಡಪುನ ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭ) ನಡಪಾಯೆರೆ ಜಾಗೆನ್ ಮುತಾಲಕುಲಂ ಮೈದಾನಂ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ (ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ / ಮೈದಾನಂ ದ ಸಮೀಪದ ಒಂಜಿ ಮೈದಾನ, ಉಂದೆನ್ ಮುತಲಕ್ಕುಲಂ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕೊಳೊನು ತುಂಬುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್).&lt;ref&gt;https://www.tourmyindia.com/states/kerala/mananchira-square-kozhikode.html&lt;/ref&gt;

== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲು ==
ಮನಾಂಚಿರಾ ಚೌಕೊನು ಒವ್ವೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅತ್ತಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಜೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಿಯಮೊನುಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಲು ದೀತೆರ್, ಆಂಡ ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಉಂದೆನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಗು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಒಳಗೆ ಧೋತಿ ಧರಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಬರವುದಕುಲೆನ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲುದ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಲ್ಲ. ಉದ್ಯಾನವನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ರಡ್ಡ್ ಗಂಟೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆರೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶ ಉಚಿತ. ಪತ್ತಾಲ ಪಳ್ಳಿ, ಮಿತ್ತಾಯಿ ತೇರುವು ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆದ ಜಾಗೆಲು ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು. ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಲಾ ಉದ್ಯಾನವನೊಗು ಪಕ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಕ್ರೌನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಲಯಾಳಿ ಅತ್ತ್ ನ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನೊಡು 250 ಪೊರ್ಲುದ ದೀಪೊಲೆನ ಕಂಬೊಲು, ಒಂಜಿ ಕೃತಕ ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಗಾಳಿದ ರಂಗಮಂದಿರ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಡು ಮಲಯಾಳಂ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹ ಉಂಡು

== ಮುತ್ತಲಕ್ಕುಲಂ ==
ಮನಂಚಿರ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಗು ಮುತ್ತಲಕ್ಕುಲಂ ಪನ್ಪೆರ್. ಮುತಲಕ್ಕುಲಂ ಪಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆ ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಗೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಲಾಂಡ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ವೃತ್ತಿಪರೆರ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಟೂರಿಂಗ್ ಬುಕ್ಸ್ಟಾಲ್ (ಟಿಬಿಎಸ್) ಮಹಿಳಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಹ್ಮದಿಯ ಮಸೀದಿ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಪಲಾಯಂ ಜುಮಾ ಮಸೀದಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಪಲಾಯಂ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಲಾ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಪಲಾಯಂ ಜಂಕ್ಷನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು ಉಂದು ಕಾಲಿಕಟ್ ನಗರೊದ ಸುರುತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

== ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ ==
[[ಫೈಲ್:Mananchira_maithanam_1.JPG|thumb|Mananchira maithanam 1]]
[[ಫೈಲ್:Pathummayude_Aadu.jpg|thumb|Pathummayude Aadu]]
ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೊಜಿಕೋಡ್]] ನ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಉದ್ಯಾನವನ. ಮನಂಚಿರಾಗ್ ಪಕ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈತಾನ್ ನ್ ಮರಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಸ್ಯೊಲು, ಒಂಜಿ ಕೃತಕ ಗುಡ್ಡೆ, ಪೊದೆಕುಲು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಗಾಳಿದ ರಂಗಮಂದಿರ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸಂಗೀತ ಫೌಂಟೇನ್ ದ ಅಕಾಡಿಯಾ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಮನಾಂಚಿರಾ ಚೌಕೊಗು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮನಾಂಚಿರಾ ಕೆರೆತ ಪುದರ್ ಉಂಡು, ಅಯಿತ ಸುತ್ತಲ ಉಂದು ನಗರದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಮನಾ-ವೇದನ್ ಚಿರಾ (ಕೊಳ) ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಕೊಜಿಕೋಡೆ ರಾಜ್ಯೊದ ದುಂಬುದ ಅರಸು ಮಹಾದೇವನ್ ಸಮೂತಿರಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಉಂದೆಕ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮನ-ಅನ್-ಚಿರಾ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್. 100 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ವಳಿಯಂಗಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಡಲತೀರದ ಪ್ರದೇಶ ಕೊಜಿಕೋಡೆ ನಗರೊದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೦ ದಶಕೊಡು ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಮನಾಂಚಿರಾ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬದಲಾಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೦ ದಶಕೊಡು ಮವೂರ್ ರಸ್ತೆ ಆಕರ್ಷಣೆದ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್. ೨೦೧೦ಡ್, ತೊಂಡಾಯಡ್ ಬೈಪಾಸ್ ಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ರಸ್ತೆಡ್ ಪಲಾಜಿ ಒಂಜಿ ಜೀವಂತ ರಾತ್ರಿ ಜೀವನೊಡು ಪೊಸ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. 

== ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತುಲು ==
ಎಲ್ ಐ ಸಿ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿ 

ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪತ್ರಿಕೆದ ಕಛೇರಿ 

ಕೋರ್ಟ್ ರಸ್ತೆ 

ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್ 

ಎಸ್.ಎಂ ಬೀದಿ 

ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಟವರ್

ಕ್ರೌನ್ ಸಿನಿಮಾ 

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಚೇರಿ 

ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ 

ಮುಖ್ಯ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ 

ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ 

ಡಿ. ವೈಕೋಂ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಶೀರ್ ರಸ್ತೆ 

ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಟೌನ್ಹಾಲ್ 

ಪಟ್ಟಲ ಪಳ್ಳಿ (ಮಸೀದಿ) 

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ 

ಕಾಂಟ್ರಸ್ಟ್ (ಇತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಿದ್ಂಡ್) 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ


&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>4sbmggrml6io1f2asr5nnurknz3x64r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365796</id>
      <parentid>365667</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ChiK ಪುಟೊ [[ಮನಂಚಿರ]] ನ್ ಪುಟೊ [[ಕರಡು:ಮನಂಚಿರ]] ಕ್ ರೀಡೈರೆಕ್ಟ್ ಕೊರಂದೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್: [[:en:WP:DRAFTIFY|Not ready]] for mainspace, incubate in draftspace. Reason/s: poor translation, machine-generated</comment>
      <origin>365667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12549" sha1="4sbmggrml6io1f2asr5nnurknz3x64r" xml:space="preserve">{{Not Tulu|listed=yes|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
{{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
[[ಫೈಲ್:Mananachira_Pond_Gardens,_Kozhikode2.jpg|thumb|Mananachira Pond Gardens, Kozhikode2]]
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಸಿಹಿನೀರ್ದ ಕೊಳ ಮನಂಚಿರಾ. ಈ ಕೊಳ 3.49 ಎಕ್ರೆ (14,120 m2) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಆಕಾರೊಡು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬುಲೆತ ನೀರ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬರ್ಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/destination/mananchira-square-kozhikode/273/&lt;/ref&gt;

== ಚರಿತ್ರೆ ==
[[ಫೈಲ್:Sculpture_of_Jacek_Tylicki.jpg|thumb|Sculpture of Jacek Tylicki]]
ಸುಮಾರ್ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಜಿಕೋಡೆದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಆಯಿನ ಜಮೊರಿನ್ ಮನ ವಿಕ್ರಮೆರ್ ಮನಂಚಿರಾನ್ ಸ್ನಾನದ ಕೊಳೊ ಆದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೊಳೊನು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪಡೆಯಿನ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ನ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಅರಮನೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೈಸೂರು ಅರಸೆರಾಯಿನ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನ ಕಾಲೊಡು, ಸಯ್ಯದ್ ಜಿಫ್ರಿಗ್ ಉಡುಗೊರೆ ಆದ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್ ದ ಮೂಲೊ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಾದ ಉಂಡು&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/video-gallery/lightshow-mananchira-square/&lt;/ref&gt;

೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್, ಕೊಝಿಕೋಡೆದ ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿ ಈ ಕೊಳೊನು ಕುಡಿಯೆರೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾನ, ತೊಳೆಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್ಂಡ್—ಉಂದು ತೀರ್ಪು ಅಪಗಡ್ದ್ ಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಕೆರೆ ಕೊಝಿಕೋಡೆಗ್ ಪರಿಯೆರೆ ನೀರ್ ದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಆದುಂಡು, ಆಂಡ ಉಂದು ಪುರಸಭೆದ ಕಸ, ದೇಶೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಬೊಕ್ಕ ಸಮೀಪದ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ಮಾಲಿನ್ಯೊಗು ಒಳಗಾಪುಂಡು. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ವಾಟರ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು 2000ಡ್ ನೀರ್ ದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಡ್ ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿಡ್ ಕೊಳ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಕಲುಷಿತ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷಾರೀಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್

== ಪೊಸ ಉದ್ಯಾನವನ ==
ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ, ಕೆರೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ೧೯೯೪ಡ್ ತೆರೆಯೆರ್. ದುಂಬು ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕೊನು ಮನಂಚಿರಾ ಮೈದಾನಂ (ಆಟದ ಮೈದಾನ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಗ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು. ಕೆಲವು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ನಡಪಾಯೆರ್. ಮನಂಚಿರ ಮೈದಾನೊಡು ಮನಂಚಿರ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ವಿಲಕ್ಕು ಪನ್ಪುನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಲನಕ್ಲಾ ಪುಗರ್ತೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್. ಅಪಗದ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೀ ಅಮಿತಾಭ್ ಕಾಂತ್ ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಮನಾಂಚಿರಾ ಮೈದಾನಂ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮನಾಂಚಿರಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅಕುಲು ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ರಡ್ಡ್ ರಸ್ತೆಲೆನ್ ಮುಚ್ಚಿದ್. ಮನಂಚಿರಾ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ವಿಲಕ್ಕು (ಪ್ರತಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಡ್ ನಡಪುನ ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭ) ನಡಪಾಯೆರೆ ಜಾಗೆನ್ ಮುತಾಲಕುಲಂ ಮೈದಾನಂ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ (ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ / ಮೈದಾನಂ ದ ಸಮೀಪದ ಒಂಜಿ ಮೈದಾನ, ಉಂದೆನ್ ಮುತಲಕ್ಕುಲಂ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕೊಳೊನು ತುಂಬುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್).&lt;ref&gt;https://www.tourmyindia.com/states/kerala/mananchira-square-kozhikode.html&lt;/ref&gt;

== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲು ==
ಮನಾಂಚಿರಾ ಚೌಕೊನು ಒವ್ವೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅತ್ತಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಜೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಿಯಮೊನುಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಲು ದೀತೆರ್, ಆಂಡ ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಉಂದೆನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಗು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಒಳಗೆ ಧೋತಿ ಧರಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಬರವುದಕುಲೆನ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲುದ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಲ್ಲ. ಉದ್ಯಾನವನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ರಡ್ಡ್ ಗಂಟೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆರೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶ ಉಚಿತ. ಪತ್ತಾಲ ಪಳ್ಳಿ, ಮಿತ್ತಾಯಿ ತೇರುವು ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆದ ಜಾಗೆಲು ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು. ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಲಾ ಉದ್ಯಾನವನೊಗು ಪಕ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಕ್ರೌನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಲಯಾಳಿ ಅತ್ತ್ ನ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನೊಡು 250 ಪೊರ್ಲುದ ದೀಪೊಲೆನ ಕಂಬೊಲು, ಒಂಜಿ ಕೃತಕ ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಗಾಳಿದ ರಂಗಮಂದಿರ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಡು ಮಲಯಾಳಂ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹ ಉಂಡು

== ಮುತ್ತಲಕ್ಕುಲಂ ==
ಮನಂಚಿರ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಗು ಮುತ್ತಲಕ್ಕುಲಂ ಪನ್ಪೆರ್. ಮುತಲಕ್ಕುಲಂ ಪಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆ ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಗೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಲಾಂಡ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ವೃತ್ತಿಪರೆರ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಟೂರಿಂಗ್ ಬುಕ್ಸ್ಟಾಲ್ (ಟಿಬಿಎಸ್) ಮಹಿಳಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಹ್ಮದಿಯ ಮಸೀದಿ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಪಲಾಯಂ ಜುಮಾ ಮಸೀದಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಪಲಾಯಂ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಲಾ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಪಲಾಯಂ ಜಂಕ್ಷನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು ಉಂದು ಕಾಲಿಕಟ್ ನಗರೊದ ಸುರುತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

== ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ ==
[[ಫೈಲ್:Mananchira_maithanam_1.JPG|thumb|Mananchira maithanam 1]]
[[ಫೈಲ್:Pathummayude_Aadu.jpg|thumb|Pathummayude Aadu]]
ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೊಜಿಕೋಡ್]] ನ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಉದ್ಯಾನವನ. ಮನಂಚಿರಾಗ್ ಪಕ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈತಾನ್ ನ್ ಮರಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಸ್ಯೊಲು, ಒಂಜಿ ಕೃತಕ ಗುಡ್ಡೆ, ಪೊದೆಕುಲು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಗಾಳಿದ ರಂಗಮಂದಿರ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸಂಗೀತ ಫೌಂಟೇನ್ ದ ಅಕಾಡಿಯಾ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಮನಾಂಚಿರಾ ಚೌಕೊಗು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮನಾಂಚಿರಾ ಕೆರೆತ ಪುದರ್ ಉಂಡು, ಅಯಿತ ಸುತ್ತಲ ಉಂದು ನಗರದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಮನಾ-ವೇದನ್ ಚಿರಾ (ಕೊಳ) ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಕೊಜಿಕೋಡೆ ರಾಜ್ಯೊದ ದುಂಬುದ ಅರಸು ಮಹಾದೇವನ್ ಸಮೂತಿರಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಉಂದೆಕ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮನ-ಅನ್-ಚಿರಾ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್. 100 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ವಳಿಯಂಗಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಡಲತೀರದ ಪ್ರದೇಶ ಕೊಜಿಕೋಡೆ ನಗರೊದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೦ ದಶಕೊಡು ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಮನಾಂಚಿರಾ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬದಲಾಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೦ ದಶಕೊಡು ಮವೂರ್ ರಸ್ತೆ ಆಕರ್ಷಣೆದ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್. ೨೦೧೦ಡ್, ತೊಂಡಾಯಡ್ ಬೈಪಾಸ್ ಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ರಸ್ತೆಡ್ ಪಲಾಜಿ ಒಂಜಿ ಜೀವಂತ ರಾತ್ರಿ ಜೀವನೊಡು ಪೊಸ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. 

== ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತುಲು ==
ಎಲ್ ಐ ಸಿ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿ 

ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪತ್ರಿಕೆದ ಕಛೇರಿ 

ಕೋರ್ಟ್ ರಸ್ತೆ 

ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್ 

ಎಸ್.ಎಂ ಬೀದಿ 

ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಟವರ್

ಕ್ರೌನ್ ಸಿನಿಮಾ 

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಚೇರಿ 

ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ 

ಮುಖ್ಯ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ 

ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ 

ಡಿ. ವೈಕೋಂ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಶೀರ್ ರಸ್ತೆ 

ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಟೌನ್ಹಾಲ್ 

ಪಟ್ಟಲ ಪಳ್ಳಿ (ಮಸೀದಿ) 

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ 

ಕಾಂಟ್ರಸ್ಟ್ (ಇತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಿದ್ಂಡ್) 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ


&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>4sbmggrml6io1f2asr5nnurknz3x64r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365798</id>
      <parentid>365796</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>[[:en:WP:AFC|AFC]] draft</comment>
      <origin>365798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12650" sha1="gi46b91bw39wuxb42ggvtodw5fxvroj" xml:space="preserve">{{Draft article|nomove=yes}}
{{Not Tulu|listed=yes|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
{{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
[[ಫೈಲ್:Mananachira_Pond_Gardens,_Kozhikode2.jpg|thumb|Mananachira Pond Gardens, Kozhikode2]]
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಸಿಹಿನೀರ್ದ ಕೊಳ ಮನಂಚಿರಾ. ಈ ಕೊಳ 3.49 ಎಕ್ರೆ (14,120 m2) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಆಕಾರೊಡು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬುಲೆತ ನೀರ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬರ್ಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/destination/mananchira-square-kozhikode/273/&lt;/ref&gt;

== ಚರಿತ್ರೆ ==
[[ಫೈಲ್:Sculpture_of_Jacek_Tylicki.jpg|thumb|Sculpture of Jacek Tylicki]]
ಸುಮಾರ್ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಜಿಕೋಡೆದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಆಯಿನ ಜಮೊರಿನ್ ಮನ ವಿಕ್ರಮೆರ್ ಮನಂಚಿರಾನ್ ಸ್ನಾನದ ಕೊಳೊ ಆದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೊಳೊನು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪಡೆಯಿನ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ನ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಅರಮನೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೈಸೂರು ಅರಸೆರಾಯಿನ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನ ಕಾಲೊಡು, ಸಯ್ಯದ್ ಜಿಫ್ರಿಗ್ ಉಡುಗೊರೆ ಆದ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್ ದ ಮೂಲೊ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಾದ ಉಂಡು&lt;ref&gt;https://www.keralatourism.org/video-gallery/lightshow-mananchira-square/&lt;/ref&gt;

೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್, ಕೊಝಿಕೋಡೆದ ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿ ಈ ಕೊಳೊನು ಕುಡಿಯೆರೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸ್ನಾನ, ತೊಳೆಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್ಂಡ್—ಉಂದು ತೀರ್ಪು ಅಪಗಡ್ದ್ ಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಕೆರೆ ಕೊಝಿಕೋಡೆಗ್ ಪರಿಯೆರೆ ನೀರ್ ದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಆದುಂಡು, ಆಂಡ ಉಂದು ಪುರಸಭೆದ ಕಸ, ದೇಶೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಬೊಕ್ಕ ಸಮೀಪದ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ಮಾಲಿನ್ಯೊಗು ಒಳಗಾಪುಂಡು. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ವಾಟರ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು 2000ಡ್ ನೀರ್ ದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಡ್ ಮುಂಗಾರು ಋತುವಿಡ್ ಕೊಳ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಕಲುಷಿತ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷಾರೀಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್

== ಪೊಸ ಉದ್ಯಾನವನ ==
ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ, ಕೆರೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ೧೯೯೪ಡ್ ತೆರೆಯೆರ್. ದುಂಬು ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕೊನು ಮನಂಚಿರಾ ಮೈದಾನಂ (ಆಟದ ಮೈದಾನ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಗ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು. ಕೆಲವು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ನಡಪಾಯೆರ್. ಮನಂಚಿರ ಮೈದಾನೊಡು ಮನಂಚಿರ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ವಿಲಕ್ಕು ಪನ್ಪುನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಲನಕ್ಲಾ ಪುಗರ್ತೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್. ಅಪಗದ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೀ ಅಮಿತಾಭ್ ಕಾಂತ್ ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಮನಾಂಚಿರಾ ಮೈದಾನಂ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮನಾಂಚಿರಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅಕುಲು ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ರಡ್ಡ್ ರಸ್ತೆಲೆನ್ ಮುಚ್ಚಿದ್. ಮನಂಚಿರಾ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ವಿಲಕ್ಕು (ಪ್ರತಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಡ್ ನಡಪುನ ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭ) ನಡಪಾಯೆರೆ ಜಾಗೆನ್ ಮುತಾಲಕುಲಂ ಮೈದಾನಂ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ (ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ / ಮೈದಾನಂ ದ ಸಮೀಪದ ಒಂಜಿ ಮೈದಾನ, ಉಂದೆನ್ ಮುತಲಕ್ಕುಲಂ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕೊಳೊನು ತುಂಬುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್).&lt;ref&gt;https://www.tourmyindia.com/states/kerala/mananchira-square-kozhikode.html&lt;/ref&gt;

== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲು ==
ಮನಾಂಚಿರಾ ಚೌಕೊನು ಒವ್ವೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅತ್ತಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಜೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಿಯಮೊನುಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಲು ದೀತೆರ್, ಆಂಡ ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಉಂದೆನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಗು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಒಳಗೆ ಧೋತಿ ಧರಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಬರವುದಕುಲೆನ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲುದ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಲ್ಲ. ಉದ್ಯಾನವನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ರಡ್ಡ್ ಗಂಟೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆರೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶ ಉಚಿತ. ಪತ್ತಾಲ ಪಳ್ಳಿ, ಮಿತ್ತಾಯಿ ತೇರುವು ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆದ ಜಾಗೆಲು ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು. ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಲಾ ಉದ್ಯಾನವನೊಗು ಪಕ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಕ್ರೌನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಲಯಾಳಿ ಅತ್ತ್ ನ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನೊಡು 250 ಪೊರ್ಲುದ ದೀಪೊಲೆನ ಕಂಬೊಲು, ಒಂಜಿ ಕೃತಕ ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಗಾಳಿದ ರಂಗಮಂದಿರ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಡು ಮಲಯಾಳಂ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹ ಉಂಡು

== ಮುತ್ತಲಕ್ಕುಲಂ ==
ಮನಂಚಿರ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಗು ಮುತ್ತಲಕ್ಕುಲಂ ಪನ್ಪೆರ್. ಮುತಲಕ್ಕುಲಂ ಪಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆ ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಗೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಲಾಂಡ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ವೃತ್ತಿಪರೆರ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಟೂರಿಂಗ್ ಬುಕ್ಸ್ಟಾಲ್ (ಟಿಬಿಎಸ್) ಮಹಿಳಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಹ್ಮದಿಯ ಮಸೀದಿ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಪಲಾಯಂ ಜುಮಾ ಮಸೀದಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಪಲಾಯಂ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಲಾ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಪಲಾಯಂ ಜಂಕ್ಷನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು ಉಂದು ಕಾಲಿಕಟ್ ನಗರೊದ ಸುರುತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

== ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ ==
[[ಫೈಲ್:Mananchira_maithanam_1.JPG|thumb|Mananchira maithanam 1]]
[[ಫೈಲ್:Pathummayude_Aadu.jpg|thumb|Pathummayude Aadu]]
ಮನಂಚಿರಾ ಚೌಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೊಜಿಕೋಡ್]] ನ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಉದ್ಯಾನವನ. ಮನಂಚಿರಾಗ್ ಪಕ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈತಾನ್ ನ್ ಮರಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಸ್ಯೊಲು, ಒಂಜಿ ಕೃತಕ ಗುಡ್ಡೆ, ಪೊದೆಕುಲು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಗಾಳಿದ ರಂಗಮಂದಿರ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸಂಗೀತ ಫೌಂಟೇನ್ ದ ಅಕಾಡಿಯಾ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಮನಾಂಚಿರಾ ಚೌಕೊಗು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮನಾಂಚಿರಾ ಕೆರೆತ ಪುದರ್ ಉಂಡು, ಅಯಿತ ಸುತ್ತಲ ಉಂದು ನಗರದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಮನಾ-ವೇದನ್ ಚಿರಾ (ಕೊಳ) ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಕೊಜಿಕೋಡೆ ರಾಜ್ಯೊದ ದುಂಬುದ ಅರಸು ಮಹಾದೇವನ್ ಸಮೂತಿರಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಉಂದೆಕ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮನ-ಅನ್-ಚಿರಾ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್. 100 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ವಳಿಯಂಗಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಡಲತೀರದ ಪ್ರದೇಶ ಕೊಜಿಕೋಡೆ ನಗರೊದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೦ ದಶಕೊಡು ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಮನಾಂಚಿರಾ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬದಲಾಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೦ ದಶಕೊಡು ಮವೂರ್ ರಸ್ತೆ ಆಕರ್ಷಣೆದ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್. ೨೦೧೦ಡ್, ತೊಂಡಾಯಡ್ ಬೈಪಾಸ್ ಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ರಸ್ತೆಡ್ ಪಲಾಜಿ ಒಂಜಿ ಜೀವಂತ ರಾತ್ರಿ ಜೀವನೊಡು ಪೊಸ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. 

== ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತುಲು ==
ಎಲ್ ಐ ಸಿ ವಿಭಾಗೀಯ ಕಚೇರಿ 

ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪತ್ರಿಕೆದ ಕಛೇರಿ 

ಕೋರ್ಟ್ ರಸ್ತೆ 

ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್ 

ಎಸ್.ಎಂ ಬೀದಿ 

ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಟವರ್

ಕ್ರೌನ್ ಸಿನಿಮಾ 

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಚೇರಿ 

ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ 

ಮುಖ್ಯ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ 

ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ 

ಡಿ. ವೈಕೋಂ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಶೀರ್ ರಸ್ತೆ 

ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಟೌನ್ಹಾಲ್ 

ಪಟ್ಟಲ ಪಳ್ಳಿ (ಮಸೀದಿ) 

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ 

ಕಾಂಟ್ರಸ್ಟ್ (ಇತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಿದ್ಂಡ್) 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ


&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]&lt;/nowiki&gt;
{{Drafts moved from mainspace|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}</text>
      <sha1>gi46b91bw39wuxb42ggvtodw5fxvroj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಡಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27868</id>
    <revision>
      <id>365674</id>
      <parentid>365413</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T23:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100470" sha1="s0w4a02l0fugnkglra92zk8amlcyc5w" xml:space="preserve">{{Short description|2011 film by Salim Ahamed}}
{{Use dmy dates|date=April 2019}}
{{Infobox film
| name           = ಆದಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು
| image          = AdaminteMakanAbu.JPG
| caption        = Theatrical release poster
| director       =  ಸಲೀಂ ಅಹಮದ್
| producer       =  ಸಲೀಂ ಅಹಮದ್
| writer         =  ಸಲೀಂ ಅಹಮದ್
| screenplay     = 
| story          = 
| based_on       = &lt;!-- {{based on|title of the original work|writer of the original work}} --&gt;
| starring       = 
ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್&lt;br /&gt;ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್
| music          = ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್

  
ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಕಪಲ್ಲಿ
| cinematography = ಮಧು ಅಂಬಾಟ್
| editing        = ವಿಜಯ್ ಶಂಕರ್
| studio         = ಅಲೆನ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾ
| distributor    = ಕಲಾಸಂಘಂ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released       = {{ 24 June 2011&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/194880/ |title=ആദാമിന്റെ മകന്‍ അബു 24ന് |language=ml |date=21 June 2011 |work=[[Mathrubhumi]] |access-date=24 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110625073205/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/194880/ |archive-date=25 June 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
| runtime        = 101 ನಿಮಿಷಗಳು
| country        = ಭಾರತ
| language       = ಮಲಯಾಳಂ
| budget         = {{INR}}1.5 [[crore]]&lt;ref name=&quot;Distribution&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/small-budget-adaminte-makan-set-big-release-017 |author=Sreenivasa Raghavan |title=Small-budget Adaminte Makan... set for big release |date=21 May 2011 |work=Deccan Chronicle |location=India |access-date=25 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524045253/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/small-budget-adaminte-makan-set-big-release-017 |archive-date=24 May 2011 }}&lt;/ref&gt;
| gross          = 
}}

'''ಅಡಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು''' (ಅನುವಾದ: ಅಬು, ಆಡಮ್ ನ ಮಗೆ) 2011 ರ ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರ. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಬರವು, ನಿರ್ದೇಶನ ಬೊಕ್ಕ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್. ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು, ಮುಕೇಶ್, ಕಾಲಭವನ ಮಾಣಿ, ಸೂರಜ್ ವೆಂಜರಾಮೂಡು ಬೊಕ್ಕ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಧು ಅಂಬತ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Oscar Shortlist&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2012/20120118.html |title=9 Foreign Language Films Vie for Oscar |access-date=19 January 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120518164323/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2012/20120118.html |archive-date=18 May 2012  }}&lt;/ref&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಅಬು (ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್) ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಬಡ ಅಟ್ಟರ್ (ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ) ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುನ ಕತೆ ಉಂಡು. ಜೀವನೊಡು ಅರೆನ ಒಂಜೇ ಮಲ್ಲ ಆಸೆ ಪಂಡ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನವು. ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನ ಕನೊನು ನನಲಾತ್ ಸತ್ಯ ಆಯೆರೆ ಅಬು ಕಷ್ಟೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ಸುಮಾರ್ ಒಂಜಿ ದಶಕೊಗು ದುಂಬು ಸುರು ಆಂಡ್. ಡಿಜಿಟಲ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನ್ ಬಳಸದ್ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಅವಧಿಡ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೨೦೧೦ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ತ್ರಿಶೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸ್ಥಳೊಲು.

ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಜೂನ್ ೨೪, ೨೦೧೧ಡ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಮಸ್ತ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಕತೆ, ನಿರ್ದೇಶನ, ಅಭಿನಯ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊಗು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article2659157.ece &quot;‘Adaminte Makan Abu' to be remade in Hindi&quot;]. ''[[The Hindu]]''. 25 November 2011. Retrieved 2 December 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130608083504/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-19/news-interviews/30297338_1_big-screen-special-screening-short-films &quot;Everybody is becoming a critic today: Nikhil Advani&quot;]. ''[[The Times of India]]''. 19 October 2011. Retrieved 11 November 2011.&lt;/ref&gt;

'''ಈ ಸಿನಿಮಾ ನಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು:'''

* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾ
* ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ — ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ — ಮಧು ಅಂಬತ್
* ಎಡ್ಡೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ

'''ಅತ್ತಂದೆ, ಈ ಸಿನಿಮಾ ನಾಲ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು:'''

* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾ
* ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ — ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ
* ಎಡ್ಡೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ

ಅಡಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ 2011 ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆದ ಚಿತ್ರೊಗು ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ ಆದ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊನು ಅಂತಿಮ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್.

== ಕಥಾವಸ್ತು ==
ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮ ಪಂಡ ಕೇರಳದ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಒರಿ ಹಿರಿಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜೋಡಿ. ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನೊಡು ಮಲ್ಲ ಆಸೆ ಪಂಡ ಮೆಕ್ಕಾಗ್ ಪೋದು ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನವು. ಈ ಕನೊನು ನನಲಾತ್ ನಡಪಾಯೆರೆ ಜೀವನದ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಲಾ ತ್ಯಾಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದುಡ್ಡುನ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಬು ಮೆಕ್ಕಾಗ್ ಪೋಪಿನ ಕನಸ್ ಗ್ ದುಡ್ಡುನ್ ಮಸ್ತ್ ಮಿತವ್ಯಯೊಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಗಲ್ಫ್ ಅಲೆತ ಭಾಗವಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಮಗೆ ಸತ್ತರ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯೊಗು ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್. ಆಂಡ ಆರ್ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಬಹುತೇಕ ಮದತೆರ್. ಏಳ್ ವರ್ಸೊದ ಜೋಡಿ, ಆ ವರ್ಷ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ದುಡ್ಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

ಅಬು ಅತ್ತಾರ್ (ಪುಷ್ಪೊಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ), ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅನಗತ್ಯ ಉನಾನಿ ಮರ್ದ್ ಲೆನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಐಶುಮ್ಮ ಜಾನುವಾರು ಬೊಕ್ಕ ಕೋರಿಲೆನ್ ಸಾಕಾದ್ ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯೊಗು ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಕಂಡನಿಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನೊನು ಸಾಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಬು, ಆರ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸ್ತುಲೆನಲೆಕನೆ, ತ್ವರಿತವಾದ್ ಬದಲಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ಆಧುನಿಕ ಲೋಕೊಡು ಪಿರಾಕ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾದ್ ತೋಜುಂಡು.

ಒರಿ ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕೆರ್, ಅಬುನ ಒರಿ ಸ್ನೇಹಿತೆ, ಅಬುನ ಅಗತ್ಯೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಅರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬರ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಚಾ ಅಂಗಡಿದ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಆಯಿನ ಹೈದರ್, ಅಬುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗ್ ಸಹಾನುಭೂತಿ ತೋಜಾವೆರ್. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ‘ಉಸ್ತಾದ್’ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಾತ್ರ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಒರಿ ನಿಗೂಢ ಸಾಧು ಅಬುಗು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಲಹೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.

ಅಬುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಂದು, ಅಬುನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊಂದು, ಮಸ್ತ್ ಎಡ್ಡೆ ಉದ್ದೇಶದ ಜನಕುಲು ಅರೆಗ್ ದುಡ್ಡು ಸಾಲ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಫರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಅಬು ಏರೆಡಲಾ ದುಡ್ಡು ಸಾಲ ದೆತೊನೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತಿನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಚರಣೆಲೆಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದುಂಡು.

ಅಬು ಮಲ್ಲೆ ಆನಗ, ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನ ತುರ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಹತಾಶೆ ಏರುಂಡು. ಅಕೇರಿಗ್, ಬೇಜಾರು ಬೊಕ್ಕ ಬೇಜಾರುಡ್ದ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಇಲ್ಲದ ಎದುರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಜಾಕ್ ಫ್ರೂಟ್ ಮರನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಒರಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಅಬುಗು ಯಾತ್ರೆಗ್ ಬೋಡಾಪಿನ ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ದೆತೊನೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸುರುಟು, ಒರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಬುನ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿನ್ ಖಂಡಿಸರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಅಯನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಂಚ ದೆತೊನುನ ಬುಕ್ಕೊ, ಅಬುಗು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆ.

ದಂಪತಿಲು ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆದ ತಯಾರಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ನಡಪಾವುನ ಹಜ್ ತಯಾರಿ ತರಗತಿಲೆಗ್ ಹಾಜರಾತಿನವು, ಮೆನಿಂಗೊಕಾಕಲ್ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ಗ್ ಲಸಿಕೆ ಪಾಡುನವು, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಸ ಇಹ್ರಾಮ್ ಬಟ್ಟೆಲೆನ್ ಕೊಂಡೊನುನವು ಉಂದೆಟ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು.

ಹಜ್ ಗ್ ಪೋಪಿನ ದುಂಬು, ಅಬು ತನ್ನ ಪಿರಾಕ್ದ ಸಾಲೊಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೊರ್ಪೆ. ದುಂಬು ಜಗಳ ಆಯಿನ ತನ್ನ ಪಿರಾಕ್ದ ನೆರೆಕರೆತ ಸುಲೈಮಾನ್ ಗ್ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರೆರೆ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಮೈಲ್ ದೂರೊಗು ಪೋಪೆರ್.

ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್ ರೆಡಿ ಆತ್ಂಡ್. ಪ್ರಯಾಣದ ಸುರುತ ಬಿಂದು ಆಯಿನ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಬಸ್ ಸವಾರಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ, ಅಬುನ ಜಾಕ್ ಫ್ರೂಟ್ ಮರನ್ ಕೊಂಡುನ ಕಟ್ಟೆದ ಮಾಲೀಕೆರ್, ಮರಕ್ ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ನಗ, ಮರತ ಕಾಂಡ ಕೊಳೆತ ಬೊಕ್ಕ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಆದುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅಬುನ ಉದ್ದೇಶ ಎಡ್ಡೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಆರ್ ದುಡ್ಡುನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಆಂಡ ಅಬು ದುಡ್ಡುನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಉಂದು ಹಲಾಲ್ ಅತ್ತ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನಗ ಅಲ್ಲಾಹ್ ಗ್ ಕೋಪ ಬರ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಹಜ್ ದ ಕನ ನಿಜ ಆಪುಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆನಗ, ಅಬುಗು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ವಿಷಯ ತೆರಿಯುಂಡು. ಮರಕ್ಲಾ ಜೀವ ಉಂಡು; ಅರೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಎದುರುದ ಮರನ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ದೀನಗ ಅಯಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಜೀವಿಲು ಸೈತ್ ಂಡ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅನಿಸವುಂಡು. ಅಬು ತನ್ನನ್ ಹಜ್ಜ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಆದುಪ್ಪೊಲಿ ಪಂದ್ ಅಬು ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಹಜ್ ದ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಅಬು ತನ್ನ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಐಶುಮ್ಮಗ್ ಪನ್ಪೆರ್, &quot;ಮುಕ್ಲೆ ವರ್ಷ ಪೋವೊಡು.&quot; ಅಪಗ ಆರ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಜಾಕ್ ಫ್ರೂಟ್ ಮರನ್ ನಡ್ಪೆರ್. ಹಜ್ ಸುರು ಆಪಿನ ಅದೇ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಬು ಮಸೀದಿಗ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೋಪಿನೆಟ್ ಚಿತ್ರ ಮುಗಿಪುಂಡು.

== ಪಾತ್ರವರ್ಗ ==
* ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ — ಅಬು&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-20/chennai/29564006_1_haj-pilgrimage-malayalam-film-first-film|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105144447/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-20/chennai/29564006_1_haj-pilgrimage-malayalam-film-first-film|url-status=dead|archive-date=5 November 2012|author=T. Ramavarman |title=Debut director makes a mark |date=19 May 2011|location=India|work=[[The Times of India]]|access-date=25 May 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mangalam report&quot;&gt;{{cite news|url=http://mangalam.com/index.php?page=detail&amp;nid=430322&amp;lang=malayala |title=കാല്‍പ്പനികതയുടെ കൈയൊപ്പ്‌|language=ml|author=K. Sujith|work=[[Mangalam]] |date=29 May 2011|access-date=8 June 2011}}&lt;/ref&gt;
* ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ — ಐಶುಮ್ಮಾ
* ಆದರ್ಶ್ ಆಂಟೋ — ಸತ್ತಾರ್
* ಮುಕೇಶ್ — ಅಶ್ರಫ್
* ಕಲಾಭವನ್ ಮಣಿ — ಜಾನ್ಸನ್
* ತಂಪಿ ಆಂಟನಿ — ಉಸ್ತಾದ್
* ಸುರಾಜ್ ವೆಂಜಾರಮೂಡು — ಹೈದರ್
* ನೆಡುಮೂಡಿ ವೇಣು — ಗೋವಿಂದನ್ ಮಾಸ್ಟರ್
* ಟಿ. ಎಸ್. ರಾಜು — ಮಾಲಿಯೆಕ್ಕಲ್ ಅಸೈನಾರ್ ಹಾಜಿ
* ಜಾಫರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ — ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ
* ಶಶಿ ಕಳಿಂಗ — ಕಬೀರ್
* ಎಂ. ಆರ್. ಗೋಪಕುಮಾರ್ — ಸುಲೈಮಾನ್
* ಅಂಬಿಕಾ ಮೋಹನ್ — ನಳಿನಿ
* ನಿಶಾ ಸಾರಂಗಿ — ರಬಿಯಾ
* ಮುರಳಿ — ಅಮೀರ್
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮಯನಾಡ್ — ಕೈತಿ
* ವಿನೋದ್ ಕೋವೂರ್ — ಮೊಯ್ದೀನ್
* ಶಶಿಧರನ್ ಮಟ್ಟನ್ನೂರ್ — ಮಮ್ಮುಂಜಿ&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://mangalam.com/index.php?page=detail&amp;nid=427762&amp;lang=malayalam|title=ചില്ലറ മാത്രം വാങ്ങി അഭിനയിച്ചു|language=ml|date=22 May 2011|work=[[Mangalam]]|access-date=25 May 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.madhyamam.com/news/79551/110520|title=അബുവിന്റെ പെട്ടി സലിംകുമാറിന്റെ പ്രതിഫലം|language=ml|date=20 May 2011|work=[[Madhyamam]]|access-date=26 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110602230925/http://madhyamam.com/news/79551/110520|archive-date=2 June 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಉತ್ಪಾದನೆ ==
'''ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್'''

ಆಡಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರ. ಆ ಕತೆ ಅರೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ಪತ್ತ್ ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Creation is often traumatic&quot;&gt;{{cite news|url=http://newindianexpress.com/entertainment/interviews/article444004.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304095715/http://www.newindianexpress.com/entertainment/interviews/article444004.ece |url-status=dead |archive-date=4 March 2016 |title=Creation is often traumatic|author=Shankaran Malini|date=23 June 2011|work=The New Indian Express |location=India|access-date=13 November 2011}}&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ಸುಮಾರ್ ಒಂಜಿ ದಶಕೊಗು ದುಂಬು ಸುರು ಆಂಡ್. ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸುರುತ ಪಾತ್ರ, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕತೆ ಅರೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. 2000 ದಶಕದ ಸುರುಟು ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿತ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಹ್ಮದ್ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ಕನಸ್ ತೋಜಾಯೆರ್. ಆಂಡ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಷ್ಟ ಆಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಆರ್ ಕೇಂಡಿನ ಕತೆಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ತೂಯಿನ ಜನಕುಲು ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬುಗು ಕತೆತ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಬುಳೆಪಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.keralamax.com/movies/aadaaminte-makan-abu-salim-kumar-to-do-the-lead-role-in-the-film/ |title=Adaminte Makan Abu – Salim Kumar to do the lead role in the film! |date=3 November 2010 |publisher=Keralmax.com |access-date=30 May 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120404174434/http://keralamax.com/movies/aadaaminte-makan-abu-salim-kumar-to-do-the-lead-role-in-the-film/ |archive-date=4 April 2012 }}&lt;/ref&gt; ತ್ರಿಶೂರುದ ಅಥಾನಿಡ್ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸೆಟ್ ನ್ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಜ್ಯೋತಿಶ್ {{INRConvert|2|l|1|nolink=yes}} ದ ಶೂಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753765&amp;contentId=9362000&amp;tabId=11|title=ആദാമിന്റെ വീടൊരുക്കിയ ആനന്ദത്തോടെ ജ്യോതിഷ് |language=ml|date=21 May 2011|work=[[Malayala Manorama]]|access-date=25 May 2011}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲು ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮ ನಿಜ ಜೀವನೊಡು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಜೋಡಿಡ್ದ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಿನವು. ಜೆಡ್ಡಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡು ಕುಟುಂಬೊಗು ಕನತಿನ ಉಡುಗೊರೆಲೆಡ್ದ್ ಉಂಡಾತಿನ ಅತಿಯಾದ ಸಾಮಾನುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನಗ, ಅಹ್ಮದ್ ಉಮ್ರಾ ಯಾತ್ರೆಡ್ದ್ ವಾಪಸ್ ಬರ್ಪಿನ ಒರಿ ಹಿರಿಯ ಜೋಡಿನ್ ತೂಯೆರ್. ಅಕುಲು ಬಾರಿ ಸರಳ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಆಸೆಡ್ ದುಡ್ಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಅಕುಲು ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಭಯೊಡು ಅಕುಲು ಅಕೇರಿಗ್ ಉಮ್ರಾ ಯಾತ್ರೆಡ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news|language=ml |work=[[Mathrubhumi]] |date=20 May 2011 |access-date=8 December 2011 |title=മലയാളത്തിലെ നേട്ടം ആവേശകരം- മധു അമ്പാട്ട് |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/945720/2011-05-20/entertainment |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012052744/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/945720/2011-05-20/entertainment |archive-date=12 October 2013 }}&lt;/ref&gt;

ಅಹ್ಮದ್ ಜೋಡಿನ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ವಿಮಾನ ಸಮಸ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಹೋಟೆಲ್ ವಸತಿಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುನಗ, ಅಹ್ಮದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಮನೋಭಾವ, ಜೀವನದ ಅನುಭವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸದ್ಗುಣೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ತೆರಿನಕುಲು.

ಅಹ್ಮದ್ ನ ಊರು ಅಬುಟಿಕ್ಕದ ಒರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಲಾ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ಅಬುಗು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಯೆರ್. ಅಬುಟಿಕ್ಕ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಬು ಪಾತ್ರೊದಲೆಕನೆ ತೋಜುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ವರ್ತನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಹ್ಮದ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಉಮ್ರಾ ಯಾತ್ರೆಡ್ ತೂಯಿನ ಹಿರಿಯ ಜೋಕುಲೆನ ಅನುಭವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಊರುದ ಅಬುತ್ತಿಕ್ಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಪನ್ಪಿನ ಸಿನಿಮಾನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news|work=The New Indian Express |publisher=[[IBN Live]] |date=3 December 2011|time=11:14&amp;nbsp;am (IST)|location=Kochi, India|title=The glory of Mother Mary |url=http://ibnlive.in.com/news/the-glory-of-mother-mary/208266-60-122.html|archive-url=https://archive.today/20120708213346/http://ibnlive.in.com/news/the-glory-of-mother-mary/208266-60-122.html|url-status=dead|archive-date=8 July 2012|access-date=8 December 2011}}&lt;/ref&gt;

ಕಾಲೇಜಿದ ಕಾಲೊಡು, ಅಹ್ಮದ್ ಮೂಜಿ ಮೂಲ ಕತೆಕುಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಒಂಜಿ ಕೇರಳದ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್, ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿನೆ ಅಬುನ ಕತೆ. ಅಬುನ ಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಆರ್ ಅವೆನ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ ಆದ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ ಒಂಜಿ ಸಂದೇಶೊನು ಕೊರ್ದು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಅಹ್ಮದ್ ಗ್ ಅಂತಿಮ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೋಡಾಂಡ್. ಚಿತ್ರೊಗು ಒರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಹಣಕಾಸುದಾರೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೊಡು ಪನ್ಪಿನವು ಆರ್ ಎದುರಿಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲ್. ಇಂಚಿನ ಒಂಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ಚಿತ್ರೊಗು ಹಣಕಾಸು ಕೊರ್ರೆ ಏರ್ಲಾ ದುಂಬು ಬತ್ತಿಜೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ದೂರದರ್ಶನೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದು ತನ್ನ ಸಂಬಳನ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಆ ದುಡ್ಡು ಸಾಕಾಗುಜಿ.

ಅಂಚನೆ, ಆರ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇಡಿನ್ ತೂಯೆರ್. ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿ ಶಾಂಬೂ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ನ ಒರಿಯೆ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಉಂದೆಕ್ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಚಿತ್ರಕಥೆಕಾರೆ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಶ್ಯಾಂಬೂ ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇಡಿನೊಟ್ಟುಗು ಈ ಕತೆನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಕತೆತ ಬಗ್ಗೆ ದುಂಬೇ ಗೊತ್ತಿತ್ತಿನ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇಡಿ, ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್.

== ಪಾತ್ರೊಲು ==

ಚಿತ್ರೊಗು ನಟೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡೊನು ಅಂತಿಮ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಮಸ್ತ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Preview by The Hindu&quot;&gt;Jos Thomas. (1 December 2011). {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130204010059/http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2677160.ece|title=&quot;Preview: Aadaminte Makan Abu&quot;}}. ''[[The Hindu]]''. Retrieved 8 December 2011.&lt;/ref&gt;

ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತಿನಗ, ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಯಕನ ಗ್ಲಾಮರ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ನಟನೊಟ್ಟುಗು ಗಂಭೀರ ವಿಷಯೊಡು ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ಪುನ ಅಪಾಯೊನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಆಂಡ ಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮಹತ್ವೊಗು ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಅಪಾಯ ಎಲ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ಅರೆಗ್ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

ಅಹ್ಮದ್ 2010ಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನ್ ತೂದು ಅಬು ಪಾತ್ರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಹ್ಮದ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಈ ಪಾತ್ರೊಗು ಒರಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

ಕೇರಳ ಕೆಫೆ ಸಂಕಲನ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ದ ಪತ್ತ್ ಕತೆಟ್ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಮ್ಮೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರೆ ಬಲವಂತ ಆಯಿನ ಮಗೆ ಆದ್ ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನ ಗಮನಾರ್ಹ ನಟನೆಲಾ ಅಹ್ಮದ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಆಂಡ್.

ಆಂಡಲಾ, ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ಸುರುಟು ಚಿತ್ರೊನು ತನ್ನ ಭುಜೊಡು ಕರೆತೊಂದು ಪೋಪಿನ ಒರಿ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ಅಹ್ಮದ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಭರವಸೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊಗು ಅನುಭವಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕೆ ಮಧು ಅಂಬತ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತೊಗು ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಕಪ್ಪಳ್ಳಿನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರೊಗು ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಅಬು ಪಾತ್ರೊಗು ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಆರ್ ಏರ್ಲಾ ಪಾರಿತೋಷಿಕೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್.

ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತಿನ ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಹ್ಮದ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಪಂಡ ಅರೆಗ್ ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆನ ಮೋನೆದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್.

ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಕಾಲಭವನ್ ಮಣಿ, ಮುಕೇಶ್, ಸೂರಜ್ ವೆಂಜಾರಮೂಡು, ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಬೊಕ್ಕ ಜಾಫರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ಲಾ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಅಹ್ಮದ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ಪ್ರತಿಭೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರದ ಕತೆಟ್ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞೆರೆನ ಆಸಕ್ತಿಡ್ದ್ ಉಂದೆನ್ ಸಾಧಿಸೆರೆ ಸುಲಭ ಆಂಡ್.

ಮಧು ಅಂಬತ್ ಸುಮಾರ್ 12 ವರ್ಸೊದ ಅಂತರೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊಗು ಪಿರ ಬತ್ತೆರ್.

== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ==

ಮಾತಾ ನಟೆರೆನ ಮೇಕಪ್ ನ್ ಪಟ್ಟಣಂ ರಶೀದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಆರ್ ಬಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ನಕಲಿ ಗಡ್ಡ ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ನ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣೊಗು ಸರಿ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಡ್ಡುನ್ ಖರ್ಚು ಮಲ್ತ್ದ್ ಮುಂಬೈಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಸರಿಹೊಂದುನ ಗಡ್ಡನ್ ಕನತೆರ್.

ಚಿತ್ರೀಕರಣ ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ಡ್ ಸುರು ಆದ್ ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಜಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊಲೆನ್ ತ್ರಿಶೂರುದ ಅಥಾನಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಜ್ಯೋತಿಷ್, ಕೇವಲ ₹2 ಲಕ್ಷ ಖರ್ಚುಡ್ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಸೆಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.

ಅರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಡಿ-೨೧ ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್ ಬಳಸದ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆದ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕೆರ್ ಮಧು ಅಂಬತ್ ಸುರುಕು 16 ಎಂಎಂ ಫಿಲ್ಮ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜಿಸಯೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಖರ್ಚುಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಮಸ್ತ್ ಲಾಂಗ್ ಸೀನ್ ಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನೆಡ್ದಾವರ 35 ಎಂಎಂ ಫಿಲ್ಮ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ದೃಶ್ಯೊಲು ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ಏಕಾಂತತೆದ ಭಾವನೆನ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ತೋಜಾವುನ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.

ಅಂಬತ್ ಲೈಟಿಂಗ್ ಡಿಸೈನ್ ಡ್ ಲಾ ಪ್ರಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಚಿತ್ರದ ವಿಷಯೊಗು ಬೊಕ್ಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಗು ಸರಿ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಲೈಟಿಂಗ್ ಡಿಸೈನ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರ್ ₹1.5 ಕೋಟಿ ಆಂಡ್. ಚಿತ್ರೊನು ಮುಗಿಪಾಯೆರೆ, ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೀರಿಯಲ್ ಲೆಗ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬರೆಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತಿನ ಮಾತಾ ದುಡ್ಡುನ್ ಖರ್ಚು ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಆ ದುಡ್ಡು ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಾಗುಜಿ.

ಚಿತ್ರೊಗು ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ರೆ ಅತ್ತಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಏರ್ಲಾ ದುಂಬು ಬರಂದಿನಗ, ಅಹ್ಮದ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಹ್ಮದ್ ಬರೆತಿನ ಶಾಂಬೂ ಸಿನಿಮಾದ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿ. ಅಹ್ಮದ್ ನ ಒಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆರ್ ತಕ್ಷಣ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಉಂದೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ವೇಗ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕೇವಲ 31 ದಿನೊಟು ಮುಗಿಂಡ್.

ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪರೆ, ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸಕೆರ್ ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿನ್ ಪುನರ್ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯೆರೆಗ್ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಈ ಬೇಲೆನ್ ಮುಗಿತ್ಂಡ್. ಕೆಲವು ಹಿರಿಯ ತಂತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಲಾ ಏರ್ಲಾ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ಕೊರ್ದು ಚಿತ್ರೊನು ಸುಧಾರಿಸೆರೆ ದುಂಬು ಬತ್ತೆರ್. ಫಿಯಾಸ್ ಟೊಪ್ಪಿಲ್ ಚಿತ್ರದ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ನ್ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಥೀಮ್ ==

ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಧರ್ಮೊನು ಮೀರ್ದ್ ಮಾನವ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಯಾಮೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಷಯೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಚಿತ್ರೊಡು ಪ್ರಮುಖವಾದ್ ತೋಜುಂಡು.

ಅಬುಗು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ದುಂಬು ಬರ್ಪಿನ ಊರುದಕ್ಲೆನ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ಈ ಮಾನವೀಯತೆ ತೋಜುಂಡು. ಅವುಲು ಕ್ರೈಸ್ತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಾನ್ಸನ್ (ಕಾಲಭವನ ಮಾಣಿ) ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ಶಾಲೆದ ಗುರು (ನೆದುಮುಡಿ ವೇಣು) ಉಲ್ಲೆರ್.

ಒಂಜಿ ಸರಳ ಕಥಾವಸ್ತುದ ಮೂಲಕ, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಸಂದೇಶೊನುಲಾ ಕೊರ್ಪೆರ್. ನರಮಾನ್ಯನ ಪ್ರಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಜೀವಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುನ ಸಮ್ಮಂದೊನು ಇಲ್ಲದ ಎದುರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಮರ, ಪೆತ್ತದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸವೆರ್. ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ದುಡ್ಡು ಬೋಡಾಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಅಬು ಭಾರೀ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ಗಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮರನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆ.

ಮರನ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ದೀಯೆರೆ ಅಬು ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ದೂಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಮರ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜೀವಿಲೆನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನೊನು ನಾಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಅರಿವುಡ್ದ್ ಅರೆಗ್ ಭಯಾನಕ ಆಪುಂಡು. ಈ ರೀತಿಡ್ ನರಮಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಬಂಧೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ತೋಜಾವುಂಡು.

ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ನಾಟಕೀಯ ಆವೃತ್ತಿಡ್, ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್ ಅರೆನ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಅಬುಗು ದುಡ್ಡು ಕಡಪುಡುವೆ ಪಂದ್ ಕೆಲವು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಅಂಗಡಿದಾರೆರ್ ಶಂಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಈ ಉಲ್ಲೇಖೊನು ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ ಆಧುನಿಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜೊಡು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರೊದ ರೂಪೊಡು ತೋಜಾವುನ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್.

ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒರಿ ಊರುದ ಭವಿಷ್ಯ ಪನ್ಪಿನಾಯೆ ಆದ್ ತೋಜುನ ಉಸ್ತಾದ್ ನ ಪಾತ್ರೊಲಾ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬುಡ್ ಶುದ್ಧವಾದ್ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಒವ್ವೆ ಪಾತ್ರಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮನ ಒಂಜೇ ಮಗೆ ಸತ್ತರ್, ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಕೆಲವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಗುಣೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ. ಈ ಅಂಶ ಭಾರತೊಡು ನಿರಾಶ್ರಿತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕೆರ್ ಎದುರಿಸೊಂದಿಪ್ಪುನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊಗು, ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಸಿನಿಮಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಗುರುತಿಸವೊಂಡುಂಡು.

ಜಾಗತಿಕೀಕರಣೊಲಾ ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಸಮಕಾಲೀನ ಕೇರಳದ ಮಿತ್ತ್ ಜಾಗತಿಕೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ತೋಜಾವುಂಡು. ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪುರುಷೆರ್ ಉದ್ಯೋಗೊಗು ದುಬೈ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೇತೆ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶೊಲೆಗ್ ವಲಸೆ ಪೋಯೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ಕುಟುಮೊಗು ಕಾಸ್ ಕಡಪುಡುಂಡಲಾ, ಅಕ್ಲೆನ ದೈಹಿಕ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್‌ಕ್‌ಡ್ ಮಹತ್ವೊದ ಬದಲಾವಣೆಲು ಬತ್ತ್‌ಂಡ್.

ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಕತೆತ ಪಾತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನ್ ಮಸ್ತ್ ಆದರ್ಶೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಎಸ್. ಆನಂದನ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನ್ ಮಸ್ತ್ ಆದರ್ಶೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್. ಒಂಜಿ ಬಿಜಿ ಊರುದ ಎದುರುಡು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಊರು ಮಸ್ತ್ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಜನಕುಲು ಒಂಜೊಂಜಿ ಸೌಹಾರ್ದೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, 1980 ದಶಕೊಡು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೇರಳೊನು ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಮಾಜ-ಎಡ್ಡೆ ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಿಗೂಢ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆಡ್ದ್ ತುಂಬಿನ ಪರಿಸರ-ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ್ ತೋಜುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಈ ಪಾತ್ರೊಲು ಆದರ್ಶವಾದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅಂಚನೆ ಜನಕುಲು ನಿಜ ಜೀವನೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಪಂದ್ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಬುನಲೆಕನೆ ಒರಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ದಯೆ ತೋಜಾವುನ ಒರಿ ಸಮಾಜೊಡ್ದ್ ದಯೆನ್ ಬದಲ್ ಗ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆನ್ ಆರ್ ತೋಜಾವೆರ್.

== ಸಂಗೀತ ==
ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ. ಚಿತ್ರೊದ ಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ಭಾವನೆಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಸೀಮಿತವಾತ್ ಇಜ್ಜಿ, ಅವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಂಗೀತೊನು ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶೈಲಿಗ್ ಸೀಮಿತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆರ್ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-isaac-thomas-kottukapally/20110606.htm|title=Films can do without background music|author=Shobha Warrier|date=6 June 2011|publisher=[[Rediff]]|access-date=8 June 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://mangalam.com/index.php?page=detail&amp;nid=430323&amp;lang=malayalam|title=വഴിമാറിപ്പോയ പഥികന്‍|language=ml|author=Ramesh Puthiyamathom|work=[[Mangalam]]|date=29 May 2011|access-date=8 June 2011}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಚಿತ್ರ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ, ಸಂಗೀತ ಅರೇಬಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಮಾಪಕೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಹಜ್ ಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ವಿಷಯೊಲು ಪರದೆಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ಅವೆನ್ ಕಮ್ಮಿಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಸಂಗೀತೊಡು ಔಡ್, ಮಂಡೊಲಿನ್, ಸಂತೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸರೋಡ್ ಇಂಚಿನ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸಂತೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸರೋಡ್ ದ ಶಬ್ದೊಗು ಔಡ್ ದ ಶಬ್ದೊಗು ಕೆಲವು ಸಾಮ್ಯತೆ ಉಂಡು.

ತಬ್ಲಾ, ಕೊಳಲು, ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೊಲ್ಲುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡೊಲ್ಲುಲುಲಾ ಸಂಗೀತೊಡು ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.

ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತೋಜುನ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್, ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಗೀತೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಂಗೀತ ಗಳಸಂದೆ ಮಸ್ತ್ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಮೌನೊಗು ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಕೊರ್ತೆರ್ ಕೊಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ. ಮೌನೊದ ದುಂಬು ಬೊಕ್ಕ ನಂತರ ಆರೋಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಅವರೋಹಣ ಸ್ವರೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಭಾವನೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/musicAlbumDetails.do?albumOid=2257839&amp;type=FILM&amp;BV_ID=@@@|title=Adaminte Makan Abu|work=[[Malayala Manorama]]|access-date=30 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303101427/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/musicAlbumDetails.do?albumOid=2257839&amp;type=FILM&amp;BV_ID=@@@|archive-date=3 March 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಪದ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಧ್ವನಿಪಥ ==
ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ರಫೀಕ್ ಅಹ್ಮದ್ ಬರೆತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/lff/calendar/20111013 |title=Programme for Thursday 13 October |publisher=[[British Film Institute]] |date=13 October 2011 |access-date=9 November 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111105003119/http://www.bfi.org.uk/lff/calendar/20111013 |archive-date=5 November 2011 }}&lt;/ref&gt; 

'''ಧ್ವನಿಪಥೊನು ಮನೋರಮಾ ಸಂಗೀತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.'''

'''ಈ ಗಾಯಕೆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಪದ್ಯೊಲೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವರೊನು ಕೊರ್ತೆರ್:'''

* ಶಂಕರ ಮಹಾದೇವನ್
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್
* ಹರಿಹರನ್
* ಸುಜಾತಾ
* ಮಧುಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ್
* ಶ್ರೀನಿವಾಸ್

ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಆಂಡ್. ಸಿಟಿ ಜರ್ನಲ್ ದ ಟಿ. ಸುಧೀಶ್ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ತಾಗುನಂಚಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://twitchfilm.com/news/2011/10/this-years-saiff-includes-indias-oscar-entry-abu-son-of-adam.php |title=This Year's SAIFF Includes India's Oscar Entry, ABU, SON OF ADAM |author=Ben Umstead |publisher=[[Twitch Film]] |date=20 October 2011 |access-date=26 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111025194124/http://twitchfilm.com/news/2011/10/this-years-saiff-includes-indias-oscar-entry-abu-son-of-adam.php |archive-date=25 October 2011 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.saiff.org/2011/index.php?p=openingnight &quot;Opening Night&quot;]. South Asian International Film Festival. 9 November 2011. Retrieved 9 November 2011.&lt;/ref&gt;

ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ದ ಕೀರ್ತಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಂಡ್ ಚಿತ್ರದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಸರಿಯಾದ್ ಸರಿ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ಅನುಭವಿಸಯೆರ್. ಬೇತೆ ಗಾಯಕೆರ್ ಪೊರ್ಲುದ ಸಂಗೀತ ಕೊರ್ನಗ, &quot;ಮಕ್ಕಾ ಮದೀನಾ&quot; ಪನ್ಪಿನ ಪಾಡ್ದನ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯೊನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾಯಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.&lt;ref name=&quot;IFFI award&quot;&gt;T. Ramavarman. (3 December 2011). [https://web.archive.org/web/20130527060444/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-03/kochi/30472071_1_panorama-section-malayalam-film-indian-panorama &quot;Special Jury Award for Adaminte Makan Abu at IFFI&quot;]. ''[[The Times of India]]''. Retrieved 3 December 2011.&lt;/ref&gt;

== ಬಿಡುಗಡೆ ==
'''ಉತ್ಸವದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು'''

ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.&lt;ref&gt;{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20120729230416/http://www.fajrfestival.ir/30th/en/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=182:films-lineup-for-cinema-of-salvation&amp;catid=36:world-panorama&amp;Itemid=59|title=&quot;Films Lineup for Cinema of Salvation&quot;}}. Fajrfestival.ir. Retrieved 23 March 2012.&lt;/ref&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾ 2011 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13 ತಾರೀಕ್ ಗ್ 55ನೇ ಬಿಎಫ್ಐ ಲಂಡನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಆಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಉಂದು &quot;ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾ&quot; ವಿಭಾಗೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.

ಉಂದೆತ ಭಾರತ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ MAMI ಮುಂಬೈ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಉಂದು &quot;ಭಾರತೀಯ ಚೌಕಟ್ಟ್&quot; ವಿಭಾಗೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್. ಫಸ್ಟ್ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಫುಕನ್ ಲಾ ಮುಂಬೈ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿನ ಪತ್ತ್ ಎಡ್ಡೆ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=Kazan1&gt;Priya Sreekumar. (15 September 2012). [https://web.archive.org/web/20120915091813/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/mollywood/salim-ahmed-bags-two-awards-international-fest-011 &quot;Salim Ahmed bags two awards at international fest&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120915091813/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/mollywood/salim-ahmed-bags-two-awards-international-fest-011 |date=15 September 2012 }}. ''[[Deccan Chronicle]]''. Retrieved 21 September 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Kazan2&gt;[https://web.archive.org/web/20121004082713/http://en.kazan-mfmk.com/archives/354 &quot;The winners of the Eighth Kazan International Muslim Film Festival&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121004082713/http://en.kazan-mfmk.com/archives/354 |date=4 October 2012 }}. [[Kazan International Festival of Muslim Cinema]]. 11 September 2012. Retrieved 21 September 2012.&lt;/ref&gt;

ಈ ಚಿತ್ರ 9 ನವೆಂಬರ್ 2011 ಗ್ **8ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು (SAIFF)** ಡ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಉತ್ಸವೊದ ಸುರುತ ರಾತ್ರೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಲ್ತೆರ್.

'''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ'''

**ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಆಫ್ ಭಾರತ (ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಐ)** ದ ಭಾರತೀಯ ಪನೋರಮಾ ವಿಭಾಗೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಏಳು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಒಂಜಿ. ಈ ಚಿತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://chicagosouthasianfilmfestiv2012.sched.org/event/90f69beeed433c731b006d4cd4d0ea51#.UFyoTKNTGSo &quot;Chicago South Asian Film Festival&quot;]. 2012. Retrieved 21 September 2012.&lt;/ref&gt;

ಧರ್ಮ, ಪ್ರಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯತೆದ ಆದರ್ಶೊಲೆನ್ ಶುದ್ಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡ್ದ್ ತೋಜಾವುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಐ ತೀರ್ಪುಗಾರೆರೆನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಖ್ಯಾತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಅದೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಪನ್ಪೆರ್.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211128014649/https://www.mpac.org/events/mpac-hosts-screening-of-abu-son-of-adam-on-411.php &quot;MPAC to Host Screening of ‘Abu, Son of Adam’ on 4/11&quot;]. Muslim Public Affairs Council. 11 April 2012. Retrieved 21 September 2012.&lt;/ref&gt; 

**ಕೇರಳದ 16ನೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಕೆ)** ದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ವಿಭಾಗೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಈ ಚಿತ್ರ. ಆಂಡ ಭಾರತೊಡು ನಡಪುನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊದ ಸ್ಪರ್ಧೆದ ವಿಭಾಗೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಚಿತ್ರೊನು ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆದ ವಿಭಾಗೊಗು ಸೇರಾವರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ನಿಯಮೊಡ್ದಾವರ ಚಿತ್ರೊನು ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ದ್ ಪಿರ ದೆತ್ತ್ ದ್ ದೀಯೆರ್.&lt;ref&gt;Akbar Ponnani. 22 February 2012. [https://web.archive.org/web/20130608162118/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-22/middle-east-news/31086471_1_asian-film-festival-adaminte-makan-abu-jeddah &quot;'Abu, Son of Adam' screened in ACGC film festival in Jeddah&quot;]. ''[[The Times of India]]''. Retrieved 21 September 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=36679 &quot;‘Adaminte Makan Abu’ screened in ACGC&quot;]{{dead link|date=October 2016 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Coastaldigest.com. 22 February 2012. Retrieved 27 February 2012.&lt;/ref&gt;

ಆಂಡಲಾ, ಐಎಫ್ ಎಫ್ ಕೆ ದ “ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಟುಡೇ” ವಿಭಾಗೊಡು ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್.

ಜನವರಿ ೨೦೧೨ಡ್ ೨೩ನೇ ಪಾಮ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡುಲಾ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಯೆರ್. ಈ ಉತ್ಸವೊನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.

ಅತ್ತಂದೆ, 30ನೇ ಫಜರ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊದ “ಸಿನಿಮಾ ಆಫ್ ಸಾಲ್ವೇಶನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ” ವಿಭಾಗೊಡು ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಯೆರ್.
'''
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು'''

* ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಬು ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ 11ನೇ ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.
* 2012 ಡ್ **ಸಿಯಾಟಲ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (SIFF)** ಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯಿನ ನಾಲ್ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿಮಿಂಟೆ ಮಗನ್ ಅಬು.
* ರಷ್ಯಾಡ್ ನಡತಿನ 8ನೇ ಕಜಾನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಿನಿಮಾ ಉತ್ಸವೊಡು, ಈ ಚಿತ್ರ ಗೆಂದಿನವು:
* ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಪಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Jason |last=Ferguson |date=3 October 2012 |url=http://www.orlandoweekly.com/film/18th-annual-south-asian-film-festival-1.1382532 |archive-url=https://archive.today/20130130230137/http://www.orlandoweekly.com/film/18th-annual-south-asian-film-festival-1.1382532 |url-status=dead |archive-date=30 January 2013 |title=18th Annual South Asian Film Festival |work=[[Orlando Weekly]] |access-date=24 October 2012 }}&lt;/ref&gt;

'''ಬೇತೆ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲು'''

'''ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್:'''
* 5ನೇ ಇಂಡೋ-ಜರ್ಮನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 17ನೇ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 9ನೇ ಚೆನ್ನೈ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 4ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 10ನೇ ಪುಣೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 35ನೇ ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* ಚಿಕಾಗೊ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 4ನೇ ಸಿನಿ ಎಎಸ್ಎ ಗುವಾಹಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 10ನೇ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 5ನೇ ಏಷ್ಯಾದ ಕಾನ್ಸಲ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಕ್ಲಬ್ (ಎಸಿಜಿಸಿ) ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಜೆಡ್ಡಾ
* 14ನೇ ಲಂಡನ್ ಏಷ್ಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್
* 1ನೇ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* ೧ನೇ ಲಡಾಖ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ
* 5ನೇ ಸ್ಟಟ್ಗಾರ್ಟ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಜರ್ಮನಿ
* 2ನೇ ದಿ ಹೇಗ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್
* ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಪುದುಚೇರಿ
* ಬಾಲಿವುಡ್ ದಾಂತೆ: 18ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ
* 12ನೇ ರಿವರ್ ಟು ರಿವರ್ ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ

ಈ ರೀತಿಡ್, ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡುಲಾ ಹಿಟ್ ಆಯೆರ್, ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಲೆಡ್ ಪ್ರಶಂಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.

== ನಾಟಕೀಯ ಬಿಡುಗಡೆ ==
ಶೂಟಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬುನ್ ಮುಂಬೈಡ್ ಸೆನ್ಸರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಅಲ್ಪಡ್ದ್, ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2011/mammootty-delay-bombay-march-12-salimkumar-220611-aid0062.html|title=Mammootty delays Bombay March 12 for Salim Kumar|publisher=[[Oneindia.in]]|date=22 June 2011|access-date=29 June 2011|archive-date=22 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022150542/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2011/mammootty-delay-bombay-march-12-salimkumar-220611-aid0062.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.madhyamam.com/news/91383/110623 |title=ആദാമിനായി വഴിമാറി ബോംബെ മാര്‍ച്ച് 12 |language=ml |work=[[Madhyamam]] |date=23 June 2011 |access-date=2 July 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628010440/http://madhyamam.com/news/91383/110623 |archive-date=28 June 2011 }}&lt;/ref&gt;

ಮೇ ಮುಗಿಲ್ ಡ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ತನ್ನ ಪುದರ್ ನ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಚಿತ್ರದ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇದಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.

ಈ ಕಾರಣೊಗು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜೂನ್ 10 ಮುಟ್ಟ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿತರಣೆನ್ ತಡೆತ್ಂಡ್.

ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಗು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶ್ರಫ್ ಬೇಡಿ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರ್ ಆದ್ ಸೇರ್ದೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಚಿತ್ರೊನು ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿತರಿಸೆರೆ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ತೆರ್.

ಪ್ಲೇಹೌಸ್, ಖಾಸ್, ಕಲಾಸಂಘಮ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಶಾಕ ಪನ್ಪಿನ ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಕೆರ್ ಚಿತ್ರದ ವಿತರಣಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಮಾಪಕೆರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್.

ಅಪಗ ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ತನ್ನ ಪೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿ ಲಾಫಿಂಗ್ ವಿಲ್ಲಾ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರೊನು ಸ್ವತಃ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಲೆನ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ರಿಲೀಸ್, ಕಲಾಸಂಘಂ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್, ಖಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜುನಾಥನ ಸಹಯೋಗೊಡು ಈ ಚಿತ್ರೊನು ವಿತರಿಸಯೆರ್.

ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರ ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೧ ದಾನಿ ಕೇರಳದ ೭೦ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ದುಂಬು ಚೆನ್ನೈ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಕಣ್ಣೂರುಡ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.

ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಿನಿಮಾ ಬೊಂಬಾಯಿ ಮಾರ್ಚ್ 12 ಲಾ ಅವ್ವೇ ದಿನ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ನಿಗದಿ ಆದಿತ್ತುಂಡ್. ಆಂಡ ಆದಿಮಿಂತೆ ಮಗನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರೊಗು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿನ ಕೋರಿಕೆಡ್ ಬಾಂಬೆ ಮಾರ್ಚ್ ೧೨ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರೆ ಮುಂದೂಡೊಂಡೆರ್.

== ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ==
ಸೈನಾ ವಿಡಿಯೋಸ್ ಚಿತ್ರದ ಹೋಮ್ ವಿಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;[http://www.keralatv.in/2011/11/adaminte-makan-abu-on-mazhavil-manorama/ &quot;Adaminte Makan Abu Premiering On Mazhavil Manorama&quot;] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20111113094944/http://www.keralatv.in/2011/11/adaminte-makan-abu-on-mazhavil-manorama/ |date=13 November 2011 }}. Keralatv.in. 6 November 2011. Retrieved 9 November 2011.&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರದ ಡಿವಿಡಿಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ಡಿವಿಡಿಲೆಗ್ ಬೇಡಿಕೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ದ್ ದುಂಬೇ ಪಿರ ದೆತೊಂಡೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ಸಿನಿಮಾನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ತೂಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ. ಉಂದು ಡಿವಿಡಿ ಬಿಡುಗಡೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಕಾರಣ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್.

ಚಿತ್ರದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ 7 ನವೆಂಬರ್ 2011 ಗ್ ಮಝವಿಲ್ ಮನೋರಮಾಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಬಕ್ರಿದ್ ಪರ್ಬೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಪ್ರಸಾರ ನಡತ್‌ಂಡ್.&lt;ref&gt;Muhammad Shameem. (Undated). [https://web.archive.org/web/20110930171937/http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&amp;tp=1 &quot;ആദാമിന്റെ മകന്‍&quot;] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110930171937/http://www.prabodhanam.net/detail.php?cid=287&amp;tp=1 |date=30 September 2011 }}. (in Malayalam). ''Prabhodanam Varika''. Retrieved 9 November 2011.&lt;/ref&gt;

== ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಆರೋಪೊಲು ==

ಚಿತ್ರದ ಕತೆತ ಬಗ್ಗೆ ನನೊಂಜಿ ವಿವಾದ ಉದಿತ್ಂಡ್.

ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ ಕತೆನ್ ಆರ್ ಎಂಟು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಮಲ್ತಿನ ಮರುಪ್ಪಾಚಾ ಪನ್ಪಿನ 21 ನಿಮಿಷದ ಕಿರುಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ದೆತೊನುನವು ಪಂದ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಕಲಾಥೋಡ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ತೆರ್.

ಆರೆನ ಪ್ರಕಾರ ಮರುಪ್ಪಚೆರೆನ ಕತೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಭಾಷಣೆಲೆನ್ ತಾನ್ನೇ ಬರೆದಿತ್ತೆರ್.

ಬಪ್ಪು ಪನ್ಪಿ ಜವನನ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುಂಡು ಮರುಪ್ಪಚನ ಕತೆ. ಬಪ್ಪು ನಿತ್ಯದ ಕನಸುಡ್ದ್ ಒಂತೆ ದುಡ್ಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ತಯಾರಾಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಆರ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಲ್ತಿನ ಪೂರಾ ಮೊತ್ತೊನು ಹಜ್ಜ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಬಯಕೆ ಇತ್ತಿನ ಅರೆನ ನೆರೆಕರೆತಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.

ಅಪಗ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಕನೊಟು ಒಂಜಿ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೊನು ಕೇನುವೆರ್. ಆ ಸ್ವರೊಡು ಆಯಗ್ ದೇವೆರ್ ಮಾತ್ರ ಬಪ್ಪುಲೆನ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್.

ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ವಾಪಸ್ ಬನ್ನಗ, ಬಪ್ಪುನ್ ತೂಯೆರೆ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆ. ಮಸ್ತ್ ಸರ್ಚ್ ಮಲ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ತೂಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಬಪ್ಪುಗು ದಾದ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಪನ್ಪಿನ ಕತೆ ಮುಗಿಪುಂಡು.

ಕಲಾತೋಡ್ ಪ್ರಕಾರ ಆಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಮರುಪ್ಪಚ ಸಿನಿಮಾದ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಹಿರಿಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕತೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.

'''ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಆರೋಪೊಲೆಗ್ ಸ್ಪಂದನೆ'''

ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಈ ಆರೋಪೊಲೆನ್ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಪಂಡ್ದ್ ತಳ್ಳಿಪಾಡ್ದೆರ್.

ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಪನ್ಪಿನ ಚಿತ್ರ ಇತ್ತೆಲಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿಜಿ. ಸಿನಿಮಾ ತೂವಂದೆ ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಆರೋಪ ಮಲ್ಪುನವು ಸರಿ ಅತ್ತ್ ಪಂಡೆರ್.&lt;ref name=&quot;ICAreview&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.ica.org.uk/?lid=30460|title=Abu, Son of Adam|author=Jacob Kassay|publisher=Institute of Contemporary Arts|date=12 October – 13 November 2011|access-date=26 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015104936/http://ica.org.uk/?lid=30460|archive-date=15 October 2011|url-status=usurped|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ಮರುಪ್ಪಚನ ಕತೆ ತೂಯೆ, ಅಯಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕತೆ ಕುತ್ತಿಕ್ಕುಪ್ಪಯಂ ಪನ್ಪಿನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳ ಸಿನಿಮಾದಲೆಕನೆ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಕಮೆಂಟ್ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಸೂಫಿ ಕಥೆತ ಸಾಮ್ಯತೆ ==

ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಕತೆ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಇಬ್ನ್ ಅಧಮ್ ನ ಕತೆಟ್ಲಾ ಉಂಡು.

ಆ ಕತೆಟ್, ಒರಿ ಸಾಮಾನುಗಾರೆ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಪೋಪಿನ ಕನಸ್ ತೂಪೆರ್.

ಅಂಚಾದ್, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ ಕತೆತ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಡ್, ಕತೆತ ಕಲ್ಪನೆ ಒಂಜಿ ಕಿರುಚಿತ್ರೊಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನಪದ ಕತೆಕುಲೆಡ್ಲಾ ಇಂಚಿನ ಅಂಶೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದಿತ್ಂಡ್.

== ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ರಿಸೆಪ್ಶನ್ ==
''“'''ಈ ಸಿನಿಮಾ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾಯಿನ ಸ್ವರೂಪೊನು ಸರ್ವ ಜೀವಿಲೆನ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ದ ಸಂದೇಶೊನು ಬಾರಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.'''”''
'''— '''ಭಾರತದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪಾಟೀಲ''''''

ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆಡ ಮಸ್ತ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು. ಮಹಮೂದ್ ಕುರಿಯಾ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಸಂಕಲನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬು: ದ್ೃಷ್ಯದರ್ಸನಂಗಳಿಲೆ ಕಾಲವುಂ ದೇಸವುಂ (ಅಬು, ಆಡಮ್ ನ ಮಗೆ: ದೃಶ್ಯ ಅನುಭವೊಡು ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಗ) ಪನ್ಪಿನ ಪುಸ್ತಕೊನು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಬೂಕುನ್ ಕೇರಳೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯಿನ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಬುಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು.&lt;ref name=&quot;The Hindu review&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.hindu.com/2011/06/26/stories/2011062650370200.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20111102122401/http://www.hindu.com/2011/06/26/stories/2011062650370200.htm|url-status=dead|archive-date=2 November 2011|title=An honest portrayal of a man's battles within|author=S. Anandan|location=India|date=26 June 2011|work=[[The Hindu]]|access-date=2 July 2011}}&lt;/ref&gt;

ದಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ದ ಗೌತಮನ್ ಭಾಸ್ಕರನ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮನ ಮಗೆನ್ ಬುಡ್ದು ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬಹುತೇಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಅತಿಯಾದ್ ಆದರ್ಶೀಕೃತವಾದ್ ತೋಜಾವೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾ &quot;ಶಾಂತಿಯಾದ್ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್&quot; ದಲೆಕ ಪರಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಚಿತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಯಮೊನು ಒಂಜಿ ಅಪರೂಪದ ಗುಣ ಪಂಡ್ದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊಡು ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯೊಲು ಅಪೂರ್ವವಾದ್ ಸುಂದರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕ ದುಃಖ, ನಿರಾಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಟಿತನೊದಂಚಿನ ಭಾವನೆಲೆನ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್. ನಿರಾಸೆಡ್ದ್ ಸಂತೋಷ ಬೊಕ್ಕ ಆಶಾವಾದೊಗು ಪೋಪಿನ ಚಿತ್ರೊದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣೊನು ಸೂಕ್ತವಾದ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತಿನ ಐಸಾಕ್ ಥಾಮಸ್ ಕೊಟ್ಟಕಪಲ್ಲಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಆರ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ನಟೆರೆನ ಅಭಿನಯೊನು, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಅಭಿನಯೊನು &quot;ಅದ್ಭುತ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?section=Movies&amp;Id=ENTEN20110186323&amp;keyword=regional&amp;subcatg=MOVIESINDIA&amp;nid=142393 |title=Adaminte Makan Abu can get us Oscar, says Director |author=[[Press Trust of India]] |publisher=[[NDTV]] |date=19 October 2011 |access-date=27 October 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111020123253/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&amp;ID=ENTEN20110186323&amp;subcatg=MOVIESINDIA&amp;keyword=regional&amp;nid=142393 |archive-date=20 October 2011 }}&lt;/ref&gt;

ಈಸ್ಟರ್ನ್ಕಿಕ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಐನ್ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಸರಳ ಕತೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಸುಂದರವಾದ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಅಪರೂಪದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊನು ಈ ಸಿನಿಮಾ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಲಾ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್.

ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಮರ್ಶೆಡ್ ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ &quot;ಅಜೇಯ ಆಶಾ&quot; ಬೊಕ್ಕ ನಿಜವಾದ್ ಸ್ನೇಹದ ಕತೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಮೃದುವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

ಗೈ ಲಾಡ್ಜ್ ಆಫ್ ವೆರೈಟಿ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಗ್ ಈ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಾನುಭೂತಿಡ್ ಕತೆನ್ ಪನ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಹಾಸ್ಯ ಅತ್ತಂದೆ ಸಂಘರ್ಷದ ತೀವ್ರತೆದ ಕೊರತೆನ್ ಆರ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ನಾಟಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷೊನುಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮಧು ಅಂಬತ್ ನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊನು ಆರ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಆಂಡ ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ನ ಅಭಿನಯೊನು ಮಸ್ತ್ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ಪಾತ್ರೊಗು ಬದ್ಧತೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ.

ಕೆನಡಾದ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಟ್ವಿಚ್ ಫಿಲ್ಮ್ ದ ಜೆ. ಹುರ್ಟಾಡೊ ಈ ಚಿತ್ರೊನು &quot;ಶಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಧ್ಯಾನ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ರಿಫ್ರೆಶ್ ಅನುಭವೊನು ಒದಗಾವುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ದಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್ ದ ಲಿಸಾ ಟ್ಸೆರಿಂಗ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಆಂಡ ಉಂದು ಒಂಜಿ &quot;ಆರ್ಟ್ ಹೌಸ್&quot; ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿ ಗೂಡು ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ಗುರಿ ಆತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಪಿದಯಿ ಮಸ್ತ್ ಯಶಸ್ಸ್ ನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಕಷ್ಟ ಆಪುಂಡು.

ರೆಡಿಫ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ದ ಪರೇಶ್ ಸಿ. ಪಾಲಿಚ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು &quot;ಸರಳ ಬೊಕ್ಕ ಪೊರ್ಲು&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನಿರ್ದೇಶನ, ಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿನಯೊಲೆನ್ ಆರ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಅತಿ-ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿದ ಅತಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣ ಇಂಚಿನ ಕೆಲವು ದುರ್ಬಲತೆಲೆನ್ ಆರ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ಆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಐನ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.

ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ದ ಕೀರ್ತಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಐನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಗೌರವೊದ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಬರೆತೆರ್.

ದಿ ಹಿಂದೂ ಚಿತ್ರದ ಎಸ್.ಆನಂದನ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಾಂತಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆದ ಒರಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನ ಅನ್ವೇಷಣೆನ್ ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜಾವುನವು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಒಂಜಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಂಡ್ದ್ ಅರೆಗ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನ್ ಅತಿ ಆದರ್ಶವಾದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಧರ್ಮೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಜನಕುಲು ಒಂಜೊಂಜಿ ಸೌಹಾರ್ದೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ &quot;ಬಶಿರಿಯನ್&quot; ರೀತಿದ ಲೋಕೊನು ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.

ಸಿಟಿ ಜರ್ನಲ್ ದ ಟಿ. ಸುಧೀಶ್ ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಸುಂದರ, ಆಕರ್ಷಕ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನೆದ ಚಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ನಿಜವಾದ್ ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಅರ್ಹವಾಯಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

Nowrunning.com ದ ವೀನ್ ಚಿತ್ರದ ನಿಖರವಾದ್ ಗತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಕಷ್ಟದ ಸಮಯೊಡುಲಾ ಉಂದು ಮಾನವಕುಲೊಗು ಒಂಜಿ ಆಶಾಭಾವನೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಅನಿಸಿಕೆ ಆಂಡ್. ಆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಐನ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.

ಸಿಫೈ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ದ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಐನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಡ್ ಐನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಕೊರ್ದು, ಉಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಹೆಮ್ಮೆನ್ ತೂಪಿನ ಸಿನಿಮಾ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂಡ್ ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

Oneindia.in ದ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಸರಳ ಕತೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಒಂಜಿ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್.

ದಿ ಡೆಸರ್ಟ್ ಸನ್ ದ ಬ್ರೂಸ್ ಫೆಸ್ಸಿಯರ್ ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಕ್ತಿದ ಅರ್ಥೊನು ವಿವರಿಸವುನ &quot;ಸಿಹಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೃದು ಕತೆ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಬು ಬೊಕ್ಕ ಐಶುಮ್ಮ ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಫಲಿತಾಂಶೊನು ದೇವೆರೆನ ಇಚ್ಛೆ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್; ಅಕ್ಲೆನ ಮಗೆ ಮಲ್ತಿನ ನಿರಾಸೆನ್ ಬುಡ್ದು ಅಕುಲು ಒವ್ವೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪೊನು ತೋಜಾವುಜೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆನ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಭವಿಷ್ಯದ ನಂಬಿಕೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಇತ್ತೆದ ಜೀವನದ ನಿರಾಸೆಲೆನ್ ಜಯಿಪುನ ಶಕ್ತಿನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ ಪಂದ್ ಆರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಏಳ್ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರೆನ ಅಭಿನಯೊನು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್.

ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವಾಗ್ಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಲೇಖಕಿ ಸುಕುಮಾರ್ ಅಜಿಕೋಡೆ ಈ ಸಿನಿಮಾ ತೂದು ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ಪೆರ್, &quot;ಒಂಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಎಂಚ ಉಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ನಮಕ್ ತೋಜಾವುಂಡು&quot;. ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ನ ಅಭಿನಯೊನು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್. ಬ್ರೂಸ್ ಫೆಸ್ಸಿಯರ್ ನಲೆಕನೆ, ಅಜಿಕೋಡೆ ಪನ್ಪೆರ್ ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನಟನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅಬುನ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಅನುಭವ ಆಪುಂಡು.

== ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲು ==
ಚಿತ್ರೊಗು ಕೆಲವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲುಲಾ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿನಿ-ವ್ಯೂ.ಕಾಮ್ ದ ಡೇನಿಯಲ್ ಗ್ರೀನ್ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಈ ಚಿತ್ರ ಕೇರಳದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಒಳನೋಟೊನು ಕೊರ್ಪುಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಭಾವನೆಡ್. ಅರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರ &quot;ಮಲ್ಲ ಅತ್ತ್, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅತ್ತ್, ಅತ್ತಂದೆ ನವೀನವಾಯಿನವು ಅತ್ತ್&quot;.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬು ತನ್ನ ಸರಳ ನಿರೂಪಣೆ, ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯೊಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆ, ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತದ ಮಧ್ಯಮ ಬಳಕೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆಯೆರ್. ವಿಶೇಷವಾದ್ ಅಬು ಪಾತ್ರೊಡು ಸಲೀಮ್ ಕುಮಾರ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನವು ಚಿತ್ರೊದ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.

== ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ==
ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲೆಡೆಡ್ದ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ನಡುಟು, ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಕೇರಳೊಡು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸರಾಸರಿ ಮಾತ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ದ್ ಪಿರ ದೆತ್ತ್ ದ್ ದೀತಿನೆಡ್ದಾವರ, ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ತೂಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ. ಉಂದು ಸಿನಿಮಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನೊನ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು. ಚಿತ್ರದ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ದ್ ದುಂಬು ಪಿರ ಬುಡುದು ಪೋಯಿನವುಲಾ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಡಿವಿಡಿಗ್ ನಿರೀಕ್ಷೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಪಂಡ್ದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್.

ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಕಾರ ಕೇರಳದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಡ್ಡೆ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡಲಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಸ್ಪಂದನೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

ಅಂಚ, ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಮಲ್ಲ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಿನ ನಡುಟು, ರಂಗಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಅಯಿತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಸೀಮಿತವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ನಡುಟು, ಅಯಿತ ಸಣ್ಣ ನಾಟಕೀಯ ರನ್ ಅಯಿತ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆನ್ ಸೀಮಿತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

== 2012 ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನೊಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆದ ಚಿತ್ರ ಪ್ರವೇಶ ==

ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆದ ಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗೊಡು 84ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2012) ಗ್ ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ. ದೇಶೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸರೆ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ 16 ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಫ್ ಎಫ್ ಐ) ಅಡಮಿಂಟೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ ರಡ್ಡನೆ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ದುಂಬುದ ಪ್ರವೇಶ ಗುರು (೧೯೯೭).

== ರಿಮೇಕ್ ಯೋಜನೆಲು ==
ಮೇ ೨೦೧೧ ದ ಕಡೆಟ್, ಮಲಯಾಳಂ ದೈನಿಕ ಮಧ್ಯಮಂ ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿ ಮೆಗಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ್ ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಹಿಂದಿಡ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮೂಲ ಚಿತ್ರದ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಪಿನ ದುಂಬು ಜೂನ್ ಸುರುಟು ಚರ್ಚೆಲು ನಡಪೊಡು.

ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ನ ಧರ್ಮ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ರೀಮೇಕ್ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ಕೊಂಡೊನೆರೆ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ನಟಿ ಜರೀನಾ ವಹಾಬ್ ಡ್ದ್ ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂಡಿನ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

ಆ ವರದಿಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ಹಿಂದಿ ರೀಮೇಕ್ ನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಅಬು ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಲಾ ಈ ಯೋಜನೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನಕುಲು.

ಆಂಡಲಾ, ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಈ ವರದಿಲೆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಡ್, ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಯೆರ್.

ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊಂಡೊನೆರೆ ತನ್ನನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಸುರುತ ಪಾತೆರೊದ ನಂತರ, ಕಂಪೆನಿಡ್ದ್ ದಾಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.

ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೆ. ಪಿ. ದತ್ತನೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ರೀಮೇಕ್ ದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಿಂದಿಡ್ ಯಶಸ್ವಿ ಆಯಿನ ಚಿತ್ರೊನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ದತ್ತಾಗ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಆ ಯೋಜನೆಲಾ ಸಾಕಾರ ಆಯಿಜಿ.

ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಸಲೀಂ ಕುಮಾರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾನ್ ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಆಂಡ ಸಲೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಕಡೆಕ್ ಚಿತ್ರದ ರೀಮೇಕ್ ರೈಟ್ಸ್ ನ್ ಏರೆಗ್ಲಾ ಕೊರ್ರೆ ಬಯಕುಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್, ಹಿಂದಿ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಅಡಮಿಂತೆ ಮಕನ್ ಅಬುನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸ್ತಾವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅವುಲು ಒವ್ವೆಲಾ ಅಂತಿಮವಾದ್ ಸಾಕಾರ ಆಯಿಜಿ.
==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==</text>
      <sha1>s0w4a02l0fugnkglra92zk8amlcyc5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕರಡು:ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್</title>
    <ns>118</ns>
    <id>27875</id>
    <revision>
      <id>365662</id>
      <parentid>365404</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T17:29:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Added {{[[Template:AI-generated|AI-generated]]}} tag</comment>
      <origin>365662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21309" sha1="bwhtdrlubho5sfpb504a923weehuu3x" xml:space="preserve">{{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
{{Infobox film
| name = ಅರಪ್ಪಟ್ಟ ಕೆಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್
| image = 
| caption = ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರ ಪೋಸ್ಟರ್
| director = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| producer = ಹರಿ ಪೋಥನ್
| story = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| screenplay = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| based_on = ಪದ್ಮರಾಜನ್ರೆ ಕಿರು ಕತೆ
| starring = 
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
* ಅಶೋಕನ್
* ಗೋಮತಿ
* ಸುಕುಮಾರಿ
* ಉನ್ನಿಮರಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| cinematography = 
* ಶಾಜಿ ಎನ್. ಕರುಣ್
* ವೇಣು
| editing = ಬಿ. ಲೆನಿನ್
| studio = ಸುಪ್ರಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released = 1 ಮೇ 1986
| country = [[ಭಾರತ]]
| language = [[ಮಲಯಾಳಂ]]
}}

'''ಅಪ ರ ಕಡ್ಯ ಕರಾಮತಿಲ್''' ({{lang-ml|അരപ്പട്ട കെട്ടിയ ഗ്രരമത്രഽമത൴࿽| ಕೆತ್ತಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್}}) 1986ರ ಏತೋ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ದೂರಯ ಚಲನ ವಾವಾತ್. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪದ್ಮರಾಜ ನ್ ಘಿಸಿದ್, ಚಿತ್ರಕಟ್ಟ್ ಕಾನೂ ಅವವೇ ಸದಿದ್ ದಾರೆ ರೆಸ್. ಊರು ಚಿತ್ರವು ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಅವರ ಹನೆ ಋಣಿರಿನ ಕಕ ಊರು ಆಧೀರಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರದ ಮಕೂ ಅಕಲಕೈಲ್ದ ಉಪ್ಪಡ್,ೋಶುಕನ್ದ್ ಉಲ್ಲಾಲ್ದ ಆನಗ ಆಯೆ ನಡುಕಾಡಿ ವೇಣು ಮರ್ಯಾದಿದ ನನಲಾತ್ ನಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೂಮತಿ, ಸುಸ್ಕುಮಾರಿ, ಉನಿನ್ನಿಮರಿ ಮ ಯೋಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ಈ ಓಷಕ ಋತುಗಳಾದ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಚಿತ್ರದ ಕಕಲ್ನ ದೂರದ ಕುರಿಕರಾಮದ ಪಿರವು ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಕ್ಕೆ ತೆರಳುವೋವರು ಸ್ನೇಹಿತ ಸುರ ಸುತ್ತಾಟ ದೂರ. ಅವರು ಅ ಅವು ಈಗಳು ಆಂಡ ಸುಸುಮಾರು 24ರಗಳ ಉಚ್ಚಯ ಏತ್ ಕಂಡ ಕೇನೊಡು ಬುತ್ತುವೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಆಯಿಜಿ, ಆಂಡ ನನೊಂಜಿ ವರ್ಷೊಡು ಪದ್ಮರಾಜನ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ''ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.&lt;ref name=&quot;Padmarajan&quot;&gt;{{cite web |title=Padmarajan |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Padmarajan |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಸುಕುಮಾರಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಪಾತ್ರಗ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Sukumari&quot;&gt;{{cite web |title=Sukumari - Awards and honours |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sukumari |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಕಥಾವಸ್ತು ==

ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ಒಂಜಿ ಡಾನ್ಸ್ ಬಾರ್ ಡ್, ಜೋಸೆಫ್, ಒರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಿನ ಹಾಳಾಯಿನ ಮಗೆ, ತನ್ನ ಮೂಜಿ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್, ಜಕಾರಿಯಾ, ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಲಾಲ್ ನ್ ಒಂಜಿ ದೂರದ ಊರುದ ಒಂಜಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಜಿ ಜನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ನ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರಯಾಣ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಆಂಡ ದಾರಿಡ್, ಜಕಾರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ನಡುಟು ಜಗಳ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಯಾತ್ರೆ ರದ್ದು ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ಅಕುಲೆನ್ ಅಲ್ಪನೆ ಬುಡ್ದು ಪೋಪೆ. ಜಕಾರಿಯಾ ಒಂಜೇ ತನ್ನ ರಡ್ಡ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್. ಆಯಗ್ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥ ಇಜ್ಜಂದಿನ ನಡುಟು, ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಮನದಾನಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರಯಾಣೊನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್ ದೂರದ ಊರುಗು ಬರ್ಪೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil - Plot |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಊರುದಕ್ಲೆನ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವರ್ತನೆಡ್ದ್ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಲಾಲ್ ಭಯೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಜಕಾರಿಯಾ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು. ಕಡೆಕ್ ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಮಾಲುವಮ್ಮ ನಡಪಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ವೇಶ್ಯಾಗೃಹ ವಾಸ್ತವೊಡು ಅಲೆನ ಪಿರಾಕ್ದಕ್ಲೆನ ಮಲ್ಲ ಇಲ್ಲ್.

ಇಲ್ಲ್ ದ ಉಲಯಿ ಕೆಲವು ಜೋಕುಲು ಆಟ ಆಡೊಂದುಪ್ಪುನ ತೂಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯೆ ಒಂಜಿ ಕಾಗದೊಡು ದಾದನಾ ಬರೆಪುನ ತೂಪೆರ್. ಅಲ್ಪ, ಅಕುಲು ಒರಿ ಕಿವುಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ತೂಪೆರ್. ಅಲೆನ ಬಾಡಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಡ್ದ್, ಅಲೆನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು.

ಅಂಚನೆ, ದೇವಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಬೇತೆ ಒರಿ ಪೊಣ್ಣು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೆರ್. ದೇವಕಿ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪನ್ಪೆ ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒರಿ ಪೊಸ ಪೊಣ್ಣು ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷೊಡು ಬರ್ಪೆರ್ ಪಂದ್.

ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಅಲ್ಪ ಭಾಸ್ಕರ ಮೆನನ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಇಲ್ಲ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರೆ ಕೇನುವೆರ್. ಊರುದ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಪನ್ಪೆ. ಕೆಲವು ದಿನೊಡ್ದು ದುಂಬು ನಡತಿನ ಗಲಭೆಡ್ ತನ್ನ ಗಾಯೊಲೆನ ಗುರುತುಲೆನ್ ಲಾ ತೋಜಾವೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಮೂಜಿ ಜನ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನಗ, ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಅಕ್ಲೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಅಪಮಾನೊಡು ಪಾತೆರುಂಡು. ಜಕಾರಿಯಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪುನಗ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಗುಂಪುದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಚಾ ಅಂಗಡಿಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್.

ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ಊರುದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವಿ ಮೂಪ್ಪನ ಪಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಸುರುಕು ಮೂಪ್ಪನ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಮೂಪ್ಪನ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಊರುಡು ಗಲಭೆ ನಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒಂತೆ ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಮೂಪ್ಪನ್ ಗ್ ಕಡಪುಡುವೆ ಪಂದ್ ಭರವಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮೂಪ್ಪನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಪೆ.

ಮಾಲುವಮ್ಮ ಅಪಗ ಅವೆನ್ ತನ್ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪಲ್. ಗೋಪಿ ಕಿವುಡ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಎದುರುಗು ಪೋಪೆ. ಜಕಾರಿಯಾ ದೇವಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನೊಟ್ಟುಗು ಇಸ್ಪೀಟ್ ಆಡೆರೆ ಕುಲ್ಲುವೆರ್.

ಈ ನಡುಟು ಹಿಲಾಲ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ ಕೋಣೆಗ್ ಪೋಪೆ. ಅಯೆ ಅಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಡಾಂಡ, ಅಲೆನ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ವಿರೋಧ ಮಲ್ಪುವೆ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು. ಅಲ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಕನ್ಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಅರೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು.

ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ತನ್ನ ಕತೆನ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಪ್ಪೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಮಣ್ಣೆ ಮಾಲೆನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆಂದ್ ಪನ್ಪಲ್. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಒಂಜಿ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹ ಪಂಡ್ದ್ ಎಂಕ್ ತೆರಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಡ್ದ್ ಗಿರಾಕಿಲೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ತನ್ನನ್ ಕ್ರೂರವಾದ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ತನ್ನನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಹಿಲಾಲ್ ನ್ ಬೇಡುವೆರ್. ಹಿಲಾಲ್ ಅಲೆನ್ ಪಿದಯಿ ಲೆತೊಂದು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಆಂಡ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಮಗೆ ಭಾಸಿ ಹಿಲಾಲ್ ನ ಯೋಜನೆನ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹಿಲಾಲ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಬಗ್ಗೆ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಕರಿಯಾಗ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಜಕಾರಿಯಾ ಅಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪೆರ್.

ಅಪಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಮೀನ್ದಾರೆ ಪಣಿಕ್ಕರ್‌ನ ಕೈಟ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ದಲ್ಲಾಳಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್‌ದ್ ರಾತ್ರೆ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಕಡಪುಡುಲೆ ಪಂದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒಪ್ಪೊಂದು ರಾತ್ರೆ ಬರೊಡು ಪಂದ್ ಕೇನುವೆರ್.

ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ರಾತ್ರೆ ನಾರಾಯಣನ್ನೊಟ್ಟುಗು ಪೋಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಕೋಪ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಾರಾಯಣನ್ ನನಲಾತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕನತ್‌ದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನುವೆ ಪಂದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಮೂಪ್ಪನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಬೆರಿಸಾಯ ಕೊರ್ದು ಇಲ್ಲ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತನ್ನ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಕಡಪುಡುವೆ. ಒಂತೆ ಗಂಟೆ ಕರಿದ್ ಬಾರಾ ಜನೊಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನಾರಾಯಣನ್ ಪಿರ ಬರ್ಪೆ. ಮೂಪ್ಪನ್ ನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾರಾಯಣನ ಜನಕುಲೆನ ನಡುಟು ಘರ್ಷಣೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗಲಭೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಜಕರಿಯಾ ಈ ಗೊಂದಲೊನು ಭಾಸಿನ್ ಚಾಕುಲಿಡ್ ಚುಚ್ಚುನ ಅವಕಾಶೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ಕೋಣೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ನಡುಟು ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ಹಿಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್.

ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುನಗ, ನಾರಾಯಣನ್ ಜಕಾರಿಯಾನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು, ನಾರಾಯಣನ್ ಜಕಾರಿಯಾನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತ್ದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಒಂಜಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗೆಗ್ ಬನ್ನಗ ಗೋಪಿ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಲೆತೊಂದು ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಪೋಲೆ ಪನ್ಪೆ. ಆಂಡ ಜಕರಿಯಾಗ್ ದಾದ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಗೋಪಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪೆ.

ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ, ಗೋಪಿ ಜಕಾರಿಯಾನ ಪುದರ್ ನ್ ಜೋರುಡು ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಆಂಡ ದಾಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಜ್ಜಿ.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

== ಪಾತ್ರವರ್ಗ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ನಟ
! ಪಾತ್ರ
|-
| ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| ಜಕರಿಯಾ
|-
| ಅಶೋಕನ್
| ಹಿಲಾಲ್
|-
| ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
| ಗೋಪಿ
|-
| ವಿ.ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್
| ಜೋಸೆಫ್
|-
| ಗೋಮತಿ
| ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ
|-
| ಸುಕುಮಾರಿ
| ಮಾಲು ಅಮ್ಮ
|-
| ಉನ್ನಿಮರಿ
| ದೇವಕಿ
|-
| ರಶೀದ್
| ಸುಲೈಮಾನ್
|-
| ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| ಭಾಸಿ
|-
| ಕುಂಜಾಂಡಿ
| ಮೂಪ್ಪನ್
|-
| ಸೂರ್ಯ
| 
|-
| ಅಚನ್‌ಕುಂಜು
| ನಾರಾಯಣನ್
|-
| ಕನಕಲತಾ
| ಶ್ರೀದೇವಿ
|}

ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ, ಅಶೋಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಜಕಾರಿಯಾ, ಹಿಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಆದ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೋವರಿಕುಟ್ಟಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಗೋಮತಿ. ಮಾಲು ಅಮ್ಮನ ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಕುಮಾರಿ. ಭಾಸಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

== ಕಿರುಕಥೆಡ್ದ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ==

ಪದ್ಮರಾಜನ್‌ನ ಅವ್ವೇ ಪುದರ್‌ದ ಕಿರುಕಥೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಮೂಲ ಕಥೆಟ್ ಒಂಜಾತ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಮೂಲ ಕತೆಟ್, ಜಕಾರಿಯಾ, ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲಾಲ್ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಎಂಚ ಬರ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣ ಕೊರ್ಪುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಆಗಮನದ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ವಿವರವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.

ಕಿರುಕಥೆಟ್ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಡಜನ್ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾವೆರ್.

ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಚಿತ್ರಗ್ ಜೋಸೆಫ್, ಪಣಿಕ್ಕರ್, ನಾರಾಯಣನ್, ದೇವಕಿ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Changes&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==

ಸುಕುಮಾರಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪನ್ಪಿನ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಲಭ್ಯವಾಯಿನ ಮೂಲೊಲು ಪನ್ಪಿಲೆಕ ಅವ್ವೇ ಪಾತ್ರೊಗು ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಲಾ ಗೆಂದಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Sukumari&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ವರ್ಷ
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ಫಲಿತಾಂಶ
|-
| 1986
| ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
| ಸುಕುಮಾರಿ
|-
| 1985
| ಕೇರಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
| ಸುಕುಮಾರಿ
|}

== ಉತ್ಪಾದನೆ ==

''ಆರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್'' ನ್ ಸುಪ್ರಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಡ್ ಹರಿ ಪೊಠಾಣೆರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್ ಪದ್ಮರಾಜನ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಶಾಜಿ ಎನ್. ಕರುಣ್ ಬೊಕ್ಕ ವೇಣು. ಬಿ.ಲೆನಿನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿ.ಟಿ.ವಿಜಯನ್ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

== ಸ್ವೀಕಾರ ==

ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೈಫಲ್ಯ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ನನೊಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಪದ್ಮರಾಜನ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉಂದು ಅರೆನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಗಳಸೊಂಡುಂಡು..&lt;ref name=&quot;Padmarajan&quot;/&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಕಥಾವಸ್ತು ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಧಿಕಾರ ರಚನೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಶೋಷಣೆ ಇಂಚಿನ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==

* [https://www.imdb.com/title/tt0254370/ ''Arappatta Kettiya Gramathil''] — IMDb
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil ''Arappatta Kettiya Gramathil''] — English Wikipedia</text>
      <sha1>bwhtdrlubho5sfpb504a923weehuu3x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365774</id>
      <parentid>365662</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:37:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ChiK ಪುಟೊ [[ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]] ನ್ ಪುಟೊ [[ಕರಡು:ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]] ಕ್ ರೀಡೈರೆಕ್ಟ್ ಕೊರಂದೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್: [[:en:WP:DRAFTIFY|Not ready]] for mainspace, incubate in draftspace. Reason/s: poor translation, machine-generated</comment>
      <origin>365662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21309" sha1="bwhtdrlubho5sfpb504a923weehuu3x" xml:space="preserve">{{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
{{Infobox film
| name = ಅರಪ್ಪಟ್ಟ ಕೆಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್
| image = 
| caption = ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರ ಪೋಸ್ಟರ್
| director = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| producer = ಹರಿ ಪೋಥನ್
| story = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| screenplay = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| based_on = ಪದ್ಮರಾಜನ್ರೆ ಕಿರು ಕತೆ
| starring = 
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
* ಅಶೋಕನ್
* ಗೋಮತಿ
* ಸುಕುಮಾರಿ
* ಉನ್ನಿಮರಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| cinematography = 
* ಶಾಜಿ ಎನ್. ಕರುಣ್
* ವೇಣು
| editing = ಬಿ. ಲೆನಿನ್
| studio = ಸುಪ್ರಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released = 1 ಮೇ 1986
| country = [[ಭಾರತ]]
| language = [[ಮಲಯಾಳಂ]]
}}

'''ಅಪ ರ ಕಡ್ಯ ಕರಾಮತಿಲ್''' ({{lang-ml|അരപ്പട്ട കെട്ടിയ ഗ്രരമത്രഽമത൴࿽| ಕೆತ್ತಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್}}) 1986ರ ಏತೋ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ದೂರಯ ಚಲನ ವಾವಾತ್. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪದ್ಮರಾಜ ನ್ ಘಿಸಿದ್, ಚಿತ್ರಕಟ್ಟ್ ಕಾನೂ ಅವವೇ ಸದಿದ್ ದಾರೆ ರೆಸ್. ಊರು ಚಿತ್ರವು ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಅವರ ಹನೆ ಋಣಿರಿನ ಕಕ ಊರು ಆಧೀರಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರದ ಮಕೂ ಅಕಲಕೈಲ್ದ ಉಪ್ಪಡ್,ೋಶುಕನ್ದ್ ಉಲ್ಲಾಲ್ದ ಆನಗ ಆಯೆ ನಡುಕಾಡಿ ವೇಣು ಮರ್ಯಾದಿದ ನನಲಾತ್ ನಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೂಮತಿ, ಸುಸ್ಕುಮಾರಿ, ಉನಿನ್ನಿಮರಿ ಮ ಯೋಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ಈ ಓಷಕ ಋತುಗಳಾದ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಚಿತ್ರದ ಕಕಲ್ನ ದೂರದ ಕುರಿಕರಾಮದ ಪಿರವು ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಕ್ಕೆ ತೆರಳುವೋವರು ಸ್ನೇಹಿತ ಸುರ ಸುತ್ತಾಟ ದೂರ. ಅವರು ಅ ಅವು ಈಗಳು ಆಂಡ ಸುಸುಮಾರು 24ರಗಳ ಉಚ್ಚಯ ಏತ್ ಕಂಡ ಕೇನೊಡು ಬುತ್ತುವೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಆಯಿಜಿ, ಆಂಡ ನನೊಂಜಿ ವರ್ಷೊಡು ಪದ್ಮರಾಜನ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ''ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.&lt;ref name=&quot;Padmarajan&quot;&gt;{{cite web |title=Padmarajan |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Padmarajan |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಸುಕುಮಾರಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಪಾತ್ರಗ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Sukumari&quot;&gt;{{cite web |title=Sukumari - Awards and honours |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sukumari |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಕಥಾವಸ್ತು ==

ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ಒಂಜಿ ಡಾನ್ಸ್ ಬಾರ್ ಡ್, ಜೋಸೆಫ್, ಒರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಿನ ಹಾಳಾಯಿನ ಮಗೆ, ತನ್ನ ಮೂಜಿ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್, ಜಕಾರಿಯಾ, ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಲಾಲ್ ನ್ ಒಂಜಿ ದೂರದ ಊರುದ ಒಂಜಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಜಿ ಜನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ನ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರಯಾಣ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಆಂಡ ದಾರಿಡ್, ಜಕಾರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ನಡುಟು ಜಗಳ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಯಾತ್ರೆ ರದ್ದು ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ಅಕುಲೆನ್ ಅಲ್ಪನೆ ಬುಡ್ದು ಪೋಪೆ. ಜಕಾರಿಯಾ ಒಂಜೇ ತನ್ನ ರಡ್ಡ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್. ಆಯಗ್ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥ ಇಜ್ಜಂದಿನ ನಡುಟು, ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಮನದಾನಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರಯಾಣೊನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್ ದೂರದ ಊರುಗು ಬರ್ಪೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil - Plot |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಊರುದಕ್ಲೆನ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವರ್ತನೆಡ್ದ್ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಲಾಲ್ ಭಯೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಜಕಾರಿಯಾ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು. ಕಡೆಕ್ ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಮಾಲುವಮ್ಮ ನಡಪಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ವೇಶ್ಯಾಗೃಹ ವಾಸ್ತವೊಡು ಅಲೆನ ಪಿರಾಕ್ದಕ್ಲೆನ ಮಲ್ಲ ಇಲ್ಲ್.

ಇಲ್ಲ್ ದ ಉಲಯಿ ಕೆಲವು ಜೋಕುಲು ಆಟ ಆಡೊಂದುಪ್ಪುನ ತೂಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯೆ ಒಂಜಿ ಕಾಗದೊಡು ದಾದನಾ ಬರೆಪುನ ತೂಪೆರ್. ಅಲ್ಪ, ಅಕುಲು ಒರಿ ಕಿವುಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ತೂಪೆರ್. ಅಲೆನ ಬಾಡಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಡ್ದ್, ಅಲೆನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು.

ಅಂಚನೆ, ದೇವಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಬೇತೆ ಒರಿ ಪೊಣ್ಣು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೆರ್. ದೇವಕಿ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪನ್ಪೆ ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒರಿ ಪೊಸ ಪೊಣ್ಣು ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷೊಡು ಬರ್ಪೆರ್ ಪಂದ್.

ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಅಲ್ಪ ಭಾಸ್ಕರ ಮೆನನ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಇಲ್ಲ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರೆ ಕೇನುವೆರ್. ಊರುದ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಪನ್ಪೆ. ಕೆಲವು ದಿನೊಡ್ದು ದುಂಬು ನಡತಿನ ಗಲಭೆಡ್ ತನ್ನ ಗಾಯೊಲೆನ ಗುರುತುಲೆನ್ ಲಾ ತೋಜಾವೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಮೂಜಿ ಜನ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನಗ, ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಅಕ್ಲೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಅಪಮಾನೊಡು ಪಾತೆರುಂಡು. ಜಕಾರಿಯಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪುನಗ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಗುಂಪುದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಚಾ ಅಂಗಡಿಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್.

ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ಊರುದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವಿ ಮೂಪ್ಪನ ಪಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಸುರುಕು ಮೂಪ್ಪನ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಮೂಪ್ಪನ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಊರುಡು ಗಲಭೆ ನಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒಂತೆ ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಮೂಪ್ಪನ್ ಗ್ ಕಡಪುಡುವೆ ಪಂದ್ ಭರವಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮೂಪ್ಪನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಪೆ.

ಮಾಲುವಮ್ಮ ಅಪಗ ಅವೆನ್ ತನ್ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪಲ್. ಗೋಪಿ ಕಿವುಡ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಎದುರುಗು ಪೋಪೆ. ಜಕಾರಿಯಾ ದೇವಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನೊಟ್ಟುಗು ಇಸ್ಪೀಟ್ ಆಡೆರೆ ಕುಲ್ಲುವೆರ್.

ಈ ನಡುಟು ಹಿಲಾಲ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ ಕೋಣೆಗ್ ಪೋಪೆ. ಅಯೆ ಅಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಡಾಂಡ, ಅಲೆನ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ವಿರೋಧ ಮಲ್ಪುವೆ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು. ಅಲ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಕನ್ಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಅರೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು.

ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ತನ್ನ ಕತೆನ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಪ್ಪೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಮಣ್ಣೆ ಮಾಲೆನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆಂದ್ ಪನ್ಪಲ್. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಒಂಜಿ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹ ಪಂಡ್ದ್ ಎಂಕ್ ತೆರಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಡ್ದ್ ಗಿರಾಕಿಲೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ತನ್ನನ್ ಕ್ರೂರವಾದ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ತನ್ನನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಹಿಲಾಲ್ ನ್ ಬೇಡುವೆರ್. ಹಿಲಾಲ್ ಅಲೆನ್ ಪಿದಯಿ ಲೆತೊಂದು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಆಂಡ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಮಗೆ ಭಾಸಿ ಹಿಲಾಲ್ ನ ಯೋಜನೆನ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹಿಲಾಲ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಬಗ್ಗೆ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಕರಿಯಾಗ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಜಕಾರಿಯಾ ಅಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪೆರ್.

ಅಪಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಮೀನ್ದಾರೆ ಪಣಿಕ್ಕರ್‌ನ ಕೈಟ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ದಲ್ಲಾಳಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್‌ದ್ ರಾತ್ರೆ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಕಡಪುಡುಲೆ ಪಂದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒಪ್ಪೊಂದು ರಾತ್ರೆ ಬರೊಡು ಪಂದ್ ಕೇನುವೆರ್.

ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ರಾತ್ರೆ ನಾರಾಯಣನ್ನೊಟ್ಟುಗು ಪೋಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಕೋಪ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಾರಾಯಣನ್ ನನಲಾತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕನತ್‌ದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನುವೆ ಪಂದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಮೂಪ್ಪನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಬೆರಿಸಾಯ ಕೊರ್ದು ಇಲ್ಲ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತನ್ನ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಕಡಪುಡುವೆ. ಒಂತೆ ಗಂಟೆ ಕರಿದ್ ಬಾರಾ ಜನೊಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನಾರಾಯಣನ್ ಪಿರ ಬರ್ಪೆ. ಮೂಪ್ಪನ್ ನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾರಾಯಣನ ಜನಕುಲೆನ ನಡುಟು ಘರ್ಷಣೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗಲಭೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಜಕರಿಯಾ ಈ ಗೊಂದಲೊನು ಭಾಸಿನ್ ಚಾಕುಲಿಡ್ ಚುಚ್ಚುನ ಅವಕಾಶೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ಕೋಣೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ನಡುಟು ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ಹಿಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್.

ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುನಗ, ನಾರಾಯಣನ್ ಜಕಾರಿಯಾನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು, ನಾರಾಯಣನ್ ಜಕಾರಿಯಾನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತ್ದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಒಂಜಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗೆಗ್ ಬನ್ನಗ ಗೋಪಿ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಲೆತೊಂದು ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಪೋಲೆ ಪನ್ಪೆ. ಆಂಡ ಜಕರಿಯಾಗ್ ದಾದ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಗೋಪಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪೆ.

ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ, ಗೋಪಿ ಜಕಾರಿಯಾನ ಪುದರ್ ನ್ ಜೋರುಡು ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಆಂಡ ದಾಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಜ್ಜಿ.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

== ಪಾತ್ರವರ್ಗ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ನಟ
! ಪಾತ್ರ
|-
| ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| ಜಕರಿಯಾ
|-
| ಅಶೋಕನ್
| ಹಿಲಾಲ್
|-
| ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
| ಗೋಪಿ
|-
| ವಿ.ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್
| ಜೋಸೆಫ್
|-
| ಗೋಮತಿ
| ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ
|-
| ಸುಕುಮಾರಿ
| ಮಾಲು ಅಮ್ಮ
|-
| ಉನ್ನಿಮರಿ
| ದೇವಕಿ
|-
| ರಶೀದ್
| ಸುಲೈಮಾನ್
|-
| ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| ಭಾಸಿ
|-
| ಕುಂಜಾಂಡಿ
| ಮೂಪ್ಪನ್
|-
| ಸೂರ್ಯ
| 
|-
| ಅಚನ್‌ಕುಂಜು
| ನಾರಾಯಣನ್
|-
| ಕನಕಲತಾ
| ಶ್ರೀದೇವಿ
|}

ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ, ಅಶೋಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಜಕಾರಿಯಾ, ಹಿಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಆದ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೋವರಿಕುಟ್ಟಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಗೋಮತಿ. ಮಾಲು ಅಮ್ಮನ ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಕುಮಾರಿ. ಭಾಸಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

== ಕಿರುಕಥೆಡ್ದ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ==

ಪದ್ಮರಾಜನ್‌ನ ಅವ್ವೇ ಪುದರ್‌ದ ಕಿರುಕಥೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಮೂಲ ಕಥೆಟ್ ಒಂಜಾತ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಮೂಲ ಕತೆಟ್, ಜಕಾರಿಯಾ, ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲಾಲ್ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಎಂಚ ಬರ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣ ಕೊರ್ಪುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಆಗಮನದ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ವಿವರವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.

ಕಿರುಕಥೆಟ್ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಡಜನ್ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾವೆರ್.

ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಚಿತ್ರಗ್ ಜೋಸೆಫ್, ಪಣಿಕ್ಕರ್, ನಾರಾಯಣನ್, ದೇವಕಿ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Changes&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==

ಸುಕುಮಾರಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪನ್ಪಿನ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಲಭ್ಯವಾಯಿನ ಮೂಲೊಲು ಪನ್ಪಿಲೆಕ ಅವ್ವೇ ಪಾತ್ರೊಗು ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಲಾ ಗೆಂದಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Sukumari&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ವರ್ಷ
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ಫಲಿತಾಂಶ
|-
| 1986
| ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
| ಸುಕುಮಾರಿ
|-
| 1985
| ಕೇರಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
| ಸುಕುಮಾರಿ
|}

== ಉತ್ಪಾದನೆ ==

''ಆರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್'' ನ್ ಸುಪ್ರಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಡ್ ಹರಿ ಪೊಠಾಣೆರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್ ಪದ್ಮರಾಜನ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಶಾಜಿ ಎನ್. ಕರುಣ್ ಬೊಕ್ಕ ವೇಣು. ಬಿ.ಲೆನಿನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿ.ಟಿ.ವಿಜಯನ್ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

== ಸ್ವೀಕಾರ ==

ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೈಫಲ್ಯ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ನನೊಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಪದ್ಮರಾಜನ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉಂದು ಅರೆನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಗಳಸೊಂಡುಂಡು..&lt;ref name=&quot;Padmarajan&quot;/&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಕಥಾವಸ್ತು ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಧಿಕಾರ ರಚನೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಶೋಷಣೆ ಇಂಚಿನ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==

* [https://www.imdb.com/title/tt0254370/ ''Arappatta Kettiya Gramathil''] — IMDb
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil ''Arappatta Kettiya Gramathil''] — English Wikipedia</text>
      <sha1>bwhtdrlubho5sfpb504a923weehuu3x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365776</id>
      <parentid>365774</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:37:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AFC|AFC]] draft</comment>
      <origin>365776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21376" sha1="0adabcsg5r4exq6mjcwf7rzlowmycvu" xml:space="preserve">{{Draft article|nomove=yes}}
{{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
{{Infobox film
| name = ಅರಪ್ಪಟ್ಟ ಕೆಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್
| image = 
| caption = ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರ ಪೋಸ್ಟರ್
| director = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| producer = ಹರಿ ಪೋಥನ್
| story = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| screenplay = ಪದ್ಮರಾಜನ್
| based_on = ಪದ್ಮರಾಜನ್ರೆ ಕಿರು ಕತೆ
| starring = 
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
* ಅಶೋಕನ್
* ಗೋಮತಿ
* ಸುಕುಮಾರಿ
* ಉನ್ನಿಮರಿ
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| cinematography = 
* ಶಾಜಿ ಎನ್. ಕರುಣ್
* ವೇಣು
| editing = ಬಿ. ಲೆನಿನ್
| studio = ಸುಪ್ರಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್
| released = 1 ಮೇ 1986
| country = [[ಭಾರತ]]
| language = [[ಮಲಯಾಳಂ]]
}}

'''ಅಪ ರ ಕಡ್ಯ ಕರಾಮತಿಲ್''' ({{lang-ml|അരപ്പട്ട കെട്ടിയ ഗ്രരമത്രഽമത൴࿽| ಕೆತ್ತಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್}}) 1986ರ ಏತೋ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ದೂರಯ ಚಲನ ವಾವಾತ್. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪದ್ಮರಾಜ ನ್ ಘಿಸಿದ್, ಚಿತ್ರಕಟ್ಟ್ ಕಾನೂ ಅವವೇ ಸದಿದ್ ದಾರೆ ರೆಸ್. ಊರು ಚಿತ್ರವು ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಅವರ ಹನೆ ಋಣಿರಿನ ಕಕ ಊರು ಆಧೀರಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರದ ಮಕೂ ಅಕಲಕೈಲ್ದ ಉಪ್ಪಡ್,ೋಶುಕನ್ದ್ ಉಲ್ಲಾಲ್ದ ಆನಗ ಆಯೆ ನಡುಕಾಡಿ ವೇಣು ಮರ್ಯಾದಿದ ನನಲಾತ್ ನಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೂಮತಿ, ಸುಸ್ಕುಮಾರಿ, ಉನಿನ್ನಿಮರಿ ಮ ಯೋಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ಈ ಓಷಕ ಋತುಗಳಾದ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಚಿತ್ರದ ಕಕಲ್ನ ದೂರದ ಕುರಿಕರಾಮದ ಪಿರವು ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಕ್ಕೆ ತೆರಳುವೋವರು ಸ್ನೇಹಿತ ಸುರ ಸುತ್ತಾಟ ದೂರ. ಅವರು ಅ ಅವು ಈಗಳು ಆಂಡ ಸುಸುಮಾರು 24ರಗಳ ಉಚ್ಚಯ ಏತ್ ಕಂಡ ಕೇನೊಡು ಬುತ್ತುವೆ.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಆಯಿಜಿ, ಆಂಡ ನನೊಂಜಿ ವರ್ಷೊಡು ಪದ್ಮರಾಜನ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ''ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.&lt;ref name=&quot;Padmarajan&quot;&gt;{{cite web |title=Padmarajan |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Padmarajan |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಸುಕುಮಾರಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಪಾತ್ರಗ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Sukumari&quot;&gt;{{cite web |title=Sukumari - Awards and honours |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sukumari |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಕಥಾವಸ್ತು ==

ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ಒಂಜಿ ಡಾನ್ಸ್ ಬಾರ್ ಡ್, ಜೋಸೆಫ್, ಒರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಿನ ಹಾಳಾಯಿನ ಮಗೆ, ತನ್ನ ಮೂಜಿ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್, ಜಕಾರಿಯಾ, ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಲಾಲ್ ನ್ ಒಂಜಿ ದೂರದ ಊರುದ ಒಂಜಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಜಿ ಜನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ನ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರಯಾಣ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಆಂಡ ದಾರಿಡ್, ಜಕಾರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ನಡುಟು ಜಗಳ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಯಾತ್ರೆ ರದ್ದು ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ಅಕುಲೆನ್ ಅಲ್ಪನೆ ಬುಡ್ದು ಪೋಪೆ. ಜಕಾರಿಯಾ ಒಂಜೇ ತನ್ನ ರಡ್ಡ್ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ್ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್. ಆಯಗ್ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥ ಇಜ್ಜಂದಿನ ನಡುಟು, ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಮನದಾನಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರಯಾಣೊನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್ ದೂರದ ಊರುಗು ಬರ್ಪೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil - Plot |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಊರುದಕ್ಲೆನ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವರ್ತನೆಡ್ದ್ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಲಾಲ್ ಭಯೊಡು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಜಕಾರಿಯಾ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಎದುರಿಸೊಡಾಪುಂಡು. ಕಡೆಕ್ ಮೂಜಿ ಜನಲಾ ಮಾಲುವಮ್ಮ ನಡಪಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ವೇಶ್ಯಾಗೃಹ ವಾಸ್ತವೊಡು ಅಲೆನ ಪಿರಾಕ್ದಕ್ಲೆನ ಮಲ್ಲ ಇಲ್ಲ್.

ಇಲ್ಲ್ ದ ಉಲಯಿ ಕೆಲವು ಜೋಕುಲು ಆಟ ಆಡೊಂದುಪ್ಪುನ ತೂಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯೆ ಒಂಜಿ ಕಾಗದೊಡು ದಾದನಾ ಬರೆಪುನ ತೂಪೆರ್. ಅಲ್ಪ, ಅಕುಲು ಒರಿ ಕಿವುಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ತೂಪೆರ್. ಅಲೆನ ಬಾಡಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಡ್ದ್, ಅಲೆನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು.

ಅಂಚನೆ, ದೇವಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಬೇತೆ ಒರಿ ಪೊಣ್ಣು ಅಲ್ಪ ಬರ್ಪೆರ್. ದೇವಕಿ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪನ್ಪೆ ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒರಿ ಪೊಸ ಪೊಣ್ಣು ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷೊಡು ಬರ್ಪೆರ್ ಪಂದ್.

ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಅಲ್ಪ ಭಾಸ್ಕರ ಮೆನನ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಇಲ್ಲ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರೆ ಕೇನುವೆರ್. ಊರುದ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಅರೆಗ್ ಪನ್ಪೆ. ಕೆಲವು ದಿನೊಡ್ದು ದುಂಬು ನಡತಿನ ಗಲಭೆಡ್ ತನ್ನ ಗಾಯೊಲೆನ ಗುರುತುಲೆನ್ ಲಾ ತೋಜಾವೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಮೂಜಿ ಜನ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನಗ, ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಅಕ್ಲೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಅಪಮಾನೊಡು ಪಾತೆರುಂಡು. ಜಕಾರಿಯಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪುನಗ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಗುಂಪುದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಚಾ ಅಂಗಡಿಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್.

ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ ಊರುದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವಿ ಮೂಪ್ಪನ ಪಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಸುರುಕು ಮೂಪ್ಪನ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಮೂಪ್ಪನ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಊರುಡು ಗಲಭೆ ನಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒಂತೆ ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಮೂಪ್ಪನ್ ಗ್ ಕಡಪುಡುವೆ ಪಂದ್ ಭರವಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮೂಪ್ಪನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಪೆ.

ಮಾಲುವಮ್ಮ ಅಪಗ ಅವೆನ್ ತನ್ನ ಇಲ್ಲಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪಲ್. ಗೋಪಿ ಕಿವುಡ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಎದುರುಗು ಪೋಪೆ. ಜಕಾರಿಯಾ ದೇವಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನೊಟ್ಟುಗು ಇಸ್ಪೀಟ್ ಆಡೆರೆ ಕುಲ್ಲುವೆರ್.

ಈ ನಡುಟು ಹಿಲಾಲ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ ಕೋಣೆಗ್ ಪೋಪೆ. ಅಯೆ ಅಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರೊಡಾಂಡ, ಅಲೆನ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ವಿರೋಧ ಮಲ್ಪುವೆ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು. ಅಲ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಕನ್ಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಅರೆಗ್ ಗೊತ್ತುಂಡು.

ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ತನ್ನ ಕತೆನ್ ಪನ್ಪೆ. ಅಪ್ಪೆ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಮಣ್ಣೆ ಮಾಲೆನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆಂದ್ ಪನ್ಪಲ್. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಒಂಜಿ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹ ಪಂಡ್ದ್ ಎಂಕ್ ತೆರಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಡ್ದ್ ಗಿರಾಕಿಲೆನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ತನ್ನನ್ ಕ್ರೂರವಾದ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ತನ್ನನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಹಿಲಾಲ್ ನ್ ಬೇಡುವೆರ್. ಹಿಲಾಲ್ ಅಲೆನ್ ಪಿದಯಿ ಲೆತೊಂದು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಆಂಡ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಮಗೆ ಭಾಸಿ ಹಿಲಾಲ್ ನ ಯೋಜನೆನ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹಿಲಾಲ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ಬಗ್ಗೆ ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಕರಿಯಾಗ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಜಕಾರಿಯಾ ಅಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುವೆ ಪನ್ಪೆರ್.

ಅಪಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಮೀನ್ದಾರೆ ಪಣಿಕ್ಕರ್‌ನ ಕೈಟ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ದಲ್ಲಾಳಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್‌ದ್ ರಾತ್ರೆ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಕಡಪುಡುಲೆ ಪಂದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಲುವಮ್ಮ ಒಪ್ಪೊಂದು ರಾತ್ರೆ ಬರೊಡು ಪಂದ್ ಕೇನುವೆರ್.

ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ ರಾತ್ರೆ ನಾರಾಯಣನ್ನೊಟ್ಟುಗು ಪೋಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಕೋಪ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಾರಾಯಣನ್ ನನಲಾತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕನತ್‌ದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮನ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ದೆತೊನುವೆ ಪಂದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಮೂಪ್ಪನ್ ಮಾಲುವಮ್ಮಗ್ ಬೆರಿಸಾಯ ಕೊರ್ದು ಇಲ್ಲ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತನ್ನ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಕಡಪುಡುವೆ. ಒಂತೆ ಗಂಟೆ ಕರಿದ್ ಬಾರಾ ಜನೊಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನಾರಾಯಣನ್ ಪಿರ ಬರ್ಪೆ. ಮೂಪ್ಪನ್ ನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾರಾಯಣನ ಜನಕುಲೆನ ನಡುಟು ಘರ್ಷಣೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗಲಭೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

ಜಕರಿಯಾ ಈ ಗೊಂದಲೊನು ಭಾಸಿನ್ ಚಾಕುಲಿಡ್ ಚುಚ್ಚುನ ಅವಕಾಶೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಾಲುವಮ್ಮ ಕೋಣೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ನಡುಟು ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನೊಟ್ಟುಗು ಹಿಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್.

ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುನಗ, ನಾರಾಯಣನ್ ಜಕಾರಿಯಾನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು, ನಾರಾಯಣನ್ ಜಕಾರಿಯಾನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತ್ದ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಒಂಜಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗೆಗ್ ಬನ್ನಗ ಗೋಪಿ ಹಿಲಾಲ್ ಗ್ ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿನ್ ಲೆತೊಂದು ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಪೋಲೆ ಪನ್ಪೆ. ಆಂಡ ಜಕರಿಯಾಗ್ ದಾದ ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಗೋಪಿ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪೆ.

ಇಲ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ, ಗೋಪಿ ಜಕಾರಿಯಾನ ಪುದರ್ ನ್ ಜೋರುಡು ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಆಂಡ ದಾಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಜ್ಜಿ.&lt;ref name=&quot;Plot&quot;/&gt;

== ಪಾತ್ರವರ್ಗ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ನಟ
! ಪಾತ್ರ
|-
| ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| ಜಕರಿಯಾ
|-
| ಅಶೋಕನ್
| ಹಿಲಾಲ್
|-
| ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು
| ಗೋಪಿ
|-
| ವಿ.ಪಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್
| ಜೋಸೆಫ್
|-
| ಗೋಮತಿ
| ಗೌರಿಕುಟ್ಟಿ
|-
| ಸುಕುಮಾರಿ
| ಮಾಲು ಅಮ್ಮ
|-
| ಉನ್ನಿಮರಿ
| ದೇವಕಿ
|-
| ರಶೀದ್
| ಸುಲೈಮಾನ್
|-
| ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್
| ಭಾಸಿ
|-
| ಕುಂಜಾಂಡಿ
| ಮೂಪ್ಪನ್
|-
| ಸೂರ್ಯ
| 
|-
| ಅಚನ್‌ಕುಂಜು
| ನಾರಾಯಣನ್
|-
| ಕನಕಲತಾ
| ಶ್ರೀದೇವಿ
|}

ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ, ಅಶೋಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಜಕಾರಿಯಾ, ಹಿಲಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಿ ಆದ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೋವರಿಕುಟ್ಟಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಗೋಮತಿ. ಮಾಲು ಅಮ್ಮನ ಪಾತ್ರೊಡು ಸುಕುಮಾರಿ. ಭಾಸಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

== ಕಿರುಕಥೆಡ್ದ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ==

ಪದ್ಮರಾಜನ್‌ನ ಅವ್ವೇ ಪುದರ್‌ದ ಕಿರುಕಥೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರಕಥೆನ್ ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಮೂಲ ಕಥೆಟ್ ಒಂಜಾತ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಮೂಲ ಕತೆಟ್, ಜಕಾರಿಯಾ, ಗೋಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲಾಲ್ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹೊಗು ಎಂಚ ಬರ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣ ಕೊರ್ಪುಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಆಗಮನದ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ವಿವರವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.

ಕಿರುಕಥೆಟ್ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡಲಾ, ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಡಜನ್ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾವೆರ್.

ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಚಿತ್ರಗ್ ಜೋಸೆಫ್, ಪಣಿಕ್ಕರ್, ನಾರಾಯಣನ್, ದೇವಕಿ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Changes&quot;&gt;{{cite web |title=Arappatta Kettiya Gramathil |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil |website=English Wikipedia |access-date=14 August 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==

ಸುಕುಮಾರಿ ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪನ್ಪಿನ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಲಭ್ಯವಾಯಿನ ಮೂಲೊಲು ಪನ್ಪಿಲೆಕ ಅವ್ವೇ ಪಾತ್ರೊಗು ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಲಾ ಗೆಂದಿಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Sukumari&quot;/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ವರ್ಷ
! ಪ್ರಶಸ್ತಿ
! ವಿಭಾಗ
! ಫಲಿತಾಂಶ
|-
| 1986
| ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
| ಸುಕುಮಾರಿ
|-
| 1985
| ಕೇರಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ
| ಸುಕುಮಾರಿ
|}

== ಉತ್ಪಾದನೆ ==

''ಆರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್'' ನ್ ಸುಪ್ರಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಡ್ ಹರಿ ಪೊಠಾಣೆರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ದೆರ್ ಪದ್ಮರಾಜನ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಶಾಜಿ ಎನ್. ಕರುಣ್ ಬೊಕ್ಕ ವೇಣು. ಬಿ.ಲೆನಿನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿ.ಟಿ.ವಿಜಯನ್ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Wiki&quot;/&gt;

== ಸ್ವೀಕಾರ ==

ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೈಫಲ್ಯ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ನನೊಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಈ ಸಿನಿಮಾ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು, ಪದ್ಮರಾಜನ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉಂದು ಅರೆನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಗಳಸೊಂಡುಂಡು..&lt;ref name=&quot;Padmarajan&quot;/&gt;

ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಕಥಾವಸ್ತು ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಧಿಕಾರ ರಚನೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಶೋಷಣೆ ಇಂಚಿನ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==

* [https://www.imdb.com/title/tt0254370/ ''Arappatta Kettiya Gramathil''] — IMDb
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Arappatta_Kettiya_Gramathil ''Arappatta Kettiya Gramathil''] — English Wikipedia
{{subst:Drafts moved from mainspace}}</text>
      <sha1>0adabcsg5r4exq6mjcwf7rzlowmycvu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365784</id>
      <parentid>365776</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದ ಮಾಹಿತಿ ತಗೆದು 'ಷ' ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ</comment>
      <origin>365784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3" sha1="4ftj0dj5h3cm2lyhgyxyirccdsm8atw" xml:space="preserve">ಷ</text>
      <sha1>4ftj0dj5h3cm2lyhgyxyirccdsm8atw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365785</id>
      <parentid>365784</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ</comment>
      <origin>365785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27881</id>
    <revision>
      <id>365666</id>
      <parentid>365460</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T18:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Added {{[[Template:AI-generated|AI-generated]]}} tag</comment>
      <origin>365666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65140" sha1="j8m3p7frflk9w8w3pnh72mci3vveo49" xml:space="preserve">{{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
[[ಫೈಲ್:Fish_net_over_Periyar_River_0.jpg|thumb|Fish net over Periyar River 0]]
'''ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ''' (ಮಲಯಾಳಂ: [peɾijaːr], ಅರ್ಥ: ಮಲ್ಲ ನದಿ) ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ವಿಸರ್ಜನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆಲವು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ನದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಊರುಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಪುಂಡು. ಈ ನದಿ ನೀರಾವರಿಗ್, ದೇಶೀಯ ನೀರ್ದ ಬಳಕೆಗ್ ನೀರ್ ನ್ ಒದಗಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಈ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ದ್ ಈ ನದಿಗ್ &quot;ಕೇರಳದ ಜೀವಾಣು&quot; ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ನದಿ ಬಾಯಿದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಚ್ಚಿ ನಗರ, ಅಲುವಾಡ್ದ್ ನೀರ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರ್ದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಡ್ದ್ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಪ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ತಾಣ. ಕೇರಳೊದ ಇರ್ವತ್ತೈನ್ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಪೆರಿಯರ್ ದ ಕರೆತ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರ್ ಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಎಲೂರ್-ಎದಯರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು (ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ) 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (3 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂದು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಜನಸಂದಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು

== ಮೂಲ ಬೊಕ್ಕ ಸಾದಿ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರ್ ೨೪೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೫೨ ಮೈಲ್) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಅಯಿಟ್ ೫,೨೮೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೪೦ ಮೈ೨) ಕೇರಳೊಡು ಬೊಕ್ಕ ೧೧೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೪೪ ಮೈಲ್) ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು

== ಮೂಲೊಲು ==
[[ಫೈಲ್:Periyar_River_from_Dam_DSW.jpg|thumb|Periyar River from Dam DSW]]
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮೂಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ವಿಚಾರಣೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುದು, ಪೂರ್ತಿ ಕೇರಳೊಡು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳೊಡು ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು ಪಂದ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಟ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದೂರದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಈ ನದಿ ಮೂಲ ಉಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಿಖರವಾದ್ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಮಾಲಾಡ್ದ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು

== ನಡಕೆ ==
ಸುರುತ ಕೋರ್ಸ್ ಡ್, ಈ ನದಿ ಚೊಕ್ಕಂಪಟ್ಟಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಸುಮಾರ್ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೬ ಮೈಲ್) ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಡ್ ಪರಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ್ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬರ್ಪುಂಡು.ಅಯಿತ ಮೂಲೊಡ್ದ್ 48 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (30 ಮೈಲ್) ದೂರೊಗು ಪೋದು ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ತುದಿಟ್ ಮೌಂಟ್ ಪ್ಲಾಟೂ ಗ್ ಬನ್ನಗ, ಮುಲ್ಲಾಕುಡಿಡ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಲ್ಲಾಯರ್—ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ—ಉಂದೆನ್ ಸೇರಾವುಂಡು.ಈ ಪ್ರಯಾಣೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ದಾಂಟೊಂದು ಪೋದು, ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಕೆಳಮಟ್ಟೊಗು ಪೋನಗ, ಉಂದು ಪೂರ್ವೊಡು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಪೆರಿಯರ್ ವಿಭಾಗ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಸುಂದರಮಾಲಾ ವಿಭಾಗ[ನಡುಟು ಗಡಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಮೂಲವೈಗೈ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನಿಕುಡಿವಿಭಾಗೊಲೆನ ನಡುಟು ಗಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಮ್ಮಿಕುಪ್ಪನ್,

ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನ ಸಂಗಮೊಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ತೆಕ್ಕಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ನದಿತ್ತ ಕೆಳಗ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಪರಂಬಿಕುಲಂ-ಅಲಿಯರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊದ ಭಾಗವಾದ್ ತಮಿಳುನಾಡುಗ್ ದಿಕ್ಕ್ ಬದಲಾಪುಂಡು

ಪೆರಿಯರ್ ತೆಕ್ಕಾಡಿ ಕೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್, ಕೆಲವು ನೀರ್ ನ್ ಸುರಂಗ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವೊಗು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಕಡಪುಡುವೆರ್. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ನಂತರ, ಡೈವರ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನ ನೀರ್ ನ್ ಸುರುಲಿಯಾರ್ ನದಿಗ್ (ವೈಗೈ ನದಿತ ಉಪನದಿ) ಬುಡ್ಪೆರ್, ಅಯಿಟ್ ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಪುಂಡು.ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (22 ಮೈಲ್) ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುಗು ಪೋದು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ದ್ ವಂಡಿಪೆರಿಯಾರ್, ಎಲಪ್ಪರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೋಯಿಲ್ ಮೂಲಕ ಇದುಕ್ಕಿ, ಚೆರುಥೋನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಲಾಮವು ಅಣೆಕಟ್ಟುಲೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಕುರಾವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುರತಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಡುಕ್ಕಿ ಕಣಿವೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್

ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊದ ಕೆಳ್ಗ್ ಉಪ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಗ್ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪರಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡ್ದ್ ಪೆರಿಂಜಕುಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡ್ದ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಮುತಿರಾಪುಜಾದೊಟ್ಟುಗು ಸಂಗಮ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ನದಿ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೋದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟು ಬ್ಯಾರೇಜ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ 1.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (0.9 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಯಿತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಉಂದು ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು.ಇಡಮಲಯಾರ್ ನದಿತ ನೀರ್ ನ್ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಪೆರಿಯಾರ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪರಪುಂಡು.

ಅಲುವಾಡ್, ನದಿ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗಳಪುಝಾ ಶಾಖೆಲೆಗ್ ದ್ವಿವಿಧ ಆಪುಂಡು. ಮಂಗಳಾಪುಝಾ ಶಾಖೆ ಚಲಕುಡಿ ನದಿನ್ ಸೇರಾದ್ ಮುನಾಂಬಾಂ ಡ್ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಬೂರುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪರಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಉದ್ಯೋಗಮಂಡಲ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಪೋದು ಅಂಚನೆ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬ್ಯಾಕ್ ವಾಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ (ವೆಂಬನಾಡ್ ದ ಭಾಗ) ವಾಪುರಪ್ ಲಪುಜ್ ಡ್ ಪೋಪುಂಡು. ವೆಂಬನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು.

== ಉಪನದಿಲು ==
ಉಂದೆತ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಲು: 

ಮುತಿರಪುಝಾ ನದಿ

ಮುಳ್ಳಾಯರ್ ನದಿ . 

ಚೆರುತೋನಿ ನದಿ  

ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಸುದೆ

ಎಡಮಲ ನದಿ

ಎಲ್ಯಉಪನದಿಲು: ಮುತ್ತಾಯರ್, ಪೆರುಂತುರೈಯಾರ್, ಚಿನ್ನಾರ್, ದೇವಿಯಾರ್, ಚೆರುತೋನಿ, ಕಟ್ಟಪ್ಪನಾಯರ್ 

ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥೊಡು [[ಚಾಲಕುಡಿ]] ನದಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಉಪನದಿ ಆಂಡಲಾ, ಮಾತಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಲೆಗ್ ಸರ್ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ಚಲಕುಡಿ ನದಿ ಸ್ವತಃ 1,704 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (658 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಕೇರಳೊಡು 1,404 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (542 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ 300 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (116 ಮೈ2) ಉಂಡು.

== ಬೇಸಿನ್ ==
[[ಫೈಲ್:Anamudi_from_Munnar_Gundumalai_road.jpg|thumb|Anamudi from Munnar Gundumalai road]]
ಅನಮುಡಿ ಶಿಖರ, ಬಲತ್ತ ಕಡೆಟ್, 2,695 ಮೀ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ೫,೩೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೦೮೪ ಮೈ೨) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆತ ಬಹುಪಾಲು ಮಧ್ಯ ಕೇರಳೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು 9°15’30&quot;N ಬೊಕ್ಕ 10°21’00&quot;N ಅಕ್ಷಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಬೊಕ್ಕ 76°08’38&quot;E ಬೊಕ್ಕ 77°24’32&quot;E ರೇಖಾಂಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಂಡು. ಈ ನದಿ ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಬೊಕ್ಕ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ [[ಕೊಯಮತ್ತೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಒಂಜಿ ತಲೆಕೆಳಗಾದ್ &quot;ಎಲ್&quot; ಆಕಾರ ಉಂಡು, ಅಯಿಟ್ ಛೇದನೊಡು ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಉದ್ದ-ಅಗಲ ಅನುಪಾತ 6:1 ಆದುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಕಡಿಮೆ ಕಣಿವೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಆಳೊದ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೋಡುಲು ಪರಪುಂಡು. ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬನ್ನಗ, ಪೆರಿಯರ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಡ್ದ್ ಅಲುವಾ ಮೂಲಕ ವರಪುಜಾ ಬೊಕ್ಕ ಮುನಂಬಂ ಮುಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ಪಂಡ ಉಪನದಿ ಜಾಲೊದ ಗಣನೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ 8ನೇ ಕ್ರಮೊತ ಒಂಜಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸರಾಸರಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಾಂದ್ರತೆ 2.46 km/ km2 ಆದುಂಡು ಒಟ್ಟು 15,773 ಫಸ್ಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಆದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಉದ್ದ 13,291 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (8,259 ಮೈಲ್) ಆದುಂಡು. ಈ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಟೆಕ್ಟೋನಿಸಂ ದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನಮೂನೆ ಬೊಕ್ಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಣಿವೆಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ತೋಜಾವೊಲಿ. ಕಾಡುಲು ಸುಮಾರ್ 1,500 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (580 ಮೈ2) (28%) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಶ್ರ ಮರತ ಬೆಳೆತ ವಸಾಹತುಲು ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು 322 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (124 ಮೈ2) ಬೊಕ್ಕ 2,176 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (840 ಮೈ2) ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನವು. ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸುಮಾರ್ 80% ಸವೆತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಲನೆಗ್ ಒಳಗಾವೊಡು.ಅನಮುಡಿ, 2,695 ಮೀಟರ್ (8,842 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ, ಉಂದು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದು.

== ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಫೈಲ್:Cardamom_Hills.jpg|thumb|Cardamom Hills]]

[[ಕೇರಳ]] ಬೊಕ್ಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ಗಡಿಟ್ ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲಂ (ಕುಮಿಲಿದ ಉತ್ತರ) ದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ನೈಋತ್ಯೊಗು ವಲ್ಲಕ್ಕಡವುದ ಸಮೀಪೊಗು ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಳಪೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿತ ಗುಡ್ಡೆ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ಮುಲ್ಲಪೆರಿಯಾರ್]] ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಈ ಗುಡ್ಡೆನ್ ಕತ್ತರಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆದ ಉತ್ತರೊಡು, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲು ಎತ್ತರದ ಮುನ್ನಾರ್ ಸ್ಯಾಡಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪ, ನದಿ ಚಾನಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಅಲೆತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆ ಮುಟ್ಟ ಏರುಂಡು. ಈ ಭಾಗ ಪೆರಿಂಜನ್ಕುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಳಚರಂಡಿ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲತಃ ಆಗ್ನೇಯೊಡ್ದ್ ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಈ ಭಾಗ ಸರಾಸರಿ 800 ಮೀಟರ್ (2,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಮತ್ತೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಉತ್ತರ ತುದಿ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಕಡಿಮೆ ಇಳಿಜಾರು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪನ್ನಿಯರ್ ಡ್ರೈನ್ ಆಪುಂಡು. ಪನ್ನಿಯರ್ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಗ್ ಸೇರುಂಡು, ಉಂದು ಉತ್ತರೊಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊನು ನೀರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಥೆನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಬಾಮ್ ನ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಭಾಗೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಶಿಖರ, ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ ಉಳಿಕೆದ ಮುಖ್ಯ ಜಲಾನಯನ ರೇಖೆಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಕಡಿಮೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 1,000 ಮೀಟರ್ (3,300 ಅಡಿ) ಮುಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುಂಡು. ಚಕ್ಕುಪಲ್ಲೊಮ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು, ಪಕ್ಕದ ವೈಗೈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗ ಈ ಭಾಗೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಕೇರಳೊಗು ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಬೇತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರುದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಒಣಸ್ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಎಲ್ಲಿಲಾ ಉಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಲೆನ ಮಹತ್ವದ ಮಟ್ಟ ಇಜ್ಜಿ. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು, ಉಂದು ಪೂರ್ತಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ==

== ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ದಕ್ಷಿಣೊಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ನಿಜವಾದ್ [[ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಇಡುಕ್ಕಿ]] ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಆದುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ ಉಪ್ಪುನ ಉತ್ತರೊಗು ಇಳಿಜಾರು ಆಯಿನ ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಭಾಗ ಉಂದು.[47] ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಆಳೊದ ಕಾಲುವೆಡ್ದ್ ಉಂದು [[ಏಲಕ್ಕಿ ಗುಡ್ಡೆ]]ಲೆನ ಉಳಿಯಿನ ಭಾಗೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಉತ್ತರೊಗು ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ಕೋಯಿಲ್ ದ ಕೈತಲ್ದ್ ನೆರಿಯಮಂಗಲದ ಕೈತಲ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ತೋಡುಪುಝಾದ ಮೈದಾನೊಲೆಗ್ ಇಳಿಯೊಂದಿಪ್ಪುನ ಘಾಟಿಲೆನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಗಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊ ಉಂದೆತ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿ. ಈ 900-ಡ್ದ್-1,000-ಮೀಟರ್ (3,000 ಡ್ದ್ 3,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಶಿಖರ ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮಣಿಮಾಲಾ, ಮೀನಾಚಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂವಟ್ಟುಪುಝಾ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ನೆರಿಯಮಂಗಲೊಡ್ದ್ ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಪ್ಪನ ಅರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಲಾ ಈ ಭಾಗೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು. ಚೆಕುತಾನ್ ಮಾಲಾ ಪನ್ಪಿನ ನೈಋತ್ಯೊಡ್ದ್ ಈಶಾನ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಪೀರ್ಮಡೆ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಮುಖ್ಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ವಾಯುವ್ಯೊಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಗು ಒಂಜಿ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊನು ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕಲ್ಲಾರ್/ಪೆರಿಂಜನ್ ಕುಟ್ಟಿ ಉಪನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಮುಖ್ಯ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ನೀರ್ ಡ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಸರಾಸರಿ 700 ಮೀಟರ್ (2,300 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ೧೯೫೦ ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತ್ ಕಾಡುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೂಜಿ ಎಲ್ಯ ತುಂಡುಲು ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಮಲ್ಲವು ಇಡುಕ್ಕಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಉಂಡು.ವಾಗಮೊನ್ ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಮೀನಾಚಿಲ್, ಮಣಿಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಬಾ ಉಪನದಿಲು ಅಯ್ಯಪ್ಪಂಕೊವಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ವಲ್ಲಕ್ಕಡವು ನಡುಟು ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸವೆತೊಂದು ಪೋತುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಕಾರ್ಡಮೊಮ್ ಹಿಲ್ ಟೇಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು ಉಂದು ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು.

== ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ==
[[ಮುನ್ನಾರ್]] ಬೊಕ್ಕ ದೇವಿಕುಲಂ ದ ಸುತ್ತ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರ್ ೧,೮೦೦ ಮೀಟರ್ (೫,೯೦೦ ಅಡಿ) ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಮೂಲಕ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಎತ್ತರದ ರಾಜಮಾಲಾ-ಅನಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಾಲ ಭಾಗ ಅಯಿತ ಉತ್ತರ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ಮುನ್ನಾರ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ತಕ್ಷಣ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋದು ಪಾರ್ವತಿ ಮಲಾ ಮುಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿಯುನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ರಿಡ್ಜ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪೂರ್ವ ತುದಿ ಕೊಲುಕುಮಾಲಾಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡುದ ನಡುಟು ಗಡಿಟ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಹೈ ರೇಂಜ್ ಭಾಗ ಮೂಲತಃ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಡ್ರೈನಿಂಗ್ ಇಳಿಜಾರುಲು ಆದುಂಡು, ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಕೇರಳೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ದ ಮಾತಾ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು.[೨೨] ಟೀ ತೋಟೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿನ್ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ಕಾಡು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಶೋಲಾ-ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುದ ರೀತಿದವು. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆದ ಮೌಲ್ಯೊಡ್ದ್, ಈ ಘಟಕೊಗು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ವಿಶೇಷ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ

== ತಿರ್ತ್ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ಅರ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅಸ್ಥಿರ ಭಾಗೊಡು ಭಾರೀ ಬರ್ಸೊಡ್ದ್ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತೆ. ಭಾರೀ ಬರ್ಸ ತ್ವರಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸವೆತೊಗು ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾಗೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದೇಶ ನೈಋತ್ಯೊಡು ನೆರಿಯಮಂಗಲಂದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಪಣಂಕುಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟ ಪೆರಿಯರ್ ಸುದೆತ ಪಿರವುಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಾಲಕುಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಭಜಿಸೆರೆ ಉತ್ತರೊಗು ತಲುಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪೂರ್ವ ಗಡಿ ಅನಮಲೈ ರಿಡ್ಜ್ ಆದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಆಳವಾದ್ ಕೆತ್ತನೆ ಆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಲೆಗ್ ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಸರ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇಡುಕ್ಕಿ ಉಪ-ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು. ಪೂರ್ವ ಗಡಿನ್ ಪನ್ನಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಡ್ದ್ ರೂಪಿಸವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿಮುಡಿ-ಉಮಾಯಮಲ ರಿಡ್ಜ್ ಕೆಳ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉತ್ತರೊಗು, ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪೆರಿಯರ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಉಪನದಿ ಇಡಮಲಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಕತ್ತರಿಸಾಯಿನ ಇಡಮಾಲಾ ಕಣಿವೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉತ್ತರೊಡು ಶೋಲಾಯರ್ ನ್ ಇಡಮಾಲಾ ನದಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನ ಗುಡ್ಡೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಗುಡ್ಡೆ ತಮಿಳುನಾಡುದ ವಲಪರಾಯಿದ ಸಮೀಪೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಕೇರಳೊಗು ಪೋಪಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ ಬೆಟ್ಟ.ಇಡಮಾಲಾ ಕಂದಕ ದಕ್ಷಿಣ ಅನಾಮುಡಿ ಮೀಸಲು ಕಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ದ್ ಉತ್ತರೊಗು ನೆಲ್ಲಿಯಾಂಪತಿಲೆಡ್ ಶೋಲಾಯರ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಮಿಳುನಾಡುಗು ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಪೋದು ಇಡಮಲಯಾರ್ ಗ್ ಬೂರುನ ಉಪನದಿ ನಿರಾರ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಸರಣಿ ಆಳೊದ ಪಶ್ಚಿಮ-ಇಳಿಜಾರುದ ಕಣಿವೆಲು ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ಕಣಿವೆದ ನೆಲೊಕುಲು 300 ಮೀಟರ್ (980 ಅಡಿ) ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಣಿವೆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನವು ಕಡಿಮೆ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಗುಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಲು ಸುಮಾರ್ 900 ರ್ದ್ 1,500 ಮೀಟರ್ (3,000 ರ್ದ್ 4,900 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಗು ಏರುನ ಸ್ಕಾರ್ಪ್ ಮುಖೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಇಡಮಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೂಯಂಕುಟ್ಟಿ ನದಿಲು ಈ ಭಾಗೊದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗೊನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಅಯಿತ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿ ಮುಖ್ಯ ಪೆರಿಯರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬಹುತೇಕ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡುಲು ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೆರಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲೆನ ನಡುಟು ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕ ಕಲಾಡಿ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು

== ಪೆರಿಯರ್ ಮಿಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ==
ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ಕಣಿವೆಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಮಿಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಉಂಡು, ಅವು ಕಣಿವೆಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆಯಿನ ಎಲ್ಯ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ್ ಅಲೆತ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶೊಡು ಗುರುತಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರೇಡಿಯೆಂಟ್ ಮುಲ್ಪ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಉಂಡು. ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಇತ್ತೆದ ಕರಾವಳಿಗ್ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಭಾಗೊದ ಭೂರೂಪೊಲು ಅಗಲವಾದ್ ಕಣಿವೆಲು, ಜವುಗು ಬೊಕ್ಕ ಜವುಗು ಜವುಗುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮುಳುಗಿನ ಭೂಮಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮರಳು ದಿಬ್ಬೊಲು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲು ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲೊಡು ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಅಲುವಾದ ಸಮೀಪೊಡು ನದಿ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಣೆಲೆಡ್ ದ್ವಿಭಾಗ ಆಪುಂಡು; ಒಂಜಿ ಮಂಗಲಪ್ಪುಜ ಆದ್ ದೇಸಂ ಮೂಲಕ ಸುರುವಾಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಚಲಕುಡಿ ನದಿಲಾ ಕೊಡುಂಗಳೂರುಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಡು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಈ ಶಾಖೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಮುನಂಬಂ ಡ್ ಅಯಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊಗು ವಿಸ್ತಾರ ಆಪುಂಡು. ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಾಖೆ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಮತ್ತೆ ಕುಂಜುನ್ನಿಕ್ಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಸಮೀಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ವರಪುಜಾಡ್ ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ನೀರ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಅತ್ಯಂತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊ ಅಂಗಮಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಈ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 50 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಂಡು. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಎಡಯರ್ ಶಾಖೆ ಈ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸವುಂಡು.

== ಅಣೆಕಟ್ಟುಲು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಲು ==
ಇಡುಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಕೇರಳೊದ ಮಲ್ಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಏಷ್ಯಾಡ್ ತನ್ನ ರೀತಿದ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ (ಒಂಜಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್, ಡಬಲ್ ಕರ್ವೇಚರ್ ಪ್ಯಾರಾಬೊಲಿಕ್, ತೆಲ್ತ್ ಆರ್ಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್[ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್. ಅಯಿತ ಜನರೇಟರ್ ಲೆಗ್ 780 ಮೆಗಾವಾಟ್ (6 × 130) ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ-ಕೆನಡಾ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಮೂಲಮಟ್ಟಂ ಡ್ ಭೂಗತ ಸೌಲಭ್ಯೊದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಡುಕ್ಕಿಡ್ ಮಳೆಗಾಲೊಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಜಲಾಶಯೊಲು ಕಮ್ಮಿ ಇಪ್ಪುನಗ ಒಣ ಬೇಸಿಗೆದ ಅವಧಿಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ೧೯೭೬ಡ್ ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಟೈಲ್-ರೇಸ್ ನೀರ್ನ್ (೧೯.೮೩-೭೮.೫ m3/s ನಡುಟು) ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ಮೂಲಮಟ್ಟೊಂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಮುವತ್ತುಪುಝಾ ನದಿತ ತೋಡುಪುಜಾ ಉಪನದಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಲ್ಲಿವಾಸಲ್, ಚೆಂಕುಲಂ, ಪನ್ನಿಯರ್, ನೆರಿಯಮಂಗಲಂ ಬೊಕ್ಕ ಲೋವರ್ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ ನದಿಡ್ ಬೇತೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಸೌಲಭ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ.&lt;ref&gt;https://theprint.in/opinion/in-monsoon-battered-kerala-idukki-dam-has-stood-tall-to-prevent-floods/97579/&lt;/ref&gt;

== ನೀರಾವರಿ ==
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಕಣಿವೆ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮುತಿರಾಪುಜಾ ಉಪನದಿಡ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಬಾಲ ರೇಸ್ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಟ್ಟುಗು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಡಳಿಡ್ದ್ ಹೈಡೆಲ್ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್ ಇಡಾಮಲಯ ಉಪನದಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಎನ್ನಕ್ಕಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಡ್ದ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಿಡುಗಡೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವಲಂಬಿತ ಕ್ಯಾಚ್ ಡ್ದ್ ಓಡೊಲಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಎಡತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ 32,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (81,000 ಎಕ್ರೆ) ಭೂಮಿನ್ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನೊಲೆನ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್. ಈ ಯೋಜನೆಡ್ 3,048 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1,177 ಮೈ2) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂತತಂಕೆಟ್ಟ್ ಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಲೆನ ಜಾಲ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ನ ಎಡ ತೀರೊಡು ನೀರಾವರಿ ಮಲ್ಪುನ ಜೊತೆಗೆ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆನ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಅನೇಕ ಲಿಫ್ಟ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸೆರೆ ನದಿ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರ್ ನ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಸಕ್ರಿಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕುಡಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶೊಗು ನೀರ್ ದ ಸರಬರಾಜುನ್ ಭೂತಾಥಂಕೆಟ್ ದ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊದ ಶೇಖರಣಾ ನೀರ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/place/Periyar-River&lt;/ref&gt;

== ನೀರ್ ದ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ==
[[ಫೈಲ್:Bhoothathankettu_Panorama.JPG|thumb|Bhoothathankettu Panorama]]
ವರ್ಗಾವಣೆ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆಲೆನ ಸುರುತ ನಿದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ನೀರ್ ದ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಪೂರೈಸವುನಗ, ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನೀರ್ ದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಳಾಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಫ್ಲಶ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣೊಡು ನೀರ್ ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಉದಿತ್ಂಡ್. ಇಡುಕ್ಕಿ ಯೋಜನೆಡ್ದ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಮುವಟ್ಟುಪುಝಾ ನದಿಗ್ ಮತ್ತೊಂಜಿ ಅಂತರ-ಜಲಾನಯನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಡ್ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ಪ್ರವಾಹೊದ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು&lt;ref&gt;https://www.amargranth.com/post/periyar-river?srsltid=AfmBOorIp0fgnYUW_kc6f0cUQN2ptZ6RxFYFNhmXEXqP6dzg8KRx3XbD&lt;/ref&gt;
ಭಾರತಪ್ಪುಝಾ, ಚಲಕ್ಕುಡಿಪುಝಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿಲೆಡ್ ನೀರ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪರಂಬಿಕುಲಂ ಅಲಿಯಾರ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಪಿ) ಒಪ್ಪಂದೊನು ಕಲ್ಪಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯರ್ ದ ಉಪನದಿಲು ಆಯಿನ ನಿರಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನಮಲಯಾರ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಅಡಿಟ್ ಉಂಡು.ಈ ನದಿಲೆಡ್ದ್ ನೀರ್ ನ್ ಪಿಎಪಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾದ್ ಪಕ್ಕದ ಶೋಲಾಯರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಅಯಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಡೈವರ್ಸನ್ ಲೆಡ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅಯಿತ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರವಾಹೊದ 22 ಶೇಕಡಾನ್ ಕಳೆವೊಂದುಂಡು

== ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ ==
[[ತಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] ಪಂಡ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯಾರ್ ಜಲಾಶಯೊದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮೂಲೊಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಳಗೆ ಸುಮಾರ್ 350 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (140 ಮೈ2) ದ ಆಶ್ರಯೊಡು, ಬದಲಾವಣೆ ಆವಂದಿನ ಮಳೆಕಾಡುಲೆನ ಒಂಜಿ ಮುರಿಯಂದಿನ ಭಾಗ ಉಂಡು. ಈ ಮಳೆಕಾಡುಲು ಗುಡರಾಕಲ್ ಅರಣ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಪಕ್ಕದ ಪಂಬಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ಪೋದು ಗುಡರಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಅಚಂಕೋವಿಲ್ ವಿಭಾಗೊದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಈ ಇಡೀ ಭಾಗೊಡು ಸುಮಾರ್ 600 ರ್ದ್ 700 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (230 ರ್ದ್ 270 ಮೈ2) ಮುಟ್ಟ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಲೆನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ್ ಒದ್ದೆಯಾಯಿನ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲು ಉಂಡು.ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಕಾಡುಲು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಉಳಿಯಿನ ಕಮ್ಮಿ ತೊಂದರೆದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ&lt;ref&gt;https://www.agsrt.com/river-periyar-floodprone-zones&lt;/ref&gt;

ಪೆರಿಯಾರ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ (ಪಿಟಿಆರ್) ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಸರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮಸ್ತ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಯಿನವು. ಕೇರಳೊದ ಅಂದಾಜಿಡ್ 3,800 ಜಾತಿದ ಆಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್ ಲೆಡ್ 1,966 ಜಾತಿಲು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ವರದಿ ಆತ್ಂಡ್. ಉಪಖಂಡೊಡು ಎಲ್ಲಿಲಾ, ಪಿಟಿಆರ್ ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾಲೆನ್ ವರದಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಂದಾಜಿಡ್ 323 ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, 38 ಜಾತಿದ ಮೀನುಲು ಬೊಕ್ಕ 44 ಜಾತಿದ ಸರೀಸೃಪೊಲುಲಾ ಉಂಡು
ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಯೋಜನೆ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಅಗಸ್ತ್ಯಮಲೈ-ಮಹೇಂದ್ರಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಎಲಿಫೆಂಟ್ ರಿಸರ್ವ್ ೧೦ ದ ಪೆರಿಯಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಅಖಂಡ ಆನೆ ಶ್ರೇಣಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸುಮಾರ್ 2,000 ಆನೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಜಾತಿಲೆನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ತಳಿತ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಘಾಟಿಡ್ ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಆನೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಯಿತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗ್ ಲಾ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಭೂದೃಶ್ಯೊಡು ವಾಣಿಜ್ಯ ತೋಟೊಲು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಆನೆಲೆನ ಚಲನೆಗ್ ಅಡ್ಡಿಯಾಪುನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಇತರ ರೂಪೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್
ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಥಟ್ಟೆಕಾಡ್ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಪೆರಿಯರ್ ನದಿತ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತಗ್ಗ್ ಭೂಮಿದ ಕಾಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೊಕ್ಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಕಿಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, ಕಾಡುದ ಪಕ್ಕಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಪಕ್ಕಿಲು ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಗು ಬರ್ಪೆರ್. ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಡಾ.ಸಲೀಮ್ ಅಲಿ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಎಲ್ಯ, 25-ಚದರ-ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (10 ಮೈ2) ಪಕ್ಕಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು &quot;ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ವೆಂಬನಾಡ್ ಕೆರೆಟ್ ಪರಪುನ ಆಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಪೆರಿಯರ್ ಒಂಜಿ. ವೆಂಬಾನಾಡ್ ಕೋಲ್ ಜಲಭೂಮಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್, ಉಂದು ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆಗ್ ರಾಮ್ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದೊಡು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಾಯಿನಂಚ.ಉಂದು 20,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜಲಪಕ್ಷಿಲೆಗ್ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್—ಭಾರತೊಡು ಇಂಚಿನ ಮೂಜಿನೆ ಮಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.&lt;ref&gt;https://biotopeaquariumproject.com/bin/periyar-river-western-ghats-india-psarkar/&lt;/ref&gt;

== ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==
ಪೆರಿಯರ್ ದ ಬರಿಟ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲು ಉಂಡು. ಆಳುವಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಅಳುವ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್.ಮಲಯಾಳ ಪಂಚಾಂಗದ ಕುಂಭಂ ಮಾಸದ ಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಮರಳು ತೀರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನೊಟು ಭಕ್ತೆರೆಡ್ದ್ ಗುಂಪುಗುಂಪು ಆಪುಂಡು.ಕಾಲಾಡಿ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ದಿನ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ. ಕಲಾಡಿ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಕ್ಷೆಡ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಶೃಂಗೇರಿದ ಅಪಗದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಪುನಃ ಕಂಡುಹಿಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1910ಡ್ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್|ಕೊಚ್]]ಚಿಡ್ದ್ 52 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (32 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಲಯತೂರು ಚರ್ಚ್ 609 ಮೀಟರ್ (1,998 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಮಲಯತೂರು ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಗ್ ಈ ಚರ್ಚ್ ನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಯಾತ್ರಿಕೆರೆನ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು ಕೇರಳೊಡ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಲಾ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚರ್ಚ್ ಕುರಿಸುಮುಡಿಡ್ ಉಂಡು,ಪಶ್ಚಿಮ ಘಾಟಿಡ್ ಒಂಜಿ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟೊನು ಭಾಗಶಃ ಪೆರಿಯರ್ (ನದಿ) ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ ಜೀವನ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಅಪೊಸ್ತಲೆರೆನ ಪಾದದ ಮುದ್ರೆ ಉಂಡು. ಈ ದೇಗುಲೊಗು ಇತ್ತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್.&lt;ref&gt;https://modeldiplomat.com/learn/glossary/periyar-river&lt;/ref&gt;

== ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆಲು ==

== ಮಾಲಿನ್ಯ ==
ಪೆರಿಯಾರ್ ದ ಕೆಳಭಾಗೊಲು ಮಸ್ತ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ಆತ್ಂಡ್. ಎಲೂರ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ತ್ಯಾಜ್ಯೊನು ನದಿಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೆಳ ಪೆರಿಯರ್ ನ್ &quot;ವಿಷೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಸೆಸ್ಪೂಲ್, ಉಂದೆಟ್ ಡಿಡಿಟಿ, ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್, ಹೆಕ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರೈವೆಲೆಂಟ್ ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಲೀಡ್, ಸೈನೈಡ್, ಬಿಎಚ್ ಸಿ ಇಂಚಿನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ವಿಷೊಲೆನ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನದಿತ ತಳೊಡು ಸೀಸ, ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ, ಪಾದರಸ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ನಿಕಲ್, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸತುವುದಂಚಿನ ಭಾರೀ ಲೋಹೊಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸತ್ತ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಎಲೂರ್-ಎಡಯರ್ ಸ್ಟ್ರೆಚ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕೊಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ನಿಷ್ಕಾಸ ವಿಸರ್ಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪೆನಿಲೆಡ್ದ್ ಶೂನ್ಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೊನು ಖಚಿತಪಡಿಸವುನವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಲು. ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಜಲಭೂಮಿಲೆನ ಮಾಲಿನ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೃಷಿ ಸೇರ್ದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಲೆನ್ ಬಹುತೇಕ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀತ್ಂಡ್.

== ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ==
ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೆರಿಯರ್ ಡ್ದ್ ಅಕ್ರಮವಾದ್ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆ. ಪೆರಿಯಾರ್ ಡ್ದ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಮರಳುದ ಪ್ರಮಾಣ ನದಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪಂದೆ ತೆಗೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪಿನ ನಿಜವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ದ್ ಕನಿಷ್ಠ 30 ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅಧ್ಯಯನೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.[[ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಪೆರಿಯರ್]] ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು, ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಮರಳುಲೆನ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪರಿಸರೊಗು ತೀವ್ರವಾದ್ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ತೂಪುಂಡು

== ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ==
1992ಡ್ದ್ ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರವಾದಿ ಪ್ರೊ. ಸೀತಾರಾಮನ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆರ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಅಲುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ನದಿತ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ಮಾಲಿನ್ಯೊನು ತಡೆಯೆರೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು.

== ಲಡಾಯಿ ==
ನದಿಡ್ ಮುಲ್ಲಾಪೆರಿಯರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯಯುತತೆ ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ವಿವಾದದ ಅಂಶೊಲು ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ವಿವಾದ ಉಂಡು. ಕೇರಳ ಪನ್ಪುಂಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಇಂಟ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆತ ಒವ್ವೆ ಭಾಗಲಾ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ದ್ ಪರಪುಂಡು. ಈ ಸುದೆ ಕೇರಳೊಡ್ ಸುರು ಆದ್ ಪೂರಾ ಕೇರಳೊಡ್ ಪರೊಂದು ಪೋದು ಕೇರಳೊಡು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಸೇರುಂಡು. ಈ ಸತ್ಯೊಲೆನ್ ತಮಿಳುನಾಡು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡಲಾ, ಪೆರಿಯರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಉಂದು ಎದುರಿಸವುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ತಮಿಳುನಾಡುಡ್ ಉಂಡು.ಅಪಗದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವೆ ವಿ ಆರ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ಸಹಿ ಪಾಡ್ದಿನ 1950 ದ ವರದಿನ್ ಲಾ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಪೆರಿಯಾರ್ ಒಂಜಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ಆದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಕೆಲವು ಒಳಚರಂಡಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಮೂಲಭೂತವಾದ್, ನದಿತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆದ ವಿವಾದ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು, ಕೇರಳ ನದಿತ ಪ್ರವಾಹೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು ಆಂಡ ತಮಿಳುನಾಡು ನದಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನು ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು.ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 7 ಮೇ 2014 ಗ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪುಡು, ಪೆರಿಯಾರ್ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು ಕೇರಳದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಾತ್ರ ಏರುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಾಂಟುಂಡು, ತಮಿಳುನಾಡುದ ಭೂಮಿದ ಒವ್ವೆ ಭಾಗೊಲಾ ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಇಜ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳುನಾಡು ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ್ತ ಒಂಜಿ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯ ಅತ್ತ್, ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊ ತಮಿಳುನಾಡುಡು ಉಂಡು .&lt;ref&gt;http://eprints.nias.res.in/297/1/B4-2010-_Mullaperiyar.pdf&lt;/ref&gt;
&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Kerala Culture Month 2026]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>j8m3p7frflk9w8w3pnh72mci3vveo49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:AI-generated</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27882</id>
    <revision>
      <id>365651</id>
      <parentid>365425</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T14:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1702" sha1="8lmvcc8x1awtb053uqeu3no2vr4ndcw" xml:space="preserve">{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
&lt;!--{{AI-generated}} begin--&gt;{{Ambox
| name  = AI-generated
| subst = &lt;includeonly&gt;{{subst:substcheck}}&lt;/includeonly&gt;
| small = {{{small|}}}
| type  = content
| image = [[File:OOjs UI icon robot.svg|40px|class=skin-invert|alt=icon]]
| class = ambox-ai-generated
| issue = {{#if:{{{partial|}}}|ಈ ಕೆಲವು ಬಾಗೊಲು|ಈ}} {{#if:{{{section|}}}|ಇಬಾಗೊಡು|{{{1|ಲೇಕನೊಡು}}}}} '''{{yesno|{{{certain|}}}|no=[[:en:WP:Large language models|ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬಾಸೆದ ಮಾದರಿಡ್]] ರಚನೆ ಆಯಿನ ಪಠ್ಯ ಇಪ್ಪು|yes=ಒಂಜಿ [[:en:WP:Large language models|ಮಲ್ಲ ಬಾಸೆದ ಮಾದರಿಡ್ದ್]] ದೆತೊನ್ ಅಡಚಣೆ ಪಠ್ಯೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್}}''', ಉಂದು '''[[:en:WP:LLM|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಕನೊಲೆಡ್ ನಿಷೇಧ ಆತ್ಂಡ್]]'''.
| fix   =  {{#if:{{{plural|}}}|They|It}} may include [[Hallucination (artificial intelligence)|hallucinated]] information, [[WP:COPYVIO|copyright violations]], claims not [[WP:V|verified]] in cited sources, [[Wikipedia:OR|original research]], or [[WP:Fictitious references|fictitious references]]. Any such material should be [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} removed]. {{#if:{{{reason|}}}|The reason given is: '''{{{reason}}}'''}}
| removalnotice = yes
| cat   = Articles containing suspected AI-generated texts
| date  = {{{date|}}} 
| all   = 
}}&lt;!--{{AI-generated}} end--&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8lmvcc8x1awtb053uqeu3no2vr4ndcw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365652</id>
      <parentid>365651</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T15:01:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2024" sha1="l8b0qorhktrlcn3wlp39ko1s06v8bfn" xml:space="preserve">{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
&lt;!--{{AI-generated}} begin--&gt;{{Ambox
| name  = AI-generated
| subst = &lt;includeonly&gt;{{subst:substcheck}}&lt;/includeonly&gt;
| small = {{{small|}}}
| type  = content
| image = [[File:OOjs UI icon robot.svg|40px|class=skin-invert|alt=icon]]
| class = ambox-ai-generated
| issue = {{#if:{{{partial|}}}|ಈ ಕೆಲವು ಬಾಗೊಲು|ಈ}} {{#if:{{{section|}}}|ಇಬಾಗೊಡು|{{{1|ಲೇಕನೊಡು}}}}} '''{{yesno|{{{certain|}}}|no=[[:en:WP:Large language models|ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬಾಸೆದ ಮಾದರಿಡ್]] ರಚನೆ ಆಯಿನ ಪಠ್ಯ ಇಪ್ಪು|yes=ಒಂಜಿ [[:en:WP:Large language models|ಮಲ್ಲ ಬಾಸೆದ ಮಾದರಿಡ್ದ್]] ದೆತೊಂದು ಅಡಚಣೆ ಪಠ್ಯೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್}}''', ಉಂದು '''[[:en:WP:LLM|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಕನೊಲೆಡ್ ನಿಷೇಧ ಆತ್ಂಡ್]]'''.
| fix   = {{#if:{{{plural|}}}|ಅಕುಲು|ಉಂದೆಟ್}} [[:en:Hallucination (artificial intelligence)|ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪಿತ ಮಾಹಿತಿ]], [[:en:WP:COPYVIO|ಕಾಪಿರೈಟ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ]], ಮೂಲೊಡು [[:en:WP:V|ಖಾತ್ರಿ ಆವಂದಿನ]] ವಿಸಯೊಲು, [[:en:Wikipedia:OR|ಸ್ವಂತ ಸಂಶೋಧನೆ]], ಇಜ್ಜಂಡ [[:en:WP:Fictitious references|ಕಲ್ಪನೆದ ಉಲ್ಲೆಕೊಲು]] ಸೇರ್‌ದ್ಲಾ ಇಪ್ಪು. ಅಂಚಿನ ಓವ್ವೆ ವಿಸಯೊನ್ಲಾ [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} ದೆತ್ತ್ ಪಾಡೊಡು]. {{#if:{{{reason|}}}|ಕೊರ್ತಿನ ಕಾರಣ: '''{{{reason}}}'''}}
| removalnotice = yes
| cat   = Articles containing suspected AI-generated texts
| date  = {{{date|}}} 
| all   = 
}}&lt;!--{{AI-generated}} end--&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l8b0qorhktrlcn3wlp39ko1s06v8bfn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365653</id>
      <parentid>365652</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T15:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2024" sha1="t4hdaglkyycflibruzbjsilv4v4o25b" xml:space="preserve">{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
&lt;!--{{AI-generated}} begin--&gt;{{Ambox
| name  = AI-generated
| subst = &lt;includeonly&gt;{{subst:substcheck}}&lt;/includeonly&gt;
| small = {{{small|}}}
| type  = content
| image = [[File:OOjs UI icon robot.svg|40px|class=skin-invert|alt=icon]]
| class = ambox-ai-generated
| issue = {{#if:{{{partial|}}}|ಈ ಕೆಲವು ಬಾಗೊಲು|ಈ}} {{#if:{{{section|}}}|ಇಬಾಗೊಡು|{{{1|ಲೇಕನೊಡು}}}}} '''{{yesno|{{{certain|}}}|no=[[:en:WP:Large language models|ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬಾಸೆದ ಮಾದರಿಡ್]] ರಚನೆ ಆಯಿನ ಪಠ್ಯ ಇಪ್ಪು|yes=ಒಂಜಿ [[:en:WP:Large language models|ಮಲ್ಲ ಬಾಸೆದ ಮಾದರಿಡ್ದ್]] ದೆತೊಂದು ಅಡಚಣೆ ಪಠ್ಯೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್}}''', ಉಂದು '''[[:en:WP:LLM|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಕನೊಲೆಡ್ ನಿಷೇಧ ಆತ್ಂಡ್]]'''.
| fix   = {{#if:{{{plural|}}}|ಅಕುಲು|ಉಂದೆಟ್}} [[:en:Hallucination (artificial intelligence)|ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪಿತ ಮಾಹಿತಿ]], [[:en:WP:COPYVIO|ಕಾಪಿರೈಟ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ]], ಮೂಲೊಡು [[:en:WP:V|ಕಾತ್ರಿ ಆವಂದಿನ]] ವಿಸಯೊಲು, [[:en:Wikipedia:OR|ಸ್ವಂತ ಸಂಶೋಧನೆ]], ಇಜ್ಜಂಡ [[:en:WP:Fictitious references|ಕಲ್ಪನೆದ ಉಲ್ಲೆಕೊಲು]] ಸೇರ್‌ದ್ಲಾ ಇಪ್ಪು. ಅಂಚಿನ ಓವ್ವೆ ವಿಸಯೊನ್ಲಾ [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} ದೆತ್ತ್ ಪಾಡೊಡು]. {{#if:{{{reason|}}}|ಕೊರ್ತಿನ ಕಾರಣ: '''{{{reason}}}'''}}
| removalnotice = yes
| cat   = Articles containing suspected AI-generated texts
| date  = {{{date|}}} 
| all   = 
}}&lt;!--{{AI-generated}} end--&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t4hdaglkyycflibruzbjsilv4v4o25b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವೈಶಾಖನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27893</id>
    <revision>
      <id>365681</id>
      <parentid>365456</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T01:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10259" sha1="9fc2c98694ffaun5xvcxhq04riioa92" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name             = ವೈಶಾಖನ್
| image            = Vaisakhan_Image.jpg
| birth_name       = ಎಂ. ಕೆ. ಗೊಪಿನಾಥನ್ ನಾಯರ್
| birth_place      = [[ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾ]], ಭಾರತ
| birth_date       = 27 ಜೂನ್ 1940
| genre            = [[ಎಲ್ಯ ಕಥೆಕುಲು]], [[ಚಿತ್ರ ಕಥೆಕುಲು]]
| language         = [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| alma_mater       = {{ublist | [[ಮಹರಾಜಾ ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] | [[ನಿರ್ಮಲ ಕಾಲೇಜು, ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾ|ನಿರ್ಮಲ ಕಾಲೇಜು]] | [[ಸೈಂಟ್. ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು]]}}
}}

'''ವೈಶಾಖನ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ '''ಎಂ.ಕೆ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ನಾಯರ್''' ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಎಲ್ಯ ಕತೆಗಾರೆ, ನಾಟಕಕಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರಕಥೆಕಾರೆರ್. ೨೦೨೨ ಮುಟ್ಟ, ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/eng_about.htm|title=KERALA SAHITYA AKADEMI - About|accessdate=2016-12-07}}&lt;/ref&gt; ಇತ್ತೆ ಆರ್ 32 ವರ್ಸೊಡ್ದಿಂಚಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ದಿವಂಗತ್ ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ನ ಬದಲ್‌ಗ್ ತಿರುರ್‌ತುಂಚನ್ ಸ್ಮರಕಾ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಮಾತೆರ್ನಲಾ ಒಪ್ಪಿಗೆಡ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಅರೆನ ಕತೆಕುಲು ಶೈಲಿಡ್ ಸರಳತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯೊಡು ಪೊಸತನೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಜನ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆನ್ ಅಕ್ಲೆನ ದುಂಬುದ ಚಿತ್ರ ಆದ್ ತೋಜಾವೆರ್.

== ಜೀವನ, ಕಲ್ಪಾಟಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ವೈಶಾಖನ್ 1940ಡ್ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ಆದ್ ಎ ವಿ ಕೃಷ್ಣ ಕುರುಪ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾರಾಯಣಿ ಅಮ್ಮೆರೆಗ್ ಮುವಾಟ್ಟುಪುಜ಼ಾಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citation|last=tommattam|title=Interview with Vaisakhan-writer-Mattathil Thodupuzha.|date=2011-01-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=-xcvVhJq-24|access-date=2016-12-07}}&lt;/ref&gt; ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/a-special-gettogether-at-maharajas-college/article3034932.ece|title=A special get-together at Maharaja's college|date=17 December 2016|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}&lt;/ref&gt; ನಿರ್ಮಲಾ ಕಾಲೇಜು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nirmalaalumni.org/prominentalumni.htm|title=Nirmala Alumni Association|website=www.nirmalaalumni.org|accessdate=2016-12-07}}&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಸಂತ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವಿದ್ಯೆನ್ಸ್ ಪಡೆಯೆರ್.

೧೯೬೪ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಡ್ (ಭಾರತ) ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ೨೦ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ವೈಶಾಖನ್ ನನ ದುಂಬುದ  ಜೀವನ ಬರವುಗ್ ಕೊರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ದೆತೊನುವೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

ವೈಶಾಖನ್ ಪದ್ಮಾನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, ಪದ್ಮಾ 1998ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್ - ಪ್ರವೀಣ್, ಪ್ರದೀಪ್, ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾ. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ರಾಘವಪುರಂ, ಚಿತ್ತೂರು, ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್.

ವೈಶಾಖನ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಬೀರವಾಯಿನ ಕೃತಿ ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುಣ್ಣವರ'', ಉಂದು ಬಹು ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಗೆಂದಿನ ಕತೆ. ಅರೆನ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಬತ್ತಿನ ಪುಸ್ತಕೊಲು: &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.big14news.com/8404/kpac-lalitha/|title=കെ.പി.എ.സി. ലളിത സംഗീതനാടക അക്കാദമി അധ്യക്ഷ|via=The Big 14 News|access-date=2026-08-15|archive-date=2023-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230419080415/http://www.big14news.com/8404/kpac-lalitha/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ಎಲ್ಯ ಕತೆತ ಸಂಗ್ರಹ ===

* ''ಅಪೀಲ್ ಅನಯಭಗಂ'' (''Appeal Anyayabhagam'')
* ''ಅತಿರುಕಳಿಲ್ಲಾತೆ'' (''Athirukalillathe'') 
* ''ಅಕಲತಿಲ್ ವಸಂತಮ್'' (''Akalathil Vasantham'') 
* ''ಬೊಮ್ಮಿದಿಪ್ಪೂಂದಿಯಿಲೆ ಪಾಲಂ'' (''Bommidippoondiyile Palam'') &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* ''ಯಮಕಂ'' (''Yamakam'') &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* ''ಕಥಕಲ್'' (''Kathakal'')
* ''ಪ್ರಿಯಪ್ಪೆಟ್ಟ ಕಥಕಲ್'' (''Priyappetta Kathakal'')
* ಸೈಲೆನ್ಸರ್ (Silencer)

=== ಜೊಕುಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲು ===

* ಮೀನ್ ಕಯ್ಕ್‌ನ್ನ್ ಮಾರಂ (''Meen Kaykkunna Maram'')
* ''ಕಥಕಲುಡೆ ಅಲ್ಭುತಲೋಕಂ'' (''Kathakalude Albhuthalokam'')

=== ನೆಂಪುಡುಪ್ಪುನ ಚಿತ್ರನೊಲು ===

* ''ವೈಶಾಖಂತೆ ಜೀವಿತಚಿಂತಕಲ್'' (''Vaisakhante Jeevithachinthakal'')
* ''ಒರು ಮನಸ್ಸಿಂತೆ ರಸತಂತ್ರ'' (''Oru Manassinte Rasathanthram'')
* ಒರ್ಮಯುಡೆ ಚೂಟ್ಟುವೆಟ್ಟಂ (''Ormayude Choottuvettam'')
* ''ಒರ್ಮಯುಡೆ ಪಾಲಂಗಲಿಲ್ ಪತ್ತಿನಂಜು ಸ್ರೀಕಲ್ (Ormayude Palangalil Pathinanju Sthreekal'')

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ==
* ೧೯೮೯: ಕತೆಕ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುನವರ''
* ೧೯೯೨: ಚೆರುಕಾಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ನೂಲಪಾಲಂ ಕಡಕ್ಕುಣ್ಣವರ'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/cherukad-award/581|title=Cherukad Award|accessdate=2016-12-07}}&lt;/ref&gt;
* ೧೯೯೩: ಅಬುಧಾಬಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೧೦: ಎಂ.ಸಿ.ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/KOCHI-TODAY/article15719166.ece|title=KOCHI TODAY|date=28 November 2010|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}&lt;/ref&gt;
* ೨೦೧೦: ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಸೈಲೆನ್ಸರ್'' (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ)
* ೨೦೧೩: ಅಯನಂ - ಸಿ ವಿ ಶ್ರೀರಾಮನ್ ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕರಂ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/youth-dies-in-bike-accident/article5569325.ece|title=Award presentation|date=12 January 2014|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Kerala}}&lt;/ref&gt;
* ೨೦೧೭: ಪ್ರೊ.ಜೋಸೆಫ್ ಮುಂಡಾಸೆರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೦೨೧: ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/state-sahitya-akademi-fellowships-for-vaisakhan-kp-sankaran/article65689827.ece|title=State Sahitya Akademi fellowships for Vaisakhan, K.P. Sankaran|date=27 July 2022|work=[[The Hindu]]|access-date=31 July 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಅದಿಕಾರ ಸ್ಥಾನೊಲು ==
* ತಿರೂರ್ ಥುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ - ಇತ್ತೆದ)
* ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ''ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ'' (ಆಗಸ್ಟ್ 2016 – 2022) &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/Vaisakhan-to-head-Sahitya-Akademi/article14518017.ece|title=Vaisakhan to head Sahitya Akademi|last=Praveen|first=S.R.|date=31 July 2016|access-date=7 December 2016|via=[[The Hindu]] - Thiruvananthapuram}}&lt;/ref&gt;
* ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwlA&quot;&gt;ಪುರೋಗಮನ ಕಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘ&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; (2013–2018)
* ಸದಸ್ಯೆರ್, ''ತುಂಚನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿ'' ( - 2025)
* ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್, ''ಕುಂಚನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಸ್ಮರಕಂ - ಕಿಲ್ಲಿಕುರಿಸ್ಸಿಮಂಗಲ'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kunchannambiarsmarakam.com/Activities.html|title=Kuncham Nambiar Smarakam - Killikurissimangalam|website=www.kunchannambiarsmarakam.com|accessdate=2016-12-07|archivedate=2017-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170226161143/http://kunchannambiarsmarakam.com/Activities.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ''[[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ]]'' ಮಾಜಿ ಸಲಹೆಗಾರೆರ್
* ಮಾಜಿ ಆಡಳಿತ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯೆರ್, ''ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ''

== ನನಾತ್ ರೆರಿಯೆರೆ ==

* ಭಾರತದ ಸಾಹಿತಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿ 

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}


[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]</text>
      <sha1>9fc2c98694ffaun5xvcxhq04riioa92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಫೋರ್ಟ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27901</id>
    <revision>
      <id>365684</id>
      <parentid>365489</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T02:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>4316</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7617" sha1="pubyacfclqeskn4jpf7xt5aqanq0u9p" xml:space="preserve">
'''ಫೋರ್ಟ್ ಥಾಮಸ್''' ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಫೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್''' ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಫೋರ್ಟಾಲೆಜಾ ಡಿ ಸಾವೊ ಟೋಮೆ''', '''ಥಂಗಾಸ್ಸೆರಿ ಫೋರ್ಟ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರೊದ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಡ್ ಥಂಗಾಸ್ಸೆರಿ ಪನ್ಪಿನ ಕರಾವಳಿ ಊರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅವಶೇಷ ಕೋಟೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Thangassery Fort - Ruins of a Legacy {{!}} Forts of Kerala {{!}} Kollam {{!}} Heritage Tourism|url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/2020/thangassery-fort-ruins-legacy/1026|accessdate=2026-08-04|website=Kerala Tourism|language=en}}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|last=QResorts Admin|date=2021-02-03|title=St. Thomas Fort Tangasseri, Kollam|url=https://qresorts.in/blog/tourist-attractions-kollam/st-thomas-fort-tangasseri/190/|accessdate=2026-08-04|website=Quilon Beach Hotel|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ಉಂದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರೊಡ್ದ್]] 71 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|date=1 February 2007|title=Kollam Mayor inspects Tangasseri Fort|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/kollam-mayor-inspects-tangasseri-fort/article1790645.ece|accessdate=23 November 2016|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

== ಚರಿತ್ರೆ ==
[[ಫೈಲ್:Quilon_1505_verbessert.jpg|left|thumb|200x200px| ತಂಗಶೇರಿ ಚಿತ್ರ, ೧೫೦೫. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಕಡಲತೀರೊಗು ಕೈತಲ್ ತೂವೊಲಿ.]]
ಥಂಗಾಸ್ಸೆರಿ ಸುರುತ ಸಹಸ್ರಮಾನೊಡ್ದ್ ಚೀನಾದ ವ್ಯಾಪಾರೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಡಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಸಾಹತು ಆದ್ &quot;ಚಿನ್ನದ ಊರು&quot; ಆಂಡ್. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಕ್ವಿಲನ್ ಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ರಾಣಿನ ಅನುಮತಿಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಪೊಸತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ವ್ಯಾಪಾರೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಫೊನ್ಸೊ ಡಿ ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ್ ನ ಅಡಿಟ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಕುಲು ಫೋರ್ಟ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೫೦೫ಡ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಲು ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಂದರ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೫೧೮ಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನನ ದುಂಬು ೧೬೬೧ಡ್, ಊರು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆನ್ ಡಚ್ ಲೆಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಕುಲು ಡಚ್ ಮಲಬಾರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಡಚ್ ಲು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಕೋಟೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೯೫ಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುಂಡು. ೧೮೨೩ಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಸರ್ಕಾರೊಡ್ದ್ ಇರ್ವ ವರ್ಸೊಗು ಗುತ್ತಿಗೆಗ್ ದೆತೊನುದೆರ್.. &lt;ref name=&quot;Diocese of Quilon&quot;&gt;{{Cite news|url=http://quilondiocese.com/quilon.php?ytopt=parish_details&amp;listId=6|title=Parishes – Roman Catholic Diocese of Quilon|access-date=2 December 2014|location=Kollam, India|quote=Parishes of the Roman Catholic Diocese of Quilon|archive-date=14 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214153913/http://quilondiocese.com/quilon.php?ytopt=parish_details&amp;listId=6|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|title=St Thomas Fort in Tangasseri – Kollam|url=http://www.colonialvoyage.com/st-thomas-fort-tangasseri-or-thangassery-kerala-india/|accessdate=23 November 2016|publisher=Colonial Voyage}}&lt;/ref&gt;

ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ ಸುರುಟು ಸುಮಾರ್ 20 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇನಿಕ್ಲಾ &quot;ತಂಗಾಸ್ಸೆರಿ ಕೋಟೆ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಕೋಟೆದ ಎಲ್ಯ ಅವಶೇಷೊಲು ಸಮುದ್ರೊಗು ಎದುರು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಕೋಟೆನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 January 2007|title=Mining rampant at Tangasseri Fort|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/mining-rampant-at-tangasseri-fort/article1789624.ece|accessdate=23 November 2016|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

== ಗ್ಯಾಲರಿ ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed-overlay&quot;&gt;
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Right_view.jpeg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Right_view.jpeg|alt=Old – St.Thomas Fort – Right-view| ಪಿರಾಕ್ದ – ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ – ಬಲತ್ತ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam2.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam2.jpg|alt=Right View| ಬಲತ್ತ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam1.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam1.jpg|alt=Renovated St.Thomas Fort – Front-view| ನವೀಕರಣ ಆಯಿನ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ - ಎದುರುದ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03142.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03142.jpg|alt=Back Side Entrance| ಪಿರವುದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03149.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03149.jpg|alt=Inside View| ಒಳ್ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03144.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03144.jpg|alt=Main Wall| ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆ
ಫೈಲ್:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03145.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03145.jpg|alt=The Windows| ವಿಂಡೋಸ್
&lt;/gallery&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* [https://web.archive.org/web/20131123175425/http://www.hindu.com/2007/01/30/stories/2007013006640300.htm &quot;ತಂಗಸೆರಿ ಕೋಟೆಡ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ನಡತೊಂದುಂಡು&quot;]
* [https://web.archive.org/web/20131122170529/http://rotarytangasseri.org/history.html &quot;ತಂಗಸೆರಿನ ಕಿರು ಚರಿತ್ರೆ&quot;]</text>
      <sha1>pubyacfclqeskn4jpf7xt5aqanq0u9p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27902</id>
    <revision>
      <id>365687</id>
      <parentid>365501</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:19:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kavitha G. Kana</username>
        <id>1040</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಖೊಲು */</comment>
      <origin>365687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13401" sha1="pzg4vjpwbg0qgg5zmjdvj7bx71fp6ef" xml:space="preserve">

{{Infobox writer
| name             = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್
| image            = 
| caption          = 
| birth_name       = ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಚೋಳಮಾಡಮ್
| pseudonym        = 
| birth_date       = 31 ಮೇ 1943
| birth_place      = [[ಎನಾನಲ್ಲೂರ್]], [[ಟ್ರಾವಂಕೂರು]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ)
| death_date       = {{Death date and age|df=y|2021|04|10|1943|05|31}}
| death_place      = [[ವಡೋದರ]], [[ಗುಜರಾತ್]], ಭಾರತ
| occupation       = ಲೇಖಕೆರ್
| language         = [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್, [[ಮಲಯಾಲಂ]]
| period           = 
| nationality      = ಭಾರತೀಯೆರ್
| signature        = 
| awards           = 
| website          = 
}}

ದ್ಫಾದರ್ '''ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್''' '''ಚೋಲಮಾಡಮ್''' (31 ಮೇ 1943 - 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021) ವರ್ಗೀಸ್ ಒರಿ ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್, ಅನುವಾದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ [[ಗುಜರಾತ್]] ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಜೆಸುಯಿಟ್ ಪಾದ್ರಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಪುಟ್ಟಿನ ಆರ್ 1977ಡ್ ಪಾದ್ರಿ  ಆಯೆರ್. ಮೇರ್ 53 ಪ್ರಬಂಧ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 14 ವರ್ಸೊದಿಂಚ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಡೂಟ್ ‌ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚೆನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಲಾ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಪಾಲ್ ಮೇ ೩೧, ೧೯೪೩ಡ್ ಎನಾನಲ್ಲೂರ್&lt;/a&gt;ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್, ಅವು ಇತ್ತೆ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಜೂನ್ ೮, ೧೯೬೪ಡ್ ಗುಜರಾತ್ ದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ಸ್ ಗ್ ಸೇರ್ಯೆರ್. [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿದ]] ರೋಮ್ ಡ್ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಥಿಯೋಲೊಜಿ (ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೊ)ನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ ೧೯೭೭ಡ್ ರೋಮ್ ಡ್ ಗೆಸು ಚರ್ಚ್‌ಡ್ ಪಾದ್ರಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್ ಅಂಚೆನೆ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸಂಡ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಸಯೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. 

ಗುಜರಾತಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಂಡಲದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೈಟರ್ಸ್, ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಡ್ ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ದೂಟ್‌ನ್ 14 ವರ್ಷ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್.  ಆರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ರೆಸ್ ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ೧೯೮೧ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೊಸೈಟಿ (CISS) ದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಲಾ ಆಯೆರ್ ಅಲ್ಪನೆ 1984 ಡ್ದ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. 

ಮಸ್ತ್‌ವರ್ಷ ಹುಸಾರ್‌ದಾಂತೆ ಇತ್ತೆರ್ [[ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯|ಕೋವಿಡ್-೧೯]] ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೨೧ಡ್ ವಡೋದರಾಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ &quot;Writer Father Varghese Paul passes away&quot;]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;29 September&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|date=2021-04-11|title=Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78|url=https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78|accessdate=2021-09-29|website=Radio Veritas Asia|language=en|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 &quot;Indian journalist priest, Varghese Paul Chollamadam, dies at 78&quot;]. ''Radio Veritas Asia''. 11 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929074443/https://www.rvasia.org/asian-news/indian-journalist-priest-varghese-paul-chollamadam-dies-78 Archived] from the original on 29 September 2021&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;29 September&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== ಕೆಲಸ ==
ಫಾದರ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಗುಜರಾತಿಡ್ ಬರೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಗುಜರಾತಿಡ್ 46, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್ ನಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]ಡ್ ಮೂಜಿ ಪ್ರಬಂದೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|date=2021-04-12|title=Writer Father Varghese Paul passes away|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/|accessdate=2021-09-29|website=The Indian Express|language=en|archivedate=27 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ &quot;Writer Father Varghese Paul passes away&quot;]. ''The Indian Express''. 12 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210927115016/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/writer-father-varghese-paul-passes-away-7269347/ Archived] from the original on 27 September 2021&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;29 September&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

ಪೆರುಂಬದವಂ ಶ್ರೀಧರನ್ ನ ಮಲಯಾಳಂ ಕಾದಂಬರಿ ''ಒರು ಸಂಕೀರ್ಥನಂ ಪೋಲೆ ನ್'' ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಗ್ ''ಎಕ್ ಸ್ಟ್ರೋತ್ಗನ್ ನಿ ಜೆಮ್'' (೨೦೦೩) ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;gg&quot;&gt;{{Cite book |last=Parmar |first=Francis |title=ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2 |date=November 2018 |publisher=[[Gujarati Sahitya Parishad]] |isbn=((978-81-93884-9-4)) |editor-last=Desai |editor-first=Parul Kandarp |volume=2 |location=Ahmedabad |pages=335–337 |language=gu |trans-title=History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFParmar2018&quot;&gt;Parmar, Francis (November 2018). Desai, Parul Kandarp (ed.). ''ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ: 8 (ખંડ 1) સ્વાતંત્રયોત્તર યુગ - 2'' &amp;#x5B;''History of Gujarati Literature : 8 (Khand : 1) Post-independence Era - 2''&amp;#x5D; (in Gujarati). Vol.&amp;nbsp;2. Ahmedabad: [[Gujarati Sahitya Parishad]]. pp.&amp;nbsp;&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;335–&lt;/span&gt;337. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-81-93884-9-4|&lt;bdi&gt;978-81-93884-9-4&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;cs1-maint citation-comment&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;&lt;code class=&quot;cs1-code&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite book|cite book]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;: CS1 maint: ignored ISBN errors ([[:Category:CS1 maint: ignored ISBN errors|link]])&lt;/span&gt;
[[Category:CS1 maint: ignored ISBN errors]]
[[Category:CS1 Gujarati-language sources (gu)]]&lt;/ref&gt; ಕೆವಿ ಡೊಮಿನಿಕ್ ನ ''ವಿಂಗ್ಡ್ ರೀಸನ್ ನ್'' ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್ದ್ ಗುಜರಾತಿಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ &quot;First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language&quot;]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;29 September&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅರೆನ ಕೃತಿಕುಲು ''ಇಸು ಮಾರಿ-ತಮರಿ ನಜರೆ'' (ಜೀಸಸ್ ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಂಕ್ ದಾದ ಪನ್ಪೆರ್?), ''ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( [[ಬೈಬಲ್]] ದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೦೩) ಬೊಕ್ಕ ''ನವೊ ಕರಾರ್ ಬೈಬ್ಲೆನ ಪ್ಯಾಟ್ರೊ'' ( ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವೊಲು, ೨೦೧೨) ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|date=2021-04-15|title=First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language|url=https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/|accessdate=2021-09-29|website=Living in Faith|language=en-US|archivedate=29 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ &quot;First South Indian who wrote fifty books in Gandhiji's language&quot;]. ''Living in Faith''. 15 April 2021. [https://web.archive.org/web/20210929075945/https://www.livingfaith.in/faith/first-south-indian-who-wrote-fifty-books-in-gandhijis-language/ Archived] from the original on 29 September 2021&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;29 September&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== ನನಾತ್ ವಿಸಯೊಗು ==

* ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆದ ಬರವುದಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ

== ಉಲ್ಲೇಕ ==
{{Reflist}}

{{authority control}}
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]</text>
      <sha1>pzg4vjpwbg0qgg5zmjdvj7bx71fp6ef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕಲಾಭವನ್ ಹನೀಫ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27903</id>
    <revision>
      <id>365663</id>
      <parentid>365495</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T17:51:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bharathesha Alasandemajalu</username>
        <id>37</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು */</comment>
      <origin>365663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17847" sha1="7eml833td13wman4aj2b0ph3uhwe6ju" xml:space="preserve">
ಕಲಾಭವನ್ ಹನೀಫ್ '''(೧೯೫೯ ಅತ್ತ್ಂಡ ೧೯೬೦ - ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ನಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.''' '''''ಚೆಪ್ಪುಕಿಲುಕ್ಕನ್ ಚಂಗತಿ'' (೧೯೯೧) ಸಿನಿಮಾಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html|accessdate=2023-11-09|website=The Week|language=en}}&lt;/ref&gt;''' '''ಹನೀಫ್ ಒರಿ ಅನುಕರಣೆ ಕಲಾವಿದೆ ಆದ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.''' '''ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸುರುಟು, ಆರ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಕಾಲಭವನ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ತೆರ್.''' '''ಅರೆನ ನೆರೆಕರೆತ, ನಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಅನುಕರಣೆ ಕಲಾವಿದೆ ಜೈನುದ್ದೀನ್, ಅರೆನ್ ಕಾಲಭವನೊಗು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೆರ್.''' '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಒಂಜಿ ಅನುಕರಣೆ ತಂಡೊದೊಟ್ಟುಗು ವೇದಿಕೆದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಗ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಮಾನ್ಯತೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್.''' '''ಶೀಘ್ರೊಡು, ಆರ್ ತಂಡೊದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆಯೆರ್.''' '''ಕಾಲಭವನದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಅಭ್ಯಾಸೊನು ಅನುಸರಿಸಾದ್, ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಪುದರ್ ದ ದುಂಬು ಸಂಸ್ಥೆದ ಪುದರ್ ನ್ ದೆತೊಂದೆರ್.''' 

== ಕೆಲಸ ==
ಹನೀಫ್ ಶಾಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಮಾರಾಟಗಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಆದ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ನಟೆರ್ನ ಸುರುತ ಬಿಂದು ಆಯಿನ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಕಲಾ ಭವನೊಗು ಮೇರ್ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಹನೀಫ್ ಕಲಾಭವನದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಅನುಸರಿಸಾದ್ ತನ್ನ ವೇದಿಕೆದ ಪುದರ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಸ್ಥೆದ ಪುದರ್ ನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ನಟೆರ್ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಬೊಕ್ಕ ರಾಘವನ್ ನ್ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಹನೀಫ್ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್. 

ಹನೀಫ್ ತನ್ನ ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಲೆಗ್ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್. ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್, ''ಮಿನ್ನುಕೆಟ್ಟು, ನಾಡಸ್ವರಂ, ಅಬಿಸ್ ಕಾರ್ನರ್, ಕಾಮಿಡಿ ಮಿಮಿಕ್ಸ್ ಪಿನ್ನೆ ನಂಜುಂ, ಮನಸೋರು ಮಜಾವಿಲ್ಲು,'' ಬೊಕ್ಕ ಥಿಲಾನಾ ಥಿಲಾನಾ ''ಇಂಚಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್'' .


ಹನೀಫ್ ತನ್ನ ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಲೆಗ್ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್. ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್, ''ಮಿನ್ನುಕೆಟ್ಟು, ನಾಡಸ್ವರಂ, ಅಬಿಸ್ ಕಾರ್ನರ್, ಕಾಮಿಡಿ ಮಿಮಿಕ್ಸ್ ಪಿನ್ನೆ ನಂಜುಂ, ಮನಸೋರು ಮಜಾವಿಲ್ಲು,'' ಬೊಕ್ಕ ಥಿಲಾನಾ ಥಿಲಾನಾ ''ಇಂಚಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್'' .

ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ ''ಚೆಪ್ಪುಕಿಲುಕ್ಕನ ಚಂಗತಿ'' (೧೯೯೧). ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ 150 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html|accessdate=2023-11-09|website=The Week|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html &quot;Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away&quot;]. ''The Week'' (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್)&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2023-11-09&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;
[[ವರ್ಗ:CS1 ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language sources (en)]]&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾವು ==
ಹನೀಫ್ ವಹೀದಾನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲು ಪುಟ್ಟುವೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|last=Devasankar|first=S.|date=2023-11-09|title=Malayalam mimicry artist-actor Kalabhavan Haneef passes away at 63|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/malayalam-mimicry-artist-actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1257492|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231109122516/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/malayalam-mimicry-artist-actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1257492|archivedate=9 November 2023|accessdate=2023-11-09|website=Pinkvilla|language=en}}&lt;/ref&gt; ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ದಾಖಲಾತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, 9 ನವೆಂಬರ್ 2023 ಗ್ 63 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-11-09|title=Actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1.9058046|accessdate=2023-11-09|website=Mathrubhumi|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|last=Staff|first=T. N. M.|date=2023-11-09|title=Malayalam actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef dies|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/malayalam-actor-and-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-dies|accessdate=2023-11-09|website=The News Minute|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ಸಿನಿಮಾದ ಪಟ್ಟಿ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Title
!Role
! class=&quot;unsortable&quot; |Notes
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1991
|''Cheppukilukkana Changathi''
|
|&lt;ref name=&quot;debut&quot;&gt;{{Cite web|title=Celebrities grace wedding of Kalabhavan Haneef's son {{!}} Watch video|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2023/01/28/kalabhavan-haneef-son-wedding-video-celebrities-dileep-innocent.html|accessdate=2023-05-30|website=OnManorama}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Sandesham''
|
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot;&gt;{{Cite web|date=2023-11-09|title=Actor-mimicry artist Kalabhavan Haneef passes away|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/actor-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-passes-away-9020425/|accessdate=2023-12-07|website=The Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Nettippattom''
|
|
|-
|''Godfather''
|
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Mimics Parade''
|
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1992
|''Kasarkode Khaderbai''
|Mimicry artist
|
|-
|''Ellarum Chollanu''
|
|
|-
|''Mr. &amp; Mrs''
|Office Staff
|
|-
|''Manthrikacheppu''
|
|
|-
|''Congratulations Miss Anitha Menon''
|Auto Driver
|
|-
|''Pravachakan''
|
|
|-
|''Yoddha''
|
|Cameo in Song
|-
|''My Dear Muthachan''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1994
|''Malappuram Haji Mahanaya Joji''
|Khader
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Vadhu Doctoraanu''
|
|
|-
|''CID Unnikrishnan B.A., B.Ed.''
|Postman
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1995
|''Mimics Action 500''
|Mimicry artist
|
|-
|''Manikya Chempazhuka''
|
|
|-
|''Puthukottayile Puthumanavalan''
|
|
|-
|''Aadyathe Kanmani''
|
|
|-
|''Tom &amp;#x26;amp; Jerry''
|Policeman
|
|-
|''Kalamasseriyil Kalyanayogam''
|Prathapan
|
|-
|''Kalyanji Anandji''
|Broker
|
|-
|''Kidilol Kidilam''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1996
|''Swapna Lokathe Balabhaskaran''
|Marriage Broker
|
|-
|''Sathyabhamakkoru Premalekhanam''
|Vallyaveedan's right-hand
|
|-
|''Nandagopante Kusruthikal''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1997
|''Poonilamazha''
|
|
|-
|''Suvarna Simhasanam''
|
|
|-
|''The Good Boys''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1998
|''Vismayam''
|Nalinakshan
|
|-
|''Gloria Fernandes From USA''
|
|
|-
|2000
|''Thenkasipattanam''
|Prospective groom
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2001
|''Ee Parakkum Thalika''
|Groom
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Dupe Dupe Dupe''
|
|
|-
|''Goa''
|
|
|-
|''Desam''
|
|
|-
|''Nalacharitham Naalam Divasam''
|
|
|-
|''Jameendaar''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2002
|''Bamboo Boys''
|
|
|-
|''Kunjikoonan''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2003
|''Gramophone''
|Union Leader
|
|-
|''[[ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ಮೂಸಾ|C.I.D. Moosa]]''
|House Broker
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2004
|''Thalamelam''
|
|
|-
|''Sethurama Iyer CBI''
|
|
|-
|''C. I. Mahadevan 5 Adi 4 Inchu''
|Varkey
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2005
|''Pandippada''
|Bhasi's friend
|
|-
|''Kochi Rajavu''
|
|
|-
|''Ben Johnson''
|
|
|-
|''Nerariyan CBI''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2006
|''Pachakuthira''
|ATM security
|
|-
|''Kilukkam Kilukilukkam''
|Driver
|
|-
|''Thuruppugulan''
|
|
|-
|''Bada Dosth''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2007
|''Chotta Mumbai''
|Marriage broker
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Inspector Garud''
|Auto Driver Ajayan
|
|-
|''Vinodayathra''
|Hotel Receptionist
|
|-
|''Nagaram''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2008
|''Kerala Police''
|Lodge receptionist
|
|-
|''Annan Thambi''
|
|
|-
|''Twenty:20''
|
|
|-
|''Crazy Gopalan''
|Pushpan
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|''Chattambinadu''
|Villager
|
|-
|''[[Currency(film)|Currency]]''
|Konkani Man
|
|-
|''2 Harihar Nagar''
|Driver
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2010
|''Kanmazha Peyyum Munpe''
|Gopalan
|
|-
|''Again Kasargod Khader Bhai''
|Begger
|
|-
|''Marykkundoru Kunjaadu''
|Bus Conductor
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; |2011
|''Kudumbasree Travels''
|
|
|-
|''Karayilekku Oru Kadal Dooram''
|
|
|-
|''Maharaja Talkies''
|Dubai Abdullah
|
|-
|''Manikyakkallu''
|Radhakrishnan
|
|-
|''Seniors''
|Hostel Security Guard
|
|-
|''Venicile Vyapari''
|
|
|-
|''Doctor Love''
|
|
|-
|''Kottarthil Kutty Bhootham''
|
|
|-
|''Killadi Raman''
|
|
|-
|''Vellaripravinte Changathi''
|
|
|-
| rowspan=&quot;11&quot; |2012
|''Thalsamayam Oru Penkutty''
|
|
|-
|''Ustad Hotel''
|Samu
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Ee Adutha Kaalathu''
|Mammootty
|
|-
|''Mallu Singh''
|Drunker
|
|-
|''Cobra''
|
|
|-
|''Idiots''
|
|
|-
|''Husbands in Goa''
|
|
|-
|''Scene Onnu Nammude Veedu''
|
|
|-
|''Lekshmi Vilasom Renuka Makan Reghuraman''
|
|
|-
|''Chapters''
|
|
|-
|''101 Weddings''
|
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; |2013
|''Sound Thoma''
|Tea Shop Owner
|
|-
|''Namboothiri Yuvavu @43''
|Govindan
|
|-
|''Drishyam''
|Cinema projector operator
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Weeping Boy''
|Jose
|
|-
|''Meow Meow Karimpoocha''
|
|
|-
|''Proprietors: Kammath &amp;#x26;amp; Kammath''
|Broker
|
|-
|''Nadodimannan''
|Vasu
|
|-
|''Romans''
|Lottery Salesman
|
|-
|''Vallatha Pahayan''
|
|
|-
|''On the Way''
|
|
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |2014
|''Thomson Villa''
|
|
|-
|''Ulsaha Committee''
|
|
|-
|''You Can Do it''
|
|
|-
|''Praise the Lord''
|Police constable
|
|-
|''Malayaalanaadu''
|
|
|-
|''Kunjananthante Kada''
|
|
|-
|''Seconds''
|
|
|-
|''Ring Master''
|
|
|-
|''Happy Journey''
|
|
|-
|''Avatharam''
|
|
|-
|''100 Degree Celsius''
|
|
|-
|''Manglish''
|Chayakaran Mani
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2015
|''Pathemari''
|Marriage broker
|
|-
|''Amar Akbar Anthony''
|Thattukada owner
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Kanthari''
|
|
|-
|''Fireman''
|Juice seller
|
|-
|''My God''
|
|
|-
|''Aana Mayil Ottakam''
|
|Segment: Fill in the blanks
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2016
|''Paavada''
|Varghese
|
|-
|''Valliyum Thetti Pulliyum Thetti''
|Nair
|
|-
|''Marubhoomiyile Aana''
|
|
|-
|''Welcome to Central Jail''
|Vishwanath's assistant
|
|-
|''Thoppil Joppan''
|Announcer
|
|-
|''Kattappanayile Rithwik Roshan''
|Sasi/Soman
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |2017
|''Georgettan's Pooram''
|Vareed
|
|-
|''Puthan Panam''
|Antappan
|
|-
|''Pretham Undu Sookshikuka''
|
|
|-
|''Kuntham''
|
|
|-
|''Pullikkaran Staraa''
|School teacher
|
|-
|''Sherlock Toms''
|Jolly
|
|-
|''Lavakusha''
|TTR
|
|-
|''Vimaanam''
|Doctor
|
|-
| rowspan=&quot;11&quot; |2018
|''Vikadakumaran''
|Sabu
|
|-
|''Parole''
|Monis
|
|-
|''Panchavarnathatha''
|Jimmy's assistant
|
|-
|''Uncle''
|Bapputti
|
|-
|''Chanakya Thanthram''
|Vishwan
|
|-
|''Ashiq Vanna Divasam''
|Mesthri
|
|-
|''Oru Pazhaya Bomb Kadha''
|Varkichan
|
|-
|''Oru Kuttanadan Blog''
|Varkichan
|
|-
|''Chalakkudykkaran Changathy''
|Kannan Unni
|
|-
|''Nervarennu Immani Cherinjoo Taa...''
|
|
|-
|''Thanaha''
|Drunk Man
|
|-
| rowspan=&quot;13&quot; |2019
|''Kodathi Samaksham Balan Vakeel''
|Colony resident
|
|-
|''Neeyum Njanum''
|
|
|-
|''Thelivu''
|
|
|-
|''Puzhikkadakan''
|
|
|-
|''Oru Pathaam Classile Pranayam''
|
|
|-
|''Isakkinte Ithihasam''
|
|
|-
|''Subharathri''
|
|
|-
|''An International Local Story''
|Moideen
|
|-
|''Children's Park''
|
|
|-
|''Sidharthan Enna Njan''
|Thankappan
|
|-
|''Under World''
|Barber
|
|-
|''Margamkali''
|
|
|-
|''Driving Licence''
|Pillai
|
|-
|2020
|''Dhamaka''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2021
|''The Priest''
|Anand's father
|
|-
|''One''
|Thomas, Security officer
|
|-
|''Vidhi''
|
|
|-
|''Yuvam''
|KSRTC Employee
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2022
|''Oruthee''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=17 March 2020|title=Oruthee, a survival drama starring Navya Nair|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2020/mar/17/oruthee-a-survival-drama-starring-navya-nair-2117546.html|accessdate=2023-05-30|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Puzhu''
|
|
|-
|''Laljose''
|
|
|-
|''Aaraattu''
|
|
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |2023
|''Vanitha''
|
|
|-
|''Aathma''
|
|
|-
|''Gaffor Ka Dhosth''
|
|
|-
|''Oru Paka Nadan Premam''
|
|
|-
|''Aalankam''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 February 2023|title=Lukman-Jaffer Idukki starrer Aalankam to hit theatres this month|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/feb/13/lukman-jaffer-idukki-starrer-aalankam-to-hit-theatres-this-month-39952.html|accessdate=2023-05-30|website=[[Cinema Express]]|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''2018''
|Karunan
|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Staff|first=Onmanorama|date=9 November 2023|title=Actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef no more|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2023/11/09/kalabhavan-haneef-actor-passes-away-malayalam-cinema.html|accessdate=|website=Onmanorama}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Jaladhara Pumpset Since 1962''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Daily|first=Keralakaumudi|title=Actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef dies, will be laid to rest tomorrow|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1185458&amp;u=actor-and-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-dies-will-be-laid-to-rest-tomorrow|accessdate=2023-11-09|website=Keralakaumudi Daily|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Garudan''
|Tea shop owner
|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Antony|first=Seena|date=9 November 2023|title='ഗരുഡൻ' ചെയ്യുമ്പോൾ ഹനീഫ ഇക്കയ്ക്ക് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ തോന്നിയിരുന്നില്ല: സങ്കടത്തോടെ അരുൺ വർമ|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/11/09/garudan-director-arun-varma-remembering-kalabhavan-haneef.html|accessdate=10 November 2023|website=Manorama Online|language=ml}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Kaathal – The Core''
|Judge
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-11-24|title=Kaathal The Core Box Office Collection Day 1: Mammootty's Malayalam Movie Opens To Decent Numbers|url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kathal-the-core-box-office-collection-day-1-mammooty-led-malayalam-film-opens-to-decent-numbers-10115910|accessdate=2023-11-29|website=English Jagran|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2024
|''Once Upon a Time in Kochi''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2024-05-29|title=Once Upon A Time In Kochi Trailer: A police procedural centered around drug abuse in Kochi|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/videos/2024/May/29/once-upon-a-time-in-kochi-trailer-a-police-procedural-centered-around-drug-abuse-in-kochi|accessdate=2024-05-31|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Samadhana Pusthakam''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2024-07-18|title=Samadhana Pusthakam Teaser: A comedy entertainer centered on a high school|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Jul/18/samadhana-pusthakam-teaser-a-comedy-entertainer-centered-on-a-high-school|accessdate=2024-07-18|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>7eml833td13wman4aj2b0ph3uhwe6ju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365665</id>
      <parentid>365663</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T17:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bharathesha Alasandemajalu</username>
        <id>37</id>
      </contributor>
      <origin>365665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17791" sha1="czm9uouikvvdaoaapq25nzw8cxsm4gp" xml:space="preserve">
ಕಲಾಭವನ್ ಹನೀಫ್(೧೯೫೯ ಅತ್ತ್ಂಡ ೧೯೬೦ - ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ನಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಚೆಪ್ಪುಕಿಲುಕ್ಕನ್ ಚಂಗತಿ (೧೯೯೧) ಸಿನಿಮಾಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html|accessdate=2023-11-09|website=The Week|language=en}}&lt;/ref&gt; ಹನೀಫ್ ಒರಿ ಅನುಕರಣೆ ಕಲಾವಿದೆ ಆದ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸುರುಟು, ಆರ್ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ಕಾಲಭವನ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ನೆರೆಕರೆತ, ನಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಅನುಕರಣೆ ಕಲಾವಿದೆ ಜೈನುದ್ದೀನ್, ಅರೆನ್ ಕಾಲಭವನೊಗು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೆರ್.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಒಂಜಿ ಅನುಕರಣೆ ತಂಡೊದೊಟ್ಟುಗು ವೇದಿಕೆದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಗ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಮಾನ್ಯತೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಶೀಘ್ರೊಡು, ಆರ್ ತಂಡೊದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆಯೆರ್.ಕಾಲಭವನದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಅಭ್ಯಾಸೊನು ಅನುಸರಿಸಾದ್, ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಪುದರ್ ದ ದುಂಬು ಸಂಸ್ಥೆದ ಪುದರ್ ನ್ ದೆತೊಂದೆರ್.

== ಕೆಲಸ ==
ಹನೀಫ್ ಶಾಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರಿ ಮಾರಾಟಗಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಆದ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ನಟೆರ್ನ ಸುರುತ ಬಿಂದು ಆಯಿನ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಕಲಾ ಭವನೊಗು ಮೇರ್ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಹನೀಫ್ ಕಲಾಭವನದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಅನುಸರಿಸಾದ್ ತನ್ನ ವೇದಿಕೆದ ಪುದರ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಸ್ಥೆದ ಪುದರ್ ನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ನಟೆರ್ ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು ಬೊಕ್ಕ ರಾಘವನ್ ನ್ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಹನೀಫ್ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್. 

ಹನೀಫ್ ತನ್ನ ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಲೆಗ್ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್. ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್, ''ಮಿನ್ನುಕೆಟ್ಟು, ನಾಡಸ್ವರಂ, ಅಬಿಸ್ ಕಾರ್ನರ್, ಕಾಮಿಡಿ ಮಿಮಿಕ್ಸ್ ಪಿನ್ನೆ ನಂಜುಂ, ಮನಸೋರು ಮಜಾವಿಲ್ಲು,'' ಬೊಕ್ಕ ಥಿಲಾನಾ ಥಿಲಾನಾ ''ಇಂಚಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್'' .


ಹನೀಫ್ ತನ್ನ ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಲೆಗ್ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್. ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್, ''ಮಿನ್ನುಕೆಟ್ಟು, ನಾಡಸ್ವರಂ, ಅಬಿಸ್ ಕಾರ್ನರ್, ಕಾಮಿಡಿ ಮಿಮಿಕ್ಸ್ ಪಿನ್ನೆ ನಂಜುಂ, ಮನಸೋರು ಮಜಾವಿಲ್ಲು,'' ಬೊಕ್ಕ ಥಿಲಾನಾ ಥಿಲಾನಾ ''ಇಂಚಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್'' .

ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ ''ಚೆಪ್ಪುಕಿಲುಕ್ಕನ ಚಂಗತಿ'' (೧೯೯೧). ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ 150 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html|accessdate=2023-11-09|website=The Week|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.theweek.in/news/entertainment/2023/11/09/malayalam-actor-kalabhavan-haneef-63-who-was-part-of-indias-oscar-entry-2018-passes-away.html &quot;Malayalam actor Kalabhavan Haneef passes away&quot;]. ''The Week'' (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್)&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2023-11-09&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;
[[ವರ್ಗ:CS1 ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language sources (en)]]&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾವು ==
ಹನೀಫ್ ವಹೀದಾನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲು ಪುಟ್ಟುವೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|last=Devasankar|first=S.|date=2023-11-09|title=Malayalam mimicry artist-actor Kalabhavan Haneef passes away at 63|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/malayalam-mimicry-artist-actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1257492|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231109122516/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/malayalam-mimicry-artist-actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1257492|archivedate=9 November 2023|accessdate=2023-11-09|website=Pinkvilla|language=en}}&lt;/ref&gt; ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ದಾಖಲಾತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, 9 ನವೆಂಬರ್ 2023 ಗ್ 63 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-11-09|title=Actor Kalabhavan Haneef passes away|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/actor-kalabhavan-haneef-passes-away-at-63-1.9058046|accessdate=2023-11-09|website=Mathrubhumi|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|last=Staff|first=T. N. M.|date=2023-11-09|title=Malayalam actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef dies|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/malayalam-actor-and-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-dies|accessdate=2023-11-09|website=The News Minute|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ಸಿನಿಮಾದ ಪಟ್ಟಿ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Title
!Role
! class=&quot;unsortable&quot; |Notes
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1991
|''Cheppukilukkana Changathi''
|
|&lt;ref name=&quot;debut&quot;&gt;{{Cite web|title=Celebrities grace wedding of Kalabhavan Haneef's son {{!}} Watch video|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2023/01/28/kalabhavan-haneef-son-wedding-video-celebrities-dileep-innocent.html|accessdate=2023-05-30|website=OnManorama}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Sandesham''
|
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot;&gt;{{Cite web|date=2023-11-09|title=Actor-mimicry artist Kalabhavan Haneef passes away|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/actor-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-passes-away-9020425/|accessdate=2023-12-07|website=The Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Nettippattom''
|
|
|-
|''Godfather''
|
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Mimics Parade''
|
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1992
|''Kasarkode Khaderbai''
|Mimicry artist
|
|-
|''Ellarum Chollanu''
|
|
|-
|''Mr. &amp; Mrs''
|Office Staff
|
|-
|''Manthrikacheppu''
|
|
|-
|''Congratulations Miss Anitha Menon''
|Auto Driver
|
|-
|''Pravachakan''
|
|
|-
|''Yoddha''
|
|Cameo in Song
|-
|''My Dear Muthachan''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1994
|''Malappuram Haji Mahanaya Joji''
|Khader
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Vadhu Doctoraanu''
|
|
|-
|''CID Unnikrishnan B.A., B.Ed.''
|Postman
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1995
|''Mimics Action 500''
|Mimicry artist
|
|-
|''Manikya Chempazhuka''
|
|
|-
|''Puthukottayile Puthumanavalan''
|
|
|-
|''Aadyathe Kanmani''
|
|
|-
|''Tom &amp;#x26;amp; Jerry''
|Policeman
|
|-
|''Kalamasseriyil Kalyanayogam''
|Prathapan
|
|-
|''Kalyanji Anandji''
|Broker
|
|-
|''Kidilol Kidilam''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1996
|''Swapna Lokathe Balabhaskaran''
|Marriage Broker
|
|-
|''Sathyabhamakkoru Premalekhanam''
|Vallyaveedan's right-hand
|
|-
|''Nandagopante Kusruthikal''
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1997
|''Poonilamazha''
|
|
|-
|''Suvarna Simhasanam''
|
|
|-
|''The Good Boys''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1998
|''Vismayam''
|Nalinakshan
|
|-
|''Gloria Fernandes From USA''
|
|
|-
|2000
|''Thenkasipattanam''
|Prospective groom
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2001
|''Ee Parakkum Thalika''
|Groom
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Dupe Dupe Dupe''
|
|
|-
|''Goa''
|
|
|-
|''Desam''
|
|
|-
|''Nalacharitham Naalam Divasam''
|
|
|-
|''Jameendaar''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2002
|''Bamboo Boys''
|
|
|-
|''Kunjikoonan''
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2003
|''Gramophone''
|Union Leader
|
|-
|''[[ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ಮೂಸಾ|C.I.D. Moosa]]''
|House Broker
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2004
|''Thalamelam''
|
|
|-
|''Sethurama Iyer CBI''
|
|
|-
|''C. I. Mahadevan 5 Adi 4 Inchu''
|Varkey
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2005
|''Pandippada''
|Bhasi's friend
|
|-
|''Kochi Rajavu''
|
|
|-
|''Ben Johnson''
|
|
|-
|''Nerariyan CBI''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2006
|''Pachakuthira''
|ATM security
|
|-
|''Kilukkam Kilukilukkam''
|Driver
|
|-
|''Thuruppugulan''
|
|
|-
|''Bada Dosth''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2007
|''Chotta Mumbai''
|Marriage broker
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Inspector Garud''
|Auto Driver Ajayan
|
|-
|''Vinodayathra''
|Hotel Receptionist
|
|-
|''Nagaram''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2008
|''Kerala Police''
|Lodge receptionist
|
|-
|''Annan Thambi''
|
|
|-
|''Twenty:20''
|
|
|-
|''Crazy Gopalan''
|Pushpan
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009
|''Chattambinadu''
|Villager
|
|-
|''[[Currency(film)|Currency]]''
|Konkani Man
|
|-
|''2 Harihar Nagar''
|Driver
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2010
|''Kanmazha Peyyum Munpe''
|Gopalan
|
|-
|''Again Kasargod Khader Bhai''
|Begger
|
|-
|''Marykkundoru Kunjaadu''
|Bus Conductor
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; |2011
|''Kudumbasree Travels''
|
|
|-
|''Karayilekku Oru Kadal Dooram''
|
|
|-
|''Maharaja Talkies''
|Dubai Abdullah
|
|-
|''Manikyakkallu''
|Radhakrishnan
|
|-
|''Seniors''
|Hostel Security Guard
|
|-
|''Venicile Vyapari''
|
|
|-
|''Doctor Love''
|
|
|-
|''Kottarthil Kutty Bhootham''
|
|
|-
|''Killadi Raman''
|
|
|-
|''Vellaripravinte Changathi''
|
|
|-
| rowspan=&quot;11&quot; |2012
|''Thalsamayam Oru Penkutty''
|
|
|-
|''Ustad Hotel''
|Samu
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Ee Adutha Kaalathu''
|Mammootty
|
|-
|''Mallu Singh''
|Drunker
|
|-
|''Cobra''
|
|
|-
|''Idiots''
|
|
|-
|''Husbands in Goa''
|
|
|-
|''Scene Onnu Nammude Veedu''
|
|
|-
|''Lekshmi Vilasom Renuka Makan Reghuraman''
|
|
|-
|''Chapters''
|
|
|-
|''101 Weddings''
|
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; |2013
|''Sound Thoma''
|Tea Shop Owner
|
|-
|''Namboothiri Yuvavu @43''
|Govindan
|
|-
|''Drishyam''
|Cinema projector operator
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Weeping Boy''
|Jose
|
|-
|''Meow Meow Karimpoocha''
|
|
|-
|''Proprietors: Kammath &amp;#x26;amp; Kammath''
|Broker
|
|-
|''Nadodimannan''
|Vasu
|
|-
|''Romans''
|Lottery Salesman
|
|-
|''Vallatha Pahayan''
|
|
|-
|''On the Way''
|
|
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |2014
|''Thomson Villa''
|
|
|-
|''Ulsaha Committee''
|
|
|-
|''You Can Do it''
|
|
|-
|''Praise the Lord''
|Police constable
|
|-
|''Malayaalanaadu''
|
|
|-
|''Kunjananthante Kada''
|
|
|-
|''Seconds''
|
|
|-
|''Ring Master''
|
|
|-
|''Happy Journey''
|
|
|-
|''Avatharam''
|
|
|-
|''100 Degree Celsius''
|
|
|-
|''Manglish''
|Chayakaran Mani
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2015
|''Pathemari''
|Marriage broker
|
|-
|''Amar Akbar Anthony''
|Thattukada owner
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
|''Kanthari''
|
|
|-
|''Fireman''
|Juice seller
|
|-
|''My God''
|
|
|-
|''Aana Mayil Ottakam''
|
|Segment: Fill in the blanks
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |2016
|''Paavada''
|Varghese
|
|-
|''Valliyum Thetti Pulliyum Thetti''
|Nair
|
|-
|''Marubhoomiyile Aana''
|
|
|-
|''Welcome to Central Jail''
|Vishwanath's assistant
|
|-
|''Thoppil Joppan''
|Announcer
|
|-
|''Kattappanayile Rithwik Roshan''
|Sasi/Soman
|&lt;ref name=&quot;sandesham&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |2017
|''Georgettan's Pooram''
|Vareed
|
|-
|''Puthan Panam''
|Antappan
|
|-
|''Pretham Undu Sookshikuka''
|
|
|-
|''Kuntham''
|
|
|-
|''Pullikkaran Staraa''
|School teacher
|
|-
|''Sherlock Toms''
|Jolly
|
|-
|''Lavakusha''
|TTR
|
|-
|''Vimaanam''
|Doctor
|
|-
| rowspan=&quot;11&quot; |2018
|''Vikadakumaran''
|Sabu
|
|-
|''Parole''
|Monis
|
|-
|''Panchavarnathatha''
|Jimmy's assistant
|
|-
|''Uncle''
|Bapputti
|
|-
|''Chanakya Thanthram''
|Vishwan
|
|-
|''Ashiq Vanna Divasam''
|Mesthri
|
|-
|''Oru Pazhaya Bomb Kadha''
|Varkichan
|
|-
|''Oru Kuttanadan Blog''
|Varkichan
|
|-
|''Chalakkudykkaran Changathy''
|Kannan Unni
|
|-
|''Nervarennu Immani Cherinjoo Taa...''
|
|
|-
|''Thanaha''
|Drunk Man
|
|-
| rowspan=&quot;13&quot; |2019
|''Kodathi Samaksham Balan Vakeel''
|Colony resident
|
|-
|''Neeyum Njanum''
|
|
|-
|''Thelivu''
|
|
|-
|''Puzhikkadakan''
|
|
|-
|''Oru Pathaam Classile Pranayam''
|
|
|-
|''Isakkinte Ithihasam''
|
|
|-
|''Subharathri''
|
|
|-
|''An International Local Story''
|Moideen
|
|-
|''Children's Park''
|
|
|-
|''Sidharthan Enna Njan''
|Thankappan
|
|-
|''Under World''
|Barber
|
|-
|''Margamkali''
|
|
|-
|''Driving Licence''
|Pillai
|
|-
|2020
|''Dhamaka''
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2021
|''The Priest''
|Anand's father
|
|-
|''One''
|Thomas, Security officer
|
|-
|''Vidhi''
|
|
|-
|''Yuvam''
|KSRTC Employee
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2022
|''Oruthee''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=17 March 2020|title=Oruthee, a survival drama starring Navya Nair|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2020/mar/17/oruthee-a-survival-drama-starring-navya-nair-2117546.html|accessdate=2023-05-30|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Puzhu''
|
|
|-
|''Laljose''
|
|
|-
|''Aaraattu''
|
|
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |2023
|''Vanitha''
|
|
|-
|''Aathma''
|
|
|-
|''Gaffor Ka Dhosth''
|
|
|-
|''Oru Paka Nadan Premam''
|
|
|-
|''Aalankam''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13 February 2023|title=Lukman-Jaffer Idukki starrer Aalankam to hit theatres this month|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/feb/13/lukman-jaffer-idukki-starrer-aalankam-to-hit-theatres-this-month-39952.html|accessdate=2023-05-30|website=[[Cinema Express]]|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''2018''
|Karunan
|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Staff|first=Onmanorama|date=9 November 2023|title=Actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef no more|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2023/11/09/kalabhavan-haneef-actor-passes-away-malayalam-cinema.html|accessdate=|website=Onmanorama}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Jaladhara Pumpset Since 1962''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Daily|first=Keralakaumudi|title=Actor and mimicry artist Kalabhavan Haneef dies, will be laid to rest tomorrow|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1185458&amp;u=actor-and-mimicry-artist-kalabhavan-haneef-dies-will-be-laid-to-rest-tomorrow|accessdate=2023-11-09|website=Keralakaumudi Daily|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Garudan''
|Tea shop owner
|&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Antony|first=Seena|date=9 November 2023|title='ഗരുഡൻ' ചെയ്യുമ്പോൾ ഹനീഫ ഇക്കയ്ക്ക് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ തോന്നിയിരുന്നില്ല: സങ്കടത്തോടെ അരുൺ വർമ|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/11/09/garudan-director-arun-varma-remembering-kalabhavan-haneef.html|accessdate=10 November 2023|website=Manorama Online|language=ml}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Kaathal – The Core''
|Judge
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-11-24|title=Kaathal The Core Box Office Collection Day 1: Mammootty's Malayalam Movie Opens To Decent Numbers|url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kathal-the-core-box-office-collection-day-1-mammooty-led-malayalam-film-opens-to-decent-numbers-10115910|accessdate=2023-11-29|website=English Jagran|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2024
|''Once Upon a Time in Kochi''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2024-05-29|title=Once Upon A Time In Kochi Trailer: A police procedural centered around drug abuse in Kochi|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/videos/2024/May/29/once-upon-a-time-in-kochi-trailer-a-police-procedural-centered-around-drug-abuse-in-kochi|accessdate=2024-05-31|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|''Samadhana Pusthakam''
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2024-07-18|title=Samadhana Pusthakam Teaser: A comedy entertainer centered on a high school|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Jul/18/samadhana-pusthakam-teaser-a-comedy-entertainer-centered-on-a-high-school|accessdate=2024-07-18|website=Cinema Express|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>czm9uouikvvdaoaapq25nzw8cxsm4gp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27905</id>
    <revision>
      <id>365807</id>
      <parentid>365502</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35304" sha1="9yfwfzs75qy39unyic3e994ntw0spnm" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 
| image          = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = ಹರಿಹರನ್
| producer       = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer         = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on       = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator       = ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್ 
| starring       = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music          = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing        =  ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio         = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor    = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released       = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime        =  200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country        = ಭಾರತ
| language       = ಮಲಯಾಳಂ
| budget         = {{INR}}20 crore&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}&lt;/ref&gt;
| gross          = {{Estimation}} {{INR}}49 crore&lt;ref name=&quot;in.movies.yahoo.com&quot;&gt;{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;&gt;{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}&lt;/ref&gt;
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ್  ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}&lt;/ref&gt;

ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು  ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Blockbuster&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&amp;cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&amp;cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}&lt;/ref&gt;


ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್  ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.

ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್‌ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.

ಉಂದೆನ್ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.

== ಕಥಾವಸ್ತು (Plot) ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.

ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.

ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.

ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.

ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.

ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.

ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.

ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್‌ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.

ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.

ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.

ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ  ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.

ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಸುರು ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ನೆತ್ತೆರುದ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.

ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.

ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.

ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:

“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”

ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ (Pall-bearers) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.

== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು (Cast) ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು

== ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Development) ==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;

ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ   ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}&lt;/ref&gt;

ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.

ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.

== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.

ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.&lt;ref name=&quot;LINDA&quot;&gt;{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರೊಲುಂಡು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್. ಲಿಂಡಾ ಅರ್ಸೆನೀಯೋ  ಆರ್ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ನಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.

ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್.&lt;ref&gt;P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.&lt;/ref&gt;


ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್. ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.

ಈ ಪಾತ್ರೊಕು ಆರಂಭೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಒಪ್ಪರೆ ನಿರಾಕರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆಗ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಯ ಆತುಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನಿ ಎನ್ನ ಪಾಲುಗ್ ಏಪೋಗುಲಾ ಒಂಜಿ ನಷ್ಟವಾದುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪಂತೆರ್.

ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು.

ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಆರಂಭೊಡು ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಒರಿಯೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸುನಗ ಉಂಡಾಯಿನ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಲೆನ್ದ ಕಾರಣೊನು ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.

== ಚಿತ್ರೀಕರಣ (Filming) ==
ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ 2007ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ಡ್  ಆರಂಭ ಆಂಡ್.

ಚಿತ್ರೀಕರಣ ರಡ್ಡರೆ ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ನಡತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2009 ಆಗಸ್ಟ್‌ಡ್ ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್.

ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರೊದ ಪೂರಾ ಜಾಗೋದ ದೃಶ್ಯಲೆನ ಧ್ವನಿನ್ , ಅಯಿಟ್ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯೇರ್.

ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ವಿಳಂಬೊದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಇಂಚ ಪಂತೆರ್:

“ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣ ಆವರೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಲೆ  ಬೋಡಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ಅವು ಎಡ್ಮ ತಿಂಗಳೊಡು ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ ಯಾನು ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಹಣಕಾಸುದ ಕೊರತೆ ಲಾ ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಆರುಪ್ಪಂದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅವರೆ ಇತ್ತುಜಿ.ಅಂಚಾ ಯಾನ್ ಎನ್ನ  ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ನಿಜವಾದುಲಾ ಧನ್ಯವಾದ ಪನೊಡು.

ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತುಂಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ರೆ ಸಿದ್ಧ ಇತ್ತುಜೆರ್. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್  ಅರಿವು ಇತ್ತುಜಿ

ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುನು ಎಂಕ್ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲಾದು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಹೋಲಿಸುಂಡಾ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥದ ನಿರ್ದೇಶನ  ಸುಲಭ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.”

== ತುಂಡು ಮಂದಿನ ದೃಶ್ಯೊಲು (Deleted Scene) ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮನ್ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುಟು ಕತ್ತಿಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊನು ಚಿತ್ರೊದ ಸಮಯೊ ಮಸ್ತ್ ದೀರ್ಘ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಆರಂಭೊಡು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊದ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ದೆತ್ತು ಪಾಡುದು ಇತ್ತುಂಡು.

ಚಿತ್ರೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ 75 ದಿನೊದ ಬೊಕ್ಕ  ಈ ದೃಶ್ಯೊನು ಕುಡ ಚಿತ್ರೊಡು ಸೇರಿಸಲಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ Disney+ Hotstar ಅಂಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಡು ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದುಜೇರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊದ ತೀವ್ರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ನಿರಾಶೆ ಆತುಂಡು.

ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ತೋಜಿನಗ ಕುಡ ಜನಕುಲೆನ ಗಮನ ಸೆಳೆದುಂಡು. ಉಂದು ವೇಗವಾದ್ ವೈರಲ್ ಆಂಡ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಚಿತ್ರೊದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮೊನು ನನ ಆತ್ ಹೆಚ್ಚು ಮಂತುಂಡು ಪಂದ್  ಅಭಿಮಾನಿಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾದೆರ್. ಒಟ್ಟುಗ್, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ದೆಯಿದೆನೇಕ್ ಅಕುಲು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಾದೇರ್.

== ಸಂಗೀತ (Music) ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ	
* ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್	-ಇಲಯರಾಜ ಅರೆನ
* ಬಿಡುಗಡೆ	20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ -	2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ	ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ	26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ	ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್	ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ	ಇಲಯರಾಜ


ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಇಲಯರಾಜ ಅರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಾದಿನ ಆಜಿ ಮೂಲ ಪದ್ಯೊಲುಂಡು.

ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಾದೇರ್. ಈ ಸಂಗೀತೊನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಆರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಾದೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಉಂದೆನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್.

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸರೆ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಲೇ ಬೋಡಾಂಡ್.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 ಆನಿ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಂತುಂಡು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ಡ್ ಚಿತ್ರೊದ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾತುಂಡು.

ಪದ್ಯೊಲೆಗ್ ವಿಮರ್ಶಕರೆಡ್ದು ಮಿಶ್ರ ಬೊಕ್ಕ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಲು ವ್ಯಕ್ತ ಆಂಡ್. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಾಯಿನ ರೀತಿಡು ಪದ್ಯೊಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾತುಜಿ ಪಂದ್ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಂಡ್.

ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಂದಿನ ಬೊಕ್ಕ , ಚಿತ್ರಕ್ಕಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಬರೆತಿನ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡ್ದು ನಮ ತೃಪ್ತರಾತುಜ ಪಂದ್ ಇಲಯರಾಜ ಪಂಡೆರ್.

ಆಂಡಾ ಚಿತ್ರೊದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾದ್ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>9yfwfzs75qy39unyic3e994ntw0spnm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365808</id>
      <parentid>365807</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35232" sha1="i75r1xo8vadjdp7sfxpiq7nbdo2wt6z" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 
| image          = Pazhassi raja 2009.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| director       = ಹರಿಹರನ್
| producer       = ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್
| writer         = ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್
| based_on       = ಕೇರಳ ವರ್ಮಾ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
| narrator       = ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್ 
| starring       = ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ
| music          = ಇಳಯರಾಜಾ
| cinematography = ರಾಮನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ
| editing        =  ಎ. ಶ್ರೀಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್
| studio         = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| distributor    = ಶ್ರೀ ಗೋಕುಲಂ ಮೂವೀಸ್
| released       = {{Film date|df=y|2009|10|16}}
| runtime        =  200 ನಿಮಿಷೊಲು
| country        = ಭಾರತ
| language       = ಮಲಯಾಳಂ
| budget         = {{INR}}20 crore&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/mollywood-pins-its-hopes-on-summer-releases/articleshow/4293351.cms|title=Mollywod pins it's hope on summer releases|work=[[The Economic Times]]|author=P K Krishnakumar}}&lt;/ref&gt;
| gross          = {{Estimation}} {{INR}}49 crore&lt;ref name=&quot;in.movies.yahoo.com&quot;&gt;{{Cite web|date=2010-05-22|title=Pazhassi Raja DVD sales create records! {{!}} Regional News - Yahoo! India Movies|url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|access-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522081818/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/87416/Pazhassi-Raja-DVD-sales-create-records.html|archive-date=22 May 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;&gt;{{Cite news|title=Hariharan- MT Vasudevan prepare for Randamoozham|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/hariharan-mt-vasudevan-prepare-for-randamoozham/articleshow/9807050.cms|access-date=2021-06-16|website=The Times of India|last1=Vipin |first1=Manu }}&lt;/ref&gt;
}}
ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ 2009ದ ಭಾರತೊದ ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದುಂಡು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಲಡಾಯಿ ಮಂದಿನ ರಾಜೆ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೊನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸಿದುಂಡು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರೊನು ಹರಿಹರನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದೆರ್, ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ನಟಿಸಾದೇರ್, ಅರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕ ನಟೆರೆನ ಸಮೂಹನೇ ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಉಂಡು. ಚಿತ್ರದೊ ಸಂಗೀತ ಬೊಕ್ಕ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ್  ಇಳಯರಾಜ ರಚಿಸಾದೇರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ರೆಸುಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-02|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}&lt;/ref&gt;

ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಿಯೋಗ್ರಫಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ) ವಿಭಾಗೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಒಟ್ಟುಗು, ಎಡ್ಮ ಕೇರಳೊ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು  ಸೇರುದು ಅವೇತೋ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದುಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pazhassi Raja|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/nov/22/pazhassi-raja-106135.html|access-date=2021-06-16|website=The New Indian Express|date=16 May 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Blockbuster&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&amp;cid=14625530 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415000400/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14922085&amp;cid=14625530|archive-date=15 April 2011|title=Kerala Box Office (Oct 21-Nov 30, 2009) |date=2011-08-31|website=[[Sify]]|url-status=dead |access-date=6 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://beta.thehindu.com/arts/movies/article35054.ece |title='Pazhassi Raja' hits 130 theatres in Kerala| location=Chennai, India |date=16 October 2009}}&lt;/ref&gt;


ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ₹200 ಮಿಲಿಯನ್ (₹20 ಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಆ ಸಮಯದ ಮುಟ್ಟ ಮಲಯಾಳಂಡ್  ನಿರ್ಮಿಸಲಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರ ಉಂದಾತುಂಡು. ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಸುರುತ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಲಾ ಉಂದು ಆದುಂಡು. ಮೂಲತಃ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾತಿನ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಚಿತ್ರೊನು ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಲೆಗ್ ಡಬ್ ಮಂದೆರ್.

ಚಿತ್ರ 2009ತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ತಾನಿ, ದೀಪಾವಳಿ ರಜೆತ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ 150 ಪ್ರಿಂಟ್‌ಡು ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ 150 ದಿನೊತ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಂಡ್, ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.

ಉಂದೆನ್ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ಒಂಜಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಪಂದ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಪುಂಡು. ಚಿತ್ರೊಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಕೇರಳೊದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಪುದರ್ ಪೋಂಡು.

== ಕಥಾವಸ್ತು  ==
ಚಿತ್ರೊ 1796ಟ್, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಿಸಾದ್ ನಾಲ್ ವರ್ಷೊದ ಬೊಕ್ಕ,ಸುರುತ ಪಳಶ್ಶಿ ದಂಗೆ (1793–1797) ಅಂತ್ಯೊದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆರಂಭ ಆಪುಂಡು.

ಈ ದಂಗೆನ್ ಕೋಟಾಯಂ ಅರಮನೆದ ರಾಜ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ (ಕೇರಳ ವರ್ಮ) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಾವೆರ್. ಕಂಪನಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಶೋಷಣೆ ಮನ್ಪುನೇತ್ರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅಧಿಕಾರೊದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಲು ಉಂಟಾದು ಇತ್ತುಂಡು.

ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ಯಶಸ್ಸು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಹೊಂದುದಿನ ಅರೆನ ಮಾಮು ಬೊಕ್ಕ ಕುರುಂಬ್ರನಾಡುದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ ವೀರವರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪರಾ ಸಹಚರೆ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಅರೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ದೆತ್ತೊನುಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ವಯನಾಡುದ ಕಾಡ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮನ್ಪುವೆ.

ನೀಲಿನ ನೇತೃತ್ವೊದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆ, ಅರೆನ ಸೇನಾನಾಯಕನ ವಿರೋಧದ ನಡುಟುಲಾ, ಕಾಡ್ ಡ್ ಕಂಪನಿದ ಸಹಾಯೊಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತ ಡೋರಾನ್ ಸೆರೆ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಂಡಾ ರಾಜೆ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾನ್ ಅರೆನ ಅತಿಥಿ ಲೆಕ್ಕ ತೂದು ಬುಡುಗಡೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.

ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮನ್ಪುವೆ. ಅಯೆಗ್ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಭಾವೆ ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುರುಚ್ಯ ಸೈನಿಕ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದುನ ಪರಿಣತಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂದುನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಿತೆ ನೀಲಿದ ಸಹಾಯೊನು ಗಳಿಸಾವೆರ್.

ಯುದ್ಧೊದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತೊಲೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಮಸ್ತ್ ಸೈನಿಕರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ ಪಣವುನು ಕಳೆಯೊಂಡು. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜದೊಟ್ಟುಗು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮನ್ಪರೆ ಒತ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಕಲೆನ ಜನೊಟು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸು ಪನ್ಪಿನ ಆಶಯೊಡ್ದು ರಾಜೆ ಉಂದೆಕ್ ಒಪ್ಪುವೆರ್.

ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಲು ಒಪ್ಪಂದೊದ ಷರತ್ತುಲೆನ್ ಏಪೊಗುಲಾ ಪಾಲಿಸಾವುಜಿ. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕುಡ ಯುದ್ಧೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್.

ಉಂದೇ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಕಂಪನಿ ರಾಜೆಗ್ ಮಂದಿನ ದ್ರೋಹೊನು ತೆರಿದು ಬೊಕ್ಕ ಡೋರಾ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್‌ನ್ ಬುಡ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಪೋಪಲ್. ಕಂಪನಿಗ್ ರಾಜ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಥಳೊನು ತೆರಿಪಾರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿನ ಒರಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಗೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗ್ ಏರಿಸುನೇಕ್ ಡೋರಾ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾವೊಲು, ಅಂಡಲಾ ಕಂಪನಿ ಅಕಲೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.

ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜನಕುಲು ಸೇರಿಲೆಕ್ಕನೇ ಕೈತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಉಪಯುಕ್ತ ಮೈತ್ರಿಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.

ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಯುದ್ಧೊನು ಪುನರಾರಂಭ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಾ ಕಂಪನಿಯು ಅರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಕುಲೆನ್ ಗಳಿಸುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆತೋ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರೆನ್ ಅರೆನ ಕಡೆಗ್ ಸೆಳೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಪುಂಡು.

ಒರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕೆನ ಮೋಸೊಡ್ದು ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ತಿಕ್ಕುದುಬೂರುವೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ  ಕಂಪನಿ ಅರೆನ್ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುಂಡು.

ಕಂಪನಿ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಅರೆನ್ ನಾಡರೆ ಬೊಂಟೇ ಸುರು ಮನ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ನೆತ್ತೆರುದ ಹೋರಾಟೊಡು ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದುನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಆಂಡಾ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಕಂಪನಿದ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿವೆರ್.

ಅಕಲೆಗ್ ಶರಣಾಪಿನ ಬದಲ್, ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನ್ಪುವೆರ್.ಉಂದೆಡ್ದ್ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾನಾತ್ ದುರ್ಬಲ ಆಪುಂಡು.

ಯಾನ್ ಸೈಪೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತು ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪನಿದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟೊಗ್ ತಯಾರಾಪೇರ್. ಭೀಕರ ಬೊಕ್ಕ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿರಾಜೆ ಕಂಪೆನಿದ ಸೈನಿಕನ ಕೈಡ್ದು ತೀರ್ ಪೋಪೇರ್.

ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್, ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿದ ಮಿತ್ತು ದೀಪಿನ ದೃಶ್ಯದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ರೊ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಆದಗ ಆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯೀನ ವಾಕ್ಯೊನು ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್:

“ಆಯೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಆದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಒರಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧೆ, ಒರಿ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಂಕುಲು ಅರೆನ್ ಗೌರವಿಸುವ.”

ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿದ ಅಧಿಕಾರಿಲು ರಾಜನ ಮೃತದೇಹೊಗ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಮಂತ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಾವೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇ ಸ್ವತಃ ಮೃತದೇಹೊನು ತುಂಬುನ  ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವೆರ್.

== ಪಾತ್ರವರ್ಗೊಲು  ==
* ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ — ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಆರ್. ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್ — ಎಡಚೆನ ಕುಂಕನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು (ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್: ಶೋಬಿ ತಿಲಕನ್)
* ಮನೋಜ್ ಕೆ. ಜಯನ್ — ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುರೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ — ಕೈತೇರಿ ಅಂಬು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಮನ್ — ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂದು ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕನಿಕಾ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ — ಕೈತೇರಿ ಮಕ್ಕಂ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಜನಕೀರಾಮನ್ — ನೀಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗತಿ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ — ಕಣಾರ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ತಿಲಕನ್ — ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜ ವೀರವರ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಹ್ಯಾರಿ ಕೀ — ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ವಿ ಬಾಬರ್, ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಿಂಡಾ ಆರ್ಸೆನಿಯೋ — ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ದೇವನ್ — ಕಣ್ಣವತ್ತು ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಲಾಲು ಅಲೆಕ್ಸ್ — ಎಮ್ಮನ್ ನಾಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು — ಉನ್ನಿ ಮೂಥಾ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಗದೀಶ್ — ಭಂಡಾರಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ನೆಡುಮುಡಿ ವೇಣು — ಮೂಪ್ಪನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮಾಮೂಕೋಯ — ಅಥನ್ ಗುರುಕ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮುರಳಿ ಮೋಹನ್ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಜಯ್ ರತ್ನಂ — ಸುಬೇದಾರ್ ಚೇರನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ — ಶೇಖರನ್ ವಾರಿಯರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಉರ್ಮಿಳಾ ಉನ್ನಿ — ಚಿರಕ್ಕಲ್ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ವತ್ಸಲಾ ಮೆನನ್ — ಕೈತೇರಿ ತಂಬುರಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಯಾಮಿನಿ — ಉನ್ನಿಯಮ್ಮ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಅಬು ಸಲೀಂ — ಕುಂಜಂಬು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಮೇಘನಾಥನ್ — ವಿಕ್ರಮನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸುಬೈರ್ — ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮಲಯಾಳಿ ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜಯನ್ ಚೇರ್ತಲ — ಪಣಿಕ್ಕಸ್ಸೇರಿ ಕುಮಾರನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಪೀಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿ ಇವಾನ್ಸ್ — ಮೇಜರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಸ್ ಎಲಿಯಟ್ — ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೌಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಟಾಮಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ — ಗವರ್ನರ್ ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ರಾಬಿನ್ ಪ್ರಾಟ್ — ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಸೈಮನ್ ಹೆವಿಟ್ — ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಿಕಿನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಯಾರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ — ಮೇಜರ್ ಕ್ಲಾಫಮ್ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಗ್ಲೆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಶಾರ್ಟ್ — ಮೇಜರ್ ಮರ್ರೆ ಪಾತ್ರೊಡು
* ಜೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಹಿಲ್ — ಮೇಜರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಪಾತ್ರೊಡು

== ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ==
2007ಟ್ ಜನವರಿಡ್ Sifyಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಶನೊಡು ಹರಿಹರನ್: “ಸುರುಕು ನಮ ಯೋಧನಾಯಿನ ಪಯ್ಯಂಪಳ್ಳಿ ಚಂತುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆ ಮಂತು ಇತ್ತ. ಬೊಕ್ಕ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಸೇನಾನಿಯಾದು ಇತ್ತಿನ ತಳಕ್ಕಲ್ ಚಂತುನು ನಾಯಕನಾದ್ ಮಂತುದು ಚಿತ್ರ ಮನ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಾದ್ ಇತ್ತ. ಆಂಡ ಅಕೇರಿಗ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಕಥೆನೇ ಪೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು ಪನೋಡು ಪಂದ್ ಎಂಕಲೆಗ್ ಅರಿವಾಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಅಕೇರಿಗ್ ನಡತಿನ ವೀರೋಚಿತ ಹೋರಾಟೊಗು ನಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊರ್ತ.”ಪಂದ್ ಪಂತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-02-02 |title=Hariharan's Magnum Opus |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202031344/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14379054 |url-status=dead |archive-date=2007-02-02 |access-date=2023-02-27 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;

ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್, ಹರಿಹರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊದ ಬೊಕ್ಕ   ಒಟ್ಟಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಂದೆರ್. ಅಕಲೆನ ದುಂಬುದ ಸಹಯೋಗೊಡು ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥ ಎಡ್ಡೆಡ್ ನಡದುಂಡು. ಅವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವೊದ ಚಿತ್ರವಾದ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಆ ಚಿತ್ರೊ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಕಲ್ (ಉತ್ತರದ ವೀರಗಾಥೆಲು)ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧನಾಯಿನ ಚಂತುವಿನ ಕಥೆನ್ ಆಧರಿಸುದು ಇತ್ತುಂಡು. ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂದೆರ್. ಉಂದು ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಜೀವನೊನು ಆಧರಿಸುದುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |title=Pazhassi Raja: Viewers to get tax benefit |access-date=2009-10-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116135629/http://www.asianetindia.com/news/pazhassi-raja-tax-concession-benefit-viewers_94231.html |archive-date=16 January 2010 }}&lt;/ref&gt;

ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದು ಇತ್ತೆರ್. ಚಿತ್ರೊದ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಸುಮಾರು ₹20 ಕೋಟಿ ಆ ಸಮಯೊಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅವು ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಚಿತ್ರೊದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊಲೆದ ಧ್ವನಿಲೆನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಂತೆರ್. ಆರ್ ಯೋಜನೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರತಂಡೊಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.

ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗ್ ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಕೊರ್ರೆ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ಆದೇಶಿಸಾಂಡ್.

== ತಾರಾಗಣ ಆಯ್ಕೆ (Casting) ==
ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜೆನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.

ಚಿತ್ರೊದ ನಾಯಕಿನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಾಜಿ ಮಲಯಾಳಂ ನಟಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಮಾ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಅವಕಾಶನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಂತೆರ್.&lt;ref name=&quot;LINDA&quot;&gt;{{cite web|title=American actress in Malayalam movie |work=Apun Ka Choice |url=http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |access-date=2 May 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503112130/http://www.apunkachoice.com/scoop/downsouth/malayalam/20070407-0.html |archive-date= 3 May 2007 }}&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರೊಲುಂಡು. ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್. ಕನಿಕಾ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪತ್ನಿನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್. ಲಿಂಡಾ ಅರ್ಸೆನೀಯೋ  ಆರ್ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಬಾಬರ್ ಅರೆನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಆಯಿನ ಪೊಣ್ಣು ಡೋರಾ ಬಾಬರ್ ನಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.

ಲಿಂಡಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಾಬುಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಂದೆರ್.&lt;ref&gt;P. K. Ajith Kumar. [https://web.archive.org/web/20110629005851/http://www.hindu.com/fr/2010/04/09/stories/2010040951300100.htm 'Pazhassi Raja' reigns supreme]. ''The Hindu''. 9 April 2010.&lt;/ref&gt;


ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್. ಆರ್ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾನಿ ಎಡಚೆನಾ ಕುಂಕನ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.

ಈ ಪಾತ್ರೊಕು ಆರಂಭೊಡು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಆರ್ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಒಪ್ಪರೆ ನಿರಾಕರಿಸಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆಗ್ ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಯ ಆತುಜಿ ಪಂದ್ ಆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾಯೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನಿ ಎನ್ನ ಪಾಲುಗ್ ಏಪೋಗುಲಾ ಒಂಜಿ ನಷ್ಟವಾದುಂಡು ಪಂದ್ ಆರ್ ಪಂತೆರ್.

ಸುಮನ್ ಪಳಯಂವೀಡನ್ ಚಂತುನ ಪಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂತೆರ್. ಈ ಪಾತ್ರೊ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು.

ಈ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಆರಂಭೊಡು ಬೀಜು ಮೆನನ್ ಅರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಂತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಕೆಲವು ದಿನೊತ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಚಿತ್ರೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಒರಿಯೆರ್. ಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸುನಗ ಉಂಡಾಯಿನ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಲೆನ್ದ ಕಾರಣೊನು ಆರ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್.

== ಚಿತ್ರೀಕರಣ  ==
ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ 2007ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ಡ್  ಆರಂಭ ಆಂಡ್.

ಚಿತ್ರೀಕರಣ ರಡ್ಡರೆ ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ನಡತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 2009 ಆಗಸ್ಟ್‌ಡ್ ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್.

ಧ್ವನಿ ಮಿಕ್ಸರ್ ರೆಸೂಲ್ ಪೂಕುಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರೊದ ಪೂರಾ ಜಾಗೋದ ದೃಶ್ಯಲೆನ ಧ್ವನಿನ್ , ಅಯಿಟ್ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯೇರ್.

ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ವಿಳಂಬೊದ ಕುರಿತು ಹರಿಹರನ್ ಇಂಚ ಪಂತೆರ್:

“ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣ ಆವರೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಲೆ  ಬೋಡಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ಅವು ಎಡ್ಮ ತಿಂಗಳೊಡು ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ವಿಳಂಬಕ್ ಯಾನು ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗೋಕುಲಂ ಗೋಪಾಲನ್ ಅರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಹಣಕಾಸುದ ಕೊರತೆ ಲಾ ಕಾರಣ ಅತ್ತ್. ಆರುಪ್ಪಂದೆ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜದಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅವರೆ ಇತ್ತುಜಿ.ಅಂಚಾ ಯಾನ್ ಎನ್ನ  ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಗ್ ನಿಜವಾದುಲಾ ಧನ್ಯವಾದ ಪನೊಡು.

ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಟೆರ್ ಚಿತ್ರೊದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತುಂಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ರೆ ಸಿದ್ಧ ಇತ್ತುಜೆರ್. ಬಹುಶಃ ಈ ಚಿತ್ರೊ ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಡು ಒಂಜಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅರೆಗ್  ಅರಿವು ಇತ್ತುಜಿ

ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸುವುನು ಎಂಕ್ ಮಲ್ಲ ಸವಾಲಾದು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಹೋಲಿಸುಂಡಾ ಒರು ವಡಕ್ಕನ್ ವೀರಗಾಥದ ನಿರ್ದೇಶನ  ಸುಲಭ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.”

== ತುಂಡು ಮಂದಿನ ದೃಶ್ಯೊಲು  ==
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಶ್ಶಿ ರಾಜ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮನ್ ಅರೆನ ಪಾತ್ರವಾಯಿನ ಪಳಯವೀಡನ್ ಚಂತು ನಡುಟು ಕತ್ತಿಯುದ್ಧೊದ ದೃಶ್ಯೊನು ಚಿತ್ರೊದ ಸಮಯೊ ಮಸ್ತ್ ದೀರ್ಘ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಆರಂಭೊಡು ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊದ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ದೆತ್ತು ಪಾಡುದು ಇತ್ತುಂಡು.

ಚಿತ್ರೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ 75 ದಿನೊದ ಬೊಕ್ಕ  ಈ ದೃಶ್ಯೊನು ಕುಡ ಚಿತ್ರೊಡು ಸೇರಿಸಲಾಂಡ್. ಆಂಡಾ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ Disney+ Hotstar ಅಂಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಡು ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದುಜೇರ್. ಉಂದೆಡ್ದ್ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯೊದ ತೀವ್ರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನಿಲೆಗ್ ನಿರಾಶೆ ಆತುಂಡು.

ಬೊಕ್ಕ ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ತೋಜಿನಗ ಕುಡ ಜನಕುಲೆನ ಗಮನ ಸೆಳೆದುಂಡು. ಉಂದು ವೇಗವಾದ್ ವೈರಲ್ ಆಂಡ್. ಈ ದೃಶ್ಯೊ ಚಿತ್ರೊದ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮೊನು ನನ ಆತ್ ಹೆಚ್ಚು ಮಂತುಂಡು ಪಂದ್  ಅಭಿಮಾನಿಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಾದೆರ್. ಒಟ್ಟುಗ್, ಹೋಮ್ ವೀಡಿಯೊ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಈ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ದೆಯಿದೆನೇಕ್ ಅಕುಲು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಾದೇರ್.

== ಸಂಗೀತ ==
* ಕೇರಳ ವರ್ಮ -ಪಳಶ್ಶಿರಾಜ	
* ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್	-ಇಲಯರಾಜ ಅರೆನ
* ಬಿಡುಗಡೆ	20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009
* ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ -	2006–2009
* ಪ್ರಕಾರ	ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್
* ಅವಧಿ	26:42 ನಿಮಿಷ
* ಭಾಷೆ	ಮಲಯಾಳಂ
* ಲೇಬಲ್	ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್
* ನಿರ್ಮಾಪಕ	ಇಲಯರಾಜ


ಈ ಚಿತ್ರೊಡು ಇಲಯರಾಜ ಅರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಾದಿನ ಆಜಿ ಮೂಲ ಪದ್ಯೊಲುಂಡು.

ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು (Background Score) ಇಲಯರಾಜ ಅರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಾದೇರ್. ಈ ಸಂಗೀತೊನು ಲಾಸ್ಲೋ ಕೊವಾಚ್ ಆರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಾದೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಉಂದೆನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್.

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತೊನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸರೆ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಲೇ ಬೋಡಾಂಡ್.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 ಆನಿ ಥಿಂಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಂತುಂಡು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ಡ್ ಚಿತ್ರೊದ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾತುಂಡು.

ಪದ್ಯೊಲೆಗ್ ವಿಮರ್ಶಕರೆಡ್ದು ಮಿಶ್ರ ಬೊಕ್ಕ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಲು ವ್ಯಕ್ತ ಆಂಡ್. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಾಯಿನ ರೀತಿಡು ಪದ್ಯೊಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾತುಜಿ ಪಂದ್ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಂಡ್.

ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಂದಿನ ಬೊಕ್ಕ , ಚಿತ್ರಕ್ಕಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಪದ್ಯೊಲೆನ್ ಬರೆತಿನ ಕವಿ ಒ. ಎನ್. ವಿ. ಕುರುಪ್ ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡ್ದು ನಮ ತೃಪ್ತರಾತುಜ ಪಂದ್ ಇಲಯರಾಜ ಪಂಡೆರ್.

ಆಂಡಾ ಚಿತ್ರೊದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾದ್ ಇಲಯರಾಜ ಅರೆಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>i75r1xo8vadjdp7sfxpiq7nbdo2wt6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮಹಾಬಲಿಪುರಂಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27910</id>
    <revision>
      <id>365660</id>
      <parentid>365521</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T17:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bharathesha Alasandemajalu</username>
        <id>37</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bharathesha Alasandemajalu, ಪುಟೊ [[ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು]] ನ್ [[ಮಹಾಬಲಿಪುರಂಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್</comment>
      <origin>365521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8930" sha1="d0bei68v1la3vcfdbmyzpt0rhhrasm7" xml:space="preserve">

'''ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರೊಡ್ದ್ 65 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊದ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪಲ್ಲವ ಅರಸುಲು 7ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು  ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಅಯಿತ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮಂಟಪೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಥೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನ್]] ಸ್ತುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ರಥದ ಆಕಾರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Lochtefeld2002p399&quot;&gt;{{cite book |author=James G. Lochtefeld |title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M |url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch |url-access=registration |year=2002 |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-3179-8 |page=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/n405 399] }}&lt;/ref&gt;
ಈ ಜಾಗೆಡ್ 40 ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ತೆರೆಯಿನ  ಗಾಳಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರೊಲು ಉಂಡು: ಗಂಗಾದ ಅವರೋಹಣ ಅತ್ತಂಡ ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ತಿನ ಜಾಗ.&lt;ref name=&quot;Geographic2008p154&quot;&gt;{{cite book |author=National Geographic |title=Sacred Places of a Lifetime: 500 of the World's Most Peaceful and Powerful Destinations |url=https://books.google.com/books?id=jNqDFSxR8-MC&amp;pg=PA154 |year=2008 |publisher=National Geographic Society |isbn=978-1-4262-0336-7 |page=154 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Michell1977p133&quot;&gt;{{cite book |author=George Michell |title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms |url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&amp;pg=PA133 |year=1977 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-53230-1 |pages=131–134 }}&lt;/ref&gt; ಈ ಗುಂಪುಡು ಕೆಲವು ವಿಭಾಗೊಲೆನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಉಂಡು: ಏಕಶಿಲೆದ ಮೆರವಣಿಗೆದ ರಥೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ರಥ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, 630 ಬೊಕ್ಕ 668 ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್; ಮಂಟ‌ಪ ವಿಹಾರೊಲು (ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯೊಲು) ಮಹಾಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶೈವಿತ, ಶಕ್ತಿ ಅತ್ತಂದೆ ಶಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ವೈಷ್ಣವ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಿಪಿಲೆಡ್ ನಿರೂಪಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್; ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರೊಲು (ವಿಶೇಷವಾದ್ ಬಾಸ್-ಪರಿಹಾರೊಲು); 695 ಬೊಕ್ಕ 722 ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಬೊಕ್ಕ 6ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬುದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು.
ಪಲ್ಲವ ವಂಶದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=Unesco&gt;{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/249/ |title=Group of Monuments at Mahabalipuram |access-date=23 October 2012 |website=UNESCO World Heritage Convention |publisher=United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |archive-date=4 November 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051104085753/https://whc.unesco.org/en/list/249/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Advisory&gt;{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/249.pdf |title=Advisory body evaluation |access-date=23 October 2012 |publisher=UNESCO.org |archive-date=9 October 2022 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/249.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  ವಸಾಹತು ಕಾಲೊದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಲೆಡ್ ಏಳು ಪಗೋಡೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು, ಅವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಮಮಲ್ಲಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಹಾಬಲಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೯೬೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಈ ಜಾಗೆನ್ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಂಡು.&lt;ref&gt;[http://asi.nic.in/asi_monu_whs_mahabalipuram.asp World Heritage Sites - Mahabalipuram] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517230724/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_mahabalipuram.asp |date=17 May 2018 }}, Archaeological Survey of India (2014)&lt;/ref&gt;
''ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ನಾಮಕರಣ

ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು,  ಚೆನ್ನೈಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 60 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (37 ಮೈಲ್) ನೈಋತ್ಯೊಡು ಕೊರೊಮಂಡೆಲ್ ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಂಡು. ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ್ ನಾಲ್ ಲೇನ್, ವಿಭಜಿತ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ತಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸಲೈ (ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 49 ಬೊಕ್ಕ 49ಎ) ಮೂಲಕ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಂಡು (ಐಎಟಿಎ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ ಎಂಎಎ). ಈ ನಗರೊ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಒರಿನ  ಭಾಗೊಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.&lt;ref name=ghose582&gt;{{cite book |author=Aruna Ghose |title=India |url=https://books.google.com/books?id=MEoyDwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Penguin |isbn=978-0-7566-8444-0 |page=582 }}&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_elephant_statue.jpg|alt=Mahabalipuram elephant statue|&lt;nowiki&gt; ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಆನೆ ಮೂರ್ತಿ ||&lt;/nowiki&gt;
ಫೈಲ್:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahabalipuram_Shore_Temples.JPG|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_Mahabalipuram.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:GraniteElephant.jpg|link=ಚಿತ್ರ:GraniteElephant.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.| ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ದ ಕಲ್ಲು ಆನೆ.
ಫೈಲ್:Mahab1.JPG|link=ಚಿತ್ರ:Mahab1.JPG|alt=ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:Shore_Temple_01.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Shore_Temple_01.jpg|alt=ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು| ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ಕಡಲತೀರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಫೈಲ್:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Submerged_Temple_at_Mahabalipuram.jpg|alt=ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಫೈಲ್:01MamallapuramBeachView.jpg|link=ಚಿತ್ರ:01MamallapuramBeachView.jpg|alt=ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಕಡಲತೀರ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha_rathas-Mahabalipuram.jpeg|alt=ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ| ಐನ್ ರಥೊಲು: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
&lt;/gallery&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==</text>
      <sha1>d0bei68v1la3vcfdbmyzpt0rhhrasm7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27912</id>
    <revision>
      <id>365686</id>
      <parentid>365640</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T03:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>365686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12888" sha1="l7wx5d1cnyug0s73ap7xux3lwjkwuh0" xml:space="preserve">{{Short description|ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ}}
{{Infobox building
| name                = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| native_name         = ಸ್ಪ್ಯಾಟೋಗಿರ್ಸ್ಕಿಯ್ ಜಿಮ್ನೆನ್ಸ್ಕಿಯ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪಿಗಿನಿ ಮೊನಾಸ್ಟೈರ್
| native_name_lang    =
| logo                =
| logo_size           =
| logo_caption        =
| image               = Zimnee.jpg
| image_size          =
| image_caption       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| pushpin_map         = 
| pushpin_relief      = 1
| pushpin_label       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| image_map           =
| map_caption         =
| location            = ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ದ ಸಮೀಪದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮ,ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಉಕ್ರೇನ್
| address             =
| location_city       =
| location_country    = 
| coordinates         = {{Coord|50.8016666767|N|24.32750001|E|source:ruwiki_region:UA|format=dms|display=it}}
| former_names        =
| alternate_names     =
| etymology           =
| status              =
| cancelled           =
| topped_out          =
| building_type       =
| architectural_style =
| material            =
| classification      =
| altitude            =
| namesake            =
| groundbreaking_date =
| construction_start_date =
| construction_stop_date =
| est_completion      =
| completion_date     =
| opened_date         = 1458
| inauguration_date   =
| closing_date        =
| demolished_date     =
| destruction_date    =
| cost                =
| ren_cost            =
| client              =
| owner               = ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ಮಾಸ್ಕೊ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕೇಟ್)
| affiliation         =
| height              =
| architectural       =
| structural_system   =
| size                =
| floor_count         =
| floor_area          =
| elevator_count      =
| grounds_area        =
| architect           =
| architecture_firm   =
| developer           =
| engineer            =
| known_for           =
| website             =
| embed               =
| references          =
| footnotes           =
| embedded            = {{Infobox historic site
|embed = yes
|designation1 = UKRAINE NATIONAL
|designation1_offname =''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಮಠ''
|designation1_type = ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
|designation1_number = 030035
}}
| mapframe            = yes
| mapframe-zoom       = 14
| mapframe-wikidata   = yes
| mapframe-marker     = religious-christian
}}
'''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಮಠ''' ಇತ್ತೆ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಮಠ. ಇತ್ತ ಲುಹಾ ತುದೆತ ಕೈತಲ್ದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮೇರ್‍ಲೆ ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಶಿಖರೊಡು ಉಂಡು. ಇತ್ತ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಪಟ್ಟಣದ 5 ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣೊಟ್ಟು, ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್,ಉಕ್ರೇನ್ಡ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;Nikolsky A.V. ''Монастыри. Энциклопедический словарь''. Moscow Patriarchate Publishers, 2000.&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==

[[File:Зимне, руїни Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಮಠದ ಅವಸ್ಥೆ]]

[[File:Зимне, Реставрація Успенського собору Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪುನರುದ್ಧಾರದ ಆರಂಭ]]

ಮಠದ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸ ಖಚಿತವಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡಾ ಮಠದ ಪರಂಪರಾಗತ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ, ಇತ್ತೆ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಮಠ ಆದುಂಡು. ಅವೆರೆ ಇತ್ತೆ ರಡ್ಡ್ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟುದೇರ್, ಅಂಚಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಊರುಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಪುದರ್ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಸುರುತ ಹೆಗುಮೆನ್ ತ್ಸಾರ್‌ಗ್ರಾಡ್ಡ್ ಕೀವ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ತಾದಿನ್ ಆರ್ ತೀರುದು ಪೋಯೇರ್ ಪಂದ್ ಕೂಡ ಮಠದ ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

ಮಠದ ಪತ್ತ್ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೆಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕದುಂಡು.&lt;ref&gt;[http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html Lutsk Art Gallery] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070310152751/http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html |date=March 10, 2007 }}&lt;/ref&gt; 1698 ದೆಪ್ಪೊ ಮಠ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಾ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಒಕ್ಕೂಟ ಮಲ್ತಿನ ಯುನಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್ ಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಕೆಲವು ದಶೊಕದ ಪಿರಾಕ್ ಮಠೊದ ಸಮುದಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇಜ್ಜಂದ್ ಇತ್ತುಂಡು.

ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ಮೂಜನೇ ವಿಭಜನೆ ಪಿರಾಕ್, 1857ಡ್ ಅತ್ತ್‌ದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಒಂಜಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತುಂಡು. 1893ಡ್ ಮಠೊನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿನಕಲೆನ ಮಠ ಆದ್ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1939ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊ ವೊಲಿನಿಯಾವ್ ವಶೊಡು ತತ್ತುದು, ಅತ್ತುಡ ಪಿರಾಕ್ ಈ ಸನ್ಯಾಸಿನಕಲೆನ ಸಮುದಾಯನ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ಕಾಲೊಡು ಮಠೊಗ್ ಕುಡ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ 1945ಡ್ ಪ್ರದೇಶೊ ಸೋವಿಯತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಮಾತ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ 1990ಡ್ ಮಠೊ ಕುಡ ಶುರು ಮಂತೆರ್. 1996ಡ್ ಅಯಿಕ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬತ್ತುಂಡು.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ==

[[File:Zimnee3.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ]]

[[File:Zimnee2.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಉಲಾಯಿದಭಾಗ]]

ಮಠೊಕ್ ಆಯತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಉಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗೋಡೆದ ಉಲಾಯಿ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾಯಿನ ಕಮಾನು ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊದ ಗೋಡೆದ ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರೊದ ಗೋಪುರೊಡು 1898–99ಡ್ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ನವ-ಮಾಸ್ಕೊ ಶೈಲಿದ ಕಟ್ಟಡ ಮಠೊದ ಬಾಕಿದ ಪರತ್ತ್ ಗೋಪುರೊಲ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯದೊಟ್ಟುಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಅತ್ತ್.

ನಾಲ್ ಸ್ತಂಭದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ ಚರ್ಚ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ದೆತ್ತಿನ ಧನಸಹಾಯೊಟ್ಟು ಕಟ್ಟುದೇರ್. ಅವೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆದ ಗುಣೊಮಟ್ಟದ ಗಂಟೆಲೆನು ದಾನ ಮಲ್ತು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಗಂಟೆ ಇಂಚಪೊಗು ಮಠೊದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಉಂಡು. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ 1495ಡ್ ಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ದೇರ್. ಅದಗದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಗೋಥಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವ ಗಾಢವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1550ಡ್ ಅಡೆಗ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ಆಧುನೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೊ ಕಾಲೊಗ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆದ ಲೆಕ್ಕ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್.

1724ಡ್ ಯುನಿಯೇಟ್‌ಲು ಚರ್ಚ್‌ದ ಬರಿತ ಗೋಪುರೊಲನ್ ತೆಗ್ದ್, ಆ ಕಾಲೊಡು ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕು ಲೆಕ್ಕ ಮುಂಭಾಗೊನು ಬದಲಾಯೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಕಟ್ಟಡೊನು ರಷ್ಯನ್ ರಿವೈವಲ್ ಶೈಲಿಡ್ ಅಲಂಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಪಗ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಹಾನಿ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1930ರ ದಶಕೊಡು ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಅಲ್ಪ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಚರ್ಚ್‌ದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಕುಡ ನಾಶ ಆಂಡ್. 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕದ ಕಾಲೊಡು ಐನ್ ಚಿನ್ನೊದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್.

ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಅತಿ ಪರತ್ತ್ ಕಟ್ಟೊಡ  ಕಿನ್ಯವಾಯಿನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ (1465–75). ಇತ್ತ್ ವೊಲಿನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಮಾದರಿದ್ ಕಲ್ಲುಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಮಠೊದ ಗೋಡೆದ ಪಿದಯಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡು. 16ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರೆಫೆಕ್ಟರಿಗ್ ಸೇಂಟ್ ಜೂಲಿಯಾನಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಇಯಿನ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ದೇಶೊದ ಪಾತ್ತ್ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಆಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಡುಟು ಆರಂಭೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ವಾಸ ಮಲ್ತಿನ ಗುಹೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ಈ ಗುಹೆಲು ರಡ್ಡ್ ಸಮಾಂತರ ತಾದಿಡ್ದ್ ಕೂಡುದುಂಡು, ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ಈ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ ಸೇಂಟ್ ಬರ್ಲಾಮ್ಗ್ ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಅದುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Commons category-inline|Zymne Monastery}}
* [http://ua.vlasenko.net/zymne/index.html ಮಠದ ದೃಶ್ಯೊಲು]

{{Authority control}}</text>
      <sha1>l7wx5d1cnyug0s73ap7xux3lwjkwuh0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365724</id>
      <parentid>365686</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T07:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vaishnu Pilar</username>
        <id>6130</id>
      </contributor>
      <origin>365724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60991" sha1="2i45doyvvoahy882sqi19q9yjh7idh1" xml:space="preserve">{{Short description|ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ}}
{{Infobox building
| name                = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| native_name         = ಸ್ಪ್ಯಾಟೋಗಿರ್ಸ್ಕಿಯ್ ಜಿಮ್ನೆನ್ಸ್ಕಿಯ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪಿಗಿನಿ ಮೊನಾಸ್ಟೈರ್
| native_name_lang    =
| logo                =
| logo_size           =
| logo_caption        =
| image               = Zimnee.jpg
| image_size          =
| image_caption       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| pushpin_map         = 
| pushpin_relief      = 1
| pushpin_label       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| image_map           =
| map_caption         =
| location            = ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ದ ಸಮೀಪದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮ,ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಉಕ್ರೇನ್
| address             =
| location_city       =
| location_country    = 
| coordinates         = {{Coord|50.8016666767|N|24.32750001|E|source:ruwiki_region:UA|format=dms|display=it}}
| former_names        =
| alternate_names     =
| etymology           =
| status              =
| cancelled           =
| topped_out          =
| building_type       =
| architectural_style =
| material            =
| classification      =
| altitude            =
| namesake            =
| groundbreaking_date =
| construction_start_date =
| construction_stop_date =
| est_completion      =
| completion_date     =
| opened_date         = 1458
| inauguration_date   =
| closing_date        =
| demolished_date     =
| destruction_date    =
| cost                =
| ren_cost            =
| client              =
| owner               = ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ಮಾಸ್ಕೊ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕೇಟ್)
| affiliation         =
| height              =
| architectural       =
| structural_system   =
| size                =
| floor_count         =
| floor_area          =
| elevator_count      =
| grounds_area        =
| architect           =
| architecture_firm   =
| developer           =
| engineer            =
| known_for           =
| website             =
| embed               =
| references          =
| footnotes           =
| embedded            = {{Infobox historic site
|embed = yes
|designation1 = UKRAINE NATIONAL
|designation1_offname =''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಮಠ''
|designation1_type = ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
|designation1_number = 030035
}}
| mapframe            = yes
| mapframe-zoom       = 14
| mapframe-wikidata   = yes
| mapframe-marker     = religious-christian
}}
'''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಮಠ''' ಇತ್ತೆ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಮಠ. ಇತ್ತ ಲುಹಾ ತುದೆತ ಕೈತಲ್ದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮೇರ್‍ಲೆ ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಶಿಖರೊಡು ಉಂಡು. ಇತ್ತ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಪಟ್ಟಣದ 5 ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣೊಟ್ಟು, ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್,ಉಕ್ರೇನ್ಡ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;Nikolsky A.V. ''Монастыри. Энциклопедический словарь''. Moscow Patriarchate Publishers, 2000.&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==

[[File:Зимне, руїни Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಮಠದ ಅವಸ್ಥೆ]]

[[File:Зимне, Реставрація Успенського собору Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪುನರುದ್ಧಾರದ ಆರಂಭ]]

ಮಠದ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸ ಖಚಿತವಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡಾ ಮಠದ ಪರಂಪರಾಗತ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ, ಇತ್ತೆ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಮಠ ಆದುಂಡು. ಅವೆರೆ ಇತ್ತೆ ರಡ್ಡ್ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟುದೇರ್, ಅಂಚಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಊರುಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಪುದರ್ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಸುರುತ ಹೆಗುಮೆನ್ ತ್ಸಾರ್‌ಗ್ರಾಡ್ಡ್ ಕೀವ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ತಾದಿನ್ ಆರ್ ತೀರುದು ಪೋಯೇರ್ ಪಂದ್ ಕೂಡ ಮಠದ ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

ಮಠದ ಪತ್ತ್ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೆಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕದುಂಡು.&lt;ref&gt;[http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html Lutsk Art Gallery] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070310152751/http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html |date=March 10, 2007 }}&lt;/ref&gt; 1698 ದೆಪ್ಪೊ ಮಠ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಾ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಒಕ್ಕೂಟ ಮಲ್ತಿನ ಯುನಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್ ಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಕೆಲವು ದಶೊಕದ ಪಿರಾಕ್ ಮಠೊದ ಸಮುದಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇಜ್ಜಂದ್ ಇತ್ತುಂಡು.

ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ಮೂಜನೇ ವಿಭಜನೆ ಪಿರಾಕ್, 1857ಡ್ ಅತ್ತ್‌ದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಒಂಜಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತುಂಡು. 1893ಡ್ ಮಠೊನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿನಕಲೆನ ಮಠ ಆದ್ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1939ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊ ವೊಲಿನಿಯಾವ್ ವಶೊಡು ತತ್ತುದು, ಅತ್ತುಡ ಪಿರಾಕ್ ಈ ಸನ್ಯಾಸಿನಕಲೆನ ಸಮುದಾಯನ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ಕಾಲೊಡು ಮಠೊಗ್ ಕುಡ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ 1945ಡ್ ಪ್ರದೇಶೊ ಸೋವಿಯತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಮಾತ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ 1990ಡ್ ಮಠೊ ಕುಡ ಶುರು ಮಂತೆರ್. 1996ಡ್ ಅಯಿಕ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬತ್ತುಂಡು.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ==

[[File:Zimnee3.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ]]

[[File:Zimnee2.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಉಲಾಯಿದಭಾಗ]]

ಮಠೊಕ್ ಆಯತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಉಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗೋಡೆದ ಉಲಾಯಿ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾಯಿನ ಕಮಾನು ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊದ ಗೋಡೆದ ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರೊದ ಗೋಪುರೊಡು 1898–99ಡ್ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ನವ-ಮಾಸ್ಕೊ ಶೈಲಿದ ಕಟ್ಟಡ ಮಠೊದ ಬಾಕಿದ ಪರತ್ತ್ ಗೋಪುರೊಲ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯದೊಟ್ಟುಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಅತ್ತ್.

ನಾಲ್ ಸ್ತಂಭದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ ಚರ್ಚ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ದೆತ್ತಿನ ಧನಸಹಾಯೊಟ್ಟು ಕಟ್ಟುದೇರ್. ಅವೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆದ ಗುಣೊಮಟ್ಟದ ಗಂಟೆಲೆನು ದಾನ ಮಲ್ತು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಗಂಟೆ ಇಂಚಪೊಗು ಮಠೊದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಉಂಡು. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ 1495ಡ್ ಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ದೇರ್. ಅದಗದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಗೋಥಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವ ಗಾಢವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1550ಡ್ ಅಡೆಗ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ಆಧುನೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೊ ಕಾಲೊಗ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆದ ಲೆಕ್ಕ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್.

1724ಡ್ ಯುನಿಯೇಟ್‌ಲು ಚರ್ಚ್‌ದ ಬರಿತ ಗೋಪುರೊಲನ್ ತೆಗ್ದ್, ಆ ಕಾಲೊಡು ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕು ಲೆಕ್ಕ ಮುಂಭಾಗೊನು ಬದಲಾಯೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಕಟ್ಟಡೊನು ರಷ್ಯನ್ ರಿವೈವಲ್ ಶೈಲಿಡ್ ಅಲಂಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಪಗ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಹಾನಿ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1930ರ ದಶಕೊಡು ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಅಲ್ಪ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಚರ್ಚ್‌ದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಕುಡ ನಾಶ ಆಂಡ್. 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕದ ಕಾಲೊಡು ಐನ್ ಚಿನ್ನೊದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್.

ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಅತಿ ಪರತ್ತ್ ಕಟ್ಟೊಡ  ಕಿನ್ಯವಾಯಿನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ (1465–75). ಇತ್ತ್ ವೊಲಿನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಮಾದರಿದ್ ಕಲ್ಲುಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಮಠೊದ ಗೋಡೆದ ಪಿದಯಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡು. 16ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರೆಫೆಕ್ಟರಿಗ್ ಸೇಂಟ್ ಜೂಲಿಯಾನಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಇಯಿನ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ದೇಶೊದ ಪಾತ್ತ್ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಆಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಡುಟು ಆರಂಭೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ವಾಸ ಮಲ್ತಿನ ಗುಹೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ಈ ಗುಹೆಲು ರಡ್ಡ್ ಸಮಾಂತರ ತಾದಿಡ್ದ್ ಕೂಡುದುಂಡು, ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ಈ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ ಸೇಂಟ್ ಬರ್ಲಾಮ್ಗ್ ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಅದುಂಡು.

== ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಮಠದ ನಿಖರ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೆಡ್ದ್ ಒಂಜೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇಜ್ಜಿ. ಆದ್ರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕತೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಈ ಮಠದ ಮೂಲೊನು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ಕಾಲೊಗು ಕೊಂಡೊಯ್ಪುಂಡು. ಮಠವು ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊದ ಸಮೀಪದ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆದುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಲುಹಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ ಮಠೊಗ್ ಸಹಜ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನೂ ದೆತ್ತುದು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಮಹಾರಾಜ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಯೊಡು ಈ ಮಠದ ಆರಂಭ ಆಯಿತೆಂದು ಪನ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಪರಂಪರಾಗತ ಮೂಲೊಲು ಮಠದ ಸ್ಥಾಪನೆನು 10ನೇ ಅಥವಾ 11ನೇ ಶತಮಾನೊಗು ಸೇರಿಪುಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರದವು ಆಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತೆರ್.

ಮಠದ ಹೆಸರು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನೊಟ್ಟುಗ್ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. &quot;ಸವ್ಯಾತೊಹಿರ್ಸ್ಕಿ&quot; ಅಂದರೆ &quot;ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ&quot; ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮಠವು ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಹೆಸರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯಿತು. ಮಠದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಗುಹೆಲು. ಈ ಗುಹೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನೊದ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಪುಂಡು.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕೀವ್ ಗುಹಾ ಮಠದ ಸಂತ ವರ್ಲಾಮ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಅವರು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂದಿದ್ದರೆಂದು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಇಂತಹ ಪರಂಪರೆಗಳು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತ್. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.{{cite web |title=Zymne Monastery |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CZ%5CY%5CZymneMonastery.htm |publisher=Internet Encyclopedia of Ukraine}}

== ಮಧ್ಯಯುಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ==

ಮಠದ ಮೊದಲ ಖಚಿತ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕುದುಂಡು. ಈ ಸಮಯೊಗು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶೊ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಕುಟುಂಬವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನ ಕುಟುಂಬ ಆದುಂಡು.

15ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಮರದ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ ಬದಲಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಮಠದ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಅತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಠೊಲು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಅಗತ್ಯ ಬಂದ್ರೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ತವುಂಡು. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಲು ಅತ್ತ್ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಂಡ್.

15ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತು. 1495ಡ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಹಳೆಯ ಮರದ ಚರ್ಚ್ ಬದಲಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಕೈ ಹಾಕಿದಾರ್. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ನಂತರ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕರಣೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಆದ್ರೆ ಮೂಲ ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಇಂದೂ ಗುರುತಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆದುಂಡು.{{cite web |title=Успенський собор Зимненського монастиря |url=https://parafia.org.ua/UCA/church/uspenskyj-sobor-zymnenskoho-monastyrya/ |publisher=Наша Парафія}}

ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾಲ 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ಆಯಿತೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ-ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು.

== ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ==

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮಠದ ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ 1495ಡ್ ಆರಂಭ ಆಯಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ರೂಪೊಡು ಮೂರು ನೇವ್‌ಗಳಿರುವ ಬಾಸಿಲಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಇತ್ತುಂಡು. ಮಧ್ಯದ ನೇವ್ ಬದಿಯ ನೇವ್‌ಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಭಾಗೊಗು ಸ್ತಂಭೊಲು ಆಧಾರ ದೆತ್ತುವು.

ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್. ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಅದು ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತ್. ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲವು ಗೋಡೆಲು ಮಠದ ಹೊರಗಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆದೊಟ್ಟುಗ್ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಈ ರೀತಿದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ದ ಕೋಟೆ-ಮಠ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಯಿತ್ತ್.

1550ರ ಸಮಯೊಡು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಯುರೋಪ್‌ಡು ಬದಲಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿತ್ತ್. 17ನೇ ಬೊಕ್ಕ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮಠ ಯುನಿಯೇಟ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಇತ್ತಿನ ಕಾಲೊಡು ಕೂಡ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೇರ್.

1724ಡ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಮುಂಭಾಗೊನು ಆ ಕಾಲೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್-ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಯೆರ್. ಇದರಿಂದ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊಟ್ಟುಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ನಂತರ 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯೊಡು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಬದಲಾಯೆರ್.

1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂ. ಕೊಜ್ಲೋವ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನಾರ್. ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ನವ-ರಷ್ಯನ್ ಶೈಲಿದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ದೆತ್ತೇರ್. ಗುಮ್ಮಟೊಲು, ಕಿಟಕಿಲು, ಮುಂಭಾಗೊ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಈ ಕಾಲೊದ ಶೈಲಿಗ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== ಮಠದ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಲು. ಈ ಗುಹೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಪುಂಡು. ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಸಮೀಪ, ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಗು ಹೋಗುವ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿ ಉಂಡು.

ಗುಹೆಲು ಎರಡು ಸಮಾಂತರ ಮಾರ್ಗೊಲ್ದ್ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಭಾಗೊಡು ಅವು ಒಟ್ಟುಗೂಡುಂಡು. ಈ ಭೂಗರ್ಭದ ಮಾರ್ಗೊಲು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧ್ಯಾನ ಬೊಕ್ಕ ತಪಸ್ಸುಗ್ ಬಳಸಿತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೀ ಗುಹೆ-ಮಠಗಳಿಗ್ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಇತ್ತುಂಡು.

ಗುಹೆದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಸಂತ ವರ್ಲಾಮ್‌ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಚಿಕ್ಕ ಆಯತಾಕಾರದ ಕೋಣೆ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಒಳಭಾಗೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗ್ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತಿತ್ತ್. ಗುಹೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ವಾತಾವರಣ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಗುಹೆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮಠದ ಆರಂಭಿಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಜೀವನೊನು ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಇರುವ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ ಧ್ಯಾನ ಬೊಕ್ಕ ಏಕಾಂತ ಜೀವನೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಯಿತ್ತ್. ಈ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಕೇವಲ ಕೋಟೆ-ಮಠ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಗುಹಾ ಸನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯೊದ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು.

1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲೊಡು ಹಳೆಯ ಗುಹಾ ಚಾಪೆಲ್‌ದ ಸ್ಥಳೊಡು ವರ್ಲಾಮ್ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಚರ್ಚ್ 1902ಡ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೇರ್.{{cite web |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир |url=https://www.istvolyn.info/post/1962 |publisher=Історична Волинь}}

== ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ==

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಹೊರಭಾಗೊಡು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಬೆಟ್ಟದ ತಟ್ಟೆದ ಮೇಲೆ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ 1465–1475ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಠದ ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಗಾತ್ರೊಡು ಸಣ್ಣದಾದರೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಬಹಳ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಆದುಂಡು. ಕಟ್ಟಡೊಡು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಅದರ ಒಳಭಾಗೊಡು ದೊಡ್ಡ ಸ್ತಂಭೊಲು ಇಲ್ಲ. ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ವೇದಿಕಾ ಭಾಗ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು.

ಈ ಚರ್ಚ್ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚರ್ಚ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊದ ಪ್ರಭಾವ ತೋರಿಸುಂಡು. ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸ ಲಕ್ಷಣೊನು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ರೂಪಾಂತರ ಮಲ್ತಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಅಂದ್ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮೂಲ ರೂಪದ ಬಹಳ ಭಾಗ ಉಳಿದಿರುವ ಕಾರಣೊಗ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಇತ್ತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು.

== ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪುರೊಲು ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವೊನು ತೋರಿಪುಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮಠದ ಸುತ್ತ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಗೋಡೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಕೋಟೆ ರೂಪದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಗು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತ್ತ್.

ಮಠದ ಪ್ರದೇಶ ಆಯತಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸಮ ಚತುರ್ಭುಜ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗೋಡೆದ ಮೂಲೆಲೆಡ್ ಗೋಪುರೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಗೋಪುರೊಲು ಕಾವಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆದ ಮೇಲಿಂದ ಪ್ರದೇಶ ವೀಕ್ಷಣೆಗ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗೋಡೆದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಸೈನಿಕರು ನಿಂತು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಗ್ ದಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇತರ ಆಯುಧ ಬಳಕೆಗ್ ಸಣ್ಣ ತೆರವುಲು ಇತ್ತಿದ್ದವು. ನಂತರ ಮಠದ ಸೈನಿಕ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣಾ ದ್ವಾರೊಲು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಮಾನು ದ್ವಾರೊಲಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇರುವ ಪ್ರವೇಶ ಗೋಪುರವು ನಂತರ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರೊದ ರೂಪ ಪಡೆದಿತು. 1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಈ ಭಾಗೊಡು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿತ್ತ್. ಹೀಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಟ್ಟಡೊ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಯಿತು.

ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವೂ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತ್. ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನದಿ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ತುಂಡು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಮಠದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರ್ಪು ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಪ್ರಕೃತಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯೊಟ್ಟುಗ್ ಕೃತಕ ಗೋಡೆಲು ಸೇರಿ ಮಠೊನು ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಡಿತ್ತ್.{{cite web |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир |url=https://www.istvolyn.info/post/1962 |publisher=Історична Волинь}}

== ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ. 15ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಸ್ವಾಮ್ಯ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಮಠದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಅವರ ಧನಸಹಾಯ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನಾರ್. ನಂತರ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವು ಸದಸ್ಯರು ಮಠದೊಟ್ಟುಗ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿತ್ತೇರ್. ಮಠದೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ದಾಖಲೆಲು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬೊಲ್ದ್ ಪುದರ್‌ಲೆನು ಹೊಂದಿತ್ತ್.

ಮಠವು ಕೆಲವು ಕಾಲೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ಮೂಲೊಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಇದರಿಂದ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊಟ್ಟುಗ್ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಸ್ಮಾರಕ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವೂ ಬಂತು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಬರವಣಿಗೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತ್. ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಶ್ರಯೊಡು ಮಠದೊಡು ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇದ್ದಿತೆಂದು ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲೊಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮಠೊಲು ಜ್ಞಾನ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದವು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಲು ಇಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿತ್ತವು. ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊನು ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ನಕಲು ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತೇರ್.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮಠದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರೊನು ಕೂಡ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕುಟುಂಬೊದ ಮಕ್ಕಲು ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಿತ್ತರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

== ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ ==

17ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತೊಡು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿತ್ತ್. 1680ರ ದಶಕೊಡು ಮಠ ಯುನಿಯೇಟ್ ಪರಂಪರೆದ ಅಡಿಗ್ ಬಂತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಭಾವ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿತ್ತ್.

ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ ಮಠದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತ್. ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಥವಾ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಮುಂಭಾಗೊಡು ನಡೆದ 1724ರ ಬದಲಾವಣೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ.

ಈ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ದುರ್ಬಲ ಆಯಿತ್ತ್. ಮಠದ ಆಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಸ್ತುಲು ಕೆಲವು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆಗ್ ಮಠದ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಬಹಳ ಕುಗ್ಗಿತ್ತ್.

1790ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ==

19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಆಯಿತ್ತ್. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯ ಶುರು ಆಯಿತ್ತ್.

1860–1862ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಪುನರ್‌ನವೀಕರಣೊಗು ರಾಜ್ಯದ ಸಹಾಯ ದೊರಕಿತ್ತ್. ಈ ಕೆಲಸೊಲು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊನು ಮತ್ತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗ್ ತಯಾರು ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತ್.

1893ಡ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವನು ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮಹಿಳಾ ಮಠವಾಗಿ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಬೇರೆ ಮಠೊಲ್ದ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೊಸ ಸಮುದಾಯ ರಚಿಸಿತ್ತೇರ್. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಆಧುನಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ ಆದುಂಡು.

19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗ್ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತ್ತ್. 1898–1900ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ಮಲ್ತೇರ್. ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್.

== ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಪರಿಣಾಮ ==

20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮಠೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವಕರು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ತರು ಇತ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮೊನು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತ್.

ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಮಠದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಕಳೆದುಹೋದವು. ಯುದ್ಧದ ಅಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಕಾರಣ ಮಠದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಕೂಡ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಯಿತ್ತ್.

1930ರ ದಶಕೊಡು ಕೆಲವು ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊನು ಮತ್ತೆ ಬಳಕೆಗ್ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲು ಮಠದ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತ್.

== ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲ ==

ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತ್. ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಯುದ್ಧದ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತೆ ದುರ್ಬಲ ಆಯಿತ್ತ್.

ಸೋವಿಯತ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತ್ತ್. 1946ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಠ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆದ ಹೊರಗೆ ಹೋಯಿತ್ತ್.

ಮಠ ಮುಚ್ಚಿದ ಬೊಕ್ಕ ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇತ್ತವು. ಇದರಿಂದ ಗೋಡೆಲು, ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಭಾಗೊಲು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತ್ತ್. ಆದ್ರೆ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಉಳಿದವು.

1975ರಿಂದ ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯೊಲು ಆರಂಭ ಆಯಿತ್ತ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞರು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರು ಮಠದ ಮೂಲ ರೂಪೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೇರ್. ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊಲು ಹಂತ ಹಂತೊಡು ಮಲ್ತೇರ್.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== 1991ರ ನಂತರದ ಪುನರುತ್ಥಾನ ==

ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಬಂತು. 1991ಡ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊಡು ಮಹಿಳಾ ಮಠದ ಜೀವನ ಮತ್ತೆ ಆರಂಭ ಆಯಿತ್ತ್. ಹೊಸ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಮಠೊಗು ಬಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್.

1990ರ ದಶಕೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗ್ ಬಂತು. ಚರ್ಚ್‌ಲು, ಗುಹೆಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಆವರಣ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯ ಆಯಿತ್ತ್. 1996ಡ್ ಮಠೊಗ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೆತೊಂದು. ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮಠದ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನೊನು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಡು ಮಠವು ಮಹಿಳಾ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆ, ಯಾತ್ರಿಕರ ಸ್ವಾಗತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಲ್ತೊಂದು ಉಂಡು.

== ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನೊದ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಉಂಡು. ಮಠದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ, ಗ್ರಂಥ ಪಠಣ ಬೊಕ್ಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊಲು.

ಗುಹೆದ ವರ್ಲಾಮ್ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಪರಂಪರೆನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುಂಡು. ಭಕ್ತರು ಈ ಗುಹೆಲೆನ್ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳೊಲಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ಮಠೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಾತ್ರಾ ವಾತಾವರಣ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಡು ದೇವಮಾತೆದ ಆರಾಧನೆಗ್ ಕೂಡ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಆಗಿದ್ದು, ಹಬ್ಬದ ದಿನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಠ-ಕೋಟೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಅಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ಗೋಪುರ, ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ, ಭೂಗರ್ಭದ ಗುಹೆ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಒಂಜೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ಸೇರಿರುವುದು.

ಮಠದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್, ರೋಮಾನಸ್ಕ್, ಗೋಥಿಕ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ನವ-ರಷ್ಯನ್ ಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲೊಡು ಕಾಣಿಸುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಹಂತೊನು ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಮೂಲಕ ಓದುಗ್ ಸಾಧ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರ, ಕಮಾನು ದ್ವಾರ, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್‌ದ ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆದ ಚಿಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ — ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ವಿಭಿನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪದರೊನು ಸೃಷ್ಟಿಸುಂಡು.

ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧೊನು ತೋರಿಸುಂಡು. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾಲೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಅಗತ್ಯ ಬಂದ್ರೆ ಕೋಟೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತುಂಡು. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ.

== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಇದರ ಇತಿಹಾಸವು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪರಂಪರೆ, ವೊಲಿನ್ ರಾಜಕುಟುಂಬೊದ ಆಶ್ರಯ, ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ, ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲ, ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊಲು, ಸೋವಿಯತ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುನರುತ್ಥಾನ — ಇವೆಲ್ಲದೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶತಮಾನೊಲ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ &quot;ಜೀವಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ&quot; ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ. ಒಂಜೇ ಸ್ಥಳೊಡು ಹಲವು ಶತಮಾನೊಲ್ದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆಲು ಕಾಣಿಸುಂಡು.

ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಮಠವು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು. ಇದರ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆಲು ಮಧ್ಯಯುಗದ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

== ಸಂರಕ್ಷಣೆ ==

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಲವು ಹಂತೊಡು ನಡೆದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತೊಡು ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ರೂಪ ಬೊಕ್ಕ ನಂತರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೇರ್. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗೊಡು ನಡೆದ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚ್‌ಲೆನ್ ಉಳಿಸುಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತಿತ್ತ್.

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊನು ಉಳಿಸುನ ಕಾರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್. ಇದರೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾಹಿತಿ, ಗುಹಾ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಮೃತಿಲೆನ್ ಕೂಡ ಸಂರಕ್ಷಿಸುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಉಂಡು.

ಭವಿಷ್ಯೊಡು ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನ, ದಾಖಲೀಕರಣ, ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು.

== ಪ್ರವಾಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರಿಕರು ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸ-ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಆಸಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು. ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ನಗರದ ಸಮೀಪ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗ್ ಮಠೊಗು ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ತಲುಪಲೆ ಸುಲಭ ಆದುಂಡು.

ಮಠದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆದ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿ ಉಂಡು. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಮಠೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ದೃಶ್ಯ ರೂಪ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ, ಬೆಟ್ಟದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಲು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನವರೆಗ್ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಿಧ ಕಾಲೊಲ್ದ್ ಕಟ್ಟಡ ಶೈಲಿ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು.

== ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಅತ್ತ್. ಇತ್ತೆ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷೊಲು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಿವರ್ತನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನೊದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಆದುಂಡು.

15ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಶ್ರಯೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ್ ಪತ್ತ್, 17ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಯುನಿಯೇಟ್ ಆಡಳಿತ, 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕುಸಿತ, 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಯುದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿ, 1991ರ ನಂತರದ ಪುನರುತ್ಥಾನ — ಈ ಎಲ್ಲ ಹಂತೊಲು ಮಠದ ಇಂದಿನ ರೂಪೊನು ರೂಪಿಸಿವೆ.

ಮಠದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಹಲವು ಬಾರಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾದರೂ, ಅದರ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದ ಪರಂಪರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆದುಂಡು.

== ಇಂದಿನ ಮಠ ==

ಇಂದಿನ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಮಹಿಳಾ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮಠವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುಂಡು. ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆದೊಳಗ್ ಇತ್ತವೆ.

ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತುಂಡು. ಹಳೆಯ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪ್ರಕೃತಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಕಾಲದ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಬಳಕೆದ ಕಾರಣೊಗ್ ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತುಂಡು.

ಮಠದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎರಡೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಆಗಿದೆ.

== ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆದುಂಡು. ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ — ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಅಪರೂಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಮೂಹ ರಚಿಸುಂಡು.

ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ, ನದಿಯ ಸಮೀಪದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಇತರ ಮಠೊಲ್ದ್ ವಿಭಿನ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ರಕ್ಷಣಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಗುಹಾ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ — ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶೊಲು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ ಅಂದ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊನು ಪರಿಗಣಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ.

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗ್ ಈ ಇತಿಹಾಸೊನು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಇದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪದರೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ದಾಖಲಿಸುಂಡು. ಅಂಚಿನ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆದುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Commons category-inline|Zymne Monastery}}
* [http://ua.vlasenko.net/zymne/index.html ಮಠದ ದೃಶ್ಯೊಲು]

{{Authority control}}</text>
      <sha1>2i45doyvvoahy882sqi19q9yjh7idh1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365725</id>
      <parentid>365724</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T07:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vaishnu Pilar</username>
        <id>6130</id>
      </contributor>
      <origin>365725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61139" sha1="dzux6ljvqa4k4witdlwkd9ss9j2yu0t" xml:space="preserve">{{Short description|ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ}}
{{Infobox building
| name                = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| native_name         = ಸ್ಪ್ಯಾಟೋಗಿರ್ಸ್ಕಿಯ್ ಜಿಮ್ನೆನ್ಸ್ಕಿಯ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪಿಗಿನಿ ಮೊನಾಸ್ಟೈರ್
| native_name_lang    =
| logo                =
| logo_size           =
| logo_caption        =
| image               = Zimnee.jpg
| image_size          =
| image_caption       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| pushpin_map         = 
| pushpin_relief      = 1
| pushpin_label       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| image_map           =
| map_caption         =
| location            = ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ದ ಸಮೀಪದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮ,ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಉಕ್ರೇನ್
| address             =
| location_city       =
| location_country    = 
| coordinates         = {{Coord|50.8016666767|N|24.32750001|E|source:ruwiki_region:UA|format=dms|display=it}}
| former_names        =
| alternate_names     =
| etymology           =
| status              =
| cancelled           =
| topped_out          =
| building_type       =
| architectural_style =
| material            =
| classification      =
| altitude            =
| namesake            =
| groundbreaking_date =
| construction_start_date =
| construction_stop_date =
| est_completion      =
| completion_date     =
| opened_date         = 1458
| inauguration_date   =
| closing_date        =
| demolished_date     =
| destruction_date    =
| cost                =
| ren_cost            =
| client              =
| owner               = ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ಮಾಸ್ಕೊ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕೇಟ್)
| affiliation         =
| height              =
| architectural       =
| structural_system   =
| size                =
| floor_count         =
| floor_area          =
| elevator_count      =
| grounds_area        =
| architect           =
| architecture_firm   =
| developer           =
| engineer            =
| known_for           =
| website             =
| embed               =
| references          =
| footnotes           =
| embedded            = {{Infobox historic site
|embed = yes
|designation1 = UKRAINE NATIONAL
|designation1_offname =''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಮಠ''
|designation1_type = ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
|designation1_number = 030035
}}
| mapframe            = yes
| mapframe-zoom       = 14
| mapframe-wikidata   = yes
| mapframe-marker     = religious-christian
}}
'''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಮಠ''' ಇತ್ತೆ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಮಠ. ಇತ್ತ ಲುಹಾ ತುದೆತ ಕೈತಲ್ದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮೇರ್‍ಲೆ ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಶಿಖರೊಡು ಉಂಡು. ಇತ್ತ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಪಟ್ಟಣದ 5 ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣೊಟ್ಟು, ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್,ಉಕ್ರೇನ್ಡ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;Nikolsky A.V. ''Монастыри. Энциклопедический словарь''. Moscow Patriarchate Publishers, 2000.&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==

[[File:Зимне, руїни Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಮಠದ ಅವಸ್ಥೆ]]

[[File:Зимне, Реставрація Успенського собору Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪುನರುದ್ಧಾರದ ಆರಂಭ]]

ಮಠದ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸ ಖಚಿತವಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡಾ ಮಠದ ಪರಂಪರಾಗತ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ, ಇತ್ತೆ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಮಠ ಆದುಂಡು. ಅವೆರೆ ಇತ್ತೆ ರಡ್ಡ್ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟುದೇರ್, ಅಂಚಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಊರುಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಪುದರ್ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಸುರುತ ಹೆಗುಮೆನ್ ತ್ಸಾರ್‌ಗ್ರಾಡ್ಡ್ ಕೀವ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ತಾದಿನ್ ಆರ್ ತೀರುದು ಪೋಯೇರ್ ಪಂದ್ ಕೂಡ ಮಠದ ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

ಮಠದ ಪತ್ತ್ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೆಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕದುಂಡು.&lt;ref&gt;[http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html Lutsk Art Gallery] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070310152751/http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html |date=March 10, 2007 }}&lt;/ref&gt; 1698 ದೆಪ್ಪೊ ಮಠ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಾ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಒಕ್ಕೂಟ ಮಲ್ತಿನ ಯುನಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್ ಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಕೆಲವು ದಶೊಕದ ಪಿರಾಕ್ ಮಠೊದ ಸಮುದಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇಜ್ಜಂದ್ ಇತ್ತುಂಡು.

ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ಮೂಜನೇ ವಿಭಜನೆ ಪಿರಾಕ್, 1857ಡ್ ಅತ್ತ್‌ದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಒಂಜಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತುಂಡು. 1893ಡ್ ಮಠೊನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿನಕಲೆನ ಮಠ ಆದ್ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1939ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊ ವೊಲಿನಿಯಾವ್ ವಶೊಡು ತತ್ತುದು, ಅತ್ತುಡ ಪಿರಾಕ್ ಈ ಸನ್ಯಾಸಿನಕಲೆನ ಸಮುದಾಯನ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ಕಾಲೊಡು ಮಠೊಗ್ ಕುಡ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ 1945ಡ್ ಪ್ರದೇಶೊ ಸೋವಿಯತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಮಾತ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ 1990ಡ್ ಮಠೊ ಕುಡ ಶುರು ಮಂತೆರ್. 1996ಡ್ ಅಯಿಕ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬತ್ತುಂಡು.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ==

[[File:Zimnee3.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ]]

[[File:Zimnee2.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಉಲಾಯಿದಭಾಗ]]

ಮಠೊಕ್ ಆಯತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಉಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗೋಡೆದ ಉಲಾಯಿ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾಯಿನ ಕಮಾನು ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊದ ಗೋಡೆದ ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರೊದ ಗೋಪುರೊಡು 1898–99ಡ್ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ನವ-ಮಾಸ್ಕೊ ಶೈಲಿದ ಕಟ್ಟಡ ಮಠೊದ ಬಾಕಿದ ಪರತ್ತ್ ಗೋಪುರೊಲ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯದೊಟ್ಟುಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಅತ್ತ್.

ನಾಲ್ ಸ್ತಂಭದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ ಚರ್ಚ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ದೆತ್ತಿನ ಧನಸಹಾಯೊಟ್ಟು ಕಟ್ಟುದೇರ್. ಅವೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆದ ಗುಣೊಮಟ್ಟದ ಗಂಟೆಲೆನು ದಾನ ಮಲ್ತು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಗಂಟೆ ಇಂಚಪೊಗು ಮಠೊದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಉಂಡು. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ 1495ಡ್ ಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ದೇರ್. ಅದಗದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಗೋಥಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವ ಗಾಢವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1550ಡ್ ಅಡೆಗ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ಆಧುನೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೊ ಕಾಲೊಗ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆದ ಲೆಕ್ಕ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್.

1724ಡ್ ಯುನಿಯೇಟ್‌ಲು ಚರ್ಚ್‌ದ ಬರಿತ ಗೋಪುರೊಲನ್ ತೆಗ್ದ್, ಆ ಕಾಲೊಡು ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕು ಲೆಕ್ಕ ಮುಂಭಾಗೊನು ಬದಲಾಯೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಕಟ್ಟಡೊನು ರಷ್ಯನ್ ರಿವೈವಲ್ ಶೈಲಿಡ್ ಅಲಂಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಪಗ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಹಾನಿ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1930ರ ದಶಕೊಡು ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಅಲ್ಪ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಚರ್ಚ್‌ದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಕುಡ ನಾಶ ಆಂಡ್. 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕದ ಕಾಲೊಡು ಐನ್ ಚಿನ್ನೊದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್.

ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಅತಿ ಪರತ್ತ್ ಕಟ್ಟೊಡ  ಕಿನ್ಯವಾಯಿನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ (1465–75). ಇತ್ತ್ ವೊಲಿನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಮಾದರಿದ್ ಕಲ್ಲುಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಮಠೊದ ಗೋಡೆದ ಪಿದಯಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡು. 16ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರೆಫೆಕ್ಟರಿಗ್ ಸೇಂಟ್ ಜೂಲಿಯಾನಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಇಯಿನ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ದೇಶೊದ ಪಾತ್ತ್ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಆಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಡುಟು ಆರಂಭೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ವಾಸ ಮಲ್ತಿನ ಗುಹೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ಈ ಗುಹೆಲು ರಡ್ಡ್ ಸಮಾಂತರ ತಾದಿಡ್ದ್ ಕೂಡುದುಂಡು, ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ಈ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ ಸೇಂಟ್ ಬರ್ಲಾಮ್ಗ್ ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಅದುಂಡು.

== ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಮಠದ ನಿಖರ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೆಡ್ದ್ ಒಂಜೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇಜ್ಜಿ. ಆದ್ರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕತೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಈ ಮಠದ ಮೂಲೊನು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ಕಾಲೊಗು ಕೊಂಡೊಯ್ಪುಂಡು. ಮಠವು ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊದ ಸಮೀಪದ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆದುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಲುಹಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ ಮಠೊಗ್ ಸಹಜ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನೂ ದೆತ್ತುದು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಮಹಾರಾಜ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಯೊಡು ಈ ಮಠದ ಆರಂಭ ಆಯಿತೆಂದು ಪನ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಪರಂಪರಾಗತ ಮೂಲೊಲು ಮಠದ ಸ್ಥಾಪನೆನು 10ನೇ ಅಥವಾ 11ನೇ ಶತಮಾನೊಗು ಸೇರಿಪುಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರದವು ಆಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತೆರ್.

ಮಠದ ಹೆಸರು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನೊಟ್ಟುಗ್ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. &quot;ಸವ್ಯಾತೊಹಿರ್ಸ್ಕಿ&quot; ಅಂದರೆ &quot;ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ&quot; ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮಠವು ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಹೆಸರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯಿತು. ಮಠದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಗುಹೆಲು. ಈ ಗುಹೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನೊದ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಪುಂಡು.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕೀವ್ ಗುಹಾ ಮಠದ ಸಂತ ವರ್ಲಾಮ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಅವರು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂದಿದ್ದರೆಂದು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಇಂತಹ ಪರಂಪರೆಗಳು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತ್. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.{{cite web |title=Zymne Monastery |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CZ%5CY%5CZymneMonastery.htm |publisher=Internet Encyclopedia of Ukraine}}

== ಮಧ್ಯಯುಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ==

ಮಠದ ಮೊದಲ ಖಚಿತ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕುದುಂಡು. ಈ ಸಮಯೊಗು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶೊ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಕುಟುಂಬವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನ ಕುಟುಂಬ ಆದುಂಡು.

15ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಮರದ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ ಬದಲಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಮಠದ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಅತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಠೊಲು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಅಗತ್ಯ ಬಂದ್ರೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ತವುಂಡು. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಲು ಅತ್ತ್ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಂಡ್.

15ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತು. 1495ಡ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಹಳೆಯ ಮರದ ಚರ್ಚ್ ಬದಲಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಕೈ ಹಾಕಿದಾರ್. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ನಂತರ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕರಣೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಆದ್ರೆ ಮೂಲ ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಇಂದೂ ಗುರುತಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆದುಂಡು.{{cite web |title=Успенський собор Зимненського монастиря |url=https://parafia.org.ua/UCA/church/uspenskyj-sobor-zymnenskoho-monastyrya/ |publisher=Наша Парафія}}

ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾಲ 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ಆಯಿತೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ-ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು.

== ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ==

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮಠದ ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ 1495ಡ್ ಆರಂಭ ಆಯಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ರೂಪೊಡು ಮೂರು ನೇವ್‌ಗಳಿರುವ ಬಾಸಿಲಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಇತ್ತುಂಡು. ಮಧ್ಯದ ನೇವ್ ಬದಿಯ ನೇವ್‌ಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಭಾಗೊಗು ಸ್ತಂಭೊಲು ಆಧಾರ ದೆತ್ತುವು.

ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್. ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಅದು ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತ್. ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲವು ಗೋಡೆಲು ಮಠದ ಹೊರಗಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆದೊಟ್ಟುಗ್ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಈ ರೀತಿದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ದ ಕೋಟೆ-ಮಠ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಯಿತ್ತ್.

1550ರ ಸಮಯೊಡು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಯುರೋಪ್‌ಡು ಬದಲಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿತ್ತ್. 17ನೇ ಬೊಕ್ಕ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮಠ ಯುನಿಯೇಟ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಇತ್ತಿನ ಕಾಲೊಡು ಕೂಡ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೇರ್.

1724ಡ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಮುಂಭಾಗೊನು ಆ ಕಾಲೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್-ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಯೆರ್. ಇದರಿಂದ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊಟ್ಟುಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ನಂತರ 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯೊಡು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಬದಲಾಯೆರ್.

1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂ. ಕೊಜ್ಲೋವ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನಾರ್. ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ನವ-ರಷ್ಯನ್ ಶೈಲಿದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ದೆತ್ತೇರ್. ಗುಮ್ಮಟೊಲು, ಕಿಟಕಿಲು, ಮುಂಭಾಗೊ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಈ ಕಾಲೊದ ಶೈಲಿಗ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== ಮಠದ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಲು. ಈ ಗುಹೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಪುಂಡು. ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಸಮೀಪ, ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಗು ಹೋಗುವ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿ ಉಂಡು.

ಗುಹೆಲು ಎರಡು ಸಮಾಂತರ ಮಾರ್ಗೊಲ್ದ್ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಭಾಗೊಡು ಅವು ಒಟ್ಟುಗೂಡುಂಡು. ಈ ಭೂಗರ್ಭದ ಮಾರ್ಗೊಲು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧ್ಯಾನ ಬೊಕ್ಕ ತಪಸ್ಸುಗ್ ಬಳಸಿತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೀ ಗುಹೆ-ಮಠಗಳಿಗ್ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಇತ್ತುಂಡು.

ಗುಹೆದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಸಂತ ವರ್ಲಾಮ್‌ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಚಿಕ್ಕ ಆಯತಾಕಾರದ ಕೋಣೆ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಒಳಭಾಗೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗ್ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತಿತ್ತ್. ಗುಹೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ವಾತಾವರಣ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಗುಹೆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮಠದ ಆರಂಭಿಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಜೀವನೊನು ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಇರುವ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ ಧ್ಯಾನ ಬೊಕ್ಕ ಏಕಾಂತ ಜೀವನೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಯಿತ್ತ್. ಈ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಕೇವಲ ಕೋಟೆ-ಮಠ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಗುಹಾ ಸನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯೊದ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು.

1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲೊಡು ಹಳೆಯ ಗುಹಾ ಚಾಪೆಲ್‌ದ ಸ್ಥಳೊಡು ವರ್ಲಾಮ್ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಚರ್ಚ್ 1902ಡ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೇರ್.{{cite web |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир |url=https://www.istvolyn.info/post/1962 |publisher=Історична Волинь}}

== ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ==

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಹೊರಭಾಗೊಡು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಬೆಟ್ಟದ ತಟ್ಟೆದ ಮೇಲೆ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ 1465–1475ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಠದ ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಗಾತ್ರೊಡು ಸಣ್ಣದಾದರೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಬಹಳ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಆದುಂಡು. ಕಟ್ಟಡೊಡು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಅದರ ಒಳಭಾಗೊಡು ದೊಡ್ಡ ಸ್ತಂಭೊಲು ಇಲ್ಲ. ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ವೇದಿಕಾ ಭಾಗ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು.

ಈ ಚರ್ಚ್ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚರ್ಚ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊದ ಪ್ರಭಾವ ತೋರಿಸುಂಡು. ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸ ಲಕ್ಷಣೊನು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ರೂಪಾಂತರ ಮಲ್ತಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಅಂದ್ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮೂಲ ರೂಪದ ಬಹಳ ಭಾಗ ಉಳಿದಿರುವ ಕಾರಣೊಗ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಇತ್ತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು.

== ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪುರೊಲು ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವೊನು ತೋರಿಪುಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮಠದ ಸುತ್ತ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಗೋಡೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಕೋಟೆ ರೂಪದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಗು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತ್ತ್.

ಮಠದ ಪ್ರದೇಶ ಆಯತಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸಮ ಚತುರ್ಭುಜ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗೋಡೆದ ಮೂಲೆಲೆಡ್ ಗೋಪುರೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಗೋಪುರೊಲು ಕಾವಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆದ ಮೇಲಿಂದ ಪ್ರದೇಶ ವೀಕ್ಷಣೆಗ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗೋಡೆದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಸೈನಿಕರು ನಿಂತು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಗ್ ದಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇತರ ಆಯುಧ ಬಳಕೆಗ್ ಸಣ್ಣ ತೆರವುಲು ಇತ್ತಿದ್ದವು. ನಂತರ ಮಠದ ಸೈನಿಕ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣಾ ದ್ವಾರೊಲು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಮಾನು ದ್ವಾರೊಲಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇರುವ ಪ್ರವೇಶ ಗೋಪುರವು ನಂತರ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರೊದ ರೂಪ ಪಡೆದಿತು. 1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಈ ಭಾಗೊಡು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿತ್ತ್. ಹೀಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಟ್ಟಡೊ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಯಿತು.

ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವೂ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತ್. ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನದಿ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ತುಂಡು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಮಠದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರ್ಪು ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಪ್ರಕೃತಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯೊಟ್ಟುಗ್ ಕೃತಕ ಗೋಡೆಲು ಸೇರಿ ಮಠೊನು ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಡಿತ್ತ್.{{cite web |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир |url=https://www.istvolyn.info/post/1962 |publisher=Історична Волинь}}

== ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ. 15ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಸ್ವಾಮ್ಯ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಮಠದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಅವರ ಧನಸಹಾಯ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನಾರ್. ನಂತರ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವು ಸದಸ್ಯರು ಮಠದೊಟ್ಟುಗ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿತ್ತೇರ್. ಮಠದೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ದಾಖಲೆಲು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬೊಲ್ದ್ ಪುದರ್‌ಲೆನು ಹೊಂದಿತ್ತ್.

ಮಠವು ಕೆಲವು ಕಾಲೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ಮೂಲೊಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಇದರಿಂದ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊಟ್ಟುಗ್ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಸ್ಮಾರಕ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವೂ ಬಂತು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಬರವಣಿಗೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತ್. ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಶ್ರಯೊಡು ಮಠದೊಡು ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇದ್ದಿತೆಂದು ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲೊಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮಠೊಲು ಜ್ಞಾನ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದವು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಲು ಇಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿತ್ತವು. ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊನು ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ನಕಲು ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತೇರ್.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮಠದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರೊನು ಕೂಡ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕುಟುಂಬೊದ ಮಕ್ಕಲು ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಿತ್ತರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

== ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ ==

17ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತೊಡು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿತ್ತ್. 1680ರ ದಶಕೊಡು ಮಠ ಯುನಿಯೇಟ್ ಪರಂಪರೆದ ಅಡಿಗ್ ಬಂತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಭಾವ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿತ್ತ್.

ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ ಮಠದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತ್. ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಥವಾ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಮುಂಭಾಗೊಡು ನಡೆದ 1724ರ ಬದಲಾವಣೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ.

ಈ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ದುರ್ಬಲ ಆಯಿತ್ತ್. ಮಠದ ಆಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಸ್ತುಲು ಕೆಲವು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆಗ್ ಮಠದ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಬಹಳ ಕುಗ್ಗಿತ್ತ್.

1790ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ==

19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಆಯಿತ್ತ್. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯ ಶುರು ಆಯಿತ್ತ್.

1860–1862ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಪುನರ್‌ನವೀಕರಣೊಗು ರಾಜ್ಯದ ಸಹಾಯ ದೊರಕಿತ್ತ್. ಈ ಕೆಲಸೊಲು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊನು ಮತ್ತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗ್ ತಯಾರು ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತ್.

1893ಡ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವನು ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮಹಿಳಾ ಮಠವಾಗಿ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಬೇರೆ ಮಠೊಲ್ದ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೊಸ ಸಮುದಾಯ ರಚಿಸಿತ್ತೇರ್. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಆಧುನಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ ಆದುಂಡು.

19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗ್ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತ್ತ್. 1898–1900ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ಮಲ್ತೇರ್. ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್.

== ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಪರಿಣಾಮ ==

20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮಠೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವಕರು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ತರು ಇತ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮೊನು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತ್.

ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಮಠದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಕಳೆದುಹೋದವು. ಯುದ್ಧದ ಅಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಕಾರಣ ಮಠದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಕೂಡ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಯಿತ್ತ್.

1930ರ ದಶಕೊಡು ಕೆಲವು ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊನು ಮತ್ತೆ ಬಳಕೆಗ್ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲು ಮಠದ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತ್.

== ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲ ==

ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತ್. ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಯುದ್ಧದ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತೆ ದುರ್ಬಲ ಆಯಿತ್ತ್.

ಸೋವಿಯತ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತ್ತ್. 1946ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಠ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆದ ಹೊರಗೆ ಹೋಯಿತ್ತ್.

ಮಠ ಮುಚ್ಚಿದ ಬೊಕ್ಕ ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇತ್ತವು. ಇದರಿಂದ ಗೋಡೆಲು, ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಭಾಗೊಲು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತ್ತ್. ಆದ್ರೆ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಉಳಿದವು.

1975ರಿಂದ ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯೊಲು ಆರಂಭ ಆಯಿತ್ತ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞರು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರು ಮಠದ ಮೂಲ ರೂಪೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೇರ್. ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊಲು ಹಂತ ಹಂತೊಡು ಮಲ್ತೇರ್.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== 1991ರ ನಂತರದ ಪುನರುತ್ಥಾನ ==

ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಬಂತು. 1991ಡ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊಡು ಮಹಿಳಾ ಮಠದ ಜೀವನ ಮತ್ತೆ ಆರಂಭ ಆಯಿತ್ತ್. ಹೊಸ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಮಠೊಗು ಬಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್.

1990ರ ದಶಕೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗ್ ಬಂತು. ಚರ್ಚ್‌ಲು, ಗುಹೆಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಆವರಣ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯ ಆಯಿತ್ತ್. 1996ಡ್ ಮಠೊಗ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೆತೊಂದು. ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮಠದ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನೊನು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಡು ಮಠವು ಮಹಿಳಾ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆ, ಯಾತ್ರಿಕರ ಸ್ವಾಗತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಲ್ತೊಂದು ಉಂಡು.

== ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನೊದ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಉಂಡು. ಮಠದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ, ಗ್ರಂಥ ಪಠಣ ಬೊಕ್ಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊಲು.

ಗುಹೆದ ವರ್ಲಾಮ್ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಪರಂಪರೆನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುಂಡು. ಭಕ್ತರು ಈ ಗುಹೆಲೆನ್ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳೊಲಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ಮಠೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಾತ್ರಾ ವಾತಾವರಣ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಡು ದೇವಮಾತೆದ ಆರಾಧನೆಗ್ ಕೂಡ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಆಗಿದ್ದು, ಹಬ್ಬದ ದಿನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಠ-ಕೋಟೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಅಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ಗೋಪುರ, ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ, ಭೂಗರ್ಭದ ಗುಹೆ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಒಂಜೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ಸೇರಿರುವುದು.

ಮಠದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್, ರೋಮಾನಸ್ಕ್, ಗೋಥಿಕ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ನವ-ರಷ್ಯನ್ ಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲೊಡು ಕಾಣಿಸುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಹಂತೊನು ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಮೂಲಕ ಓದುಗ್ ಸಾಧ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರ, ಕಮಾನು ದ್ವಾರ, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್‌ದ ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆದ ಚಿಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ — ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ವಿಭಿನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪದರೊನು ಸೃಷ್ಟಿಸುಂಡು.

ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧೊನು ತೋರಿಸುಂಡು. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾಲೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಅಗತ್ಯ ಬಂದ್ರೆ ಕೋಟೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತುಂಡು. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ.

== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಇದರ ಇತಿಹಾಸವು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪರಂಪರೆ, ವೊಲಿನ್ ರಾಜಕುಟುಂಬೊದ ಆಶ್ರಯ, ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ, ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲ, ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊಲು, ಸೋವಿಯತ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುನರುತ್ಥಾನ — ಇವೆಲ್ಲದೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶತಮಾನೊಲ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ &quot;ಜೀವಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ&quot; ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ. ಒಂಜೇ ಸ್ಥಳೊಡು ಹಲವು ಶತಮಾನೊಲ್ದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆಲು ಕಾಣಿಸುಂಡು.

ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಮಠವು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು. ಇದರ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆಲು ಮಧ್ಯಯುಗದ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

== ಸಂರಕ್ಷಣೆ ==

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಲವು ಹಂತೊಡು ನಡೆದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತೊಡು ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ರೂಪ ಬೊಕ್ಕ ನಂತರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೇರ್. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗೊಡು ನಡೆದ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚ್‌ಲೆನ್ ಉಳಿಸುಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತಿತ್ತ್.

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊನು ಉಳಿಸುನ ಕಾರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್. ಇದರೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾಹಿತಿ, ಗುಹಾ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಮೃತಿಲೆನ್ ಕೂಡ ಸಂರಕ್ಷಿಸುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಉಂಡು.

ಭವಿಷ್ಯೊಡು ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನ, ದಾಖಲೀಕರಣ, ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು.

== ಪ್ರವಾಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರಿಕರು ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸ-ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಆಸಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು. ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ನಗರದ ಸಮೀಪ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗ್ ಮಠೊಗು ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ತಲುಪಲೆ ಸುಲಭ ಆದುಂಡು.

ಮಠದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆದ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿ ಉಂಡು. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಮಠೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ದೃಶ್ಯ ರೂಪ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ, ಬೆಟ್ಟದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಲು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನವರೆಗ್ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಿಧ ಕಾಲೊಲ್ದ್ ಕಟ್ಟಡ ಶೈಲಿ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು.

== ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಅತ್ತ್. ಇತ್ತೆ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷೊಲು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಿವರ್ತನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನೊದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಆದುಂಡು.

15ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಶ್ರಯೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ್ ಪತ್ತ್, 17ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಯುನಿಯೇಟ್ ಆಡಳಿತ, 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕುಸಿತ, 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಯುದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿ, 1991ರ ನಂತರದ ಪುನರುತ್ಥಾನ — ಈ ಎಲ್ಲ ಹಂತೊಲು ಮಠದ ಇಂದಿನ ರೂಪೊನು ರೂಪಿಸಿವೆ.

ಮಠದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಹಲವು ಬಾರಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾದರೂ, ಅದರ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದ ಪರಂಪರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆದುಂಡು.

== ಇಂದಿನ ಮಠ ==

ಇಂದಿನ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಮಹಿಳಾ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮಠವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುಂಡು. ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆದೊಳಗ್ ಇತ್ತವೆ.

ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತುಂಡು. ಹಳೆಯ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪ್ರಕೃತಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಕಾಲದ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಬಳಕೆದ ಕಾರಣೊಗ್ ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತುಂಡು.

ಮಠದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎರಡೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಆಗಿದೆ.

== ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆದುಂಡು. ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ — ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಅಪರೂಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಮೂಹ ರಚಿಸುಂಡು.

ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ, ನದಿಯ ಸಮೀಪದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಇತರ ಮಠೊಲ್ದ್ ವಿಭಿನ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ರಕ್ಷಣಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಗುಹಾ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ — ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶೊಲು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ ಅಂದ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊನು ಪರಿಗಣಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ.

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗ್ ಈ ಇತಿಹಾಸೊನು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಇದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪದರೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ದಾಖಲಿಸುಂಡು. ಅಂಚಿನ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆದುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Commons category-inline|Zymne Monastery}}
* [http://ua.vlasenko.net/zymne/index.html ಮಠದ ದೃಶ್ಯಗಳು]

{{Authority control}}
* {{Commons category-inline|Zymne Monastery}}
* [http://ua.vlasenko.net/zymne/index.html ಮಠದ ದೃಶ್ಯೊಲು]

{{Authority control}}</text>
      <sha1>dzux6ljvqa4k4witdlwkd9ss9j2yu0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365727</id>
      <parentid>365725</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T07:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vaishnu Pilar</username>
        <id>6130</id>
      </contributor>
      <origin>365727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61853" sha1="ifh7u9wirlshavsi9pzun34pnq5n8r8" xml:space="preserve">{{Short description|ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ}}
{{Infobox building
| name                = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| native_name         = ಸ್ಪ್ಯಾಟೋಗಿರ್ಸ್ಕಿಯ್ ಜಿಮ್ನೆನ್ಸ್ಕಿಯ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪಿಗಿನಿ ಮೊನಾಸ್ಟೈರ್
| native_name_lang    =
| logo                =
| logo_size           =
| logo_caption        =
| image               = Zimnee.jpg
| image_size          =
| image_caption       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| pushpin_map         = 
| pushpin_relief      = 1
| pushpin_label       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| image_map           =
| map_caption         =
| location            = ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ದ ಸಮೀಪದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮ,ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಉಕ್ರೇನ್
| address             =
| location_city       =
| location_country    = 
| coordinates         = {{Coord|50.8016666767|N|24.32750001|E|source:ruwiki_region:UA|format=dms|display=it}}
| former_names        =
| alternate_names     =
| etymology           =
| status              =
| cancelled           =
| topped_out          =
| building_type       =
| architectural_style =
| material            =
| classification      =
| altitude            =
| namesake            =
| groundbreaking_date =
| construction_start_date =
| construction_stop_date =
| est_completion      =
| completion_date     =
| opened_date         = 1458
| inauguration_date   =
| closing_date        =
| demolished_date     =
| destruction_date    =
| cost                =
| ren_cost            =
| client              =
| owner               = ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ಮಾಸ್ಕೊ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕೇಟ್)
| affiliation         =
| height              =
| architectural       =
| structural_system   =
| size                =
| floor_count         =
| floor_area          =
| elevator_count      =
| grounds_area        =
| architect           =
| architecture_firm   =
| developer           =
| engineer            =
| known_for           =
| website             =
| embed               =
| references          =
| footnotes           =
| embedded            = {{Infobox historic site
|embed = yes
|designation1 = UKRAINE NATIONAL
|designation1_offname =''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಮಠ''
|designation1_type = ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
|designation1_number = 030035
}}
| mapframe            = yes
| mapframe-zoom       = 14
| mapframe-wikidata   = yes
| mapframe-marker     = religious-christian
}}
'''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಮಠ''' ಇತ್ತೆ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಮಠ. ಇತ್ತ ಲುಹಾ ತುದೆತ ಕೈತಲ್ದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮೇರ್‍ಲೆ ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಶಿಖರೊಡು ಉಂಡು. ಇತ್ತ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಪಟ್ಟಣದ 5 ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣೊಟ್ಟು, ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್,ಉಕ್ರೇನ್ಡ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;Nikolsky A.V. ''Монастыри. Энциклопедический словарь''. Moscow Patriarchate Publishers, 2000.&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==

[[File:Зимне, руїни Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಮಠದ ಅವಸ್ಥೆ]]

[[File:Зимне, Реставрація Успенського собору Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪುನರುದ್ಧಾರದ ಆರಂಭ]]

ಮಠದ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸ ಖಚಿತವಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡಾ ಮಠದ ಪರಂಪರಾಗತ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ, ಇತ್ತೆ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಮಠ ಆದುಂಡು. ಅವೆರೆ ಇತ್ತೆ ರಡ್ಡ್ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟುದೇರ್, ಅಂಚಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಊರುಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಪುದರ್ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಸುರುತ ಹೆಗುಮೆನ್ ತ್ಸಾರ್‌ಗ್ರಾಡ್ಡ್ ಕೀವ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ತಾದಿನ್ ಆರ್ ತೀರುದು ಪೋಯೇರ್ ಪಂದ್ ಕೂಡ ಮಠದ ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

ಮಠದ ಪತ್ತ್ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೆಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕದುಂಡು.&lt;ref&gt;[http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html Lutsk Art Gallery] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070310152751/http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html |date=March 10, 2007 }}&lt;/ref&gt; 1698 ದೆಪ್ಪೊ ಮಠ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಾ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಒಕ್ಕೂಟ ಮಲ್ತಿನ ಯುನಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್ ಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಕೆಲವು ದಶೊಕದ ಪಿರಾಕ್ ಮಠೊದ ಸಮುದಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇಜ್ಜಂದ್ ಇತ್ತುಂಡು.

ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ಮೂಜನೇ ವಿಭಜನೆ ಪಿರಾಕ್, 1857ಡ್ ಅತ್ತ್‌ದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಒಂಜಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತುಂಡು. 1893ಡ್ ಮಠೊನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿನಕಲೆನ ಮಠ ಆದ್ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1939ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊ ವೊಲಿನಿಯಾವ್ ವಶೊಡು ತತ್ತುದು, ಅತ್ತುಡ ಪಿರಾಕ್ ಈ ಸನ್ಯಾಸಿನಕಲೆನ ಸಮುದಾಯನ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ಕಾಲೊಡು ಮಠೊಗ್ ಕುಡ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ 1945ಡ್ ಪ್ರದೇಶೊ ಸೋವಿಯತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಮಾತ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ 1990ಡ್ ಮಠೊ ಕುಡ ಶುರು ಮಂತೆರ್. 1996ಡ್ ಅಯಿಕ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬತ್ತುಂಡು.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ==

[[File:Zimnee3.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ]]

[[File:Zimnee2.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಉಲಾಯಿದಭಾಗ]]

ಮಠೊಕ್ ಆಯತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಉಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗೋಡೆದ ಉಲಾಯಿ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾಯಿನ ಕಮಾನು ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊದ ಗೋಡೆದ ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರೊದ ಗೋಪುರೊಡು 1898–99ಡ್ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ನವ-ಮಾಸ್ಕೊ ಶೈಲಿದ ಕಟ್ಟಡ ಮಠೊದ ಬಾಕಿದ ಪರತ್ತ್ ಗೋಪುರೊಲ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯದೊಟ್ಟುಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಅತ್ತ್.

ನಾಲ್ ಸ್ತಂಭದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ ಚರ್ಚ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ದೆತ್ತಿನ ಧನಸಹಾಯೊಟ್ಟು ಕಟ್ಟುದೇರ್. ಅವೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆದ ಗುಣೊಮಟ್ಟದ ಗಂಟೆಲೆನು ದಾನ ಮಲ್ತು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಗಂಟೆ ಇಂಚಪೊಗು ಮಠೊದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಉಂಡು. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ 1495ಡ್ ಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ದೇರ್. ಅದಗದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಗೋಥಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವ ಗಾಢವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1550ಡ್ ಅಡೆಗ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ಆಧುನೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೊ ಕಾಲೊಗ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆದ ಲೆಕ್ಕ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್.

1724ಡ್ ಯುನಿಯೇಟ್‌ಲು ಚರ್ಚ್‌ದ ಬರಿತ ಗೋಪುರೊಲನ್ ತೆಗ್ದ್, ಆ ಕಾಲೊಡು ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕು ಲೆಕ್ಕ ಮುಂಭಾಗೊನು ಬದಲಾಯೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಕಟ್ಟಡೊನು ರಷ್ಯನ್ ರಿವೈವಲ್ ಶೈಲಿಡ್ ಅಲಂಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಪಗ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಹಾನಿ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1930ರ ದಶಕೊಡು ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಅಲ್ಪ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಚರ್ಚ್‌ದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಕುಡ ನಾಶ ಆಂಡ್. 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕದ ಕಾಲೊಡು ಐನ್ ಚಿನ್ನೊದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್.

ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಅತಿ ಪರತ್ತ್ ಕಟ್ಟೊಡ  ಕಿನ್ಯವಾಯಿನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ (1465–75). ಇತ್ತ್ ವೊಲಿನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಮಾದರಿದ್ ಕಲ್ಲುಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಮಠೊದ ಗೋಡೆದ ಪಿದಯಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡು. 16ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರೆಫೆಕ್ಟರಿಗ್ ಸೇಂಟ್ ಜೂಲಿಯಾನಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಇಯಿನ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ದೇಶೊದ ಪಾತ್ತ್ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಆಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಡುಟು ಆರಂಭೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ವಾಸ ಮಲ್ತಿನ ಗುಹೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ಈ ಗುಹೆಲು ರಡ್ಡ್ ಸಮಾಂತರ ತಾದಿಡ್ದ್ ಕೂಡುದುಂಡು, ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ಈ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ ಸೇಂಟ್ ಬರ್ಲಾಮ್ಗ್ ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಅದುಂಡು.

== ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಮಠದ ನಿಖರ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೆಡ್ದ್ ಒಂಜೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇಜ್ಜಿ. ಆದ್ರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕತೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಈ ಮಠದ ಮೂಲೊನು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ಕಾಲೊಗು ಕೊಂಡೊಯ್ಪುಂಡು. ಮಠವು ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊದ ಸಮೀಪದ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆದುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಲುಹಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ ಮಠೊಗ್ ಸಹಜ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನೂ ದೆತ್ತುದು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಮಹಾರಾಜ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಯೊಡು ಈ ಮಠದ ಆರಂಭ ಆಯಿತೆಂದು ಪನ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಪರಂಪರಾಗತ ಮೂಲೊಲು ಮಠದ ಸ್ಥಾಪನೆನು 10ನೇ ಅಥವಾ 11ನೇ ಶತಮಾನೊಗು ಸೇರಿಪುಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರದವು ಆಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತೆರ್.

ಮಠದ ಹೆಸರು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನೊಟ್ಟುಗ್ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. &quot;ಸವ್ಯಾತೊಹಿರ್ಸ್ಕಿ&quot; ಅಂದರೆ &quot;ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ&quot; ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮಠವು ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಹೆಸರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯಿತು. ಮಠದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಗುಹೆಲು. ಈ ಗುಹೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನೊದ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಪುಂಡು.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕೀವ್ ಗುಹಾ ಮಠದ ಸಂತ ವರ್ಲಾಮ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಅವರು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂದಿದ್ದರೆಂದು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಇಂತಹ ಪರಂಪರೆಗಳು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತ್. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.{{cite web |title=Zymne Monastery |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CZ%5CY%5CZymneMonastery.htm |publisher=Internet Encyclopedia of Ukraine}}

== ಮಧ್ಯಯುಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ==

ಮಠದ ಮೊದಲ ಖಚಿತ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕುದುಂಡು. ಈ ಸಮಯೊಗು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶೊ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಕುಟುಂಬವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನ ಕುಟುಂಬ ಆದುಂಡು.

15ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಮರದ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ ಬದಲಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಮಠದ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಅತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಠೊಲು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಅಗತ್ಯ ಬಂದ್ರೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ತವುಂಡು. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಲು ಅತ್ತ್ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಂಡ್.

15ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತು. 1495ಡ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಹಳೆಯ ಮರದ ಚರ್ಚ್ ಬದಲಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಕೈ ಹಾಕಿದಾರ್. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ನಂತರ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕರಣೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಆದ್ರೆ ಮೂಲ ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಇಂದೂ ಗುರುತಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆದುಂಡು.{{cite web |title=Успенський собор Зимненського монастиря |url=https://parafia.org.ua/UCA/church/uspenskyj-sobor-zymnenskoho-monastyrya/ |publisher=Наша Парафія}}

ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾಲ 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ಆಯಿತೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ-ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು.

== ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ==

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮಠದ ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ 1495ಡ್ ಆರಂಭ ಆಯಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ರೂಪೊಡು ಮೂರು ನೇವ್‌ಗಳಿರುವ ಬಾಸಿಲಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಇತ್ತುಂಡು. ಮಧ್ಯದ ನೇವ್ ಬದಿಯ ನೇವ್‌ಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಭಾಗೊಗು ಸ್ತಂಭೊಲು ಆಧಾರ ದೆತ್ತುವು.

ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್. ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಅದು ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತ್. ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲವು ಗೋಡೆಲು ಮಠದ ಹೊರಗಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆದೊಟ್ಟುಗ್ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಈ ರೀತಿದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ದ ಕೋಟೆ-ಮಠ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಯಿತ್ತ್.

1550ರ ಸಮಯೊಡು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಯುರೋಪ್‌ಡು ಬದಲಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿತ್ತ್. 17ನೇ ಬೊಕ್ಕ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮಠ ಯುನಿಯೇಟ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಇತ್ತಿನ ಕಾಲೊಡು ಕೂಡ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೇರ್.

1724ಡ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಮುಂಭಾಗೊನು ಆ ಕಾಲೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್-ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಯೆರ್. ಇದರಿಂದ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊಟ್ಟುಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ನಂತರ 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯೊಡು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಬದಲಾಯೆರ್.

1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂ. ಕೊಜ್ಲೋವ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನಾರ್. ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ನವ-ರಷ್ಯನ್ ಶೈಲಿದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ದೆತ್ತೇರ್. ಗುಮ್ಮಟೊಲು, ಕಿಟಕಿಲು, ಮುಂಭಾಗೊ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಈ ಕಾಲೊದ ಶೈಲಿಗ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== ಮಠದ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಲು. ಈ ಗುಹೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಪುಂಡು. ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಸಮೀಪ, ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಗು ಹೋಗುವ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿ ಉಂಡು.

ಗುಹೆಲು ಎರಡು ಸಮಾಂತರ ಮಾರ್ಗೊಲ್ದ್ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಭಾಗೊಡು ಅವು ಒಟ್ಟುಗೂಡುಂಡು. ಈ ಭೂಗರ್ಭದ ಮಾರ್ಗೊಲು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧ್ಯಾನ ಬೊಕ್ಕ ತಪಸ್ಸುಗ್ ಬಳಸಿತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೀ ಗುಹೆ-ಮಠಗಳಿಗ್ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಇತ್ತುಂಡು.

ಗುಹೆದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಸಂತ ವರ್ಲಾಮ್‌ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಚಿಕ್ಕ ಆಯತಾಕಾರದ ಕೋಣೆ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಒಳಭಾಗೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗ್ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತಿತ್ತ್. ಗುಹೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ವಾತಾವರಣ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಗುಹೆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮಠದ ಆರಂಭಿಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಜೀವನೊನು ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಇರುವ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ ಧ್ಯಾನ ಬೊಕ್ಕ ಏಕಾಂತ ಜೀವನೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಯಿತ್ತ್. ಈ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಕೇವಲ ಕೋಟೆ-ಮಠ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಗುಹಾ ಸನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯೊದ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು.

1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲೊಡು ಹಳೆಯ ಗುಹಾ ಚಾಪೆಲ್‌ದ ಸ್ಥಳೊಡು ವರ್ಲಾಮ್ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಚರ್ಚ್ 1902ಡ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೇರ್.{{cite web |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир |url=https://www.istvolyn.info/post/1962 |publisher=Історична Волинь}}

== ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ==

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಹೊರಭಾಗೊಡು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಬೆಟ್ಟದ ತಟ್ಟೆದ ಮೇಲೆ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ 1465–1475ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಠದ ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಗಾತ್ರೊಡು ಸಣ್ಣದಾದರೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಬಹಳ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಆದುಂಡು. ಕಟ್ಟಡೊಡು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಅದರ ಒಳಭಾಗೊಡು ದೊಡ್ಡ ಸ್ತಂಭೊಲು ಇಲ್ಲ. ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ವೇದಿಕಾ ಭಾಗ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು.

ಈ ಚರ್ಚ್ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚರ್ಚ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊದ ಪ್ರಭಾವ ತೋರಿಸುಂಡು. ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸ ಲಕ್ಷಣೊನು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ರೂಪಾಂತರ ಮಲ್ತಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಅಂದ್ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮೂಲ ರೂಪದ ಬಹಳ ಭಾಗ ಉಳಿದಿರುವ ಕಾರಣೊಗ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಇತ್ತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು.

== ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪುರೊಲು ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವೊನು ತೋರಿಪುಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮಠದ ಸುತ್ತ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಗೋಡೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಕೋಟೆ ರೂಪದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಗು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತ್ತ್.

ಮಠದ ಪ್ರದೇಶ ಆಯತಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸಮ ಚತುರ್ಭುಜ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗೋಡೆದ ಮೂಲೆಲೆಡ್ ಗೋಪುರೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಗೋಪುರೊಲು ಕಾವಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆದ ಮೇಲಿಂದ ಪ್ರದೇಶ ವೀಕ್ಷಣೆಗ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗೋಡೆದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಸೈನಿಕರು ನಿಂತು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಗ್ ದಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇತರ ಆಯುಧ ಬಳಕೆಗ್ ಸಣ್ಣ ತೆರವುಲು ಇತ್ತಿದ್ದವು. ನಂತರ ಮಠದ ಸೈನಿಕ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣಾ ದ್ವಾರೊಲು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಮಾನು ದ್ವಾರೊಲಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇರುವ ಪ್ರವೇಶ ಗೋಪುರವು ನಂತರ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರೊದ ರೂಪ ಪಡೆದಿತು. 1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಈ ಭಾಗೊಡು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿತ್ತ್. ಹೀಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಟ್ಟಡೊ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಯಿತು.

ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವೂ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತ್. ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನದಿ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ತುಂಡು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಮಠದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರ್ಪು ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಪ್ರಕೃತಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯೊಟ್ಟುಗ್ ಕೃತಕ ಗೋಡೆಲು ಸೇರಿ ಮಠೊನು ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಡಿತ್ತ್.{{cite web |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир |url=https://www.istvolyn.info/post/1962 |publisher=Історична Волинь}}

== ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ. 15ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಸ್ವಾಮ್ಯ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಮಠದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಅವರ ಧನಸಹಾಯ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನಾರ್. ನಂತರ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವು ಸದಸ್ಯರು ಮಠದೊಟ್ಟುಗ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿತ್ತೇರ್. ಮಠದೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ದಾಖಲೆಲು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬೊಲ್ದ್ ಪುದರ್‌ಲೆನು ಹೊಂದಿತ್ತ್.

ಮಠವು ಕೆಲವು ಕಾಲೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ಮೂಲೊಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಇದರಿಂದ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊಟ್ಟುಗ್ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಸ್ಮಾರಕ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವೂ ಬಂತು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಬರವಣಿಗೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತ್. ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಶ್ರಯೊಡು ಮಠದೊಡು ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇದ್ದಿತೆಂದು ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲೊಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮಠೊಲು ಜ್ಞಾನ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದವು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಲು ಇಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿತ್ತವು. ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊನು ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ನಕಲು ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತೇರ್.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮಠದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರೊನು ಕೂಡ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕುಟುಂಬೊದ ಮಕ್ಕಲು ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಿತ್ತರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

== ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ ==

17ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತೊಡು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿತ್ತ್. 1680ರ ದಶಕೊಡು ಮಠ ಯುನಿಯೇಟ್ ಪರಂಪರೆದ ಅಡಿಗ್ ಬಂತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಭಾವ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿತ್ತ್.

ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ ಮಠದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತ್. ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಥವಾ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಮುಂಭಾಗೊಡು ನಡೆದ 1724ರ ಬದಲಾವಣೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ.

ಈ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ದುರ್ಬಲ ಆಯಿತ್ತ್. ಮಠದ ಆಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಸ್ತುಲು ಕೆಲವು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆಗ್ ಮಠದ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಬಹಳ ಕುಗ್ಗಿತ್ತ್.

1790ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ==

19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಆಯಿತ್ತ್. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯ ಶುರು ಆಯಿತ್ತ್.

1860–1862ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಪುನರ್‌ನವೀಕರಣೊಗು ರಾಜ್ಯದ ಸಹಾಯ ದೊರಕಿತ್ತ್. ಈ ಕೆಲಸೊಲು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊನು ಮತ್ತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗ್ ತಯಾರು ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತ್.

1893ಡ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವನು ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮಹಿಳಾ ಮಠವಾಗಿ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಬೇರೆ ಮಠೊಲ್ದ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೊಸ ಸಮುದಾಯ ರಚಿಸಿತ್ತೇರ್. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಆಧುನಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ ಆದುಂಡು.

19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗ್ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತ್ತ್. 1898–1900ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ಮಲ್ತೇರ್. ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್.

== ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಪರಿಣಾಮ ==

20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮಠೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವಕರು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ತರು ಇತ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮೊನು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತ್.

ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಮಠದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಕಳೆದುಹೋದವು. ಯುದ್ಧದ ಅಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಕಾರಣ ಮಠದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಕೂಡ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಯಿತ್ತ್.

1930ರ ದಶಕೊಡು ಕೆಲವು ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊನು ಮತ್ತೆ ಬಳಕೆಗ್ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲು ಮಠದ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತ್.

== ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲ ==

ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತ್. ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಯುದ್ಧದ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತೆ ದುರ್ಬಲ ಆಯಿತ್ತ್.

ಸೋವಿಯತ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತ್ತ್. 1946ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಠ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆದ ಹೊರಗೆ ಹೋಯಿತ್ತ್.

ಮಠ ಮುಚ್ಚಿದ ಬೊಕ್ಕ ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇತ್ತವು. ಇದರಿಂದ ಗೋಡೆಲು, ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಭಾಗೊಲು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತ್ತ್. ಆದ್ರೆ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಉಳಿದವು.

1975ರಿಂದ ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯೊಲು ಆರಂಭ ಆಯಿತ್ತ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞರು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರು ಮಠದ ಮೂಲ ರೂಪೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೇರ್. ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊಲು ಹಂತ ಹಂತೊಡು ಮಲ್ತೇರ್.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== 1991ರ ನಂತರದ ಪುನರುತ್ಥಾನ ==

ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಬಂತು. 1991ಡ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊಡು ಮಹಿಳಾ ಮಠದ ಜೀವನ ಮತ್ತೆ ಆರಂಭ ಆಯಿತ್ತ್. ಹೊಸ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಮಠೊಗು ಬಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್.

1990ರ ದಶಕೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗ್ ಬಂತು. ಚರ್ಚ್‌ಲು, ಗುಹೆಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಆವರಣ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯ ಆಯಿತ್ತ್. 1996ಡ್ ಮಠೊಗ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೆತೊಂದು. ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮಠದ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನೊನು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಡು ಮಠವು ಮಹಿಳಾ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆ, ಯಾತ್ರಿಕರ ಸ್ವಾಗತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಲ್ತೊಂದು ಉಂಡು.

== ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನೊದ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಉಂಡು. ಮಠದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ, ಗ್ರಂಥ ಪಠಣ ಬೊಕ್ಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊಲು.

ಗುಹೆದ ವರ್ಲಾಮ್ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಪರಂಪರೆನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುಂಡು. ಭಕ್ತರು ಈ ಗುಹೆಲೆನ್ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳೊಲಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ಮಠೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಾತ್ರಾ ವಾತಾವರಣ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಡು ದೇವಮಾತೆದ ಆರಾಧನೆಗ್ ಕೂಡ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಆಗಿದ್ದು, ಹಬ್ಬದ ದಿನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಠ-ಕೋಟೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಅಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ಗೋಪುರ, ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ, ಭೂಗರ್ಭದ ಗುಹೆ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಒಂಜೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ಸೇರಿರುವುದು.

ಮಠದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್, ರೋಮಾನಸ್ಕ್, ಗೋಥಿಕ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ನವ-ರಷ್ಯನ್ ಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲೊಡು ಕಾಣಿಸುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಹಂತೊನು ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಮೂಲಕ ಓದುಗ್ ಸಾಧ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರ, ಕಮಾನು ದ್ವಾರ, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್‌ದ ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆದ ಚಿಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ — ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ವಿಭಿನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪದರೊನು ಸೃಷ್ಟಿಸುಂಡು.

ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧೊನು ತೋರಿಸುಂಡು. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾಲೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಅಗತ್ಯ ಬಂದ್ರೆ ಕೋಟೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತುಂಡು. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ.

== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಇದರ ಇತಿಹಾಸವು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪರಂಪರೆ, ವೊಲಿನ್ ರಾಜಕುಟುಂಬೊದ ಆಶ್ರಯ, ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ, ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲ, ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊಲು, ಸೋವಿಯತ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುನರುತ್ಥಾನ — ಇವೆಲ್ಲದೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶತಮಾನೊಲ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ &quot;ಜೀವಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ&quot; ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ. ಒಂಜೇ ಸ್ಥಳೊಡು ಹಲವು ಶತಮಾನೊಲ್ದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆಲು ಕಾಣಿಸುಂಡು.

ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಮಠವು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು. ಇದರ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆಲು ಮಧ್ಯಯುಗದ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

== ಸಂರಕ್ಷಣೆ ==

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಲವು ಹಂತೊಡು ನಡೆದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತೊಡು ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ರೂಪ ಬೊಕ್ಕ ನಂತರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೇರ್. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗೊಡು ನಡೆದ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚ್‌ಲೆನ್ ಉಳಿಸುಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತಿತ್ತ್.

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊನು ಉಳಿಸುನ ಕಾರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್. ಇದರೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾಹಿತಿ, ಗುಹಾ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಮೃತಿಲೆನ್ ಕೂಡ ಸಂರಕ್ಷಿಸುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಉಂಡು.

ಭವಿಷ್ಯೊಡು ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನ, ದಾಖಲೀಕರಣ, ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು.

== ಪ್ರವಾಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರಿಕರು ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸ-ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಆಸಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು. ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ನಗರದ ಸಮೀಪ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗ್ ಮಠೊಗು ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ತಲುಪಲೆ ಸುಲಭ ಆದುಂಡು.

ಮಠದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆದ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿ ಉಂಡು. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಮಠೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ದೃಶ್ಯ ರೂಪ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ, ಬೆಟ್ಟದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಲು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನವರೆಗ್ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಿಧ ಕಾಲೊಲ್ದ್ ಕಟ್ಟಡ ಶೈಲಿ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು.

== ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಅತ್ತ್. ಇತ್ತೆ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷೊಲು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಿವರ್ತನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನೊದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಆದುಂಡು.

15ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಶ್ರಯೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ್ ಪತ್ತ್, 17ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಯುನಿಯೇಟ್ ಆಡಳಿತ, 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕುಸಿತ, 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಯುದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿ, 1991ರ ನಂತರದ ಪುನರುತ್ಥಾನ — ಈ ಎಲ್ಲ ಹಂತೊಲು ಮಠದ ಇಂದಿನ ರೂಪೊನು ರೂಪಿಸಿವೆ.

ಮಠದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಹಲವು ಬಾರಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾದರೂ, ಅದರ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದ ಪರಂಪರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆದುಂಡು.

== ಇಂದಿನ ಮಠ ==

ಇಂದಿನ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಮಹಿಳಾ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮಠವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುಂಡು. ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆದೊಳಗ್ ಇತ್ತವೆ.

ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತುಂಡು. ಹಳೆಯ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪ್ರಕೃತಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಕಾಲದ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಬಳಕೆದ ಕಾರಣೊಗ್ ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತುಂಡು.

ಮಠದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎರಡೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಆಗಿದೆ.

== ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆದುಂಡು. ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ — ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಅಪರೂಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಮೂಹ ರಚಿಸುಂಡು.

ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ, ನದಿಯ ಸಮೀಪದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಇತರ ಮಠೊಲ್ದ್ ವಿಭಿನ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ರಕ್ಷಣಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಗುಹಾ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ — ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶೊಲು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ ಅಂದ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊನು ಪರಿಗಣಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ.

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗ್ ಈ ಇತಿಹಾಸೊನು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಇದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪದರೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ದಾಖಲಿಸುಂಡು. ಅಂಚಿನ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆದುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==


{{Reflist}}

&lt;references&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Zymne Monastery
 |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CZ%5CY%5CZymneMonastery.htm
 |publisher=Internet Encyclopedia of Ukraine
 |access-date=18 August 2026
}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир
 |url=https://www.istvolyn.info/post/1962
 |publisher=Історична Волинь
 |access-date=18 August 2026
}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Історія зимненского монастиря
 |url=https://zymne.net/history/monastery
 |publisher=Зимненський монастир
 |access-date=18 August 2026
}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Commons category-inline|Zymne Monastery}}
* [http://ua.vlasenko.net/zymne/index.html ಮಠದ ದೃಶ್ಯಗಳು]

{{Authority control}}
* {{Commons category-inline|Zymne Monastery}}
* [http://ua.vlasenko.net/zymne/index.html ಮಠದ ದೃಶ್ಯೊಲು]

{{Authority control}}</text>
      <sha1>ifh7u9wirlshavsi9pzun34pnq5n8r8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365729</id>
      <parentid>365727</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T07:10:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vaishnu Pilar</username>
        <id>6130</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಕೊಲು */</comment>
      <origin>365729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62335" sha1="q3jd6ndwcvjo8s3ify0lksf46akjhzg" xml:space="preserve">{{Short description|ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ}}
{{Infobox building
| name                = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| native_name         = ಸ್ಪ್ಯಾಟೋಗಿರ್ಸ್ಕಿಯ್ ಜಿಮ್ನೆನ್ಸ್ಕಿಯ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪಿಗಿನಿ ಮೊನಾಸ್ಟೈರ್
| native_name_lang    =
| logo                =
| logo_size           =
| logo_caption        =
| image               = Zimnee.jpg
| image_size          =
| image_caption       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| pushpin_map         = 
| pushpin_relief      = 1
| pushpin_label       = ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ
| image_map           =
| map_caption         =
| location            = ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ದ ಸಮೀಪದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮ,ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಉಕ್ರೇನ್
| address             =
| location_city       =
| location_country    = 
| coordinates         = {{Coord|50.8016666767|N|24.32750001|E|source:ruwiki_region:UA|format=dms|display=it}}
| former_names        =
| alternate_names     =
| etymology           =
| status              =
| cancelled           =
| topped_out          =
| building_type       =
| architectural_style =
| material            =
| classification      =
| altitude            =
| namesake            =
| groundbreaking_date =
| construction_start_date =
| construction_stop_date =
| est_completion      =
| completion_date     =
| opened_date         = 1458
| inauguration_date   =
| closing_date        =
| demolished_date     =
| destruction_date    =
| cost                =
| ren_cost            =
| client              =
| owner               = ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ಮಾಸ್ಕೊ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕೇಟ್)
| affiliation         =
| height              =
| architectural       =
| structural_system   =
| size                =
| floor_count         =
| floor_area          =
| elevator_count      =
| grounds_area        =
| architect           =
| architecture_firm   =
| developer           =
| engineer            =
| known_for           =
| website             =
| embed               =
| references          =
| footnotes           =
| embedded            = {{Infobox historic site
|embed = yes
|designation1 = UKRAINE NATIONAL
|designation1_offname =''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಮಠ''
|designation1_type = ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
|designation1_number = 030035
}}
| mapframe            = yes
| mapframe-zoom       = 14
| mapframe-wikidata   = yes
| mapframe-marker     = religious-christian
}}
'''ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಮಠ''' ಇತ್ತೆ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಗುಹಾ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಮಠ. ಇತ್ತ ಲುಹಾ ತುದೆತ ಕೈತಲ್ದ ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮೇರ್‍ಲೆ ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟೊದ ಶಿಖರೊಡು ಉಂಡು. ಇತ್ತ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಪಟ್ಟಣದ 5 ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣೊಟ್ಟು, ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್,ಉಕ್ರೇನ್ಡ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;Nikolsky A.V. ''Монастыри. Энциклопедический словарь''. Moscow Patriarchate Publishers, 2000.&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==

[[File:Зимне, руїни Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಮಠದ ಅವಸ್ಥೆ]]

[[File:Зимне, Реставрація Успенського собору Зимненського монастиря, 1988 р.jpg|thumb|left|200px|1988ಡ್ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪುನರುದ್ಧಾರದ ಆರಂಭ]]

ಮಠದ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸ ಖಚಿತವಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡಾ ಮಠದ ಪರಂಪರಾಗತ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ, ಇತ್ತೆ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಮಠ ಆದುಂಡು. ಅವೆರೆ ಇತ್ತೆ ರಡ್ಡ್ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟುದೇರ್, ಅಂಚಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಊರುಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಪುದರ್ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಸುರುತ ಹೆಗುಮೆನ್ ತ್ಸಾರ್‌ಗ್ರಾಡ್ಡ್ ಕೀವ್‌ಗ್ ಪೋಯಿನ ತಾದಿನ್ ಆರ್ ತೀರುದು ಪೋಯೇರ್ ಪಂದ್ ಕೂಡ ಮಠದ ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

ಮಠದ ಪತ್ತ್ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೆಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕದುಂಡು.&lt;ref&gt;[http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html Lutsk Art Gallery] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070310152751/http://www.art.lutsk.ua/art/zymne/tkt3.html |date=March 10, 2007 }}&lt;/ref&gt; 1698 ದೆಪ್ಪೊ ಮಠ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಾ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಒಕ್ಕೂಟ ಮಲ್ತಿನ ಯುನಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್ ಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಕೆಲವು ದಶೊಕದ ಪಿರಾಕ್ ಮಠೊದ ಸಮುದಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇಜ್ಜಂದ್ ಇತ್ತುಂಡು.

ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ಮೂಜನೇ ವಿಭಜನೆ ಪಿರಾಕ್, 1857ಡ್ ಅತ್ತ್‌ದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಒಂಜಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತುಂಡು. 1893ಡ್ ಮಠೊನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿನಕಲೆನ ಮಠ ಆದ್ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1939ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊ ವೊಲಿನಿಯಾವ್ ವಶೊಡು ತತ್ತುದು, ಅತ್ತುಡ ಪಿರಾಕ್ ಈ ಸನ್ಯಾಸಿನಕಲೆನ ಸಮುದಾಯನ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ಕಾಲೊಡು ಮಠೊಗ್ ಕುಡ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ 1945ಡ್ ಪ್ರದೇಶೊ ಸೋವಿಯತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆದ್ ಮಾತ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ 1990ಡ್ ಮಠೊ ಕುಡ ಶುರು ಮಂತೆರ್. 1996ಡ್ ಅಯಿಕ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬತ್ತುಂಡು.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ==

[[File:Zimnee3.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ]]

[[File:Zimnee2.jpg|thumb|left|200px|ಮಠೊದ ಉಲಾಯಿದಭಾಗ]]

ಮಠೊಕ್ ಆಯತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಉಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್ಟಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗೋಡೆದ ಉಲಾಯಿ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾಯಿನ ಕಮಾನು ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊದ ಗೋಡೆದ ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರೊದ ಗೋಪುರೊಡು 1898–99ಡ್ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ನವ-ಮಾಸ್ಕೊ ಶೈಲಿದ ಕಟ್ಟಡ ಮಠೊದ ಬಾಕಿದ ಪರತ್ತ್ ಗೋಪುರೊಲ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯದೊಟ್ಟುಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಅತ್ತ್.

ನಾಲ್ ಸ್ತಂಭದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ ಚರ್ಚ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ದೆತ್ತಿನ ಧನಸಹಾಯೊಟ್ಟು ಕಟ್ಟುದೇರ್. ಅವೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆದ ಗುಣೊಮಟ್ಟದ ಗಂಟೆಲೆನು ದಾನ ಮಲ್ತು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಗಂಟೆ ಇಂಚಪೊಗು ಮಠೊದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಉಂಡು. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾನ್ 1495ಡ್ ಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ದೇರ್. ಅದಗದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಗೋಥಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವ ಗಾಢವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1550ಡ್ ಅಡೆಗ್ ಸುರುತ ಬಾರಿಗ್ ಆಧುನೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲೊ ಕಾಲೊಗ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆದ ಲೆಕ್ಕ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್.

1724ಡ್ ಯುನಿಯೇಟ್‌ಲು ಚರ್ಚ್‌ದ ಬರಿತ ಗೋಪುರೊಲನ್ ತೆಗ್ದ್, ಆ ಕಾಲೊಡು ಪ್ರಚಲಿತ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕು ಲೆಕ್ಕ ಮುಂಭಾಗೊನು ಬದಲಾಯೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಕಟ್ಟಡೊನು ರಷ್ಯನ್ ರಿವೈವಲ್ ಶೈಲಿಡ್ ಅಲಂಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಪಗ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಹಾನಿ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. 1930ರ ದಶಕೊಡು ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಅಲ್ಪ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಚರ್ಚ್‌ದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಕುಡ ನಾಶ ಆಂಡ್. 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕದ ಕಾಲೊಡು ಐನ್ ಚಿನ್ನೊದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್.

ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಅತಿ ಪರತ್ತ್ ಕಟ್ಟೊಡ  ಕಿನ್ಯವಾಯಿನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ (1465–75). ಇತ್ತ್ ವೊಲಿನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಮಾದರಿದ್ ಕಲ್ಲುಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಮಠೊದ ಗೋಡೆದ ಪಿದಯಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡು. 16ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರೆಫೆಕ್ಟರಿಗ್ ಸೇಂಟ್ ಜೂಲಿಯಾನಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಇಯಿನ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ದೇಶೊದ ಪಾತ್ತ್ ರೆಫೆಕ್ಟರಿ ಚರ್ಚ್ ಆಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಡುಟು ಆರಂಭೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ವಾಸ ಮಲ್ತಿನ ಗುಹೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ಈ ಗುಹೆಲು ರಡ್ಡ್ ಸಮಾಂತರ ತಾದಿಡ್ದ್ ಕೂಡುದುಂಡು, ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ಈ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ ಸೇಂಟ್ ಬರ್ಲಾಮ್ಗ್ ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಅದುಂಡು.

== ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಮಠದ ನಿಖರ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೆಡ್ದ್ ಒಂಜೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇಜ್ಜಿ. ಆದ್ರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕತೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಈ ಮಠದ ಮೂಲೊನು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ಕಾಲೊಗು ಕೊಂಡೊಯ್ಪುಂಡು. ಮಠವು ಜಿಮ್ನೆ ಗ್ರಾಮೊದ ಸಮೀಪದ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆದುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಲುಹಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ ಮಠೊಗ್ ಸಹಜ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನೂ ದೆತ್ತುದು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಮಹಾರಾಜ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಯೊಡು ಈ ಮಠದ ಆರಂಭ ಆಯಿತೆಂದು ಪನ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಪರಂಪರಾಗತ ಮೂಲೊಲು ಮಠದ ಸ್ಥಾಪನೆನು 10ನೇ ಅಥವಾ 11ನೇ ಶತಮಾನೊಗು ಸೇರಿಪುಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರದವು ಆಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತೆರ್.

ಮಠದ ಹೆಸರು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನೊಟ್ಟುಗ್ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. &quot;ಸವ್ಯಾತೊಹಿರ್ಸ್ಕಿ&quot; ಅಂದರೆ &quot;ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದ&quot; ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮಠವು ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗ್ ಈ ಹೆಸರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯಿತು. ಮಠದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಗುಹೆಲು. ಈ ಗುಹೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನೊದ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಪುಂಡು.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕೀವ್ ಗುಹಾ ಮಠದ ಸಂತ ವರ್ಲಾಮ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಅವರು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂದಿದ್ದರೆಂದು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಇಂತಹ ಪರಂಪರೆಗಳು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತ್. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.{{cite web |title=Zymne Monastery |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CZ%5CY%5CZymneMonastery.htm |publisher=Internet Encyclopedia of Ukraine}}

== ಮಧ್ಯಯುಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ==

ಮಠದ ಮೊದಲ ಖಚಿತ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕುದುಂಡು. ಈ ಸಮಯೊಗು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶೊ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಕುಟುಂಬವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನ ಕುಟುಂಬ ಆದುಂಡು.

15ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಮರದ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ ಬದಲಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಮಠದ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಅತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಠೊಲು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಅಗತ್ಯ ಬಂದ್ರೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ತವುಂಡು. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಲು ಅತ್ತ್ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಂಡ್.

15ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತು. 1495ಡ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಹಳೆಯ ಮರದ ಚರ್ಚ್ ಬದಲಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಕೈ ಹಾಕಿದಾರ್. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ನಂತರ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕರಣೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಆದ್ರೆ ಮೂಲ ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಇಂದೂ ಗುರುತಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆದುಂಡು.{{cite web |title=Успенський собор Зимненського монастиря |url=https://parafia.org.ua/UCA/church/uspenskyj-sobor-zymnenskoho-monastyrya/ |publisher=Наша Парафія}}

ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾಲ 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ಆಯಿತೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ-ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು.

== ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ==

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮಠದ ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ 1495ಡ್ ಆರಂಭ ಆಯಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ರೂಪೊಡು ಮೂರು ನೇವ್‌ಗಳಿರುವ ಬಾಸಿಲಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಇತ್ತುಂಡು. ಮಧ್ಯದ ನೇವ್ ಬದಿಯ ನೇವ್‌ಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಭಾಗೊಗು ಸ್ತಂಭೊಲು ಆಧಾರ ದೆತ್ತುವು.

ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್. ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಅದು ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತ್. ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲವು ಗೋಡೆಲು ಮಠದ ಹೊರಗಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆದೊಟ್ಟುಗ್ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಈ ರೀತಿದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ದ ಕೋಟೆ-ಮಠ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಯಿತ್ತ್.

1550ರ ಸಮಯೊಡು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಯುರೋಪ್‌ಡು ಬದಲಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿತ್ತ್. 17ನೇ ಬೊಕ್ಕ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮಠ ಯುನಿಯೇಟ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಇತ್ತಿನ ಕಾಲೊಡು ಕೂಡ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೇರ್.

1724ಡ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಮುಂಭಾಗೊನು ಆ ಕಾಲೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಇತ್ತಿನ ಪೋಲಿಷ್-ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಶೈಲಿಗ್ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಯೆರ್. ಇದರಿಂದ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊಟ್ಟುಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಸೇರ‍್ಪುಂಡು. ನಂತರ 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ರಷ್ಯನ್ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯೊಡು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಬದಲಾಯೆರ್.

1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂ. ಕೊಜ್ಲೋವ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನಾರ್. ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗ್ ನವ-ರಷ್ಯನ್ ಶೈಲಿದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ದೆತ್ತೇರ್. ಗುಮ್ಮಟೊಲು, ಕಿಟಕಿಲು, ಮುಂಭಾಗೊ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಈ ಕಾಲೊದ ಶೈಲಿಗ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== ಮಠದ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಲು. ಈ ಗುಹೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಡು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡ್ಪುಂಡು. ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಸಮೀಪ, ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಗು ಹೋಗುವ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿ ಉಂಡು.

ಗುಹೆಲು ಎರಡು ಸಮಾಂತರ ಮಾರ್ಗೊಲ್ದ್ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಭಾಗೊಡು ಅವು ಒಟ್ಟುಗೂಡುಂಡು. ಈ ಭೂಗರ್ಭದ ಮಾರ್ಗೊಲು ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧ್ಯಾನ ಬೊಕ್ಕ ತಪಸ್ಸುಗ್ ಬಳಸಿತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೀ ಗುಹೆ-ಮಠಗಳಿಗ್ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಇತ್ತುಂಡು.

ಗುಹೆದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಸಂತ ವರ್ಲಾಮ್‌ಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ ಚಿಕ್ಕ ಆಯತಾಕಾರದ ಕೋಣೆ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಒಳಭಾಗೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗ್ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತಿತ್ತ್. ಗುಹೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ವಾತಾವರಣ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಗುಹೆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮಠದ ಆರಂಭಿಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಜೀವನೊನು ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಒಳಭಾಗೊಡು ಇರುವ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ ಧ್ಯಾನ ಬೊಕ್ಕ ಏಕಾಂತ ಜೀವನೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಯಿತ್ತ್. ಈ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಕೇವಲ ಕೋಟೆ-ಮಠ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಗುಹಾ ಸನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯೊದ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು.

1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲೊಡು ಹಳೆಯ ಗುಹಾ ಚಾಪೆಲ್‌ದ ಸ್ಥಳೊಡು ವರ್ಲಾಮ್ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಚರ್ಚ್ 1902ಡ್ ಪವಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೇರ್.{{cite web |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир |url=https://www.istvolyn.info/post/1962 |publisher=Історична Волинь}}

== ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ==

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಹೊರಭಾಗೊಡು, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಬೆಟ್ಟದ ತಟ್ಟೆದ ಮೇಲೆ ಉಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್ 1465–1475ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಠದ ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಒಂಜಿ.

ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಗಾತ್ರೊಡು ಸಣ್ಣದಾದರೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಬಹಳ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಆದುಂಡು. ಕಟ್ಟಡೊಡು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಅದರ ಒಳಭಾಗೊಡು ದೊಡ್ಡ ಸ್ತಂಭೊಲು ಇಲ್ಲ. ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ವೇದಿಕಾ ಭಾಗ ಚರ್ಚ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು.

ಈ ಚರ್ಚ್ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚರ್ಚ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊದ ಪ್ರಭಾವ ತೋರಿಸುಂಡು. ಮರದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸ ಲಕ್ಷಣೊನು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ರೂಪಾಂತರ ಮಲ್ತಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಅಂದ್ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮೂಲ ರೂಪದ ಬಹಳ ಭಾಗ ಉಳಿದಿರುವ ಕಾರಣೊಗ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಇತ್ತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ ಆದುಂಡು.

== ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪುರೊಲು ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವೊನು ತೋರಿಪುಂಡು. 15ನೇ ಬೊಕ್ಕ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮಠದ ಸುತ್ತ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಗೋಡೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಕೋಟೆ ರೂಪದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಗು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತ್ತ್.

ಮಠದ ಪ್ರದೇಶ ಆಯತಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸಮ ಚತುರ್ಭುಜ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗೋಡೆದ ಮೂಲೆಲೆಡ್ ಗೋಪುರೊಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್. ಗೋಪುರೊಲು ಕಾವಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆದ ಮೇಲಿಂದ ಪ್ರದೇಶ ವೀಕ್ಷಣೆಗ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗೋಡೆದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಸೈನಿಕರು ನಿಂತು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಗ್ ದಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇತರ ಆಯುಧ ಬಳಕೆಗ್ ಸಣ್ಣ ತೆರವುಲು ಇತ್ತಿದ್ದವು. ನಂತರ ಮಠದ ಸೈನಿಕ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆ ಆಯಿನ ಪೆಟ್ಟುಗು ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣಾ ದ್ವಾರೊಲು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಮಾನು ದ್ವಾರೊಲಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇರುವ ಪ್ರವೇಶ ಗೋಪುರವು ನಂತರ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರೊದ ರೂಪ ಪಡೆದಿತು. 1898–1900ರ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಈ ಭಾಗೊಡು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿತ್ತ್. ಹೀಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಟ್ಟಡೊ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಯಿತು.

ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವೂ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತ್. ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳಭಾಗೊಡು ನದಿ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ತುಂಡು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಮಠದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರ್ಪು ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಪ್ರಕೃತಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯೊಟ್ಟುಗ್ ಕೃತಕ ಗೋಡೆಲು ಸೇರಿ ಮಠೊನು ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಡಿತ್ತ್.{{cite web |title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир |url=https://www.istvolyn.info/post/1962 |publisher=Історична Волинь}}

== ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ. 15ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಸ್ವಾಮ್ಯ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಮಠದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಅವರ ಧನಸಹಾಯ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ದಾಖಲೆಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಫ್ಯೋದೋರ್ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನಾರ್. ನಂತರ ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವು ಸದಸ್ಯರು ಮಠದೊಟ್ಟುಗ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿತ್ತೇರ್. ಮಠದೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ದಾಖಲೆಲು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬೊಲ್ದ್ ಪುದರ್‌ಲೆನು ಹೊಂದಿತ್ತ್.

ಮಠವು ಕೆಲವು ಕಾಲೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ಮೂಲೊಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು. ಇದರಿಂದ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊಟ್ಟುಗ್ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಸ್ಮಾರಕ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವೂ ಬಂತು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಬರವಣಿಗೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತ್. ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಶ್ರಯೊಡು ಮಠದೊಡು ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುದ್ರಣ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇದ್ದಿತೆಂದು ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲೊಲು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮಠೊಲು ಜ್ಞಾನ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದವು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಲು ಇಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿತ್ತವು. ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊನು ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ನಕಲು ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಡು ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತೇರ್.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮಠದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರೊನು ಕೂಡ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕುಟುಂಬೊದ ಮಕ್ಕಲು ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಿತ್ತರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಪನ್ಪುಂಡು.

== ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ ==

17ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತೊಡು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿತ್ತ್. 1680ರ ದಶಕೊಡು ಮಠ ಯುನಿಯೇಟ್ ಪರಂಪರೆದ ಅಡಿಗ್ ಬಂತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಪೂರ್ವ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಭಾವ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿತ್ತ್.

ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ ಮಠದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತ್. ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಥವಾ ಪೋಲಿಷ್ ಶೈಲಿಗ್ ಬದಲಾಯಿತ್ತ್. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಮುಂಭಾಗೊಡು ನಡೆದ 1724ರ ಬದಲಾವಣೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ.

ಈ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆ ಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ದುರ್ಬಲ ಆಯಿತ್ತ್. ಮಠದ ಆಸ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಸ್ತುಲು ಕೆಲವು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೆಗ್ ಮಠದ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಬಹಳ ಕುಗ್ಗಿತ್ತ್.

1790ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ==

19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಆಯಿತ್ತ್. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು ಮಠದ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯ ಶುರು ಆಯಿತ್ತ್.

1860–1862ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಪುನರ್‌ನವೀಕರಣೊಗು ರಾಜ್ಯದ ಸಹಾಯ ದೊರಕಿತ್ತ್. ಈ ಕೆಲಸೊಲು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊನು ಮತ್ತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗ್ ತಯಾರು ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತ್.

1893ಡ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವನು ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮಹಿಳಾ ಮಠವಾಗಿ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಬೇರೆ ಮಠೊಲ್ದ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೊಸ ಸಮುದಾಯ ರಚಿಸಿತ್ತೇರ್. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಆಧುನಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ ಆದುಂಡು.

19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗ್ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿತ್ತ್. 1898–1900ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್‌ಗ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ಮಲ್ತೇರ್. ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೇರ್.

== ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಪರಿಣಾಮ ==

20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮಠೊಡು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವಕರು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ತರು ಇತ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮೊನು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತ್.

ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಮಠದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಕಳೆದುಹೋದವು. ಯುದ್ಧದ ಅಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಕಾರಣ ಮಠದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಕೂಡ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಯಿತ್ತ್.

1930ರ ದಶಕೊಡು ಕೆಲವು ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಲ್ತೇರ್. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೀ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊನು ಮತ್ತೆ ಬಳಕೆಗ್ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೇರ್. ಆದ್ರೆ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲು ಮಠದ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತ್.

== ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲ ==

ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರೊಡು ಜಿಮ್ನೆ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತ್. ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಯುದ್ಧದ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತೆ ದುರ್ಬಲ ಆಯಿತ್ತ್.

ಸೋವಿಯತ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತ್ತ್. 1946ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಠ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆದ ಹೊರಗೆ ಹೋಯಿತ್ತ್.

ಮಠ ಮುಚ್ಚಿದ ಬೊಕ್ಕ ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇತ್ತವು. ಇದರಿಂದ ಗೋಡೆಲು, ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಭಾಗೊಲು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತ್ತ್. ಆದ್ರೆ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಉಳಿದವು.

1975ರಿಂದ ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯೊಲು ಆರಂಭ ಆಯಿತ್ತ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞರು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರು ಮಠದ ಮೂಲ ರೂಪೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೇರ್. ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯೊಲು ಹಂತ ಹಂತೊಡು ಮಲ್ತೇರ್.{{cite web |title=Святогірський Успенський монастир у Зимному |url=https://vue.gov.ua/index.php?mobileaction=toggle_view_mobile&amp;title=%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D1%83_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%83 |publisher=Encyclopedia of Modern Ukraine}}

== 1991ರ ನಂತರದ ಪುನರುತ್ಥಾನ ==

ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಬಂತು. 1991ಡ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊಡು ಮಹಿಳಾ ಮಠದ ಜೀವನ ಮತ್ತೆ ಆರಂಭ ಆಯಿತ್ತ್. ಹೊಸ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಮಠೊಗು ಬಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್.

1990ರ ದಶಕೊಡು ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗ್ ಬಂತು. ಚರ್ಚ್‌ಲು, ಗುಹೆಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ಆವರಣ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯ ಆಯಿತ್ತ್. 1996ಡ್ ಮಠೊಗ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೆಜಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೆತೊಂದು. ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮಠದ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನೊನು ಸೂಚಿಸುಂಡು.

ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಡು ಮಠವು ಮಹಿಳಾ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆ, ಯಾತ್ರಿಕರ ಸ್ವಾಗತ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಲ್ತೊಂದು ಉಂಡು.

== ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನೊದ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಉಂಡು. ಮಠದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನೊಡು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ, ಗ್ರಂಥ ಪಠಣ ಬೊಕ್ಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊಲು.

ಗುಹೆದ ವರ್ಲಾಮ್ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಪರಂಪರೆನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುಂಡು. ಭಕ್ತರು ಈ ಗುಹೆಲೆನ್ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳೊಲಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ ಮಠೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಾತ್ರಾ ವಾತಾವರಣ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಡು ದೇವಮಾತೆದ ಆರಾಧನೆಗ್ ಕೂಡ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಆಗಿದ್ದು, ಹಬ್ಬದ ದಿನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

== ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಠ-ಕೋಟೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಅಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡ, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ಗೋಪುರ, ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ, ಭೂಗರ್ಭದ ಗುಹೆ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಒಂಜೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ಸೇರಿರುವುದು.

ಮಠದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡು ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್, ರೋಮಾನಸ್ಕ್, ಗೋಥಿಕ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ನವ-ರಷ್ಯನ್ ಶೈಲಿದ ಪ್ರಭಾವೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲೊಡು ಕಾಣಿಸುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಹಂತೊನು ಕಟ್ಟಡೊಲ್ದ್ ಮೂಲಕ ಓದುಗ್ ಸಾಧ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.

ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಲು, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರ, ಕಮಾನು ದ್ವಾರ, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್‌ದ ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆದ ಚಿಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಚರ್ಚ್ — ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ವಿಭಿನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪದರೊನು ಸೃಷ್ಟಿಸುಂಡು.

ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧೊನು ತೋರಿಸುಂಡು. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾಲೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಅಗತ್ಯ ಬಂದ್ರೆ ಕೋಟೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತುಂಡು. ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ.

== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಇದರ ಇತಿಹಾಸವು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪರಂಪರೆ, ವೊಲಿನ್ ರಾಜಕುಟುಂಬೊದ ಆಶ್ರಯ, ಯುನಿಯೇಟ್ ಅವಧಿ, ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲ, ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊಲು, ಸೋವಿಯತ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುನರುತ್ಥಾನ — ಇವೆಲ್ಲದೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಠದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶತಮಾನೊಲ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊಗ್ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ &quot;ಜೀವಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ&quot; ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ. ಒಂಜೇ ಸ್ಥಳೊಡು ಹಲವು ಶತಮಾನೊಲ್ದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆಲು ಕಾಣಿಸುಂಡು.

ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಮಠವು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು. ಇದರ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆಲು ಮಧ್ಯಯುಗದ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

== ಸಂರಕ್ಷಣೆ ==

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಲವು ಹಂತೊಡು ನಡೆದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತೊಡು ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ರೂಪ ಬೊಕ್ಕ ನಂತರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೇರ್. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗೊಡು ನಡೆದ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚ್‌ಲೆನ್ ಉಳಿಸುಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತಿತ್ತ್.

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊನು ಉಳಿಸುನ ಕಾರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್. ಇದರೊಟ್ಟುಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾಹಿತಿ, ಗುಹಾ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಮೃತಿಲೆನ್ ಕೂಡ ಸಂರಕ್ಷಿಸುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಉಂಡು.

ಭವಿಷ್ಯೊಡು ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನ, ದಾಖಲೀಕರಣ, ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು.

== ಪ್ರವಾಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರಿಕರು ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸ-ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಆಸಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು. ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ನಗರದ ಸಮೀಪ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗ್ ಮಠೊಗು ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ತಲುಪಲೆ ಸುಲಭ ಆದುಂಡು.

ಮಠದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆದ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿ ಉಂಡು. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಮಠೊಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ದೃಶ್ಯ ರೂಪ ದೆತ್ತುತ್ತುಂಡು.

ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ, ಬೆಟ್ಟದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಲು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನವರೆಗ್ ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಿಧ ಕಾಲೊಲ್ದ್ ಕಟ್ಟಡ ಶೈಲಿ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು.

== ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಒಂಜಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಅತ್ತ್. ಇತ್ತೆ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷೊಲು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಿವರ್ತನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನೊದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಆದುಂಡು.

15ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಚಾರ್ಟೊರಿಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಶ್ರಯೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ್ ಪತ್ತ್, 17ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಯುನಿಯೇಟ್ ಆಡಳಿತ, 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕುಸಿತ, 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಯುದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿ, 1991ರ ನಂತರದ ಪುನರುತ್ಥಾನ — ಈ ಎಲ್ಲ ಹಂತೊಲು ಮಠದ ಇಂದಿನ ರೂಪೊನು ರೂಪಿಸಿವೆ.

ಮಠದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಹಲವು ಬಾರಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾದರೂ, ಅದರ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದ ಪರಂಪರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆದುಂಡು.

== ಇಂದಿನ ಮಠ ==

ಇಂದಿನ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಮಹಿಳಾ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮಠವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುಂಡು. ಮಠದ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಬೊಕ್ಕ ಮಠದ ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಳಕೆದೊಳಗ್ ಇತ್ತವೆ.

ಮಠದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತುಂಡು. ಹಳೆಯ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಪ್ರಕೃತಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಕಾಲದ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಬಳಕೆದ ಕಾರಣೊಗ್ ನಿರಂತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತುಂಡು.

ಮಠದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನೊಡು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎರಡೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಕಾರಣೊಗ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆದ ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಆಗಿದೆ.

== ಮಹತ್ವ ==

ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆದುಂಡು. ಮಠದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೂಗರ್ಭದ ಗುಹೆ ಚರ್ಚ್ — ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಅಪರೂಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಮೂಹ ರಚಿಸುಂಡು.

ಮಠದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ, ನದಿಯ ಸಮೀಪದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಇತರ ಮಠೊಲ್ದ್ ವಿಭಿನ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ರಕ್ಷಣಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಗುಹಾ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ — ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶೊಲು ಒಂಜೆಡೆ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ ಅಂದ್ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠೊನು ಪರಿಗಣಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ.

ಮಠದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗ್ ಈ ಇತಿಹಾಸೊನು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಇದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪದರೊಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ದಾಖಲಿಸುಂಡು. ಅಂಚಿನ ಜಿಮ್ನೆ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆದುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==


{{Reflist}}

ಮಠದ ಪತ್ತ್ ದಾಖಲೆ ಉಲ್ಲೆಕೊಲು 1458ಡ್ ಸಿಕ್ಕದುಂಡು.&lt;ref name=&quot;EOU&quot;&gt;{{cite web
|title=Zymne Monastery
|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CZ%5CY%5CZymneMonastery.htm
|publisher=Internet Encyclopedia of Ukraine
|access-date=18 August 2026
}}&lt;/ref&gt;

ಮಠೊದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಲು, ಗೋಪುರೊಲು, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಗುಹಾ ಚರ್ಚ್ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;IV&quot;&gt;{{cite web
|title=Зимненський Святогірський Свято-Успенський монастир
|url=https://www.istvolyn.info/post/1962
|publisher=Історична Волинь
|access-date=18 August 2026
}}&lt;/ref&gt;

1495ಡ್ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;ZM&quot;&gt;{{cite web
|title=Історія зимненского монастಿರя
|url=https://zymne.net/history/monastery
|publisher=Зимненський монастырь
|access-date=18 August 2026
}}&lt;/ref&gt;

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Commons category-inline|Zymne Monastery}}
* [http://ua.vlasenko.net/zymne/index.html ಮಠದ ದೃಶ್ಯಗಳು]

{{Authority control}}
* {{Commons category-inline|Zymne Monastery}}
* [http://ua.vlasenko.net/zymne/index.html ಮಠದ ದೃಶ್ಯೊಲು]

{{Authority control}}</text>
      <sha1>q3jd6ndwcvjo8s3ify0lksf46akjhzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಚಿಹಿರಿನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27942</id>
    <revision>
      <id>365664</id>
      <parentid>365648</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T17:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Added {{[[Template:AI-generated|AI-generated]]}} tag</comment>
      <origin>365664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32614" sha1="0hxdwa2z3sitdya1pcxc6yzv2zybwis" xml:space="preserve">{{short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಒಂಜಿ ಪಟ್ಟಣೊ}}

{{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
{{Infobox settlement
| official_name      = ಚಿಹಿರಿನ್
| native_name        = {{lang|uk|Чигирин}}
| settlement_type    = [[City status in Ukraine|ಪಟ್ಟಣೊ]]
| image_skyline      = Резиденція Богдана Хмельницького, історико-архітектурний комплекс, аерофото.jpg
| imagesize          = 280px
| image_caption      = ಚಿಹಿರಿನ್‌ದ ದೃಶ್ಯೊ
| image_flag         = Flag of Chyhyryn.svg
| image_shield       = Coat of arms of Chyhyryn.png
| mapsize            = 250px
| map_caption        = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ನ್ ಗುರುತಾದ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ನಕ್ಷೆ
| subdivision_type   = [[Countries of the world|ದೇಶೊ]]
| subdivision_name   = {{UKR}}
| subdivision_type1  = [[Oblasts of Ukraine|ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]]
| subdivision_name1  = [[Cherkasy Oblast]]
| subdivision_type2  = [[Raions of Ukraine|ರಯೋನ್]]
| subdivision_name2  = [[Cherkasy Raion]]
| established_title  =
| established_date   =
| established_title1 = ಪಟ್ಟಣ ಹಕ್ಕ್
| established_date1  = 1592
| leader_title       = [[Mayor|ಮೇಯರ್]]
| leader_name        = Serhiy Oleksiiovych Tymchenko
| area_total_km2     = 14
| population_as_of   = 2022
| population_total   = 8539
| population_density_km2 = 854
| pushpin_map        = Ukraine Cherkasy Oblast#Ukraine
| pushpin_label_position = &lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_map_caption = ಚಿಹಿರಿನ್‌ದ ಸ್ಥಾನೊ
| coordinates        = {{coord|49|04|38|N|32|38|57|E|region:UA|display=it}}
| elevation_m        = 124
| postal_code_type   = [[Postal code|ಅಂಚೆ ಕೋಡ್]]
| postal_code        = 20900-20906
| area_code          = +380 4730
| subdivision_type3  = [[Hromada]]
| subdivision_name3  = [[Chyhyryn urban hromada]]
}}

'''ಚಿಹಿರಿನ್''' ({{langx|uk|Чигирин}} {{IPA|uk|tʃɪɦɪˈrɪn||audio=LL-Q8798 (ukr)-Gzhegozh-Чигирин.wav}}; {{langx|pl|Czehryń}} {{IPA|pl|ˈt͡ʂɛxrɨɲ, ˈt͡ʂɛxrɨj̃|}}) ಅಂಚೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗೊದ [[Cherkasy Raion|ಚೆರ್ಕಾಸಿ ರಯೋನ್]], [[Cherkasy Oblast|ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]]‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಟ್ಟಣೊ. ಇಂಚ [[Tiasmyn|ತಿಯಾಗ್ಮಿನ್]] ನದಿ [[Dnieper|ಡ್ನಿಪರ್]] ನದಿಗ್ ಸೇರುವ ಜಾಗೊದ ಸಮೀಪೊಡು ಇಪ್ಪು.

1648 ದ 1669 ವರೇ, ಚಿಹಿರಿನ್ [[hetman of the Zaporizhian Host|ಝಪೊರಿಝಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್‌ದ ಹೆಟ್‌ಮನ್]]‌ದ ವಸತಿ ಸ್ಥಳೊ ಆಯಿನಿತ್ತ್. 1658ಡ್ ಕೀವ್‌ಡ್ ಇತ್ತ್ ರುಥೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥಡಾಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸ್ಥಾನೊ ಬಲವಂತೊದ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಆವಂದ್, ಚಿಹಿರಿನ್ [[Cossack Hetmanate|ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್‌ಮನೇಟ್]]‌ದ ಪೂರ್ಣ ರಾಜಧಾನಿ ಆವಂದ್. ಚಿಹಿರಿನ್‌ಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್‌ಲೆನ್‌ಡ್ [[Dionysius Balaban]] ಬೊಕ್ಕ [[Joseph Tukalskyi-Nelyubovych]] ಇತ್ತೆರ್. ಚಿಹಿರಿನ್ ಝಪೊರಿಝಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್‌ದ ಹೆಟ್‌ಮನ್ ಪದವಿಗ್ ನೇಮಕ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾಗೊ ಆಂಡ್ ಆವಂದ್.

17ನೇ ಶತಮಾನೊದ್ ಮುಟ್ಟ್, ಈ ಪಟ್ಟಣೊದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಆವಂದ್, ಅರ್ಧ-ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನವಸತಿ ಜಾಗೊ ಆಯಿನಿತ್ತ್. ಇಂದ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಒಂಜಿ [[hromada]] ಆಂಡ್ ಇಪ್ಪುನ [[Chyhyryn urban hromada]]ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊ ಆಂಡ್. ಜನಸಂಖ್ಯೆ: {{Ua-pop-est2022|8539|punct=.}}

== ಪುದರುಲು ==

ಚಿಹಿರಿನ್ ({{langx|uk|Чигирин}}; [[Turkish language|ತುರ್ಕಿ]]: ''Çigirin'' ಅತ್ತಂಡ ''Çehrin''; {{langx|ru|Чигирин}}; {{langx|pl|Czehryń}}). ಪೂರೈತ ನಕ್ಷೆಲೆಡ್ ಇಡೀ ಇದನ್ ಪೋಲಿಷ್/ತುರ್ಕಿ ರೀತಿದ ಲಿಪ್ಯಂತರೊ ''Czehrin'' ಪಾತೆರೊದ್ ತೋರೊಪುನಿತ್ತ್ (ನೋಡು [[Ch (digraph)]]).

== ಇತಿಹಾಸ ==

=== ಪಟ್ಟಣೊದ ಸ್ಥಾಪನೆ ===

1320 ದ 1569 ವರೇ, ಈ ಪ್ರದೇಶೊ [[Grand Duchy of Lithuania|ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಗ್ರಾಂಡ್ ಡಚಿ]]ದ ಭಾಗೊ ಆಯಿನಿತ್ತ್. [[Union of Lublin|ಲುಬ್ಲಿನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]‌ದ ಮೊದಲು, ಇದನ್ [[Kingdom of Poland|ಪೋಲಂಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊ]]ಗ್ ([[Kijów Voivodeship|ಕಿಜೋವ್ ವೊಯಿವೊಡ್ಶಿಪ್]], [[Crown of Poland|ಪೋಲಂಡ್‌ದ ಕ್ರೌನ್]]) ಸೇರಾಯಿನಿತ್ತ್. 1589ಡ್ ಪೋಲಂಡ್‌ದ ರಾಜ [[Sigismund III of Poland|ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ III]] ಚೆರ್ಕಾಸಿ‌ದ [[Starosta]] Aleksander Wiśniowieckiಗ್, Czehryn ಪಾತೆರಿನ ನಿರ್ಜನ ಜಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಪಟ್ಟಣೊ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟುನ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕ್ ದಾತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Rulikowski |first=Edward |title=Czehryn |url=http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/783 |access-date=2025-04-25 |website=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich}}&lt;/ref&gt; [[Tiasmyn|ತಿಯಾಗ್ಮಿನ್ ನದಿ]]ಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆದ್ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾಯಿನಿತ್ತ್, ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ ಸುತ್ತ್ ಪಟ್ಟಣೊ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆವಂದ್. 1592ಡ್ ಇನ್ನೊಂಜಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಮೂಲಕೊದ್ ಪಟ್ಟಣೊಗ್ [[Magdeburg rights|ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕ್]] ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಬಾಣಲೆನ್ ತೋರಿಸುನ ರಾಜಚಿಹ್ನೆ ಕೊರಿಯಾಯಿನಿತ್ತ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

[[File:Czehryn, by Jan Jansson, circa 1663.jpg|thumb|left|upright=0.8|[[Tiasmyn|ತಿಯಾಗ್ಮಿನ್]]‌ದ ಪಾತೆರ ಚಿಹಿರಿನ್. Joannii Janssonii ರಚಿಸಿದ ''Tractus Borysthenis Vulgo Dniepr at Niepr dicti'' ನಕ್ಷೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ([[Amsterdam]], 1663)]]

ಕೊಸಾಕ್ ಬಂಡಾಯಲೆನ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಚಿಹಿರಿನ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಜುಂಡು. 1611ಡ್ ಸಮೀಪೊದ Danielgród ವಸತಿ ಜಾಗೊದೊಟ್ಟುಗು ಚಿಹಿರಿನ್‌ಗ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಕೊರಿಯಾಯಿನಿತ್ತ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಅದ್ ಆದ್ ಬೇಗನೆ ಪಟ್ಟಣೊ ಚೆರ್ಕಾಸಿ [[Starostwo|ಸ್ಟಾರೋಸ್ಟ್ವೊ]]ದ್ Kaniv ಸ್ಟಾರೋಸ್ಟ್ವೊಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆವಂದ್. ಪಟ್ಟಣೊದ ಆರಂಭೊದ್‌ಲೆಕ್ಕೊ ಕೊಸಾಕ್‌ಲು ಇಂಚ ವಾಸ ಮಲ್ಪುನಿತ್ತರ್. ಆವತ್ತಿನ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ 1616ಡ್ 4,500 ಕೊಸಾಕ್ ಮನೆಲೆಂದ್ 1622ಡ್ 500ಗ್ ಇಳಿದಿತ್ತ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಈ ಕಾಲೊಡು ಚಿಹಿರಿನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಟಾರೋಸ್ಟ್ವೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. 1637ಡ್ [[Pavlo Pavliuk|ಪಾವ್ಲೊ ಪಾವ್ಲಿಯುಕ್]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಬಂಡಾಯಗಾರ್ಲು ಪಟ್ಟಣೊ ವಶೊಪಡಿಸ್ದೆರ್, ಆದ್ರೆ ಬೇಗನೆ ಸೋತಿತ್ತರ್. 1638ಡ್ [[Sejm of the Polish–Lithuanian Commonwealth|ಪೋಲಿಷ್ ಸೈಮ್]] ನೋಂದಾಯಿತ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆಗ್ [[Chyhyryn Regiment|ಚಿಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸ್ದ್, ಮೊದಲು Jan Zakrzewski ಬೊಕ್ಕ 1644ಡ್ Jan Krzeczowski ಅವೆರ್ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ಕೊಸಾಕ್ ರಾಜಧಾನಿ ===

[[File:Chyhyryn-3-eng.svg|thumb|upright=2|1678ದ ಮುತ್ತಿಗೆಗ್ ಮುಂಚಿತೊದ್ ಚಿಹಿರಿನ್ ಕೋಟೆದ ನಕ್ಷೆ-ಯೋಜನೆ&lt;br&gt;
I - ಹೊಸ ಕೋಟೆದ ಕೇಂದ್ರ [[bastion|ಬಾಸ್ಟಿಯನ್]] ಅತ್ತಂಡ &quot;ಬಲ್ವರ್ಕ್&quot;&lt;br&gt;
II - Doroshenko ದ ಬಾಸ್ಟಿಯನ್ (&quot;ಡಂಜನ್&quot;)&lt;br&gt;
III - ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಟವರ್ ದೆತ್ತಿನ ಬಾಸ್ಟಿಯನ್&lt;br&gt;
IV - ಮರದ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಚೆ ಇಪ್ಪುನ ಡಬಲ್ [[ravelin|ರವೆಲಿನ್]]‌ದೊಟ್ಟುಗು Spassky ಗೇಟ್&lt;br&gt;
V - ಕಲ್ಲ್ ಅಡಿಪಾಯೊದ್ ಇತ್ತಿನ ಮರದ ಗೋಪುರ, &quot;New Goat Horn&quot;&lt;br&gt;
VI - ಗೋಪುರೊ ಬೊಕ್ಕ ಬಾವಿ&lt;br&gt;
VII - ಕಲ್ಲ್‌ದ ಮೂಲೆ ಬಾಸ್ಟಿಯನ್&lt;br&gt;
VIII - ಕಲ್ಲ್‌ದ ಗುಂಡಿ ಆಕಾರದ ಗೋಪುರ&lt;br&gt;
IX - ಸೇತುವೆಗ್ ಗೇಟ್ ಇತ್ತಿನ Kyiv Tower&lt;br&gt;
X - ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದ ಗೋಪುರ (1678ಡ್ ತಾಜಾ ಕಟ್ಟಾಯಿನದು)&lt;br&gt;
XI - Korsun ಅತ್ತಂಡ Mill Tower&lt;br&gt;
XII - ಕೆಳ ಪಟ್ಟಣೊಗ್ ಗೇಟ್]]

[[Bohdan Khmelnytsky|ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಬಂಡಾಯಗಾರ್ಲೆದೊಟ್ಟುಗು ನಡೆದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡ್ Crown ಪಡೆಲೆನ್ ಸೋಲಾಯಿನ ಬಳಿಕ, ಚಿಹಿರಿನ್ ಅವೆರೆನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆರ್ ಇದನ್ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರೊ ಆಯಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಟ್ಟಣೊ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆ ಆಯಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ [[Chyhyryn Regiment|ಚಿಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್]] [[Zaporozhian Host|ಝಪೊರೊಝಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್]]‌ದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕೊ ಆಯಿತ್ತ್; ಅದ್ 3,291 ಮಂದಿ ಇತ್ತೆರ್. [[Treaty of Zboriv|ಝ್ಬೊರಿವ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ದ ಫಲಿತಾಂಶೊದ್, ಚಿಹಿರಿನ್ [[Starostwo|ಸ್ಟಾರೋಸ್ಟ್ವೊ]] ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿಗ್ ಕೊರಿಯಾಯಿನಿತ್ತ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ದೆರ್ತ್ ಆದ್‌ದ ಪಿರಾಕ್, ಚಿಹಿರಿನ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಇಬ್ರಿ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್‌ಮನ್‌ಲು ಪೋಲಂಡ್‌ದ ಅಧೀನತೆ ಒಪ್ಪೊಂಡ್ ಚಿಹಿರಿನ್ ಸ್ಟಾರೋಸ್ಟ್ವೊ ಪಡೆತಿತ್ತರ್: [[Ivan Vyhovsky|ಇವಾನ್ ವ್ಯ್ಹೋವ್ಸ್ಕಿ]] 1658ಡ್ ಬೊಕ್ಕ [[Yurii Khmelnytsky|ಯುರಿ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ]] 1660ಡ್. ಅವೆರ್ನ ಪಿರಾಕ್ ಬತ್ತಿನ [[Pavlo Teteria|ಪಾವ್ಲೊ ಟೆಟೆರಿಯಾ]] ಪೋಲಂಡ್‌ದ ಬಗೆಗ್ ನಿಷ್ಠೆದ ನೀತಿ ಮುಂದುವರಿಸ್ದೆರ್. 1663ಡ್ ಚಿಹಿರಿನ್‌ಗ್ [[Kalmyk people|ಕಲ್ಮಿಕ್]] ತಾತಾರ್‌ಲು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕ್ಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊದ ಪಿರಾಕ್ [[Ivan Briukhovetsky|ಬ್ರ್ಯುಖೋವೆಟ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಎಡದಂಡೆದ ಕೊಸಾಕ್‌ಲು ಇಬ್ರಿ ಸರ್ತಿ ದಾಳಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೋಟೆ ವಶೊಪಡಿಸ್ಲೆಕ್ಕ ಸಾಧ್ಯ ಆಜುಂಡು, ಆದ್ರೆ ಪಟ್ಟಣೊದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗೊ ಸುಟ್ಟು ನಾಶ ಆವಂದ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

1665ಡ್ ಟೆಟೆರಿಯಾ ಹೆಟ್‌ಮನ್ ಪದವಿದ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ದ್ ಪಿರಾಕ್, ಚಿಹಿರಿನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲೊ ಪೋಲಂಡ್‌ದ ಕೈಯೆದ್ ಇತ್ತ್, ಆದ್ರೆ ಬೇಗನೆ ಪೊಸ ಹೆಟ್‌ಮನ್ [[Petro Doroshenko|ಪೆಟ್ರೊ ಡೊರೊಶೆಂಕೊ]] ವಶೊಪಡಿಸ್ದೆರ್. ಅವೆರ್ ಪೋಲಂಡ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಅಧಿಕೃತ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿತ ಮಲ್ಪಂದೆ ತುರ್ಕಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ ಒಪ್ಪೊಂಡೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಇತ್ತೆ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪೋಲಿಷ್-ತುರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊ ಆರಂಭ ಆವಂದ್. ತುರ್ಕಿಯು [[Right-bank Ukraine|ರೈಟ್-ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಕ್ರೇನ್]]‌ದ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊ ಪಡೆದು, ಡೊರೊಶೆಂಕೊಗ್ ಕೀವ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಚಿಹಿರಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯೊ ಕೊರ್ದ್. ಆದ್ರೆ ಈ ಭೂಭಾಗೊ ಪೂರ್ತಿ ನಾಶ ಆವಂದ್ — ಜನಕುಲು ಓಡಿತೆರ್ ಅತ್ತಂಡ ಬಲವಂತೊಡು ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಹಿರಿನ್ ಸ್ವತಃ ತಾತಾರ್‌ಲೆನ [[slave market|ಗುಲಾಮರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಆಯಿತ್ತ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

1676ಡ್ ರಷ್ಯಾ-ಕೊಸಾಕ್ ಪಡೆಲು ಪಟ್ಟಣೊಗ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕ್ದೆರ್. ಡೊರೊಶೆಂಕೊ ಶರಣಾಗತಿ ಪಡ್ದ್ ತ್ಸಾರ್‌ಗ್ ನಿಷ್ಠೆದ ಪ್ರಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಹೆಟ್‌ಮನ್‌ದ ಚಿಹ್ನೆಲೆನ್ ಮಾಸ್ಕೊಗ್ ತೆಗದುಕೊಂಡು ಪೋಪುನಿತ್ತರ್. ಈ ಮಧ್ಯೆ ತುರ್ಕಿಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಆವಿನ ಯುರಿ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿಯೆನ್ ಪೊಸ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್‌ಮನ್ ಆಯಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ ಪೆರುಡು ಒಂಜಿ ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗ್ ಕಳಿಸ್ದೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 1677ದ ಆಗಸ್ಟ್‌ಡು ತುರ್ಕಿಲೆನ [[Chyhyryn campaign (1677)|ಚಿಹಿರಿನ್ ಮುತ್ತಿಗೆ]]ನ್ ರಷ್ಯನ್ ಪಡೆಲು ತಡೆದಿತ್ತರ್. ಆದ್ರೆ ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊದ ಪಿರಾಕ್ [[Kara Mustafa Pasha|ಕಾರಾ ಮುಸ್ತಫಾ]] ನೇತೃತ್ವದ್ [[Chyhyryn campaign (1678)|ಇನ್ನೊಂಜಿ ಮುತ್ತಿಗೆ]] ಯಶಸ್ವಿ ಆವಂದ್. ತುರ್ಕಿಲು ಪಟ್ಟಣೊ ಪೂರ್ತಿ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆನ್ ಕೆಡವ್ದೆರ್. 1686ದ [[Polish-Russian Peace Treaty (1686)|ಪೋಲಿಷ್-ರಷ್ಯನ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ದ ಪ್ರಕಾರ, Stayki ದ Tiasmyn ನದಿ ಬಾಯಿದ್ ಮುಟ್ಟ್ ಇತ್ತಿನ ಭೂಭಾಗೊ ಜನವಾಸ ಇಲ್ಲದ್ ಇಪ್ಪೆರೆಂಡು ನಿರ್ಧರಿಸಾಯಿನಿತ್ತ್. ಆ ಕಾರಣೊದ್ ಪಟ್ಟಣೊ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಆಜುಂಡು.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ಪಿರಾಕ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ ===

[[File:Чигирин.jpeg|thumb|19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆದ ಅವಶೇಷೊಲು (ಇಂದ್ ಉಳಿದಿಜ್ಜು)]]

ಬೇಗನೆ ಜನಕುಲು ಈ ಭೂಭಾಗೊಗ್ ಮರಳಿ ಬರ್ಪೆರೆ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್, ವಿಶೇಷೊಡು 1714ಡ್ ಪೋಲಂಡ್, ತುರ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾ ನಡುಗ್ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆವಂದ್ ರೈಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ್ ಪೋಲಂಡ್‌ದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಖಚಿತ ಆವಂದ್. 1712 ಮುಟ್ಟ್ ಇದು ಚಿಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ದ ಕೇಂದ್ರೊ ಆಯಿನಿತ್ತ್. 1708ಡ್ Andrii Doroshenko ತುರ್ಕಿಲೆಡ್ ನಾಶ ಆವಿನ ಮಠೊನ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1720ಡ್ Holy Cross‌ದ Exaltation ಚರ್ಚ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆವಂದ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಬೇಗನೆ ಚಿಹಿರಿನ್ ಸ್ಟಾರೋಸ್ಟ್ವೊ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಆವಂದ್. ಗಡಿಪಟ್ಟಣೊ ಆಯಿನ ಕಾರಣೊದ್ [[haidamak|ಹೈಡಮಕ್]] ಗುಂಪುಲೆದ ಅತ್ತಂಡ [[New Serbia (historical province)|ನ್ಯೂ ಸರ್ಬಿಯಾ]]ದ ವಸತಿಗಾರ್ಲೆದ ದಾಳಿ‌ಲೆಡ್ ತೊಂದರೆ ಪಡಿತ್ತ್. ಸುಮಾರು 1760 ಮುಟ್ಟ್ ಕೋಟೆನ್ ಮರುಕಟ್ಟಾಯಿನಿತ್ತ್. 1765ಡ್ ಪಟ್ಟಣೊಡು 108 ಮನೆಲು ಇತ್ತೆರ್. 1789ದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ 138 ಮನೆಲು, ಮೂಜಿ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಠೊ ಇತ್ತೆರ್; ಆದ್ರೆ ಕೋಟೆ ಮತ್‌ತೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ನಾಶ ಆವಂದ್. 1792ಡ್ ರಾಜ [[Stanisław August Poniatowski|Stanisław August]] ಪಟ್ಟಣೊದ ಹಕ್ಕ್‌ಲೆನ್ ನವೀಕರಿಸ್ದ್ ಪೊಸ ಹಕ್ಕ್‌ಲು ಕೊರ್ದೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

1790ಡ್ 8ನೇ ಪೋಲಿಷ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್ Czehryń‌ಡ್ ನೆಲೆಸಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ 1792ಡ್ 4ನೇ ಪೋಲಿಷ್ ವ್ಯಾಂಗಾರ್ಡ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಇಂಚ ನೆಲೆಸಿತ್ತ್.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gembarzewski|first=Bronisław|title=Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831|year=1925|language=pl|publisher=Towarzystwo Wiedzy Wojskowej|location=Warszawa|pages=10, 12}}&lt;/ref&gt; 1793ದ [[Second Partition of Poland|ಪೋಲಂಡ್‌ದ ದ್ವಿತೀಯ ವಿಭಜನೆ]]ದ್ ಇದು [[Russian Empire|ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊ]]ದ್ ಸೇರಾಯಿನಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ [[Kyiv|ಕೀವ್]] ಪ್ರದೇಶೊದ ಭಾಗೊ ಆಯಿತ್ತ್.

1917ಡ್ [[Free Cossacks|ಫ್ರೀ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ]] ಒಂಜಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಚಿಹಿರಿನ್‌ಡ್ ನಡತಿತ್ತ್. ಆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಡ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ [[Pavlo Skoropadsky|ಪಾವ್ಲೊ ಸ್ಕೊರೊಪಾಡ್ಸ್ಕಿ]]ನ್ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಹೆಟ್‌ಮನ್ ಆಯಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಿರಾಕ್ 1918ಡ್ [[Kyiv|ಕೀವ್]]‌ಡ್ ಅವೆರ್ [[Hetman of Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಹೆಟ್‌ಮನ್]] ಆಯಿಯೂ ಆಯ್ಕೆ ಆತೆರ್. [[Ukrainian War of Independence|ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುದ್ಧೊ]]ದ ಕಾಲೊಡು, 1917 ದ 1920 ವರೇ, ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗುಂಪುಲೆನ ಕೈಗ್ ಬತ್ತ್-ಪೋಪುನಿತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೊ ತಿಂಗಳುಲು [[Chyhyryn Soviet Republic|ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಿತ ಗಣರಾಜ್ಯೊ]]ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿತ್ತ್. ಪಿರಾಕ್ ಇದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ [[Kremenchuk Governorate|ಕ್ರೆಮೆಂಚುಕ್ ಗವರ್ನರೇಟ್]]‌ದ ಆಡಳಿತ ಭಾಗೊ ಆಯಿತ್ತ್,&lt;ref&gt;{{cite map|author=С. Хургін|title=Адміністраційна Мапа Української Соц. Рад. Республіки|year=1922|scale=1:1,680,000|publisher=Народний комісаріат внутрішніх справ|location=Kharkiv|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite map|author=С. Я. Хургин|title=Карта Украинской Социалистической Советской Республики|year=1921|scale=1:1,680,000|publisher=Народный комиссариат внутренних дел|language=ru}}&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ ರದ್ದಾದ್ ಪಿರಾಕ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ [[Kyiv Governorate|ಕೀವ್ ಗವರ್ನರೇಟ್]]‌ದ ಭಾಗೊ ಆಯಿತ್ತ್.&lt;ref&gt;{{cite map|title=Административная карта Украины|year=1923|scale=1:1,050,000|publisher=Народный комиссариат внутренних дел|language=ru}}&lt;/ref&gt;

[[World War II|ದ್ವಿತೀಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊ]]ದ ಕಾಲೊಡು, ಚಿಹಿರಿನ್‌ನ್ [[Wehrmacht|ಜರ್ಮನ್ ಸೇನೆ]] 1941ದ ಆಗಸ್ಟ್ 7 ದ 1943ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12 ಮುಟ್ಟ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿತ್ತ್.

1989ಡ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 12,853 ಆಯಿತ್ತ್.&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу]&lt;/ref&gt;

18 ಜುಲೈ 2020 ಮುಟ್ಟ್ ಚಿಹಿರಿನ್ [[Chyhyryn Raion|ಚಿಹಿರಿನ್ ರಯೋನ್]]‌ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊ ಆಯಿನಿತ್ತ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗೊ ಆಯಿ 2020ದ ಜುಲೈಡ್ ರಯೋನ್ ರದ್ದಾಯಿನಿತ್ತ್. ಇತ್ತೆ ಸುಧಾರಣೆದ್ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಯೋನ್‌ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ಕ್‌ಗ್ ಕಡಿಮೆ ಆವಂದ್. ಚಿಹಿರಿನ್ ರಯೋನ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ರಯೋನ್‌ಗ್ ಸೇರಾಯಿನಿತ್ತ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಪಟ್ಟಣೊಡು ಅಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಿತಿದ್ ಇಪ್ಪುನ [[Chyhyryn Nuclear Power Plant|ಚಿಹಿರಿನ್ ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರೊ]] ಇಪ್ಪು.

== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==

=== ಭಾಷೆ ===

[[2001 Ukrainian census|2001ದ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಗಣತಿ]] ಪ್ರಕಾರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಆಧಾರೊಡು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಹಂಚಿಕೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;standard&quot;
|-
! ಭಾಷೆ
! ಶೇಕಡಾವಾರು
|-
| [[Ukrainian language|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್]]
| align=&quot;right&quot;| 93.14%
|-
| [[Russian language in Ukraine|ರಷ್ಯನ್]]
| align=&quot;right&quot;| 5.37%
|-
| ಇತರ/ನಿರ್ಧರಿಸದ
| align=&quot;right&quot;| 1.49%
|}

== ಭೂಗೋಳ ==

=== ಜಾಗೆ===

ಈ ಪಟ್ಟಣೊ [[Tiasmyn River|ತಿಯಾಗ್ಮಿನ್ ನದಿ]]ದ ತೀರೊಡು ಇಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರೊದ್ 124 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಇಪ್ಪು. 21ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು, ಮುಖ್ಯೊಡು ಆಹಾರ ಬೊಕ್ಕ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ಪಟ್ಟಣೊದ ಆರ್ಥಿಕತೆದ ಆಧಾರೊ ಆಂಡ್.

=== ಹವಾಮಾನ ===

{{Weather box
|location = Chyhyryn (1981–2010)
|metric first = Yes
|single line = Yes
|width = auto
|Jan high C = -0.9
|Feb high C = -0.1
|Mar high C = 5.5
|Apr high C = 14.4
|May high C = 21.3
|Jun high C = 24.3
|Jul high C = 26.3
|Aug high C = 25.9
|Sep high C = 20.0
|Oct high C = 13.0
|Nov high C = 5.0
|Dec high C = 0.4
|year high C = 12.9
|Jan mean C = -3.5
|Feb mean C = -3.1
|Mar mean C = 1.7
|Apr mean C = 9.4
|May mean C = 15.9
|Jun mean C = 19.2
|Jul mean C = 21.2
|Aug mean C = 20.4
|Sep mean C = 14.9
|Oct mean C = 8.8
|Nov mean C = 2.3
|Dec mean C = -2.1
|year mean C = 8.8
|Jan low C = -6.1
|Feb low C = -5.9
|Mar low C = -1.5
|Apr low C = 4.8
|May low C = 10.4
|Jun low C = 14.3
|Jul low C = 16.1
|Aug low C = 15.0
|Sep low C = 10.4
|Oct low C = 5.4
|Nov low C = -0.2
|Dec low C = -4.4
|year low C = 4.9
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 34.4
|Feb precipitation mm = 32.9
|Mar precipitation mm = 35.5
|Apr precipitation mm = 36.7
|May precipitation mm = 49.7
|Jun precipitation mm = 77.1
|Jul precipitation mm = 65.2
|Aug precipitation mm = 54.2
|Sep precipitation mm = 55.9
|Oct precipitation mm = 42.1
|Nov precipitation mm = 39.4
|Dec precipitation mm = 37.0
|year precipitation mm = 560.1
|unit precipitation days = 1.0 mm
|Jan precipitation days = 7.4
|Feb precipitation days = 7.1
|Mar precipitation days = 7.3
|Apr precipitation days = 7.0
|May precipitation days = 7.2
|Jun precipitation days = 8.5
|Jul precipitation days = 7.1
|Aug precipitation days = 6.3
|Sep precipitation days = 6.5
|Oct precipitation days = 5.7
|Nov precipitation days = 6.8
|Dec precipitation days = 7.4
|year precipitation days = 84.3
|Jan humidity = 83.5
|Feb humidity = 80.8
|Mar humidity = 76.6
|Apr humidity = 66.9
|May humidity = 63.2
|Jun humidity = 68.0
|Jul humidity = 71.2
|Aug humidity = 66.4
|Sep humidity = 71.9
|Oct humidity = 76.9
|Nov humidity = 84.0
|Dec humidity = 85.1
|year humidity = 74.3
|source 1 = [[World Meteorological Organization]]&lt;ref name=WMOCLINO&gt;{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20210717143555/https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1981-2010/RA-VI/Ukraine/12.6.%20WMO_Normals_Excel_Template%20%282%29.xls
| archive-date = 17 July 2021
| url = https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1981-2010/RA-VI/Ukraine/12.6.%20WMO_Normals_Excel_Template%20(2).xls
| title = World Meteorological Organization Climate Normals for 1981–2010
| publisher = World Meteorological Organization
| access-date = 17 July 2021}}&lt;/ref&gt;
}}

== ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗೊಲು ==

1627ಡ್ ಚಿಹಿರಿನ್ ಸಮೀಪೊಡು ಕಟ್ಟಾಯಿನ [[Trinity Monastery|ಟ್ರಿನಿಟಿ ಮಠೊ]]ನ್ ಪಿರಾಕ್ [[Soviet Union|ಸೋವಿಯತ್]] ಅಧಿಕಾರಿಲು ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಟ್ಟಣೊದ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿದ ಅರಮನೆ ಪಾತೆರಿನ ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಲು ಕೂಡ ಉಳಿದಿಜ್ಜು. ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆತಿನ ಪಿರಾಕ್, ಹೆಟ್‌ಮನ್‌ದ ವಸತಿ ಸ್ಥಳೊನ್ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ ಒಂಜಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊ ಆಯಿತ್ತ್.

== ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ==

* [[Georgy Danilov]], ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ
* [[Bohdan Khmelnytsky]], ಹೆಟ್‌ಮನ್
* [[Kateryna Yushchenko (scientist)|Kateryna Yushchenko]], ವಿಜ್ಞಾನಿ

== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು ==

{{See also|List of twin towns and sister cities in Ukraine}}

=== ಜೋಡಿ ಪಟ್ಟಣೊಲು  ===

ಚಿಹಿರಿನ್ ಈ  ಪಟ್ಟಣೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು [[town twinning|ಜೋಡಿ ಪಟ್ಟಣೊ]] ಸಂಬಂಧೊಡು ಉಂಡು:

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
!width=&quot;150&quot; bgcolor=#f9f9f9|ಪಟ್ಟಣೊ
!width=&quot;100&quot; bgcolor=#f9f9f9|ದೇಶೊ
!width=&quot;100&quot; bgcolor=#f9f9f9|ಒಪ್ಪಂದೊದ ವರ್ಸೊ
|-
|'''[[Sebastopol, California]]'''
|[[File:Flag of the United States.svg|25px]][[United States]]
|1993
|}

== ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹ ==

&lt;gallery&gt;
File:Chyhyryn1.jpg|ಚಿಹಿರಿನ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಚೌಕ
File:Chyhyryn2.jpg|ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ವಸತಿ ಸ್ಥಳೊದ ಪ್ರವೇಶೊ
File:Chyhyryn3.jpg|ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿದ ವಸತಿ ಸ್ಥಳೊ
File:Chyhyryn4.jpg|ಚಿಹಿರಿನ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ ಚರ್ಚ್
File:Chyhyryn5.jpg|ಚರ್ಚ್ ಸಮೀಪೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರತಿಮೆ
File:Chyhyryn7.jpg|ಪಟ್ಟಣೊದ ಕೋಟೆ ಗುಡ್ಡೆದ್ ಚಿಹಿರಿನ್‌ದ ದೃಶ್ಯೊ
File:Chyhyryn9.jpg|ಕೋಟೆ ಗುಡ್ಡೆದ್ ಚಿಹಿರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲು (ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನದು)
File:Chyhyryn Monument 01.jpg|ಚಿಹಿರಿನ್‌ಡ್ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿದ ಸ್ಮಾರಕೊ
&lt;/gallery&gt;

== ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ ==

* [[Perevolochna]], [[Dnieper|ಡ್ನಿಪರ್]]‌ದ್ ಇತ್ತಿನ ಪೂರೈತ ಕೋಟೆ

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==

{{reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು ==

* [http://encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\C\H\Chyhyryn.htm Chyhyryn] [[Encyclopedia of Ukraine|ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್]]‌ಡ್
* [https://web.archive.org/web/20070120164727/http://sunsite.berkeley.edu:8085/x-ussr/100k/M-36-102.jpg ಸೋವಿಯತ್ ಟೊಪೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ನಕ್ಷೆ 1:100,000]
* {{cite journal |last1=Salata |first1=Oksana |last2=Shcherbak |first2=Vitalii |title=CHYHYRYN – “HISTORICAL CITY” IN THE CULTURAL HERITAGE OF UKRAINE |url=https://eehb.dspu.edu.ua/article/view/364993/350977 |journal=East European Historical Bulletin |year=2026 |issue=39 |pages=124–139 |doi=10.24919/2519-058X.39.364993 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20260730151814/https://eehb.dspu.edu.ua/article/view/364993 |archive-date=2026-07-30}}
* {{commons category-inline|Chyhyryn}}

{{Cherkasy Oblast}}
{{Capitals of Ukraine}}
{{Authority control}}

[[Category:Cities in Cherkasy Oblast]]
[[Category:Capitals of former countries]]
[[Category:Cities of district significance in Ukraine]]
[[Category:Forts in Ukraine]]</text>
      <sha1>0hxdwa2z3sitdya1pcxc6yzv2zybwis</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365778</id>
      <parentid>365664</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>365778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33930" sha1="9psnf6xrt0f91qmuy94nc2utcyscf4p" xml:space="preserve">{{short description|Town in Cherkasy Oblast, Ukraine}}
{{Infobox settlement
| official_name      = ಚೈಹಿರಿನ್
| native_name        = 
| settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ನಗರ
| image_skyline      = Резиденція Богдана Хмельницького, історико-архітектурний комплекс, аерофото.jpg
| imagesize          = 280px
| image_caption      = ಚೈಹಿರಿನ್ದ ನೋಟ
| image_flag         = Flag of Chyhyryn.svg
| image_shield       = Coat of arms of Chyhyryn.png
| mapsize            = 250px
| map_caption        = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ನಕ್ಷೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಆತ್ಂಡ್.
| subdivision_type   = ಪ್ರಪಂಚದ ದೇಶೊಲು
| subdivision_name   = 
| subdivision_type1  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶೊಲು
| subdivision_name1  = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_type2  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ರಾಯೊನ್
| subdivision_name2  = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ರೇಯಾನ್
| established_title  = 
| established_date   = 
| established_title1 = ನಗರದ ಹಕ್ಕುಲು |
| established_date1  = 1592
| leader_title       = ಮೇಯರ್
| leader_name        = ಸೆರ್ಹಿ ಒಲೆಕ್ಸಿಯೊವಿಚ್ ಟೈಮ್ಚೆಂಕೊ
| area_magnitude     = 
| area_total_km2     = 14
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| population_as_of   = 2022
| population_note    = 
| population_total   = 8539
| population_footnotes = 
| population_metro   = 
| population_density_km2 = 854
| pushpin_map        = Ukraine Cherkasy Oblast#Ukraine
| pushpin_label_position = &lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_map_caption = Location of Chyhyryn
| pushpin_mapsize    = 
| coordinates        = 
| elevation_m        = 124|
| postal_code_type   = ಅಂಚೆ ಸಂಕೇತ
| postal_code        = 20900-20906
| area_code          = +380 4730
| blank_info         = 
| blank1_info        = 
| website            = 
| footnotes          = 
| subdivision_type3  = ಹ್ರೋಮಡ
| subdivision_name3  = ಚೈಹಿರಿನ್ ನಗರ ಹ್ರೋಮಡ
}}
ಚೈಹಿರಿನ್ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: Чиಗಿರಿನ್ [tʃɪɦɪˈrɪn] i ; ಪೋಲಿಷ್ : Czehryń [ˈt͡ʂɛxrɨɲ, ˈt͡ʂɛxrɨj̃]) ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ರೈಯನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಗರ. ಉಂದು ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ನದಿಡ್ ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ಉಂದು ಡ್ನಿಪರ್ ಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುಂಡು.

೧೬೪೮ ಡ್ದ್ ೧೬೬೯ ಮುಟ್ಟ, ಈ ನಗರ ಜಾಪೊರಿಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೬೫೮ಡ್ ಕೀವ್ ಡ್ದ್ ರುಥೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಸೀನ್ ಬಲವಂತೊಡು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಉಂದು ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಲೆಡ್ ಡಯೋನಿಸಿಯಸ್ ಬಾಲಾಬನ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ತುಕಲ್ಸ್ಕಿ-ನೆಲ್ಯುಬೊವಿಚ್ ಇತ್ತೆರ್. ಝಾಪೊರಿಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ಕಚೇರಿಗ್ ನೇಮಕಾತಿಗ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ಒಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾಗೆ ಆಂಡ್.

೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ವಸಾಹತುದ ಮಹತ್ವ ಅರೆ-ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಜಾಗೆ ಆದ್ ಕಮ್ಮಿ ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಚಿಹೈರಿನ್ ಅರ್ಬನ್ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ೮,೫೩೯ (೨೦೨೨ ಅಂದಾಜಿ).&lt;ref name=&quot;admreform_2020_chyhyryn&quot;&gt;{{cite web |title=Чигиринська територіальна громада |url=https://decentralization.gov.ua/newgromada/4864/composition |publisher=decentralization.gov.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt;

== ಪುದರ್ ಲು ==
ಚಿಹಿರಿನ್  ಟರ್ಕಿಶ್ ಭಾಷೆ: ''ಸಿಗಿರಿನ್'' ಅತ್ತ್ಂಡ ''ಚಿಹ್ರಿನ್'' ಪಿರಾಕ್ದ ನಕ್ಷೆಲೆಡ್ ಉಂದು ಪೋಲಿಷ್/ಟರ್ಕಿಶ್-ಲೈಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಜೆಹ್ರಿನ್ ಡ್ ತೋಜುಂಡು 

== ಇತಿಹಾಸ ==
=== ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ===
೧೩೨೦ ಡ್ದ್ ೧೫೬೯ ಮುಟ್ಟ, ಈ ಪ್ರದೇಶ ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚ್ ದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯ ಗ್ (ಪೋಲೆಂಡ್ ಕಿರೀಟದ ಕಿಜೋವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ಗ್ ಲುಬ್ಲಿನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದುಂಬು ಬುಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ೧೫೮೯ಡ್, ರಾಜೆ ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ III ಚೆರ್ಕಾಸಿದ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟಾ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವಿಶ್ನಿಯೋವಿಯೆಕಿಗ್ ಒಂಜಿ ಸವಲತ್ತುನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಒಂಜಿ ಊರುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜೆಹ್ರಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನಿರ್ಜನ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕೋಟೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Rulikowski |first=Edward |title=Czehryn |url=http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/783 |access-date=2025-04-25 |website=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich}}&lt;/ref&gt; ಕೋಟೆನ್ ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ತುದೆ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಲ ಊರು ಕಟ್ಟ್ಯೆರ್. ೧೫೯೨ಡ್, ನನೊಂಜಿ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಸವಲತ್ತು ಊರುಗು ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಬಾಣೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಒಂಜಿ ಕೋಟ್ ನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
[[File:Czehryn, by Jan Jansson, circa 1663.jpg|thumb|left|upright=0.8|ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ಡ್ ಚೈಹಿರಿನ್. ಜೋನ್ನಿ ಜಾನ್ಸೊನಿ (ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್, ೧೬೬೩) ಮಲ್ತಿನ ''ಟ್ರಾಕ್ಟಸ್ ಬೊರಿಸ್ಥೆನಿಸ್ ವಲ್ಗೊ ಡ್ನಿಪ್ರ್ ಅಟ್ ನಿಪ್ರ್ ಡಿಕ್ಟಿ'' ನಕ್ಷೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ]]
ಚೈಹಿರಿನ್ ಕೊಸಾಕ್ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಷ್ಟೊಗು ಒಳಗಾಯೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ 1611ಡ್ ಡೇನಿಯಲ್ಗ್ರೋಡ್ ದ ಸಮೀಪದ ವಸಾಹತುದೊಟ್ಟುಗು ತೆರಿಗೆಡ್ದ್ ವಿನಾಯಿತಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಊರುನು ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊಡ್ದ್ ಕನ್ ಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ದ್, ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ಊರುಡು ನೆಲೆಯಾಯೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್—1616ಡ್ 4,500 ಕೊಸಾಕ್ ಕುಟುಮೊಲೆಡ್ದ್ 1622ಡ್ 500 ಗ್ ಮಾತ್ರ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಈ ಸಮಯೊಡು, ಚೈಹಿರಿನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಬುಲೆಯೆರ್. ೧೬೩೭ಡ್,[ಪಾವ್ಲೊ ಪಾವ್ಲಿಯುಕ್ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಕೊಸಾಕ್ ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ಊರುನು ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್, ಆಂಡ ಅಕುಲು ಶೀಘ್ರೊಡು ಸೋತುದು ಪೋಯೆರ್. ೧೬೩೮ಡ್, ಪೋಲಿಷ್-ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ನ ಚೈಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಸುರುಟು ಜಾನ್ ಝಾಕ್ರ್ಜೆವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ೧೬೪೪ಡ್ ಜಾನ್ ಕ್ರ್ಜೆವ್ಸ್ಕಿ ಆಜ್ಞೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ಕೊಸಾಕ್ ರಾಜಧಾನಿ ===
[[File:Chyhyryn-3-eng.svg|thumb|upright=2|೧೬೭೮ ದ ಮುತ್ತಿಗೆದ ಮುನ್ನಾದಿನೊಡು ಚೈಹಿರಿನ್ ಕೋಟೆದ ನಕ್ಷೆ-ಯೋಜನೆ&lt;br&gt;
I- ಪೊಸ ಕೋಟೆದ ಕೇಂದ್ರ ಕೋಟೆ ಅತ್ತ್ಂಡ &quot;ಬುಲ್ವಾರ್ಕ್&quot;&lt;br&gt;
II - ಡೊರೊಶೆಂಕೊನ ಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್ (&quot;ಡಂಜಿಯನ್&quot;)&lt;br&gt;
III - ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಗೋಪುರೊಡು ಬುಡಕಟ್ಟ್&lt;br&gt;
IV - ಸ್ಪಾಸ್ಕಿ ಗೇಟ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಮರತ್ತ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಡಬಲ್ ರಾವೆಲಿನ್ ಉಂಡು&lt;br&gt;
ವಿ - ಕಲ್ಲ್ ದ ಅಡಿಪಾಯೊಡು ಮರತ ಗೋಪುರ, &quot;ಪೊಸ ಮೇಕೆದ ಕೊಂಬು&quot;&lt;br&gt;
VI - ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಉಗ್ಗೆಲ್&lt;br&gt;
VII - ಕಲ್ಲ್ ದ ಮೂಲೆದ ಕೋಟೆ&lt;br&gt;
VIII - ಕಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತು ಗೋಪುರ&lt;br&gt;
IX - ಸೇತುವೆಗ್ ಒಂಜಿ ದ್ವಾರೊಡು ಕೀವ್ ಗೋಪುರ&lt;br&gt;
ಎಕ್ಸ್ - ಪುದರ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಗೋಪುರ (1678ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್)&lt;br&gt;
XI - ಕೊರ್ಸುನ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಿಲ್ ಟವರ್&lt;br&gt;
XII - ತಿರ್ತು ಊರುದ ದ್ವಾರ]]

ಬೋಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಕೊಸಾಕ್ ಬಂಡುಕೋರೆರೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡ್ ಕ್ರೌನ್ ಪಡೆಲೆನ ಸೋಲುದ ನಂತರ, ಚೈಹಿರಿನ್ ಅರೆನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ್ ಅರೆನ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾನೊ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಊರುನು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಚೈಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕ ಆಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ 3,291 ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜ್ಬೊರಿವ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್, ಚೈಹಿರಿನ್ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಸಾವುದ ನಂತರ, ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ನೆಲೆಯಾತಿನ ರಡ್ಡ್ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಲು ಚೈಹಿರಿನ್ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊನ್ ಪಡೆಯಿನ ಪೋಲಿಷ್ ಸುಜೆರೆನ್ಟಿನ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್: ಇವಾನ್ ವೈಹೋವ್ಸ್ಕಿ ೧೬೫೮ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರಿ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ೧೬೬೦ಡ್. ಅಕ್ಲೆನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ಟೆವ್ಲೋಟೆರಿಯಾ, ಪೊಲ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ ನಿಷ್ಠೆದ ನೀತಿನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್. ೧೬೬೩ಡ್, ಚೈಹಿರಿನ್ ನ್ ಕಲ್ಮಿಕ್ ಜನಕುಲು ತಾತಾರ್ ಲು ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ದೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಬ್ರಿಯುಖೋವೆಟ್ಸ್ಕಿ ನ ಆಜ್ಞೆಡ್ ಎಡಪಂಥೀಯ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೋಟೆನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್, ಆಂಡ ಊರುದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊನು ಪೊತ್ತುದು ಪಾಡ್ಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ಟೆಟೆರಿಯಾ 1665ಡ್ ಹೆಟ್ಮ್ಯಾನ್ಸಿಡ್ದ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ನ ಬುಕ್ಕೊ, ಚೈಹಿರಿನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯೊಗು ಪೋಲಿಷ್ ಕೈಟ್ ಉಂತುದು, ಆಂಡ ಶೀಘ್ರೊಡು ಪೊಸ ಹೆಟ್ಮನ್, ಪೆಟ್ರೊ ಡೊರೊಶೆಂಕೊ ದೆತೊಂಡೆರ್, ಪೋಲೆಂಡ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ್ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಮುರಿಯಂದೆ ಟರ್ಕಿಶ್ ರಕ್ಷಣೆನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಉಂದು ಪೋಲಿಷ್-ಟರ್ಕಿಶ್ ಯುದ್ಧೊಗು ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಟರ್ಕಿ ರೈಟ್-ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಕ್ರೇನ್ ನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ದೆತೊನುಂಡು, ಡೊರೊಶೆಂಕೊಗು ಕೀವ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿನ್ ಕೊರ್ದು ಅಯಿತ ರಾಜಧಾನಿ ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ಉಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್ - ಜನಕುಲು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪಿದಯಿ ಬುಡ್ಪಾಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಚೈಹಿರಿನ್ ಸ್ವತಃ ಒಂಜಿ ಟಾಟರ್ ಗುಲಾಮೆರೆನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಂಡ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

೧೬೭೬ಡ್, ನಗರೊನು ರಷ್ಯಾದ-ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ದೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಡೊರೊಶೆಂಕೊ ಶರಣಾಗತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಾರ್ ಗ್ ನಿಷ್ಠೆನ್ ಪ್ರಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲವಂತೊ ಆಯೆರ್. ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ಚಿಹ್ನೆಲೆನ್ ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಟರ್ಕ್ ಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಯಿನ ಯೂರಿ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ್ ಪೊಸ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪುದರ್ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸೈನ್ಯೊನು ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬೭೭ಡ್ ನಡತಿನ ಟರ್ಕಿಶ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ಅಭಿಯಾನ (೧೬೭೭)/ಚೈಹಿರಿನ್ ದ ಮುತ್ತಿಗೆ ನ್ ರಷ್ಯನ್ ಲು ಪಿದಯಿ ಪಾಡ್ದೆರ್, ಆಂಡ ಚೈಹಿರಿನ್ ಅಭಿಯಾನ (೧೬೭೮)/ಕುಡೊಂಜಿ ಮುತ್ತಿಗೆ ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಕಾರ ಮುಸ್ತಫಾ ಪಾಷಾನ ನೇತೃತ್ವೊಡು, ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಮುಗಿಂಡ್. ಟರ್ಕ್ ಲು ನಗರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆನ್ ಹಾಳ್ ಮಂತೆರ್. ೧೬೮೬ ದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಪೋಲಿಷ್-ರಷ್ಯನ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ (೧೬೮೬), ಸ್ಟೇಕಿಡ್ದ್ ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ದ ಬಾಯಿ ಮುಟ್ಟದ ಭೂಮಿದ ಪಟ್ಟಿ ಜನವಸತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನವು ಆದ್ ಉಪ್ಪೊಡು, ಅಂಚಾದ್ ನಗರೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುಜೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ಬೊಕ್ಕದ ಇತಿಹಾಸ ===
[[File:Чигирин.jpeg|thumb|೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು (ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತುಜಿ)]]
ಆಂಡಲಾ, ಶೀಘ್ರೊಡು ಜನಕುಲು ಈ ಭೂಮಿಲೆಗ್ ಪಿರ ಬರೊಂದಿತ್ತೆರ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ 1714ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್, ಟರ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾದ ನಡುಟು ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ರೈಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತೊನು ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಉಂದು 1712 ಮುಟ್ಟ ಚೈಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ದ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಉಂತುಂಡು. 1708ಡ್, ಆಂಡ್ರಿ ಡೊರೊಶೆಂಕೊ ಟರ್ಕ್ ಲೆನ ಕೈಟ್ ನಾಶ ಆಯಿನ ಮಠೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೨೦ಡ್, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಎಕ್ಸಾಲ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ದ ಹೋಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಚೈಹಿರಿನ್ ನ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊನ್ ಶೀಘ್ರೊಡು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗಡಿ ಊರು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಂದು ಹೈಡಮಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಲೆನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಅತ್ತಂದೆ ನ್ಯೂ ಸೆರ್ಬಿಯಾ (ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯ)/ನ್ಯೂ ಸೆರ್ಬಿಯಾ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ವಸಾಹತುದಾರೆರ್ನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕಷ್ಟೊಗು ಗುರಿಯಾತ್ಂಡ್. ಸುಮಾರ್ ೧೭೬೦ ಮುಟ್ಟ ಕೋಟೆನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೬೫ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಊರುಡು ೧೦೮ ಇಲ್ಲ್ ಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭೮೯ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೧೩೮ ಇಲ್ಲ್ ಲು, ಮೂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಲು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಠ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡಲಾ ಕೋಟೆನ್ ಪುನರ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೯೨ಡ್, ರಾಜೆ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಪೊನಿಯಾಟೊವ್ಸ್ಕಿ/ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಊರುದ ಸವಲತ್ತುಲೆನ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಸ ಸವಲತ್ತುಲೆನ್ ಪೂರಾ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

೧೭೯೦ಡ್ ೮ನೇ ಪೋಲಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಶ್ವದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ನ್ ಜೆಹ್ರಿನ್ ಡ್ ನಿಯೋಜಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೭೯೨ಡ್ ೪ನೇ ಪೋಲಿಷ್ ವ್ಯಾನ್ಗಾರ್ಡ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನ್ ಅಲ್ಪ ನಿಯೋಜಿಸಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gembarzewski|first=Bronisław|title=Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831|year=1925|language=pl|publisher=Towarzystwo Wiedzy Wojskowej|location=Warszawa|pages=10, 12}}&lt;/ref&gt; ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ರಡ್ಡನೆ ವಿಭಜನೆ (೧೭೯೩) ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಡ್ದ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕೀವ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ೧೯೧೭ಡ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ಫ್ರೀ ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ದ ಒಂಜಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಡ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪಾವ್ಲೊ ಸ್ಕೊರೊಪಾಡ್ಸ್ಕಿ ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್ (ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ೧೯೧೮ಡ್ ಕಿವ್ ಡ್, ಆರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹೆಟ್ಮನ್ ಆದ್ ಲಾ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್). ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ೧೯೧೭ ಡ್ದ್ ೧೯೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಉಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಗುಂಪುಲೆನ ನಡುಟು ಪೋಂಡು, ಚೈಹಿರಿನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಣರಾಜ್ಯ/ಸ್ವ-ಘೋಷಿತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಕ್ರೆಮೆಂಚುಕ್ ಗವರ್ನರೇಟ್ ಭಾಗ ಆಂಡ್,&lt;ref&gt;{{cite map|author=С. Хургін|title=Адміністраційна Мапа Української Соц. Рад. Республіки|year=1922|scale=1:1,680,000|publisher=Народний комісаріат внутрішніх справ|location=Kharkiv|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite map|author=С. Я. Хургин|title=Карта Украинской Социалистической Советской Республики|year=1921|scale=1:1,680,000|publisher=Народный комиссариат внутренних дел|language=ru}}&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಕೀವ್ ಗವರ್ನರೇಟ್ ನ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ.&lt;ref&gt;{{cite map|title=Административная карта Украины|year=1923|scale=1:1,050,000|publisher=Народный комиссариат внутренних дел|language=ru}}&lt;/ref&gt;
ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ ಎರಡನೆದ ಸಮಯೊಡು, ಆಪರೇಷನ್ ಬಾರ್ಬರೊಸ್ಸಾ/ಆಗಸ್ಟ್ ೭, ೧೯೪೧ ಡ್ದ್ ಡ್ನಿಪರ್ ಯುದ್ಧ/ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨, ೧೯೪೩ ಮುಟ್ಟ ವೆಹ್ರ್ಮಾಚ್ಟ್/ಜರ್ಮನ್ ಸೈನ್ಯ ಚೈಹಿರಿನ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್.
೧೯೮೯ಡ್ ಈ ನಗರೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೨,೮೫೩ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу]&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಚೈಹಿರಿನ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ರೈಯನ್ನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ಡ್ ರೈಯನ್ ನ್ ರದ್ದು ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಮೂಲಕ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್. ಚೈಹಿರಿನ್ ರೈಯನ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಚೆರ್ಕಾಸಿ ರೈಯನ್ ಗ್ ಸೇರಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಅಪೂರ್ಣ ಚಾರಿನ್ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಉಂಡು.

== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
=== ಭಾಷೆ ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿ/೨೦೦೧ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;standard&quot;
|-
! ಭಾಷೆ
! ಶೇಕಡಾವಾರು
|-
| ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೯೩.೧೪%
|-
| ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೫.೩೭%
|-
| ಬೇತೆ/ನಿರ್ಧರಿತ ಆಯಂದಿನ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೧.೪೯%
|}

==ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ==
===ಸ್ಥಳ===
ಈ ನಗರ ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ತುದೆತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ 124 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಆಹಾರ ಬೊಕ್ಕ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆನಂಚಿನ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು 21ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಊರುದ ಆರ್ಥಿಕತೆದ ಆಧಾರ ಆದುಂಡು.

===ಜಲವಾಯು===
ಚಿಹಿರಿನ್‍ದ್‌ (1981–2010) ದ್ ದಾಖಲೆ ಆಯಿನ ಜಲವಾಯು ಮಾಹಿತೆ:

===ಜಲವಾಯು===
{{Weather box
| location = Chyhyryn (1981–2010)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan high C = -0.9
| Feb high C = -0.1
| Mar high C = 5.5
| Apr high C = 14.4
| May high C = 21.3
| Jun high C = 24.3
| Jul high C = 26.3
| Aug high C = 25.9
| Sep high C = 20.0
| Oct high C = 13.0
| Nov high C = 5.0
| Dec high C = 0.4
| year high C = 12.9
| Jan mean C = -3.5
| Feb mean C = -3.1
| Mar mean C = 1.7
| Apr mean C = 9.4
| May mean C = 15.9
| Jun mean C = 19.2
| Jul mean C = 21.2
| Aug mean C = 20.4
| Sep mean C = 14.9
| Oct mean C = 8.8
| Nov mean C = 2.3
| Dec mean C = -2.1
| year mean C = 8.8
| Jan low C = -6.1
| Feb low C = -5.9
| Mar low C = -1.5
| Apr low C = 4.8
| May low C = 10.4
| Jun low C = 14.3
| Jul low C = 16.1
| Aug low C = 15.0
| Sep low C = 10.4
| Oct low C = 5.4
| Nov low C = -0.2
| Dec low C = -4.4
| year low C = 4.9
| precipitation colour = green
| Jan precipitation mm = 34.4
| Feb precipitation mm = 32.9
| Mar precipitation mm = 35.5
| Apr precipitation mm = 36.7
| May precipitation mm = 49.7
| Jun precipitation mm = 77.1
| Jul precipitation mm = 65.2
| Aug precipitation mm = 54.2
| Sep precipitation mm = 55.9
| Oct precipitation mm = 42.1
| Nov precipitation mm = 39.4
| Dec precipitation mm = 37.0
| year precipitation mm = 560.1
| unit precipitation days = 1.0 mm
| Jan precipitation days = 7.4
| Feb precipitation days = 7.1
| Mar precipitation days = 7.3
| Apr precipitation days = 7.0
| May precipitation days = 7.2
| Jun precipitation days = 8.5
| Jul precipitation days = 7.1
| Aug precipitation days = 6.3
| Sep precipitation days = 6.5
| Oct precipitation days = 5.7
| Nov precipitation days = 6.8
| Dec precipitation days = 7.4
| year precipitation days = 84.3
| Jan humidity = 83.5
| Feb humidity = 80.8
| Mar humidity = 76.6
| Apr humidity = 66.9
| May humidity = 63.2
| Jun humidity = 68.0
| Jul humidity = 68.0
| Aug humidity = 66.4
| Sep humidity = 71.9
| Oct humidity = 76.9
| Nov humidity = 84.0
| Dec humidity = 85.1
| year humidity = 74.3
| source 1 = [[World Meteorological Organization]]
}}

''ಮೂಲ:ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ''
&lt;ref name=WMOCLINO&gt;{{cite we
| archive-url = https://web.archive.org/web/20210717143555/https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1981-2010/RA-VI/Ukraine/12.6.%20WMO_Normals_Excel_Template%20%282%29.xls
| archive-date = 17 July 2021
| url = https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1981-2010/RA-VI/Ukraine/12.6.%20WMO_Normals_Excel_Template%20(2).xls
| title = World Meteorological Organization Climate Normals for 1981–2010
| publisher = World Meteorological Organization
| access-date = 17 July 2021}}&lt;/ref&gt;
}}

==ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್==
೧೬೨೭ಡ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಮಠೊನು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಧಿಕಾರಿಲು ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಅರಮನೆದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲುಲಾ ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುಜಿ. ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸೊನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮಲ್ತೆರ್.

==ಗಮನಾರ್ಹ ಜನ==
*ಜಾರ್ಜಿ ಡ್ಯಾನಿಲೋವ್, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ
*ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ, ಹೆಟ್ಮನ್
*ಕಟೆರಿನಾ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊ (ವಿಜ್ಞಾನಿ), ವಿಜ್ಞಾನಿ

==ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು==
{{See also|List of twin towns and sister cities in Ukraine}}

===ಅವಳಿ ಊರುಲು — ಸೋದರಿ ನಗರೊಲು===
ಚಿಹೈರಿನ್ ಊರುದ ಅವಳಿ ಒಟ್ಟುಗು:
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;

!width=&quot;150&quot; bgcolor=#f9f9f9|City
!width=&quot;100&quot; bgcolor=#f9f9f9|Country
!width=&quot;100&quot; bgcolor=#f9f9f9|Year of Signing
|-
|'''ಸೆಬಾಸ್ಟೊಪೊಲ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ'''
|[[File:Flag of the United States.svg|25px]][[United States]]
|1993
|}

==Gallery==
&lt;gallery&gt;
File:Chyhyryn1.jpg|ಚೈಹಿರಿನ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಚೌಕ
File:Chyhyryn2.jpg|ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿತ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಿವಾಸದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ
File:Chyhyryn3.jpg|ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಿವಾಸ
File:Chyhyryn4.jpg|ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್ ಚರ್ಚ್
File:Chyhyryn5.jpg|ಇಗರ್ಜಿದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಮೂರ್ತಿ
File:Chyhyryn7.jpg|ನಗರದ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಬೆಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ನ ನೋಟ
File:Chyhyryn9.jpg|ಕೋಟೆದ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲು (ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ)
File:Chyhyryn Monument 01.jpg|ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಾರಕ
&lt;/gallery&gt;

==ಇಂಚಲಾ ತೂಲೆ==
* ಪೆರೆವೊಲೊಚ್ನಾ, ಡ್ನಿಪರ್ ಡ್ ದುಂಬುದ ಕೋಟೆ

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{reflist}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು==
* [http://encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\C\H\Chyhyryn.htm Chyhyryn] in the [http://encyclopediaofukraine.com Encyclopedia of Ukraine]
* [https://web.archive.org/web/20070120164727/http://sunsite.berkeley.edu:8085/x-ussr/100k/M-36-102.jpg Soviet topographic map 1:100,000]
* {{cite journal |last1=Salata |first1=Oksana |last2=Shcherbak |first2=Vitalii |title=CHYHYRYN – “HISTORICAL CITY” IN THE CULTURAL HERITAGE OF UKRAINE |url=https://eehb.dspu.edu.ua/article/view/364993/350977 |journal=East European Historical Bulletin |year=2026 |issue=39 |pages=124–139 |doi=10.24919/2519-058X.39.364993 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20260730151814/https://eehb.dspu.edu.ua/article/view/364993 |archive-date=2026-07-30}}
* {{commons category-inline|Chyhyryn}}

{{Cherkasy Oblast}}
{{Capitals of Ukraine}}
{{Authority control}}

[[Category:Cities in Cherkasy Oblast]]
[[Category:Capitals of former countries]]
[[Category:Cities of district significance in Ukraine]]
[[Category:Forts in Ukraine]]</text>
      <sha1>9psnf6xrt0f91qmuy94nc2utcyscf4p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365779</id>
      <parentid>365778</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:48:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಜಲವಾಯು */</comment>
      <origin>365779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32539" sha1="0egzo72lfrlksw4bg79ysa7qd4n965v" xml:space="preserve">{{short description|Town in Cherkasy Oblast, Ukraine}}
{{Infobox settlement
| official_name      = ಚೈಹಿರಿನ್
| native_name        = 
| settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ನಗರ
| image_skyline      = Резиденція Богдана Хмельницького, історико-архітектурний комплекс, аерофото.jpg
| imagesize          = 280px
| image_caption      = ಚೈಹಿರಿನ್ದ ನೋಟ
| image_flag         = Flag of Chyhyryn.svg
| image_shield       = Coat of arms of Chyhyryn.png
| mapsize            = 250px
| map_caption        = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ನಕ್ಷೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಆತ್ಂಡ್.
| subdivision_type   = ಪ್ರಪಂಚದ ದೇಶೊಲು
| subdivision_name   = 
| subdivision_type1  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶೊಲು
| subdivision_name1  = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_type2  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ರಾಯೊನ್
| subdivision_name2  = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ರೇಯಾನ್
| established_title  = 
| established_date   = 
| established_title1 = ನಗರದ ಹಕ್ಕುಲು |
| established_date1  = 1592
| leader_title       = ಮೇಯರ್
| leader_name        = ಸೆರ್ಹಿ ಒಲೆಕ್ಸಿಯೊವಿಚ್ ಟೈಮ್ಚೆಂಕೊ
| area_magnitude     = 
| area_total_km2     = 14
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| population_as_of   = 2022
| population_note    = 
| population_total   = 8539
| population_footnotes = 
| population_metro   = 
| population_density_km2 = 854
| pushpin_map        = Ukraine Cherkasy Oblast#Ukraine
| pushpin_label_position = &lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_map_caption = Location of Chyhyryn
| pushpin_mapsize    = 
| coordinates        = 
| elevation_m        = 124|
| postal_code_type   = ಅಂಚೆ ಸಂಕೇತ
| postal_code        = 20900-20906
| area_code          = +380 4730
| blank_info         = 
| blank1_info        = 
| website            = 
| footnotes          = 
| subdivision_type3  = ಹ್ರೋಮಡ
| subdivision_name3  = ಚೈಹಿರಿನ್ ನಗರ ಹ್ರೋಮಡ
}}
ಚೈಹಿರಿನ್ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: Чиಗಿರಿನ್ [tʃɪɦɪˈrɪn] i ; ಪೋಲಿಷ್ : Czehryń [ˈt͡ʂɛxrɨɲ, ˈt͡ʂɛxrɨj̃]) ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ರೈಯನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಗರ. ಉಂದು ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ನದಿಡ್ ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ಉಂದು ಡ್ನಿಪರ್ ಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುಂಡು.

೧೬೪೮ ಡ್ದ್ ೧೬೬೯ ಮುಟ್ಟ, ಈ ನಗರ ಜಾಪೊರಿಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೬೫೮ಡ್ ಕೀವ್ ಡ್ದ್ ರುಥೇನಿಯನ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಸೀನ್ ಬಲವಂತೊಡು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಉಂದು ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಲೆಡ್ ಡಯೋನಿಸಿಯಸ್ ಬಾಲಾಬನ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ತುಕಲ್ಸ್ಕಿ-ನೆಲ್ಯುಬೊವಿಚ್ ಇತ್ತೆರ್. ಝಾಪೊರಿಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ಕಚೇರಿಗ್ ನೇಮಕಾತಿಗ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ಒಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾಗೆ ಆಂಡ್.

೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ವಸಾಹತುದ ಮಹತ್ವ ಅರೆ-ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಜಾಗೆ ಆದ್ ಕಮ್ಮಿ ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಚಿಹೈರಿನ್ ಅರ್ಬನ್ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ೮,೫೩೯ (೨೦೨೨ ಅಂದಾಜಿ).&lt;ref name=&quot;admreform_2020_chyhyryn&quot;&gt;{{cite web |title=Чигиринська територіальна громада |url=https://decentralization.gov.ua/newgromada/4864/composition |publisher=decentralization.gov.ua |language=uk}}&lt;/ref&gt;

== ಪುದರ್ ಲು ==
ಚಿಹಿರಿನ್  ಟರ್ಕಿಶ್ ಭಾಷೆ: ''ಸಿಗಿರಿನ್'' ಅತ್ತ್ಂಡ ''ಚಿಹ್ರಿನ್'' ಪಿರಾಕ್ದ ನಕ್ಷೆಲೆಡ್ ಉಂದು ಪೋಲಿಷ್/ಟರ್ಕಿಶ್-ಲೈಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಜೆಹ್ರಿನ್ ಡ್ ತೋಜುಂಡು 

== ಇತಿಹಾಸ ==
=== ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ===
೧೩೨೦ ಡ್ದ್ ೧೫೬೯ ಮುಟ್ಟ, ಈ ಪ್ರದೇಶ ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚ್ ದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯ ಗ್ (ಪೋಲೆಂಡ್ ಕಿರೀಟದ ಕಿಜೋವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ಗ್ ಲುಬ್ಲಿನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದುಂಬು ಬುಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. ೧೫೮೯ಡ್, ರಾಜೆ ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ III ಚೆರ್ಕಾಸಿದ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟಾ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವಿಶ್ನಿಯೋವಿಯೆಕಿಗ್ ಒಂಜಿ ಸವಲತ್ತುನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಒಂಜಿ ಊರುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜೆಹ್ರಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನಿರ್ಜನ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕೋಟೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Rulikowski |first=Edward |title=Czehryn |url=http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/783 |access-date=2025-04-25 |website=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich}}&lt;/ref&gt; ಕೋಟೆನ್ ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ತುದೆ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಲ ಊರು ಕಟ್ಟ್ಯೆರ್. ೧೫೯೨ಡ್, ನನೊಂಜಿ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಸವಲತ್ತು ಊರುಗು ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಬಾಣೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಒಂಜಿ ಕೋಟ್ ನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
[[File:Czehryn, by Jan Jansson, circa 1663.jpg|thumb|left|upright=0.8|ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ಡ್ ಚೈಹಿರಿನ್. ಜೋನ್ನಿ ಜಾನ್ಸೊನಿ (ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್, ೧೬೬೩) ಮಲ್ತಿನ ''ಟ್ರಾಕ್ಟಸ್ ಬೊರಿಸ್ಥೆನಿಸ್ ವಲ್ಗೊ ಡ್ನಿಪ್ರ್ ಅಟ್ ನಿಪ್ರ್ ಡಿಕ್ಟಿ'' ನಕ್ಷೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ]]
ಚೈಹಿರಿನ್ ಕೊಸಾಕ್ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಷ್ಟೊಗು ಒಳಗಾಯೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ 1611ಡ್ ಡೇನಿಯಲ್ಗ್ರೋಡ್ ದ ಸಮೀಪದ ವಸಾಹತುದೊಟ್ಟುಗು ತೆರಿಗೆಡ್ದ್ ವಿನಾಯಿತಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಊರುನು ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊಡ್ದ್ ಕನ್ ಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ದ್, ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ಊರುಡು ನೆಲೆಯಾಯೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಾಲೊಗು ತಕ್ಕ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್—1616ಡ್ 4,500 ಕೊಸಾಕ್ ಕುಟುಮೊಲೆಡ್ದ್ 1622ಡ್ 500 ಗ್ ಮಾತ್ರ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಈ ಸಮಯೊಡು, ಚೈಹಿರಿನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಬುಲೆಯೆರ್. ೧೬೩೭ಡ್,[ಪಾವ್ಲೊ ಪಾವ್ಲಿಯುಕ್ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಕೊಸಾಕ್ ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ಊರುನು ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್, ಆಂಡ ಅಕುಲು ಶೀಘ್ರೊಡು ಸೋತುದು ಪೋಯೆರ್. ೧೬೩೮ಡ್, ಪೋಲಿಷ್-ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ನ ಚೈಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಸುರುಟು ಜಾನ್ ಝಾಕ್ರ್ಜೆವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ೧೬೪೪ಡ್ ಜಾನ್ ಕ್ರ್ಜೆವ್ಸ್ಕಿ ಆಜ್ಞೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ಕೊಸಾಕ್ ರಾಜಧಾನಿ ===
[[File:Chyhyryn-3-eng.svg|thumb|upright=2|೧೬೭೮ ದ ಮುತ್ತಿಗೆದ ಮುನ್ನಾದಿನೊಡು ಚೈಹಿರಿನ್ ಕೋಟೆದ ನಕ್ಷೆ-ಯೋಜನೆ&lt;br&gt;
I- ಪೊಸ ಕೋಟೆದ ಕೇಂದ್ರ ಕೋಟೆ ಅತ್ತ್ಂಡ &quot;ಬುಲ್ವಾರ್ಕ್&quot;&lt;br&gt;
II - ಡೊರೊಶೆಂಕೊನ ಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್ (&quot;ಡಂಜಿಯನ್&quot;)&lt;br&gt;
III - ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಗೋಪುರೊಡು ಬುಡಕಟ್ಟ್&lt;br&gt;
IV - ಸ್ಪಾಸ್ಕಿ ಗೇಟ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಮರತ್ತ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಡಬಲ್ ರಾವೆಲಿನ್ ಉಂಡು&lt;br&gt;
ವಿ - ಕಲ್ಲ್ ದ ಅಡಿಪಾಯೊಡು ಮರತ ಗೋಪುರ, &quot;ಪೊಸ ಮೇಕೆದ ಕೊಂಬು&quot;&lt;br&gt;
VI - ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಉಗ್ಗೆಲ್&lt;br&gt;
VII - ಕಲ್ಲ್ ದ ಮೂಲೆದ ಕೋಟೆ&lt;br&gt;
VIII - ಕಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತು ಗೋಪುರ&lt;br&gt;
IX - ಸೇತುವೆಗ್ ಒಂಜಿ ದ್ವಾರೊಡು ಕೀವ್ ಗೋಪುರ&lt;br&gt;
ಎಕ್ಸ್ - ಪುದರ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಗೋಪುರ (1678ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್)&lt;br&gt;
XI - ಕೊರ್ಸುನ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಿಲ್ ಟವರ್&lt;br&gt;
XII - ತಿರ್ತು ಊರುದ ದ್ವಾರ]]

ಬೋಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಕೊಸಾಕ್ ಬಂಡುಕೋರೆರೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡ್ ಕ್ರೌನ್ ಪಡೆಲೆನ ಸೋಲುದ ನಂತರ, ಚೈಹಿರಿನ್ ಅರೆನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ್ ಅರೆನ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾನೊ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಊರುನು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಚೈಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕ ಆಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ 3,291 ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜ್ಬೊರಿವ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್, ಚೈಹಿರಿನ್ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಸಾವುದ ನಂತರ, ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ನೆಲೆಯಾತಿನ ರಡ್ಡ್ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಲು ಚೈಹಿರಿನ್ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊನ್ ಪಡೆಯಿನ ಪೋಲಿಷ್ ಸುಜೆರೆನ್ಟಿನ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್: ಇವಾನ್ ವೈಹೋವ್ಸ್ಕಿ ೧೬೫೮ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರಿ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ೧೬೬೦ಡ್. ಅಕ್ಲೆನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ಟೆವ್ಲೋಟೆರಿಯಾ, ಪೊಲ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ ನಿಷ್ಠೆದ ನೀತಿನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್. ೧೬೬೩ಡ್, ಚೈಹಿರಿನ್ ನ್ ಕಲ್ಮಿಕ್ ಜನಕುಲು ತಾತಾರ್ ಲು ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ದೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಬ್ರಿಯುಖೋವೆಟ್ಸ್ಕಿ ನ ಆಜ್ಞೆಡ್ ಎಡಪಂಥೀಯ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೋಟೆನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್, ಆಂಡ ಊರುದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊನು ಪೊತ್ತುದು ಪಾಡ್ಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ಟೆಟೆರಿಯಾ 1665ಡ್ ಹೆಟ್ಮ್ಯಾನ್ಸಿಡ್ದ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರ್ನ ಬುಕ್ಕೊ, ಚೈಹಿರಿನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯೊಗು ಪೋಲಿಷ್ ಕೈಟ್ ಉಂತುದು, ಆಂಡ ಶೀಘ್ರೊಡು ಪೊಸ ಹೆಟ್ಮನ್, ಪೆಟ್ರೊ ಡೊರೊಶೆಂಕೊ ದೆತೊಂಡೆರ್, ಪೋಲೆಂಡ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ್ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಮುರಿಯಂದೆ ಟರ್ಕಿಶ್ ರಕ್ಷಣೆನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಉಂದು ಪೋಲಿಷ್-ಟರ್ಕಿಶ್ ಯುದ್ಧೊಗು ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಆಂಡ್. ಟರ್ಕಿ ರೈಟ್-ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಕ್ರೇನ್ ನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ದೆತೊನುಂಡು, ಡೊರೊಶೆಂಕೊಗು ಕೀವ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿನ್ ಕೊರ್ದು ಅಯಿತ ರಾಜಧಾನಿ ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ಉಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್ - ಜನಕುಲು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪಿದಯಿ ಬುಡ್ಪಾಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಚೈಹಿರಿನ್ ಸ್ವತಃ ಒಂಜಿ ಟಾಟರ್ ಗುಲಾಮೆರೆನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಂಡ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

೧೬೭೬ಡ್, ನಗರೊನು ರಷ್ಯಾದ-ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ದೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಡೊರೊಶೆಂಕೊ ಶರಣಾಗತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಾರ್ ಗ್ ನಿಷ್ಠೆನ್ ಪ್ರಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲವಂತೊ ಆಯೆರ್. ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ಚಿಹ್ನೆಲೆನ್ ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಟರ್ಕ್ ಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಯಿನ ಯೂರಿ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ್ ಪೊಸ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪುದರ್ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸೈನ್ಯೊನು ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬೭೭ಡ್ ನಡತಿನ ಟರ್ಕಿಶ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ಅಭಿಯಾನ (೧೬೭೭)/ಚೈಹಿರಿನ್ ದ ಮುತ್ತಿಗೆ ನ್ ರಷ್ಯನ್ ಲು ಪಿದಯಿ ಪಾಡ್ದೆರ್, ಆಂಡ ಚೈಹಿರಿನ್ ಅಭಿಯಾನ (೧೬೭೮)/ಕುಡೊಂಜಿ ಮುತ್ತಿಗೆ ಒಂಜಿ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಕಾರ ಮುಸ್ತಫಾ ಪಾಷಾನ ನೇತೃತ್ವೊಡು, ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಮುಗಿಂಡ್. ಟರ್ಕ್ ಲು ನಗರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆನ್ ಹಾಳ್ ಮಂತೆರ್. ೧೬೮೬ ದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಪೋಲಿಷ್-ರಷ್ಯನ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ (೧೬೮೬), ಸ್ಟೇಕಿಡ್ದ್ ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ದ ಬಾಯಿ ಮುಟ್ಟದ ಭೂಮಿದ ಪಟ್ಟಿ ಜನವಸತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನವು ಆದ್ ಉಪ್ಪೊಡು, ಅಂಚಾದ್ ನಗರೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುಜೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ಬೊಕ್ಕದ ಇತಿಹಾಸ ===
[[File:Чигирин.jpeg|thumb|೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು (ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತುಜಿ)]]
ಆಂಡಲಾ, ಶೀಘ್ರೊಡು ಜನಕುಲು ಈ ಭೂಮಿಲೆಗ್ ಪಿರ ಬರೊಂದಿತ್ತೆರ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ 1714ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್, ಟರ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾದ ನಡುಟು ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ರೈಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತೊನು ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಉಂದು 1712 ಮುಟ್ಟ ಚೈಹಿರಿನ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ದ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಉಂತುಂಡು. 1708ಡ್, ಆಂಡ್ರಿ ಡೊರೊಶೆಂಕೊ ಟರ್ಕ್ ಲೆನ ಕೈಟ್ ನಾಶ ಆಯಿನ ಮಠೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೨೦ಡ್, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಎಕ್ಸಾಲ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ದ ಹೋಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಚೈಹಿರಿನ್ ನ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊನ್ ಶೀಘ್ರೊಡು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗಡಿ ಊರು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಂದು ಹೈಡಮಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಲೆನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಅತ್ತಂದೆ ನ್ಯೂ ಸೆರ್ಬಿಯಾ (ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯ)/ನ್ಯೂ ಸೆರ್ಬಿಯಾ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ವಸಾಹತುದಾರೆರ್ನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕಷ್ಟೊಗು ಗುರಿಯಾತ್ಂಡ್. ಸುಮಾರ್ ೧೭೬೦ ಮುಟ್ಟ ಕೋಟೆನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೬೫ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಊರುಡು ೧೦೮ ಇಲ್ಲ್ ಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭೮೯ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೧೩೮ ಇಲ್ಲ್ ಲು, ಮೂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಲು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಠ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡಲಾ ಕೋಟೆನ್ ಪುನರ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೯೨ಡ್, ರಾಜೆ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಪೊನಿಯಾಟೊವ್ಸ್ಕಿ/ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಊರುದ ಸವಲತ್ತುಲೆನ್ ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಸ ಸವಲತ್ತುಲೆನ್ ಪೂರಾ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

೧೭೯೦ಡ್ ೮ನೇ ಪೋಲಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಶ್ವದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ನ್ ಜೆಹ್ರಿನ್ ಡ್ ನಿಯೋಜಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೭೯೨ಡ್ ೪ನೇ ಪೋಲಿಷ್ ವ್ಯಾನ್ಗಾರ್ಡ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನ್ ಅಲ್ಪ ನಿಯೋಜಿಸಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gembarzewski|first=Bronisław|title=Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831|year=1925|language=pl|publisher=Towarzystwo Wiedzy Wojskowej|location=Warszawa|pages=10, 12}}&lt;/ref&gt; ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ರಡ್ಡನೆ ವಿಭಜನೆ (೧೭೯೩) ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಡ್ದ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕೀವ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ೧೯೧೭ಡ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ಫ್ರೀ ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ದ ಒಂಜಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಡ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪಾವ್ಲೊ ಸ್ಕೊರೊಪಾಡ್ಸ್ಕಿ ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್ (ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ೧೯೧೮ಡ್ ಕಿವ್ ಡ್, ಆರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹೆಟ್ಮನ್ ಆದ್ ಲಾ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್). ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ೧೯೧೭ ಡ್ದ್ ೧೯೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಉಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಗುಂಪುಲೆನ ನಡುಟು ಪೋಂಡು, ಚೈಹಿರಿನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಣರಾಜ್ಯ/ಸ್ವ-ಘೋಷಿತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಕ್ರೆಮೆಂಚುಕ್ ಗವರ್ನರೇಟ್ ಭಾಗ ಆಂಡ್,&lt;ref&gt;{{cite map|author=С. Хургін|title=Адміністраційна Мапа Української Соц. Рад. Республіки|year=1922|scale=1:1,680,000|publisher=Народний комісаріат внутрішніх справ|location=Kharkiv|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite map|author=С. Я. Хургин|title=Карта Украинской Социалистической Советской Республики|year=1921|scale=1:1,680,000|publisher=Народный комиссариат внутренних дел|language=ru}}&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಕೀವ್ ಗವರ್ನರೇಟ್ ನ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ.&lt;ref&gt;{{cite map|title=Административная карта Украины|year=1923|scale=1:1,050,000|publisher=Народный комиссариат внутренних дел|language=ru}}&lt;/ref&gt;
ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ ಎರಡನೆದ ಸಮಯೊಡು, ಆಪರೇಷನ್ ಬಾರ್ಬರೊಸ್ಸಾ/ಆಗಸ್ಟ್ ೭, ೧೯೪೧ ಡ್ದ್ ಡ್ನಿಪರ್ ಯುದ್ಧ/ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨, ೧೯೪೩ ಮುಟ್ಟ ವೆಹ್ರ್ಮಾಚ್ಟ್/ಜರ್ಮನ್ ಸೈನ್ಯ ಚೈಹಿರಿನ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್.
೧೯೮೯ಡ್ ಈ ನಗರೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೨,೮೫೩ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу]&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಚೈಹಿರಿನ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ರೈಯನ್ನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ಡ್ ರೈಯನ್ ನ್ ರದ್ದು ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಮೂಲಕ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್. ಚೈಹಿರಿನ್ ರೈಯನ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಚೆರ್ಕಾಸಿ ರೈಯನ್ ಗ್ ಸೇರಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಅಪೂರ್ಣ ಚಾರಿನ್ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಉಂಡು.

== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
=== ಭಾಷೆ ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿ/೨೦೦೧ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;standard&quot;
|-
! ಭಾಷೆ
! ಶೇಕಡಾವಾರು
|-
| ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೯೩.೧೪%
|-
| ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೫.೩೭%
|-
| ಬೇತೆ/ನಿರ್ಧರಿತ ಆಯಂದಿನ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೧.೪೯%
|}

==ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ==
===ಸ್ಥಳ===
ಈ ನಗರ ಟಿಯಾಸ್ಮಿನ್ ತುದೆತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ 124 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಆಹಾರ ಬೊಕ್ಕ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆನಂಚಿನ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು 21ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಊರುದ ಆರ್ಥಿಕತೆದ ಆಧಾರ ಆದುಂಡು.

===ಜಲವಾಯು===
ಚಿಹಿರಿನ್‍ದ್‌ (1981–2010) ದ್ ದಾಖಲೆ ಆಯಿನ ಜಲವಾಯು ಮಾಹಿತೆ:

===ಜಲವಾಯು===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! ತಿಂಗಳು !! ಜನ !! ಫೆಬ್ !! ಮಾರ್ !! ಏಪ್ !! ಮೇ !! ಜೂನ್ !! ಜುಲೈ !! ಆಗ !! ಸೆಪ್ !! ಅಕ್ಟೋ !! ನವೆಂ !! ಡಿಸೆಂ
|-
! ಗರಿಷ್ಠ °C
| -0.9 || -0.1 || 5.5 || 14.4 || 21.3 || 24.3 || 26.3 || 25.9 || 20.0 || 13.0 || 5.0 || 0.4
|-
! ಸರಾಸರಿ °C
| -3.5 || -3.1 || 1.7 || 9.4 || 15.9 || 19.2 || 21.2 || 20.4 || 14.9 || 8.8 || 2.3 || -2.1
|-
! ಕನಿಷ್ಠ °C
| -6.1 || -5.9 || -1.5 || 4.8 || 10.4 || 14.3 || 16.1 || 15.0 || 10.4 || 5.4 || -0.2 || -4.4
|-
! ಮಳೆ (ಮಿಮೀ)
| 34.4 || 32.9 || 35.5 || 36.7 || 49.7 || 77.1 || 65.2 || 54.2 || 55.9 || 42.1 || 39.4 || 37.0
|}&lt;references /&gt;
&lt;ref name=WMOCLINO&gt;{{cite we
| archive-url = https://web.archive.org/web/20210717143555/https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1981-2010/RA-VI/Ukraine/12.6.%20WMO_Normals_Excel_Template%20%282%29.xls
| archive-date = 17 July 2021
| url = https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1981-2010/RA-VI/Ukraine/12.6.%20WMO_Normals_Excel_Template%20(2).xls
| title = World Meteorological Organization Climate Normals for 1981–2010
| publisher = World Meteorological Organization
| access-date = 17 July 2021}}&lt;/ref&gt;

==ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್==
೧೬೨೭ಡ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಮಠೊನು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಧಿಕಾರಿಲು ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಅರಮನೆದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲುಲಾ ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುಜಿ. ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸೊನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮಲ್ತೆರ್.

==ಗಮನಾರ್ಹ ಜನ==
*ಜಾರ್ಜಿ ಡ್ಯಾನಿಲೋವ್, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ
*ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ, ಹೆಟ್ಮನ್
*ಕಟೆರಿನಾ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊ (ವಿಜ್ಞಾನಿ), ವಿಜ್ಞಾನಿ

==ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು==
{{See also|List of twin towns and sister cities in Ukraine}}

===ಅವಳಿ ಊರುಲು — ಸೋದರಿ ನಗರೊಲು===
ಚಿಹೈರಿನ್ ಊರುದ ಅವಳಿ ಒಟ್ಟುಗು:
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;

!width=&quot;150&quot; bgcolor=#f9f9f9|City
!width=&quot;100&quot; bgcolor=#f9f9f9|Country
!width=&quot;100&quot; bgcolor=#f9f9f9|Year of Signing
|-
|'''ಸೆಬಾಸ್ಟೊಪೊಲ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ'''
|[[File:Flag of the United States.svg|25px]][[United States]]
|1993
|}

==Gallery==
&lt;gallery&gt;
File:Chyhyryn1.jpg|ಚೈಹಿರಿನ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಚೌಕ
File:Chyhyryn2.jpg|ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿತ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಿವಾಸದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ
File:Chyhyryn3.jpg|ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಿವಾಸ
File:Chyhyryn4.jpg|ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್ ಚರ್ಚ್
File:Chyhyryn5.jpg|ಇಗರ್ಜಿದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಮೂರ್ತಿ
File:Chyhyryn7.jpg|ನಗರದ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಬೆಟ್ಟೊಡ್ದ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ನ ನೋಟ
File:Chyhyryn9.jpg|ಕೋಟೆದ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಚೈಹಿರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲು (ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ)
File:Chyhyryn Monument 01.jpg|ಚೈಹಿರಿನ್ ಡ್ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಾರಕ
&lt;/gallery&gt;

==ಇಂಚಲಾ ತೂಲೆ==
* ಪೆರೆವೊಲೊಚ್ನಾ, ಡ್ನಿಪರ್ ಡ್ ದುಂಬುದ ಕೋಟೆ

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{reflist}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು==
* [http://encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\C\H\Chyhyryn.htm Chyhyryn] in the [http://encyclopediaofukraine.com Encyclopedia of Ukraine]
* [https://web.archive.org/web/20070120164727/http://sunsite.berkeley.edu:8085/x-ussr/100k/M-36-102.jpg Soviet topographic map 1:100,000]
* {{cite journal |last1=Salata |first1=Oksana |last2=Shcherbak |first2=Vitalii |title=CHYHYRYN – “HISTORICAL CITY” IN THE CULTURAL HERITAGE OF UKRAINE |url=https://eehb.dspu.edu.ua/article/view/364993/350977 |journal=East European Historical Bulletin |year=2026 |issue=39 |pages=124–139 |doi=10.24919/2519-058X.39.364993 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20260730151814/https://eehb.dspu.edu.ua/article/view/364993 |archive-date=2026-07-30}}
* {{commons category-inline|Chyhyryn}}

{{Cherkasy Oblast}}
{{Capitals of Ukraine}}
{{Authority control}}

[[Category:Cities in Cherkasy Oblast]]
[[Category:Capitals of former countries]]
[[Category:Cities of district significance in Ukraine]]
[[Category:Forts in Ukraine]]</text>
      <sha1>0egzo72lfrlksw4bg79ysa7qd4n965v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27943</id>
    <revision>
      <id>365650</id>
      <timestamp>2026-08-17T12:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shreelatha.Halemane</username>
        <id>6351</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ</comment>
      <origin>365650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44072" sha1="ri6g3d47q59jsnmctfykoiu1mc68zvx" xml:space="preserve">[[ಫೈಲ್:20191219_Fort_Amber,_Amer,_Jaipur_0955_9481.jpg|thumb|Amber Fort seen from the bank of Maotha Lake, Jaigarh Fort on the hills in the background]]
ಆಮೆರ್ ಕೋಟೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆ ಭಾರತದ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]]ದ ಆಮೆರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಜೈಪುರ]]ಡ್ದ್ 11 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6.8 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ 4 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1.5 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡುಪ್ಪುನ ಆಮೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಊರು. ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ಜೈಪುರೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಆಮೆರ್ ಕೋಟೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿದ ಅಂಶೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಮಲ್ಲ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊಲೆನ ಸರಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿದ ಮಾರ್ಗೊಲೆನ್ ದೀದ್, ಕೋಟೆ ಮಾವೊಟಾ ಕೆರೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದು ಅಮೆರ್ ಅರಮನೆಗ್ ನೀರ್ ದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ ಆದುಂಡು.&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=oXa60HtlNOYC&amp;pg=PA195&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;

[[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jaipur_City_Map.svg|class=notpageimage noviewer|240x240px|Amer Fort is located in Jaipur]]

[[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Amer Fort]]

Amer Fort

ಆಮೆರ್ ಅರಮನೆ ರಾಜಪುತ್ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದ ಮಲ್ಲ ಉದಾರ್ಮೆ. ಅಯಿತ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇಲೆಲು [[ಮೊಘಲೆರ್|ಮೊಘಲ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ. ಕೆಂಪು ಮರಳುಕಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ, ಆಕರ್ಷಕ, ಐಶ್ವರ್ಯವಂತ ಅರಮನೆ ನಾಲ್ ಮಟ್ಟೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಅಂಗಣಡು ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಿವಾನ್-ಎ-ಆಮ್, ಅತ್ತ್ಂಡ &quot;ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಸಭಾಂಗಣ&quot;, ದಿವಾನ್-ಎ-ಖಾಸ್, ಅತ್ತ್ಂಡ &quot;ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಸಭಾಂಗಣ&quot;, ಶೀಶ್ ಮಹಲ್ (ಕನ್ನಡಿ ಅರಮನೆ), ಅತ್ತ್ಂಡ ಜೈ ಮಂದಿರ, ಬೊಕ್ಕ ಸುಖ್ ನಿವಾಸ್ ಉಂಡು, ಅಲ್ಪ ಅರಮನೆದ ಒಳಗೆ ನೀರ್ದ ಜಲಪಾತದ ಮಿತ್ತ್ ಬೀಸುನ ಗಾಳಿಡ್ದ್ ಕೃತಕವಾದ್ ತಂಪು ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್, ಅಮೆರ್ ಕೋಟೆನ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಅಮೆರ್ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಅರಮನೆ ರಾಜಪುತ್ ಮಹಾರಾಜೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ಕುಟುಮದಕ್ಲೆನ ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕೋಟೆದ ಗಣೇಶ್ ಗೇಟ್ ದ ಎದುರುದ ಅರಮನೆದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು, ಚೈತನ್ಯ ಆರಾಧನೆದ ದೇವತೆ ಶಿಲಾ ದೇವಿಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಜ ಮನ್ ಸಿಂಗ್ ಗ್ 1604ಡ್ ಬಂಗಾಳದ ಜೆಸ್ಸೋರ್ ರಾಜನ್ ಸೋತುನಗ ಕೊರ್ತೆರ್. (ಜೆಸ್ಸೊರ್ ಇತ್ತೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್). ರಾಜ ಮನ್ ಸಿಂಗ್ ಗ್ 12 ರಾಣಿಲು ಇತ್ತೆರ್ ಅಂಚಾದ್ ಪ್ರತಿ ರಾಣಿಗ್ ಒಂಜಿ ಕೊಠಡಿ ಮಲ್ತೆರ್, 12 ರಾಣಿಲು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕೋಣೆಡ್ ರಾಜನ ಕೋಣೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಆಂಡ ರಾಣಿಲು ಮಿತ್ತ್ ಪೋವೊಡಾಪುಜಿ. ರಾಜ ಜೈ ಸಿಂಗ್ ಗ್ ಒರಿ ರಾಣಿ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತೆರ್ ಅಂಚಾದ್ ಆರ್ ಮೂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ರಾಣಿಲೆನ ಕೊಠಡಿಲೆಗ್ ಸಮವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕೊಠಡಿನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.
[[ಫೈಲ್:Amber_Palace_Jaipur_Pano.JPG|thumb|Amber Palace Jaipur Pano]]
ಈ ಅರಮನೆ, ಜೈಗಢ್ ಕೋಟೆದೊಟ್ಟುಗು, ಅದೇ ಅರವಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆನ ಚೀಲ್ ಕಾ ಟೀಲಾ (ಗರುಡೊಲೆನ ಬೆಟ್ಟ) ದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಅರಮನೆ ಬೊಕ್ಕ ಜೈಗಢ ಕೋಟೆನ್ ಒಂಜೇ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ರಡ್ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ಭೂಗತ ಮಾರ್ಗೊಡು ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಮಾರ್ಗೊನು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮೆರ್ ಕೋಟೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಜನಕುಲು ಜೈಗಢ ಕೋಟೆಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯೆರೆ ಒಂಜಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುನ ಮಾರ್ಗ ಆದ್ ಉದ್ದೇಶಿಸಯೆರ್. ಅಮೆರ್ ಅರಮನೆಗ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರವಾಸಿ ಭೇಟಿನ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲೆನ ಇಲಾಖೆದ ಅಧೀಕ್ಷಕೆರ್ ದಿನೊಟು 5000 ಜನೊಕುಲು ಬರ್ಪೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ವರದಿ ಮಲ್ತೆರ್, 2007ಡ್ 1.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನೊಕುಲು ಬತ್ತೆರ್. 2013ಡ್ ಕಂಬೋಡಿಯಾದ ಫ್ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ 37ನೇ ಅಧಿವೇಶನೊಡು, ಫೋರ್ಮರ್ ಜೊತೆಟ್ ಐನ್ ರಾಜಸ್ಥಾನೊಗು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಗುಡ್ಡೆ ಕೋಟೆಲೆನ ಗುಂಪುದ ಭಾಗವಾದ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

== ವ್ಯಾಕರಣ ==
[[ಫೈಲ್:Amer_fort_view_during_the_night_lighting.JPG|thumb|Amer fort view during the night lighting]]
ಅಮೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಂಬರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಚೀಲ್ ಕಾ ಟೀಲಾದ ಮಿತ್ತ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಅಂಬಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್. ಅಂಬಿಕಾಶ್ವರ ಪಂಡ [[ಶಿವ]] ದೇವೆರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್. ಆಂಡಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನಪದ ಕತೆಟ್ ಈ ಕೋಟೆದ ಪುದರ್ ಅಂಬಾ ಪನ್ಪಿನ ಅಪ್ಪೆ [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ]] ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್ ಪನ್ಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html&lt;/ref&gt;

== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಅಮೆರ್ ಅರಮನೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಜೈಪುರ ನಗರೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 11 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6.8 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಅಮೆರ್ ಊರುದ ಸಮೀಪೊಡು ಮಾವೋಟಾ ಕೆರೆತ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಾಡುದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಅರಮನೆ [[ದೆಹಲಿ]]ಗ್ ಪೋಪಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೧ಸಿ ದ ಎದುರುಡು ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ 4WD ರಸ್ತೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಕೋಟೆದ ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ (ಸೂರ್ಯನ ದ್ವಾರ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಇತ್ತೆ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಆನೆಲೆನ್ ಸವಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಬದಲ್ ಕೋಟೆಗ್ ಜೀಪ್ ಸವಾರಿ ಮಲ್ಪುನವು ಮಸ್ತ್ ನೈತಿಕ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೊಂಡುಂಡು&lt;ref&gt;https://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece&lt;/ref&gt;

== ಪಿರಾಕ್ದ ಇತಿಹಾಸ ==
[[ಫೈಲ್:Amer_palace_sheesh_mahal.jpg|thumb|amer palace sheesh mahal]]
ಅಂಬರ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಮೀನಾ ರಾಜ್ಯ, ಸುಸಾವತ್ ಕುಲೊದಕುಲು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕಾಕಿಲ್ ದಿಯೋ ಸುಸಾವತ್ ಲೆನ್ ಸೋತುದು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬರ್ ನ್ ಖೋಹ್ ನ ನಂತರ ಧುಂಧರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾಕಿಲ್ ದೇವೊ ದುಳೆರಾಯಿ ಮಗೆ. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಜೈಪುರ ರಾಜ್ಯೊನು ಅಂಬರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಧೂಂಧರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಐನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ದ ಮೀನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಕುಲು ದಿಯೋಟಿದ ಬರ್ಗುರ್ಜರ್ ರಾಜಪುತ್ ರಾಜೆರೆನ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಕಚ್ವಾಹಾ ರಾಜಕುಮಾರ, ದುಲ್ಹಾ ರೈ, ಮೀನಾಲೆನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊನು ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದಿಯೋಲಿದ ಬರ್ಗುರ್ಜರ್ ಲೆನ್ ಸೋತುದು ಧುಂಧರ್ ನ್ ಪೂರ್ತಿ ಕಚ್ವಾಹಾ ಆಡಳಿತೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್.

ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆನ್ ಮೂಲತಃ ರಾಜ ಮನ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೈ ಸಿಂಗ್ ಯಾನ್ 1600 ದ ಸುರುಟು ಅಯಿನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತುವ. ಸವಾಯಿ ಜೈ ಸಿಂಗ್ II ನ ಕಾಲೊಡು ೧೭೨೭ಡ್ ಕಚ್ವಾಹೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಜೈಪುರೊಗು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ ದುಂಬುದ ೧೫೦ ವರ್ಸೊಡ್ ಸತತ ಆಡಳಿತೆರ್ ಸುಧಾರಣೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸೇರ್ಪಡೆಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. 

ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾಲೊಡು, ಅಮೆರ್ ನ್ ಧೂಂಡರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ (ಅರ್ಥ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಟ್ ಒಂಜಿ ಬಲಿ ಪರ್ವತೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಉಂಡು) ಬೊಕ್ಕ 11ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 1037 ಬೊಕ್ಕ 1727 ಕ್ರಿ.ಶ.ದ ನಡುಟು, ರಾಜಧಾನಿನ್ ಅಮೆರ್ ಡ್ದ್ ಜೈಪುರೊಗು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ ಕಚ್ವಾಹೆರ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಮೆರ್ ದೇಶೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಅಮೆರ್ ನ ಇತಿಹಾಸ ಈ ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ್ ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ಪುಂಡು

== ನಕ್ಷೆ ==
[[ಫೈಲ್:Maota_Lake.JPG|thumb|Maota Lake]]
ಅರಮನೆನ್ ಆರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಂಡ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಂಡುಂಡು, ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಭಾಗೊಗು ಅಯಿತ ಸ್ವಂತ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಗಣ ಉಂಡು. ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ (ಸೂರ್ಯನ ದ್ವಾರ) ಮೂಲಕ ಉಂಡು ಉಂದು ಸುರುತ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಳೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಪಿರ ಬನ್ನಗ ಸೈನ್ಯೊಲು ಅಕ್ಲೆನ ಯುದ್ಧ ಬಹುಮಾನೊಡು ಗೆಲುವುದ ಮೆರವಣಿಗೆಲೆನ್ ನಡಪಾವುನ ಜಾಗೆ ಉಂದು, ಉಂದೆನ್ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಪೊಣ್ಣುಲು ಲ್ಯಾಟಿಸ್ಡ್ ಕಿಟಕಿಲೆಡ್ದ್ ತೂವೊಲಿ. ಈ ಗೇಟ್ ನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರಮನೆಗ್ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಗಾರ್ಡ್ ಲೆನ್ ಒದಗಿಸಯೆರ್. ಉಂದು ಉದಿಪುನ ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಕ್ ಮೂಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ರಾಜವಂಶದ ಅಶ್ವದಳೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗಣ್ಯೆರ್ ಈ ದ್ವಾರೊಡ್ದ್ ಅರಮನೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್.

ಜಾಲೆಬ್ ಚೌಕ್ ಪಂಡ ಸೈನಿಕೆರ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಜಾಗೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಅರೇಬಿಕ್ ನುಡಿಗಟ್ಟು. ಸವಾಯಿ ಜೈ ಸಿಂಗ್ ನ ಕಾಲೊಡು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೯೩-೧೭೪೩) ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಆಮೆರ್ ಅರಮನೆದ ನಾಲ್ ಅಂಗಣೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ. ಮಹಾರಾಜೆರ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂಗರಕ್ಷಕೆರ್ ಸೈನ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಫೌಜ್ ಬಕ್ಷಿನ ಆಜ್ಞೆಡ್ ಮುಲ್ಪ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾರಾಜೆರ್ ಗಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಂಟಿಂಜೆಂಟ್ ನ್ ತಪಾಸಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಂಗಳೊಗು ಪಕ್ಕೊಡು ಕುದುರೆದ ಕೋಣೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಮಿತ್ತ್ ದ ಕೊಠಡಿಲೆನ್ ಕಾವಲುಗಾರೆರ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಸುರುತ ಅಂಗಣ ==
[[ಫೈಲ್:Outer_walls_of_Amer_Fort,_India.jpg|thumb|Outer walls of Amer Fort, India.]]
ಜಲೆಬಿ ಚೌಕ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಮುಖ್ಯ ಅರಮನೆದ ಮೈದಾನೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಮುಲ್ಪ, ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಲೆನ ಬಲತ್ತ ಭಾಗೊಡು ರಾಜಪುತ್ ಮಹಾರಾಜೆರ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಿಲಾ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು, 16ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಮಹಾರಾಜ ಮನ್ಸಿಂಗ್ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ 1980 ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ, ರಾಜಮನೆತನೊದಕುಲು ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿ ಆಚರಣೆನ್ (ಎಮ್ಮೆದ ಬಲಿ) ಉಂತಾಯೆರ್.

ಜೀವನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಅಡೆತಡೆಲೆನ್ ದೂರ ಮಲ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆದ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಗಣೇಶನ ಪುದರ್ ಡ್ ಗಣೇಶ ಪೋಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗಣೇಶ ದ್ವಾರ ಪಂಡ ಮಹಾರಾಜೆರೆನ ಖಾಸಗಿ ಅರಮನೆಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ. ಮಿರ್ಜಾ ರಾಜ ಜೈ ಸಿಂಗ್ (೧೬೨೧-೧೬೨೭) ನ ಆದೇಶೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಅನೇಕ ಫ್ರೆಸ್ಕೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮೂಜಿ ಮಟ್ಟೊದ ರಚನೆ ಉಂದು. ಈ ಗೇಟ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಸುಹಾಗ್ ಮಂದಿರ ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಪೊಣ್ಣುಲು ದಿವಾನ್-ಇ-ಆಮ್ ಡ್ ನಡಪುನ ಸಮಾರಂಭೊಲೆನ್ &quot;ಜಾಲಿಸ್&quot; ಪನ್ಪಿನ ಲ್ಯಾಟಿಸ್ಡ್ ಅಮೃತಶಿಲೆದ ಕಿಟಕಿಲೆಡ್ದ್ ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್.

== ಸಿಲಾ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ==
[[ಫೈಲ್:Amer_Fort,_Architecture,_India.jpg|thumb|Rajputana Hindu and Mughal Islamic style of architecture, Amer Fort, India.]]
ಜಲೇಬಿ ಚೌಕ್ ದ ಬಲಭಾಗೊಡು ಸಿಲಾ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಆಂಡಲಾ ಸೊಬಗುದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು (ಸಿಲಾ ದೇವಿ ಕಾಳಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ದುರ್ಗಾನ ಅವತಾರ). ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊನು ಬೊಳ್ಳಿಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಒಂಜಿ ಡಬಲ್ ಬಾಗಿಲುಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಎತ್ತರದ ಪರಿಹಾರೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಮುಖ ದೈವೊಗು ಬೊಳ್ಳಿಡ್ ಮಲ್ತಿನ ರಡ್ಡ್ ಸಿಂಹೊಲು ಉಂಡು. ಈ ದೇವತೆದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ದಂತಕಥೆ ಪಂಡ ಬಂಗಾಳೊಡು ಜೆಸ್ಸೂರ್ ರಾಜೆರೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಡು ಗೆಲುವುಗಾದ್ ಮಹಾರಾಜ ಮನ್ ಸಿಂಗ್ ಕಾಳಿಡ್ದ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಕೋರ್ತೆರ್. ದೇವಿ ರಾಜೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕನೊಟು ತನ್ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಸಮುದ್ರದ ತಳೊಡ್ದ್ ದೆತೊನುನ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸೂಚನೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ರಾಜೆ, ೧೬೦೪ಡ್ [[ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಸೆ|ಬಂಗಾಳ]]ದ ಯುದ್ಧೊಡು ಗೆಂದಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಕಡಲ್ಡ್ದ್ ಮೂರ್ತಿನ್ ದೆತ್ತ್ದ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ದ ಫಲಕೊಡು ಕೆತ್ತೆದ್ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಅವೆನ್ ಸಿಲಾ ದೇವಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನದ ದ್ವಾರೊಡು ಗಣಪತಿನ ಕೆತ್ತನೆಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಒಂಜೇ ತುಂಡು ಕುರಲ್‌ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.
[[ಫೈಲ್:Amber_Fort-Jaipur-India0007.JPG|thumb|Amber Fort-Jaipur-India0007]]
ಸಿಲಾ ದೇವಿ ಅನುಸ್ಥಾಪನೆದ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಆವೃತ್ತಿ ಪಂಡ ರಾಜ ಮನ್ ಸಿಂಗ್, ಜೆಸ್ಸೂರ್ ದ ರಾಜನ್ ಸೋತುದು, ಒಂಜಿ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲ್ ದ ಫಲಕೊನು ಉಡುಗೊರೆ ಆದ್ ಪಡೆಯೆರ್, ಉಂದು ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಗು ಲಿಂಕ್ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಕಮ್ಸೆ ಈ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕೃಷ್ಣನ ಮಲ್ಲ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನ್ ಕೊಂದೆರ್. ಈ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಬದಲಾದ್ ಮನ್ ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ಗೆಂದಿನ ರಾಜ್ಯೊನು ಬಂಗಾಳದ ರಾಜೆರೆಗ್ ವಾಪಸ್ ಕೊರ್ಪೆ. ಅಪಗ ಈ ಕಲ್ಲ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದುರ್ಗಾ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ ಅಸುರ ರಾಜೆ ಮಹಿಷಾಸುರನ್ ವಧೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೋಟೆದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸಿಲ ದೇವಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿಲಾ ದೇವಿ ಜೈಪುರದ ರಾಜಪೂತ ಕುಟುಮದ ವಂಶಾವಳಿ ದೇವತೆ ಆದ್ ಅಪಗಡ್ದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಕುಟುಂಬದ ದೇವೆರ್ ರಾಮಗಡದ ಜಾಮ್ವ ಮಾತಾ ಆದ್ ಮುಂದುವರಿಯೆರ್. 
[[ಫೈಲ್:Amber_Fort_Second_Courtyard_Mirror_Palace_view.jpg|thumb|Amber Fort Second Courtyard Mirror Palace view]]
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ [[ನವರಾತ್ರಿ]]ದ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ (ವರ್ಷೊಗು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಒಂಜಿ ದಿನೊತ ಪರ್ಬ) ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲು. ಪರ್ಬದ ಎಣ್ಮನೇ ದಿನೊಟು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಎಮ್ಮೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೇಕೆಲೆನ್ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಕ್ರಮ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಭಕ್ತೆರೆನ ಮಲ್ಲ ಸಭೆ ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕ್ರಮೊನು 1975 ಡ್ದ್ ಕಾನೂನುದ ಅಡಿಟ್ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೈಪುರೊಡು ಅರಮನೆದ ಮೈದಾನೊಡು ಬಲಿದಾನ ಮಲ್ತೆರ್, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ್ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊದ ರೂಪೊಡು ರಾಜಕುಟುಂಬೊದ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಲು ಮಾತ್ರ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣೊಡು ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊನು ಪೂರ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಾದ್ ದೇವಿಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಅರ್ಪಣೆಲು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಬಗೆತ ಮಾತ್ರ

== ರಡ್ಡನೆ ಅಂಗಣ ==
[[ಫೈಲ್:Sheesh_Mahal,_Amer_Fort,_India.jpg|thumb|Sheesh Mahal, Amer Fort, India.]]
ರಡ್ಡನೆ ಅಂಗಣಡು, ಸುರುತ ಮಟ್ಟೊದ ಅಂಗಳೊದ ಮುಖ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ಮಿತ್ತ್, ದಿವಾನ್-ಇ-ಆಮ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಸಭಾಂಗಣ ಉಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಸಾಲುದ ಸ್ತಂಭೊಲೆಡ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್, ದಿವಾನ್-ಇ-ಆಮ್ ಪಂಡ 27 ಸ್ತಂಭೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆ, ಅವು ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಆನೆದ ಆಕಾರೊದ ರಾಜಧಾನಿನ್ ದೀದ್, ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಗ್ಯಾಲರಿಲೆನ್ ದೀದ್ ಉಂಡು. ಪುದರ್ಡ್ ತೆರಿಯುನಂಚ, ರಾಜೆರ್ (ರಾಜೆ) ಜನಕುಲೆನ ಅರ್ಜಿಲೆನ್ ಕೇನೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವೀಕರಿಸರೆ ಇಲ್ಲ್ ಡ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್

== ಮೂಜಿನೆ ಅಂಗಳ ==
ಮೂಜಿನೆ ಅಂಗಳೊಡು ಮಹಾರಾಜೆರ್, ಅರೆನ ಕುಟುಂಬ ಬೊಕ್ಕ ಸಹಾಯಕೆರ್ನ ಖಾಸಗಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಅಂಗಳೊಗು ಗಣೇಶ ಪೋಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗಣೇಶ ದ್ವಾರೊಡ್ದ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೊಲಿ, ಉಂದೆನ್ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಲ್ಪೊಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೆರ್. ಅಂಗಳೊಡು ರಡ್ಡ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಎದುರು ಉಂಡು, ಮುಘಲ್ ತೋಟೊಲೆನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಡ್ ದೀತಿನ ಒಂಜಿ ಉದ್ಯಾನೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊದ ಎಡತ್ತ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಡೊನು ಜೈ ಮಂದಿರ ಪನ್ಪೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಗಾಜಿದ ಜೋಡಣೆದ ಫಲಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಹು-ಕನ್ನಡಿದ ಚಾವಣಿಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಕನ್ನಡಿಲು ಉಬ್ಬು ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಫಾಯಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣೊಡು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು, ಉಂದು ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಮಯೊಡು ಮೇಣದಬತ್ತಿದ ಬೊಲ್ಪುಡು ಮಿಂಚುಂಡು. ಶೀಶ್ ಮಹಲ್ (ಕನ್ನಡಿ ಅರಮನೆ) ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಕನ್ನಡಿದ ಮೊಸಾಯಿಕ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕನ್ನಡಕೊಲು &quot;ಮಿಂಚುನ ಮೇಣದಬತ್ತಿದ ಬೊಲ್ಪುಡು ಮಿಂಚುನ ರತ್ನದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ&quot; ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಶೀಶ್ ಮಹಲ್ ನ್ 16ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ರಾಜೆ ಮನ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1727ಡ್ ಪೂರ್ಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಜೈಪುರ ರಾಜ್ಯೊದ ಸ್ಥಾಪನಾ ವರ್ಷಲಾ ಅಂದ್ ಆಂಡಲಾ, ಈ ಕಾಲೊಡು ಈ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ಬಹುಪಾಲು ಕ್ಷೀಣವಾದ್ ಪೋಯೆರ್ ೧೯೭೦-೮೦ ಆಂಡ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಬೊಕ್ಕ ನವೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಉಂಡು. ಸಭಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಗೋಡೆಲು ಕೆತ್ತೆದ ಅಮೃತಶಿಲೆದ ಪರಿಹಾರ ಫಲಕೊಲೆನ್ ಹಿಡಿಯೊಂದಿತ್ತೆ. ಈ ಸಭಾಂಗಣ ಮಾವೊಟಾ ಕೆರೆತ ಆಕರ್ಷಕ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು. 

ಜೈ ಮಂದಿರದ ಮಿತ್ತ್ ಜಸ್ ಮಂದಿರ ಉಂಡು, ಉಂದು ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಸಭಾಂಗಣೊಡು ಪುಷ್ಪೊಲೆನ ಗಾಜಿದ ಒಳಸೇರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಬಾಸ್ಟರ್ ಪರಿಹಾರ ಕೆಲಸೊಲು ಉಂಡು. 
[[ಫೈಲ್:Amber_Fort_-_Sheesh_Mahal_Interior.jpg|thumb|Amber Fort - Sheesh Mahal Interior]]
ಅಂಗಳೊಡು ತೋಜುನ ಬೇತೆ ಕಟ್ಟಡ ಜೈ ಮಂದಿರೊದ ಎದುರುಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಸುಖ್ ನಿವಾಸ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸುಖ್ ಮಹಲ್ (ಆನಂದದ ಸಭಾಂಗಣ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಸಭಾಂಗಣೊಗು ಚಂದನದ ಬಾಕಿಲ್ಡ್ದ್ ಪೋವೊಲಿ. ಗೋಡೆಲೆನ್ &quot;ಚಿನಿ ಖನಾ&quot; ಪನ್ಪಿನ ಗೂಡುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಅಮೃತಶಿಲೆದ ಜಡತ್ವೊಡು ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಏರ್-ಕಂಡಿಷನ್ಡ್ ಪರಿಸರೊಡು ಇತ್ತಿಲೆಕನೆ ಈ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲಕ ನಡಪುನ ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ಒಂಜಿ ಪೈಪ್ಡ್ ನೀರ್ ಸರಬರಾಜು ಪರಪುಂಡು. ಈ ಚಾನಲ್ ಡ್ದ್ ನೀರ್ ತೋಟೊಗು ಪರಪುಂಡು.

== ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪೂ ==
[[ಫೈಲ್:Embossed_silver_artwork_in_Sheesh_Mahal,_Amer_Fort,_India.jpg|thumb|Silver artwork in Sheesh Mahal, Amer Fort, India.]]
ಇಲ್ಲ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಕರ್ಷಣೆ ಪಂಡ ಕನ್ನಡಿ ಅರಮನೆದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸ್ತಂಭೊದ ಬುಡೊಡು ಉಪ್ಪುನ &quot;ಮಾಯಾ ಪುಷ್ಪ&quot; ಕೆತ್ತನೆದ ಅಮೃತಶಿಲೆದ ಫಲಕ, ಉಂದೆಟ್ ರಡ್ಡ್ ತೇಲುನ ಚಿಟ್ಟೆಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು; ಒಂಜಿ ಫಿಶ್ ಟೇಲ್, ಲೋಟಸ್, ಹುಡ್ಡ್ ಕೋಬ್ರಾ, ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಟ್ರಂಕ್, ಲಯನ್ಸ್ ಟೇಲ್, ಕಾರ್ನ್ ದ ಕೊಬ್ಬು, ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯನ್ ಸೇರ್ದ್ ಈ ಪೂ ಏಳ್ ಅನನ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಅವುಲು ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿಲಾ ಕೈಟ್ ಫಲಕೊನು ಭಾಗಶಃ ಮುಚ್ಚುನ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಡ್ ತೋಜುಂಡು

== ತೋಟ ==
ಪೂರ್ವೊಡು ಜೈ ಮಂದಿರ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಸುಖ್ ನಿವಾಸ್ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಉದ್ಯಾನೊನು, ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಲಾ ಮೂಜಿನೆ ಅಂಗಳೊಡು ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ಮಿರ್ಜಾ ರಾಜ ಜೈ ಸಿಂಗ್ (೧೬೨೩-೬೮) ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಚಾಹರ್ ಬಾಗ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮುಘಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ ದ ಸಾಲುಲೆಡ್ ನಮೂನೆ ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮುಳುಗಿನ ಬೆಡ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಷಟ್ಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸೊಡು ಆಕಾರೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಕೆರೆತ ಸುತ್ತ ಅಮೃತಶಿಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಿರಿದಾದ ಚಾನೆಲ್ ಲೆನ್ ದೀದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಫೌಂಟೇನ್ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನೊಗು ನೀರ್ ಸುಖ್ ನಿವಾಸ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೈ ಮಂದಿರದ ಟೆರೇಸ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುನ &quot;ಚಿನಿ ಖಾನ ಗೂಡುಲು&quot; ಪನ್ಪಿನ ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್ ಚಾನಲ್ ಲೆಡ್ದ್ ಜಲಪಾತೊಡು ಬರ್ಪುಂಡುಟ್ರಿಪೋಲಿಯಾ 

== ಗೇಟ್ ಟ್ರಿಪೊಲಿಯಾ ==
[[ಫೈಲ್:Amber_fort_tunnels.jpg|thumb|Amber fort tunnels]]
ಟ್ರಿಪೋಲಿಯಾ ಗೇಟ್ ಪಂಡ ಮೂಜಿ ಗೇಟ್. ಉಂದು ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ದ್ ಅರಮನೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ. ಉಂದು ಮೂಜಿ ದಿಕ್ಕುಲೆಡ್ ತೆರೆಪುಂಡು, ಒಂಜಿ ಜಾಲೆಬ್ ಚೌಕ್ ಗ್, ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಮನ್ ಸಿಂಗ್ ಅರಮನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿನೆ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಜೆನಾನಾ ದೇವರ್ಹಿಗ್

== ಲಯನ್ ಗೇಟ್ ==
ಲಯನ್ ಗೇಟ್, ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಗೇಟ್, ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಕಾವಲು ಮಲ್ಪುನ ಗೇಟ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್; ಉಂದು ಅರಮನೆದ ಆವರಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಖಾಸಗಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶಕ್ತಿನ್ ಸೂಚಿಸವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ 'ಲಯನ್ ಗೇಟ್' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಸವಾಯಿ ಜೈ ಸಿಂಗ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೯೯-೧೭೪೩) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು ಫ್ರೆಸ್ಕೊಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ಜೋಡಣೆ ಜಿಗ್ಜಾಗ್ ಆದುಂಡು, ಬಹುಶಃ ಒಳನುಸುಳುನಕುಲೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುನ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಗಣನೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು. &lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=PTEEAAAAMBAJ&amp;pg=PA39&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;

=== ನಾಲ್ನೆ ಅಂಗಣ ===
ನಾಲ್ನೆಯ ಅಂಗಳೊಡು ಜೆನಾನಾ (ರಾಜಮನೆತನೊದ ಪೊಣ್ಣುಲು, ಉಪಪತ್ನಿಲು ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರೇಯಸಿಲೆನ್ ಸೇರಾದ್) ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಅಂಗಳೊಡು ರಾಣಿಲು ವಾಸ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೆ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಡ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಮಸ್ತ್ ಕೋಣೆಲು ಉಂಡು, ಏರೆನ ರಾಣಿಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿಯಂದೆ, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಮಾತಾ ಕೊಠಡಿಲು ಒಂಜೇ ಕಾರಿಡಾರ್ ಗ್ ತೆರೆಪುಂಡು.

== ಮನ್ ಸಿಂಗ್ I ನ ಅರಮನೆ . ==
[[ಫೈಲ್:Amber_Fort,_Baradhari_Pavilion_at_Man_Singh_Palace_Square,_2010.jpg|thumb|Amber Fort, Baradhari Pavilion at Man Singh Palace Square, 2010]]
ಈ ಅಂಗಣೊದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಮನ್ ಸಿಂಗ್ I ನ ಅರಮನೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಅರಮನೆದ ಕೋಟೆದ ಪಿರಾಕ್ ದ ಭಾಗ. ಈ ಅರಮನೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ೨೫ ವರ್ಷ ಬೋಡಾಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೫೯೯ಡ್ ರಾಜ ಮನ್ ಸಿಂಗ್ ಒಂಜಿ (೧೫೮೯-೧೬೧೪) ಆಳ್ವಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಮುಗಿಂಡ್. ಉಂದು ಪ್ರಧಾನ ಅರಮನೆ. ಅರಮನೆದ ಮಧ್ಯ ಅಂಗಳೊಡು ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ಬರದಾರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಂಟಪ ಉಂಡು; ಫ್ರೆಸ್ಕೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಟೈಲ್ಸ್ ನೆಲತ ಬೊಕ್ಕ ಮಿತ್ತ್ದ ಮಹಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಠಡಿಲೆನ್ ಅಲಂಕರಿಸವುಂಡು. ಈ ಮಂಟಪೊನು (ದುಂಬು ಗೌಪ್ಯತೆಗಾದ್ ಪರದೆ ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಂದಿತ್ತೆರ್) ಮಹಾರಾನಿಲು (ರಾಜಕುಟುಂಬದ ರಾಣಿಲು) ಸಭೆ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಗೆ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ದ ಮಾತಾ ಬದಿಲುಲು ತೆರೆದಿತ್ತಿನ ಬಾಲ್ಕನಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಕೆಲವು ಎಲ್ಯ ಕೊಠಡಿಲೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಅರಮನೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನ ಜಾಗೆ ಅಮೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಊರುಗು ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಅರಮನೆದ ಇಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸೀದಿಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಪರಂಪರೆದ ಊರು. 
[[ಫೈಲ್:Door_of_a_gate_to_Amber_Fort,_Rajasthan.jpg|thumb|Door of a gate to Amber Fort, Rajasthan]]
ರಾಣಿ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಲು ಝನಾನಿ ದೇವರ್ಹಿಡ್ ಅರಮನೆದ ಈ ಭಾಗೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕ್ಲೆನ ಪೊಣ್ಣು ಪರಿಚಾರಕೆರ್ಲಾ ಇತ್ತೆರ್. ಅಮೆರ್ ಊರುಡು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ರಾಣಿ ಅಪ್ಪೆನಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಆಸಕ್ತಿ ತೋಜಾಯೆರ್.

== ಸಂರಕ್ಷಣೆ ==
ಜೂನ್ ೨೦೧೩ಡ್ ಫ್ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ ೩೭ನೇ ಸಭೆಟ್ ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಆರು ಕೋಟೆಲು, ಅಂಚನೆ, ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆ, ಚಿತ್ತೋರ್ ಕೋಟೆ, ಗಗ್ರೋನ್ ಕೋಟೆ, ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಕೋಟೆ, ಕುಂಭಾಲ್ಗಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಂಥಂಬೋರ್ ಕೋಟೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಟ್ಟದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ.

ಅಮೆರ್ ಅರಮನೆಗ್ ಒಂಜಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದು ಆಯಿನ ಅಮೆರ್ ಊರು ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪರಂಪರೆದ ಊರು ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದೆತ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಮಲ್ಲ ಒಳಹರಿವುದ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿತವಾದುಂಡು (ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರವಾಸಿ ಋತುವಿಡ್ ದಿನೊಟು 4,000 ರ್ದ್ 5,000 ಮುಟ್ಟ). ಈ ಊರು 4 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (1.5 ಚದರ ಮೈಲ್) ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಹದಿನೆಂಟು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಮೂಜಿ ಜೈನ ಮಂದಿರೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಮಸೀದಿಲು ಉಂಡು. ವಿಶ್ವ ಸ್ಮಾರಕ ನಿಧಿ (ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಎಫ್) ಜಗತ್ತ್ ಡ್ 100 ಅಳಿವಿನಂಚಿನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್; ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ನಿಧಿನ್ ರಾಬರ್ಟ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಗ್ರಾಂಟ್ ಒದಗಾವುಂಡು. ೨೦೦೫ ಡ್ದ್, ಸುಮಾರ್ ೮೭ ಆನೆಲು ಕೋಟೆದ ಮೈದಾನೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಕೆಲವು ಆನೆಲು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಡ್ದ್ ಬಳಲೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್ 

ಅಮೆರ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (ಎಡಿಎಂಎ) 40 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (US$8.88 ಮಿಲಿಯನ್) ವೆಚ್ಚೊಡು ಅಮೆರ್ ಅರಮನೆದ ಮೈದಾನೊಡು ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಬೇಲೆಲೆನ್ ಕೈಗೊಂಡುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಈ ನವೀಕರಣದ ಕೆಲಸೊಲು ಪ್ರಾಚೀನ ರಚನೆಲೆನ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ನಡಪಾಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೆರೆ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಸೂಕ್ತತೆದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾದ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆದ ವಿಷಯ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಜಾಗೆದ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣೊನು ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ವಿಷಯ.

ಆಮೆರ್ ಕೋಟೆಡ್ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ ಘಟಕ 500 ವರ್ಸೊದ ಪಿರಾಕ್ ದ ಕ್ಯಾನೋಪಿನ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಚಂದ್ ಮಹಲ್ ದ ಪಿರಾಕ್ ದ ಸುಣ್ಣದ ಛಾವಣಿನ್ ಕೆತ್ತುದು, ಜಾಲೆಬ್ ಚೌಕ್ ಡ್ ಸೆಟ್ ಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ರಂದ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರೆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸ್ಥಳೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಲೆನ ಕಾಯ್ದೆ (1913] ನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಅಗೌರವೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಮರಳುನ್ ಪಾಡ್ಂಡ್. ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ದ ಜೈಪುರ ಪೀಠ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರೀಕರಣೊನು ನಿಲ್ಲಿಸಯೆರ್, &quot;ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಸಂಬಂಧಿತ (sic) ಅಧಿಕಾರಿಲು ದುಡ್ಡುದ ಮಿಂಚುಡ್ದ್ ಕುರುಡು, ಕಿವುಡ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಕ ಆಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಆದಾಯದ ಮೂಲ ಆಯೆರ್.&quot;

== ಆನೆಲೆನ ದುರುಪಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತೆ ==
[[ಆನೆ]]ಲೆನ ದುರುಪಯೋಗ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಗುಂಪುಲು ಕಳವಳೊಲೆನ್ ತೋಜಾದ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೆರ್ ಅಂಬರ್ ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಗು ಮುಟ್ಟ ಆನೆಲೆನ್ ಸವಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಅಮಾನವೀಯ ಕ್ರಮೊನು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆಟಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರ ಮೃಗಾಲಯದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಈ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯೊನು ತೂದುಂಡು. ಹಾತಿ ಗಾಂವ (ಆನೆ ಗ್ರಾಮ) ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಪ್ರಾಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣೊಲೆನ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೆಟಾ ತಂಡ ನೋವುದ ಮುಳ್ಳುಲೆನ್ ಸರಪಳಿಡ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತಿನ ಆನೆಲೆನ್, ಕುರುಡು, ಕಾಯಿಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಯೊ ಆಯಿನ ಆನೆಲೆನ್ ಬೇಲೆಗ್ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಡ್ತ್ ದ್ ದೀತಿನ ದಂತ ಬೊಕ್ಕ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ಕಂಡು ಕನತ್ ಂಡ್. ೨೦೧೭ಡ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮೂಲದ ಒಂಜಿ ಟೂರ್ ಆಪರೇಟರ್ ಅಂಬರ್ ಫೋರ್ಟ್ ಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಆನೆಲೆನ ಬದಲ್ ಜೀಪ್ ಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, &quot;ಉಂದು ಅನುಮೋದನೆ ಮಲ್ಪುನವು ಯೋಗ್ಯ ಅತ್ತ್ ... ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ದುರ್ವರ್ತನೆಲು.&quot;

&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Event:Heritage Across Borders]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>ri6g3d47q59jsnmctfykoiu1mc68zvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:0/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27944</id>
    <revision>
      <id>365656</id>
      <timestamp>2026-01-11T15:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Sugar Tax</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 6 edits by [[Special:Contributions/कत्यूरी राजाका वंशज|कत्यूरी राजाका वंशज]] ([[User talk:कत्यूरी राजाका वंशज|talk]]) to last revision by Belbury</comment>
      <origin>365656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3502" sha1="192kr8gvqf0w4d0w18h0v5bdxvrq97t" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}{{Heavilytranscluded}}
&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES WHERE INDICATED AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --&gt;

===Usage===
This template inserts an invisible (visibility:hidden and color:transparent) zero (0) character. It is used for padding statistics and other numbers in table columns so that they line up properly.

The invisible zero may in fact be replaced by any other string (which regardless, is made invisible), by specifying the string as the first optional parameter. This is useful to ''&quot;visually pad out&quot;'' equivalent length rows in numeric columns in such tables. This is accomplished by inserting extra invisible zeroes, thousands separators, or decimal points prefixing and suffixing the numeric field, (adjusted to pad to the length of the largest numeric value) like in example one.

===Examples===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Input!!Displays as
|-
|style=&quot;padding:2em&quot;|
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|00,0}}12{{0|.00}} km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|00,0}}24.{{0|00}} km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|00,}}212.5{{0|0}} km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|0}}3,212.51 km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|}}16,789.01 km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;20,111.05 km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
|style=&quot;padding:2em&quot;|
{{0|00,0}}12{{0|.00}} km&lt;br /&gt;
{{0|00,0}}24.{{0|00}} km&lt;br /&gt;
{{0|00,}}212.5{{0|0}} km&lt;br /&gt;
{{0|0}}3,212.51&amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
{{0|}}16,789.01&amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
20,111.05&amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
|}
'''Note:''' The null template, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, used in the second to last line, produces the same alignment effect as omitting the template entirely. However, the null template can be useful for preserving the alignment within the wikicode.

Note also [[OpenType]] fonts feature tnum/pnum [[CSS]] {{em|{{code|font-variant-numeric:tabular-nums|css}}}}, {{code|font-variant-numeric:proportional-nums|css}}, {{Unichar|2007|FIGURE SPACE|ulink=General Punctuation|html=numsp|nlink=figure space}}, {{Unichar|2008|PUNCTUATION SPACE|ulink=General Punctuation|html=puncsp|nlink=whitespace character#PSP}} and {{Unichar|2012|FIGURE DASH|ulink=General Punctuation|html=|nlink=dash#Figure dash}}.

This template is smarter than &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Help:Magic_words#Formatting|padleft:]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt; magic word; also [[mw:Help:Magic_words#Formatting|MediaWiki: Help:Magic_words &amp;sect; Formatting]].

==See also==
*{{tl|Nothing}}
*{{tl|Void}}

==TemplateData==
{{TemplateData header}}
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;1&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Hidden string&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;00,0&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;0&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;
		}
	},
	&quot;description&quot;: &quot;This template inserts an invisible (visibility:hidden and color:transparent) zero (0) character. It is used for padding statistics and other numbers in table columns so that they line up properly.\n\nThe invisible zero may in fact be replaced by any other string (which regardless, is made invisible), by specifying the string as the first optional parameter. This is useful to \&quot;visually pad out\&quot; equivalent length rows in numeric columns in such tables. This is accomplished by inserting extra invisible zeroes, thousands separators, or decimal points prefixing and suffixing the numeric field, (adjusted to pad to the length of the largest numeric value).&quot;,
	&quot;format&quot;: &quot;inline&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
&lt;!-- ADD CATEGORIES BELOW THIS LINE --&gt;
[[Category:Inline spacing templates]]
[[Category:Typing-aid templates]]
[[Category:Templates with no visible output]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>192kr8gvqf0w4d0w18h0v5bdxvrq97t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365657</id>
      <parentid>365656</parentid>
      <timestamp>2026-08-17T16:41:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:0/doc]]</comment>
      <origin>365656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3502" sha1="192kr8gvqf0w4d0w18h0v5bdxvrq97t" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}{{Heavilytranscluded}}
&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES WHERE INDICATED AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --&gt;

===Usage===
This template inserts an invisible (visibility:hidden and color:transparent) zero (0) character. It is used for padding statistics and other numbers in table columns so that they line up properly.

The invisible zero may in fact be replaced by any other string (which regardless, is made invisible), by specifying the string as the first optional parameter. This is useful to ''&quot;visually pad out&quot;'' equivalent length rows in numeric columns in such tables. This is accomplished by inserting extra invisible zeroes, thousands separators, or decimal points prefixing and suffixing the numeric field, (adjusted to pad to the length of the largest numeric value) like in example one.

===Examples===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Input!!Displays as
|-
|style=&quot;padding:2em&quot;|
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|00,0}}12{{0|.00}} km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|00,0}}24.{{0|00}} km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|00,}}212.5{{0|0}} km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|0}}3,212.51 km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|}}16,789.01 km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;20,111.05 km&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;
|style=&quot;padding:2em&quot;|
{{0|00,0}}12{{0|.00}} km&lt;br /&gt;
{{0|00,0}}24.{{0|00}} km&lt;br /&gt;
{{0|00,}}212.5{{0|0}} km&lt;br /&gt;
{{0|0}}3,212.51&amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
{{0|}}16,789.01&amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
20,111.05&amp;nbsp;km&lt;br /&gt;
|}
'''Note:''' The null template, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{0|}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, used in the second to last line, produces the same alignment effect as omitting the template entirely. However, the null template can be useful for preserving the alignment within the wikicode.

Note also [[OpenType]] fonts feature tnum/pnum [[CSS]] {{em|{{code|font-variant-numeric:tabular-nums|css}}}}, {{code|font-variant-numeric:proportional-nums|css}}, {{Unichar|2007|FIGURE SPACE|ulink=General Punctuation|html=numsp|nlink=figure space}}, {{Unichar|2008|PUNCTUATION SPACE|ulink=General Punctuation|html=puncsp|nlink=whitespace character#PSP}} and {{Unichar|2012|FIGURE DASH|ulink=General Punctuation|html=|nlink=dash#Figure dash}}.

This template is smarter than &lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[Help:Magic_words#Formatting|padleft:]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt; magic word; also [[mw:Help:Magic_words#Formatting|MediaWiki: Help:Magic_words &amp;sect; Formatting]].

==See also==
*{{tl|Nothing}}
*{{tl|Void}}

==TemplateData==
{{TemplateData header}}
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;1&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Hidden string&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;00,0&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;0&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;
		}
	},
	&quot;description&quot;: &quot;This template inserts an invisible (visibility:hidden and color:transparent) zero (0) character. It is used for padding statistics and other numbers in table columns so that they line up properly.\n\nThe invisible zero may in fact be replaced by any other string (which regardless, is made invisible), by specifying the string as the first optional parameter. This is useful to \&quot;visually pad out\&quot; equivalent length rows in numeric columns in such tables. This is accomplished by inserting extra invisible zeroes, thousands separators, or decimal points prefixing and suffixing the numeric field, (adjusted to pad to the length of the largest numeric value).&quot;,
	&quot;format&quot;: &quot;inline&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
&lt;!-- ADD CATEGORIES BELOW THIS LINE --&gt;
[[Category:Inline spacing templates]]
[[Category:Typing-aid templates]]
[[Category:Templates with no visible output]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>192kr8gvqf0w4d0w18h0v5bdxvrq97t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27945</id>
    <redirect title="ಮಹಾಬಲಿಪುರಂಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು" />
    <revision>
      <id>365661</id>
      <timestamp>2026-08-17T17:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bharathesha Alasandemajalu</username>
        <id>37</id>
      </contributor>
      <comment>Bharathesha Alasandemajalu, ಪುಟೊ [[ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು]] ನ್ [[ಮಹಾಬಲಿಪುರಂಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್</comment>
      <origin>365661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="6n2vby9rqgecbf9082665lakxtgcgfx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ಮಹಾಬಲಿಪುರಂಡ್ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ಗುಂಪು]]</text>
      <sha1>6n2vby9rqgecbf9082665lakxtgcgfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನಂದ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27946</id>
    <revision>
      <id>365677</id>
      <timestamp>2026-08-18T00:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shreelatha.Halemane</username>
        <id>6351</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ</comment>
      <origin>365677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20528" sha1="6b1ybm57caruoef3yqvychwtlgog1iy" xml:space="preserve">೧೯೮೨ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ನಂದ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಅತ್ತ್ಂಡ ನಂದ ದೇವಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಉತ್ತರ ಭಾರತೊದ [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ|ಉತ್ತರಾಖಂಡ್]] ದ ಚಮೋಲಿ ಗರ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ನಂದ ದೇವಿ ಶಿಖರೊದ ಸುತ್ತಲ ನೆಲೆಯಾತಿನ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ. ಇಡೀ ಉದ್ಯಾನವನ ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ 3,500 ಮೀ (11,500 ಅಡಿ) ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. 

ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ಯುನೆಸ್ಕೋ 1988ಡ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಉಂದೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ 2005ಡ್ ನಂದ ದೇವಿ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. 

ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಒಳಗೆ ನಂದ ದೇವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಉಂಡು, ಉಂದು 6,000 ಮೀಟರ್ (19,700 ಅಡಿ) ಬೊಕ್ಕ 7,500 ಮೀಟರ್ (24,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊದ ನಡುಟು ಶಿಖರೊಲೆನ ಒಂಜಿ ವಲಯೊಡು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಹಿಮಪಾತದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ, ಬೊಕ್ಕ ಋಷಿ ಗಂಗಾ ಕಂದರೊದ ಮೂಲಕ ಋಷಿ ಗಂಗಾಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಡಿಮೆ, ಬಹುತೇಕ ಆಳವಾದ್, ಅಸಾಧಾರಣ. 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 2,236.74 km2 (863.61 ಚದರ ಮೈಲಿ) ನಂದ ದೇವಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು, ನಂದ ದೇವಿ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊದ UNESCOs ತಾಣೊಲೆನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ 5,148.57 km2 (1,987.87 ಚದರ ಮೈಲ್) ಬಫರ್ ವಲಯೊಡು ಸೇರ್ದುಂಡು. ನಂದ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊಗು ಪೋಯೆರೆ ಎಡ್ಡೆ ಸಮಯ ಪಂಡ ಮೇ ಡ್ದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮುಟ್ಟ.&lt;ref&gt;https://whc.unesco.org/en/list/335/&lt;/ref&gt;

== ಚರಿತ್ರೆ ==
[[ಫೈಲ್:Nanda_devi.jpg|thumb|Nanda devi]]
ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸುರುತ ದಾಖಲಾತಿನ ಪ್ರಯತ್ನ 1883ಡ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಗ್ರಹಾಂ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ಋಷಿ ಗಂಗಾ ಮುಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ಪೋಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ೧೮೭೦, (ಟಿ. ಜಿ. ಲಾಂಗ್ಸ್ಟಾಫ್) ೧೯೨೬, ೧೯೨೭ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೨ (ಹ್ಯೂ ರಟಲ್ಡ್ಜ್) ಡ್ ಸಂಶೋಧಕೆರೆನ ಬೇತೆ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಫಲಪ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಜಿ. ಎರಿಕ್ ಶಿಪ್ಟನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಟಿಲ್ಮನ್ 1934ಡ್ ಋಷಿ ಗಂಗಾದ ಮೂಲಕ ಒಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಅನ್ವೇಷಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೩೯ಡ್, ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಟದ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;https://hilltaxi.com/nanda-devi-national-park&lt;/ref&gt;

[[ಶೀತಲ ಸಮರ]]ದ ಕಾಲೊಡು ಚೀನಿಯೆರ್ 1964ಡ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸುರುತ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತೆರ್, [[ಅಮೇರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಲು|ಅಮೇರಿಕ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಭಾರತ]] [[ಚೀನಾ]]ದ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಲೆನ್ ಗೂಢಚಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಸಹಕಾರ ಕೊರ್ತೆರ್. ಗೂಢಚಾರ ಉಪಗ್ರಹೊಲೆನ ಆಗಮನೊಗು ದುಂಬು ಗುಪ್ತ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಗ್ರಹೊದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲು ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ದ ಸಂವೇದಕೊಲೆನ್ ಅವಲಂಬಿಸೊಂದಿತ್ತೆ. ಚೀನಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿದ ಉತ್ತರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ ಸಿಗ್ನಲ್ ಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಮಲ್ಲ ಅಡೆತಡೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಐಎ ಚೀನಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯೊಗು ನೇರ ದೃಷ್ಟಿನ್ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಎತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರೊನು ತೂವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಭಾರತದ ಗುಪ್ತಚರ ದಳೊತ ಒಟ್ಟುಗು ನಂದ ದೇವಿ ಶಿಖರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಡ್ ನಡಪುನ ಕೇನ್ಪಿನ ಸಾಧನೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ರಹಸ್ಯ ಮಿಷನ್ ನ್ ಯೋಜಿಸಯೆರ್. ಸಿಐಎದ ಒಂಜಿ ಜಂಟಿ ತಂಡ ಯುಎಸ್ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಲೆನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆತ ಭಾರತೀಯ ದಳೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನೇಮಕ ಮಲ್ತ್ ದ್ ರಹಸ್ಯ ಮಿಷನ್ ನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿವರವಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. 
[[ಫೈಲ್:Nanda-sanctuary-annotated.jpg|thumb|Nanda-sanctuary-annotated]]
ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಋತುವಿ ಮುಗಿದ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಷನ್ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಲೆನ್ ಎದುರಿಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ದುಂಬುದ ವರ್ಷದ ಏರುನ ಋತುವಿಡ್ ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ನವೀಕರಣ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಅಕುಲು ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಇಂಧನೊಡು ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಧನೊನು ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ದುಂಬುದ ಋತುವಿಡ್ ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಭಾರತೀಯ ದಂಡಯಾತ್ರೆಡ್ ಉಪಕರಣೊನು ಲಂಗರು ದೀತಿನ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ಕಳೆವೊಂದಿತ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಂಡ್. ಉಂದು ಬಹುಶಃ ಕಲ್ಲ್ ಬೂರುನ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ಕೆಳಗ್ ಬೂರುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂನ್ ಕರೆತೊಂದು ಹಿಮಮಾನವೊಲೆನ ಕಡೆಕ್ ಜಾರುಂಡು. ಸಾಧನೊನು ಮರಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಮಾತಾ ಅನುಸರಣಾ ರಹಸ್ಯ ದಂಡಯಾತ್ರೆಲು ವೈಫಲ್ಯೊಗು ಒಳಗಾಯೆರ್. 2018ಡ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವೆರ್ ಶ್ರೀ ಸತ್ಪಾಲ್ ಮಹಾರಾಜ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿನ್ ತೂದು 50 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ದುಂಬು ಕಣ್ಮರೆ ಆಯಿನ ಪರಮಾಣು ಸಾಧನ [[ಗಂಗೆ|ಗಂಗಾ ನದಿ]]ನ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಆತಂಕೊನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;https://www.wired.com/2013/04/cia-himalayan-spies/&lt;/ref&gt;

== 2021 ಗ್ಲೇಸಿಯಲ್ ಸ್ಫೋಟದ ಪ್ರವಾಹ ==
ಸುಮಾರ್ 10:45 a.m. IST ಗ್ 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 ಗ್, ನಂದ ದೇವಿ ಹಿಮನದಿಡ್ ಭೂಕುಸಿತ, ಹಿಮಪಾತ ಅತ್ತಂದೆ ಹಿಮಮಾನವ ಕೆರೆತ ಸ್ಫೋಟದ ಪ್ರವಾಹೊದ ನಂತರ ಋಷಿಗಂಗಾ ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕಣಿವೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಹ ದುರಂತ ನಡತ್ಂಡ್. &lt;ref&gt;https://indianexpress.com/article/india/uttarakhand-glacier-break-flash-flood-rishiganga-7178998/&lt;/ref&gt;

== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ==
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಉಳಯಿ ಉಪ್ಪುನ ನಂದ ದೇವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು ಉಳಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿದಯಿ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಲಿ. ಒಟ್ಟುಗು, ಅವು ಮುಖ್ಯ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಗೋಡೆಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಸರಿಸುಮಾರು ಚೌಕದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆನ್ ರೂಪಿಸವುಂಡು, ಉತ್ತರ, ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರದ, ನಿರಂತರ ಗುಡ್ಡೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು, ಕಮ್ಮಿ ಎತ್ತರ ಆಂಡಲಾ ಇತ್ತೆಲಾ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ಗುಡ್ಡೆಲು ಉತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡ್ದ್ ಋಷಿ ಗಂಗಾ ಕಣಿವೆದ ಕಡೆಕ್ ಬೂರುಂಡು, ಉಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊನು ನೀರ್ ಡ್ರೈನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/james-bond-in-the-himalayas-the-buried-secret-of-nanda-devi/articleshow/65350186.cms&lt;/ref&gt;

== ಉಳಯಿದ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ==
ಒಳಾಂಗಣ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊದ ಸುಮಾರ್ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನಂದ ದೇವಿ ಶಿಖರೊನು ಬೊಕ್ಕ ಶಿಖರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಮನದಿಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು, ಉತ್ತರ ಋಷಿ ಹಿಮಮಾನವ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣಿ ಋಷಿ ಹಿಮಮಾನವ. ಅವು ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು ಎಲ್ಯ ಉತ್ತರಾರಿ ನಂದ ದೇವಿ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣಿ ನಂದ ದೇವಿ ಹಿಮಮಾನವೊಲೆಡ್ದ್ ಆಹಾರೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ. ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಒಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಗು ಸುರುತ ದಾಖಲಾತಿನ ಪ್ರವೇಶ ಎರಿಕ್ ಶಿಪ್ಟನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಟಿಲ್ಮನ್ 1934ಡ್ ಋಷಿ ಗಾರ್ಜ್ ಮೂಲಕ ಮಲ್ತೆರ್.

ಉದ್ಯಾನವನಡ್ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಲು ನಂದ ದೇವಿನ್ ಬುಡ್ದು 

ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಶಿಖರೊಲು 

ನಂದ ದೇವಿ: ೭,೮೧೬ ಮೀ (೨೫,೬೪೩ ಅಡಿ) 

ದೇವಿಸ್ತಾನ ಪ್ರಥಮ: ೬,೬೭೮ ಮೀಟರ್ (೨೧,೯೦೯ ಅಡಿ)

ದೇವಿಸ್ತಾನ II: 6,529 ಮೀ (21,421 ಅಡಿ) 

ಋಷಿ ಕೋಟ್: 6,236 ಮೀ (20,459 ಅಡಿ)

== ಪಿದಯಿದ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ==
[[ಫೈಲ್:Panorama_of_Garhwal_Peaks_as_seen_from_Brahmatal_trek.jpg|thumb|Panorama of Garhwal Peaks as seen from Brahmatal trek]]
ಬಾಹ್ಯ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಒಟ್ಟು ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮೂಜನೆ ಭಾಗೊನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಒಳಾಂಗಣ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡ್ದ್ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಯಿಟ್ ಋಷಿ ಗಂಗಾ ಪರಪುಂಡು. ಉಂದು ಋಷಿ ಗಂಗಾಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗ ಆತ್ಂಡ್; ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ರಾಮಣಿ ಹಿಮಮಾನವ ಉಂಡು, ಉಂದು ದುನಾಗಿರಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಂಗಾಬಾಂಗ್ ದ ಇಳಿಜಾರುಡ್ದ್ ತಿರ್ತ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಟ್ರಿಸುಲ್ ಹಿಮಮಾನವ ಉಂಡು, ಉಂದು ಅದೇ ಪುದರ್ ದ ಶಿಖರೊಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಈ ಭಾಗೊಗು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು (ಆಂಡಲಾ 4,000 ಮೀ (13,000 ಅಡಿ) ಪಾಸ್ ದಾಟೊಡಾಪುಂಡು). ಔಟರ್ ಸ್ಯಾಂಕ್ಚುರಿ ಮೂಲಕ ಪಾಸ್ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಗಂಭೀರವಾದ್ ಏರುನ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಟಿ.ಜಿ. ಲಾಂಗ್ಸ್ಟಾಫ್ ನವು, 1907ಡ್ ಅನಾಮಧೇಯ ಹಿಮಮಾನವದ ಮೂಲಕ ಟ್ರಿಸುಲ್ I ನ್ ಏರ್ಪಾಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಉದ್ಯಾನವನದ ಗಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಲು ನಂದ ದೇವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಕೆಲವು ಶಿಖರಗಳು. ಮೋಡೊಲೆನ ಪಿರವುಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಟ್ರಿಸುಲ್ I, II ಬೊಕ್ಕ III ಪರ್ವತ.

ಈ ಶಿಖರೊಲು ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕುದ ಕ್ರಮೊಟು ಪಟ್ಟಿ ಆತ್ಂಡ್, ಋಷಿ ಗಾರ್ಜ್ ದ ಉತ್ತರೊಡ್ದ್ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಅವುಲು ಕೆಲವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಎಲ್ಯ ಶಿಖರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಿಖರೊಲು.
[[ಫೈಲ್:Trisul_1_and2.jpg|thumb|Trisul 1 and2]]
ಹನುಮಂತ: ೬,೦೭೫ ಮೀ (೧೯,೯೩೧ ಅಡಿ) 

ದುನಗಿರಿ: ೭,೦೬೬ ಮೀ (೨೩,೧೮೨ ಅಡಿ) 

ಚಂಗಬಾಂಗ್: 6,864 ಮೀ (22,520 ಅಡಿ) 

ಕಲಂಕ: ೬,೯೩೧ ಮೀ (೨೨,೭೪೦ ಅಡಿ) 

ಋಷಿ ಪಹಾರ್: ೬,೯೯೨ ಮೀ (೨೨,೯೪೦ ಅಡಿ) 

ಮಂಗ್ರಾವ್: ೬,೫೬೮ ಮೀ (೨೧,೫೪೯ ಅಡಿ) 

ದೇವೊ ದಾಮಲ: 6,620 ಮೀ (21,719 ಅಡಿ) 

ಬಾಮ್ಚು: ೬,೩೦೩ ಮೀ (೨೦,೬೭೯ ಅಡಿ) 

ಸಕ್ರಮ: ೬,೨೫೪ ಮೀ (೨೦,೫೧೮ ಅಡಿ) 

ಲ್ಹಾತು ಧೂರ: ೬,೩೯೨ ಮೀ (೨೦,೯೭೧ ಅಡಿ) 

ಸುನಂದ ದೇವಿ: ೭,೪೩೪ ಮೀ (೨೪,೩೯೦ ಅಡಿ) 

ನಂದ ಖಾಟ್: 6,611 ಮೀ (21,690 ಅಡಿ) 

ಪನ್ವಾಲಿ ದ್ವಾರ: ೬,೬೬೩ ಮೀ (೨೧,೮೬೦ ಅಡಿ) 

ಮೈಕ್ಟೋಳಿ: ೬,೮೦೩ ಮೀ (೨೨,೩೨೦ ಅಡಿ)

ದೇವತೋಳಿ: ೬,೭೮೮ ಮೀ (೨೨,೨೭೦ ಅಡಿ) 

ಮೃಗ್ಥುನಿ: ೬,೮೫೫ ಮೀ (೨೨,೪೯೦ ಅಡಿ) 

ಟ್ರೈಸುಲ್ I, II, III: 7,120 ಮೀಟರ್ (23,360 ಅಡಿ), 

6,690 ಮೀಟರ್ (21,949 ಅಡಿ), 

6,008 ಮೀಟರ್ (19,711 ಅಡಿ) 

ನಂದ ಘುಂಟಿ: 6309 ಮೀ (20,699 ಅಡಿ) 

ಬೆಥರ್ತೋಲಿ: ​​6,352 ಮೀ (20,840 ಅಡಿ)

== ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಪಿದಯಿ ಉಪ್ಪುನ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಲು ==
ಗೋಡೆಗ್ ಪಕ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಶಿಖರೊಲು ಈ ಕೆಳಕಂಡವು; ಅವು ಮಾತ ಎತ್ತರದ ಪಾಸ್ ಲೆಡ್ ಗೋಡೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಉದ್ಯಾನವನದ ಗಡಿತ ಪಿದಯಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಹಾರ್ಡಿಯೋಲ್: 7,151 ಮೀ (23,461 ಅಡಿ) (ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆ) ತ್ರಿಶುಲಿ: 7,074 ಮೀ (23,209 ಅಡಿ) (ಹರ್ದೇಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್) ನಂದ ಕೋಟ್: 6,861 ಮೀ (22,510 ಅಡಿ) (ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆ) ನಂದ ಘುಂಟಿ: ೬,೩೦೯ ಮೀ (೨೦,೬೯೯ ಅಡಿ) (ನೈಋತ್ಯ ಮೂಲೆ)

== ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ ==
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಲು ಹಿಮಾಲಯದ [[ಕಸ್ತೂರಿ ಜಿಂಕೆ]], ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಸೆರೊ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಮಾಲಯದ ತಾರ್. ಹಿಮಾಲಯದ ಗೋರಲ್ ಲು ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇಜ್ಜಿ, ಆಂಡ ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಾಂಸಹಾರಿಲೆನ್ ಹಿಮ [[ಚಿರತೆ]], ಹಿಮಾಲಯದ ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಹುಶಃ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಂದು ಕರಡಿಲಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು. ಲ್ಯಾಂಗರ್ ಲು ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಒಳಗೆ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಆಂಡ ರೀಸಸ್ ಮ್ಯಾಕೇಕ್ ಲು ಉದ್ಯಾನವನೊದ ನೆರೆಕರೆತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಗೊತ್ತುಂಡು. ೧೯೯೩ಡ್ ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೧೪ ಪಕ್ಕಿ ಜಾತಿಲೆನ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್.

== ಸಸ್ಯವರ್ಗ ==
ನಂದ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಲು ಉಂಡು. ಸುಮಾರ್ 312 ಪುಷ್ಪ ಜಾತಿಲು ಉಂದೆಟ್ 17 ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ಫರ್, ಬರ್ಚ್, ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರನ್ ಬೊಕ್ಕ ಜುನಿಪರ್ ಮುಖ್ಯ ಸಸ್ಯೊಲು. ಒಣಸ್ ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ಒಳಾಂಗಣ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು. ನಂದ ದೇವಿ ಹಿಮನದಿ ಬರಿಟ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ತೋಜುಜಿ. ನಂದ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುಷ್ಪ ಜಾತಿಲು ರಾಮಣಿ, ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಪಾಚಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಮಣ್ಣುಲು.

== ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ ==
ಉತ್ತರಾಖಂಡ 

ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ | 

ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ಡ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 

ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಯಾತ್ರೆ, 

ಯಾತ್ರೆಲು ಚಾರ್ ಧಾಮ್ ರೂಪಕುಂಡ್ 

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 

ಭಾರತ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಪಟ್ಟಿ 

ಭಾರತದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ 

ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು 

ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ

&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Event:Heritage Across Borders]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>6b1ybm57caruoef3yqvychwtlgog1iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕೊಲ್ಕತಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27947</id>
    <revision>
      <id>365690</id>
      <timestamp>2026-08-18T05:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಬರವು</comment>
      <origin>365690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5442" sha1="1mniqjlf063vjmx2q6goxu8ffpvp9t6" xml:space="preserve">'''ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ''' (೨೦೦೧ ಮುಟ್ಟ '''ಕಲ್ಕತ್ತಾ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ (೫೦ ಮೈಲ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್, ಹೂಗ್ಲಿ ಸುದೆತ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮೂಡಾಯಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಗು ಒಂಜಿ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೪.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ೧೫  ಮಿಲಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರತೊದ ಮಹಾನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಮೂಜನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗ್ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು.

ದುಂಬು ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಮೊಗಲೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬೆರ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ನವಾಬೆರ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಪುದರ್‌ದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬ್ಯಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೫೬ಡ್ ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂಡೆ, ಆಂಡ ಆಯನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಬರಿಕ್ ಸೇರೋಂದೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನಡ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲೆ ಸೋತು ಪೋಯೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನವಾಬೆ ಆಯೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಲಂಡನ್‌ಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ಕಲ್ಕತ್ತಾನೇ ಅಪಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಳೊವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕಲ್ಕತ್ತ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

೧೯೪೭ಡ್ ಆಯಿನ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ಭವಿಷ್ಯೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನೊಲಿ. ೧೯೪೭ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ (ವ್ಯಾಪಾರ), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಕೆಲವು ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತೊನು ಅನುಭವಿಸಾಂಡ್. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್, ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಲ್ಕತ್ತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಗ್ ಜಾಗೆ ಕೊರುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪುದರ್ಡ್ ಪೊಸ ದೇಶವಾದ್ ಉದಿತಿನಪಗಗ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಡ್ದಾವರ ಆ ದೇಸೊಡೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಾವರ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊದ ಪೊಸ ಸುರುತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ದ್ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸೊಡಾಂಡ್. ೧೯೪೭ದ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂನಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ನಿಲೆ ಕೊರುಂಡು. ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನೊಡು ಈ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈನ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್ ದುಂಬು ಪೋಂಡು.
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಬೌಗೋಳಿಕತೆ==
==ಜನಸಂಕ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>1mniqjlf063vjmx2q6goxu8ffpvp9t6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365691</id>
      <parentid>365690</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T05:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>365691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9754" sha1="0628o1rlai1lxsqcrft2ax25v2lkcpu" xml:space="preserve">'''ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ''' (೨೦೦೧ ಮುಟ್ಟ '''ಕಲ್ಕತ್ತಾ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ (೫೦ ಮೈಲ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್, ಹೂಗ್ಲಿ ಸುದೆತ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮೂಡಾಯಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಗು ಒಂಜಿ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ.&lt;ref name=&quot;worldbank20162&quot;&gt;{{cite web |date=20 April 2016 |title=Better Integrated Transport Modes will Help Reinvent Kolkata |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327204243/http://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |archive-date=27 March 2019 |access-date=9 February 2020 |publisher=[[World Bank]] }}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೪.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ೧೫  ಮಿಲಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರತೊದ ಮಹಾನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಮೂಜನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗ್ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Cities1Lakhandabove&quot;&gt;{{Cite web |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507135928/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-date=7 May 2012 |access-date=26 March 2012 |publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India }}&lt;/ref&gt; 

ದುಂಬು ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಮೊಗಲೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬೆರ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ನವಾಬೆರ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಪುದರ್‌ದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬ್ಯಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dutta |first1=K. |last2=Desai |first2=A. |date=April 2008 |title=Calcutta: a cultural history |publisher=Interlink Books |location=Northampton, Massachusetts, US |pages=9–10 |isbn=978-1-56656-721-3 }}&lt;/ref&gt; ೧೭೫೬ಡ್ ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂಡೆ, ಆಂಡ ಆಯನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಬರಿಕ್ ಸೇರೋಂದೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನಡ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲೆ ಸೋತು ಪೋಯೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನವಾಬೆ ಆಯೆ.&lt;ref&gt;&quot;Victory for the British East India Company in the Battle of Plassey was the start of nearly two centuries of British rule in India.&quot;; Link: https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20180221162356/https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey |date=21 February 2018 }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಲಂಡನ್‌ಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ಕಲ್ಕತ್ತಾನೇ ಅಪಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |isbn=978-0-521-00254-7 |last1=Marshall |first1=P. J. |date=2 August 2001 |publisher=Cambridge University Press |access-date=18 August 2023 |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716031610/https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಳೊವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕಲ್ಕತ್ತ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |title=Kolkata and World War II: Tracing the sites of air raids that scarred the City of Joy |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818231737/https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

೧೯೪೭ಡ್ ಆಯಿನ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ಭವಿಷ್ಯೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನೊಲಿ. ೧೯೪೭ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ (ವ್ಯಾಪಾರ), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಕೆಲವು ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತೊನು ಅನುಭವಿಸಾಂಡ್. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್, ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಲ್ಕತ್ತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಗ್ ಜಾಗೆ ಕೊರುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪುದರ್ಡ್ ಪೊಸ ದೇಶವಾದ್ ಉದಿತಿನಪಗಗ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಡ್ದಾವರ ಆ ದೇಸೊಡೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಾವರ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊದ ಪೊಸ ಸುರುತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ದ್ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸೊಡಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |title=Explained: How Kolkata's 8 Theatre Road hosted the first Bangladesh government |date=26 March 2021 |access-date=18 August 2023 |archive-date=28 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328165719/https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ೧೯೪೭ದ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂನಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ನಿಲೆ ಕೊರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{citation |last1=Talbot |first1=Ian |last2=Singh |first2=Gurharpal |title=The Partition of India |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-67256-6 |year=2009 |url=https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |pages=115–117 |access-date=15 April 2023 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311131126/https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |last1=Tan |first1=Tai Yong |last2=Kudaisya |first2=Gyanesh |title=The Aftermath of Partition in South Asia |url=https://books.google.com/books?id=O5zEtBxk72wC |year=2002 |orig-date=2000 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-0-203-45060-4 |pages=172–175 }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನೊಡು ಈ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈನ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್ ದುಂಬು ಪೋಂಡು.
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಬೌಗೋಳಿಕತೆ==
==ಜನಸಂಕ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>0628o1rlai1lxsqcrft2ax25v2lkcpu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365692</id>
      <parentid>365691</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T05:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>365692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9838" sha1="22ovymuwd94dd0o0h26k9nfte9cjxy1" xml:space="preserve">'''ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ''' (೨೦೦೧ ಮುಟ್ಟ '''ಕಲ್ಕತ್ತಾ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ (೫೦ ಮೈಲ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್, ಹೂಗ್ಲಿ ಸುದೆತ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮೂಡಾಯಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಗು ಒಂಜಿ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ.&lt;ref name=&quot;worldbank20162&quot;&gt;{{cite web |date=20 April 2016 |title=Better Integrated Transport Modes will Help Reinvent Kolkata |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327204243/http://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |archive-date=27 March 2019 |access-date=9 February 2020 |publisher=[[World Bank]] }}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೪.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ೧೫  ಮಿಲಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರತೊದ ಮಹಾನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಮೂಜನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗ್ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Cities1Lakhandabove&quot;&gt;{{Cite web |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507135928/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-date=7 May 2012 |access-date=26 March 2012 |publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India }}&lt;/ref&gt; 

ದುಂಬು ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಮೊಗಲೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬೆರ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ನವಾಬೆರ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಪುದರ್‌ದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬ್ಯಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dutta |first1=K. |last2=Desai |first2=A. |date=April 2008 |title=Calcutta: a cultural history |publisher=Interlink Books |location=Northampton, Massachusetts, US |pages=9–10 |isbn=978-1-56656-721-3 }}&lt;/ref&gt; ೧೭೫೬ಡ್ ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂಡೆ, ಆಂಡ ಆಯನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಬರಿಕ್ ಸೇರೋಂದೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನಡ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲೆ ಸೋತು ಪೋಯೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನವಾಬೆ ಆಯೆ.&lt;ref&gt;&quot;Victory for the British East India Company in the Battle of Plassey was the start of nearly two centuries of British rule in India.&quot;; Link: https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20180221162356/https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey |date=21 February 2018 }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಲಂಡನ್‌ಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ಕಲ್ಕತ್ತಾನೇ ಅಪಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |isbn=978-0-521-00254-7 |last1=Marshall |first1=P. J. |date=2 August 2001 |publisher=Cambridge University Press |access-date=18 August 2023 |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716031610/https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಳೊವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕಲ್ಕತ್ತ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |title=Kolkata and World War II: Tracing the sites of air raids that scarred the City of Joy |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818231737/https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

೧೯೪೭ಡ್ ಆಯಿನ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ಭವಿಷ್ಯೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನೊಲಿ. ೧೯೪೭ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ (ವ್ಯಾಪಾರ), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಕೆಲವು ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತೊನು ಅನುಭವಿಸಾಂಡ್. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್, ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಲ್ಕತ್ತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಗ್ ಜಾಗೆ ಕೊರುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪುದರ್ಡ್ ಪೊಸ ದೇಶವಾದ್ ಉದಿತಿನಪಗಗ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಡ್ದಾವರ ಆ ದೇಸೊಡೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಾವರ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊದ ಪೊಸ ಸುರುತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ದ್ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸೊಡಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |title=Explained: How Kolkata's 8 Theatre Road hosted the first Bangladesh government |date=26 March 2021 |access-date=18 August 2023 |archive-date=28 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328165719/https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ೧೯೪೭ದ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂನಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ನಿಲೆ ಕೊರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{citation |last1=Talbot |first1=Ian |last2=Singh |first2=Gurharpal |title=The Partition of India |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-67256-6 |year=2009 |url=https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |pages=115–117 |access-date=15 April 2023 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311131126/https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |last1=Tan |first1=Tai Yong |last2=Kudaisya |first2=Gyanesh |title=The Aftermath of Partition in South Asia |url=https://books.google.com/books?id=O5zEtBxk72wC |year=2002 |orig-date=2000 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-0-203-45060-4 |pages=172–175 }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನೊಡು ಈ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈನ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್ ದುಂಬು ಪೋಂಡು.
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಬೌಗೋಳಿಕತೆ==
==ಜನಸಂಕ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]</text>
      <sha1>22ovymuwd94dd0o0h26k9nfte9cjxy1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365693</id>
      <parentid>365692</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:06:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್</comment>
      <origin>365693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22674" sha1="3autk1hxxxvgx8vsu8eeudtutu7ctb5" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ಕೊಲ್ಕತಾ
| native_name = ಕೊಲ್ಕಾತಾ
| native_name_lang = iso 15919
| other_name = ಕಲ್ಕತ್ತಾ
| nicknames = [[City of Joy]], [[Castle|City of Castles]], [[East India|Gateway of Eastern India]], [[Cultural capital|Cultural Capital of India]]&lt;ref name=&quot;Kolkata_Culture&quot; /&gt;
| settlement_type = ಮಹಾನಗರ
| image_skyline = {{multiple image
| border                  = infobox
| total_width             = 300
| image_style             =
| perrow                  = 1/2/3/2/2/1
| image3                  = EM Bypass Kolkata.jpg
| caption3                = High rises across [[Eastern metropolitan bypass|EM Bypass]]
| image2                  = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg
| caption2                = [[Durga Puja in Kolkata]]
| image1                  = Kolkata maidan.jpg
| caption1                = Kolkata skyline with [[Central Business District|CBD]] on left and [[Maidan (Kolkata)|Kolkata maidan]] on right
| image4                  = Kolkata Tram.jpg
| caption4                = Vintage [[Trams in Kolkata|trams]]
| image5                  = Science City Kolkata 4643.JPG
| caption5                = [[Science City Kolkata]]
| image6                  = Jorasanko Thakurbari.jpg
| caption6                = [[Jorasanko Thakur Bari]]
| image7                  = Birla Planetarium Kolkata (24455076008).jpg
| caption7                = [[Birla Planetarium, Kolkata|Birla Planetarium]]&lt;br /&gt; and [[The 42 (Kolkata)|The 42]]
| image8                  = ইডেন গার্ডেনে বাংলাদেশ ও পাকিস্তানের খেলা ৫.jpg
| caption8                = [[Eden Gardens]] during a match
| image9                  = Howrah bridge at night.jpg
| caption9                = [[Howrah Bridge]]
| image10                  = 
| caption10                = 
}}
| image_flag = 
| image_blank_emblem = Kolkata Municipal Corporation new emblem.png
| blank_emblem_type = [[Emblem]]
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 10
| mapframe-marker = city
| pushpin_label_position = left
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|region:IN-WB_type:city|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1 = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name1 = &lt;!--{{flagicon image|}} --&gt;[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]
| subdivision_type2 = [[Administrative divisions of West Bengal|Division]]
| subdivision_name2 = [[Presidency division|Presidency]]
| subdivision_type3 = [[List of districts of West Bengal|District]]
| subdivision_name3 = [[Kolkata district|Kolkata]]
| named_for = 
| government_type = [[Municipal Corporations in India|Municipal Corporation]]
| governing_body = [[Kolkata Municipal Corporation]]
| leader_title = [[Mayor of Kolkata|Mayor]]
| leader_name = Vacant&lt;ref name=&quot;Firhad Hakim resigned&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/amp/india/story/firhad-hakim-resigns-as-kolkata-mayor-after-tmc-supremo-mamata-banerjees-nod-2921458-2026-06-03|title=Firhad Hakim resigns as Kolkata Mayor after TMC supremo Mamata Banerjee's nod|work=India Today|accessdate=3 June 2026}}&lt;/ref&gt;
| leader_title1 = [[Mayor of Kolkata|Deputy Mayor]]
| leader_name1 = Vacant
| leader_title2 = [[Sheriff of Kolkata|Sheriff]]
| leader_name2 = [[Gautam Ghose]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/filmmaker-gautam-ghose-is-kolkatas-new-sheriff-650109|title=Filmmaker Gautam Ghose is Kolkata's new sheriff|date=1 March 2026|website=www.millenniumpost.in}}&lt;/ref&gt;
| leader_title3 = [[Police Commissioner of Kolkata|Police commissioner]]
| leader_name3 = Ajay Kumar‌ Nand
| area_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Basic Statistics of Kolkata |url=https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |website=Kolkata Municipal Corporation |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402172553/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |archive-date=2 April 2015 |access-date=3 January 2018 }}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2 = 206.08
| area_total_sq_mi = 79.151
| area_metro_km2 = 1886.67
| area_metro_sq_mi = 728.45
| elevation_m = 9
| elevation_ft = 30
| population_total = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{decrease}} 4,496,694 &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 6,577,000
| population_as_of = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook – Kolkata |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |website=Census of India |publisher=The Registrar General &amp; Census Commissioner |access-date=13 May 2016 |page=43 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018013413/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |archive-date=18 October 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KOL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |publisher=Census of India |title=Kolkata Municipal Corporation Demographics |access-date=3 June 2016 |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417152833/https://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |title=Kolkata City Population 2024 &amp;#124; Literacy and Hindu Muslim Population |access-date=10 December 2023 |archive-date=18 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218095342/https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 30000
| population_metro = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{increase}} 14,112,536 (metro)&lt;br /&gt;{{increase}} 14,617,882 (Extended UA) &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 20,534,000 (metro)
| population_metro_footnotes = &lt;ref name=kolkatauapop2011 /&gt;&lt;ref name=&quot;extended UA 2011&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA STATS: Million plus cities in India as per Census 2011 |url=http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |website=Press Information Bureau, Mumbai |publisher=National Informatics Centre |access-date=20 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630112755/http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |archive-date=30 June 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |title=Calcutta, India Metro Area Population 1950-2024 &amp;#124; MacroTrends |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210061834/https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_blank1_title = City rank
| population_blank1 = [[List of cities in India by population|7th in India]]
| population_blank2_title = Metro rank
| population_blank2 = [[List of million-plus agglomerations in India|3rd in India]]&lt;br /&gt;[[Bengal#Urban Areas|2nd in Bengal region]]&lt;br /&gt;[[List of metropolitan areas in Asia|14th in Asia]]&lt;br /&gt;[[List of largest cities|9th in the world]]
| demographics_type1 = [[Languages of India|Languages]]
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]]{{*}}English&lt;ref name=nclmanurep2010&gt;—{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 47th report (July 2008 to June 2010) |pages=122–126 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |access-date=16 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513161847/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |archive-date=13 May 2012}}&lt;br /&gt;—{{cite news |last1=Singh |first1=Shiv Sahay |title=Official language status for Urdu in some West Bengal areas |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |access-date=3 June 2019 |work=[[The Hindu]] |date=3 April 2012 |language=en-IN |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603103658/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |archive-date=3 June 2019 |url-status=live}}&lt;br /&gt;—{{cite news |url=https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |title=Multi-lingual Bengal |date=11 December 2012 |newspaper=[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]] |access-date=25 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325232340/https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |archive-date=25 March 2018}}&lt;br /&gt;—{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |title=West Bengal to have six more languages for official use |last=Roy |first=Anirban |date=27 May 2011 |work=[[India Today (TV channel)|India Today]] |access-date=14 December 2020 |archive-date=8 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408130051/https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +05:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = 700 xxx
| area_code_type = [[Telephone numbers in India|Telephone code]]
| area_code = +91 33
| registration_plate = [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-01]] to [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-10]]
| blank_name_sec2 = [[UN/LOCODE]]
| blank_info_sec2 = IN CCU
| blank_name_sec1 = {{nowrap|[[Gross metropolitan product|Metro GDP (PPP)]]}} &lt;!-- GDP consensus approach, per [[Wikipedia talk:WikiProject Indian Economy#City economy size and rank claims – a consensual approach|WikiProject Indian Economy talk]] --&gt;
| blank_info_sec1 = {{IncreasePositive}} $224&amp;nbsp;billion&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Richest cities in the world by GDP in 2020|url=http://www.citymayors.com/statistics/richest-cities-2020.html|access-date=2026-05-23}}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]]
| blank2_info_sec1 = 0.780&lt;ref&gt;{{cite news |title=West Bengal Human Development Report 2004 |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126190118/http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-date=26 January 2018 |url-status=live |language=en }}&lt;/ref&gt; ({{color|green|High}})
| blank3_name_sec1 = [[International airport]]s
| blank3_info_sec1 = [[Netaji Subhas Chandra Bose International Airport]] ([[International Air Transport Association airport code|CCU]])
| blank4_name_sec1 = [[Transit system|Transit]]
| blank4_info_sec1 = '''[[Rapid transit]]''': [[Kolkata Metro]]&lt;br /&gt;'''[[Commuter rail]]''': [[Kolkata Suburban Railway]] &lt;br /&gt;'''Other(s)''':&lt;br /&gt; [[West Bengal Transport Corporation]]
| blank5_name_sec1 = Metropolitan region authority
| blank5_info_sec1 = [[Kolkata Metropolitan Development Authority]]
| website = {{URL|https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCPortalHome1.jsp|kmcgov.in}}
| footnotes = {{designation list
| embed                   = yes
| designation1            = WHS
| designation1_offname    = [[Durga Puja in Kolkata]]
| designation1_date       = 2021&lt;ref name=&quot;finds&quot;&gt;{{cite news |date=16 December 2021 |title=Kolkata's Durga Puja gets World heritage tag |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/kolkata-durga-puja-finds-place-on-unesco-intangible-cultural-heritage-list/articleshow/88308601.cms |access-date=5 March 2023 |archive-date=5 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305195831/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/kolkata-durga-puja-finds-place-on-unesco-intangible-cultural-heritage-list/articleshow/88308601.cms |url-status=live }}&lt;/ref&gt; (16th [[Intangible cultural heritage|Committee]] of UNESCO for safeguarding of the Intangible Cultural Heritage)
| designation1_type       = Cultural
| designation1_criteria   =
| designation1_number     = [https://ich.unesco.org/en/RL/durga-puja-in-kolkata-00703]
| designation1_free1name  = Region
| designation1_free1value = [[UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists|Southern Asia]]
| designation1_free3name  = Notability
| designation1_free3value = First in Asia under &quot;Intangible Cultural Heritage of Humanity&quot; category
| designation2            = Ramsar Wetland
| designation2_offname    = [[East Kolkata Wetlands]] 
|designation2_date = 19 August 2002
| designation2_type       = Wetlands of International Importance
}}
}}

'''ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ''' (೨೦೦೧ ಮುಟ್ಟ '''ಕಲ್ಕತ್ತಾ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ (೫೦ ಮೈಲ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್, ಹೂಗ್ಲಿ ಸುದೆತ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮೂಡಾಯಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಗು ಒಂಜಿ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ.&lt;ref name=&quot;worldbank20162&quot;&gt;{{cite web |date=20 April 2016 |title=Better Integrated Transport Modes will Help Reinvent Kolkata |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327204243/http://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |archive-date=27 March 2019 |access-date=9 February 2020 |publisher=[[World Bank]] }}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೪.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ೧೫  ಮಿಲಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರತೊದ ಮಹಾನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಮೂಜನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗ್ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Cities1Lakhandabove&quot;&gt;{{Cite web |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507135928/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-date=7 May 2012 |access-date=26 March 2012 |publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India }}&lt;/ref&gt; 

ದುಂಬು ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಮೊಗಲೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬೆರ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ನವಾಬೆರ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಪುದರ್‌ದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬ್ಯಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dutta |first1=K. |last2=Desai |first2=A. |date=April 2008 |title=Calcutta: a cultural history |publisher=Interlink Books |location=Northampton, Massachusetts, US |pages=9–10 |isbn=978-1-56656-721-3 }}&lt;/ref&gt; ೧೭೫೬ಡ್ ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂಡೆ, ಆಂಡ ಆಯನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಬರಿಕ್ ಸೇರೋಂದೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನಡ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲೆ ಸೋತು ಪೋಯೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನವಾಬೆ ಆಯೆ.&lt;ref&gt;&quot;Victory for the British East India Company in the Battle of Plassey was the start of nearly two centuries of British rule in India.&quot;; Link: https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20180221162356/https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey |date=21 February 2018 }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಲಂಡನ್‌ಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ಕಲ್ಕತ್ತಾನೇ ಅಪಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |isbn=978-0-521-00254-7 |last1=Marshall |first1=P. J. |date=2 August 2001 |publisher=Cambridge University Press |access-date=18 August 2023 |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716031610/https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಳೊವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕಲ್ಕತ್ತ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |title=Kolkata and World War II: Tracing the sites of air raids that scarred the City of Joy |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818231737/https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

೧೯೪೭ಡ್ ಆಯಿನ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ಭವಿಷ್ಯೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನೊಲಿ. ೧೯೪೭ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ (ವ್ಯಾಪಾರ), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಕೆಲವು ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತೊನು ಅನುಭವಿಸಾಂಡ್. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್, ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಲ್ಕತ್ತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಗ್ ಜಾಗೆ ಕೊರುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪುದರ್ಡ್ ಪೊಸ ದೇಶವಾದ್ ಉದಿತಿನಪಗಗ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಡ್ದಾವರ ಆ ದೇಸೊಡೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಾವರ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊದ ಪೊಸ ಸುರುತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ದ್ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸೊಡಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |title=Explained: How Kolkata's 8 Theatre Road hosted the first Bangladesh government |date=26 March 2021 |access-date=18 August 2023 |archive-date=28 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328165719/https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ೧೯೪೭ದ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂನಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ನಿಲೆ ಕೊರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{citation |last1=Talbot |first1=Ian |last2=Singh |first2=Gurharpal |title=The Partition of India |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-67256-6 |year=2009 |url=https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |pages=115–117 |access-date=15 April 2023 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311131126/https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |last1=Tan |first1=Tai Yong |last2=Kudaisya |first2=Gyanesh |title=The Aftermath of Partition in South Asia |url=https://books.google.com/books?id=O5zEtBxk72wC |year=2002 |orig-date=2000 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-0-203-45060-4 |pages=172–175 }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನೊಡು ಈ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈನ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್ ದುಂಬು ಪೋಂಡು.
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಬೌಗೋಳಿಕತೆ==
==ಜನಸಂಕ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]</text>
      <sha1>3autk1hxxxvgx8vsu8eeudtutu7ctb5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365694</id>
      <parentid>365693</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kishore Kumar Rai</username>
        <id>222</id>
      </contributor>
      <origin>365694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22691" sha1="8fd9ksrd6ijhcoi5cuayzxz24zqh89p" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ಕೊಲ್ಕತಾ
| native_name = ಕೊಲ್ಕಾತಾ
| native_name_lang = iso 15919
| other_name = ಕಲ್ಕತ್ತಾ
| nicknames = [[City of Joy]], [[Castle|City of Castles]], [[East India|Gateway of Eastern India]], [[Cultural capital|Cultural Capital of India]]&lt;ref name=&quot;Kolkata_Culture&quot; /&gt;
| settlement_type = ಮಹಾನಗರ
| image_skyline = {{multiple image
| border                  = infobox
| total_width             = 300
| image_style             =
| perrow                  = 1/2/3/2/2/1
| image3                  = EM Bypass Kolkata.jpg
| caption3                = High rises across [[Eastern metropolitan bypass|EM Bypass]]
| image2                  = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg
| caption2                = [[Durga Puja in Kolkata]]
| image1                  = Kolkata maidan.jpg
| caption1                = Kolkata skyline with [[Central Business District|CBD]] on left and [[Maidan (Kolkata)|Kolkata maidan]] on right
| image4                  = Kolkata Tram.jpg
| caption4                = Vintage [[Trams in Kolkata|trams]]
| image5                  = Science City Kolkata 4643.JPG
| caption5                = [[Science City Kolkata]]
| image6                  = Jorasanko Thakurbari.jpg
| caption6                = [[Jorasanko Thakur Bari]]
| image7                  = Birla Planetarium Kolkata (24455076008).jpg
| caption7                = [[Birla Planetarium, Kolkata|Birla Planetarium]]&lt;br /&gt; and [[The 42 (Kolkata)|The 42]]
| image8                  = ইডেন গার্ডেনে বাংলাদেশ ও পাকিস্তানের খেলা ৫.jpg
| caption8                = [[Eden Gardens]] during a match
| image9                  = Howrah bridge at night.jpg
| caption9                = [[Howrah Bridge]]
| image10                  = 
| caption10                = 
}}
| image_flag = 
| image_blank_emblem = Kolkata Municipal Corporation new emblem.png
| blank_emblem_type = [[Emblem]]
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 10
| mapframe-marker = city
| pushpin_label_position = left
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|region:IN-WB_type:city|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1 = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name1 = &lt;!--{{flagicon image|}} --&gt;[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]
| subdivision_type2 = [[Administrative divisions of West Bengal|Division]]
| subdivision_name2 = [[Presidency division|Presidency]]
| subdivision_type3 = [[List of districts of West Bengal|District]]
| subdivision_name3 = [[Kolkata district|Kolkata]]
| named_for = 
| government_type = [[Municipal Corporations in India|Municipal Corporation]]
| governing_body = [[Kolkata Municipal Corporation]]
| leader_title = [[Mayor of Kolkata|Mayor]]
| leader_name = Vacant&lt;ref name=&quot;Firhad Hakim resigned&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/amp/india/story/firhad-hakim-resigns-as-kolkata-mayor-after-tmc-supremo-mamata-banerjees-nod-2921458-2026-06-03|title=Firhad Hakim resigns as Kolkata Mayor after TMC supremo Mamata Banerjee's nod|work=India Today|accessdate=3 June 2026}}&lt;/ref&gt;
| leader_title1 = [[Mayor of Kolkata|Deputy Mayor]]
| leader_name1 = Vacant
| leader_title2 = [[Sheriff of Kolkata|Sheriff]]
| leader_name2 = [[Gautam Ghose]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/filmmaker-gautam-ghose-is-kolkatas-new-sheriff-650109|title=Filmmaker Gautam Ghose is Kolkata's new sheriff|date=1 March 2026|website=www.millenniumpost.in}}&lt;/ref&gt;
| leader_title3 = [[Police Commissioner of Kolkata|Police commissioner]]
| leader_name3 = Ajay Kumar‌ Nand
| area_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Basic Statistics of Kolkata |url=https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |website=Kolkata Municipal Corporation |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402172553/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |archive-date=2 April 2015 |access-date=3 January 2018 }}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2 = 206.08
| area_total_sq_mi = 79.151
| area_metro_km2 = 1886.67
| area_metro_sq_mi = 728.45
| elevation_m = 9
| elevation_ft = 30
| population_total = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{decrease}} 4,496,694 &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 6,577,000
| population_as_of = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook – Kolkata |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |website=Census of India |publisher=The Registrar General &amp; Census Commissioner |access-date=13 May 2016 |page=43 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018013413/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |archive-date=18 October 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KOL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |publisher=Census of India |title=Kolkata Municipal Corporation Demographics |access-date=3 June 2016 |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417152833/https://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |title=Kolkata City Population 2024 &amp;#124; Literacy and Hindu Muslim Population |access-date=10 December 2023 |archive-date=18 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218095342/https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 30000
| population_metro = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{increase}} 14,112,536 (metro)&lt;br /&gt;{{increase}} 14,617,882 (Extended UA) &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 20,534,000 (metro)
| population_metro_footnotes = &lt;ref name=kolkatauapop2011 /&gt;&lt;ref name=&quot;extended UA 2011&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA STATS: Million plus cities in India as per Census 2011 |url=http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |website=Press Information Bureau, Mumbai |publisher=National Informatics Centre |access-date=20 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630112755/http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |archive-date=30 June 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |title=Calcutta, India Metro Area Population 1950-2024 &amp;#124; MacroTrends |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210061834/https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_blank1_title = City rank
| population_blank1 = [[List of cities in India by population|7th in India]]
| population_blank2_title = Metro rank
| population_blank2 = [[List of million-plus agglomerations in India|3rd in India]]&lt;br /&gt;[[Bengal#Urban Areas|2nd in Bengal region]]&lt;br /&gt;[[List of metropolitan areas in Asia|14th in Asia]]&lt;br /&gt;[[List of largest cities|9th in the world]]
| demographics_type1 = [[Languages of India|Languages]]
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]]{{*}}English&lt;ref name=nclmanurep2010&gt;—{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 47th report (July 2008 to June 2010) |pages=122–126 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |access-date=16 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513161847/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |archive-date=13 May 2012}}&lt;br /&gt;—{{cite news |last1=Singh |first1=Shiv Sahay |title=Official language status for Urdu in some West Bengal areas |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |access-date=3 June 2019 |work=[[The Hindu]] |date=3 April 2012 |language=en-IN |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603103658/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |archive-date=3 June 2019 |url-status=live}}&lt;br /&gt;—{{cite news |url=https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |title=Multi-lingual Bengal |date=11 December 2012 |newspaper=[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]] |access-date=25 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325232340/https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |archive-date=25 March 2018}}&lt;br /&gt;—{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |title=West Bengal to have six more languages for official use |last=Roy |first=Anirban |date=27 May 2011 |work=[[India Today (TV channel)|India Today]] |access-date=14 December 2020 |archive-date=8 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408130051/https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +05:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = 700 xxx
| area_code_type = [[Telephone numbers in India|Telephone code]]
| area_code = +91 33
| registration_plate = [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-01]] to [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-10]]
| blank_name_sec2 = [[UN/LOCODE]]
| blank_info_sec2 = IN CCU
| blank_name_sec1 = {{nowrap|[[Gross metropolitan product|Metro GDP (PPP)]]}} &lt;!-- GDP consensus approach, per [[Wikipedia talk:WikiProject Indian Economy#City economy size and rank claims – a consensual approach|WikiProject Indian Economy talk]] --&gt;
| blank_info_sec1 = {{IncreasePositive}} $224&amp;nbsp;billion&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Richest cities in the world by GDP in 2020|url=http://www.citymayors.com/statistics/richest-cities-2020.html|access-date=2026-05-23}}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]]
| blank2_info_sec1 = 0.780&lt;ref&gt;{{cite news |title=West Bengal Human Development Report 2004 |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126190118/http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-date=26 January 2018 |url-status=live |language=en }}&lt;/ref&gt; ({{color|green|High}})
| blank3_name_sec1 = [[International airport]]s
| blank3_info_sec1 = [[Netaji Subhas Chandra Bose International Airport]] ([[International Air Transport Association airport code|CCU]])
| blank4_name_sec1 = [[Transit system|Transit]]
| blank4_info_sec1 = '''[[Rapid transit]]''': [[Kolkata Metro]]&lt;br /&gt;'''[[Commuter rail]]''': [[Kolkata Suburban Railway]] &lt;br /&gt;'''Other(s)''':&lt;br /&gt; [[West Bengal Transport Corporation]]
| blank5_name_sec1 = Metropolitan region authority
| blank5_info_sec1 = [[Kolkata Metropolitan Development Authority]]
| website = {{URL|https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCPortalHome1.jsp|kmcgov.in}}
| footnotes = {{designation list
| embed                   = yes
| designation1            = WHS
| designation1_offname    = [[Durga Puja in Kolkata]]
| designation1_date       = 2021&lt;ref name=&quot;finds&quot;&gt;{{cite news |date=16 December 2021 |title=Kolkata's Durga Puja gets World heritage tag |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/kolkata-durga-puja-finds-place-on-unesco-intangible-cultural-heritage-list/articleshow/88308601.cms |access-date=5 March 2023 |archive-date=5 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305195831/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/kolkata-durga-puja-finds-place-on-unesco-intangible-cultural-heritage-list/articleshow/88308601.cms |url-status=live }}&lt;/ref&gt; (16th [[Intangible cultural heritage|Committee]] of UNESCO for safeguarding of the Intangible Cultural Heritage)
| designation1_type       = Cultural
| designation1_criteria   =
| designation1_number     = [https://ich.unesco.org/en/RL/durga-puja-in-kolkata-00703]
| designation1_free1name  = Region
| designation1_free1value = [[UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists|Southern Asia]]
| designation1_free3name  = Notability
| designation1_free3value = First in Asia under &quot;Intangible Cultural Heritage of Humanity&quot; category
| designation2            = Ramsar Wetland
| designation2_offname    = [[East Kolkata Wetlands]] 
|designation2_date = 19 August 2002
| designation2_type       = Wetlands of International Importance
}}
}}

'''ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ''' (೨೦೦೧ ಮುಟ್ಟ '''ಕಲ್ಕತ್ತಾ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ (೫೦ ಮೈಲ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್, ಹೂಗ್ಲಿ ಸುದೆತ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮೂಡಾಯಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಗು ಒಂಜಿ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ.&lt;ref name=&quot;worldbank20162&quot;&gt;{{cite web |date=20 April 2016 |title=Better Integrated Transport Modes will Help Reinvent Kolkata |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327204243/http://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |archive-date=27 March 2019 |access-date=9 February 2020 |publisher=[[World Bank]] }}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೪.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ೧೫  ಮಿಲಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರತೊದ ಮಹಾನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಮೂಜನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗ್ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Cities1Lakhandabove&quot;&gt;{{Cite web |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507135928/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-date=7 May 2012 |access-date=26 March 2012 |publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India }}&lt;/ref&gt; 

ದುಂಬು ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಮೊಗಲೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬೆರ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ನವಾಬೆರ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಪುದರ್‌ದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬ್ಯಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dutta |first1=K. |last2=Desai |first2=A. |date=April 2008 |title=Calcutta: a cultural history |publisher=Interlink Books |location=Northampton, Massachusetts, US |pages=9–10 |isbn=978-1-56656-721-3 }}&lt;/ref&gt; ೧೭೫೬ಡ್ ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂಡೆ, ಆಂಡ ಆಯನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಬರಿಕ್ ಸೇರೋಂದೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನಡ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲೆ ಸೋತು ಪೋಯೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನವಾಬೆ ಆಯೆ.&lt;ref&gt;&quot;Victory for the British East India Company in the Battle of Plassey was the start of nearly two centuries of British rule in India.&quot;; Link: https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20180221162356/https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey |date=21 February 2018 }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಲಂಡನ್‌ಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ಕಲ್ಕತ್ತಾನೇ ಅಪಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |isbn=978-0-521-00254-7 |last1=Marshall |first1=P. J. |date=2 August 2001 |publisher=Cambridge University Press |access-date=18 August 2023 |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716031610/https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಳೊವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕಲ್ಕತ್ತ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |title=Kolkata and World War II: Tracing the sites of air raids that scarred the City of Joy |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818231737/https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

೧೯೪೭ಡ್ ಆಯಿನ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ಭವಿಷ್ಯೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನೊಲಿ. ೧೯೪೭ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ (ವ್ಯಾಪಾರ), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಕೆಲವು ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತೊನು ಅನುಭವಿಸಾಂಡ್. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್, ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಲ್ಕತ್ತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಗ್ ಜಾಗೆ ಕೊರುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪುದರ್ಡ್ ಪೊಸ ದೇಶವಾದ್ ಉದಿತಿನಪಗಗ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಡ್ದಾವರ ಆ ದೇಸೊಡೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಾವರ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊದ ಪೊಸ ಸುರುತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ದ್ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸೊಡಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |title=Explained: How Kolkata's 8 Theatre Road hosted the first Bangladesh government |date=26 March 2021 |access-date=18 August 2023 |archive-date=28 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328165719/https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ೧೯೪೭ದ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂನಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ನಿಲೆ ಕೊರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{citation |last1=Talbot |first1=Ian |last2=Singh |first2=Gurharpal |title=The Partition of India |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-67256-6 |year=2009 |url=https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |pages=115–117 |access-date=15 April 2023 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311131126/https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |last1=Tan |first1=Tai Yong |last2=Kudaisya |first2=Gyanesh |title=The Aftermath of Partition in South Asia |url=https://books.google.com/books?id=O5zEtBxk72wC |year=2002 |orig-date=2000 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-0-203-45060-4 |pages=172–175 }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನೊಡು ಈ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈನ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್ ದುಂಬು ಪೋಂಡು.

== ಪುದರ್ ==
== ಇತಿಹಾಸೊ ==
== ಹವಾಗುಣ ==
== ಬೌಗೋಳಿಕತೆ ==
== ಜನಸಂಕ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ ==

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]</text>
      <sha1>8fd9ksrd6ijhcoi5cuayzxz24zqh89p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365720</id>
      <parentid>365694</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>365720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22972" sha1="qgcjdwlfgu08zlqcio81a716vxjfp1k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ಕೊಲ್ಕತಾ
| native_name = ಕೊಲ್ಕಾತಾ
| native_name_lang = iso 15919
| other_name = ಕಲ್ಕತ್ತಾ
| nicknames = ಕುಸಿತ ನಗರ, ಈಶಾನ್ಯ ಬಾರತೊದ ಆನೆಬಾಕಿಲ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರ&lt;ref name=&quot;Kolkata_Culture&quot; /&gt;
| settlement_type = ಮಹಾನಗರ
| image_skyline = {{multiple image
| border                  = infobox
| total_width             = 300
| image_style             =
| perrow                  = 1/2/3/2/2/1
| image3                  = EM Bypass Kolkata.jpg
| caption3                = ಪೂರ್ವ ಮಹಾನಗರ ಬೈಪಾಸ್ ಮಾರ್ಗ
| image2                  = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg
| caption2                = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ
| image1                  = Kolkata maidan.jpg
| caption1                = ದತ್ತ ಬರಿಟ್ ಕೊಲ್ಕತಾದ ಮುಕ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಬುಕ್ಕ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಕೊಲ್ಕತಾದ ಮೈದಾನ
| image4                  = Kolkata Tram.jpg
| caption4                = ಪರ ಕಾಲೊದ ಕೊಲ್ಕತಾ ಟ್ರಾಮ್ ಗಾಡಿ
| image5                  = Science City Kolkata 4643.JPG
| caption5                = ಕೊಲ್ಕತಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ನಗರ
| image6                  = Jorasanko Thakurbari.jpg
| caption6                = ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್‌ ಪುಟ್ಟುದಿನ ಇಲ್ಲ್
| image7                  = Birla Planetarium Kolkata (24455076008).jpg
| caption7                = ಬಿರ್ಲಾ ತಾರಾಲಯ
| image8                  = ইডেন গার্ডেনে বাংলাদেশ ও পাকিস্তানের খেলা ৫.jpg
| caption8                = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನ
| image9                  = Howrah bridge at night.jpg
| caption9                = ಹೌರಾ ಸಂಕ
| image10                  = 
| caption10                = 
}}
| image_flag = 
| image_blank_emblem = Kolkata Municipal Corporation new emblem.png
| blank_emblem_type = ಕೊಲ್ಕತಾ ಪುರಸಬೆತ್ತ ಲಾಂಛನ
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 10
| mapframe-marker = city
| pushpin_label_position = left
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|region:IN-WB_type:city|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1 = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name1 = &lt;!--{{flagicon image|}} --&gt;[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]
| subdivision_type2 = [[Administrative divisions of West Bengal|Division]]
| subdivision_name2 = [[Presidency division|Presidency]]
| subdivision_type3 = [[List of districts of West Bengal|District]]
| subdivision_name3 = [[Kolkata district|Kolkata]]
| named_for = 
| government_type = [[Municipal Corporations in India|Municipal Corporation]]
| governing_body = [[Kolkata Municipal Corporation]]
| leader_title = [[Mayor of Kolkata|Mayor]]
| leader_name = Vacant&lt;ref name=&quot;Firhad Hakim resigned&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/amp/india/story/firhad-hakim-resigns-as-kolkata-mayor-after-tmc-supremo-mamata-banerjees-nod-2921458-2026-06-03|title=Firhad Hakim resigns as Kolkata Mayor after TMC supremo Mamata Banerjee's nod|work=India Today|accessdate=3 June 2026}}&lt;/ref&gt;
| leader_title1 = [[Mayor of Kolkata|Deputy Mayor]]
| leader_name1 = Vacant
| leader_title2 = [[Sheriff of Kolkata|Sheriff]]
| leader_name2 = [[Gautam Ghose]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/filmmaker-gautam-ghose-is-kolkatas-new-sheriff-650109|title=Filmmaker Gautam Ghose is Kolkata's new sheriff|date=1 March 2026|website=www.millenniumpost.in}}&lt;/ref&gt;
| leader_title3 = [[Police Commissioner of Kolkata|Police commissioner]]
| leader_name3 = Ajay Kumar‌ Nand
| area_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Basic Statistics of Kolkata |url=https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |website=Kolkata Municipal Corporation |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402172553/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |archive-date=2 April 2015 |access-date=3 January 2018 }}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2 = 206.08
| area_total_sq_mi = 79.151
| area_metro_km2 = 1886.67
| area_metro_sq_mi = 728.45
| elevation_m = 9
| elevation_ft = 30
| population_total = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{decrease}} 4,496,694 &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 6,577,000
| population_as_of = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook – Kolkata |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |website=Census of India |publisher=The Registrar General &amp; Census Commissioner |access-date=13 May 2016 |page=43 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018013413/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |archive-date=18 October 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KOL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |publisher=Census of India |title=Kolkata Municipal Corporation Demographics |access-date=3 June 2016 |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417152833/https://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |title=Kolkata City Population 2024 &amp;#124; Literacy and Hindu Muslim Population |access-date=10 December 2023 |archive-date=18 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218095342/https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 30000
| population_metro = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{increase}} 14,112,536 (metro)&lt;br /&gt;{{increase}} 14,617,882 (Extended UA) &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 20,534,000 (metro)
| population_metro_footnotes = &lt;ref name=kolkatauapop2011 /&gt;&lt;ref name=&quot;extended UA 2011&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA STATS: Million plus cities in India as per Census 2011 |url=http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |website=Press Information Bureau, Mumbai |publisher=National Informatics Centre |access-date=20 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630112755/http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |archive-date=30 June 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |title=Calcutta, India Metro Area Population 1950-2024 &amp;#124; MacroTrends |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210061834/https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_blank1_title = City rank
| population_blank1 = [[List of cities in India by population|7th in India]]
| population_blank2_title = Metro rank
| population_blank2 = [[List of million-plus agglomerations in India|3rd in India]]&lt;br /&gt;[[Bengal#Urban Areas|2nd in Bengal region]]&lt;br /&gt;[[List of metropolitan areas in Asia|14th in Asia]]&lt;br /&gt;[[List of largest cities|9th in the world]]
| demographics_type1 = [[Languages of India|Languages]]
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]]{{*}}English&lt;ref name=nclmanurep2010&gt;—{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 47th report (July 2008 to June 2010) |pages=122–126 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |access-date=16 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513161847/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |archive-date=13 May 2012}}&lt;br /&gt;—{{cite news |last1=Singh |first1=Shiv Sahay |title=Official language status for Urdu in some West Bengal areas |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |access-date=3 June 2019 |work=[[The Hindu]] |date=3 April 2012 |language=en-IN |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603103658/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |archive-date=3 June 2019 |url-status=live}}&lt;br /&gt;—{{cite news |url=https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |title=Multi-lingual Bengal |date=11 December 2012 |newspaper=[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]] |access-date=25 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325232340/https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |archive-date=25 March 2018}}&lt;br /&gt;—{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |title=West Bengal to have six more languages for official use |last=Roy |first=Anirban |date=27 May 2011 |work=[[India Today (TV channel)|India Today]] |access-date=14 December 2020 |archive-date=8 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408130051/https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +05:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = 700 xxx
| area_code_type = [[Telephone numbers in India|Telephone code]]
| area_code = +91 33
| registration_plate = [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-01]] to [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-10]]
| blank_name_sec2 = [[UN/LOCODE]]
| blank_info_sec2 = IN CCU
| blank_name_sec1 = {{nowrap|[[Gross metropolitan product|Metro GDP (PPP)]]}} &lt;!-- GDP consensus approach, per [[Wikipedia talk:WikiProject Indian Economy#City economy size and rank claims – a consensual approach|WikiProject Indian Economy talk]] --&gt;
| blank_info_sec1 = {{IncreasePositive}} $224&amp;nbsp;billion&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Richest cities in the world by GDP in 2020|url=http://www.citymayors.com/statistics/richest-cities-2020.html|access-date=2026-05-23}}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]]
| blank2_info_sec1 = 0.780&lt;ref&gt;{{cite news |title=West Bengal Human Development Report 2004 |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126190118/http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-date=26 January 2018 |url-status=live |language=en }}&lt;/ref&gt; ({{color|green|High}})
| blank3_name_sec1 = [[International airport]]s
| blank3_info_sec1 = [[Netaji Subhas Chandra Bose International Airport]] ([[International Air Transport Association airport code|CCU]])
| blank4_name_sec1 = [[Transit system|Transit]]
| blank4_info_sec1 = '''[[Rapid transit]]''': [[Kolkata Metro]]&lt;br /&gt;'''[[Commuter rail]]''': [[Kolkata Suburban Railway]] &lt;br /&gt;'''Other(s)''':&lt;br /&gt; [[West Bengal Transport Corporation]]
| blank5_name_sec1 = Metropolitan region authority
| blank5_info_sec1 = [[Kolkata Metropolitan Development Authority]]
| website = {{URL|https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCPortalHome1.jsp|kmcgov.in}}
| footnotes = {{designation list
| embed                   = yes
| designation1            = WHS
| designation1_offname    = [[Durga Puja in Kolkata]]
| designation1_date       = 2021&lt;ref name=&quot;finds&quot;&gt;{{cite news |date=16 December 2021 |title=Kolkata's Durga Puja gets World heritage tag |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/kolkata-durga-puja-finds-place-on-unesco-intangible-cultural-heritage-list/articleshow/88308601.cms |access-date=5 March 2023 |archive-date=5 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305195831/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/kolkata-durga-puja-finds-place-on-unesco-intangible-cultural-heritage-list/articleshow/88308601.cms |url-status=live }}&lt;/ref&gt; (16th [[Intangible cultural heritage|Committee]] of UNESCO for safeguarding of the Intangible Cultural Heritage)
| designation1_type       = Cultural
| designation1_criteria   =
| designation1_number     = [https://ich.unesco.org/en/RL/durga-puja-in-kolkata-00703]
| designation1_free1name  = Region
| designation1_free1value = [[UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists|Southern Asia]]
| designation1_free3name  = Notability
| designation1_free3value = First in Asia under &quot;Intangible Cultural Heritage of Humanity&quot; category
| designation2            = Ramsar Wetland
| designation2_offname    = [[East Kolkata Wetlands]] 
|designation2_date = 19 August 2002
| designation2_type       = Wetlands of International Importance
}}
}}

'''ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ''' (೨೦೦೧ ಮುಟ್ಟ '''ಕಲ್ಕತ್ತಾ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ (೫೦ ಮೈಲ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್, ಹೂಗ್ಲಿ ಸುದೆತ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮೂಡಾಯಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಗು ಒಂಜಿ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ.&lt;ref name=&quot;worldbank20162&quot;&gt;{{cite web |date=20 April 2016 |title=Better Integrated Transport Modes will Help Reinvent Kolkata |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327204243/http://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |archive-date=27 March 2019 |access-date=9 February 2020 |publisher=[[World Bank]] }}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೪.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ೧೫  ಮಿಲಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರತೊದ ಮಹಾನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಮೂಜನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗ್ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Cities1Lakhandabove&quot;&gt;{{Cite web |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507135928/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-date=7 May 2012 |access-date=26 March 2012 |publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India }}&lt;/ref&gt; 

ದುಂಬು ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಮೊಗಲೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬೆರ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ನವಾಬೆರ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಪುದರ್‌ದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬ್ಯಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dutta |first1=K. |last2=Desai |first2=A. |date=April 2008 |title=Calcutta: a cultural history |publisher=Interlink Books |location=Northampton, Massachusetts, US |pages=9–10 |isbn=978-1-56656-721-3 }}&lt;/ref&gt; ೧೭೫೬ಡ್ ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂಡೆ, ಆಂಡ ಆಯನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಬರಿಕ್ ಸೇರೋಂದೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನಡ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲೆ ಸೋತು ಪೋಯೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನವಾಬೆ ಆಯೆ.&lt;ref&gt;&quot;Victory for the British East India Company in the Battle of Plassey was the start of nearly two centuries of British rule in India.&quot;; Link: https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20180221162356/https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey |date=21 February 2018 }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಲಂಡನ್‌ಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ಕಲ್ಕತ್ತಾನೇ ಅಪಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |isbn=978-0-521-00254-7 |last1=Marshall |first1=P. J. |date=2 August 2001 |publisher=Cambridge University Press |access-date=18 August 2023 |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716031610/https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಳೊವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕಲ್ಕತ್ತ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |title=Kolkata and World War II: Tracing the sites of air raids that scarred the City of Joy |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818231737/https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

೧೯೪೭ಡ್ ಆಯಿನ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ಭವಿಷ್ಯೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನೊಲಿ. ೧೯೪೭ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ (ವ್ಯಾಪಾರ), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಕೆಲವು ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತೊನು ಅನುಭವಿಸಾಂಡ್. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್, ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಲ್ಕತ್ತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಗ್ ಜಾಗೆ ಕೊರುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪುದರ್ಡ್ ಪೊಸ ದೇಶವಾದ್ ಉದಿತಿನಪಗಗ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಡ್ದಾವರ ಆ ದೇಸೊಡೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಾವರ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊದ ಪೊಸ ಸುರುತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ದ್ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸೊಡಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |title=Explained: How Kolkata's 8 Theatre Road hosted the first Bangladesh government |date=26 March 2021 |access-date=18 August 2023 |archive-date=28 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328165719/https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ೧೯೪೭ದ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂನಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ನಿಲೆ ಕೊರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{citation |last1=Talbot |first1=Ian |last2=Singh |first2=Gurharpal |title=The Partition of India |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-67256-6 |year=2009 |url=https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |pages=115–117 |access-date=15 April 2023 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311131126/https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |last1=Tan |first1=Tai Yong |last2=Kudaisya |first2=Gyanesh |title=The Aftermath of Partition in South Asia |url=https://books.google.com/books?id=O5zEtBxk72wC |year=2002 |orig-date=2000 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-0-203-45060-4 |pages=172–175 }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನೊಡು ಈ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈನ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್ ದುಂಬು ಪೋಂಡು.

== ಪುದರ್ ==
== ಇತಿಹಾಸೊ ==
== ಹವಾಗುಣ ==
== ಬೌಗೋಳಿಕತೆ ==
== ಜನಸಂಕ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ ==

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]</text>
      <sha1>qgcjdwlfgu08zlqcio81a716vxjfp1k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365723</id>
      <parentid>365720</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T07:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>365723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22832" sha1="4g50nfx0daw6jlc5bfdhze2jztpjgih" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ಕೊಲ್ಕತಾ
| native_name = ಕೊಲ್ಕಾತಾ
| native_name_lang = iso 15919
| other_name = ಕಲ್ಕತ್ತಾ
| nicknames = ಕುಸಿತ ನಗರ, ಈಶಾನ್ಯ ಬಾರತೊದ ಆನೆಬಾಕಿಲ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರ&lt;ref name=&quot;Kolkata_Culture&quot; /&gt;
| settlement_type = ಮಹಾನಗರ
| image_skyline = {{multiple image
| border                  = infobox
| total_width             = 300
| image_style             =
| perrow                  = 1/2/3/2/2/1
| image3                  = EM Bypass Kolkata.jpg
| caption3                = ಪೂರ್ವ ಮಹಾನಗರ ಬೈಪಾಸ್ ಮಾರ್ಗ
| image2                  = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg
| caption2                = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ
| image1                  = Kolkata maidan.jpg
| caption1                = ದತ್ತ ಬರಿಟ್ ಕೊಲ್ಕತಾದ ಮುಕ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಬುಕ್ಕ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಕೊಲ್ಕತಾದ ಮೈದಾನ
| image4                  = Kolkata Tram.jpg
| caption4                = ಪರ ಕಾಲೊದ ಕೊಲ್ಕತಾ ಟ್ರಾಮ್ ಗಾಡಿ
| image5                  = Science City Kolkata 4643.JPG
| caption5                = ಕೊಲ್ಕತಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ನಗರ
| image6                  = Jorasanko Thakurbari.jpg
| caption6                = ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್‌ ಪುಟ್ಟುದಿನ ಇಲ್ಲ್
| image7                  = Birla Planetarium Kolkata (24455076008).jpg
| caption7                = ಬಿರ್ಲಾ ತಾರಾಲಯ
| image8                  = ইডেন গার্ডেনে বাংলাদেশ ও পাকিস্তানের খেলা ৫.jpg
| caption8                = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನ
| image9                  = Howrah bridge at night.jpg
| caption9                = ಹೌರಾ ಸಂಕ
| image10                  = 
| caption10                = 
}}
| image_flag = 
| image_blank_emblem = Kolkata Municipal Corporation new emblem.png
| blank_emblem_type = ಕೊಲ್ಕತಾ ಪುರಸಬೆತ್ತ ಲಾಂಛನ
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 10
| mapframe-marker = city
| pushpin_label_position = left
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|region:IN-WB_type:city|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = ದೇಸೊ
| subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯೊ
| subdivision_name1 = &lt;!--{{flagicon image|}} --&gt;[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]
| subdivision_type2 = ಇಬಾಗೊ
| subdivision_name2 = [[Presidency division|Presidency]]
| subdivision_type3 = ಜಿಲ್ಲೆ
| subdivision_name3 = ಕೊಲ್ಕತಾ
| named_for = 
| government_type = ಪುರಸಬೆ
| governing_body = ಕೊಲ್ಕತಾ ಪುರಸಭೆ
| leader_title = ಮೇಯರ್
| leader_name = ಕಾಲಿ ಉಂಡು&lt;ref name=&quot;Firhad Hakim resigned&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/amp/india/story/firhad-hakim-resigns-as-kolkata-mayor-after-tmc-supremo-mamata-banerjees-nod-2921458-2026-06-03|title=Firhad Hakim resigns as Kolkata Mayor after TMC supremo Mamata Banerjee's nod|work=India Today|accessdate=3 June 2026}}&lt;/ref&gt;
| leader_title1 = ಉಪ ಮೇಯರ್
| leader_name1 = ಕಾಲಿ ಉಂಡು
| leader_title2 = [[Sheriff of Kolkata|Sheriff]]
| leader_name2 = [[Gautam Ghose]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/filmmaker-gautam-ghose-is-kolkatas-new-sheriff-650109|title=Filmmaker Gautam Ghose is Kolkata's new sheriff|date=1 March 2026|website=www.millenniumpost.in}}&lt;/ref&gt;
| leader_title3 = [[Police Commissioner of Kolkata|Police commissioner]]
| leader_name3 = Ajay Kumar‌ Nand
| area_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Basic Statistics of Kolkata |url=https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |website=Kolkata Municipal Corporation |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402172553/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |archive-date=2 April 2015 |access-date=3 January 2018 }}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2 = 206.08
| area_total_sq_mi = 79.151
| area_metro_km2 = 1886.67
| area_metro_sq_mi = 728.45
| elevation_m = 9
| elevation_ft = 30
| population_total = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{decrease}} 4,496,694 &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 6,577,000
| population_as_of = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook – Kolkata |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |website=Census of India |publisher=The Registrar General &amp; Census Commissioner |access-date=13 May 2016 |page=43 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018013413/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |archive-date=18 October 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KOL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |publisher=Census of India |title=Kolkata Municipal Corporation Demographics |access-date=3 June 2016 |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417152833/https://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |title=Kolkata City Population 2024 &amp;#124; Literacy and Hindu Muslim Population |access-date=10 December 2023 |archive-date=18 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218095342/https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 30000
| population_metro = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{increase}} 14,112,536 (metro)&lt;br /&gt;{{increase}} 14,617,882 (Extended UA) &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 20,534,000 (metro)
| population_metro_footnotes = &lt;ref name=kolkatauapop2011 /&gt;&lt;ref name=&quot;extended UA 2011&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA STATS: Million plus cities in India as per Census 2011 |url=http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |website=Press Information Bureau, Mumbai |publisher=National Informatics Centre |access-date=20 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630112755/http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |archive-date=30 June 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |title=Calcutta, India Metro Area Population 1950-2024 &amp;#124; MacroTrends |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210061834/https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_blank1_title = City rank
| population_blank1 = [[List of cities in India by population|7th in India]]
| population_blank2_title = Metro rank
| population_blank2 = [[List of million-plus agglomerations in India|3rd in India]]&lt;br /&gt;[[Bengal#Urban Areas|2nd in Bengal region]]&lt;br /&gt;[[List of metropolitan areas in Asia|14th in Asia]]&lt;br /&gt;[[List of largest cities|9th in the world]]
| demographics_type1 = [[Languages of India|Languages]]
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]]{{*}}English&lt;ref name=nclmanurep2010&gt;—{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 47th report (July 2008 to June 2010) |pages=122–126 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |access-date=16 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513161847/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |archive-date=13 May 2012}}&lt;br /&gt;—{{cite news |last1=Singh |first1=Shiv Sahay |title=Official language status for Urdu in some West Bengal areas |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |access-date=3 June 2019 |work=[[The Hindu]] |date=3 April 2012 |language=en-IN |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603103658/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |archive-date=3 June 2019 |url-status=live}}&lt;br /&gt;—{{cite news |url=https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |title=Multi-lingual Bengal |date=11 December 2012 |newspaper=[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]] |access-date=25 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325232340/https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |archive-date=25 March 2018}}&lt;br /&gt;—{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |title=West Bengal to have six more languages for official use |last=Roy |first=Anirban |date=27 May 2011 |work=[[India Today (TV channel)|India Today]] |access-date=14 December 2020 |archive-date=8 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408130051/https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +05:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = 700 xxx
| area_code_type = [[Telephone numbers in India|Telephone code]]
| area_code = +91 33
| registration_plate = [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-01]] to [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-10]]
| blank_name_sec2 = [[UN/LOCODE]]
| blank_info_sec2 = IN CCU
| blank_name_sec1 = {{nowrap|[[Gross metropolitan product|Metro GDP (PPP)]]}} &lt;!-- GDP consensus approach, per [[Wikipedia talk:WikiProject Indian Economy#City economy size and rank claims – a consensual approach|WikiProject Indian Economy talk]] --&gt;
| blank_info_sec1 = {{IncreasePositive}} $224&amp;nbsp;billion&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Richest cities in the world by GDP in 2020|url=http://www.citymayors.com/statistics/richest-cities-2020.html|access-date=2026-05-23}}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]]
| blank2_info_sec1 = 0.780&lt;ref&gt;{{cite news |title=West Bengal Human Development Report 2004 |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126190118/http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-date=26 January 2018 |url-status=live |language=en }}&lt;/ref&gt; ({{color|green|High}})
| blank3_name_sec1 = [[International airport]]s
| blank3_info_sec1 = [[Netaji Subhas Chandra Bose International Airport]] ([[International Air Transport Association airport code|CCU]])
| blank4_name_sec1 = [[Transit system|Transit]]
| blank4_info_sec1 = '''[[Rapid transit]]''': [[Kolkata Metro]]&lt;br /&gt;'''[[Commuter rail]]''': [[Kolkata Suburban Railway]] &lt;br /&gt;'''Other(s)''':&lt;br /&gt; [[West Bengal Transport Corporation]]
| blank5_name_sec1 = Metropolitan region authority
| blank5_info_sec1 = [[Kolkata Metropolitan Development Authority]]
| website = {{URL|https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KMCPortalHome1.jsp|kmcgov.in}}
| footnotes = {{designation list
| embed                   = yes
| designation1            = WHS
| designation1_offname    = [[Durga Puja in Kolkata]]
| designation1_date       = 2021&lt;ref name=&quot;finds&quot;&gt;{{cite news |date=16 December 2021 |title=Kolkata's Durga Puja gets World heritage tag |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/kolkata-durga-puja-finds-place-on-unesco-intangible-cultural-heritage-list/articleshow/88308601.cms |access-date=5 March 2023 |archive-date=5 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305195831/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/kolkata-durga-puja-finds-place-on-unesco-intangible-cultural-heritage-list/articleshow/88308601.cms |url-status=live }}&lt;/ref&gt; (16th [[Intangible cultural heritage|Committee]] of UNESCO for safeguarding of the Intangible Cultural Heritage)
| designation1_type       = Cultural
| designation1_criteria   =
| designation1_number     = [https://ich.unesco.org/en/RL/durga-puja-in-kolkata-00703]
| designation1_free1name  = Region
| designation1_free1value = [[UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists|Southern Asia]]
| designation1_free3name  = Notability
| designation1_free3value = First in Asia under &quot;Intangible Cultural Heritage of Humanity&quot; category
| designation2            = Ramsar Wetland
| designation2_offname    = [[East Kolkata Wetlands]] 
|designation2_date = 19 August 2002
| designation2_type       = Wetlands of International Importance
}}
}}

'''ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ''' (೨೦೦೧ ಮುಟ್ಟ '''ಕಲ್ಕತ್ತಾ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ (೫೦ ಮೈಲ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್, ಹೂಗ್ಲಿ ಸುದೆತ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮೂಡಾಯಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಗು ಒಂಜಿ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ.&lt;ref name=&quot;worldbank20162&quot;&gt;{{cite web |date=20 April 2016 |title=Better Integrated Transport Modes will Help Reinvent Kolkata |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327204243/http://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |archive-date=27 March 2019 |access-date=9 February 2020 |publisher=[[World Bank]] }}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೪.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ೧೫  ಮಿಲಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರತೊದ ಮಹಾನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಮೂಜನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗ್ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Cities1Lakhandabove&quot;&gt;{{Cite web |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507135928/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-date=7 May 2012 |access-date=26 March 2012 |publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India }}&lt;/ref&gt; 

ದುಂಬು ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಮೊಗಲೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬೆರ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ನವಾಬೆರ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಪುದರ್‌ದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬ್ಯಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dutta |first1=K. |last2=Desai |first2=A. |date=April 2008 |title=Calcutta: a cultural history |publisher=Interlink Books |location=Northampton, Massachusetts, US |pages=9–10 |isbn=978-1-56656-721-3 }}&lt;/ref&gt; ೧೭೫೬ಡ್ ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂಡೆ, ಆಂಡ ಆಯನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಬರಿಕ್ ಸೇರೋಂದೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನಡ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲೆ ಸೋತು ಪೋಯೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನವಾಬೆ ಆಯೆ.&lt;ref&gt;&quot;Victory for the British East India Company in the Battle of Plassey was the start of nearly two centuries of British rule in India.&quot;; Link: https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20180221162356/https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey |date=21 February 2018 }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಲಂಡನ್‌ಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ಕಲ್ಕತ್ತಾನೇ ಅಪಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |isbn=978-0-521-00254-7 |last1=Marshall |first1=P. J. |date=2 August 2001 |publisher=Cambridge University Press |access-date=18 August 2023 |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716031610/https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಳೊವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕಲ್ಕತ್ತ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |title=Kolkata and World War II: Tracing the sites of air raids that scarred the City of Joy |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818231737/https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

೧೯೪೭ಡ್ ಆಯಿನ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ಭವಿಷ್ಯೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನೊಲಿ. ೧೯೪೭ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ (ವ್ಯಾಪಾರ), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಕೆಲವು ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತೊನು ಅನುಭವಿಸಾಂಡ್. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್, ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಲ್ಕತ್ತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಗ್ ಜಾಗೆ ಕೊರುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪುದರ್ಡ್ ಪೊಸ ದೇಶವಾದ್ ಉದಿತಿನಪಗಗ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಡ್ದಾವರ ಆ ದೇಸೊಡೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಾವರ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊದ ಪೊಸ ಸುರುತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ದ್ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸೊಡಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |title=Explained: How Kolkata's 8 Theatre Road hosted the first Bangladesh government |date=26 March 2021 |access-date=18 August 2023 |archive-date=28 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328165719/https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ೧೯೪೭ದ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂನಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ನಿಲೆ ಕೊರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{citation |last1=Talbot |first1=Ian |last2=Singh |first2=Gurharpal |title=The Partition of India |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-67256-6 |year=2009 |url=https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |pages=115–117 |access-date=15 April 2023 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311131126/https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |last1=Tan |first1=Tai Yong |last2=Kudaisya |first2=Gyanesh |title=The Aftermath of Partition in South Asia |url=https://books.google.com/books?id=O5zEtBxk72wC |year=2002 |orig-date=2000 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-0-203-45060-4 |pages=172–175 }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನೊಡು ಈ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈನ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್ ದುಂಬು ಪೋಂಡು.

== ಪುದರ್ ==
== ಇತಿಹಾಸೊ ==
== ಹವಾಗುಣ ==
== ಬೌಗೋಳಿಕತೆ ==
== ಜನಸಂಕ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ ==

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]</text>
      <sha1>4g50nfx0daw6jlc5bfdhze2jztpjgih</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365731</id>
      <parentid>365723</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T07:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>365731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21760" sha1="rh5xveycbm4v4a3q8bzsx4r9pazrd7n" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ಕೊಲ್ಕತಾ
| native_name = ಕೊಲ್ಕಾತಾ
| native_name_lang = iso 15919
| other_name = ಕಲ್ಕತ್ತಾ
| nicknames = ಕುಸಿತ ನಗರ, ಈಶಾನ್ಯ ಬಾರತೊದ ಆನೆಬಾಕಿಲ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರ&lt;ref name=&quot;Kolkata_Culture&quot; /&gt;
| settlement_type = ಮಹಾನಗರ
| image_skyline = {{multiple image
| border                  = infobox
| total_width             = 300
| image_style             =
| perrow                  = 1/2/3/2/2/1
| image3                  = EM Bypass Kolkata.jpg
| caption3                = ಪೂರ್ವ ಮಹಾನಗರ ಬೈಪಾಸ್ ಮಾರ್ಗ
| image2                  = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg
| caption2                = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ
| image1                  = Kolkata maidan.jpg
| caption1                = ದತ್ತ ಬರಿಟ್ ಕೊಲ್ಕತಾದ ಮುಕ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಬುಕ್ಕ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಕೊಲ್ಕತಾದ ಮೈದಾನ
| image4                  = Kolkata Tram.jpg
| caption4                = ಪರ ಕಾಲೊದ ಕೊಲ್ಕತಾ ಟ್ರಾಮ್ ಗಾಡಿ
| image5                  = Science City Kolkata 4643.JPG
| caption5                = ಕೊಲ್ಕತಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ನಗರ
| image6                  = Jorasanko Thakurbari.jpg
| caption6                = ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್‌ ಪುಟ್ಟುದಿನ ಇಲ್ಲ್
| image7                  = Birla Planetarium Kolkata (24455076008).jpg
| caption7                = ಬಿರ್ಲಾ ತಾರಾಲಯ
| image8                  = ইডেন গার্ডেনে বাংলাদেশ ও পাকিস্তানের খেলা ৫.jpg
| caption8                = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನ
| image9                  = Howrah bridge at night.jpg
| caption9                = ಹೌರಾ ಸಂಕ
| image10                  = 
| caption10                = 
}}
| image_flag = 
| image_blank_emblem = Kolkata Municipal Corporation new emblem.png
| blank_emblem_type = ಕೊಲ್ಕತಾ ಪುರಸಬೆತ್ತ ಲಾಂಛನ
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 10
| mapframe-marker = city
| pushpin_label_position = left
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|region:IN-WB_type:city|format=dms|display=inline,title}}
| subdivision_type = ದೇಸೊ
| subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯೊ
| subdivision_name1 = &lt;!--{{flagicon image|}} --&gt;[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]
| subdivision_type2 = ಇಬಾಗೊ
| subdivision_name2 = [[Presidency division|Presidency]]
| subdivision_type3 = ಜಿಲ್ಲೆ
| subdivision_name3 = ಕೊಲ್ಕತಾ
| named_for = 
| government_type = ಪುರಸಬೆ
| governing_body = ಕೊಲ್ಕತಾ ಪುರಸಭೆ
| leader_title = ಮೇಯರ್
| leader_name = ಕಾಲಿ ಉಂಡು&lt;ref name=&quot;Firhad Hakim resigned&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/amp/india/story/firhad-hakim-resigns-as-kolkata-mayor-after-tmc-supremo-mamata-banerjees-nod-2921458-2026-06-03|title=Firhad Hakim resigns as Kolkata Mayor after TMC supremo Mamata Banerjee's nod|work=India Today|accessdate=3 June 2026}}&lt;/ref&gt;
| leader_title1 = ಉಪ ಮೇಯರ್
| leader_name1 = ಕಾಲಿ ಉಂಡು
| leader_title2 = ಶರೀಫ್
| leader_name2 = ಗೌತಮ್ ಘೋಷ್&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/kolkata/goutam-ghose-appointed-new-sheriff-of-kolkata-2026-history-legacy-10559334/|title=Filmmaker Goutam Ghose named new Sheriff of Kolkata after 5-year vacancy|date=18 August 2026|website=www.indianexpress.com}}&lt;/ref&gt;
| leader_title3 = ಪೋಲಿಸ್ ಕಮಿಷನರ್
| leader_name3 = ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ನಂದ್
| area_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Basic Statistics of Kolkata |url=https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |website=Kolkata Municipal Corporation |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402172553/https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp |archive-date=2 April 2015 |access-date=3 January 2018 }}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2 = 206.08
| area_total_sq_mi = 79.151
| area_metro_km2 = 1886.67
| area_metro_sq_mi = 728.45
| elevation_m = 9
| elevation_ft = 30
| population_total = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{decrease}} 4,496,694 &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{increase}} 6,577,000
| population_as_of = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;census1&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook – Kolkata |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |website=Census of India |publisher=The Registrar General &amp; Census Commissioner |access-date=13 May 2016 |page=43 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018013413/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1916_PART_B_DCHB_KOLKATA.pdf |archive-date=18 October 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KOL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |publisher=Census of India |title=Kolkata Municipal Corporation Demographics |access-date=3 June 2016 |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417152833/https://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=375980 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |title=Kolkata City Population 2024 &amp;#124; Literacy and Hindu Muslim Population |access-date=10 December 2023 |archive-date=18 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218095342/https://www.census2011.co.in/census/city/215-kolkata.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 30000
| population_metro = '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;011 census''': &lt;br /&gt;{{Increase}} 14,112,536 (metro)&lt;br /&gt;{{Increase}} 14,617,882 (Extended UA) &lt;br /&gt; '''&lt;span&gt;2&lt;/span&gt;025 estimate''': &lt;br /&gt;{{Increase}} 20,534,000 (metro)
| population_metro_footnotes = &lt;ref name=kolkatauapop2011 /&gt;&lt;ref name=&quot;extended UA 2011&quot;&gt;{{cite web |title=INDIA STATS: Million plus cities in India as per Census 2011 |url=http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |website=Press Information Bureau, Mumbai |publisher=National Informatics Centre |access-date=20 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630112755/http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=E2011IS3 |archive-date=30 June 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |title=Calcutta, India Metro Area Population 1950-2024 &amp;#124; MacroTrends |access-date=10 December 2023 |archive-date=10 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210061834/https://www.macrotrends.net/cities/21211/calcutta/population |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_blank1_title = City rank
| population_blank1 = [[List of cities in India by population|7th in India]]
| population_blank2_title = Metro rank
| population_blank2 = ದೇಸೊಡು ೩ನೇ ಸಾನೊ&lt;br /&gt;ಬಂಗಾಳಡ್ ೨ನೇ ಸಾನೊ&lt;br /&gt;ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಾನಗರಲೆಡ್ ೧೪ನೇ ಸಾನೊ&lt;br /&gt;ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ೯ನೇ ಸಾನೊ
| demographics_type1 = [[Languages of India|Languages]]
| demographics1_title1 = ಅದೀಕೃತ
| demographics1_info1 = [[ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಸೆ|ಬಂಗಾಳಿ ]]{{*}}[[ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್]]&lt;ref name=nclmanurep2010&gt;—{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 47th report (July 2008 to June 2010) |pages=122–126 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India |access-date=16 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513161847/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM47thReport.pdf |archive-date=13 May 2012}}&lt;br /&gt;—{{cite news |last1=Singh |first1=Shiv Sahay |title=Official language status for Urdu in some West Bengal areas |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |access-date=3 June 2019 |work=[[The Hindu]] |date=3 April 2012 |language=en-IN |archive-url=https://web.archive.org/web/20190603103658/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/official-language-status-for-urdu-in-some-west-bengal-areas/article3274293.ece |archive-date=3 June 2019 |url-status=live}}&lt;br /&gt;—{{cite news |url=https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |title=Multi-lingual Bengal |date=11 December 2012 |newspaper=[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]] |access-date=25 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325232340/https://www.telegraphindia.com/1121211/jsp/bengal/story_16301872.jsp |archive-date=25 March 2018}}&lt;br /&gt;—{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |title=West Bengal to have six more languages for official use |last=Roy |first=Anirban |date=27 May 2011 |work=[[India Today (TV channel)|India Today]] |access-date=14 December 2020 |archive-date=8 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408130051/https://www.indiatoday.in/india/east/story/west-bengal-mamata-banerjee-recognizes-six-non-bengali-languages-134507-2011-05-27 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +05:30
| postal_code_type = ಪಿನ್ ನಂಬ್ರ
| postal_code = ೭೦೦ xxx
| area_code_type = ದೂರವಾಣಿ ನಂಬ್ರ
| area_code = +91 33
| registration_plate = [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-01]] to [[List of Regional Transport Office districts in India#WB—West Bengal|WB-10]]
| blank_name_sec2 = [[UN/LOCODE]]
| blank_info_sec2 = IN CCU
| blank_name_sec1 = {{nowrap|[[Gross metropolitan product|Metro GDP (PPP)]]}} &lt;!-- GDP consensus approach, per [[Wikipedia talk:WikiProject Indian Economy#City economy size and rank claims – a consensual approach|WikiProject Indian Economy talk]] --&gt;
| blank_info_sec1 = {{Increase}} $224&amp;nbsp;billion&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Richest cities in the world by GDP in 2020|url=http://www.citymayors.com/statistics/richest-cities-2020.html|access-date=2026-05-23}}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]]
| blank2_info_sec1 = 0.780&lt;ref&gt;{{cite news |title=West Bengal Human Development Report 2004 |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126190118/http://hdr.undp.org/sites/default/files/india_west_bengal_2004_en.pdf |archive-date=26 January 2018 |url-status=live |language=en }}&lt;/ref&gt; ({{color|green|High}})
| blank3_name_sec1 = ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು
| blank3_info_sec1 = ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಭೋಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊ ('''CCU''')
| blank4_name_sec1 = ಸಾರಿಗೆ
| blank4_info_sec1 = '''ಬೇಗೊಡೆ ಪೋವರ''': ಕೊಲ್ಕತಾ ಮೆಟ್ರೋ&lt;br /&gt;'''ಕೈತಲ್ದ ಜಾಗೆಲೆಗ್''': ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಉಪನಗರ ರೈಲ್ವೆ &lt;br /&gt;'''ಬೇತೆ''':&lt;br /&gt; ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ
| blank5_name_sec1 = Metropolitan region authority
| blank5_info_sec1 = ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮಹಾನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
| website = {{URL|https://www.kmcgov.in}}
}}

'''ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ''' (೨೦೦೧ ಮುಟ್ಟ '''ಕಲ್ಕತ್ತಾ''' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಡ್ದ್ ೮೦ ಕಿ.ಮೀ (೫೦ ಮೈಲ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್, ಹೂಗ್ಲಿ ಸುದೆತ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮೂಡಾಯಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊಗು ಒಂಜಿ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ.&lt;ref name=&quot;worldbank20162&quot;&gt;{{cite web |date=20 April 2016 |title=Better Integrated Transport Modes will Help Reinvent Kolkata |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327204243/http://www.worldbank.org/en/news/feature/2016/04/19/better-integrated-transport-modes-will-help-reinvent-kolkata |archive-date=27 March 2019 |access-date=9 February 2020 |publisher=[[World Bank]] }}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೪.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಉಂಡು. ಜನಸಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಭಾರತದ ಏಳನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ೧೫  ಮಿಲಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರತೊದ ಮಹಾನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಮೂಜನೇ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗ್ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Cities1Lakhandabove&quot;&gt;{{Cite web |title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507135928/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf |archive-date=7 May 2012 |access-date=26 March 2012 |publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India }}&lt;/ref&gt; 

ದುಂಬು ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಮೊಗಲೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬೆರ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ನವಾಬೆರ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಪುದರ್‌ದ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬ್ಯಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Dutta |first1=K. |last2=Desai |first2=A. |date=April 2008 |title=Calcutta: a cultural history |publisher=Interlink Books |location=Northampton, Massachusetts, US |pages=9–10 |isbn=978-1-56656-721-3 }}&lt;/ref&gt; ೧೭೫೬ಡ್ ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ ಈ ಕೋಟೆನ್ ವಶ ಮಲ್ತೊಂಡೆ, ಆಂಡ ಆಯನ ಸೇನಾಪತಿ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಬರಿಕ್ ಸೇರೋಂದೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನಡ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲೆ ಸೋತು ಪೋಯೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನವಾಬೆ ಆಯೆ.&lt;ref&gt;&quot;Victory for the British East India Company in the Battle of Plassey was the start of nearly two centuries of British rule in India.&quot;; Link: https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20180221162356/https://www.britannica.com/event/Battle-of-Plassey |date=21 February 2018 }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಲಂಡನ್‌ಡ್ದ್ ಬುಡಿಂಡ ಕಲ್ಕತ್ತಾನೇ ಅಪಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |isbn=978-0-521-00254-7 |last1=Marshall |first1=P. J. |date=2 August 2001 |publisher=Cambridge University Press |access-date=18 August 2023 |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716031610/https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&amp;dq=calcutta+second+largest+city+british+empire&amp;pg=PA227 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಬುಳೊವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಕಲ್ಕತ್ತ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |title=Kolkata and World War II: Tracing the sites of air raids that scarred the City of Joy |access-date=18 August 2023 |archive-date=18 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818231737/https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/kolkata-during-the-second-world-war-japanese-air-raids-a-walking-tour-of-the-bombed-sites-near-telegraph-office-writers-building-and-lalbazar-police-headquarters/cid/1886583 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

೧೯೪೭ಡ್ ಆಯಿನ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ ಕಲ್ಕತ್ತದ ಭವಿಷ್ಯೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಪನೊಲಿ. ೧೯೪೭ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ (ವ್ಯಾಪಾರ), ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತಿನ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಕೆಲವು ದಶಕೊ ಮುಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತೊನು ಅನುಭವಿಸಾಂಡ್. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕೇರಿಗ್, ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಲ್ಕತ್ತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಗ್ ಜಾಗೆ ಕೊರುಂಡು. ಪನ್ನಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪುದರ್ಡ್ ಪೊಸ ದೇಶವಾದ್ ಉದಿತಿನಪಗಗ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಡ್ದಾವರ ಆ ದೇಸೊಡೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಾವರ ಆಯಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊದ ಪೊಸ ಸುರುತ ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಕತ್ತಡ್ದ್ ಅದಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸೊಡಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |title=Explained: How Kolkata's 8 Theatre Road hosted the first Bangladesh government |date=26 March 2021 |access-date=18 August 2023 |archive-date=28 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328165719/https://indianexpress.com/article/explained/explained-how-kolkatas-8-theatre-road-hosted-the-first-bangladesh-government-7247013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ೧೯೪೭ದ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕದ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಹಿಂದೂನಕ್ಲೆಗ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ನಿಲೆ ಕೊರುಂಡು.&lt;ref&gt;{{citation |last1=Talbot |first1=Ian |last2=Singh |first2=Gurharpal |title=The Partition of India |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-67256-6 |year=2009 |url=https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |pages=115–117 |access-date=15 April 2023 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311131126/https://www.cambridge.org/in/academic/subjects/history/twentieth-century-regional-history/partition-india?format=PB&amp;isbn=9780521672566 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |last1=Tan |first1=Tai Yong |last2=Kudaisya |first2=Gyanesh |title=The Aftermath of Partition in South Asia |url=https://books.google.com/books?id=O5zEtBxk72wC |year=2002 |orig-date=2000 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-0-203-45060-4 |pages=172–175 }}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನೊಡು ಈ ನಗರೊನು ಮುಂಬೈನ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್ ದುಂಬು ಪೋಂಡು.

== ಪುದರ್ ==
== ಇತಿಹಾಸೊ ==
== ಹವಾಗುಣ ==
== ಬೌಗೋಳಿಕತೆ ==
== ಜನಸಂಕ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ ==

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]</text>
      <sha1>rh5xveycbm4v4a3q8bzsx4r9pazrd7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Draft article</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27948</id>
    <revision>
      <id>365699</id>
      <timestamp>2026-08-15T12:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Primefac</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>rmv, basically unused and somewhat unnecessary</comment>
      <origin>365699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3655" sha1="gsp59at4og43jig3o1vy2pky2wrxu45" xml:space="preserve">{{Namespace detect|
 |main={{if preview|{{Error|Do not use {{tl|Draft article}} in mainspace}}|}}
 |other={{#ifeq:{{{catonly|}}}|yes||{{mbox
| name  = Draft article
| image = [[File:Ambox warning blue construction.svg|50px|alt=|link=]]
| text  = &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;{{#if:{{{1|}}}|{{Draft article check|{{{1}}}}}|{{Draft article check}}}}&lt;/div&gt;'''This is a [[WP:Drafts|draft article]]'''. It is a work in progress [[Wikipedia:Be bold|open to editing]] by [[Wikipedia:Who writes Wikipedia?|anyone]]. Please ensure [[Wikipedia:Core content policies|core content policies]] are met before publishing it as a [[Wikipedia:What is an article?|live Wikipedia article]]{{#if:{{{1|}}}|{{sp}}at [[{{{1}}}]]}}.{{sp}}{{{text|}}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||
&lt;div style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt;
----
{{find sources}}&lt;br&gt;
{{automated tools}}{{·}}{{Wikipedia logs|note={{{lognotes|}}}}}.
----
&lt;/div&gt;}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes|&lt;span style=font-size:85%&gt;|{{clear}}&lt;div style=&quot;float:left; font-size:85%;&quot;&gt;}}{{last edited by|brief=yes}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes|&lt;/span&gt;|&lt;/div&gt;}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||&lt;div style=float:right&gt;}}
{{Namespace detect showall|1={{#ifeq:{{{noafc|}}}|yes||{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||{{#invoke:AfC submission catcheck|submitted|This draft has been submitted and is currently awaiting review.|{{#if:{{REVISIONID}}&lt;noinclude&gt;0&lt;/noinclude&gt;|Finished drafting? {{Clickable button|Submit for review|url={{fullurl:Wikipedia:Articles_for_creation/Submitting|withJS=MediaWiki:AFC-submit-wizard.js&amp;page={{FULLPAGENAMEE}}}}|class=mw-ui-progressive}}{{#ifeq:{{{nomove|}}}|yes||{{if autoconfirmed| or {{Clickable button|Publish now|url={{fullurl:Special:MovePage|wpOldTitle={{urlencode:{{FULLPAGENAME}}}}&amp;wpNewTitle={{urlencode:{{PAGENAME}}}}&amp;wpMovetalk=1&amp;wpReason=Publishing%20draft%20article}}|class=mw-ui-progressive}}}}}}|Save your work by pressing the &quot;&lt;bdi&gt;{{int:Publishpage}}&lt;/bdi&gt;&quot; button below, and a button will appear here allowing you to submit your draft for review.}}}}}}}}|draft=1|other={{#ifeq:{{{demo|&lt;noinclude&gt;yes&lt;/noinclude&gt;}}}|yes|1}}}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||&lt;/div&gt;}}}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{{demo|}}}|yes||{{#ifexist:Category:Draft articles about {{{subject|}}}|[[Category:{{Resolve category redirect|Draft articles about {{{subject}}}}}|{{PAGENAME}}]]|[[Category:{{Resolve category redirect|{{#switch:{{lc:{{{subject|}}}}}
|art|art and architecture|visual art|visual arts=Draft articles about visual arts
|engineering|technology|engineering and technology=Draft articles about engineering and technology
|film|films=Draft articles about films
|food|drink|drinks|food and drink=Draft articles about food and drink
|geography|places|geography and places=Draft articles about geography
|history=Draft articles about history
|language|literature|language and literature=Draft articles about language and literature
|math|maths|mathematics=Draft articles about mathematics
|media|drama|media and drama=Draft articles about media
|music=Draft articles about music
|natural sciences=Draft articles about natural sciences
|philosophy|religion|philosophy and religion=Draft articles about philosophy and religion
|social sciences|social sciences and society=Draft articles about social sciences and society
|recreation|sports and recreation=Draft articles about sports and recreation
|television|tv=Draft articles about television
|video games=Draft articles about video games
|warfare=Draft articles about warfare
|#default=Draft articles}}}}|{{PAGENAME}}]]}}}}{{NOINDEX}}&lt;/includeonly&gt;}}}}&lt;noinclude&gt;

{{Documentation}}
&lt;!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES TO ITS /doc SUBPAGE; INTERWIKIS GO TO WIKIDATA, THANK YOU! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gsp59at4og43jig3o1vy2pky2wrxu45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365700</id>
      <parentid>365699</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Draft_article]]</comment>
      <origin>365699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3655" sha1="gsp59at4og43jig3o1vy2pky2wrxu45" xml:space="preserve">{{Namespace detect|
 |main={{if preview|{{Error|Do not use {{tl|Draft article}} in mainspace}}|}}
 |other={{#ifeq:{{{catonly|}}}|yes||{{mbox
| name  = Draft article
| image = [[File:Ambox warning blue construction.svg|50px|alt=|link=]]
| text  = &lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;{{#if:{{{1|}}}|{{Draft article check|{{{1}}}}}|{{Draft article check}}}}&lt;/div&gt;'''This is a [[WP:Drafts|draft article]]'''. It is a work in progress [[Wikipedia:Be bold|open to editing]] by [[Wikipedia:Who writes Wikipedia?|anyone]]. Please ensure [[Wikipedia:Core content policies|core content policies]] are met before publishing it as a [[Wikipedia:What is an article?|live Wikipedia article]]{{#if:{{{1|}}}|{{sp}}at [[{{{1}}}]]}}.{{sp}}{{{text|}}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||
&lt;div style=&quot;font-size: 85%&quot;&gt;
----
{{find sources}}&lt;br&gt;
{{automated tools}}{{·}}{{Wikipedia logs|note={{{lognotes|}}}}}.
----
&lt;/div&gt;}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes|&lt;span style=font-size:85%&gt;|{{clear}}&lt;div style=&quot;float:left; font-size:85%;&quot;&gt;}}{{last edited by|brief=yes}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes|&lt;/span&gt;|&lt;/div&gt;}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||&lt;div style=float:right&gt;}}
{{Namespace detect showall|1={{#ifeq:{{{noafc|}}}|yes||{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||{{#invoke:AfC submission catcheck|submitted|This draft has been submitted and is currently awaiting review.|{{#if:{{REVISIONID}}&lt;noinclude&gt;0&lt;/noinclude&gt;|Finished drafting? {{Clickable button|Submit for review|url={{fullurl:Wikipedia:Articles_for_creation/Submitting|withJS=MediaWiki:AFC-submit-wizard.js&amp;page={{FULLPAGENAMEE}}}}|class=mw-ui-progressive}}{{#ifeq:{{{nomove|}}}|yes||{{if autoconfirmed| or {{Clickable button|Publish now|url={{fullurl:Special:MovePage|wpOldTitle={{urlencode:{{FULLPAGENAME}}}}&amp;wpNewTitle={{urlencode:{{PAGENAME}}}}&amp;wpMovetalk=1&amp;wpReason=Publishing%20draft%20article}}|class=mw-ui-progressive}}}}}}|Save your work by pressing the &quot;&lt;bdi&gt;{{int:Publishpage}}&lt;/bdi&gt;&quot; button below, and a button will appear here allowing you to submit your draft for review.}}}}}}}}|draft=1|other={{#ifeq:{{{demo|&lt;noinclude&gt;yes&lt;/noinclude&gt;}}}|yes|1}}}}{{#ifeq:{{{brief|}}}|yes||&lt;/div&gt;}}}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{{demo|}}}|yes||{{#ifexist:Category:Draft articles about {{{subject|}}}|[[Category:{{Resolve category redirect|Draft articles about {{{subject}}}}}|{{PAGENAME}}]]|[[Category:{{Resolve category redirect|{{#switch:{{lc:{{{subject|}}}}}
|art|art and architecture|visual art|visual arts=Draft articles about visual arts
|engineering|technology|engineering and technology=Draft articles about engineering and technology
|film|films=Draft articles about films
|food|drink|drinks|food and drink=Draft articles about food and drink
|geography|places|geography and places=Draft articles about geography
|history=Draft articles about history
|language|literature|language and literature=Draft articles about language and literature
|math|maths|mathematics=Draft articles about mathematics
|media|drama|media and drama=Draft articles about media
|music=Draft articles about music
|natural sciences=Draft articles about natural sciences
|philosophy|religion|philosophy and religion=Draft articles about philosophy and religion
|social sciences|social sciences and society=Draft articles about social sciences and society
|recreation|sports and recreation=Draft articles about sports and recreation
|television|tv=Draft articles about television
|video games=Draft articles about video games
|warfare=Draft articles about warfare
|#default=Draft articles}}}}|{{PAGENAME}}]]}}}}{{NOINDEX}}&lt;/includeonly&gt;}}}}&lt;noinclude&gt;

{{Documentation}}
&lt;!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES TO ITS /doc SUBPAGE; INTERWIKIS GO TO WIKIDATA, THANK YOU! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gsp59at4og43jig3o1vy2pky2wrxu45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Automated tools</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27949</id>
    <revision>
      <id>365701</id>
      <timestamp>2023-09-23T23:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;SWinxy</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>remove pr=no (no longer a parameter in core)</comment>
      <origin>365701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="507" sha1="2wc3zmu2uccplkf8fsvoi46gks09mcu" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{namespace detect&lt;!--
--&gt;|main={{ifpreview|1={{Automated tools/core|{{FULLPAGENAMEE}}}}|2=}}&lt;!--
--&gt;|other={{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Talk|{{#ifeq:{{PAGENAME}}|{{ROOTPAGENAME}}&lt;!--
    Talk         --&gt;|{{Automated tools/core|{{BASEPAGENAMEE}}}}&lt;!--
    Talk subpage --&gt;|{{Automated tools/core|{{FULLPAGENAMEE}}}}}}&lt;!--
    Not Talk     --&gt;|{{Automated tools/core|{{FULLPAGENAMEE}}}}
          }}
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2wc3zmu2uccplkf8fsvoi46gks09mcu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365702</id>
      <parentid>365701</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Automated_tools]]</comment>
      <origin>365701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="507" sha1="2wc3zmu2uccplkf8fsvoi46gks09mcu" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{namespace detect&lt;!--
--&gt;|main={{ifpreview|1={{Automated tools/core|{{FULLPAGENAMEE}}}}|2=}}&lt;!--
--&gt;|other={{#ifeq:{{NAMESPACE}}|Talk|{{#ifeq:{{PAGENAME}}|{{ROOTPAGENAME}}&lt;!--
    Talk         --&gt;|{{Automated tools/core|{{BASEPAGENAMEE}}}}&lt;!--
    Talk subpage --&gt;|{{Automated tools/core|{{FULLPAGENAMEE}}}}}}&lt;!--
    Not Talk     --&gt;|{{Automated tools/core|{{FULLPAGENAMEE}}}}
          }}
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2wc3zmu2uccplkf8fsvoi46gks09mcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Automated tools/core</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27950</id>
    <revision>
      <id>365703</id>
      <timestamp>2023-09-23T23:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;SWinxy</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Remove Dispenser link &amp; parameters. Neither are being used. (Nothing should be different.)</comment>
      <origin>365703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="356" sha1="kpj6cqlw6ge3zywt42fx06f6fehxf9s" xml:space="preserve">''Easy tools'': [https://citations.toolforge.org/process_page.php?edit=automated_tools&amp;slow=1&amp;page={{{1|}}} Citation bot]&amp;nbsp;([[User:Citation bot/use|help]]) '''{{!}}''' ''Advanced:'' [https://tools.wmflabs.org/refill/result.php?page={{{1|}}}&amp;defaults=y Fix bare URLs]&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kpj6cqlw6ge3zywt42fx06f6fehxf9s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365704</id>
      <parentid>365703</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Automated_tools/core]]</comment>
      <origin>365703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="356" sha1="kpj6cqlw6ge3zywt42fx06f6fehxf9s" xml:space="preserve">''Easy tools'': [https://citations.toolforge.org/process_page.php?edit=automated_tools&amp;slow=1&amp;page={{{1|}}} Citation bot]&amp;nbsp;([[User:Citation bot/use|help]]) '''{{!}}''' ''Advanced:'' [https://tools.wmflabs.org/refill/result.php?page={{{1|}}}&amp;defaults=y Fix bare URLs]&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kpj6cqlw6ge3zywt42fx06f6fehxf9s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮೋಡ್ಯೂಲ್:AfC submission catcheck</title>
    <ns>828</ns>
    <id>27951</id>
    <revision>
      <id>365707</id>
      <timestamp>2024-12-07T06:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Sohom Datta</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>per talk page</comment>
      <origin>365707</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1380" sha1="0xfumo3493kbumt9x6o7cvii0033pnk" xml:space="preserve">local p = {}

local function removeFalsePositives(str)
	if not str then
		return ''
	end
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;&lt;!--.---&gt;&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;&lt;nowiki&gt;.-&lt;/nowiki&gt;&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;{{[Dd]raft [Cc]ategories[^{}]-{{[^{}]-}}[^{}]-}}&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;{{[Dd]raft [Cc]ategories.-}}&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;{{[Dd]raftcat[^{}]-{{[^{}]-}}[^{}]-}}&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;{{[Dd]raftcat.-}}&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str,&quot;%[%[Category:Unsuitable for Wikipedia AfC submissions%]%]&quot;,&quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str,&quot;%[%[Category:[Dd]rafts?.-%]%]&quot;,&quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str,&quot;%[%[Category:.-drafts?%]%]&quot;,&quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;&lt;pre&gt;.-&lt;/pre&gt;&quot;, &quot;&quot;)
	return str
end

function p.checkforcats(frame)
    local t = mw.title.getCurrentTitle()
    tc = t:getContent()
    if tc == nil then 
        return &quot;&quot;
    end
    tc = removeFalsePositives(tc)
    if mw.ustring.match(tc, &quot;%[%[%s-[Cc]ategory:&quot; ) == nil then
        return &quot;&quot;
    else
        return &quot;[[Category:AfC submissions with categories]]&quot;
    end
end

function p.submitted(frame)
	local text = removeFalsePositives(mw.title.getCurrentTitle():getContent())
	if mw.ustring.find(text, '{{AfC submission||', 1, true) or mw.ustring.find(text, '{{AFC submission||', 1, true) then
		return frame.args[1]
	else
		return frame.args[2]
	end
end

return p</text>
      <sha1>0xfumo3493kbumt9x6o7cvii0033pnk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365708</id>
      <parentid>365707</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Module:AfC_submission_catcheck]]</comment>
      <origin>365707</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1380" sha1="0xfumo3493kbumt9x6o7cvii0033pnk" xml:space="preserve">local p = {}

local function removeFalsePositives(str)
	if not str then
		return ''
	end
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;&lt;!--.---&gt;&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;&lt;nowiki&gt;.-&lt;/nowiki&gt;&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;{{[Dd]raft [Cc]ategories[^{}]-{{[^{}]-}}[^{}]-}}&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;{{[Dd]raft [Cc]ategories.-}}&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;{{[Dd]raftcat[^{}]-{{[^{}]-}}[^{}]-}}&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;{{[Dd]raftcat.-}}&quot;, &quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str,&quot;%[%[Category:Unsuitable for Wikipedia AfC submissions%]%]&quot;,&quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str,&quot;%[%[Category:[Dd]rafts?.-%]%]&quot;,&quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str,&quot;%[%[Category:.-drafts?%]%]&quot;,&quot;&quot;)
	str = mw.ustring.gsub(str, &quot;&lt;pre&gt;.-&lt;/pre&gt;&quot;, &quot;&quot;)
	return str
end

function p.checkforcats(frame)
    local t = mw.title.getCurrentTitle()
    tc = t:getContent()
    if tc == nil then 
        return &quot;&quot;
    end
    tc = removeFalsePositives(tc)
    if mw.ustring.match(tc, &quot;%[%[%s-[Cc]ategory:&quot; ) == nil then
        return &quot;&quot;
    else
        return &quot;[[Category:AfC submissions with categories]]&quot;
    end
end

function p.submitted(frame)
	local text = removeFalsePositives(mw.title.getCurrentTitle():getContent())
	if mw.ustring.find(text, '{{AfC submission||', 1, true) or mw.ustring.find(text, '{{AFC submission||', 1, true) then
		return frame.args[1]
	else
		return frame.args[2]
	end
end

return p</text>
      <sha1>0xfumo3493kbumt9x6o7cvii0033pnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Draft article check</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27952</id>
    <revision>
      <id>365709</id>
      <timestamp>2022-08-31T21:56:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Steel1943</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 944469670 by [[Special:Contributions/Ahecht|Ahecht]] ([[User talk:Ahecht|talk]]): Ah never mind</comment>
      <origin>365709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1558" sha1="blyb39qzvtz12or79obnjqe27qwq6ug" xml:space="preserve">{{#if:{{{demospace|}}}|On [[:{{#switch:{{{demospace}}}|Main=|#default={{{demospace|}}}:}}{{{1}}}]]:{{space}}}}&lt;!--
--&gt;{{#switch:{{{demospace|{{NAMESPACE}}}}}
 |&lt;!--Mainspace--&gt;
 |Main  = &lt;!-- Should not currently be used in mainspace --&gt;
 |Talk  = {{#ifexist:Draft:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{n.b.|20px}} There is a [[Wikipedia:Drafts|draft]] named [[Draft:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{1|{{PAGENAME}}}}}]].}}
 |Draft talk
 |Draft = {{#switch:{{#ifexist:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:redirect|isRedirect|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}|yes
     |Redirect
     |Article
     }}
    |No
   }}
   |Article  = {{n.b.|20px}} There is already an article named [[{{{1|{{PAGENAME}}}}}]] in the [[WP:MAINSPACE|mainspace]].
   |Redirect = {{n.b.|20px}} The page {{no redirect|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} in the [[WP:MAINSPACE|mainspace]] is currently a redirect to [[{{#invoke:redirect|main|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}]].
   |No       =
  }}
 |User talk = 
 |User = {{#switch:{{#ifexist:{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:redirect|isRedirect|{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}}}|yes
     |Redirect
     |Article
     }}
    |No
   }}
   |Article  = {{n.b.|20px}} There is already an article named [[{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}]] in the [[WP:MAINSPACE|mainspace]].
   |Redirect = {{n.b.|20px}} The page {{no redirect|{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}}} in the [[WP:MAINSPACE|mainspace]] is currently a redirect to [[{{#invoke:redirect|main|{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}}}]].
   |No       =
  }}
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>blyb39qzvtz12or79obnjqe27qwq6ug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365710</id>
      <parentid>365709</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Draft_article_check]]</comment>
      <origin>365709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1558" sha1="blyb39qzvtz12or79obnjqe27qwq6ug" xml:space="preserve">{{#if:{{{demospace|}}}|On [[:{{#switch:{{{demospace}}}|Main=|#default={{{demospace|}}}:}}{{{1}}}]]:{{space}}}}&lt;!--
--&gt;{{#switch:{{{demospace|{{NAMESPACE}}}}}
 |&lt;!--Mainspace--&gt;
 |Main  = &lt;!-- Should not currently be used in mainspace --&gt;
 |Talk  = {{#ifexist:Draft:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{n.b.|20px}} There is a [[Wikipedia:Drafts|draft]] named [[Draft:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{1|{{PAGENAME}}}}}]].}}
 |Draft talk
 |Draft = {{#switch:{{#ifexist:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:redirect|isRedirect|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}|yes
     |Redirect
     |Article
     }}
    |No
   }}
   |Article  = {{n.b.|20px}} There is already an article named [[{{{1|{{PAGENAME}}}}}]] in the [[WP:MAINSPACE|mainspace]].
   |Redirect = {{n.b.|20px}} The page {{no redirect|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} in the [[WP:MAINSPACE|mainspace]] is currently a redirect to [[{{#invoke:redirect|main|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}]].
   |No       =
  }}
 |User talk = 
 |User = {{#switch:{{#ifexist:{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}|{{#ifeq:{{#invoke:redirect|isRedirect|{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}}}|yes
     |Redirect
     |Article
     }}
    |No
   }}
   |Article  = {{n.b.|20px}} There is already an article named [[{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}]] in the [[WP:MAINSPACE|mainspace]].
   |Redirect = {{n.b.|20px}} The page {{no redirect|{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}}} in the [[WP:MAINSPACE|mainspace]] is currently a redirect to [[{{#invoke:redirect|main|{{{1|{{SUBPAGENAME}}}}}}}]].
   |No       =
  }}
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>blyb39qzvtz12or79obnjqe27qwq6ug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Wikipedia logs</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27953</id>
    <revision>
      <id>365711</id>
      <timestamp>2026-04-18T03:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Pppery</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Changed protection settings for &quot;[[Template:Wikipedia logs]]&quot; ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite))</comment>
      <origin>365711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="se7cnfrf77i7x3cbyxq5vh2z5ofgjfl" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}|Draft&lt;!--
--&gt;|[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Log?type=&amp;user=&amp;page={{urlencode:{{Str rep|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|Draft:|}}}}&amp;wpdate=&amp;tagfilter= Article logs]{{·}}[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Log?type=&amp;user=&amp;page={{urlencode:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}&amp;wpdate=&amp;tagfilter= Draft logs]&lt;!--
--&gt;|[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Log?type=&amp;user=&amp;page={{urlencode:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}&amp;wpdate=&amp;tagfilter= Public logs]
}}{{#if:{{{note|}}}|{{space}}({{{note}}})}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>se7cnfrf77i7x3cbyxq5vh2z5ofgjfl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365712</id>
      <parentid>365711</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Wikipedia_logs]]</comment>
      <origin>365711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="se7cnfrf77i7x3cbyxq5vh2z5ofgjfl" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}|Draft&lt;!--
--&gt;|[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Log?type=&amp;user=&amp;page={{urlencode:{{Str rep|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|Draft:|}}}}&amp;wpdate=&amp;tagfilter= Article logs]{{·}}[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Log?type=&amp;user=&amp;page={{urlencode:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}&amp;wpdate=&amp;tagfilter= Draft logs]&lt;!--
--&gt;|[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Log?type=&amp;user=&amp;page={{urlencode:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}&amp;wpdate=&amp;tagfilter= Public logs]
}}{{#if:{{{note|}}}|{{space}}({{{note}}})}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>se7cnfrf77i7x3cbyxq5vh2z5ofgjfl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Userspace Disclaimers</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27954</id>
    <redirect title="ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Userspace disclaimers" />
    <revision>
      <id>365715</id>
      <timestamp>2020-04-06T02:05:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Black Falcon</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Black Falcon moved page [[Template:Userspace Disclaimers]] to [[Template:Userspace disclaimers]]: caps</comment>
      <origin>365715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="hbakkadfr0rjds8f9bp9kl3ykac6wol" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Userspace disclaimers]]

{{Redirect category shell|
{{R from move}}
}}</text>
      <sha1>hbakkadfr0rjds8f9bp9kl3ykac6wol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365716</id>
      <parentid>365715</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Userspace_Disclaimers]]</comment>
      <origin>365715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="hbakkadfr0rjds8f9bp9kl3ykac6wol" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Userspace disclaimers]]

{{Redirect category shell|
{{R from move}}
}}</text>
      <sha1>hbakkadfr0rjds8f9bp9kl3ykac6wol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Draft article/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27955</id>
    <revision>
      <id>365717</id>
      <timestamp>2026-06-04T14:24:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Mclay1</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Categorization */ updating</comment>
      <origin>365717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8388" sha1="ohrxj03vlprfq3s5jpdg4ocbf9we4oe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{pp-semi-indef|small=yes}}&lt;/noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;!-- Categories go where indicated at the bottom of this page, please; interwikis go to Wikidata (see also: [[Wikipedia:Wikidata]]) --&gt;
{{High-use}}
{{Template shortcut|Draft}}

'''Drafts''' are often created to work on future articles before they are ready to be published or otherwise might not yet meet Wikipedia's [[Wikipedia:Notability|notability guidelines]]. These are located in either the [[Wikipedia:Drafts|&quot;Draft&quot; namespace]] or a [[WP:USERSAND|user sandbox]] to avoid any possibility that a casual reader may stumble upon them; those areas are also excluded from [[search engine indexing]]. {{tlx|Draft article}} goes further, prominently tagging the draft article ''as'' a draft, and at the same time provides convenient links to help build the article and facilitate publication either directly or via the [[WP:AFC|articles for creation]] process. This also categorizes the page to [[:Category:Draft articles]] or one of its sub-categories. 

Using {{tlxs|AfC draft|''username''}} will place {{tl|AfC submission/draft}} on the page, which provides even more guidance and begins the Articles for Creation process at the 'draft' stage.

== Usage ==
&lt;!-- Abstract usage of the template --&gt;
Do not use this template in [[wp:mainspace|mainspace]], as it will not display. For article being developed in mainspace, consider {{tl|Under construction}} instead.

=== Default output ===
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Draft article}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; renders as
{{msg:Draft article|demo=yes}}

===Minimalist output===

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Draft article|brief=yes}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; renders as
{{msg:Draft article|brief=yes|demo=yes}}

===Intended target page===

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;Draft article|''name''|brief=yes}}&lt;/code&gt;, where ''name'' is the name of the intended target page for the draft article, will render as
{{msg:Draft article|name|brief=yes|demo=yes}}
Note this will work with the 'default' output as well as with {{para|brief|yes}}.

===Invite others to join in===
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;Draft article|join-in=yes|brief=yes}}&lt;/code&gt; will render as
{{msg:Draft article|join-in=yes|brief=yes|demo=yes}}
Note this parameter will work with the 'default' output as well as with {{para|brief|yes}}.

===Suppress &quot;Submit for review&quot; and &quot;Publish now&quot; buttons===
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;Draft article|noafc=yes}}&lt;/code&gt; will render as
{{msg:Draft article|noafc=yes|demo=yes}}

===Suppress &quot;Publish now&quot; button===
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;Draft article|nomove=yes}}&lt;/code&gt; will render as
{{msg:Draft article|nomove=yes|demo=yes}}

===Categorization===

The {{para|subject}} parameter categorizes the article into a subcategory of [[:Category:Draft articles]] as shown below. Some subjects will be categorized in more specific subcategories of the main topics below. '''Note''' that if the message box is not desired and ''only'' the category is necessary, use {{para|catonly|yes}}.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! &lt;code&gt;subject=&lt;/code&gt; !! Category !! Example topics
|-
|&lt;code&gt;architecture&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;art&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;art and architecture&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;visual art&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;visual arts&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about visual arts]]||Visual arts
|-
|&lt;code&gt;engineering&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;technology&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;engineering and technology&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about engineering and technology]]||Engineering and technology · Transport
|-
|&lt;code&gt;film&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;films&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about films]]||Film
|-
|&lt;code&gt;food&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;drink&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;drinks&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;food and drink&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about food and drink]]||Food and drink
|-
|&lt;code&gt;geography&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;places&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;geography and places&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about geography]]||Geography · Places
|-
|&lt;code&gt;history&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about history]]||World history&amp;nbsp;· Royalty, nobility, and heraldry
|-
|&lt;code&gt;language&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;literature&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;language and literature&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about language and literature]]||Language and literature
|-
|&lt;code&gt;math&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;maths&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;mathematics&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about mathematics]]||Mathematics
|-
|&lt;code&gt;media&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;drama&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;media and drama&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about media]]||Media and drama
|-
|&lt;code&gt;music&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about music]]||Albums · Songs · Other music drafts
|-
|&lt;code&gt;natural sciences&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about natural sciences]]||Biology and medicine · Chemistry and materials science · Earth sciences · Physics and astronomy
|-
|&lt;code&gt;philosophy&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;religion&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;philosophy and religion&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about philosophy and religion]]||Philosophy and religion
|-
|&lt;code&gt;social sciences&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;society&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;social sciences and society&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about social sciences and society]]||Culture, sociology, and psychology · Education · Economics and business · Law · Magazines and print journalism · Politics and government
|-
|&lt;code&gt;sport&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;sports&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;recreation&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;sports and recreation&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about sports and recreation]]||Sports and recreation
|-
|&lt;code&gt;television&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;tv&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about television]]||Television
|-
|&lt;code&gt;video games&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about video games]]||Video games
|-
|&lt;code&gt;warfare&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about warfare]]||Warfare
|}

== TemplateData ==
{{TemplateData header}}

&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;1&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Intended target page&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;appends \&quot;at [target]\&quot; to \&quot;before publishing it as a live Wikipedia article\&quot;&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;Apple&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;wiki-page-name&quot;
		},
		&quot;catonly&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Category only&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Hides the message box but still categorizes the draft&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;
		},
		&quot;brief&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Minimalist output&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Removes the add sources links and publish/AFC buttons&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;
		},
		&quot;noafc&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Suppress \&quot;Submit for review\&quot; and \&quot;Publish now\&quot; buttons&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Hides the publish/AFC buttons but keeps \&quot;add sources\&quot; links&quot;
		},
		&quot;nomove&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Suppress \&quot;Publish now\&quot; button&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Hides the \&quot;Publish now\&quot; button but keeps the AFC button&quot;
		},
		&quot;join-in&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Invite others to join in&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Adds a second message box inviting others to help edit the draft&quot;
		},
		&quot;subject&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Categorization&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Categorizes the draft in a sub-category of Category:Draft articles&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;suggestedvalues&quot;: [
				&quot;agriculture, food, and drink&quot;,
				&quot;art and architecture&quot;,
				&quot;engineering and technology&quot;,
				&quot;film&quot;,
				&quot;geography and places&quot;,
				&quot;history&quot;,
				&quot;language and literature&quot;,
				&quot;media and drama&quot;,
				&quot;music&quot;,
				&quot;natural sciences&quot;,
				&quot;philosophy and religion&quot;,
				&quot;social sciences and society&quot;,
				&quot;sports and recreation&quot;,
				&quot;television&quot;,
				&quot;video games&quot;,
				&quot;warfare&quot;
			],
			&quot;suggested&quot;: true
		}
	},
	&quot;description&quot;: &quot;Prominently tags a draft article as a draft, provides convenient links to help build the article and facilitate publication, and categorizes the page to Category:Draft articles or one of its sub-categories.&quot;,
	&quot;paramOrder&quot;: [
		&quot;1&quot;,
		&quot;brief&quot;,
		&quot;noafc&quot;,
		&quot;nomove&quot;,
		&quot;join-in&quot;,
		&quot;subject&quot;,
		&quot;catonly&quot;
	],
	&quot;format&quot;: &quot;inline&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

==See also==
* {{tlx|Link to draft}}
* {{tlx|Draft RfC}}
* {{tlx|Draft topics}}
* [[:Category:Draft-Class pages]]

{{Userspace Disclaimers}}

&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
&lt;!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --&gt;
[[Category:Under-construction templates]]
[[Category:Draft namespace templates|{{PAGENAME}}]]
[[Category:Draft articles| template]]

}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>ohrxj03vlprfq3s5jpdg4ocbf9we4oe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365718</id>
      <parentid>365717</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T06:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Draft_article/doc]]</comment>
      <origin>365717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8388" sha1="ohrxj03vlprfq3s5jpdg4ocbf9we4oe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{pp-semi-indef|small=yes}}&lt;/noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;!-- Categories go where indicated at the bottom of this page, please; interwikis go to Wikidata (see also: [[Wikipedia:Wikidata]]) --&gt;
{{High-use}}
{{Template shortcut|Draft}}

'''Drafts''' are often created to work on future articles before they are ready to be published or otherwise might not yet meet Wikipedia's [[Wikipedia:Notability|notability guidelines]]. These are located in either the [[Wikipedia:Drafts|&quot;Draft&quot; namespace]] or a [[WP:USERSAND|user sandbox]] to avoid any possibility that a casual reader may stumble upon them; those areas are also excluded from [[search engine indexing]]. {{tlx|Draft article}} goes further, prominently tagging the draft article ''as'' a draft, and at the same time provides convenient links to help build the article and facilitate publication either directly or via the [[WP:AFC|articles for creation]] process. This also categorizes the page to [[:Category:Draft articles]] or one of its sub-categories. 

Using {{tlxs|AfC draft|''username''}} will place {{tl|AfC submission/draft}} on the page, which provides even more guidance and begins the Articles for Creation process at the 'draft' stage.

== Usage ==
&lt;!-- Abstract usage of the template --&gt;
Do not use this template in [[wp:mainspace|mainspace]], as it will not display. For article being developed in mainspace, consider {{tl|Under construction}} instead.

=== Default output ===
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Draft article}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; renders as
{{msg:Draft article|demo=yes}}

===Minimalist output===

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Draft article|brief=yes}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; renders as
{{msg:Draft article|brief=yes|demo=yes}}

===Intended target page===

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;Draft article|''name''|brief=yes}}&lt;/code&gt;, where ''name'' is the name of the intended target page for the draft article, will render as
{{msg:Draft article|name|brief=yes|demo=yes}}
Note this will work with the 'default' output as well as with {{para|brief|yes}}.

===Invite others to join in===
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;Draft article|join-in=yes|brief=yes}}&lt;/code&gt; will render as
{{msg:Draft article|join-in=yes|brief=yes|demo=yes}}
Note this parameter will work with the 'default' output as well as with {{para|brief|yes}}.

===Suppress &quot;Submit for review&quot; and &quot;Publish now&quot; buttons===
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;Draft article|noafc=yes}}&lt;/code&gt; will render as
{{msg:Draft article|noafc=yes|demo=yes}}

===Suppress &quot;Publish now&quot; button===
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;Draft article|nomove=yes}}&lt;/code&gt; will render as
{{msg:Draft article|nomove=yes|demo=yes}}

===Categorization===

The {{para|subject}} parameter categorizes the article into a subcategory of [[:Category:Draft articles]] as shown below. Some subjects will be categorized in more specific subcategories of the main topics below. '''Note''' that if the message box is not desired and ''only'' the category is necessary, use {{para|catonly|yes}}.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! &lt;code&gt;subject=&lt;/code&gt; !! Category !! Example topics
|-
|&lt;code&gt;architecture&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;art&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;art and architecture&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;visual art&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;visual arts&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about visual arts]]||Visual arts
|-
|&lt;code&gt;engineering&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;technology&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;engineering and technology&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about engineering and technology]]||Engineering and technology · Transport
|-
|&lt;code&gt;film&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;films&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about films]]||Film
|-
|&lt;code&gt;food&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;drink&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;drinks&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;food and drink&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about food and drink]]||Food and drink
|-
|&lt;code&gt;geography&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;places&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;geography and places&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about geography]]||Geography · Places
|-
|&lt;code&gt;history&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about history]]||World history&amp;nbsp;· Royalty, nobility, and heraldry
|-
|&lt;code&gt;language&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;literature&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;language and literature&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about language and literature]]||Language and literature
|-
|&lt;code&gt;math&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;maths&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;mathematics&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about mathematics]]||Mathematics
|-
|&lt;code&gt;media&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;drama&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;media and drama&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about media]]||Media and drama
|-
|&lt;code&gt;music&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about music]]||Albums · Songs · Other music drafts
|-
|&lt;code&gt;natural sciences&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about natural sciences]]||Biology and medicine · Chemistry and materials science · Earth sciences · Physics and astronomy
|-
|&lt;code&gt;philosophy&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;religion&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;philosophy and religion&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about philosophy and religion]]||Philosophy and religion
|-
|&lt;code&gt;social sciences&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;society&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;social sciences and society&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about social sciences and society]]||Culture, sociology, and psychology · Education · Economics and business · Law · Magazines and print journalism · Politics and government
|-
|&lt;code&gt;sport&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;sports&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;recreation&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;sports and recreation&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about sports and recreation]]||Sports and recreation
|-
|&lt;code&gt;television&lt;/code&gt;&lt;br /&gt;&lt;code&gt;tv&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about television]]||Television
|-
|&lt;code&gt;video games&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about video games]]||Video games
|-
|&lt;code&gt;warfare&lt;/code&gt;||[[:Category:Draft articles about warfare]]||Warfare
|}

== TemplateData ==
{{TemplateData header}}

&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;1&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Intended target page&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;appends \&quot;at [target]\&quot; to \&quot;before publishing it as a live Wikipedia article\&quot;&quot;,
			&quot;example&quot;: &quot;Apple&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;wiki-page-name&quot;
		},
		&quot;catonly&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Category only&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Hides the message box but still categorizes the draft&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;
		},
		&quot;brief&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Minimalist output&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Removes the add sources links and publish/AFC buttons&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;
		},
		&quot;noafc&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Suppress \&quot;Submit for review\&quot; and \&quot;Publish now\&quot; buttons&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Hides the publish/AFC buttons but keeps \&quot;add sources\&quot; links&quot;
		},
		&quot;nomove&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Suppress \&quot;Publish now\&quot; button&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Hides the \&quot;Publish now\&quot; button but keeps the AFC button&quot;
		},
		&quot;join-in&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Invite others to join in&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;boolean&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;no&quot;,
			&quot;autovalue&quot;: &quot;yes&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Adds a second message box inviting others to help edit the draft&quot;
		},
		&quot;subject&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Categorization&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Categorizes the draft in a sub-category of Category:Draft articles&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;suggestedvalues&quot;: [
				&quot;agriculture, food, and drink&quot;,
				&quot;art and architecture&quot;,
				&quot;engineering and technology&quot;,
				&quot;film&quot;,
				&quot;geography and places&quot;,
				&quot;history&quot;,
				&quot;language and literature&quot;,
				&quot;media and drama&quot;,
				&quot;music&quot;,
				&quot;natural sciences&quot;,
				&quot;philosophy and religion&quot;,
				&quot;social sciences and society&quot;,
				&quot;sports and recreation&quot;,
				&quot;television&quot;,
				&quot;video games&quot;,
				&quot;warfare&quot;
			],
			&quot;suggested&quot;: true
		}
	},
	&quot;description&quot;: &quot;Prominently tags a draft article as a draft, provides convenient links to help build the article and facilitate publication, and categorizes the page to Category:Draft articles or one of its sub-categories.&quot;,
	&quot;paramOrder&quot;: [
		&quot;1&quot;,
		&quot;brief&quot;,
		&quot;noafc&quot;,
		&quot;nomove&quot;,
		&quot;join-in&quot;,
		&quot;subject&quot;,
		&quot;catonly&quot;
	],
	&quot;format&quot;: &quot;inline&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

==See also==
* {{tlx|Link to draft}}
* {{tlx|Draft RfC}}
* {{tlx|Draft topics}}
* [[:Category:Draft-Class pages]]

{{Userspace Disclaimers}}

&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
&lt;!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --&gt;
[[Category:Under-construction templates]]
[[Category:Draft namespace templates|{{PAGENAME}}]]
[[Category:Draft articles| template]]

}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>ohrxj03vlprfq3s5jpdg4ocbf9we4oe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Font8388608</title>
    <ns>3</ns>
    <id>27956</id>
    <redirect title="ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pristome" />
    <revision>
      <id>365722</id>
      <timestamp>2026-08-18T06:51:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SHB2000</username>
        <id>5251</id>
      </contributor>
      <comment>SHB2000, ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Font8388608]] ನ್ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pristome]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Font8388608|Font8388608]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Pristome|Pristome]]&quot;</comment>
      <origin>365722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="4xuasfc32a4px7125exqkfuahd3fby8" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pristome]]</text>
      <sha1>4xuasfc32a4px7125exqkfuahd3fby8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK/MoveToDraft/core.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>27957</id>
    <revision>
      <id>365726</id>
      <timestamp>2026-08-18T07:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>L10n</comment>
      <origin>365726</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="49725" sha1="5c4kmubxjidjvv77lrh1f6bm5xa2vxc" xml:space="preserve">/******************************************************************************
 Companion file for MoveToDraft
******************************************************************************/
/* jshint laxbreak: true, undef: true, maxerr:999 */
/* globals console, window, document, $, mw */
// &lt;nowiki&gt;

$(function() {
// Wikitext strings
window.mtd.config.wikitext = {
	&quot;editsummary&quot;: window.m2d_editsummary || window.m2d_rationale ||
		&quot;[[WP:AFC|AFC]] draft&quot;,
	&quot;logMsg&quot;: &quot;#[[$1]] moved to [[$2]] at ~~~~~&quot;,
	&quot;notificationHeading&quot;: &quot;[[Draft:$1|$1]] moved to draftspace&quot;,
	&quot;notificationTemplate&quot;: window.m2d_notification ||
		&quot;Thanks for your contributions to [[Draft:$1|$1]]. Unfortunately, I do not think it is ready for publishing as a live article at this time$3.\nI have converted it to a draft which you can improve, undisturbed for a while.\n\nPlease see more information at [[Help:Unreviewed new page]].\nWhen the article is ready for publication, please click on the \&quot;Submit the draft for review!\&quot; button at the top of the page OR move the page back. ~~~~&quot;,
	&quot;rationale&quot;: window.m2d_rationale ||
		&quot;[[WP:DRAFTIFY|Not ready]] for mainspace, incubate in draftspace.&quot;
};
// Custom change tag to be applied to all M2D actions, create at Special:Tags
window.mtd.config.changeTags = 'moveToDraft';
window.mtd.config.draftReasons = [
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has no sources&quot;, &quot;short&quot; : &quot;no sources&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it needs more sources to establish notability&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;more sources needed&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has too many problems of language or grammar&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;language/grammar problems&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is a poor translation&quot;, &quot;short&quot; : &quot;poor translation&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is promotional and reads like an advertisement&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;promotional/ad&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;you may have a possible Conflict of Interest&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;possible COI&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it consists of machine-generated text&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;machine-generated&quot; }
];
window.mtd.config.minimumAgeInMinutes = 60;
window.mtd.config.maximumAgeInDays = 90;

window.mtd.config.doNotLog = (
        window.m2d_doNotLog ? true : false );
// Page data -- to be retreived later from api
window.mtd.config.pagedata = {};
window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = false;
window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
window.mtd.config.processTimer = [];
window.mtd.config.showPublishButton = (
        window.m2d_showPublishButton ? true : false );

// Helper functions
// - prettify an encoded page title (or at least replace underscores with
// spaces)
var getPageText = function(p) {
	var t = mw.Title.newFromText( decodeURIComponent(p) );
	if (t) {
		return t.getPrefixedText();
	} else {
		return p.replace(/_/g, &quot; &quot;);
	}
};

/**
 * makeApiErrorMsg
 *
 * Makes an error message, suitable for displaying to a user, from the values
 * that the MediaWiki Api passes to the failure callback function, e.g.
 * `new mw.Api.get(queryObject}).done(successCallback).fail(failureCallback)`
 *
 * @param {string} code
 *  First paramater passed to failure callback function.
 * @param {jQuery.jqXHR} jqxhr
 *  Second paramater passed to failure callback function.
 * @return {string} Error message details, with in a format like
 *  &quot;(API|HTTP) error: details&quot;
 */
var makeErrorMsg = function(code, jqxhr) {
	var details = '';
	if ( code === 'http' &amp;&amp; jqxhr.textStatus === 'error' ) {
		details = 'HTTP error ' + jqxhr.xhr.status;
	} else if ( code === 'http' ) {
		details = 'HTTP error: ' + jqxhr.textStatus;
	} else if ( code === 'ok-but-empty' ) {
		details = 'Error: Got an empty response from the server';
	} else {
		details = 'API error: ' + code;
	}
	return details;
};

/**
 * makeLink
 *
 * Makes a link to a en.Wikipedia page that opens in a new tab/window.
 * 
 * @requires {Module} mediawiki.util
 * @param {string} linktarget
 *  The target page.
 * @param {string} linktext
 *  Text to display in the link. Optional, if not provided the target will be used.
 * @return {jQuery} jQuery object containing the `&lt;a&gt;` element.
 */
var makeLink = function(linktarget, linktext) {
	if ( linktext == null ) {
		linktext = linktarget;
	}
	return $('&lt;a&gt;').attr({
		'href': mw.util.getUrl(linktarget),
		'target':'_blank'
	}).text(linktext);
};

/* ========== Tasks ======================================================== */

// Grab page data - initial author, current wikitext, any redirects, if Draft:
// page already exists
var grabPageData = function() {

	var isNonSignificantEdit = function ( revision ) {
		//edits marked as minor
		if ( revision.minor === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}

		if ( revision.anon === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}
		
		const tagsToIgnore = [ &quot;pagetriage&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;AWB&quot;, &quot;twinkle&quot;,
			&quot;shortdesc helper&quot;, &quot;mw-manual-revert&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;mw-rollback&quot;,
			&quot;mw-reverted&quot;, window.mtd.config.changeTags ];
		const intersectionArray = revision.tags.filter(
				(element) =&gt; tagsToIgnore.includes(element));
		if ( intersectionArray.length &gt; 0 ) {
			return true;
		}
		return false;
	};

	/* ---------- Initial author ------------------------------------------- */

	/* Try making an api call for just the first revision - but if that is a
		redirect, then get 'max' number of revisions, and look for first
		non-redirect revision - use this as the initial author,	not the creator
		of the redirect.
	*/
	var processMaxRvAuthorQuery = function (result) {
		var revisions = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions;
		var patternForRedirect = /^\s*#redirect/i;

		// blanking the contributor array
		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[revisions.length - 1].timestamp;
		for ( let i = 0; i &lt; revisions.length; i++ ) {
			if ( !patternForRedirect.test(revisions[i][&quot;*&quot;]) ) {
				if (window.mtd.config.pagedata.author === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.author = revisions[i].user;
					window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Find if there is a comment which indicates previous draftification
				if( revisions[i].comment.search(/moved page \[\[.*\]\] to \[\[Draft:/) !== -1) {
					window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = true;
				}

				if( isNonSignificantEdit( revisions[i] ) ) {
					continue;
				}

				// Ignoring edits made by the current user
				// and non-significant edits (previous if condition)
				if( revisions[i].user !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
					window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Calculating contribs per editor
				if (window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] = 1;
				} else {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user]++;
				}
			}
		}
		// Check that we actually found an author (i.e. not all revisions were
		// redirects)
		if ( window.mtd.config.pagedata.author == null ) {
			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author.\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		}

		return removeBotsfromContributorList()
		.then( sortContributorsByEdits );
	};

	var removeBotsfromContributorList = function () {
		// Query to get bots from the contributor list
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			list: &quot;users&quot;,
			ususers: Object.keys( window.mtd.config.pagedata.contributors ).join( &quot;|&quot; ),
			usprop: [&quot;groups&quot;]
		} )
		.then( function(result) {
			for ( let userResult of result.query.users ) {
				if ( userResult.groups.indexOf( &quot;bot&quot; ) &gt; -1 ) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[ userResult.name ] = 0;
				}
			}
			return Promise.resolve();
		} );
	};

	var sortContributorsByEdits = function () {
		// temporary array to ease sorting
		let sortable = [];
		for ( let contributor in window.mtd.config.pagedata.contributors ) {
			if ( contributor !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
				sortable.push({&quot;c&quot;: contributor,
					&quot;e&quot;: window.mtd.config.pagedata.contributors[contributor] });
			}
		}

		sortable.sort( function( a, b ) {
			// make sure that the page creator is on the top
			if( a.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return -100;
			}
			if( b.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return 100;
			}
			// sorting by number of edits
			return b.e - a.e;
		});

		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		for ( let i in sortable ) {
			if ( i &gt;= 5 || sortable[ i ].e &lt; 1 ) {
				// only show the top 5 contributors with more than 0 edits
				break;
			}
			window.mtd.config.pagedata.contributors [ sortable[ i ].c ] = sortable[ i ].e;
		}
		return Promise.resolve();
	};

	var processAuthorQuery = function (result) {
		// Check if page is currently a redirect
		if ( result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].redirect ) {
			window.API.abort();
			alert(&quot;Error: &quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName + &quot; is a redirect&quot;);
			return;
		}

		// query to look for first non-redirect revision
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: [&quot;user&quot;, &quot;content&quot;, &quot;timestamp&quot;, &quot;comment&quot;, &quot;flags&quot;, &quot;tags&quot;],
			rvlimit: &quot;max&quot;,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processMaxRvAuthorQuery )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		} );
	};

	//Get contributor Data
	var getContributorData = function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: [&quot;revisions&quot;, &quot;info&quot;],
			rvprop: &quot;content&quot;,
			rvlimit: 1,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processAuthorQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getContributorData failed!&quot; );
		} );
	};

	/* ---------- Current wikitext ----------------------------------------- */
	var getCurrentWikiText = function() {
		setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );
		window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: &quot;content&quot;
		} )
		.then( function(result) {
			window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions[0][&quot;*&quot;];
			setTaskStatus( 1, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page wikitext:\n&quot; +
				makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again?&quot;
				);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getCurrentWikiText failed!&quot; );
		} );
	};

	//TODO(?): also get proposed Draft: page (to check if it is empty or not)

	/* ---------- Redirects ------------------------------------------------ */
	var redirectTitles = [];

	var processRedirectsQuery = function(result) {
		if ( !result.query || !result.query.pages ) {
			// No results
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Gather redirect titles into array
		$.each(result.query.pages, function(_id, info) {
			redirectTitles.push(info.title);
		});

		// Continue query if needed
		if ( result.continue ) {
			doRedirectsQuery( result.continue );
			return Promise.resolve();
		}

		// Check if redirects were found
		if ( redirectTitles.length === 0 ) {
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Set redirects
		window.mtd.config.pagedata.redirects = redirectTitles;
		return Promise.resolve();
	};


	var doRedirectsQuery = function(extraQueryParam = null) {
		setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

		const redirectsQuery = {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			generator: &quot;redirects&quot;,
			grdlimit: 500
		};

		return window.API.get( $.extend( redirectsQuery, extraQueryParam ) )
		.then( processRedirectsQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve redirects:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) +
				&quot;\n\nTry again? (or Cancel to skip)&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
				setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	/* ---------- Review (Page Triage) status ------------------------------ */
	var getPageTriageStatus = function() {
		setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;pagetriagelist&quot;,
			page_id: window.mtd.config.mw.wgArticleId
		} )
		.then( function(result) {
			if ( !result.pagetriagelist.pages.length ) {
				var keepGoing = confirm( &quot;WARNING: This page has already been reviewed by &quot; +
					&quot;a New Page Patroller OR was created by an autopatrolled user. Are you &quot; +
					&quot;sure you want to draftify this page?&quot; );
				if ( !keepGoing ) {
					window.API.abort();
					$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
					return Promise.resolve;
				}
			}
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page triage status:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getPageTriageStatus failed!&quot; );
		} );
	};

	
	const promises = [];
	promises.push( getContributorData() );
	promises.push( getCurrentWikiText() );
	promises.push( doRedirectsQuery() );
	promises.push( getPageTriageStatus() );

	Promise.allSettled( promises )
		.then( showContributorScreen )
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Sets the status of tasks in the progress screen
var setTaskStatus = function( taskNumber, status, extraText ) {
	var timeTaken;
	if( taskNumber &lt; 0 || taskNumber &gt; 6 ) {
		//Invalid tasknumber
		return;
	}

	switch ( status ) {
		case &quot;started&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#00F&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;In process&quot; );
			//Set the start time
			window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ] = new Date();
			break;
		case &quot;done&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#000&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).html( &quot;&amp;check;&quot; );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).css( &quot;color&quot;, &quot;green&quot; );
			timeTaken = (new Date()) - window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ];
			break;
		case &quot;skipped&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#F00&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;Skipped!&quot; );
			break;
	}

	if ( extraText !== undefined &amp;&amp; extraText !== &quot;&quot; ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( &quot; (&quot; + extraText + &quot;)&quot; );
	}
	if ( timeTaken !== undefined ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( 
			$('&lt;span&gt;').append( &quot; (&quot; + timeTaken + &quot;ms)&quot; )
				.css('color', 'rgba(0, 0, 0, 0.4)')
		);
	}
};

//Check if redirectsuppression is allowed
var isRedirectSuppressionAllowed = function() {
	//Only local sysops and extendedmovers are allowed to suppress redirects
	return ( window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;sysop&quot; ) ||
		window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;extendedmover&quot; ) );
};

//Move page
var movePage = function() {
	setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );

	// First check the page hasn't been draftified in the meantime
	return window.API.get({
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		format: &quot;json&quot;,
		formatversion: &quot;2&quot;
	}).then(function(response) {
		var page = response &amp;&amp; response.query &amp;&amp; response.query.pages &amp;&amp;
			response.query.pages[0];
		if (!page) {
			return $.Deferred().reject();
		} else if (page.missing) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-pagemissing&quot;);
		} else if (page.ns === 118 /* Draft NS */) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;);
		} else if (page.ns !== window.mtd.config.mw.wgNamespaceNumber) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-movednamespace&quot;);
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;move&quot;,
			fromid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			to: window.mtd.config.inputdata.newTitle,
			movetalk: 1,
			noredirect: isRedirectSuppressionAllowed(),
			reason: window.mtd.config.inputdata.rationale + &quot; &quot; +
				window.mtd.config.draftReasonsShort,
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	})
	.then( function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r &amp;&amp; r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-pagemissing&quot;) {
			alert( &quot;The page no longer appears to exists. It may have been deleted.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;) {
			alert( &quot;Aborted: The page has already been moved to draftspace.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		}

		const retry = confirm( &quot;Could not move page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg( c, r )
			+ &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return movePage();
		} else {
			showOptionsScreen(true);
			return Promise.reject( &quot;Move failed!&quot; );
		}
	} );
};

var tagRedirect = function() {
	setTaskStatus( 6, &quot;started&quot; );
	if ( isRedirectSuppressionAllowed () ) {
		setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
		prependtext: '{{Db-r2}}\n',
		summary: '[[WP:R2|R2]] speedy deletion request (article moved to draftspace)',
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function() {
		// This null edit is needed until https://phabricator.wikimedia.org/T321192 is fixed
		return window.API.postWithToken( 'csrf', {
			action: 'edit',
			title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
			prependtext: '',
			summary: 'Null edit',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	} )
	.then( function() {
		setTaskStatus( 6, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

		const retry = confirm( &quot;Could not tag redirect for speedy deletion:\n&quot;+
			makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return tagRedirect();
		} else {
			setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

//Find which images are non-free
var getImageInfo = function() {
	setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );

	var processImageInfo = function( result ) {
		var nonFreeFiles = [];
		if ( result &amp;&amp; result.query ) {
			$.each(result.query.pages, function( id, page ) {
				if ( id &gt; 0 &amp;&amp; page.categories ) {
					nonFreeFiles.push( page.title );
				}
			});
		}

		setTaskStatus( 1, &quot;done&quot;, nonFreeFiles.length + &quot; found&quot; );
		return Promise.resolve( nonFreeFiles );
	};

	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		generator: &quot;images&quot;,
		gimlimit: &quot;max&quot;,
		prop: &quot;categories&quot;,
		cllimit: &quot;max&quot;,
		clcategories: &quot;Category:All non-free media&quot;,
	} )
	.then( function(result){
		return processImageInfo( result );
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve( [] );
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find if there are non-free files:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return getImageInfo();
		} else {
			setTaskStatus( 1, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve( [] );
		}
	} );

};

//Comment out non-free files, turn categories into links, add afc draft template, list any redirects
var editWikitext = function( nonFreeFiles ) {
	setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

	var redirectsList = ( !window.mtd.config.pagedata.redirects ) ? &quot;&quot; : &quot;\n&quot;+
		&quot;&lt;!-- Note: The following pages were redirects to [[&quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName +
		&quot;]] before draftification:\n&quot; +
		&quot;*[[&quot; + window.mtd.config.pagedata.redirects.join(&quot;]]\n*[[&quot;) + &quot;]]\n--&gt;\n&quot;;

	//The categories might already be in the &quot;Draft categories&quot; template
	if ( window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.search(/{{Draft categories/) == -1 ) {
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.replace(/((\[\[:?\s*[Cc]ategory\s*:[^\]]*\]\]\s*)+)/gm,
			&quot;{{Draft categories|\n$1\n}}\n&quot;);
	}

	var wikitext = &quot;{{Draft article&quot;;
	if ( !window.mtd.config.showPublishButton ) {
		wikitext +=&quot;|nomove=yes&quot;;
	}
	wikitext += &quot;}}\n&quot; +
		redirectsList +
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext
			.replace(/(\s*\{\{Drafts moved from mainspace(\|[^\}]+)?\}\})+/gm, &quot;&quot;) +
		&quot;\n{{subst:Drafts moved from mainspace}}&quot;;

	// non-free files
	//  (derived from [[WP:XFDC]] - https://en.wikipedia.org/wiki/User:Evad37/XFDcloser.js )
	if ( nonFreeFiles.length &gt; 0 ) {
		// Start building regex strings
		var normalRegexStr = &quot;(&quot;;
		var galleryRegexStr = &quot;(&quot;;
		var freeRegexStr = &quot;(&quot;;
		for (let i=0; i&lt;nonFreeFiles.length; i++ ) {
			// Take off namespace prefix
			const filename = nonFreeFiles[i].replace(/^.*?:/, &quot;&quot;);
			// For regex matching: first character can be either upper or lower case, special
			// characters need to be escaped, spaces can be either spaces or underscores
			const filenameRegexStr = &quot;[&quot; + mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toUpperCase()) +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toLowerCase()) + &quot;]&quot; +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(1)).replace(/ /g, &quot;[ _]&quot;);
			// Add to regex strings
			normalRegexStr += &quot;\\[\\[\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile)\\s*:\\s*&quot; + filenameRegexStr +
			&quot;\\s*\\|?.*?(?:(?:\\[\\[.*?\\]\\]).*?)*\\]\\]&quot;;
			galleryRegexStr += &quot;^\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*&quot; + filenameRegexStr + &quot;.*?$&quot;;
			freeRegexStr += &quot;\\|\\s*(?:[\\w\\s]+\\=)?\\s*(?:(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*)?&quot; +
			filenameRegexStr;

			if ( i+1 === nonFreeFiles.length ) {
				normalRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				freeRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
			} else {
				normalRegexStr += &quot;|&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;|&quot;;
				freeRegexStr += &quot;|&quot;;
			}
		}

		// Check for normal file usage, i.e. [[File:Foobar.png|...]]
		var normalRegex = new RegExp( normalRegexStr, &quot;g&quot;);
		wikitext = wikitext.replace(normalRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for gallery usage, i.e. instances that must start on a new line, eventually
		// preceded with some space, and must include File: or Image: prefix
		var galleryRegex = new RegExp( galleryRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(galleryRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for free usages, for example as template argument, might have the File: or Image:
		// prefix excluded, but must be preceeded by an |
		var freeRegex = new RegExp( freeRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(freeRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		pageid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		text: wikitext,
		summary: window.mtd.config.wikitext.editsummary,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit draft artice:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			editWikitext(nonFreeFiles);
		} else {
			setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var notifyContributors = function() {
	if(window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0 ||
			!window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
		setTaskStatus( 3, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}
	setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );

	const promises = [];
	for ( let i in window.mtd.config.pagedata.notifyList ) {
		promises.push( notifyContributor( window.mtd.config.pagedata.notifyList[i] ) );
	}

	return Promise.allSettled( promises )
		.then( function () {
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} );
};

var notifyContributor = function( contributor ) {
	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;discussiontoolsedit&quot;,
		page: &quot;User talk:&quot; + contributor,
		paction: &quot;addtopic&quot;,
		sectiontitle: window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead,
		wikitext: window.mtd.config.inputdata.notifyMsg,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit author talk page:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return notifyContributor( contributor );
		}
		return Promise.resolve();
	} );
};

var updateTalk = function() {
	setTaskStatus( 4, &quot;started&quot; );

	//if page exists, do a regex search/repace for class/importances parameters
	var processTalkWikitext = function(result) {
		var talkPageId = result.query.pageids[0];
		if ( talkPageId &lt; 0 ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;talk page does not exist&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
		var oldTalkWikitext = result.query.pages[talkPageId].revisions[0][&quot;*&quot;];
		var newTalkWikitext = oldTalkWikitext.replace(/(\|\s*(?:class|importance)\s*=\s*)[^|}]*(?=[^}]*\}\})/g, &quot;$1&quot;);
		if ( newTalkWikitext === oldTalkWikitext ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;no changes needed&quot; );
			return Promise.resolve();
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;edit&quot;,
			pageid: talkPageId,
			section: &quot;0&quot;,
			text: newTalkWikitext,
			summary: 'Remove class/importance from project banners',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} )
		.then( function(){
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
				return Promise.resolve();
			}

			const retry = confirm(&quot;Could not edit draft's talk page:\n&quot;
				+ makeErrorMsg(c, r)
				+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
			if ( retry ) {
				return updateTalk();
			} else {
				setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	//get talk page wikitext (section 0)
	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		titles: window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace(&quot;Draft:&quot;, &quot;Draft talk:&quot;),
		prop: &quot;revisions&quot;,
		rvprop: &quot;content&quot;,
		rvsection: &quot;0&quot;,
		indexpageids: 1
	} )
	.then( processTalkWikitext )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find draft's talk page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg(c, r)
			+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return updateTalk();
		} else {
			setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var logDraftification = function() {
	if (window.mtd.config.doNotLog) {
		setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	setTaskStatus( 5, &quot;started&quot; );
	var logpage = &quot;User:&quot; + window.mtd.config.mw.wgUserName + &quot;/Draftify_log&quot;;
	var monthNames = window.mtd.config.mw.wgMonthNames.slice(1);
	var now = new Date();
	var heading = monthNames[now.getUTCMonth()] + &quot; &quot; +
			now.getUTCFullYear();

	// Get a list of sections of a page
	var getSections = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;parse&quot;,
			page: pageTitle,
			redirects: 1,
			prop: &quot;sections&quot;
		});
	};

	// Check if page exists
	var doesPageExist = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			titles: pageTitle,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			redirects: 1,
			rvlimit: 1,
			indexpageids: 1
		} )
		.then ( function( result ) {
			var id = result.query.pageids[0];
			return Promise.resolve( id &gt;= 0 );
		} );
	};

	// Search within the result for the current month's heading
	var searchSectionsForText = function( result, heading ) {
		var sections = result.parse.sections;

		if ( sections.length &gt; 18 ) {
			console.log( &quot;Your draftify log file is large. &quot; +
				&quot;Consider archiving old logs by year.&quot; );
		}

		for ( let i = sections.length - 1; i &gt;= 0; i-- ) {
			if ( sections[i].line === heading ) {
				// Found the current month's section
				return sections[i].index;
			}
		}
		return -1;
	};
	
	var queryParams;
	return doesPageExist( logpage )
	.then ( function( result ) {
		var editSummary = 'Logging [[' + window.mtd.config.inputdata.newTitle + ']] (' +
							window.mtd.config.draftReasonsShort + ')';
		if ( result ) {
			return getSections( logpage )
			.then ( function( result ) {
				const sectionNumber = searchSectionsForText( result, heading );
				if ( sectionNumber === -1 ) {
					// Section for current month needs to be created
					queryParams = {
						text: window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: &quot;new&quot;,
						sectiontitle: heading,
						summary: editSummary + ' (new month)',
					};
				} else {
					// Append log line to current month's section
					queryParams = {
						appendtext: &quot;\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: sectionNumber,
						summary: editSummary,
					};
				}
			} );
		} else {
			// Draftify_log page does not exist
			var createlog = confirm(&quot;Log draftification (at &quot; +  logpage + &quot;) ?&quot;);
			if ( !createlog ) {
				setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
			const logpageWikitext = &quot;This is a log of pages moved to draftspace using the [[User:ChiK/MoveToDraft|MoveToDraft]] script.&quot;
					+ &quot;\n\n==&quot; + heading + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg;

			queryParams = {
				prependtext: logpageWikitext,
				summary: editSummary + ' (first draftification)',
				nocreate: false
			};
			return Promise.resolve();
		}
	} )
	.then( () =&gt; {
		queryParams = $.extend({
				action: &quot;edit&quot;,
				redirect: 1,
				title: logpage,
				tags: window.mtd.config.changeTags
			},
			queryParams );
		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, queryParams );
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 5, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit log page:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return logDraftification();
		} else {
			setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var setupHeader = function(subText) {
	$(&quot;#M2D-interface-header&quot;).append(
		$(&quot;&lt;button&gt;&quot;).text(&quot;X&quot;)
			.attr('title', 'Close')
			.css('float', 'right')
			.click(function(){
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}),
		$('&lt;div&gt;')
			.append(
				makeLink(window.mtd.config.script.location, 'Move To Draft'),
				' &lt;small&gt;(v' + window.mtd.config.script.version + ')&lt;/small&gt;',
				subText
			)
			.css({&quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot;,
					&quot;margin&quot;: &quot;0.25em&quot;, &quot;text-align&quot;: &quot;center&quot;})
	);
};


var notifyChange = function() {
	$('#M2D-option-message-head').prop('disabled', !this.checked);
	if (this.checked) {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').show();
	} else {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').hide();
	}
};

// --- Interface screens ---
//0) Initial screen
var screen0 = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).text(&quot;Gathering data...&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Get contributor data',
				'Get current wikiText',
				'Get redirects',
				'Get PageTriage status'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	grabPageData();
};

//1) Contributors
var showContributorScreen = function() {

	var numContributors = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length;
	if( numContributors === 0) {
		console.log(&quot;No notifiable contributors&quot;);

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	} else if( numContributors === 1) {
		console.log(&quot;Only one contributor. Moving to next screen&quot;);

		const singleContributor = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors)[0];
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [ singleContributor ];

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	}

	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: contributors&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '1em')
				.append(&quot;View &quot;,
					$('&lt;a&gt;').attr({
							'href': '?action=history',
							'target':'_blank'
						}).text(&quot;Page History&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '0.5em')
				.text(&quot;Choose contributors to send notifications to: &quot;)
		)
		.css('margin', '1em');

	for ( const [key, edits] of Object.entries( window.mtd.config.pagedata.contributors ) ) {
		var contributor = `${key}`;
		var contributorForDivId = contributor.replace(/\W/g, &quot;_&quot;);

		$('#M2D-interface-content').append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId,
						'name':'contributors', 'type':'checkbox', 'value':contributor}),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId,
						'for':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId})
					.text(`${key}`+&quot; - &quot;+`${edits}`+&quot; edit&quot; + ((`${edits}`!==`1`)?&quot;s&quot;:&quot;&quot;) )
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);

		if( contributor === window.mtd.config.pagedata.author ) {
			$('#M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId).append(' (Page Creator)');
		}

		if( window.mtd.config.pagedata.notifyList.includes( contributor ) ) {
			$('#M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId).prop('checked', true);
		}
	}

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Next'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		var markedCheckboxes = document.querySelectorAll('input[name=&quot;contributors&quot;]:checked');
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
		for (let checkbox of markedCheckboxes ) {
			window.mtd.config.pagedata.notifyList.push( checkbox.value );
		}

		//show next screen
		showOptionsScreen();
	});
};


//2) User inputs
/**
 * 
 * @param {boolean} restoreValues Restore previously set values
 */
var showOptionsScreen = function(restoreValues) {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: options&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;div&gt;')
			.attr({'id': 'M2D-warning'})
			.css({
				display: 'block',
				color: 'darkblue',
				'font-weight': 'bold',
			}).append(
				'Please ensure draftifying is appropriate per ',
				makeLink(&quot;WP:DRAFTIFY&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
					.css({ display: 'block', color: 'blue', 'font-style': 'italic', margin: '0.5em auto'})
					.append(
						'Add maintenance tags first if you wish, then check any or all boxes that match the issues with this article, then submit the message.'
					),
			$('&lt;label&gt;').attr('for','M2D-option-newtitle').append(
				'Move to ',
				$('&lt;b&gt;').text('Draft:')
			),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-newtitle', 'id':'M2D-option-newtitle'})
				.css({'margin-left': '0.25em',
						'width': '25em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog-label'})
				.html('&lt;b&gt;Reason for move (log summary):&lt;/b&gt;'),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog'})
				.css({'width':'44em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-author'}).append(
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'checkbox', 'id':'M2D-option-message-enable'})
				.css('margin-right', '0.25em')
				.prop('checked', true),
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-enable'}).append(
				$('&lt;b&gt;').text( 'Notify contributor/s: '))
		).css('margin-bottom', '0.5em'),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-head', 'id':'M2D-option-message-head-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Notification heading:')
				),
			$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-head', 'type':'text'})
				.css({'width':'50em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Reason/s:')
				),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons'})
				.css({'width':'99%', 'columns': '2'}),

			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-other'})
				.css({'width':'99%', 'margin-bottom':'0.5em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview-outer'}).append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-preview', 'id':'M2D-option-message-label'})
				.css({'display':'block', 'font-weight':'bold'})
				.text('Notification preview:'),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview'})
				.css({'width': '98%', 'background': '#fff',
					'border': '1px solid #0002', 'padding': '0 0.5em'})
		)
	);

	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		$(&quot;#M2D-option-reasons&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key, 'type':'checkbox', 'value':key})
					.change( reasonChange ),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label-'+key, 'for':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key})
					.text(window.mtd.config.draftReasons[key].long.charAt(0).toUpperCase() + window.mtd.config.draftReasons[key].long.slice(1))
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);
	}

	//text box and label
	$(&quot;#M2D-option-reasons-other&quot;).append(
		$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-other', 'type':'checkbox', 'value':'other'})
			.css({'float':'left'}),
		$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-reason-other', 'id':'M2D-reason-other-label'})
			.css({'float':'left', 'margin':'auto 0.5em'}).text('Other/additional reasons:'),
		$('&lt;textarea&gt;').attr({'id':'M2D-reason-other', 'rows':'1'})
			.css({'width':'75%'})
			.on(&quot;input keyup paste&quot;, reasonChange )
	);

	//Adding a warning, if needed
	setDraftifyWarning(&quot;#M2D-warning&quot;);

	//Setting one of the checkboxes as checked by default
	$('#M2D-option-reasons-checkbox-0').prop('checked', true);

	$('#M2D-option-movelog').val(window.mtd.config.wikitext.rationale);
	$('#M2D-option-newtitle').val(getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName)).change(function() {
		$('#M2D-option-message-head').val(
			$('#M2D-option-message-head').val().trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; )
		);
		window.mtd.config.notificationMessage = 
			window.mtd.config.notificationMessage.trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; );
	});

	$('#M2D-option-message-enable').change(notifyChange);

	if (window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append( &quot; None &quot;);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;checked&quot;, false);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;disabled&quot;, true);
		notifyChange();
	} else {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			&quot; &quot; + window.mtd.config.pagedata.notifyList.toString().replace(/,/g, &quot;, &quot;) + &quot; &quot;
		);
	}

	if( Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length &gt; 1) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			$('&lt;a&gt;').text(&quot;Change&quot;)
				.click(showContributorScreen)
		);
	}

	$('#M2D-option-message-head').val(
		window.mtd.config.wikitext.notificationHeading.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
	);
	reasonChange();

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Continue'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	if (restoreValues) {
		$( '#M2D-option-movelog' ).val( window.mtd.config.inputdata.rationale );
		$( '#M2D-option-newtitle' ).val( window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace( &quot;Draft:&quot;, &quot;&quot; ) );
		$( '#M2D-option-author' ).val( window.mtd.config.inputdata.authorName );
		$( '#M2D-option-message-enable' ).prop( 'checked', window.mtd.config.inputdata.notifyEnable );
		$( '#M2D-option-message-head' ).val( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead );
		window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.inputdata.notifyMsg;
	}


	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		//Gather inputs
		window.mtd.config.inputdata = {
			rationale:		$('#M2D-option-movelog').val().trim(),
			newTitle:		&quot;Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim(),
			authorName:		$('#M2D-option-author').val().trim(),
			notifyEnable:	$('#M2D-option-message-enable').prop('checked'),
			notifyMsgHead:	$('#M2D-option-message-head').val().trim(),
			notifyMsg:		window.mtd.config.notificationMessage.trim()
		};
		window.mtd.config.inputdata.logMsg = window.mtd.config.wikitext.logMsg
			.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
			.replace(/\$2/g, window.mtd.config.inputdata.newTitle)
			+ ' (' + window.mtd.config.draftReasonsLong + ')';

		//Log if there were any warnings issued
		if ( window.mtd.config.warnShortMsg.length !== 0 ) {
			window.mtd.config.inputdata.logMsg += &quot; ('''Warning message ignored''': &quot; + window.mtd.config.warnShortMsg + &quot;)&quot;;
		}

		//Verify inputs
		var errors=[];
		if ( window.mtd.config.inputdata.newTitle.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Invalid draft title&quot;);
		}

		if ( window.mtd.config.inputdata.rationale.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Move log reason is empty&quot;);
		}
		if ( window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification heading is empty&quot;);
			}
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsg.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification message is empty&quot;);
			}
		}
		if ( errors.length &gt;= 1 ) {
			alert(&quot;Error:\n\n&quot; + errors.join(&quot;;\n&quot;));
			return;
		}

		//start process off
		showProgressScreen();
		startTheProcess();
	});
};

var startTheProcess = function() {
	movePage()
		.then( getImageInfo )
		.then( function ( nonFreeFiles ) {
			const promises = [];
			promises.push( editWikitext( nonFreeFiles ) );
			promises.push( notifyContributors() );
			promises.push( updateTalk() );
			promises.push( logDraftification() );
			promises.push( tagRedirect() );
			return Promise.allSettled( promises );
		} )
		.then( function() {
				$(&quot;#M2D-finished, #M2D-abort&quot;).toggle();
				setTimeout( function () {
					window.location.reload();
				}, 2000 );
			}
		)
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Checks if draftification is appropriate and warns the user accordingly
var setDraftifyWarning = function( divId ) {
	var now = new Date();

	var articleCreatedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp );
	var articleAgeInDays = Math.round( ( now - articleCreatedOn ) / ( 1000 * 60 * 60 * 24 ) );

	var articleEditedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp );
	var lastEditAgeInMinutes = Math.round( ( now - articleEditedOn ) / ( 1000 * 60 ) );
	var extraText = '';
	var warnShortMsg = '';
	window.mtd.config.warnShortMsg = '';

	if ( window.mtd.config.pagedata.previousDraftification ) {
		extraText = &quot;, since this article has been previously draftified.&quot;;
		warnShortMsg = 'previously draftified';
	} else if ( articleAgeInDays &gt; window.mtd.config.maximumAgeInDays ) {
		extraText = &quot;, since this article is more than &quot; + 
			window.mtd.config.maximumAgeInDays +
			&quot; days old.&quot;;
		warnShortMsg = 'too old';
	} else if ( lastEditAgeInMinutes &lt; window.mtd.config.minimumAgeInMinutes ) {
		extraText = &quot;, since this article was edited less than &quot; +
			window.mtd.config.minimumAgeInMinutes +
			&quot; minutes ago.&quot;;
		warnShortMsg = 'too new';
	} else {
		return;
	}

	window.mtd.config.warnShortMsg = warnShortMsg;
	$(divId).text( '' )
		.css( { &quot;color&quot;: &quot;red&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot; } );
	$(divId).append(
		&quot;Draftifying isn't appropriate per &quot;,
		makeLink( &quot;WP:DRAFTIFY&quot; ),
		extraText
	);
};

//Called when the state of any of the reason checkboxes changes
var reasonChange = function() {
	var reasons = [];
	var reasonsShort = [];
	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		if ( $(&quot;#M2D-option-reasons-checkbox-&quot;+key).prop(&quot;checked&quot;) === true ) {
			reasons.push(key);
			reasonsShort.push(window.mtd.config.draftReasons[key].short);
		}
	}

	//Cloning the array
	var draftifyReasons = JSON.parse(JSON.stringify(window.mtd.config.draftReasons));

	//Other reasons text box
	var otherText = $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val();
	if ( otherText !== '' ) {
		draftifyReasons.other = { 'long': otherText };
		reasons.push('other');
		reasonsShort.push('custom reason');
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, true);
	} else {
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, false);
	}

	var reasonText = &quot;&quot;;
	if (reasons.length === 0) {
		$('#M2D-next').prop('disabled', true);
	} else {
		$('#M2D-next').prop('disabled', false);
		reasonText = &quot; because '''&quot; + draftifyReasons[reasons[0]].long + &quot;'''&quot;;
		if (reasons.length &gt; 1) {
			for (let i = 1; i &lt; (reasons.length - 1); i++) {
				reasonText += &quot;, '''&quot; + draftifyReasons[reasons[i]].long + &quot;'''&quot;;
			}
			reasonText += &quot; and '''&quot; + draftifyReasons[reasons[reasons.length-1]].long + &quot;'''&quot;;
		}
	}

	if (reasonsShort.length === 0) {
		reasonsShort.push(&quot;unspecified&quot;);
	}

	window.mtd.config.draftReasonsShort = &quot;Reason/s: &quot; + reasonsShort.join(', ');
	window.mtd.config.draftReasonsLong = window.mtd.config.draftReasonsShort
			.replace ( &quot;custom reason&quot;, $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val());

	window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.wikitext.notificationTemplate
			.replace(/\$1/g, getPageText($('#M2D-option-newtitle').val()))
			.replace(/\$3/g, reasonText);

	//Converting the message text into a preview
	window.API.get( {
		action: 'parse',
		text: &quot;==&quot; + $('#M2D-option-message-head').val() + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.notificationMessage,
		disableeditsection: true,
		contentmodel: 'wikitext'
	} )
	.then( function(result) {
		$('#M2D-option-message-preview').html( result.parse.text['*'] );
	} );
};

// Progress tasks
var getProgressTasks = function( tasks ) {
	var output = $('&lt;ul&gt;').attr('id', 'M2D-tasks').css(&quot;color&quot;, &quot;#888&quot;);
	//Resetting to empty array
	window.mtd.config.processTimer = [];
	for ( const [ index, taskText ] of Object.entries( tasks ) ) {
		output.append(
			$('&lt;li&gt;').attr('id', 'M2D-task' + index ).append(
				taskText,
				$('&lt;span&gt;').attr('id','M2D-status' + index )
					.css( &quot;margin&quot;, &quot;0.75em&quot; )
			)
		);
	}
	return output;
};

//3) Progress indicators
var showProgressScreen = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: In progress...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Moving page',
				'Searching for non-free images',
				'Editing page wikitext',
				'Notifying contributor/s',
				'Updating talk page banners',
				'Logging',
				'Marking redirect for deletion'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	$(&quot;M2D-abort&quot;).click( function(){
		window.API.abort();
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
};

// --- Add link to 'More' menu (or user-specified portlet) which starts everything ---
mw.util.addPortletLink( ( window.m2d_portlet||'p-cactions' ), '#', 'Move to draft', 'ca-m2d', null, null, &quot;#ca-move&quot;);
$( '#ca-m2d' ).on( 'click', function( e ) {
	e.preventDefault();
	// Add interface shell
	$('body').prepend('&lt;div id=&quot;M2D-modal&quot;&gt;'+
		'&lt;div id=&quot;M2D-interface&quot;&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-header&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-content&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-footer&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
		'&lt;/div&gt;'+
	'&lt;/div&gt;');

	// Interface styling
	$(&quot;#M2D-modal&quot;).css({
		&quot;position&quot;: &quot;fixed&quot;,
		&quot;z-index&quot;: &quot;1001&quot;,
		&quot;left&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;top&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;height&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;overflow&quot;: &quot;auto&quot;,
		&quot;background-color&quot;: &quot;rgba(0,0,0,0.4)&quot;
	});
	$(&quot;#M2D-interface&quot;).css({
		&quot;background-color&quot;: &quot;#f0f0f0&quot;,
		&quot;margin&quot;: &quot;7% auto&quot;,
		&quot;padding&quot;: &quot;2px 20px&quot;,
		&quot;border&quot;: &quot;1px solid #888&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;80%&quot;,
		&quot;max-width&quot;: &quot;60em&quot;,
		&quot;font-size&quot;: &quot;90%&quot;
	}).addClass(&quot;notheme&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;7em&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;2em&quot;);

	// Initial interface content
	screen0();
});
// &lt;/nowiki&gt;
});</text>
      <sha1>5c4kmubxjidjvv77lrh1f6bm5xa2vxc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365759</id>
      <parentid>365726</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>page trige call off</comment>
      <origin>365759</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="49686" sha1="6qb9lqcm2xv16ak6x3r4ceziwsvczai" xml:space="preserve">/******************************************************************************
 Companion file for MoveToDraft
******************************************************************************/
/* jshint laxbreak: true, undef: true, maxerr:999 */
/* globals console, window, document, $, mw */
// &lt;nowiki&gt;

$(function() {
// Wikitext strings
window.mtd.config.wikitext = {
	&quot;editsummary&quot;: window.m2d_editsummary || window.m2d_rationale ||
		&quot;[[WP:AFC|AFC]] draft&quot;,
	&quot;logMsg&quot;: &quot;#[[$1]] moved to [[$2]] at ~~~~~&quot;,
	&quot;notificationHeading&quot;: &quot;[[Draft:$1|$1]] moved to draftspace&quot;,
	&quot;notificationTemplate&quot;: window.m2d_notification ||
		&quot;Thanks for your contributions to [[Draft:$1|$1]]. Unfortunately, I do not think it is ready for publishing as a live article at this time$3.\nI have converted it to a draft which you can improve, undisturbed for a while.\n\nPlease see more information at [[Help:Unreviewed new page]].\nWhen the article is ready for publication, please click on the \&quot;Submit the draft for review!\&quot; button at the top of the page OR move the page back. ~~~~&quot;,
	&quot;rationale&quot;: window.m2d_rationale ||
		&quot;[[WP:DRAFTIFY|Not ready]] for mainspace, incubate in draftspace.&quot;
};
// Custom change tag to be applied to all M2D actions, create at Special:Tags
window.mtd.config.changeTags = 'moveToDraft';
window.mtd.config.draftReasons = [
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has no sources&quot;, &quot;short&quot; : &quot;no sources&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it needs more sources to establish notability&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;more sources needed&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has too many problems of language or grammar&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;language/grammar problems&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is a poor translation&quot;, &quot;short&quot; : &quot;poor translation&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is promotional and reads like an advertisement&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;promotional/ad&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;you may have a possible Conflict of Interest&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;possible COI&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it consists of machine-generated text&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;machine-generated&quot; }
];
window.mtd.config.minimumAgeInMinutes = 60;
window.mtd.config.maximumAgeInDays = 90;

window.mtd.config.doNotLog = (
        window.m2d_doNotLog ? true : false );
// Page data -- to be retreived later from api
window.mtd.config.pagedata = {};
window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = false;
window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
window.mtd.config.processTimer = [];
window.mtd.config.showPublishButton = (
        window.m2d_showPublishButton ? true : false );

// Helper functions
// - prettify an encoded page title (or at least replace underscores with
// spaces)
var getPageText = function(p) {
	var t = mw.Title.newFromText( decodeURIComponent(p) );
	if (t) {
		return t.getPrefixedText();
	} else {
		return p.replace(/_/g, &quot; &quot;);
	}
};

/**
 * makeApiErrorMsg
 *
 * Makes an error message, suitable for displaying to a user, from the values
 * that the MediaWiki Api passes to the failure callback function, e.g.
 * `new mw.Api.get(queryObject}).done(successCallback).fail(failureCallback)`
 *
 * @param {string} code
 *  First paramater passed to failure callback function.
 * @param {jQuery.jqXHR} jqxhr
 *  Second paramater passed to failure callback function.
 * @return {string} Error message details, with in a format like
 *  &quot;(API|HTTP) error: details&quot;
 */
var makeErrorMsg = function(code, jqxhr) {
	var details = '';
	if ( code === 'http' &amp;&amp; jqxhr.textStatus === 'error' ) {
		details = 'HTTP error ' + jqxhr.xhr.status;
	} else if ( code === 'http' ) {
		details = 'HTTP error: ' + jqxhr.textStatus;
	} else if ( code === 'ok-but-empty' ) {
		details = 'Error: Got an empty response from the server';
	} else {
		details = 'API error: ' + code;
	}
	return details;
};

/**
 * makeLink
 *
 * Makes a link to a en.Wikipedia page that opens in a new tab/window.
 * 
 * @requires {Module} mediawiki.util
 * @param {string} linktarget
 *  The target page.
 * @param {string} linktext
 *  Text to display in the link. Optional, if not provided the target will be used.
 * @return {jQuery} jQuery object containing the `&lt;a&gt;` element.
 */
var makeLink = function(linktarget, linktext) {
	if ( linktext == null ) {
		linktext = linktarget;
	}
	return $('&lt;a&gt;').attr({
		'href': mw.util.getUrl(linktarget),
		'target':'_blank'
	}).text(linktext);
};

/* ========== Tasks ======================================================== */

// Grab page data - initial author, current wikitext, any redirects, if Draft:
// page already exists
var grabPageData = function() {

	var isNonSignificantEdit = function ( revision ) {
		//edits marked as minor
		if ( revision.minor === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}

		if ( revision.anon === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}
		
		const tagsToIgnore = [ &quot;pagetriage&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;AWB&quot;, &quot;twinkle&quot;,
			&quot;shortdesc helper&quot;, &quot;mw-manual-revert&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;mw-rollback&quot;,
			&quot;mw-reverted&quot;, window.mtd.config.changeTags ];
		const intersectionArray = revision.tags.filter(
				(element) =&gt; tagsToIgnore.includes(element));
		if ( intersectionArray.length &gt; 0 ) {
			return true;
		}
		return false;
	};

	/* ---------- Initial author ------------------------------------------- */

	/* Try making an api call for just the first revision - but if that is a
		redirect, then get 'max' number of revisions, and look for first
		non-redirect revision - use this as the initial author,	not the creator
		of the redirect.
	*/
	var processMaxRvAuthorQuery = function (result) {
		var revisions = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions;
		var patternForRedirect = /^\s*#redirect/i;

		// blanking the contributor array
		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[revisions.length - 1].timestamp;
		for ( let i = 0; i &lt; revisions.length; i++ ) {
			if ( !patternForRedirect.test(revisions[i][&quot;*&quot;]) ) {
				if (window.mtd.config.pagedata.author === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.author = revisions[i].user;
					window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Find if there is a comment which indicates previous draftification
				if( revisions[i].comment.search(/moved page \[\[.*\]\] to \[\[Draft:/) !== -1) {
					window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = true;
				}

				if( isNonSignificantEdit( revisions[i] ) ) {
					continue;
				}

				// Ignoring edits made by the current user
				// and non-significant edits (previous if condition)
				if( revisions[i].user !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
					window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Calculating contribs per editor
				if (window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] = 1;
				} else {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user]++;
				}
			}
		}
		// Check that we actually found an author (i.e. not all revisions were
		// redirects)
		if ( window.mtd.config.pagedata.author == null ) {
			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author.\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		}

		return removeBotsfromContributorList()
		.then( sortContributorsByEdits );
	};

	var removeBotsfromContributorList = function () {
		// Query to get bots from the contributor list
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			list: &quot;users&quot;,
			ususers: Object.keys( window.mtd.config.pagedata.contributors ).join( &quot;|&quot; ),
			usprop: [&quot;groups&quot;]
		} )
		.then( function(result) {
			for ( let userResult of result.query.users ) {
				if ( userResult.groups.indexOf( &quot;bot&quot; ) &gt; -1 ) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[ userResult.name ] = 0;
				}
			}
			return Promise.resolve();
		} );
	};

	var sortContributorsByEdits = function () {
		// temporary array to ease sorting
		let sortable = [];
		for ( let contributor in window.mtd.config.pagedata.contributors ) {
			if ( contributor !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
				sortable.push({&quot;c&quot;: contributor,
					&quot;e&quot;: window.mtd.config.pagedata.contributors[contributor] });
			}
		}

		sortable.sort( function( a, b ) {
			// make sure that the page creator is on the top
			if( a.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return -100;
			}
			if( b.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return 100;
			}
			// sorting by number of edits
			return b.e - a.e;
		});

		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		for ( let i in sortable ) {
			if ( i &gt;= 5 || sortable[ i ].e &lt; 1 ) {
				// only show the top 5 contributors with more than 0 edits
				break;
			}
			window.mtd.config.pagedata.contributors [ sortable[ i ].c ] = sortable[ i ].e;
		}
		return Promise.resolve();
	};

	var processAuthorQuery = function (result) {
		// Check if page is currently a redirect
		if ( result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].redirect ) {
			window.API.abort();
			alert(&quot;Error: &quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName + &quot; is a redirect&quot;);
			return;
		}

		// query to look for first non-redirect revision
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: [&quot;user&quot;, &quot;content&quot;, &quot;timestamp&quot;, &quot;comment&quot;, &quot;flags&quot;, &quot;tags&quot;],
			rvlimit: &quot;max&quot;,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processMaxRvAuthorQuery )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		} );
	};

	//Get contributor Data
	var getContributorData = function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: [&quot;revisions&quot;, &quot;info&quot;],
			rvprop: &quot;content&quot;,
			rvlimit: 1,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processAuthorQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getContributorData failed!&quot; );
		} );
	};

	/* ---------- Current wikitext ----------------------------------------- */
	var getCurrentWikiText = function() {
		setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );
		window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: &quot;content&quot;
		} )
		.then( function(result) {
			window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions[0][&quot;*&quot;];
			setTaskStatus( 1, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page wikitext:\n&quot; +
				makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again?&quot;
				);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getCurrentWikiText failed!&quot; );
		} );
	};

	//TODO(?): also get proposed Draft: page (to check if it is empty or not)

	/* ---------- Redirects ------------------------------------------------ */
	var redirectTitles = [];

	var processRedirectsQuery = function(result) {
		if ( !result.query || !result.query.pages ) {
			// No results
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Gather redirect titles into array
		$.each(result.query.pages, function(_id, info) {
			redirectTitles.push(info.title);
		});

		// Continue query if needed
		if ( result.continue ) {
			doRedirectsQuery( result.continue );
			return Promise.resolve();
		}

		// Check if redirects were found
		if ( redirectTitles.length === 0 ) {
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Set redirects
		window.mtd.config.pagedata.redirects = redirectTitles;
		return Promise.resolve();
	};


	var doRedirectsQuery = function(extraQueryParam = null) {
		setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

		const redirectsQuery = {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			generator: &quot;redirects&quot;,
			grdlimit: 500
		};

		return window.API.get( $.extend( redirectsQuery, extraQueryParam ) )
		.then( processRedirectsQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve redirects:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) +
				&quot;\n\nTry again? (or Cancel to skip)&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
				setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	/* ---------- Review (Page Triage) status ------------------------------ */
	var getPageTriageStatus = function() {
		setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;pagetriagelist&quot;,
			page_id: window.mtd.config.mw.wgArticleId
		} )
		.then( function(result) {
			if ( !result.pagetriagelist.pages.length ) {
				var keepGoing = confirm( &quot;WARNING: This page has already been reviewed by &quot; +
					&quot;a New Page Patroller OR was created by an autopatrolled user. Are you &quot; +
					&quot;sure you want to draftify this page?&quot; );
				if ( !keepGoing ) {
					window.API.abort();
					$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
					return Promise.resolve;
				}
			}
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page triage status:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getPageTriageStatus failed!&quot; );
		} );
	};

	
	const promises = [];
	promises.push( getContributorData() );
	promises.push( getCurrentWikiText() );
	promises.push( doRedirectsQuery() );
	

	Promise.allSettled( promises )
		.then( showContributorScreen )
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Sets the status of tasks in the progress screen
var setTaskStatus = function( taskNumber, status, extraText ) {
	var timeTaken;
	if( taskNumber &lt; 0 || taskNumber &gt; 6 ) {
		//Invalid tasknumber
		return;
	}

	switch ( status ) {
		case &quot;started&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#00F&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;In process&quot; );
			//Set the start time
			window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ] = new Date();
			break;
		case &quot;done&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#000&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).html( &quot;&amp;check;&quot; );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).css( &quot;color&quot;, &quot;green&quot; );
			timeTaken = (new Date()) - window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ];
			break;
		case &quot;skipped&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#F00&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;Skipped!&quot; );
			break;
	}

	if ( extraText !== undefined &amp;&amp; extraText !== &quot;&quot; ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( &quot; (&quot; + extraText + &quot;)&quot; );
	}
	if ( timeTaken !== undefined ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( 
			$('&lt;span&gt;').append( &quot; (&quot; + timeTaken + &quot;ms)&quot; )
				.css('color', 'rgba(0, 0, 0, 0.4)')
		);
	}
};

//Check if redirectsuppression is allowed
var isRedirectSuppressionAllowed = function() {
	//Only local sysops and extendedmovers are allowed to suppress redirects
	return ( window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;sysop&quot; ) ||
		window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;extendedmover&quot; ) );
};

//Move page
var movePage = function() {
	setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );

	// First check the page hasn't been draftified in the meantime
	return window.API.get({
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		format: &quot;json&quot;,
		formatversion: &quot;2&quot;
	}).then(function(response) {
		var page = response &amp;&amp; response.query &amp;&amp; response.query.pages &amp;&amp;
			response.query.pages[0];
		if (!page) {
			return $.Deferred().reject();
		} else if (page.missing) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-pagemissing&quot;);
		} else if (page.ns === 118 /* Draft NS */) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;);
		} else if (page.ns !== window.mtd.config.mw.wgNamespaceNumber) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-movednamespace&quot;);
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;move&quot;,
			fromid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			to: window.mtd.config.inputdata.newTitle,
			movetalk: 1,
			noredirect: isRedirectSuppressionAllowed(),
			reason: window.mtd.config.inputdata.rationale + &quot; &quot; +
				window.mtd.config.draftReasonsShort,
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	})
	.then( function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r &amp;&amp; r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-pagemissing&quot;) {
			alert( &quot;The page no longer appears to exists. It may have been deleted.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;) {
			alert( &quot;Aborted: The page has already been moved to draftspace.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		}

		const retry = confirm( &quot;Could not move page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg( c, r )
			+ &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return movePage();
		} else {
			showOptionsScreen(true);
			return Promise.reject( &quot;Move failed!&quot; );
		}
	} );
};

var tagRedirect = function() {
	setTaskStatus( 6, &quot;started&quot; );
	if ( isRedirectSuppressionAllowed () ) {
		setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
		prependtext: '{{Db-r2}}\n',
		summary: '[[WP:R2|R2]] speedy deletion request (article moved to draftspace)',
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function() {
		// This null edit is needed until https://phabricator.wikimedia.org/T321192 is fixed
		return window.API.postWithToken( 'csrf', {
			action: 'edit',
			title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
			prependtext: '',
			summary: 'Null edit',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	} )
	.then( function() {
		setTaskStatus( 6, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

		const retry = confirm( &quot;Could not tag redirect for speedy deletion:\n&quot;+
			makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return tagRedirect();
		} else {
			setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

//Find which images are non-free
var getImageInfo = function() {
	setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );

	var processImageInfo = function( result ) {
		var nonFreeFiles = [];
		if ( result &amp;&amp; result.query ) {
			$.each(result.query.pages, function( id, page ) {
				if ( id &gt; 0 &amp;&amp; page.categories ) {
					nonFreeFiles.push( page.title );
				}
			});
		}

		setTaskStatus( 1, &quot;done&quot;, nonFreeFiles.length + &quot; found&quot; );
		return Promise.resolve( nonFreeFiles );
	};

	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		generator: &quot;images&quot;,
		gimlimit: &quot;max&quot;,
		prop: &quot;categories&quot;,
		cllimit: &quot;max&quot;,
		clcategories: &quot;Category:All non-free media&quot;,
	} )
	.then( function(result){
		return processImageInfo( result );
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve( [] );
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find if there are non-free files:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return getImageInfo();
		} else {
			setTaskStatus( 1, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve( [] );
		}
	} );

};

//Comment out non-free files, turn categories into links, add afc draft template, list any redirects
var editWikitext = function( nonFreeFiles ) {
	setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

	var redirectsList = ( !window.mtd.config.pagedata.redirects ) ? &quot;&quot; : &quot;\n&quot;+
		&quot;&lt;!-- Note: The following pages were redirects to [[&quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName +
		&quot;]] before draftification:\n&quot; +
		&quot;*[[&quot; + window.mtd.config.pagedata.redirects.join(&quot;]]\n*[[&quot;) + &quot;]]\n--&gt;\n&quot;;

	//The categories might already be in the &quot;Draft categories&quot; template
	if ( window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.search(/{{Draft categories/) == -1 ) {
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.replace(/((\[\[:?\s*[Cc]ategory\s*:[^\]]*\]\]\s*)+)/gm,
			&quot;{{Draft categories|\n$1\n}}\n&quot;);
	}

	var wikitext = &quot;{{Draft article&quot;;
	if ( !window.mtd.config.showPublishButton ) {
		wikitext +=&quot;|nomove=yes&quot;;
	}
	wikitext += &quot;}}\n&quot; +
		redirectsList +
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext
			.replace(/(\s*\{\{Drafts moved from mainspace(\|[^\}]+)?\}\})+/gm, &quot;&quot;) +
		&quot;\n{{subst:Drafts moved from mainspace}}&quot;;

	// non-free files
	//  (derived from [[WP:XFDC]] - https://en.wikipedia.org/wiki/User:Evad37/XFDcloser.js )
	if ( nonFreeFiles.length &gt; 0 ) {
		// Start building regex strings
		var normalRegexStr = &quot;(&quot;;
		var galleryRegexStr = &quot;(&quot;;
		var freeRegexStr = &quot;(&quot;;
		for (let i=0; i&lt;nonFreeFiles.length; i++ ) {
			// Take off namespace prefix
			const filename = nonFreeFiles[i].replace(/^.*?:/, &quot;&quot;);
			// For regex matching: first character can be either upper or lower case, special
			// characters need to be escaped, spaces can be either spaces or underscores
			const filenameRegexStr = &quot;[&quot; + mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toUpperCase()) +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toLowerCase()) + &quot;]&quot; +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(1)).replace(/ /g, &quot;[ _]&quot;);
			// Add to regex strings
			normalRegexStr += &quot;\\[\\[\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile)\\s*:\\s*&quot; + filenameRegexStr +
			&quot;\\s*\\|?.*?(?:(?:\\[\\[.*?\\]\\]).*?)*\\]\\]&quot;;
			galleryRegexStr += &quot;^\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*&quot; + filenameRegexStr + &quot;.*?$&quot;;
			freeRegexStr += &quot;\\|\\s*(?:[\\w\\s]+\\=)?\\s*(?:(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*)?&quot; +
			filenameRegexStr;

			if ( i+1 === nonFreeFiles.length ) {
				normalRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				freeRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
			} else {
				normalRegexStr += &quot;|&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;|&quot;;
				freeRegexStr += &quot;|&quot;;
			}
		}

		// Check for normal file usage, i.e. [[File:Foobar.png|...]]
		var normalRegex = new RegExp( normalRegexStr, &quot;g&quot;);
		wikitext = wikitext.replace(normalRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for gallery usage, i.e. instances that must start on a new line, eventually
		// preceded with some space, and must include File: or Image: prefix
		var galleryRegex = new RegExp( galleryRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(galleryRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for free usages, for example as template argument, might have the File: or Image:
		// prefix excluded, but must be preceeded by an |
		var freeRegex = new RegExp( freeRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(freeRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		pageid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		text: wikitext,
		summary: window.mtd.config.wikitext.editsummary,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit draft artice:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			editWikitext(nonFreeFiles);
		} else {
			setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var notifyContributors = function() {
	if(window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0 ||
			!window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
		setTaskStatus( 3, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}
	setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );

	const promises = [];
	for ( let i in window.mtd.config.pagedata.notifyList ) {
		promises.push( notifyContributor( window.mtd.config.pagedata.notifyList[i] ) );
	}

	return Promise.allSettled( promises )
		.then( function () {
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} );
};

var notifyContributor = function( contributor ) {
	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;discussiontoolsedit&quot;,
		page: &quot;User talk:&quot; + contributor,
		paction: &quot;addtopic&quot;,
		sectiontitle: window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead,
		wikitext: window.mtd.config.inputdata.notifyMsg,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit author talk page:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return notifyContributor( contributor );
		}
		return Promise.resolve();
	} );
};

var updateTalk = function() {
	setTaskStatus( 4, &quot;started&quot; );

	//if page exists, do a regex search/repace for class/importances parameters
	var processTalkWikitext = function(result) {
		var talkPageId = result.query.pageids[0];
		if ( talkPageId &lt; 0 ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;talk page does not exist&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
		var oldTalkWikitext = result.query.pages[talkPageId].revisions[0][&quot;*&quot;];
		var newTalkWikitext = oldTalkWikitext.replace(/(\|\s*(?:class|importance)\s*=\s*)[^|}]*(?=[^}]*\}\})/g, &quot;$1&quot;);
		if ( newTalkWikitext === oldTalkWikitext ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;no changes needed&quot; );
			return Promise.resolve();
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;edit&quot;,
			pageid: talkPageId,
			section: &quot;0&quot;,
			text: newTalkWikitext,
			summary: 'Remove class/importance from project banners',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} )
		.then( function(){
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
				return Promise.resolve();
			}

			const retry = confirm(&quot;Could not edit draft's talk page:\n&quot;
				+ makeErrorMsg(c, r)
				+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
			if ( retry ) {
				return updateTalk();
			} else {
				setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	//get talk page wikitext (section 0)
	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		titles: window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace(&quot;Draft:&quot;, &quot;Draft talk:&quot;),
		prop: &quot;revisions&quot;,
		rvprop: &quot;content&quot;,
		rvsection: &quot;0&quot;,
		indexpageids: 1
	} )
	.then( processTalkWikitext )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find draft's talk page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg(c, r)
			+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return updateTalk();
		} else {
			setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var logDraftification = function() {
	if (window.mtd.config.doNotLog) {
		setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	setTaskStatus( 5, &quot;started&quot; );
	var logpage = &quot;User:&quot; + window.mtd.config.mw.wgUserName + &quot;/Draftify_log&quot;;
	var monthNames = window.mtd.config.mw.wgMonthNames.slice(1);
	var now = new Date();
	var heading = monthNames[now.getUTCMonth()] + &quot; &quot; +
			now.getUTCFullYear();

	// Get a list of sections of a page
	var getSections = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;parse&quot;,
			page: pageTitle,
			redirects: 1,
			prop: &quot;sections&quot;
		});
	};

	// Check if page exists
	var doesPageExist = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			titles: pageTitle,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			redirects: 1,
			rvlimit: 1,
			indexpageids: 1
		} )
		.then ( function( result ) {
			var id = result.query.pageids[0];
			return Promise.resolve( id &gt;= 0 );
		} );
	};

	// Search within the result for the current month's heading
	var searchSectionsForText = function( result, heading ) {
		var sections = result.parse.sections;

		if ( sections.length &gt; 18 ) {
			console.log( &quot;Your draftify log file is large. &quot; +
				&quot;Consider archiving old logs by year.&quot; );
		}

		for ( let i = sections.length - 1; i &gt;= 0; i-- ) {
			if ( sections[i].line === heading ) {
				// Found the current month's section
				return sections[i].index;
			}
		}
		return -1;
	};
	
	var queryParams;
	return doesPageExist( logpage )
	.then ( function( result ) {
		var editSummary = 'Logging [[' + window.mtd.config.inputdata.newTitle + ']] (' +
							window.mtd.config.draftReasonsShort + ')';
		if ( result ) {
			return getSections( logpage )
			.then ( function( result ) {
				const sectionNumber = searchSectionsForText( result, heading );
				if ( sectionNumber === -1 ) {
					// Section for current month needs to be created
					queryParams = {
						text: window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: &quot;new&quot;,
						sectiontitle: heading,
						summary: editSummary + ' (new month)',
					};
				} else {
					// Append log line to current month's section
					queryParams = {
						appendtext: &quot;\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: sectionNumber,
						summary: editSummary,
					};
				}
			} );
		} else {
			// Draftify_log page does not exist
			var createlog = confirm(&quot;Log draftification (at &quot; +  logpage + &quot;) ?&quot;);
			if ( !createlog ) {
				setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
			const logpageWikitext = &quot;This is a log of pages moved to draftspace using the [[User:ChiK/MoveToDraft|MoveToDraft]] script.&quot;
					+ &quot;\n\n==&quot; + heading + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg;

			queryParams = {
				prependtext: logpageWikitext,
				summary: editSummary + ' (first draftification)',
				nocreate: false
			};
			return Promise.resolve();
		}
	} )
	.then( () =&gt; {
		queryParams = $.extend({
				action: &quot;edit&quot;,
				redirect: 1,
				title: logpage,
				tags: window.mtd.config.changeTags
			},
			queryParams );
		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, queryParams );
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 5, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit log page:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return logDraftification();
		} else {
			setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var setupHeader = function(subText) {
	$(&quot;#M2D-interface-header&quot;).append(
		$(&quot;&lt;button&gt;&quot;).text(&quot;X&quot;)
			.attr('title', 'Close')
			.css('float', 'right')
			.click(function(){
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}),
		$('&lt;div&gt;')
			.append(
				makeLink(window.mtd.config.script.location, 'Move To Draft'),
				' &lt;small&gt;(v' + window.mtd.config.script.version + ')&lt;/small&gt;',
				subText
			)
			.css({&quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot;,
					&quot;margin&quot;: &quot;0.25em&quot;, &quot;text-align&quot;: &quot;center&quot;})
	);
};


var notifyChange = function() {
	$('#M2D-option-message-head').prop('disabled', !this.checked);
	if (this.checked) {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').show();
	} else {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').hide();
	}
};

// --- Interface screens ---
//0) Initial screen
var screen0 = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).text(&quot;Gathering data...&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Get contributor data',
				'Get current wikiText',
				'Get redirects',
				'Get PageTriage status'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	grabPageData();
};

//1) Contributors
var showContributorScreen = function() {

	var numContributors = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length;
	if( numContributors === 0) {
		console.log(&quot;No notifiable contributors&quot;);

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	} else if( numContributors === 1) {
		console.log(&quot;Only one contributor. Moving to next screen&quot;);

		const singleContributor = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors)[0];
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [ singleContributor ];

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	}

	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: contributors&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '1em')
				.append(&quot;View &quot;,
					$('&lt;a&gt;').attr({
							'href': '?action=history',
							'target':'_blank'
						}).text(&quot;Page History&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '0.5em')
				.text(&quot;Choose contributors to send notifications to: &quot;)
		)
		.css('margin', '1em');

	for ( const [key, edits] of Object.entries( window.mtd.config.pagedata.contributors ) ) {
		var contributor = `${key}`;
		var contributorForDivId = contributor.replace(/\W/g, &quot;_&quot;);

		$('#M2D-interface-content').append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId,
						'name':'contributors', 'type':'checkbox', 'value':contributor}),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId,
						'for':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId})
					.text(`${key}`+&quot; - &quot;+`${edits}`+&quot; edit&quot; + ((`${edits}`!==`1`)?&quot;s&quot;:&quot;&quot;) )
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);

		if( contributor === window.mtd.config.pagedata.author ) {
			$('#M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId).append(' (Page Creator)');
		}

		if( window.mtd.config.pagedata.notifyList.includes( contributor ) ) {
			$('#M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId).prop('checked', true);
		}
	}

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Next'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		var markedCheckboxes = document.querySelectorAll('input[name=&quot;contributors&quot;]:checked');
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
		for (let checkbox of markedCheckboxes ) {
			window.mtd.config.pagedata.notifyList.push( checkbox.value );
		}

		//show next screen
		showOptionsScreen();
	});
};


//2) User inputs
/**
 * 
 * @param {boolean} restoreValues Restore previously set values
 */
var showOptionsScreen = function(restoreValues) {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: options&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;div&gt;')
			.attr({'id': 'M2D-warning'})
			.css({
				display: 'block',
				color: 'darkblue',
				'font-weight': 'bold',
			}).append(
				'Please ensure draftifying is appropriate per ',
				makeLink(&quot;WP:DRAFTIFY&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
					.css({ display: 'block', color: 'blue', 'font-style': 'italic', margin: '0.5em auto'})
					.append(
						'Add maintenance tags first if you wish, then check any or all boxes that match the issues with this article, then submit the message.'
					),
			$('&lt;label&gt;').attr('for','M2D-option-newtitle').append(
				'Move to ',
				$('&lt;b&gt;').text('Draft:')
			),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-newtitle', 'id':'M2D-option-newtitle'})
				.css({'margin-left': '0.25em',
						'width': '25em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog-label'})
				.html('&lt;b&gt;Reason for move (log summary):&lt;/b&gt;'),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog'})
				.css({'width':'44em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-author'}).append(
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'checkbox', 'id':'M2D-option-message-enable'})
				.css('margin-right', '0.25em')
				.prop('checked', true),
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-enable'}).append(
				$('&lt;b&gt;').text( 'Notify contributor/s: '))
		).css('margin-bottom', '0.5em'),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-head', 'id':'M2D-option-message-head-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Notification heading:')
				),
			$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-head', 'type':'text'})
				.css({'width':'50em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Reason/s:')
				),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons'})
				.css({'width':'99%', 'columns': '2'}),

			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-other'})
				.css({'width':'99%', 'margin-bottom':'0.5em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview-outer'}).append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-preview', 'id':'M2D-option-message-label'})
				.css({'display':'block', 'font-weight':'bold'})
				.text('Notification preview:'),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview'})
				.css({'width': '98%', 'background': '#fff',
					'border': '1px solid #0002', 'padding': '0 0.5em'})
		)
	);

	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		$(&quot;#M2D-option-reasons&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key, 'type':'checkbox', 'value':key})
					.change( reasonChange ),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label-'+key, 'for':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key})
					.text(window.mtd.config.draftReasons[key].long.charAt(0).toUpperCase() + window.mtd.config.draftReasons[key].long.slice(1))
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);
	}

	//text box and label
	$(&quot;#M2D-option-reasons-other&quot;).append(
		$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-other', 'type':'checkbox', 'value':'other'})
			.css({'float':'left'}),
		$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-reason-other', 'id':'M2D-reason-other-label'})
			.css({'float':'left', 'margin':'auto 0.5em'}).text('Other/additional reasons:'),
		$('&lt;textarea&gt;').attr({'id':'M2D-reason-other', 'rows':'1'})
			.css({'width':'75%'})
			.on(&quot;input keyup paste&quot;, reasonChange )
	);

	//Adding a warning, if needed
	setDraftifyWarning(&quot;#M2D-warning&quot;);

	//Setting one of the checkboxes as checked by default
	$('#M2D-option-reasons-checkbox-0').prop('checked', true);

	$('#M2D-option-movelog').val(window.mtd.config.wikitext.rationale);
	$('#M2D-option-newtitle').val(getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName)).change(function() {
		$('#M2D-option-message-head').val(
			$('#M2D-option-message-head').val().trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; )
		);
		window.mtd.config.notificationMessage = 
			window.mtd.config.notificationMessage.trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; );
	});

	$('#M2D-option-message-enable').change(notifyChange);

	if (window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append( &quot; None &quot;);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;checked&quot;, false);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;disabled&quot;, true);
		notifyChange();
	} else {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			&quot; &quot; + window.mtd.config.pagedata.notifyList.toString().replace(/,/g, &quot;, &quot;) + &quot; &quot;
		);
	}

	if( Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length &gt; 1) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			$('&lt;a&gt;').text(&quot;Change&quot;)
				.click(showContributorScreen)
		);
	}

	$('#M2D-option-message-head').val(
		window.mtd.config.wikitext.notificationHeading.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
	);
	reasonChange();

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Continue'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	if (restoreValues) {
		$( '#M2D-option-movelog' ).val( window.mtd.config.inputdata.rationale );
		$( '#M2D-option-newtitle' ).val( window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace( &quot;Draft:&quot;, &quot;&quot; ) );
		$( '#M2D-option-author' ).val( window.mtd.config.inputdata.authorName );
		$( '#M2D-option-message-enable' ).prop( 'checked', window.mtd.config.inputdata.notifyEnable );
		$( '#M2D-option-message-head' ).val( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead );
		window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.inputdata.notifyMsg;
	}


	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		//Gather inputs
		window.mtd.config.inputdata = {
			rationale:		$('#M2D-option-movelog').val().trim(),
			newTitle:		&quot;Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim(),
			authorName:		$('#M2D-option-author').val().trim(),
			notifyEnable:	$('#M2D-option-message-enable').prop('checked'),
			notifyMsgHead:	$('#M2D-option-message-head').val().trim(),
			notifyMsg:		window.mtd.config.notificationMessage.trim()
		};
		window.mtd.config.inputdata.logMsg = window.mtd.config.wikitext.logMsg
			.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
			.replace(/\$2/g, window.mtd.config.inputdata.newTitle)
			+ ' (' + window.mtd.config.draftReasonsLong + ')';

		//Log if there were any warnings issued
		if ( window.mtd.config.warnShortMsg.length !== 0 ) {
			window.mtd.config.inputdata.logMsg += &quot; ('''Warning message ignored''': &quot; + window.mtd.config.warnShortMsg + &quot;)&quot;;
		}

		//Verify inputs
		var errors=[];
		if ( window.mtd.config.inputdata.newTitle.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Invalid draft title&quot;);
		}

		if ( window.mtd.config.inputdata.rationale.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Move log reason is empty&quot;);
		}
		if ( window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification heading is empty&quot;);
			}
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsg.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification message is empty&quot;);
			}
		}
		if ( errors.length &gt;= 1 ) {
			alert(&quot;Error:\n\n&quot; + errors.join(&quot;;\n&quot;));
			return;
		}

		//start process off
		showProgressScreen();
		startTheProcess();
	});
};

var startTheProcess = function() {
	movePage()
		.then( getImageInfo )
		.then( function ( nonFreeFiles ) {
			const promises = [];
			promises.push( editWikitext( nonFreeFiles ) );
			promises.push( notifyContributors() );
			promises.push( updateTalk() );
			promises.push( logDraftification() );
			promises.push( tagRedirect() );
			return Promise.allSettled( promises );
		} )
		.then( function() {
				$(&quot;#M2D-finished, #M2D-abort&quot;).toggle();
				setTimeout( function () {
					window.location.reload();
				}, 2000 );
			}
		)
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Checks if draftification is appropriate and warns the user accordingly
var setDraftifyWarning = function( divId ) {
	var now = new Date();

	var articleCreatedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp );
	var articleAgeInDays = Math.round( ( now - articleCreatedOn ) / ( 1000 * 60 * 60 * 24 ) );

	var articleEditedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp );
	var lastEditAgeInMinutes = Math.round( ( now - articleEditedOn ) / ( 1000 * 60 ) );
	var extraText = '';
	var warnShortMsg = '';
	window.mtd.config.warnShortMsg = '';

	if ( window.mtd.config.pagedata.previousDraftification ) {
		extraText = &quot;, since this article has been previously draftified.&quot;;
		warnShortMsg = 'previously draftified';
	} else if ( articleAgeInDays &gt; window.mtd.config.maximumAgeInDays ) {
		extraText = &quot;, since this article is more than &quot; + 
			window.mtd.config.maximumAgeInDays +
			&quot; days old.&quot;;
		warnShortMsg = 'too old';
	} else if ( lastEditAgeInMinutes &lt; window.mtd.config.minimumAgeInMinutes ) {
		extraText = &quot;, since this article was edited less than &quot; +
			window.mtd.config.minimumAgeInMinutes +
			&quot; minutes ago.&quot;;
		warnShortMsg = 'too new';
	} else {
		return;
	}

	window.mtd.config.warnShortMsg = warnShortMsg;
	$(divId).text( '' )
		.css( { &quot;color&quot;: &quot;red&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot; } );
	$(divId).append(
		&quot;Draftifying isn't appropriate per &quot;,
		makeLink( &quot;WP:DRAFTIFY&quot; ),
		extraText
	);
};

//Called when the state of any of the reason checkboxes changes
var reasonChange = function() {
	var reasons = [];
	var reasonsShort = [];
	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		if ( $(&quot;#M2D-option-reasons-checkbox-&quot;+key).prop(&quot;checked&quot;) === true ) {
			reasons.push(key);
			reasonsShort.push(window.mtd.config.draftReasons[key].short);
		}
	}

	//Cloning the array
	var draftifyReasons = JSON.parse(JSON.stringify(window.mtd.config.draftReasons));

	//Other reasons text box
	var otherText = $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val();
	if ( otherText !== '' ) {
		draftifyReasons.other = { 'long': otherText };
		reasons.push('other');
		reasonsShort.push('custom reason');
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, true);
	} else {
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, false);
	}

	var reasonText = &quot;&quot;;
	if (reasons.length === 0) {
		$('#M2D-next').prop('disabled', true);
	} else {
		$('#M2D-next').prop('disabled', false);
		reasonText = &quot; because '''&quot; + draftifyReasons[reasons[0]].long + &quot;'''&quot;;
		if (reasons.length &gt; 1) {
			for (let i = 1; i &lt; (reasons.length - 1); i++) {
				reasonText += &quot;, '''&quot; + draftifyReasons[reasons[i]].long + &quot;'''&quot;;
			}
			reasonText += &quot; and '''&quot; + draftifyReasons[reasons[reasons.length-1]].long + &quot;'''&quot;;
		}
	}

	if (reasonsShort.length === 0) {
		reasonsShort.push(&quot;unspecified&quot;);
	}

	window.mtd.config.draftReasonsShort = &quot;Reason/s: &quot; + reasonsShort.join(', ');
	window.mtd.config.draftReasonsLong = window.mtd.config.draftReasonsShort
			.replace ( &quot;custom reason&quot;, $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val());

	window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.wikitext.notificationTemplate
			.replace(/\$1/g, getPageText($('#M2D-option-newtitle').val()))
			.replace(/\$3/g, reasonText);

	//Converting the message text into a preview
	window.API.get( {
		action: 'parse',
		text: &quot;==&quot; + $('#M2D-option-message-head').val() + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.notificationMessage,
		disableeditsection: true,
		contentmodel: 'wikitext'
	} )
	.then( function(result) {
		$('#M2D-option-message-preview').html( result.parse.text['*'] );
	} );
};

// Progress tasks
var getProgressTasks = function( tasks ) {
	var output = $('&lt;ul&gt;').attr('id', 'M2D-tasks').css(&quot;color&quot;, &quot;#888&quot;);
	//Resetting to empty array
	window.mtd.config.processTimer = [];
	for ( const [ index, taskText ] of Object.entries( tasks ) ) {
		output.append(
			$('&lt;li&gt;').attr('id', 'M2D-task' + index ).append(
				taskText,
				$('&lt;span&gt;').attr('id','M2D-status' + index )
					.css( &quot;margin&quot;, &quot;0.75em&quot; )
			)
		);
	}
	return output;
};

//3) Progress indicators
var showProgressScreen = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: In progress...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Moving page',
				'Searching for non-free images',
				'Editing page wikitext',
				'Notifying contributor/s',
				'Updating talk page banners',
				'Logging',
				'Marking redirect for deletion'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	$(&quot;M2D-abort&quot;).click( function(){
		window.API.abort();
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
};

// --- Add link to 'More' menu (or user-specified portlet) which starts everything ---
mw.util.addPortletLink( ( window.m2d_portlet||'p-cactions' ), '#', 'Move to draft', 'ca-m2d', null, null, &quot;#ca-move&quot;);
$( '#ca-m2d' ).on( 'click', function( e ) {
	e.preventDefault();
	// Add interface shell
	$('body').prepend('&lt;div id=&quot;M2D-modal&quot;&gt;'+
		'&lt;div id=&quot;M2D-interface&quot;&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-header&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-content&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-footer&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
		'&lt;/div&gt;'+
	'&lt;/div&gt;');

	// Interface styling
	$(&quot;#M2D-modal&quot;).css({
		&quot;position&quot;: &quot;fixed&quot;,
		&quot;z-index&quot;: &quot;1001&quot;,
		&quot;left&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;top&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;height&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;overflow&quot;: &quot;auto&quot;,
		&quot;background-color&quot;: &quot;rgba(0,0,0,0.4)&quot;
	});
	$(&quot;#M2D-interface&quot;).css({
		&quot;background-color&quot;: &quot;#f0f0f0&quot;,
		&quot;margin&quot;: &quot;7% auto&quot;,
		&quot;padding&quot;: &quot;2px 20px&quot;,
		&quot;border&quot;: &quot;1px solid #888&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;80%&quot;,
		&quot;max-width&quot;: &quot;60em&quot;,
		&quot;font-size&quot;: &quot;90%&quot;
	}).addClass(&quot;notheme&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;7em&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;2em&quot;);

	// Initial interface content
	screen0();
});
// &lt;/nowiki&gt;
});</text>
      <sha1>6qb9lqcm2xv16ak6x3r4ceziwsvczai</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365772</id>
      <parentid>365759</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:32:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365772</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="49694" sha1="1wp7crrpx4v6rk5oc2ub9be4ge2qj8e" xml:space="preserve">/******************************************************************************
 Companion file for MoveToDraft
******************************************************************************/
/* jshint laxbreak: true, undef: true, maxerr:999 */
/* globals console, window, document, $, mw */
// &lt;nowiki&gt;

$(function() {
// Wikitext strings
window.mtd.config.wikitext = {
	&quot;editsummary&quot;: window.m2d_editsummary || window.m2d_rationale ||
		&quot;[[WP:AFC|AFC]] draft&quot;,
	&quot;logMsg&quot;: &quot;#[[$1]] moved to [[$2]] at ~~~~~&quot;,
	&quot;notificationHeading&quot;: &quot;[[Draft:$1|$1]] moved to draftspace&quot;,
	&quot;notificationTemplate&quot;: window.m2d_notification ||
		&quot;Thanks for your contributions to [[Draft:$1|$1]]. Unfortunately, I do not think it is ready for publishing as a live article at this time$3.\nI have converted it to a draft which you can improve, undisturbed for a while.\n\nPlease see more information at [[:en:Help:Unreviewed new page]].\nWhen the article is ready for publication, please click on the \&quot;Submit the draft for review!\&quot; button at the top of the page OR move the page back. ~~~~&quot;,
	&quot;rationale&quot;: window.m2d_rationale ||
		&quot;[[:en:WP:DRAFTIFY|Not ready]] for mainspace, incubate in draftspace.&quot;
};
// Custom change tag to be applied to all M2D actions, create at Special:Tags
window.mtd.config.changeTags = 'moveToDraft';
window.mtd.config.draftReasons = [
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has no sources&quot;, &quot;short&quot; : &quot;no sources&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it needs more sources to establish notability&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;more sources needed&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has too many problems of language or grammar&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;language/grammar problems&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is a poor translation&quot;, &quot;short&quot; : &quot;poor translation&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is promotional and reads like an advertisement&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;promotional/ad&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;you may have a possible Conflict of Interest&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;possible COI&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it consists of machine-generated text&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;machine-generated&quot; }
];
window.mtd.config.minimumAgeInMinutes = 60;
window.mtd.config.maximumAgeInDays = 90;

window.mtd.config.doNotLog = (
        window.m2d_doNotLog ? true : false );
// Page data -- to be retreived later from api
window.mtd.config.pagedata = {};
window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = false;
window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
window.mtd.config.processTimer = [];
window.mtd.config.showPublishButton = (
        window.m2d_showPublishButton ? true : false );

// Helper functions
// - prettify an encoded page title (or at least replace underscores with
// spaces)
var getPageText = function(p) {
	var t = mw.Title.newFromText( decodeURIComponent(p) );
	if (t) {
		return t.getPrefixedText();
	} else {
		return p.replace(/_/g, &quot; &quot;);
	}
};

/**
 * makeApiErrorMsg
 *
 * Makes an error message, suitable for displaying to a user, from the values
 * that the MediaWiki Api passes to the failure callback function, e.g.
 * `new mw.Api.get(queryObject}).done(successCallback).fail(failureCallback)`
 *
 * @param {string} code
 *  First paramater passed to failure callback function.
 * @param {jQuery.jqXHR} jqxhr
 *  Second paramater passed to failure callback function.
 * @return {string} Error message details, with in a format like
 *  &quot;(API|HTTP) error: details&quot;
 */
var makeErrorMsg = function(code, jqxhr) {
	var details = '';
	if ( code === 'http' &amp;&amp; jqxhr.textStatus === 'error' ) {
		details = 'HTTP error ' + jqxhr.xhr.status;
	} else if ( code === 'http' ) {
		details = 'HTTP error: ' + jqxhr.textStatus;
	} else if ( code === 'ok-but-empty' ) {
		details = 'Error: Got an empty response from the server';
	} else {
		details = 'API error: ' + code;
	}
	return details;
};

/**
 * makeLink
 *
 * Makes a link to a en.Wikipedia page that opens in a new tab/window.
 * 
 * @requires {Module} mediawiki.util
 * @param {string} linktarget
 *  The target page.
 * @param {string} linktext
 *  Text to display in the link. Optional, if not provided the target will be used.
 * @return {jQuery} jQuery object containing the `&lt;a&gt;` element.
 */
var makeLink = function(linktarget, linktext) {
	if ( linktext == null ) {
		linktext = linktarget;
	}
	return $('&lt;a&gt;').attr({
		'href': mw.util.getUrl(linktarget),
		'target':'_blank'
	}).text(linktext);
};

/* ========== Tasks ======================================================== */

// Grab page data - initial author, current wikitext, any redirects, if Draft:
// page already exists
var grabPageData = function() {

	var isNonSignificantEdit = function ( revision ) {
		//edits marked as minor
		if ( revision.minor === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}

		if ( revision.anon === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}
		
		const tagsToIgnore = [ &quot;pagetriage&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;AWB&quot;, &quot;twinkle&quot;,
			&quot;shortdesc helper&quot;, &quot;mw-manual-revert&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;mw-rollback&quot;,
			&quot;mw-reverted&quot;, window.mtd.config.changeTags ];
		const intersectionArray = revision.tags.filter(
				(element) =&gt; tagsToIgnore.includes(element));
		if ( intersectionArray.length &gt; 0 ) {
			return true;
		}
		return false;
	};

	/* ---------- Initial author ------------------------------------------- */

	/* Try making an api call for just the first revision - but if that is a
		redirect, then get 'max' number of revisions, and look for first
		non-redirect revision - use this as the initial author,	not the creator
		of the redirect.
	*/
	var processMaxRvAuthorQuery = function (result) {
		var revisions = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions;
		var patternForRedirect = /^\s*#redirect/i;

		// blanking the contributor array
		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[revisions.length - 1].timestamp;
		for ( let i = 0; i &lt; revisions.length; i++ ) {
			if ( !patternForRedirect.test(revisions[i][&quot;*&quot;]) ) {
				if (window.mtd.config.pagedata.author === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.author = revisions[i].user;
					window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Find if there is a comment which indicates previous draftification
				if( revisions[i].comment.search(/moved page \[\[.*\]\] to \[\[Draft:/) !== -1) {
					window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = true;
				}

				if( isNonSignificantEdit( revisions[i] ) ) {
					continue;
				}

				// Ignoring edits made by the current user
				// and non-significant edits (previous if condition)
				if( revisions[i].user !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
					window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Calculating contribs per editor
				if (window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] = 1;
				} else {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user]++;
				}
			}
		}
		// Check that we actually found an author (i.e. not all revisions were
		// redirects)
		if ( window.mtd.config.pagedata.author == null ) {
			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author.\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		}

		return removeBotsfromContributorList()
		.then( sortContributorsByEdits );
	};

	var removeBotsfromContributorList = function () {
		// Query to get bots from the contributor list
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			list: &quot;users&quot;,
			ususers: Object.keys( window.mtd.config.pagedata.contributors ).join( &quot;|&quot; ),
			usprop: [&quot;groups&quot;]
		} )
		.then( function(result) {
			for ( let userResult of result.query.users ) {
				if ( userResult.groups.indexOf( &quot;bot&quot; ) &gt; -1 ) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[ userResult.name ] = 0;
				}
			}
			return Promise.resolve();
		} );
	};

	var sortContributorsByEdits = function () {
		// temporary array to ease sorting
		let sortable = [];
		for ( let contributor in window.mtd.config.pagedata.contributors ) {
			if ( contributor !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
				sortable.push({&quot;c&quot;: contributor,
					&quot;e&quot;: window.mtd.config.pagedata.contributors[contributor] });
			}
		}

		sortable.sort( function( a, b ) {
			// make sure that the page creator is on the top
			if( a.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return -100;
			}
			if( b.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return 100;
			}
			// sorting by number of edits
			return b.e - a.e;
		});

		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		for ( let i in sortable ) {
			if ( i &gt;= 5 || sortable[ i ].e &lt; 1 ) {
				// only show the top 5 contributors with more than 0 edits
				break;
			}
			window.mtd.config.pagedata.contributors [ sortable[ i ].c ] = sortable[ i ].e;
		}
		return Promise.resolve();
	};

	var processAuthorQuery = function (result) {
		// Check if page is currently a redirect
		if ( result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].redirect ) {
			window.API.abort();
			alert(&quot;Error: &quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName + &quot; is a redirect&quot;);
			return;
		}

		// query to look for first non-redirect revision
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: [&quot;user&quot;, &quot;content&quot;, &quot;timestamp&quot;, &quot;comment&quot;, &quot;flags&quot;, &quot;tags&quot;],
			rvlimit: &quot;max&quot;,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processMaxRvAuthorQuery )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		} );
	};

	//Get contributor Data
	var getContributorData = function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: [&quot;revisions&quot;, &quot;info&quot;],
			rvprop: &quot;content&quot;,
			rvlimit: 1,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processAuthorQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getContributorData failed!&quot; );
		} );
	};

	/* ---------- Current wikitext ----------------------------------------- */
	var getCurrentWikiText = function() {
		setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );
		window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: &quot;content&quot;
		} )
		.then( function(result) {
			window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions[0][&quot;*&quot;];
			setTaskStatus( 1, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page wikitext:\n&quot; +
				makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again?&quot;
				);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getCurrentWikiText failed!&quot; );
		} );
	};

	//TODO(?): also get proposed Draft: page (to check if it is empty or not)

	/* ---------- Redirects ------------------------------------------------ */
	var redirectTitles = [];

	var processRedirectsQuery = function(result) {
		if ( !result.query || !result.query.pages ) {
			// No results
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Gather redirect titles into array
		$.each(result.query.pages, function(_id, info) {
			redirectTitles.push(info.title);
		});

		// Continue query if needed
		if ( result.continue ) {
			doRedirectsQuery( result.continue );
			return Promise.resolve();
		}

		// Check if redirects were found
		if ( redirectTitles.length === 0 ) {
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Set redirects
		window.mtd.config.pagedata.redirects = redirectTitles;
		return Promise.resolve();
	};


	var doRedirectsQuery = function(extraQueryParam = null) {
		setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

		const redirectsQuery = {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			generator: &quot;redirects&quot;,
			grdlimit: 500
		};

		return window.API.get( $.extend( redirectsQuery, extraQueryParam ) )
		.then( processRedirectsQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve redirects:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) +
				&quot;\n\nTry again? (or Cancel to skip)&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
				setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	/* ---------- Review (Page Triage) status ------------------------------ */
	var getPageTriageStatus = function() {
		setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;pagetriagelist&quot;,
			page_id: window.mtd.config.mw.wgArticleId
		} )
		.then( function(result) {
			if ( !result.pagetriagelist.pages.length ) {
				var keepGoing = confirm( &quot;WARNING: This page has already been reviewed by &quot; +
					&quot;a New Page Patroller OR was created by an autopatrolled user. Are you &quot; +
					&quot;sure you want to draftify this page?&quot; );
				if ( !keepGoing ) {
					window.API.abort();
					$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
					return Promise.resolve;
				}
			}
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page triage status:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getPageTriageStatus failed!&quot; );
		} );
	};

	
	const promises = [];
	promises.push( getContributorData() );
	promises.push( getCurrentWikiText() );
	promises.push( doRedirectsQuery() );
	

	Promise.allSettled( promises )
		.then( showContributorScreen )
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Sets the status of tasks in the progress screen
var setTaskStatus = function( taskNumber, status, extraText ) {
	var timeTaken;
	if( taskNumber &lt; 0 || taskNumber &gt; 6 ) {
		//Invalid tasknumber
		return;
	}

	switch ( status ) {
		case &quot;started&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#00F&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;In process&quot; );
			//Set the start time
			window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ] = new Date();
			break;
		case &quot;done&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#000&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).html( &quot;&amp;check;&quot; );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).css( &quot;color&quot;, &quot;green&quot; );
			timeTaken = (new Date()) - window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ];
			break;
		case &quot;skipped&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#F00&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;Skipped!&quot; );
			break;
	}

	if ( extraText !== undefined &amp;&amp; extraText !== &quot;&quot; ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( &quot; (&quot; + extraText + &quot;)&quot; );
	}
	if ( timeTaken !== undefined ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( 
			$('&lt;span&gt;').append( &quot; (&quot; + timeTaken + &quot;ms)&quot; )
				.css('color', 'rgba(0, 0, 0, 0.4)')
		);
	}
};

//Check if redirectsuppression is allowed
var isRedirectSuppressionAllowed = function() {
	//Only local sysops and extendedmovers are allowed to suppress redirects
	return ( window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;sysop&quot; ) ||
		window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;extendedmover&quot; ) );
};

//Move page
var movePage = function() {
	setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );

	// First check the page hasn't been draftified in the meantime
	return window.API.get({
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		format: &quot;json&quot;,
		formatversion: &quot;2&quot;
	}).then(function(response) {
		var page = response &amp;&amp; response.query &amp;&amp; response.query.pages &amp;&amp;
			response.query.pages[0];
		if (!page) {
			return $.Deferred().reject();
		} else if (page.missing) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-pagemissing&quot;);
		} else if (page.ns === 118 /* Draft NS */) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;);
		} else if (page.ns !== window.mtd.config.mw.wgNamespaceNumber) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-movednamespace&quot;);
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;move&quot;,
			fromid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			to: window.mtd.config.inputdata.newTitle,
			movetalk: 1,
			noredirect: isRedirectSuppressionAllowed(),
			reason: window.mtd.config.inputdata.rationale + &quot; &quot; +
				window.mtd.config.draftReasonsShort,
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	})
	.then( function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r &amp;&amp; r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-pagemissing&quot;) {
			alert( &quot;The page no longer appears to exists. It may have been deleted.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;) {
			alert( &quot;Aborted: The page has already been moved to draftspace.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		}

		const retry = confirm( &quot;Could not move page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg( c, r )
			+ &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return movePage();
		} else {
			showOptionsScreen(true);
			return Promise.reject( &quot;Move failed!&quot; );
		}
	} );
};

var tagRedirect = function() {
	setTaskStatus( 6, &quot;started&quot; );
	if ( isRedirectSuppressionAllowed () ) {
		setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
		prependtext: '{{Db-r2}}\n',
		summary: '[[WP:R2|R2]] speedy deletion request (article moved to draftspace)',
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function() {
		// This null edit is needed until https://phabricator.wikimedia.org/T321192 is fixed
		return window.API.postWithToken( 'csrf', {
			action: 'edit',
			title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
			prependtext: '',
			summary: 'Null edit',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	} )
	.then( function() {
		setTaskStatus( 6, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

		const retry = confirm( &quot;Could not tag redirect for speedy deletion:\n&quot;+
			makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return tagRedirect();
		} else {
			setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

//Find which images are non-free
var getImageInfo = function() {
	setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );

	var processImageInfo = function( result ) {
		var nonFreeFiles = [];
		if ( result &amp;&amp; result.query ) {
			$.each(result.query.pages, function( id, page ) {
				if ( id &gt; 0 &amp;&amp; page.categories ) {
					nonFreeFiles.push( page.title );
				}
			});
		}

		setTaskStatus( 1, &quot;done&quot;, nonFreeFiles.length + &quot; found&quot; );
		return Promise.resolve( nonFreeFiles );
	};

	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		generator: &quot;images&quot;,
		gimlimit: &quot;max&quot;,
		prop: &quot;categories&quot;,
		cllimit: &quot;max&quot;,
		clcategories: &quot;Category:All non-free media&quot;,
	} )
	.then( function(result){
		return processImageInfo( result );
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve( [] );
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find if there are non-free files:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return getImageInfo();
		} else {
			setTaskStatus( 1, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve( [] );
		}
	} );

};

//Comment out non-free files, turn categories into links, add afc draft template, list any redirects
var editWikitext = function( nonFreeFiles ) {
	setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

	var redirectsList = ( !window.mtd.config.pagedata.redirects ) ? &quot;&quot; : &quot;\n&quot;+
		&quot;&lt;!-- Note: The following pages were redirects to [[&quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName +
		&quot;]] before draftification:\n&quot; +
		&quot;*[[&quot; + window.mtd.config.pagedata.redirects.join(&quot;]]\n*[[&quot;) + &quot;]]\n--&gt;\n&quot;;

	//The categories might already be in the &quot;Draft categories&quot; template
	if ( window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.search(/{{Draft categories/) == -1 ) {
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.replace(/((\[\[:?\s*[Cc]ategory\s*:[^\]]*\]\]\s*)+)/gm,
			&quot;{{Draft categories|\n$1\n}}\n&quot;);
	}

	var wikitext = &quot;{{Draft article&quot;;
	if ( !window.mtd.config.showPublishButton ) {
		wikitext +=&quot;|nomove=yes&quot;;
	}
	wikitext += &quot;}}\n&quot; +
		redirectsList +
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext
			.replace(/(\s*\{\{Drafts moved from mainspace(\|[^\}]+)?\}\})+/gm, &quot;&quot;) +
		&quot;\n{{subst:Drafts moved from mainspace}}&quot;;

	// non-free files
	//  (derived from [[WP:XFDC]] - https://en.wikipedia.org/wiki/User:Evad37/XFDcloser.js )
	if ( nonFreeFiles.length &gt; 0 ) {
		// Start building regex strings
		var normalRegexStr = &quot;(&quot;;
		var galleryRegexStr = &quot;(&quot;;
		var freeRegexStr = &quot;(&quot;;
		for (let i=0; i&lt;nonFreeFiles.length; i++ ) {
			// Take off namespace prefix
			const filename = nonFreeFiles[i].replace(/^.*?:/, &quot;&quot;);
			// For regex matching: first character can be either upper or lower case, special
			// characters need to be escaped, spaces can be either spaces or underscores
			const filenameRegexStr = &quot;[&quot; + mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toUpperCase()) +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toLowerCase()) + &quot;]&quot; +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(1)).replace(/ /g, &quot;[ _]&quot;);
			// Add to regex strings
			normalRegexStr += &quot;\\[\\[\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile)\\s*:\\s*&quot; + filenameRegexStr +
			&quot;\\s*\\|?.*?(?:(?:\\[\\[.*?\\]\\]).*?)*\\]\\]&quot;;
			galleryRegexStr += &quot;^\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*&quot; + filenameRegexStr + &quot;.*?$&quot;;
			freeRegexStr += &quot;\\|\\s*(?:[\\w\\s]+\\=)?\\s*(?:(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*)?&quot; +
			filenameRegexStr;

			if ( i+1 === nonFreeFiles.length ) {
				normalRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				freeRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
			} else {
				normalRegexStr += &quot;|&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;|&quot;;
				freeRegexStr += &quot;|&quot;;
			}
		}

		// Check for normal file usage, i.e. [[File:Foobar.png|...]]
		var normalRegex = new RegExp( normalRegexStr, &quot;g&quot;);
		wikitext = wikitext.replace(normalRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for gallery usage, i.e. instances that must start on a new line, eventually
		// preceded with some space, and must include File: or Image: prefix
		var galleryRegex = new RegExp( galleryRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(galleryRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for free usages, for example as template argument, might have the File: or Image:
		// prefix excluded, but must be preceeded by an |
		var freeRegex = new RegExp( freeRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(freeRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		pageid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		text: wikitext,
		summary: window.mtd.config.wikitext.editsummary,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit draft artice:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			editWikitext(nonFreeFiles);
		} else {
			setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var notifyContributors = function() {
	if(window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0 ||
			!window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
		setTaskStatus( 3, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}
	setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );

	const promises = [];
	for ( let i in window.mtd.config.pagedata.notifyList ) {
		promises.push( notifyContributor( window.mtd.config.pagedata.notifyList[i] ) );
	}

	return Promise.allSettled( promises )
		.then( function () {
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} );
};

var notifyContributor = function( contributor ) {
	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;discussiontoolsedit&quot;,
		page: &quot;User talk:&quot; + contributor,
		paction: &quot;addtopic&quot;,
		sectiontitle: window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead,
		wikitext: window.mtd.config.inputdata.notifyMsg,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit author talk page:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return notifyContributor( contributor );
		}
		return Promise.resolve();
	} );
};

var updateTalk = function() {
	setTaskStatus( 4, &quot;started&quot; );

	//if page exists, do a regex search/repace for class/importances parameters
	var processTalkWikitext = function(result) {
		var talkPageId = result.query.pageids[0];
		if ( talkPageId &lt; 0 ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;talk page does not exist&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
		var oldTalkWikitext = result.query.pages[talkPageId].revisions[0][&quot;*&quot;];
		var newTalkWikitext = oldTalkWikitext.replace(/(\|\s*(?:class|importance)\s*=\s*)[^|}]*(?=[^}]*\}\})/g, &quot;$1&quot;);
		if ( newTalkWikitext === oldTalkWikitext ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;no changes needed&quot; );
			return Promise.resolve();
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;edit&quot;,
			pageid: talkPageId,
			section: &quot;0&quot;,
			text: newTalkWikitext,
			summary: 'Remove class/importance from project banners',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} )
		.then( function(){
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
				return Promise.resolve();
			}

			const retry = confirm(&quot;Could not edit draft's talk page:\n&quot;
				+ makeErrorMsg(c, r)
				+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
			if ( retry ) {
				return updateTalk();
			} else {
				setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	//get talk page wikitext (section 0)
	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		titles: window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace(&quot;Draft:&quot;, &quot;Draft talk:&quot;),
		prop: &quot;revisions&quot;,
		rvprop: &quot;content&quot;,
		rvsection: &quot;0&quot;,
		indexpageids: 1
	} )
	.then( processTalkWikitext )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find draft's talk page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg(c, r)
			+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return updateTalk();
		} else {
			setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var logDraftification = function() {
	if (window.mtd.config.doNotLog) {
		setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	setTaskStatus( 5, &quot;started&quot; );
	var logpage = &quot;User:&quot; + window.mtd.config.mw.wgUserName + &quot;/Draftify_log&quot;;
	var monthNames = window.mtd.config.mw.wgMonthNames.slice(1);
	var now = new Date();
	var heading = monthNames[now.getUTCMonth()] + &quot; &quot; +
			now.getUTCFullYear();

	// Get a list of sections of a page
	var getSections = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;parse&quot;,
			page: pageTitle,
			redirects: 1,
			prop: &quot;sections&quot;
		});
	};

	// Check if page exists
	var doesPageExist = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			titles: pageTitle,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			redirects: 1,
			rvlimit: 1,
			indexpageids: 1
		} )
		.then ( function( result ) {
			var id = result.query.pageids[0];
			return Promise.resolve( id &gt;= 0 );
		} );
	};

	// Search within the result for the current month's heading
	var searchSectionsForText = function( result, heading ) {
		var sections = result.parse.sections;

		if ( sections.length &gt; 18 ) {
			console.log( &quot;Your draftify log file is large. &quot; +
				&quot;Consider archiving old logs by year.&quot; );
		}

		for ( let i = sections.length - 1; i &gt;= 0; i-- ) {
			if ( sections[i].line === heading ) {
				// Found the current month's section
				return sections[i].index;
			}
		}
		return -1;
	};
	
	var queryParams;
	return doesPageExist( logpage )
	.then ( function( result ) {
		var editSummary = 'Logging [[' + window.mtd.config.inputdata.newTitle + ']] (' +
							window.mtd.config.draftReasonsShort + ')';
		if ( result ) {
			return getSections( logpage )
			.then ( function( result ) {
				const sectionNumber = searchSectionsForText( result, heading );
				if ( sectionNumber === -1 ) {
					// Section for current month needs to be created
					queryParams = {
						text: window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: &quot;new&quot;,
						sectiontitle: heading,
						summary: editSummary + ' (new month)',
					};
				} else {
					// Append log line to current month's section
					queryParams = {
						appendtext: &quot;\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: sectionNumber,
						summary: editSummary,
					};
				}
			} );
		} else {
			// Draftify_log page does not exist
			var createlog = confirm(&quot;Log draftification (at &quot; +  logpage + &quot;) ?&quot;);
			if ( !createlog ) {
				setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
			const logpageWikitext = &quot;This is a log of pages moved to draftspace using the [[User:ChiK/MoveToDraft|MoveToDraft]] script.&quot;
					+ &quot;\n\n==&quot; + heading + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg;

			queryParams = {
				prependtext: logpageWikitext,
				summary: editSummary + ' (first draftification)',
				nocreate: false
			};
			return Promise.resolve();
		}
	} )
	.then( () =&gt; {
		queryParams = $.extend({
				action: &quot;edit&quot;,
				redirect: 1,
				title: logpage,
				tags: window.mtd.config.changeTags
			},
			queryParams );
		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, queryParams );
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 5, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit log page:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return logDraftification();
		} else {
			setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var setupHeader = function(subText) {
	$(&quot;#M2D-interface-header&quot;).append(
		$(&quot;&lt;button&gt;&quot;).text(&quot;X&quot;)
			.attr('title', 'Close')
			.css('float', 'right')
			.click(function(){
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}),
		$('&lt;div&gt;')
			.append(
				makeLink(window.mtd.config.script.location, 'Move To Draft'),
				' &lt;small&gt;(v' + window.mtd.config.script.version + ')&lt;/small&gt;',
				subText
			)
			.css({&quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot;,
					&quot;margin&quot;: &quot;0.25em&quot;, &quot;text-align&quot;: &quot;center&quot;})
	);
};


var notifyChange = function() {
	$('#M2D-option-message-head').prop('disabled', !this.checked);
	if (this.checked) {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').show();
	} else {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').hide();
	}
};

// --- Interface screens ---
//0) Initial screen
var screen0 = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).text(&quot;Gathering data...&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Get contributor data',
				'Get current wikiText',
				'Get redirects',
				'Get PageTriage status'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	grabPageData();
};

//1) Contributors
var showContributorScreen = function() {

	var numContributors = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length;
	if( numContributors === 0) {
		console.log(&quot;No notifiable contributors&quot;);

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	} else if( numContributors === 1) {
		console.log(&quot;Only one contributor. Moving to next screen&quot;);

		const singleContributor = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors)[0];
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [ singleContributor ];

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	}

	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: contributors&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '1em')
				.append(&quot;View &quot;,
					$('&lt;a&gt;').attr({
							'href': '?action=history',
							'target':'_blank'
						}).text(&quot;Page History&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '0.5em')
				.text(&quot;Choose contributors to send notifications to: &quot;)
		)
		.css('margin', '1em');

	for ( const [key, edits] of Object.entries( window.mtd.config.pagedata.contributors ) ) {
		var contributor = `${key}`;
		var contributorForDivId = contributor.replace(/\W/g, &quot;_&quot;);

		$('#M2D-interface-content').append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId,
						'name':'contributors', 'type':'checkbox', 'value':contributor}),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId,
						'for':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId})
					.text(`${key}`+&quot; - &quot;+`${edits}`+&quot; edit&quot; + ((`${edits}`!==`1`)?&quot;s&quot;:&quot;&quot;) )
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);

		if( contributor === window.mtd.config.pagedata.author ) {
			$('#M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId).append(' (Page Creator)');
		}

		if( window.mtd.config.pagedata.notifyList.includes( contributor ) ) {
			$('#M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId).prop('checked', true);
		}
	}

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Next'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		var markedCheckboxes = document.querySelectorAll('input[name=&quot;contributors&quot;]:checked');
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
		for (let checkbox of markedCheckboxes ) {
			window.mtd.config.pagedata.notifyList.push( checkbox.value );
		}

		//show next screen
		showOptionsScreen();
	});
};


//2) User inputs
/**
 * 
 * @param {boolean} restoreValues Restore previously set values
 */
var showOptionsScreen = function(restoreValues) {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: options&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;div&gt;')
			.attr({'id': 'M2D-warning'})
			.css({
				display: 'block',
				color: 'darkblue',
				'font-weight': 'bold',
			}).append(
				'Please ensure draftifying is appropriate per ',
				makeLink(&quot;WP:DRAFTIFY&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
					.css({ display: 'block', color: 'blue', 'font-style': 'italic', margin: '0.5em auto'})
					.append(
						'Add maintenance tags first if you wish, then check any or all boxes that match the issues with this article, then submit the message.'
					),
			$('&lt;label&gt;').attr('for','M2D-option-newtitle').append(
				'Move to ',
				$('&lt;b&gt;').text('Draft:')
			),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-newtitle', 'id':'M2D-option-newtitle'})
				.css({'margin-left': '0.25em',
						'width': '25em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog-label'})
				.html('&lt;b&gt;Reason for move (log summary):&lt;/b&gt;'),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog'})
				.css({'width':'44em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-author'}).append(
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'checkbox', 'id':'M2D-option-message-enable'})
				.css('margin-right', '0.25em')
				.prop('checked', true),
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-enable'}).append(
				$('&lt;b&gt;').text( 'Notify contributor/s: '))
		).css('margin-bottom', '0.5em'),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-head', 'id':'M2D-option-message-head-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Notification heading:')
				),
			$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-head', 'type':'text'})
				.css({'width':'50em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Reason/s:')
				),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons'})
				.css({'width':'99%', 'columns': '2'}),

			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-other'})
				.css({'width':'99%', 'margin-bottom':'0.5em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview-outer'}).append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-preview', 'id':'M2D-option-message-label'})
				.css({'display':'block', 'font-weight':'bold'})
				.text('Notification preview:'),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview'})
				.css({'width': '98%', 'background': '#fff',
					'border': '1px solid #0002', 'padding': '0 0.5em'})
		)
	);

	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		$(&quot;#M2D-option-reasons&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key, 'type':'checkbox', 'value':key})
					.change( reasonChange ),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label-'+key, 'for':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key})
					.text(window.mtd.config.draftReasons[key].long.charAt(0).toUpperCase() + window.mtd.config.draftReasons[key].long.slice(1))
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);
	}

	//text box and label
	$(&quot;#M2D-option-reasons-other&quot;).append(
		$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-other', 'type':'checkbox', 'value':'other'})
			.css({'float':'left'}),
		$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-reason-other', 'id':'M2D-reason-other-label'})
			.css({'float':'left', 'margin':'auto 0.5em'}).text('Other/additional reasons:'),
		$('&lt;textarea&gt;').attr({'id':'M2D-reason-other', 'rows':'1'})
			.css({'width':'75%'})
			.on(&quot;input keyup paste&quot;, reasonChange )
	);

	//Adding a warning, if needed
	setDraftifyWarning(&quot;#M2D-warning&quot;);

	//Setting one of the checkboxes as checked by default
	$('#M2D-option-reasons-checkbox-0').prop('checked', true);

	$('#M2D-option-movelog').val(window.mtd.config.wikitext.rationale);
	$('#M2D-option-newtitle').val(getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName)).change(function() {
		$('#M2D-option-message-head').val(
			$('#M2D-option-message-head').val().trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; )
		);
		window.mtd.config.notificationMessage = 
			window.mtd.config.notificationMessage.trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; );
	});

	$('#M2D-option-message-enable').change(notifyChange);

	if (window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append( &quot; None &quot;);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;checked&quot;, false);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;disabled&quot;, true);
		notifyChange();
	} else {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			&quot; &quot; + window.mtd.config.pagedata.notifyList.toString().replace(/,/g, &quot;, &quot;) + &quot; &quot;
		);
	}

	if( Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length &gt; 1) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			$('&lt;a&gt;').text(&quot;Change&quot;)
				.click(showContributorScreen)
		);
	}

	$('#M2D-option-message-head').val(
		window.mtd.config.wikitext.notificationHeading.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
	);
	reasonChange();

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Continue'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	if (restoreValues) {
		$( '#M2D-option-movelog' ).val( window.mtd.config.inputdata.rationale );
		$( '#M2D-option-newtitle' ).val( window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace( &quot;Draft:&quot;, &quot;&quot; ) );
		$( '#M2D-option-author' ).val( window.mtd.config.inputdata.authorName );
		$( '#M2D-option-message-enable' ).prop( 'checked', window.mtd.config.inputdata.notifyEnable );
		$( '#M2D-option-message-head' ).val( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead );
		window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.inputdata.notifyMsg;
	}


	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		//Gather inputs
		window.mtd.config.inputdata = {
			rationale:		$('#M2D-option-movelog').val().trim(),
			newTitle:		&quot;Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim(),
			authorName:		$('#M2D-option-author').val().trim(),
			notifyEnable:	$('#M2D-option-message-enable').prop('checked'),
			notifyMsgHead:	$('#M2D-option-message-head').val().trim(),
			notifyMsg:		window.mtd.config.notificationMessage.trim()
		};
		window.mtd.config.inputdata.logMsg = window.mtd.config.wikitext.logMsg
			.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
			.replace(/\$2/g, window.mtd.config.inputdata.newTitle)
			+ ' (' + window.mtd.config.draftReasonsLong + ')';

		//Log if there were any warnings issued
		if ( window.mtd.config.warnShortMsg.length !== 0 ) {
			window.mtd.config.inputdata.logMsg += &quot; ('''Warning message ignored''': &quot; + window.mtd.config.warnShortMsg + &quot;)&quot;;
		}

		//Verify inputs
		var errors=[];
		if ( window.mtd.config.inputdata.newTitle.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Invalid draft title&quot;);
		}

		if ( window.mtd.config.inputdata.rationale.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Move log reason is empty&quot;);
		}
		if ( window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification heading is empty&quot;);
			}
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsg.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification message is empty&quot;);
			}
		}
		if ( errors.length &gt;= 1 ) {
			alert(&quot;Error:\n\n&quot; + errors.join(&quot;;\n&quot;));
			return;
		}

		//start process off
		showProgressScreen();
		startTheProcess();
	});
};

var startTheProcess = function() {
	movePage()
		.then( getImageInfo )
		.then( function ( nonFreeFiles ) {
			const promises = [];
			promises.push( editWikitext( nonFreeFiles ) );
			promises.push( notifyContributors() );
			promises.push( updateTalk() );
			promises.push( logDraftification() );
			promises.push( tagRedirect() );
			return Promise.allSettled( promises );
		} )
		.then( function() {
				$(&quot;#M2D-finished, #M2D-abort&quot;).toggle();
				setTimeout( function () {
					window.location.reload();
				}, 2000 );
			}
		)
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Checks if draftification is appropriate and warns the user accordingly
var setDraftifyWarning = function( divId ) {
	var now = new Date();

	var articleCreatedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp );
	var articleAgeInDays = Math.round( ( now - articleCreatedOn ) / ( 1000 * 60 * 60 * 24 ) );

	var articleEditedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp );
	var lastEditAgeInMinutes = Math.round( ( now - articleEditedOn ) / ( 1000 * 60 ) );
	var extraText = '';
	var warnShortMsg = '';
	window.mtd.config.warnShortMsg = '';

	if ( window.mtd.config.pagedata.previousDraftification ) {
		extraText = &quot;, since this article has been previously draftified.&quot;;
		warnShortMsg = 'previously draftified';
	} else if ( articleAgeInDays &gt; window.mtd.config.maximumAgeInDays ) {
		extraText = &quot;, since this article is more than &quot; + 
			window.mtd.config.maximumAgeInDays +
			&quot; days old.&quot;;
		warnShortMsg = 'too old';
	} else if ( lastEditAgeInMinutes &lt; window.mtd.config.minimumAgeInMinutes ) {
		extraText = &quot;, since this article was edited less than &quot; +
			window.mtd.config.minimumAgeInMinutes +
			&quot; minutes ago.&quot;;
		warnShortMsg = 'too new';
	} else {
		return;
	}

	window.mtd.config.warnShortMsg = warnShortMsg;
	$(divId).text( '' )
		.css( { &quot;color&quot;: &quot;red&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot; } );
	$(divId).append(
		&quot;Draftifying isn't appropriate per &quot;,
		makeLink( &quot;WP:DRAFTIFY&quot; ),
		extraText
	);
};

//Called when the state of any of the reason checkboxes changes
var reasonChange = function() {
	var reasons = [];
	var reasonsShort = [];
	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		if ( $(&quot;#M2D-option-reasons-checkbox-&quot;+key).prop(&quot;checked&quot;) === true ) {
			reasons.push(key);
			reasonsShort.push(window.mtd.config.draftReasons[key].short);
		}
	}

	//Cloning the array
	var draftifyReasons = JSON.parse(JSON.stringify(window.mtd.config.draftReasons));

	//Other reasons text box
	var otherText = $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val();
	if ( otherText !== '' ) {
		draftifyReasons.other = { 'long': otherText };
		reasons.push('other');
		reasonsShort.push('custom reason');
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, true);
	} else {
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, false);
	}

	var reasonText = &quot;&quot;;
	if (reasons.length === 0) {
		$('#M2D-next').prop('disabled', true);
	} else {
		$('#M2D-next').prop('disabled', false);
		reasonText = &quot; because '''&quot; + draftifyReasons[reasons[0]].long + &quot;'''&quot;;
		if (reasons.length &gt; 1) {
			for (let i = 1; i &lt; (reasons.length - 1); i++) {
				reasonText += &quot;, '''&quot; + draftifyReasons[reasons[i]].long + &quot;'''&quot;;
			}
			reasonText += &quot; and '''&quot; + draftifyReasons[reasons[reasons.length-1]].long + &quot;'''&quot;;
		}
	}

	if (reasonsShort.length === 0) {
		reasonsShort.push(&quot;unspecified&quot;);
	}

	window.mtd.config.draftReasonsShort = &quot;Reason/s: &quot; + reasonsShort.join(', ');
	window.mtd.config.draftReasonsLong = window.mtd.config.draftReasonsShort
			.replace ( &quot;custom reason&quot;, $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val());

	window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.wikitext.notificationTemplate
			.replace(/\$1/g, getPageText($('#M2D-option-newtitle').val()))
			.replace(/\$3/g, reasonText);

	//Converting the message text into a preview
	window.API.get( {
		action: 'parse',
		text: &quot;==&quot; + $('#M2D-option-message-head').val() + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.notificationMessage,
		disableeditsection: true,
		contentmodel: 'wikitext'
	} )
	.then( function(result) {
		$('#M2D-option-message-preview').html( result.parse.text['*'] );
	} );
};

// Progress tasks
var getProgressTasks = function( tasks ) {
	var output = $('&lt;ul&gt;').attr('id', 'M2D-tasks').css(&quot;color&quot;, &quot;#888&quot;);
	//Resetting to empty array
	window.mtd.config.processTimer = [];
	for ( const [ index, taskText ] of Object.entries( tasks ) ) {
		output.append(
			$('&lt;li&gt;').attr('id', 'M2D-task' + index ).append(
				taskText,
				$('&lt;span&gt;').attr('id','M2D-status' + index )
					.css( &quot;margin&quot;, &quot;0.75em&quot; )
			)
		);
	}
	return output;
};

//3) Progress indicators
var showProgressScreen = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: In progress...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Moving page',
				'Searching for non-free images',
				'Editing page wikitext',
				'Notifying contributor/s',
				'Updating talk page banners',
				'Logging',
				'Marking redirect for deletion'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	$(&quot;M2D-abort&quot;).click( function(){
		window.API.abort();
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
};

// --- Add link to 'More' menu (or user-specified portlet) which starts everything ---
mw.util.addPortletLink( ( window.m2d_portlet||'p-cactions' ), '#', 'Move to draft', 'ca-m2d', null, null, &quot;#ca-move&quot;);
$( '#ca-m2d' ).on( 'click', function( e ) {
	e.preventDefault();
	// Add interface shell
	$('body').prepend('&lt;div id=&quot;M2D-modal&quot;&gt;'+
		'&lt;div id=&quot;M2D-interface&quot;&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-header&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-content&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-footer&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
		'&lt;/div&gt;'+
	'&lt;/div&gt;');

	// Interface styling
	$(&quot;#M2D-modal&quot;).css({
		&quot;position&quot;: &quot;fixed&quot;,
		&quot;z-index&quot;: &quot;1001&quot;,
		&quot;left&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;top&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;height&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;overflow&quot;: &quot;auto&quot;,
		&quot;background-color&quot;: &quot;rgba(0,0,0,0.4)&quot;
	});
	$(&quot;#M2D-interface&quot;).css({
		&quot;background-color&quot;: &quot;#f0f0f0&quot;,
		&quot;margin&quot;: &quot;7% auto&quot;,
		&quot;padding&quot;: &quot;2px 20px&quot;,
		&quot;border&quot;: &quot;1px solid #888&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;80%&quot;,
		&quot;max-width&quot;: &quot;60em&quot;,
		&quot;font-size&quot;: &quot;90%&quot;
	}).addClass(&quot;notheme&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;7em&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;2em&quot;);

	// Initial interface content
	screen0();
});
// &lt;/nowiki&gt;
});</text>
      <sha1>1wp7crrpx4v6rk5oc2ub9be4ge2qj8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365773</id>
      <parentid>365772</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:36:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365773</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="49719" sha1="nfsmzdl26ifxmxn89ck5ql2z13a2hc2" xml:space="preserve">/******************************************************************************
 Companion file for MoveToDraft
******************************************************************************/
/* jshint laxbreak: true, undef: true, maxerr:999 */
/* globals console, window, document, $, mw */
// &lt;nowiki&gt;

$(function() {
// Wikitext strings
window.mtd.config.wikitext = {
	&quot;editsummary&quot;: window.m2d_editsummary || window.m2d_rationale ||
		&quot;[[WP:AFC|AFC]] draft&quot;,
	&quot;logMsg&quot;: &quot;#[[$1]] moved to [[$2]] at ~~~~~&quot;,
	&quot;notificationHeading&quot;: &quot;[[Draft:$1|$1]] moved to draftspace&quot;,
	&quot;notificationTemplate&quot;: window.m2d_notification ||
		&quot;Thanks for your contributions to [[Draft:$1|$1]]. Unfortunately, I do not think it is ready for publishing as a live article at this time$3.\nI have converted it to a draft which you can improve, undisturbed for a while.\n\nPlease see more information at [[:en:Help:Unreviewed new page|Help:Unreviewed new page]].\nWhen the article is ready for publication, please click on the \&quot;Submit the draft for review!\&quot; button at the top of the page OR move the page back. ~~~~&quot;,
	&quot;rationale&quot;: window.m2d_rationale ||
		&quot;[[:en:WP:DRAFTIFY|Not ready]] for mainspace, incubate in draftspace.&quot;
};
// Custom change tag to be applied to all M2D actions, create at Special:Tags
window.mtd.config.changeTags = 'moveToDraft';
window.mtd.config.draftReasons = [
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has no sources&quot;, &quot;short&quot; : &quot;no sources&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it needs more sources to establish notability&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;more sources needed&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has too many problems of language or grammar&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;language/grammar problems&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is a poor translation&quot;, &quot;short&quot; : &quot;poor translation&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is promotional and reads like an advertisement&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;promotional/ad&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;you may have a possible Conflict of Interest&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;possible COI&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it consists of machine-generated text&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;machine-generated&quot; }
];
window.mtd.config.minimumAgeInMinutes = 60;
window.mtd.config.maximumAgeInDays = 90;

window.mtd.config.doNotLog = (
        window.m2d_doNotLog ? true : false );
// Page data -- to be retreived later from api
window.mtd.config.pagedata = {};
window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = false;
window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
window.mtd.config.processTimer = [];
window.mtd.config.showPublishButton = (
        window.m2d_showPublishButton ? true : false );

// Helper functions
// - prettify an encoded page title (or at least replace underscores with
// spaces)
var getPageText = function(p) {
	var t = mw.Title.newFromText( decodeURIComponent(p) );
	if (t) {
		return t.getPrefixedText();
	} else {
		return p.replace(/_/g, &quot; &quot;);
	}
};

/**
 * makeApiErrorMsg
 *
 * Makes an error message, suitable for displaying to a user, from the values
 * that the MediaWiki Api passes to the failure callback function, e.g.
 * `new mw.Api.get(queryObject}).done(successCallback).fail(failureCallback)`
 *
 * @param {string} code
 *  First paramater passed to failure callback function.
 * @param {jQuery.jqXHR} jqxhr
 *  Second paramater passed to failure callback function.
 * @return {string} Error message details, with in a format like
 *  &quot;(API|HTTP) error: details&quot;
 */
var makeErrorMsg = function(code, jqxhr) {
	var details = '';
	if ( code === 'http' &amp;&amp; jqxhr.textStatus === 'error' ) {
		details = 'HTTP error ' + jqxhr.xhr.status;
	} else if ( code === 'http' ) {
		details = 'HTTP error: ' + jqxhr.textStatus;
	} else if ( code === 'ok-but-empty' ) {
		details = 'Error: Got an empty response from the server';
	} else {
		details = 'API error: ' + code;
	}
	return details;
};

/**
 * makeLink
 *
 * Makes a link to a en.Wikipedia page that opens in a new tab/window.
 * 
 * @requires {Module} mediawiki.util
 * @param {string} linktarget
 *  The target page.
 * @param {string} linktext
 *  Text to display in the link. Optional, if not provided the target will be used.
 * @return {jQuery} jQuery object containing the `&lt;a&gt;` element.
 */
var makeLink = function(linktarget, linktext) {
	if ( linktext == null ) {
		linktext = linktarget;
	}
	return $('&lt;a&gt;').attr({
		'href': mw.util.getUrl(linktarget),
		'target':'_blank'
	}).text(linktext);
};

/* ========== Tasks ======================================================== */

// Grab page data - initial author, current wikitext, any redirects, if Draft:
// page already exists
var grabPageData = function() {

	var isNonSignificantEdit = function ( revision ) {
		//edits marked as minor
		if ( revision.minor === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}

		if ( revision.anon === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}
		
		const tagsToIgnore = [ &quot;pagetriage&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;AWB&quot;, &quot;twinkle&quot;,
			&quot;shortdesc helper&quot;, &quot;mw-manual-revert&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;mw-rollback&quot;,
			&quot;mw-reverted&quot;, window.mtd.config.changeTags ];
		const intersectionArray = revision.tags.filter(
				(element) =&gt; tagsToIgnore.includes(element));
		if ( intersectionArray.length &gt; 0 ) {
			return true;
		}
		return false;
	};

	/* ---------- Initial author ------------------------------------------- */

	/* Try making an api call for just the first revision - but if that is a
		redirect, then get 'max' number of revisions, and look for first
		non-redirect revision - use this as the initial author,	not the creator
		of the redirect.
	*/
	var processMaxRvAuthorQuery = function (result) {
		var revisions = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions;
		var patternForRedirect = /^\s*#redirect/i;

		// blanking the contributor array
		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[revisions.length - 1].timestamp;
		for ( let i = 0; i &lt; revisions.length; i++ ) {
			if ( !patternForRedirect.test(revisions[i][&quot;*&quot;]) ) {
				if (window.mtd.config.pagedata.author === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.author = revisions[i].user;
					window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Find if there is a comment which indicates previous draftification
				if( revisions[i].comment.search(/moved page \[\[.*\]\] to \[\[Draft:/) !== -1) {
					window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = true;
				}

				if( isNonSignificantEdit( revisions[i] ) ) {
					continue;
				}

				// Ignoring edits made by the current user
				// and non-significant edits (previous if condition)
				if( revisions[i].user !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
					window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Calculating contribs per editor
				if (window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] = 1;
				} else {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user]++;
				}
			}
		}
		// Check that we actually found an author (i.e. not all revisions were
		// redirects)
		if ( window.mtd.config.pagedata.author == null ) {
			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author.\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		}

		return removeBotsfromContributorList()
		.then( sortContributorsByEdits );
	};

	var removeBotsfromContributorList = function () {
		// Query to get bots from the contributor list
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			list: &quot;users&quot;,
			ususers: Object.keys( window.mtd.config.pagedata.contributors ).join( &quot;|&quot; ),
			usprop: [&quot;groups&quot;]
		} )
		.then( function(result) {
			for ( let userResult of result.query.users ) {
				if ( userResult.groups.indexOf( &quot;bot&quot; ) &gt; -1 ) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[ userResult.name ] = 0;
				}
			}
			return Promise.resolve();
		} );
	};

	var sortContributorsByEdits = function () {
		// temporary array to ease sorting
		let sortable = [];
		for ( let contributor in window.mtd.config.pagedata.contributors ) {
			if ( contributor !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
				sortable.push({&quot;c&quot;: contributor,
					&quot;e&quot;: window.mtd.config.pagedata.contributors[contributor] });
			}
		}

		sortable.sort( function( a, b ) {
			// make sure that the page creator is on the top
			if( a.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return -100;
			}
			if( b.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return 100;
			}
			// sorting by number of edits
			return b.e - a.e;
		});

		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		for ( let i in sortable ) {
			if ( i &gt;= 5 || sortable[ i ].e &lt; 1 ) {
				// only show the top 5 contributors with more than 0 edits
				break;
			}
			window.mtd.config.pagedata.contributors [ sortable[ i ].c ] = sortable[ i ].e;
		}
		return Promise.resolve();
	};

	var processAuthorQuery = function (result) {
		// Check if page is currently a redirect
		if ( result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].redirect ) {
			window.API.abort();
			alert(&quot;Error: &quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName + &quot; is a redirect&quot;);
			return;
		}

		// query to look for first non-redirect revision
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: [&quot;user&quot;, &quot;content&quot;, &quot;timestamp&quot;, &quot;comment&quot;, &quot;flags&quot;, &quot;tags&quot;],
			rvlimit: &quot;max&quot;,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processMaxRvAuthorQuery )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		} );
	};

	//Get contributor Data
	var getContributorData = function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: [&quot;revisions&quot;, &quot;info&quot;],
			rvprop: &quot;content&quot;,
			rvlimit: 1,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processAuthorQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getContributorData failed!&quot; );
		} );
	};

	/* ---------- Current wikitext ----------------------------------------- */
	var getCurrentWikiText = function() {
		setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );
		window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: &quot;content&quot;
		} )
		.then( function(result) {
			window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions[0][&quot;*&quot;];
			setTaskStatus( 1, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page wikitext:\n&quot; +
				makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again?&quot;
				);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getCurrentWikiText failed!&quot; );
		} );
	};

	//TODO(?): also get proposed Draft: page (to check if it is empty or not)

	/* ---------- Redirects ------------------------------------------------ */
	var redirectTitles = [];

	var processRedirectsQuery = function(result) {
		if ( !result.query || !result.query.pages ) {
			// No results
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Gather redirect titles into array
		$.each(result.query.pages, function(_id, info) {
			redirectTitles.push(info.title);
		});

		// Continue query if needed
		if ( result.continue ) {
			doRedirectsQuery( result.continue );
			return Promise.resolve();
		}

		// Check if redirects were found
		if ( redirectTitles.length === 0 ) {
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Set redirects
		window.mtd.config.pagedata.redirects = redirectTitles;
		return Promise.resolve();
	};


	var doRedirectsQuery = function(extraQueryParam = null) {
		setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

		const redirectsQuery = {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			generator: &quot;redirects&quot;,
			grdlimit: 500
		};

		return window.API.get( $.extend( redirectsQuery, extraQueryParam ) )
		.then( processRedirectsQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve redirects:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) +
				&quot;\n\nTry again? (or Cancel to skip)&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
				setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	/* ---------- Review (Page Triage) status ------------------------------ */
	var getPageTriageStatus = function() {
		setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;pagetriagelist&quot;,
			page_id: window.mtd.config.mw.wgArticleId
		} )
		.then( function(result) {
			if ( !result.pagetriagelist.pages.length ) {
				var keepGoing = confirm( &quot;WARNING: This page has already been reviewed by &quot; +
					&quot;a New Page Patroller OR was created by an autopatrolled user. Are you &quot; +
					&quot;sure you want to draftify this page?&quot; );
				if ( !keepGoing ) {
					window.API.abort();
					$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
					return Promise.resolve;
				}
			}
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page triage status:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getPageTriageStatus failed!&quot; );
		} );
	};

	
	const promises = [];
	promises.push( getContributorData() );
	promises.push( getCurrentWikiText() );
	promises.push( doRedirectsQuery() );
	

	Promise.allSettled( promises )
		.then( showContributorScreen )
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Sets the status of tasks in the progress screen
var setTaskStatus = function( taskNumber, status, extraText ) {
	var timeTaken;
	if( taskNumber &lt; 0 || taskNumber &gt; 6 ) {
		//Invalid tasknumber
		return;
	}

	switch ( status ) {
		case &quot;started&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#00F&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;In process&quot; );
			//Set the start time
			window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ] = new Date();
			break;
		case &quot;done&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#000&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).html( &quot;&amp;check;&quot; );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).css( &quot;color&quot;, &quot;green&quot; );
			timeTaken = (new Date()) - window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ];
			break;
		case &quot;skipped&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#F00&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;Skipped!&quot; );
			break;
	}

	if ( extraText !== undefined &amp;&amp; extraText !== &quot;&quot; ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( &quot; (&quot; + extraText + &quot;)&quot; );
	}
	if ( timeTaken !== undefined ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( 
			$('&lt;span&gt;').append( &quot; (&quot; + timeTaken + &quot;ms)&quot; )
				.css('color', 'rgba(0, 0, 0, 0.4)')
		);
	}
};

//Check if redirectsuppression is allowed
var isRedirectSuppressionAllowed = function() {
	//Only local sysops and extendedmovers are allowed to suppress redirects
	return ( window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;sysop&quot; ) ||
		window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;extendedmover&quot; ) );
};

//Move page
var movePage = function() {
	setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );

	// First check the page hasn't been draftified in the meantime
	return window.API.get({
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		format: &quot;json&quot;,
		formatversion: &quot;2&quot;
	}).then(function(response) {
		var page = response &amp;&amp; response.query &amp;&amp; response.query.pages &amp;&amp;
			response.query.pages[0];
		if (!page) {
			return $.Deferred().reject();
		} else if (page.missing) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-pagemissing&quot;);
		} else if (page.ns === 118 /* Draft NS */) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;);
		} else if (page.ns !== window.mtd.config.mw.wgNamespaceNumber) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-movednamespace&quot;);
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;move&quot;,
			fromid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			to: window.mtd.config.inputdata.newTitle,
			movetalk: 1,
			noredirect: isRedirectSuppressionAllowed(),
			reason: window.mtd.config.inputdata.rationale + &quot; &quot; +
				window.mtd.config.draftReasonsShort,
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	})
	.then( function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r &amp;&amp; r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-pagemissing&quot;) {
			alert( &quot;The page no longer appears to exists. It may have been deleted.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;) {
			alert( &quot;Aborted: The page has already been moved to draftspace.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		}

		const retry = confirm( &quot;Could not move page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg( c, r )
			+ &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return movePage();
		} else {
			showOptionsScreen(true);
			return Promise.reject( &quot;Move failed!&quot; );
		}
	} );
};

var tagRedirect = function() {
	setTaskStatus( 6, &quot;started&quot; );
	if ( isRedirectSuppressionAllowed () ) {
		setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
		prependtext: '{{Db-r2}}\n',
		summary: '[[WP:R2|R2]] speedy deletion request (article moved to draftspace)',
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function() {
		// This null edit is needed until https://phabricator.wikimedia.org/T321192 is fixed
		return window.API.postWithToken( 'csrf', {
			action: 'edit',
			title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
			prependtext: '',
			summary: 'Null edit',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	} )
	.then( function() {
		setTaskStatus( 6, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

		const retry = confirm( &quot;Could not tag redirect for speedy deletion:\n&quot;+
			makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return tagRedirect();
		} else {
			setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

//Find which images are non-free
var getImageInfo = function() {
	setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );

	var processImageInfo = function( result ) {
		var nonFreeFiles = [];
		if ( result &amp;&amp; result.query ) {
			$.each(result.query.pages, function( id, page ) {
				if ( id &gt; 0 &amp;&amp; page.categories ) {
					nonFreeFiles.push( page.title );
				}
			});
		}

		setTaskStatus( 1, &quot;done&quot;, nonFreeFiles.length + &quot; found&quot; );
		return Promise.resolve( nonFreeFiles );
	};

	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		generator: &quot;images&quot;,
		gimlimit: &quot;max&quot;,
		prop: &quot;categories&quot;,
		cllimit: &quot;max&quot;,
		clcategories: &quot;Category:All non-free media&quot;,
	} )
	.then( function(result){
		return processImageInfo( result );
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve( [] );
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find if there are non-free files:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return getImageInfo();
		} else {
			setTaskStatus( 1, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve( [] );
		}
	} );

};

//Comment out non-free files, turn categories into links, add afc draft template, list any redirects
var editWikitext = function( nonFreeFiles ) {
	setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

	var redirectsList = ( !window.mtd.config.pagedata.redirects ) ? &quot;&quot; : &quot;\n&quot;+
		&quot;&lt;!-- Note: The following pages were redirects to [[&quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName +
		&quot;]] before draftification:\n&quot; +
		&quot;*[[&quot; + window.mtd.config.pagedata.redirects.join(&quot;]]\n*[[&quot;) + &quot;]]\n--&gt;\n&quot;;

	//The categories might already be in the &quot;Draft categories&quot; template
	if ( window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.search(/{{Draft categories/) == -1 ) {
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.replace(/((\[\[:?\s*[Cc]ategory\s*:[^\]]*\]\]\s*)+)/gm,
			&quot;{{Draft categories|\n$1\n}}\n&quot;);
	}

	var wikitext = &quot;{{Draft article&quot;;
	if ( !window.mtd.config.showPublishButton ) {
		wikitext +=&quot;|nomove=yes&quot;;
	}
	wikitext += &quot;}}\n&quot; +
		redirectsList +
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext
			.replace(/(\s*\{\{Drafts moved from mainspace(\|[^\}]+)?\}\})+/gm, &quot;&quot;) +
		&quot;\n{{subst:Drafts moved from mainspace}}&quot;;

	// non-free files
	//  (derived from [[WP:XFDC]] - https://en.wikipedia.org/wiki/User:Evad37/XFDcloser.js )
	if ( nonFreeFiles.length &gt; 0 ) {
		// Start building regex strings
		var normalRegexStr = &quot;(&quot;;
		var galleryRegexStr = &quot;(&quot;;
		var freeRegexStr = &quot;(&quot;;
		for (let i=0; i&lt;nonFreeFiles.length; i++ ) {
			// Take off namespace prefix
			const filename = nonFreeFiles[i].replace(/^.*?:/, &quot;&quot;);
			// For regex matching: first character can be either upper or lower case, special
			// characters need to be escaped, spaces can be either spaces or underscores
			const filenameRegexStr = &quot;[&quot; + mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toUpperCase()) +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toLowerCase()) + &quot;]&quot; +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(1)).replace(/ /g, &quot;[ _]&quot;);
			// Add to regex strings
			normalRegexStr += &quot;\\[\\[\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile)\\s*:\\s*&quot; + filenameRegexStr +
			&quot;\\s*\\|?.*?(?:(?:\\[\\[.*?\\]\\]).*?)*\\]\\]&quot;;
			galleryRegexStr += &quot;^\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*&quot; + filenameRegexStr + &quot;.*?$&quot;;
			freeRegexStr += &quot;\\|\\s*(?:[\\w\\s]+\\=)?\\s*(?:(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*)?&quot; +
			filenameRegexStr;

			if ( i+1 === nonFreeFiles.length ) {
				normalRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				freeRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
			} else {
				normalRegexStr += &quot;|&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;|&quot;;
				freeRegexStr += &quot;|&quot;;
			}
		}

		// Check for normal file usage, i.e. [[File:Foobar.png|...]]
		var normalRegex = new RegExp( normalRegexStr, &quot;g&quot;);
		wikitext = wikitext.replace(normalRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for gallery usage, i.e. instances that must start on a new line, eventually
		// preceded with some space, and must include File: or Image: prefix
		var galleryRegex = new RegExp( galleryRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(galleryRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for free usages, for example as template argument, might have the File: or Image:
		// prefix excluded, but must be preceeded by an |
		var freeRegex = new RegExp( freeRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(freeRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		pageid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		text: wikitext,
		summary: window.mtd.config.wikitext.editsummary,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit draft artice:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			editWikitext(nonFreeFiles);
		} else {
			setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var notifyContributors = function() {
	if(window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0 ||
			!window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
		setTaskStatus( 3, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}
	setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );

	const promises = [];
	for ( let i in window.mtd.config.pagedata.notifyList ) {
		promises.push( notifyContributor( window.mtd.config.pagedata.notifyList[i] ) );
	}

	return Promise.allSettled( promises )
		.then( function () {
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} );
};

var notifyContributor = function( contributor ) {
	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;discussiontoolsedit&quot;,
		page: &quot;User talk:&quot; + contributor,
		paction: &quot;addtopic&quot;,
		sectiontitle: window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead,
		wikitext: window.mtd.config.inputdata.notifyMsg,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit author talk page:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return notifyContributor( contributor );
		}
		return Promise.resolve();
	} );
};

var updateTalk = function() {
	setTaskStatus( 4, &quot;started&quot; );

	//if page exists, do a regex search/repace for class/importances parameters
	var processTalkWikitext = function(result) {
		var talkPageId = result.query.pageids[0];
		if ( talkPageId &lt; 0 ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;talk page does not exist&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
		var oldTalkWikitext = result.query.pages[talkPageId].revisions[0][&quot;*&quot;];
		var newTalkWikitext = oldTalkWikitext.replace(/(\|\s*(?:class|importance)\s*=\s*)[^|}]*(?=[^}]*\}\})/g, &quot;$1&quot;);
		if ( newTalkWikitext === oldTalkWikitext ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;no changes needed&quot; );
			return Promise.resolve();
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;edit&quot;,
			pageid: talkPageId,
			section: &quot;0&quot;,
			text: newTalkWikitext,
			summary: 'Remove class/importance from project banners',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} )
		.then( function(){
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
				return Promise.resolve();
			}

			const retry = confirm(&quot;Could not edit draft's talk page:\n&quot;
				+ makeErrorMsg(c, r)
				+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
			if ( retry ) {
				return updateTalk();
			} else {
				setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	//get talk page wikitext (section 0)
	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		titles: window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace(&quot;Draft:&quot;, &quot;Draft talk:&quot;),
		prop: &quot;revisions&quot;,
		rvprop: &quot;content&quot;,
		rvsection: &quot;0&quot;,
		indexpageids: 1
	} )
	.then( processTalkWikitext )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find draft's talk page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg(c, r)
			+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return updateTalk();
		} else {
			setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var logDraftification = function() {
	if (window.mtd.config.doNotLog) {
		setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	setTaskStatus( 5, &quot;started&quot; );
	var logpage = &quot;User:&quot; + window.mtd.config.mw.wgUserName + &quot;/Draftify_log&quot;;
	var monthNames = window.mtd.config.mw.wgMonthNames.slice(1);
	var now = new Date();
	var heading = monthNames[now.getUTCMonth()] + &quot; &quot; +
			now.getUTCFullYear();

	// Get a list of sections of a page
	var getSections = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;parse&quot;,
			page: pageTitle,
			redirects: 1,
			prop: &quot;sections&quot;
		});
	};

	// Check if page exists
	var doesPageExist = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			titles: pageTitle,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			redirects: 1,
			rvlimit: 1,
			indexpageids: 1
		} )
		.then ( function( result ) {
			var id = result.query.pageids[0];
			return Promise.resolve( id &gt;= 0 );
		} );
	};

	// Search within the result for the current month's heading
	var searchSectionsForText = function( result, heading ) {
		var sections = result.parse.sections;

		if ( sections.length &gt; 18 ) {
			console.log( &quot;Your draftify log file is large. &quot; +
				&quot;Consider archiving old logs by year.&quot; );
		}

		for ( let i = sections.length - 1; i &gt;= 0; i-- ) {
			if ( sections[i].line === heading ) {
				// Found the current month's section
				return sections[i].index;
			}
		}
		return -1;
	};
	
	var queryParams;
	return doesPageExist( logpage )
	.then ( function( result ) {
		var editSummary = 'Logging [[' + window.mtd.config.inputdata.newTitle + ']] (' +
							window.mtd.config.draftReasonsShort + ')';
		if ( result ) {
			return getSections( logpage )
			.then ( function( result ) {
				const sectionNumber = searchSectionsForText( result, heading );
				if ( sectionNumber === -1 ) {
					// Section for current month needs to be created
					queryParams = {
						text: window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: &quot;new&quot;,
						sectiontitle: heading,
						summary: editSummary + ' (new month)',
					};
				} else {
					// Append log line to current month's section
					queryParams = {
						appendtext: &quot;\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: sectionNumber,
						summary: editSummary,
					};
				}
			} );
		} else {
			// Draftify_log page does not exist
			var createlog = confirm(&quot;Log draftification (at &quot; +  logpage + &quot;) ?&quot;);
			if ( !createlog ) {
				setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
			const logpageWikitext = &quot;This is a log of pages moved to draftspace using the [[User:ChiK/MoveToDraft|MoveToDraft]] script.&quot;
					+ &quot;\n\n==&quot; + heading + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg;

			queryParams = {
				prependtext: logpageWikitext,
				summary: editSummary + ' (first draftification)',
				nocreate: false
			};
			return Promise.resolve();
		}
	} )
	.then( () =&gt; {
		queryParams = $.extend({
				action: &quot;edit&quot;,
				redirect: 1,
				title: logpage,
				tags: window.mtd.config.changeTags
			},
			queryParams );
		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, queryParams );
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 5, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit log page:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return logDraftification();
		} else {
			setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var setupHeader = function(subText) {
	$(&quot;#M2D-interface-header&quot;).append(
		$(&quot;&lt;button&gt;&quot;).text(&quot;X&quot;)
			.attr('title', 'Close')
			.css('float', 'right')
			.click(function(){
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}),
		$('&lt;div&gt;')
			.append(
				makeLink(window.mtd.config.script.location, 'Move To Draft'),
				' &lt;small&gt;(v' + window.mtd.config.script.version + ')&lt;/small&gt;',
				subText
			)
			.css({&quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot;,
					&quot;margin&quot;: &quot;0.25em&quot;, &quot;text-align&quot;: &quot;center&quot;})
	);
};


var notifyChange = function() {
	$('#M2D-option-message-head').prop('disabled', !this.checked);
	if (this.checked) {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').show();
	} else {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').hide();
	}
};

// --- Interface screens ---
//0) Initial screen
var screen0 = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).text(&quot;Gathering data...&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Get contributor data',
				'Get current wikiText',
				'Get redirects',
				'Get PageTriage status'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	grabPageData();
};

//1) Contributors
var showContributorScreen = function() {

	var numContributors = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length;
	if( numContributors === 0) {
		console.log(&quot;No notifiable contributors&quot;);

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	} else if( numContributors === 1) {
		console.log(&quot;Only one contributor. Moving to next screen&quot;);

		const singleContributor = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors)[0];
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [ singleContributor ];

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	}

	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: contributors&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '1em')
				.append(&quot;View &quot;,
					$('&lt;a&gt;').attr({
							'href': '?action=history',
							'target':'_blank'
						}).text(&quot;Page History&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '0.5em')
				.text(&quot;Choose contributors to send notifications to: &quot;)
		)
		.css('margin', '1em');

	for ( const [key, edits] of Object.entries( window.mtd.config.pagedata.contributors ) ) {
		var contributor = `${key}`;
		var contributorForDivId = contributor.replace(/\W/g, &quot;_&quot;);

		$('#M2D-interface-content').append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId,
						'name':'contributors', 'type':'checkbox', 'value':contributor}),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId,
						'for':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId})
					.text(`${key}`+&quot; - &quot;+`${edits}`+&quot; edit&quot; + ((`${edits}`!==`1`)?&quot;s&quot;:&quot;&quot;) )
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);

		if( contributor === window.mtd.config.pagedata.author ) {
			$('#M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId).append(' (Page Creator)');
		}

		if( window.mtd.config.pagedata.notifyList.includes( contributor ) ) {
			$('#M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId).prop('checked', true);
		}
	}

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Next'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		var markedCheckboxes = document.querySelectorAll('input[name=&quot;contributors&quot;]:checked');
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
		for (let checkbox of markedCheckboxes ) {
			window.mtd.config.pagedata.notifyList.push( checkbox.value );
		}

		//show next screen
		showOptionsScreen();
	});
};


//2) User inputs
/**
 * 
 * @param {boolean} restoreValues Restore previously set values
 */
var showOptionsScreen = function(restoreValues) {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: options&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;div&gt;')
			.attr({'id': 'M2D-warning'})
			.css({
				display: 'block',
				color: 'darkblue',
				'font-weight': 'bold',
			}).append(
				'Please ensure draftifying is appropriate per ',
				makeLink(&quot;WP:DRAFTIFY&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
					.css({ display: 'block', color: 'blue', 'font-style': 'italic', margin: '0.5em auto'})
					.append(
						'Add maintenance tags first if you wish, then check any or all boxes that match the issues with this article, then submit the message.'
					),
			$('&lt;label&gt;').attr('for','M2D-option-newtitle').append(
				'Move to ',
				$('&lt;b&gt;').text('Draft:')
			),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-newtitle', 'id':'M2D-option-newtitle'})
				.css({'margin-left': '0.25em',
						'width': '25em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog-label'})
				.html('&lt;b&gt;Reason for move (log summary):&lt;/b&gt;'),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog'})
				.css({'width':'44em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-author'}).append(
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'checkbox', 'id':'M2D-option-message-enable'})
				.css('margin-right', '0.25em')
				.prop('checked', true),
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-enable'}).append(
				$('&lt;b&gt;').text( 'Notify contributor/s: '))
		).css('margin-bottom', '0.5em'),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-head', 'id':'M2D-option-message-head-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Notification heading:')
				),
			$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-head', 'type':'text'})
				.css({'width':'50em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Reason/s:')
				),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons'})
				.css({'width':'99%', 'columns': '2'}),

			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-other'})
				.css({'width':'99%', 'margin-bottom':'0.5em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview-outer'}).append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-preview', 'id':'M2D-option-message-label'})
				.css({'display':'block', 'font-weight':'bold'})
				.text('Notification preview:'),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview'})
				.css({'width': '98%', 'background': '#fff',
					'border': '1px solid #0002', 'padding': '0 0.5em'})
		)
	);

	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		$(&quot;#M2D-option-reasons&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key, 'type':'checkbox', 'value':key})
					.change( reasonChange ),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label-'+key, 'for':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key})
					.text(window.mtd.config.draftReasons[key].long.charAt(0).toUpperCase() + window.mtd.config.draftReasons[key].long.slice(1))
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);
	}

	//text box and label
	$(&quot;#M2D-option-reasons-other&quot;).append(
		$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-other', 'type':'checkbox', 'value':'other'})
			.css({'float':'left'}),
		$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-reason-other', 'id':'M2D-reason-other-label'})
			.css({'float':'left', 'margin':'auto 0.5em'}).text('Other/additional reasons:'),
		$('&lt;textarea&gt;').attr({'id':'M2D-reason-other', 'rows':'1'})
			.css({'width':'75%'})
			.on(&quot;input keyup paste&quot;, reasonChange )
	);

	//Adding a warning, if needed
	setDraftifyWarning(&quot;#M2D-warning&quot;);

	//Setting one of the checkboxes as checked by default
	$('#M2D-option-reasons-checkbox-0').prop('checked', true);

	$('#M2D-option-movelog').val(window.mtd.config.wikitext.rationale);
	$('#M2D-option-newtitle').val(getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName)).change(function() {
		$('#M2D-option-message-head').val(
			$('#M2D-option-message-head').val().trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; )
		);
		window.mtd.config.notificationMessage = 
			window.mtd.config.notificationMessage.trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; );
	});

	$('#M2D-option-message-enable').change(notifyChange);

	if (window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append( &quot; None &quot;);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;checked&quot;, false);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;disabled&quot;, true);
		notifyChange();
	} else {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			&quot; &quot; + window.mtd.config.pagedata.notifyList.toString().replace(/,/g, &quot;, &quot;) + &quot; &quot;
		);
	}

	if( Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length &gt; 1) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			$('&lt;a&gt;').text(&quot;Change&quot;)
				.click(showContributorScreen)
		);
	}

	$('#M2D-option-message-head').val(
		window.mtd.config.wikitext.notificationHeading.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
	);
	reasonChange();

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Continue'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	if (restoreValues) {
		$( '#M2D-option-movelog' ).val( window.mtd.config.inputdata.rationale );
		$( '#M2D-option-newtitle' ).val( window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace( &quot;Draft:&quot;, &quot;&quot; ) );
		$( '#M2D-option-author' ).val( window.mtd.config.inputdata.authorName );
		$( '#M2D-option-message-enable' ).prop( 'checked', window.mtd.config.inputdata.notifyEnable );
		$( '#M2D-option-message-head' ).val( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead );
		window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.inputdata.notifyMsg;
	}


	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		//Gather inputs
		window.mtd.config.inputdata = {
			rationale:		$('#M2D-option-movelog').val().trim(),
			newTitle:		&quot;Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim(),
			authorName:		$('#M2D-option-author').val().trim(),
			notifyEnable:	$('#M2D-option-message-enable').prop('checked'),
			notifyMsgHead:	$('#M2D-option-message-head').val().trim(),
			notifyMsg:		window.mtd.config.notificationMessage.trim()
		};
		window.mtd.config.inputdata.logMsg = window.mtd.config.wikitext.logMsg
			.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
			.replace(/\$2/g, window.mtd.config.inputdata.newTitle)
			+ ' (' + window.mtd.config.draftReasonsLong + ')';

		//Log if there were any warnings issued
		if ( window.mtd.config.warnShortMsg.length !== 0 ) {
			window.mtd.config.inputdata.logMsg += &quot; ('''Warning message ignored''': &quot; + window.mtd.config.warnShortMsg + &quot;)&quot;;
		}

		//Verify inputs
		var errors=[];
		if ( window.mtd.config.inputdata.newTitle.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Invalid draft title&quot;);
		}

		if ( window.mtd.config.inputdata.rationale.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Move log reason is empty&quot;);
		}
		if ( window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification heading is empty&quot;);
			}
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsg.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification message is empty&quot;);
			}
		}
		if ( errors.length &gt;= 1 ) {
			alert(&quot;Error:\n\n&quot; + errors.join(&quot;;\n&quot;));
			return;
		}

		//start process off
		showProgressScreen();
		startTheProcess();
	});
};

var startTheProcess = function() {
	movePage()
		.then( getImageInfo )
		.then( function ( nonFreeFiles ) {
			const promises = [];
			promises.push( editWikitext( nonFreeFiles ) );
			promises.push( notifyContributors() );
			promises.push( updateTalk() );
			promises.push( logDraftification() );
			promises.push( tagRedirect() );
			return Promise.allSettled( promises );
		} )
		.then( function() {
				$(&quot;#M2D-finished, #M2D-abort&quot;).toggle();
				setTimeout( function () {
					window.location.reload();
				}, 2000 );
			}
		)
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Checks if draftification is appropriate and warns the user accordingly
var setDraftifyWarning = function( divId ) {
	var now = new Date();

	var articleCreatedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp );
	var articleAgeInDays = Math.round( ( now - articleCreatedOn ) / ( 1000 * 60 * 60 * 24 ) );

	var articleEditedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp );
	var lastEditAgeInMinutes = Math.round( ( now - articleEditedOn ) / ( 1000 * 60 ) );
	var extraText = '';
	var warnShortMsg = '';
	window.mtd.config.warnShortMsg = '';

	if ( window.mtd.config.pagedata.previousDraftification ) {
		extraText = &quot;, since this article has been previously draftified.&quot;;
		warnShortMsg = 'previously draftified';
	} else if ( articleAgeInDays &gt; window.mtd.config.maximumAgeInDays ) {
		extraText = &quot;, since this article is more than &quot; + 
			window.mtd.config.maximumAgeInDays +
			&quot; days old.&quot;;
		warnShortMsg = 'too old';
	} else if ( lastEditAgeInMinutes &lt; window.mtd.config.minimumAgeInMinutes ) {
		extraText = &quot;, since this article was edited less than &quot; +
			window.mtd.config.minimumAgeInMinutes +
			&quot; minutes ago.&quot;;
		warnShortMsg = 'too new';
	} else {
		return;
	}

	window.mtd.config.warnShortMsg = warnShortMsg;
	$(divId).text( '' )
		.css( { &quot;color&quot;: &quot;red&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot; } );
	$(divId).append(
		&quot;Draftifying isn't appropriate per &quot;,
		makeLink( &quot;WP:DRAFTIFY&quot; ),
		extraText
	);
};

//Called when the state of any of the reason checkboxes changes
var reasonChange = function() {
	var reasons = [];
	var reasonsShort = [];
	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		if ( $(&quot;#M2D-option-reasons-checkbox-&quot;+key).prop(&quot;checked&quot;) === true ) {
			reasons.push(key);
			reasonsShort.push(window.mtd.config.draftReasons[key].short);
		}
	}

	//Cloning the array
	var draftifyReasons = JSON.parse(JSON.stringify(window.mtd.config.draftReasons));

	//Other reasons text box
	var otherText = $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val();
	if ( otherText !== '' ) {
		draftifyReasons.other = { 'long': otherText };
		reasons.push('other');
		reasonsShort.push('custom reason');
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, true);
	} else {
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, false);
	}

	var reasonText = &quot;&quot;;
	if (reasons.length === 0) {
		$('#M2D-next').prop('disabled', true);
	} else {
		$('#M2D-next').prop('disabled', false);
		reasonText = &quot; because '''&quot; + draftifyReasons[reasons[0]].long + &quot;'''&quot;;
		if (reasons.length &gt; 1) {
			for (let i = 1; i &lt; (reasons.length - 1); i++) {
				reasonText += &quot;, '''&quot; + draftifyReasons[reasons[i]].long + &quot;'''&quot;;
			}
			reasonText += &quot; and '''&quot; + draftifyReasons[reasons[reasons.length-1]].long + &quot;'''&quot;;
		}
	}

	if (reasonsShort.length === 0) {
		reasonsShort.push(&quot;unspecified&quot;);
	}

	window.mtd.config.draftReasonsShort = &quot;Reason/s: &quot; + reasonsShort.join(', ');
	window.mtd.config.draftReasonsLong = window.mtd.config.draftReasonsShort
			.replace ( &quot;custom reason&quot;, $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val());

	window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.wikitext.notificationTemplate
			.replace(/\$1/g, getPageText($('#M2D-option-newtitle').val()))
			.replace(/\$3/g, reasonText);

	//Converting the message text into a preview
	window.API.get( {
		action: 'parse',
		text: &quot;==&quot; + $('#M2D-option-message-head').val() + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.notificationMessage,
		disableeditsection: true,
		contentmodel: 'wikitext'
	} )
	.then( function(result) {
		$('#M2D-option-message-preview').html( result.parse.text['*'] );
	} );
};

// Progress tasks
var getProgressTasks = function( tasks ) {
	var output = $('&lt;ul&gt;').attr('id', 'M2D-tasks').css(&quot;color&quot;, &quot;#888&quot;);
	//Resetting to empty array
	window.mtd.config.processTimer = [];
	for ( const [ index, taskText ] of Object.entries( tasks ) ) {
		output.append(
			$('&lt;li&gt;').attr('id', 'M2D-task' + index ).append(
				taskText,
				$('&lt;span&gt;').attr('id','M2D-status' + index )
					.css( &quot;margin&quot;, &quot;0.75em&quot; )
			)
		);
	}
	return output;
};

//3) Progress indicators
var showProgressScreen = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: In progress...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Moving page',
				'Searching for non-free images',
				'Editing page wikitext',
				'Notifying contributor/s',
				'Updating talk page banners',
				'Logging',
				'Marking redirect for deletion'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	$(&quot;M2D-abort&quot;).click( function(){
		window.API.abort();
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
};

// --- Add link to 'More' menu (or user-specified portlet) which starts everything ---
mw.util.addPortletLink( ( window.m2d_portlet||'p-cactions' ), '#', 'Move to draft', 'ca-m2d', null, null, &quot;#ca-move&quot;);
$( '#ca-m2d' ).on( 'click', function( e ) {
	e.preventDefault();
	// Add interface shell
	$('body').prepend('&lt;div id=&quot;M2D-modal&quot;&gt;'+
		'&lt;div id=&quot;M2D-interface&quot;&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-header&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-content&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-footer&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
		'&lt;/div&gt;'+
	'&lt;/div&gt;');

	// Interface styling
	$(&quot;#M2D-modal&quot;).css({
		&quot;position&quot;: &quot;fixed&quot;,
		&quot;z-index&quot;: &quot;1001&quot;,
		&quot;left&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;top&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;height&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;overflow&quot;: &quot;auto&quot;,
		&quot;background-color&quot;: &quot;rgba(0,0,0,0.4)&quot;
	});
	$(&quot;#M2D-interface&quot;).css({
		&quot;background-color&quot;: &quot;#f0f0f0&quot;,
		&quot;margin&quot;: &quot;7% auto&quot;,
		&quot;padding&quot;: &quot;2px 20px&quot;,
		&quot;border&quot;: &quot;1px solid #888&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;80%&quot;,
		&quot;max-width&quot;: &quot;60em&quot;,
		&quot;font-size&quot;: &quot;90%&quot;
	}).addClass(&quot;notheme&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;7em&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;2em&quot;);

	// Initial interface content
	screen0();
});
// &lt;/nowiki&gt;
});</text>
      <sha1>nfsmzdl26ifxmxn89ck5ql2z13a2hc2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365793</id>
      <parentid>365773</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365793</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="49723" sha1="cwdihghxf4gmlma8di01ndlw6khfsxd" xml:space="preserve">/******************************************************************************
 Companion file for MoveToDraft
******************************************************************************/
/* jshint laxbreak: true, undef: true, maxerr:999 */
/* globals console, window, document, $, mw */
// &lt;nowiki&gt;

$(function() {
// Wikitext strings
window.mtd.config.wikitext = {
	&quot;editsummary&quot;: window.m2d_editsummary || window.m2d_rationale ||
		&quot;[[:en:WP:AFC|AFC]] draft&quot;,
	&quot;logMsg&quot;: &quot;#[[$1]] moved to [[$2]] at ~~~~~&quot;,
	&quot;notificationHeading&quot;: &quot;[[Draft:$1|$1]] moved to draftspace&quot;,
	&quot;notificationTemplate&quot;: window.m2d_notification ||
		&quot;Thanks for your contributions to [[Draft:$1|$1]]. Unfortunately, I do not think it is ready for publishing as a live article at this time$3.\nI have converted it to a draft which you can improve, undisturbed for a while.\n\nPlease see more information at [[:en:Help:Unreviewed new page|Help:Unreviewed new page]].\nWhen the article is ready for publication, please click on the \&quot;Submit the draft for review!\&quot; button at the top of the page OR move the page back. ~~~~&quot;,
	&quot;rationale&quot;: window.m2d_rationale ||
		&quot;[[:en:WP:DRAFTIFY|Not ready]] for mainspace, incubate in draftspace.&quot;
};
// Custom change tag to be applied to all M2D actions, create at Special:Tags
window.mtd.config.changeTags = 'moveToDraft';
window.mtd.config.draftReasons = [
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has no sources&quot;, &quot;short&quot; : &quot;no sources&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it needs more sources to establish notability&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;more sources needed&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it has too many problems of language or grammar&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;language/grammar problems&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is a poor translation&quot;, &quot;short&quot; : &quot;poor translation&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it is promotional and reads like an advertisement&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;promotional/ad&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;you may have a possible Conflict of Interest&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;possible COI&quot; },
	{ &quot;long&quot; : &quot;it consists of machine-generated text&quot;,
		&quot;short&quot; : &quot;machine-generated&quot; }
];
window.mtd.config.minimumAgeInMinutes = 60;
window.mtd.config.maximumAgeInDays = 90;

window.mtd.config.doNotLog = (
        window.m2d_doNotLog ? true : false );
// Page data -- to be retreived later from api
window.mtd.config.pagedata = {};
window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = false;
window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
window.mtd.config.processTimer = [];
window.mtd.config.showPublishButton = (
        window.m2d_showPublishButton ? true : false );

// Helper functions
// - prettify an encoded page title (or at least replace underscores with
// spaces)
var getPageText = function(p) {
	var t = mw.Title.newFromText( decodeURIComponent(p) );
	if (t) {
		return t.getPrefixedText();
	} else {
		return p.replace(/_/g, &quot; &quot;);
	}
};

/**
 * makeApiErrorMsg
 *
 * Makes an error message, suitable for displaying to a user, from the values
 * that the MediaWiki Api passes to the failure callback function, e.g.
 * `new mw.Api.get(queryObject}).done(successCallback).fail(failureCallback)`
 *
 * @param {string} code
 *  First paramater passed to failure callback function.
 * @param {jQuery.jqXHR} jqxhr
 *  Second paramater passed to failure callback function.
 * @return {string} Error message details, with in a format like
 *  &quot;(API|HTTP) error: details&quot;
 */
var makeErrorMsg = function(code, jqxhr) {
	var details = '';
	if ( code === 'http' &amp;&amp; jqxhr.textStatus === 'error' ) {
		details = 'HTTP error ' + jqxhr.xhr.status;
	} else if ( code === 'http' ) {
		details = 'HTTP error: ' + jqxhr.textStatus;
	} else if ( code === 'ok-but-empty' ) {
		details = 'Error: Got an empty response from the server';
	} else {
		details = 'API error: ' + code;
	}
	return details;
};

/**
 * makeLink
 *
 * Makes a link to a en.Wikipedia page that opens in a new tab/window.
 * 
 * @requires {Module} mediawiki.util
 * @param {string} linktarget
 *  The target page.
 * @param {string} linktext
 *  Text to display in the link. Optional, if not provided the target will be used.
 * @return {jQuery} jQuery object containing the `&lt;a&gt;` element.
 */
var makeLink = function(linktarget, linktext) {
	if ( linktext == null ) {
		linktext = linktarget;
	}
	return $('&lt;a&gt;').attr({
		'href': mw.util.getUrl(linktarget),
		'target':'_blank'
	}).text(linktext);
};

/* ========== Tasks ======================================================== */

// Grab page data - initial author, current wikitext, any redirects, if Draft:
// page already exists
var grabPageData = function() {

	var isNonSignificantEdit = function ( revision ) {
		//edits marked as minor
		if ( revision.minor === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}

		if ( revision.anon === &quot;&quot; ) {
			return true;
		}
		
		const tagsToIgnore = [ &quot;pagetriage&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;AWB&quot;, &quot;twinkle&quot;,
			&quot;shortdesc helper&quot;, &quot;mw-manual-revert&quot;, &quot;mw-undo&quot;, &quot;mw-rollback&quot;,
			&quot;mw-reverted&quot;, window.mtd.config.changeTags ];
		const intersectionArray = revision.tags.filter(
				(element) =&gt; tagsToIgnore.includes(element));
		if ( intersectionArray.length &gt; 0 ) {
			return true;
		}
		return false;
	};

	/* ---------- Initial author ------------------------------------------- */

	/* Try making an api call for just the first revision - but if that is a
		redirect, then get 'max' number of revisions, and look for first
		non-redirect revision - use this as the initial author,	not the creator
		of the redirect.
	*/
	var processMaxRvAuthorQuery = function (result) {
		var revisions = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions;
		var patternForRedirect = /^\s*#redirect/i;

		// blanking the contributor array
		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[revisions.length - 1].timestamp;
		for ( let i = 0; i &lt; revisions.length; i++ ) {
			if ( !patternForRedirect.test(revisions[i][&quot;*&quot;]) ) {
				if (window.mtd.config.pagedata.author === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.author = revisions[i].user;
					window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Find if there is a comment which indicates previous draftification
				if( revisions[i].comment.search(/moved page \[\[.*\]\] to \[\[Draft:/) !== -1) {
					window.mtd.config.pagedata.previousDraftification = true;
				}

				if( isNonSignificantEdit( revisions[i] ) ) {
					continue;
				}

				// Ignoring edits made by the current user
				// and non-significant edits (previous if condition)
				if( revisions[i].user !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
					window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp = revisions[i].timestamp;
				}

				// Calculating contribs per editor
				if (window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] === undefined) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user] = 1;
				} else {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[revisions[i].user]++;
				}
			}
		}
		// Check that we actually found an author (i.e. not all revisions were
		// redirects)
		if ( window.mtd.config.pagedata.author == null ) {
			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author.\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		}

		return removeBotsfromContributorList()
		.then( sortContributorsByEdits );
	};

	var removeBotsfromContributorList = function () {
		// Query to get bots from the contributor list
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			list: &quot;users&quot;,
			ususers: Object.keys( window.mtd.config.pagedata.contributors ).join( &quot;|&quot; ),
			usprop: [&quot;groups&quot;]
		} )
		.then( function(result) {
			for ( let userResult of result.query.users ) {
				if ( userResult.groups.indexOf( &quot;bot&quot; ) &gt; -1 ) {
					window.mtd.config.pagedata.contributors[ userResult.name ] = 0;
				}
			}
			return Promise.resolve();
		} );
	};

	var sortContributorsByEdits = function () {
		// temporary array to ease sorting
		let sortable = [];
		for ( let contributor in window.mtd.config.pagedata.contributors ) {
			if ( contributor !== window.mtd.config.mw.wgUserName ) {
				sortable.push({&quot;c&quot;: contributor,
					&quot;e&quot;: window.mtd.config.pagedata.contributors[contributor] });
			}
		}

		sortable.sort( function( a, b ) {
			// make sure that the page creator is on the top
			if( a.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return -100;
			}
			if( b.c === window.mtd.config.pagedata.author ) {
				return 100;
			}
			// sorting by number of edits
			return b.e - a.e;
		});

		window.mtd.config.pagedata.contributors = {};
		for ( let i in sortable ) {
			if ( i &gt;= 5 || sortable[ i ].e &lt; 1 ) {
				// only show the top 5 contributors with more than 0 edits
				break;
			}
			window.mtd.config.pagedata.contributors [ sortable[ i ].c ] = sortable[ i ].e;
		}
		return Promise.resolve();
	};

	var processAuthorQuery = function (result) {
		// Check if page is currently a redirect
		if ( result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].redirect ) {
			window.API.abort();
			alert(&quot;Error: &quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName + &quot; is a redirect&quot;);
			return;
		}

		// query to look for first non-redirect revision
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: [&quot;user&quot;, &quot;content&quot;, &quot;timestamp&quot;, &quot;comment&quot;, &quot;flags&quot;, &quot;tags&quot;],
			rvlimit: &quot;max&quot;,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processMaxRvAuthorQuery )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
		} );
	};

	//Get contributor Data
	var getContributorData = function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: [&quot;revisions&quot;, &quot;info&quot;],
			rvprop: &quot;content&quot;,
			rvlimit: 1,
			rvdir: &quot;newer&quot;
		} )
		.then( processAuthorQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page author:\n&quot;+makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getContributorData failed!&quot; );
		} );
	};

	/* ---------- Current wikitext ----------------------------------------- */
	var getCurrentWikiText = function() {
		setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );
		window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			rvprop: &quot;content&quot;
		} )
		.then( function(result) {
			window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = result.query.pages[window.mtd.config.mw.wgArticleId].revisions[0][&quot;*&quot;];
			setTaskStatus( 1, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page wikitext:\n&quot; +
				makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again?&quot;
				);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getCurrentWikiText failed!&quot; );
		} );
	};

	//TODO(?): also get proposed Draft: page (to check if it is empty or not)

	/* ---------- Redirects ------------------------------------------------ */
	var redirectTitles = [];

	var processRedirectsQuery = function(result) {
		if ( !result.query || !result.query.pages ) {
			// No results
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Gather redirect titles into array
		$.each(result.query.pages, function(_id, info) {
			redirectTitles.push(info.title);
		});

		// Continue query if needed
		if ( result.continue ) {
			doRedirectsQuery( result.continue );
			return Promise.resolve();
		}

		// Check if redirects were found
		if ( redirectTitles.length === 0 ) {
			window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
			return Promise.resolve();
		}

		// Set redirects
		window.mtd.config.pagedata.redirects = redirectTitles;
		return Promise.resolve();
	};


	var doRedirectsQuery = function(extraQueryParam = null) {
		setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

		const redirectsQuery = {
			action: &quot;query&quot;,
			pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			generator: &quot;redirects&quot;,
			grdlimit: 500
		};

		return window.API.get( $.extend( redirectsQuery, extraQueryParam ) )
		.then( processRedirectsQuery )
		.then( function() {
			setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		})
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve redirects:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) +
				&quot;\n\nTry again? (or Cancel to skip)&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				window.mtd.config.pagedata.redirects = false;
				setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	/* ---------- Review (Page Triage) status ------------------------------ */
	var getPageTriageStatus = function() {
		setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );
		return window.API.get( {
			action: &quot;pagetriagelist&quot;,
			page_id: window.mtd.config.mw.wgArticleId
		} )
		.then( function(result) {
			if ( !result.pagetriagelist.pages.length ) {
				var keepGoing = confirm( &quot;WARNING: This page has already been reviewed by &quot; +
					&quot;a New Page Patroller OR was created by an autopatrolled user. Are you &quot; +
					&quot;sure you want to draftify this page?&quot; );
				if ( !keepGoing ) {
					window.API.abort();
					$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
					return Promise.resolve;
				}
			}
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

			window.API.abort();
			const retry = confirm(&quot;Could not retrieve page triage status:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\nTry again?&quot;);
			if ( retry ) {
				screen0();
			} else {
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}
			return Promise.reject( &quot;getPageTriageStatus failed!&quot; );
		} );
	};

	
	const promises = [];
	promises.push( getContributorData() );
	promises.push( getCurrentWikiText() );
	promises.push( doRedirectsQuery() );
	

	Promise.allSettled( promises )
		.then( showContributorScreen )
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Sets the status of tasks in the progress screen
var setTaskStatus = function( taskNumber, status, extraText ) {
	var timeTaken;
	if( taskNumber &lt; 0 || taskNumber &gt; 6 ) {
		//Invalid tasknumber
		return;
	}

	switch ( status ) {
		case &quot;started&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#00F&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;In process&quot; );
			//Set the start time
			window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ] = new Date();
			break;
		case &quot;done&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#000&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).html( &quot;&amp;check;&quot; );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).css( &quot;color&quot;, &quot;green&quot; );
			timeTaken = (new Date()) - window.mtd.config.processTimer[ taskNumber ];
			break;
		case &quot;skipped&quot;:
			$( &quot;#M2D-task&quot; + taskNumber ).css( { &quot;color&quot;: &quot;#F00&quot;, &quot;font-weight&quot;: &quot;&quot; } );
			$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).text( &quot;Skipped!&quot; );
			break;
	}

	if ( extraText !== undefined &amp;&amp; extraText !== &quot;&quot; ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( &quot; (&quot; + extraText + &quot;)&quot; );
	}
	if ( timeTaken !== undefined ) {
		$( &quot;#M2D-status&quot; + taskNumber ).append( 
			$('&lt;span&gt;').append( &quot; (&quot; + timeTaken + &quot;ms)&quot; )
				.css('color', 'rgba(0, 0, 0, 0.4)')
		);
	}
};

//Check if redirectsuppression is allowed
var isRedirectSuppressionAllowed = function() {
	//Only local sysops and extendedmovers are allowed to suppress redirects
	return ( window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;sysop&quot; ) ||
		window.mtd.config.mw.wgUserGroups.includes( &quot;extendedmover&quot; ) );
};

//Move page
var movePage = function() {
	setTaskStatus( 0, &quot;started&quot; );

	// First check the page hasn't been draftified in the meantime
	return window.API.get({
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		format: &quot;json&quot;,
		formatversion: &quot;2&quot;
	}).then(function(response) {
		var page = response &amp;&amp; response.query &amp;&amp; response.query.pages &amp;&amp;
			response.query.pages[0];
		if (!page) {
			return $.Deferred().reject();
		} else if (page.missing) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-pagemissing&quot;);
		} else if (page.ns === 118 /* Draft NS */) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;);
		} else if (page.ns !== window.mtd.config.mw.wgNamespaceNumber) {
			return $.Deferred().reject(&quot;moveToDraft-movednamespace&quot;);
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;move&quot;,
			fromid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
			to: window.mtd.config.inputdata.newTitle,
			movetalk: 1,
			noredirect: isRedirectSuppressionAllowed(),
			reason: window.mtd.config.inputdata.rationale + &quot; &quot; +
				window.mtd.config.draftReasonsShort,
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	})
	.then( function() {
		setTaskStatus( 0, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r &amp;&amp; r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-pagemissing&quot;) {
			alert( &quot;The page no longer appears to exists. It may have been deleted.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		} else if (c === &quot;moveToDraft-alreadydraft&quot;) {
			alert( &quot;Aborted: The page has already been moved to draftspace.&quot; );
			$( &quot;#M2D-modal&quot; ).remove();
			window.location.reload();
			return;
		}

		const retry = confirm( &quot;Could not move page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg( c, r )
			+ &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return movePage();
		} else {
			showOptionsScreen(true);
			return Promise.reject( &quot;Move failed!&quot; );
		}
	} );
};

var tagRedirect = function() {
	setTaskStatus( 6, &quot;started&quot; );
	if ( isRedirectSuppressionAllowed () ) {
		setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
		prependtext: '{{Db-r2}}\n',
		summary: '[[WP:R2|R2]] speedy deletion request (article moved to draftspace)',
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function() {
		// This null edit is needed until https://phabricator.wikimedia.org/T321192 is fixed
		return window.API.postWithToken( 'csrf', {
			action: 'edit',
			title: window.mtd.config.mw.wgPageName,
			prependtext: '',
			summary: 'Null edit',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} );
	} )
	.then( function() {
		setTaskStatus( 6, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) { return; }

		const retry = confirm( &quot;Could not tag redirect for speedy deletion:\n&quot;+
			makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\nTry again ?&quot; );
		if ( retry ) {
			return tagRedirect();
		} else {
			setTaskStatus( 6, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

//Find which images are non-free
var getImageInfo = function() {
	setTaskStatus( 1, &quot;started&quot; );

	var processImageInfo = function( result ) {
		var nonFreeFiles = [];
		if ( result &amp;&amp; result.query ) {
			$.each(result.query.pages, function( id, page ) {
				if ( id &gt; 0 &amp;&amp; page.categories ) {
					nonFreeFiles.push( page.title );
				}
			});
		}

		setTaskStatus( 1, &quot;done&quot;, nonFreeFiles.length + &quot; found&quot; );
		return Promise.resolve( nonFreeFiles );
	};

	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		pageids: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		generator: &quot;images&quot;,
		gimlimit: &quot;max&quot;,
		prop: &quot;categories&quot;,
		cllimit: &quot;max&quot;,
		clcategories: &quot;Category:All non-free media&quot;,
	} )
	.then( function(result){
		return processImageInfo( result );
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve( [] );
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find if there are non-free files:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return getImageInfo();
		} else {
			setTaskStatus( 1, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve( [] );
		}
	} );

};

//Comment out non-free files, turn categories into links, add afc draft template, list any redirects
var editWikitext = function( nonFreeFiles ) {
	setTaskStatus( 2, &quot;started&quot; );

	var redirectsList = ( !window.mtd.config.pagedata.redirects ) ? &quot;&quot; : &quot;\n&quot;+
		&quot;&lt;!-- Note: The following pages were redirects to [[&quot; + window.mtd.config.mw.wgPageName +
		&quot;]] before draftification:\n&quot; +
		&quot;*[[&quot; + window.mtd.config.pagedata.redirects.join(&quot;]]\n*[[&quot;) + &quot;]]\n--&gt;\n&quot;;

	//The categories might already be in the &quot;Draft categories&quot; template
	if ( window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.search(/{{Draft categories/) == -1 ) {
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext = window.mtd.config.pagedata.oldwikitext.replace(/((\[\[:?\s*[Cc]ategory\s*:[^\]]*\]\]\s*)+)/gm,
			&quot;{{Draft categories|\n$1\n}}\n&quot;);
	}

	var wikitext = &quot;{{Draft article&quot;;
	if ( !window.mtd.config.showPublishButton ) {
		wikitext +=&quot;|nomove=yes&quot;;
	}
	wikitext += &quot;}}\n&quot; +
		redirectsList +
		window.mtd.config.pagedata.oldwikitext
			.replace(/(\s*\{\{Drafts moved from mainspace(\|[^\}]+)?\}\})+/gm, &quot;&quot;) +
		&quot;\n{{subst:Drafts moved from mainspace}}&quot;;

	// non-free files
	//  (derived from [[WP:XFDC]] - https://en.wikipedia.org/wiki/User:Evad37/XFDcloser.js )
	if ( nonFreeFiles.length &gt; 0 ) {
		// Start building regex strings
		var normalRegexStr = &quot;(&quot;;
		var galleryRegexStr = &quot;(&quot;;
		var freeRegexStr = &quot;(&quot;;
		for (let i=0; i&lt;nonFreeFiles.length; i++ ) {
			// Take off namespace prefix
			const filename = nonFreeFiles[i].replace(/^.*?:/, &quot;&quot;);
			// For regex matching: first character can be either upper or lower case, special
			// characters need to be escaped, spaces can be either spaces or underscores
			const filenameRegexStr = &quot;[&quot; + mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toUpperCase()) +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(0, 1).toLowerCase()) + &quot;]&quot; +
			mw.util.escapeRegExp(filename.slice(1)).replace(/ /g, &quot;[ _]&quot;);
			// Add to regex strings
			normalRegexStr += &quot;\\[\\[\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile)\\s*:\\s*&quot; + filenameRegexStr +
			&quot;\\s*\\|?.*?(?:(?:\\[\\[.*?\\]\\]).*?)*\\]\\]&quot;;
			galleryRegexStr += &quot;^\\s*(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*&quot; + filenameRegexStr + &quot;.*?$&quot;;
			freeRegexStr += &quot;\\|\\s*(?:[\\w\\s]+\\=)?\\s*(?:(?:[Ii]mage|[Ff]ile):\\s*)?&quot; +
			filenameRegexStr;

			if ( i+1 === nonFreeFiles.length ) {
				normalRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
				freeRegexStr += &quot;)(?![^&lt;]*?--&gt;)&quot;;
			} else {
				normalRegexStr += &quot;|&quot;;
				galleryRegexStr += &quot;|&quot;;
				freeRegexStr += &quot;|&quot;;
			}
		}

		// Check for normal file usage, i.e. [[File:Foobar.png|...]]
		var normalRegex = new RegExp( normalRegexStr, &quot;g&quot;);
		wikitext = wikitext.replace(normalRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for gallery usage, i.e. instances that must start on a new line, eventually
		// preceded with some space, and must include File: or Image: prefix
		var galleryRegex = new RegExp( galleryRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(galleryRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);

		// Check for free usages, for example as template argument, might have the File: or Image:
		// prefix excluded, but must be preceeded by an |
		var freeRegex = new RegExp( freeRegexStr, &quot;mg&quot; );
		wikitext = wikitext.replace(freeRegex, &quot;&lt;!-- Commented out: $1 --&gt;&quot;);
	}

	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;edit&quot;,
		pageid: window.mtd.config.mw.wgArticleId,
		text: wikitext,
		summary: window.mtd.config.wikitext.editsummary,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 2, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit draft artice:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			editWikitext(nonFreeFiles);
		} else {
			setTaskStatus( 2, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var notifyContributors = function() {
	if(window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0 ||
			!window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
		setTaskStatus( 3, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}
	setTaskStatus( 3, &quot;started&quot; );

	const promises = [];
	for ( let i in window.mtd.config.pagedata.notifyList ) {
		promises.push( notifyContributor( window.mtd.config.pagedata.notifyList[i] ) );
	}

	return Promise.allSettled( promises )
		.then( function () {
			setTaskStatus( 3, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} );
};

var notifyContributor = function( contributor ) {
	return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
		action: &quot;discussiontoolsedit&quot;,
		page: &quot;User talk:&quot; + contributor,
		paction: &quot;addtopic&quot;,
		sectiontitle: window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead,
		wikitext: window.mtd.config.inputdata.notifyMsg,
		tags: window.mtd.config.changeTags
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit author talk page:\n&quot;+ makeErrorMsg(c, r)+&quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return notifyContributor( contributor );
		}
		return Promise.resolve();
	} );
};

var updateTalk = function() {
	setTaskStatus( 4, &quot;started&quot; );

	//if page exists, do a regex search/repace for class/importances parameters
	var processTalkWikitext = function(result) {
		var talkPageId = result.query.pageids[0];
		if ( talkPageId &lt; 0 ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;talk page does not exist&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
		var oldTalkWikitext = result.query.pages[talkPageId].revisions[0][&quot;*&quot;];
		var newTalkWikitext = oldTalkWikitext.replace(/(\|\s*(?:class|importance)\s*=\s*)[^|}]*(?=[^}]*\}\})/g, &quot;$1&quot;);
		if ( newTalkWikitext === oldTalkWikitext ) {
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot;, &quot;no changes needed&quot; );
			return Promise.resolve();
		}

		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, {
			action: &quot;edit&quot;,
			pageid: talkPageId,
			section: &quot;0&quot;,
			text: newTalkWikitext,
			summary: 'Remove class/importance from project banners',
			tags: window.mtd.config.changeTags
		} )
		.then( function(){
			setTaskStatus( 4, &quot;done&quot; );
			return Promise.resolve();
		} )
		.catch( function( c, r ) {
			if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
				return Promise.resolve();
			}

			const retry = confirm(&quot;Could not edit draft's talk page:\n&quot;
				+ makeErrorMsg(c, r)
				+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
			if ( retry ) {
				return updateTalk();
			} else {
				setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
		} );
	};

	//get talk page wikitext (section 0)
	return window.API.get( {
		action: &quot;query&quot;,
		titles: window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace(&quot;Draft:&quot;, &quot;Draft talk:&quot;),
		prop: &quot;revisions&quot;,
		rvprop: &quot;content&quot;,
		rvsection: &quot;0&quot;,
		indexpageids: 1
	} )
	.then( processTalkWikitext )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not find draft's talk page:\n&quot;
			+ makeErrorMsg(c, r)
			+ &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return updateTalk();
		} else {
			setTaskStatus( 4, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var logDraftification = function() {
	if (window.mtd.config.doNotLog) {
		setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
		return Promise.resolve();
	}

	setTaskStatus( 5, &quot;started&quot; );
	var logpage = &quot;User:&quot; + window.mtd.config.mw.wgUserName + &quot;/Draftify_log&quot;;
	var monthNames = window.mtd.config.mw.wgMonthNames.slice(1);
	var now = new Date();
	var heading = monthNames[now.getUTCMonth()] + &quot; &quot; +
			now.getUTCFullYear();

	// Get a list of sections of a page
	var getSections = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;parse&quot;,
			page: pageTitle,
			redirects: 1,
			prop: &quot;sections&quot;
		});
	};

	// Check if page exists
	var doesPageExist = function( pageTitle ) {
		return window.API.get( {
			action: &quot;query&quot;,
			titles: pageTitle,
			prop: &quot;revisions&quot;,
			redirects: 1,
			rvlimit: 1,
			indexpageids: 1
		} )
		.then ( function( result ) {
			var id = result.query.pageids[0];
			return Promise.resolve( id &gt;= 0 );
		} );
	};

	// Search within the result for the current month's heading
	var searchSectionsForText = function( result, heading ) {
		var sections = result.parse.sections;

		if ( sections.length &gt; 18 ) {
			console.log( &quot;Your draftify log file is large. &quot; +
				&quot;Consider archiving old logs by year.&quot; );
		}

		for ( let i = sections.length - 1; i &gt;= 0; i-- ) {
			if ( sections[i].line === heading ) {
				// Found the current month's section
				return sections[i].index;
			}
		}
		return -1;
	};
	
	var queryParams;
	return doesPageExist( logpage )
	.then ( function( result ) {
		var editSummary = 'Logging [[' + window.mtd.config.inputdata.newTitle + ']] (' +
							window.mtd.config.draftReasonsShort + ')';
		if ( result ) {
			return getSections( logpage )
			.then ( function( result ) {
				const sectionNumber = searchSectionsForText( result, heading );
				if ( sectionNumber === -1 ) {
					// Section for current month needs to be created
					queryParams = {
						text: window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: &quot;new&quot;,
						sectiontitle: heading,
						summary: editSummary + ' (new month)',
					};
				} else {
					// Append log line to current month's section
					queryParams = {
						appendtext: &quot;\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg,
						section: sectionNumber,
						summary: editSummary,
					};
				}
			} );
		} else {
			// Draftify_log page does not exist
			var createlog = confirm(&quot;Log draftification (at &quot; +  logpage + &quot;) ?&quot;);
			if ( !createlog ) {
				setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
				return Promise.resolve();
			}
			const logpageWikitext = &quot;This is a log of pages moved to draftspace using the [[User:ChiK/MoveToDraft|MoveToDraft]] script.&quot;
					+ &quot;\n\n==&quot; + heading + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.inputdata.logMsg;

			queryParams = {
				prependtext: logpageWikitext,
				summary: editSummary + ' (first draftification)',
				nocreate: false
			};
			return Promise.resolve();
		}
	} )
	.then( () =&gt; {
		queryParams = $.extend({
				action: &quot;edit&quot;,
				redirect: 1,
				title: logpage,
				tags: window.mtd.config.changeTags
			},
			queryParams );
		return window.API.postWithToken( &quot;csrf&quot;, queryParams );
	} )
	.then( function(){
		setTaskStatus( 5, &quot;done&quot; );
		return Promise.resolve();
	} )
	.catch( function( c, r ) {
		if ( r.textStatus === &quot;abort&quot; ) {
			return Promise.resolve();
		}

		const retry = confirm(&quot;Could not edit log page:\n&quot; + makeErrorMsg(c, r) + &quot;\n\n[Okay] to try again, or [Cancel] to skip&quot;);
		if ( retry ) {
			return logDraftification();
		} else {
			setTaskStatus( 5, &quot;skipped&quot; );
			return Promise.resolve();
		}
	} );
};

var setupHeader = function(subText) {
	$(&quot;#M2D-interface-header&quot;).append(
		$(&quot;&lt;button&gt;&quot;).text(&quot;X&quot;)
			.attr('title', 'Close')
			.css('float', 'right')
			.click(function(){
				$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
			}),
		$('&lt;div&gt;')
			.append(
				makeLink(window.mtd.config.script.location, 'Move To Draft'),
				' &lt;small&gt;(v' + window.mtd.config.script.version + ')&lt;/small&gt;',
				subText
			)
			.css({&quot;font-weight&quot;: &quot;bold&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot;,
					&quot;margin&quot;: &quot;0.25em&quot;, &quot;text-align&quot;: &quot;center&quot;})
	);
};


var notifyChange = function() {
	$('#M2D-option-message-head').prop('disabled', !this.checked);
	if (this.checked) {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').show();
	} else {
		$('#M2D-option-message-preview-outer').hide();
	}
};

// --- Interface screens ---
//0) Initial screen
var screen0 = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).text(&quot;Gathering data...&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Get contributor data',
				'Get current wikiText',
				'Get redirects',
				'Get PageTriage status'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	grabPageData();
};

//1) Contributors
var showContributorScreen = function() {

	var numContributors = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length;
	if( numContributors === 0) {
		console.log(&quot;No notifiable contributors&quot;);

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	} else if( numContributors === 1) {
		console.log(&quot;Only one contributor. Moving to next screen&quot;);

		const singleContributor = Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors)[0];
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [ singleContributor ];

		//show next screen
		showOptionsScreen();
		return;
	}

	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: contributors&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '1em')
				.append(&quot;View &quot;,
					$('&lt;a&gt;').attr({
							'href': '?action=history',
							'target':'_blank'
						}).text(&quot;Page History&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
				.css('padding-bottom', '0.5em')
				.text(&quot;Choose contributors to send notifications to: &quot;)
		)
		.css('margin', '1em');

	for ( const [key, edits] of Object.entries( window.mtd.config.pagedata.contributors ) ) {
		var contributor = `${key}`;
		var contributorForDivId = contributor.replace(/\W/g, &quot;_&quot;);

		$('#M2D-interface-content').append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId,
						'name':'contributors', 'type':'checkbox', 'value':contributor}),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId,
						'for':'M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId})
					.text(`${key}`+&quot; - &quot;+`${edits}`+&quot; edit&quot; + ((`${edits}`!==`1`)?&quot;s&quot;:&quot;&quot;) )
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);

		if( contributor === window.mtd.config.pagedata.author ) {
			$('#M2D-option-authors-label-'+contributorForDivId).append(' (Page Creator)');
		}

		if( window.mtd.config.pagedata.notifyList.includes( contributor ) ) {
			$('#M2D-option-authors-checkbox-'+contributorForDivId).prop('checked', true);
		}
	}

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Next'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		var markedCheckboxes = document.querySelectorAll('input[name=&quot;contributors&quot;]:checked');
		window.mtd.config.pagedata.notifyList = [];
		for (let checkbox of markedCheckboxes ) {
			window.mtd.config.pagedata.notifyList.push( checkbox.value );
		}

		//show next screen
		showOptionsScreen();
	});
};


//2) User inputs
/**
 * 
 * @param {boolean} restoreValues Restore previously set values
 */
var showOptionsScreen = function(restoreValues) {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: options&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;div&gt;')
			.attr({'id': 'M2D-warning'})
			.css({
				display: 'block',
				color: 'darkblue',
				'font-weight': 'bold',
			}).append(
				'Please ensure draftifying is appropriate per ',
				makeLink(&quot;WP:DRAFTIFY&quot;)
			),
			$('&lt;div&gt;')
					.css({ display: 'block', color: 'blue', 'font-style': 'italic', margin: '0.5em auto'})
					.append(
						'Add maintenance tags first if you wish, then check any or all boxes that match the issues with this article, then submit the message.'
					),
			$('&lt;label&gt;').attr('for','M2D-option-newtitle').append(
				'Move to ',
				$('&lt;b&gt;').text('Draft:')
			),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-newtitle', 'id':'M2D-option-newtitle'})
				.css({'margin-left': '0.25em',
						'width': '25em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog-label'})
				.html('&lt;b&gt;Reason for move (log summary):&lt;/b&gt;'),
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'text', 'name':'M2D-option-movelog', 'id':'M2D-option-movelog'})
				.css({'width':'44em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-author'}).append(
			$('&lt;input&gt;').attr({'type':'checkbox', 'id':'M2D-option-message-enable'})
				.css('margin-right', '0.25em')
				.prop('checked', true),
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-enable'}).append(
				$('&lt;b&gt;').text( 'Notify contributor/s: '))
		).css('margin-bottom', '0.5em'),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-head', 'id':'M2D-option-message-head-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Notification heading:')
				),
			$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-head', 'type':'text'})
				.css({'width':'50em', 'margin-left':'0.25em',
					'background-color': '#e8e8e8',
					'border': '1px solid #808080'})
		),

		$('&lt;div&gt;').css('margin-bottom','0.5em').append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label'})
				.css({'margin-top':'0.5em'}).append(
					$('&lt;b&gt;').text('Reason/s:')
				),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons'})
				.css({'width':'99%', 'columns': '2'}),

			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-other'})
				.css({'width':'99%', 'margin-bottom':'0.5em'})
		),

		$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview-outer'}).append(
			$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-option-message-preview', 'id':'M2D-option-message-label'})
				.css({'display':'block', 'font-weight':'bold'})
				.text('Notification preview:'),
			$('&lt;div&gt;').attr({'id':'M2D-option-message-preview'})
				.css({'width': '98%', 'background': '#fff',
					'border': '1px solid #0002', 'padding': '0 0.5em'})
		)
	);

	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		$(&quot;#M2D-option-reasons&quot;).append(
			$('&lt;div&gt;').append(
				$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key, 'type':'checkbox', 'value':key})
					.change( reasonChange ),
				$('&lt;label&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-label-'+key, 'for':'M2D-option-reasons-checkbox-'+key})
					.text(window.mtd.config.draftReasons[key].long.charAt(0).toUpperCase() + window.mtd.config.draftReasons[key].long.slice(1))
					.css({'margin-left':'0.5em'}),
				$('&lt;br/&gt;')
			)
		);
	}

	//text box and label
	$(&quot;#M2D-option-reasons-other&quot;).append(
		$('&lt;input&gt;').attr({'id':'M2D-option-reasons-checkbox-other', 'type':'checkbox', 'value':'other'})
			.css({'float':'left'}),
		$('&lt;label&gt;').attr({'for':'M2D-reason-other', 'id':'M2D-reason-other-label'})
			.css({'float':'left', 'margin':'auto 0.5em'}).text('Other/additional reasons:'),
		$('&lt;textarea&gt;').attr({'id':'M2D-reason-other', 'rows':'1'})
			.css({'width':'75%'})
			.on(&quot;input keyup paste&quot;, reasonChange )
	);

	//Adding a warning, if needed
	setDraftifyWarning(&quot;#M2D-warning&quot;);

	//Setting one of the checkboxes as checked by default
	$('#M2D-option-reasons-checkbox-0').prop('checked', true);

	$('#M2D-option-movelog').val(window.mtd.config.wikitext.rationale);
	$('#M2D-option-newtitle').val(getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName)).change(function() {
		$('#M2D-option-message-head').val(
			$('#M2D-option-message-head').val().trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; )
		);
		window.mtd.config.notificationMessage = 
			window.mtd.config.notificationMessage.trim()
			.replace(/\[\[Draft:.*?\|/, &quot;[[Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim() + &quot;|&quot; );
	});

	$('#M2D-option-message-enable').change(notifyChange);

	if (window.mtd.config.pagedata.notifyList.length === 0) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append( &quot; None &quot;);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;checked&quot;, false);
		$(&quot;#M2D-option-message-enable&quot;).prop(&quot;disabled&quot;, true);
		notifyChange();
	} else {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			&quot; &quot; + window.mtd.config.pagedata.notifyList.toString().replace(/,/g, &quot;, &quot;) + &quot; &quot;
		);
	}

	if( Object.keys(window.mtd.config.pagedata.contributors).length &gt; 1) {
		$(&quot;#M2D-option-author&quot;).append(
			$('&lt;a&gt;').text(&quot;Change&quot;)
				.click(showContributorScreen)
		);
	}

	$('#M2D-option-message-head').val(
		window.mtd.config.wikitext.notificationHeading.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
	);
	reasonChange();

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-next').text('Continue'),
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-cancel').css('margin-left','3em').text('Cancel')
	);

	$(&quot;#M2D-cancel&quot;).click(function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
	});

	if (restoreValues) {
		$( '#M2D-option-movelog' ).val( window.mtd.config.inputdata.rationale );
		$( '#M2D-option-newtitle' ).val( window.mtd.config.inputdata.newTitle.replace( &quot;Draft:&quot;, &quot;&quot; ) );
		$( '#M2D-option-author' ).val( window.mtd.config.inputdata.authorName );
		$( '#M2D-option-message-enable' ).prop( 'checked', window.mtd.config.inputdata.notifyEnable );
		$( '#M2D-option-message-head' ).val( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead );
		window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.inputdata.notifyMsg;
	}


	$(&quot;#M2D-next&quot;).click(function(){
		//Gather inputs
		window.mtd.config.inputdata = {
			rationale:		$('#M2D-option-movelog').val().trim(),
			newTitle:		&quot;Draft:&quot; + $('#M2D-option-newtitle').val().trim(),
			authorName:		$('#M2D-option-author').val().trim(),
			notifyEnable:	$('#M2D-option-message-enable').prop('checked'),
			notifyMsgHead:	$('#M2D-option-message-head').val().trim(),
			notifyMsg:		window.mtd.config.notificationMessage.trim()
		};
		window.mtd.config.inputdata.logMsg = window.mtd.config.wikitext.logMsg
			.replace(/\$1/g, getPageText(window.mtd.config.mw.wgPageName))
			.replace(/\$2/g, window.mtd.config.inputdata.newTitle)
			+ ' (' + window.mtd.config.draftReasonsLong + ')';

		//Log if there were any warnings issued
		if ( window.mtd.config.warnShortMsg.length !== 0 ) {
			window.mtd.config.inputdata.logMsg += &quot; ('''Warning message ignored''': &quot; + window.mtd.config.warnShortMsg + &quot;)&quot;;
		}

		//Verify inputs
		var errors=[];
		if ( window.mtd.config.inputdata.newTitle.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Invalid draft title&quot;);
		}

		if ( window.mtd.config.inputdata.rationale.length === 0 ) {
			errors.push(&quot;Move log reason is empty&quot;);
		}
		if ( window.mtd.config.inputdata.notifyEnable ) {
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsgHead.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification heading is empty&quot;);
			}
			if ( window.mtd.config.inputdata.notifyMsg.length === 0 ) {
				errors.push(&quot;Notification message is empty&quot;);
			}
		}
		if ( errors.length &gt;= 1 ) {
			alert(&quot;Error:\n\n&quot; + errors.join(&quot;;\n&quot;));
			return;
		}

		//start process off
		showProgressScreen();
		startTheProcess();
	});
};

var startTheProcess = function() {
	movePage()
		.then( getImageInfo )
		.then( function ( nonFreeFiles ) {
			const promises = [];
			promises.push( editWikitext( nonFreeFiles ) );
			promises.push( notifyContributors() );
			promises.push( updateTalk() );
			promises.push( logDraftification() );
			promises.push( tagRedirect() );
			return Promise.allSettled( promises );
		} )
		.then( function() {
				$(&quot;#M2D-finished, #M2D-abort&quot;).toggle();
				setTimeout( function () {
					window.location.reload();
				}, 2000 );
			}
		)
		.catch( console.log.bind( console ) );
};

//Checks if draftification is appropriate and warns the user accordingly
var setDraftifyWarning = function( divId ) {
	var now = new Date();

	var articleCreatedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.creationTimestamp );
	var articleAgeInDays = Math.round( ( now - articleCreatedOn ) / ( 1000 * 60 * 60 * 24 ) );

	var articleEditedOn = new Date( window.mtd.config.pagedata.lastEditTimestamp );
	var lastEditAgeInMinutes = Math.round( ( now - articleEditedOn ) / ( 1000 * 60 ) );
	var extraText = '';
	var warnShortMsg = '';
	window.mtd.config.warnShortMsg = '';

	if ( window.mtd.config.pagedata.previousDraftification ) {
		extraText = &quot;, since this article has been previously draftified.&quot;;
		warnShortMsg = 'previously draftified';
	} else if ( articleAgeInDays &gt; window.mtd.config.maximumAgeInDays ) {
		extraText = &quot;, since this article is more than &quot; + 
			window.mtd.config.maximumAgeInDays +
			&quot; days old.&quot;;
		warnShortMsg = 'too old';
	} else if ( lastEditAgeInMinutes &lt; window.mtd.config.minimumAgeInMinutes ) {
		extraText = &quot;, since this article was edited less than &quot; +
			window.mtd.config.minimumAgeInMinutes +
			&quot; minutes ago.&quot;;
		warnShortMsg = 'too new';
	} else {
		return;
	}

	window.mtd.config.warnShortMsg = warnShortMsg;
	$(divId).text( '' )
		.css( { &quot;color&quot;: &quot;red&quot;, &quot;font-size&quot;: &quot;large&quot; } );
	$(divId).append(
		&quot;Draftifying isn't appropriate per &quot;,
		makeLink( &quot;WP:DRAFTIFY&quot; ),
		extraText
	);
};

//Called when the state of any of the reason checkboxes changes
var reasonChange = function() {
	var reasons = [];
	var reasonsShort = [];
	for (let key in window.mtd.config.draftReasons) {
		if ( $(&quot;#M2D-option-reasons-checkbox-&quot;+key).prop(&quot;checked&quot;) === true ) {
			reasons.push(key);
			reasonsShort.push(window.mtd.config.draftReasons[key].short);
		}
	}

	//Cloning the array
	var draftifyReasons = JSON.parse(JSON.stringify(window.mtd.config.draftReasons));

	//Other reasons text box
	var otherText = $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val();
	if ( otherText !== '' ) {
		draftifyReasons.other = { 'long': otherText };
		reasons.push('other');
		reasonsShort.push('custom reason');
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, true);
	} else {
		$('#M2D-option-reasons-checkbox-other').prop(&quot;checked&quot;, false);
	}

	var reasonText = &quot;&quot;;
	if (reasons.length === 0) {
		$('#M2D-next').prop('disabled', true);
	} else {
		$('#M2D-next').prop('disabled', false);
		reasonText = &quot; because '''&quot; + draftifyReasons[reasons[0]].long + &quot;'''&quot;;
		if (reasons.length &gt; 1) {
			for (let i = 1; i &lt; (reasons.length - 1); i++) {
				reasonText += &quot;, '''&quot; + draftifyReasons[reasons[i]].long + &quot;'''&quot;;
			}
			reasonText += &quot; and '''&quot; + draftifyReasons[reasons[reasons.length-1]].long + &quot;'''&quot;;
		}
	}

	if (reasonsShort.length === 0) {
		reasonsShort.push(&quot;unspecified&quot;);
	}

	window.mtd.config.draftReasonsShort = &quot;Reason/s: &quot; + reasonsShort.join(', ');
	window.mtd.config.draftReasonsLong = window.mtd.config.draftReasonsShort
			.replace ( &quot;custom reason&quot;, $(&quot;#M2D-reason-other&quot;).val());

	window.mtd.config.notificationMessage = window.mtd.config.wikitext.notificationTemplate
			.replace(/\$1/g, getPageText($('#M2D-option-newtitle').val()))
			.replace(/\$3/g, reasonText);

	//Converting the message text into a preview
	window.API.get( {
		action: 'parse',
		text: &quot;==&quot; + $('#M2D-option-message-head').val() + &quot;==\n&quot; + window.mtd.config.notificationMessage,
		disableeditsection: true,
		contentmodel: 'wikitext'
	} )
	.then( function(result) {
		$('#M2D-option-message-preview').html( result.parse.text['*'] );
	} );
};

// Progress tasks
var getProgressTasks = function( tasks ) {
	var output = $('&lt;ul&gt;').attr('id', 'M2D-tasks').css(&quot;color&quot;, &quot;#888&quot;);
	//Resetting to empty array
	window.mtd.config.processTimer = [];
	for ( const [ index, taskText ] of Object.entries( tasks ) ) {
		output.append(
			$('&lt;li&gt;').attr('id', 'M2D-task' + index ).append(
				taskText,
				$('&lt;span&gt;').attr('id','M2D-status' + index )
					.css( &quot;margin&quot;, &quot;0.75em&quot; )
			)
		);
	}
	return output;
};

//3) Progress indicators
var showProgressScreen = function() {
	$(&quot;#M2D-interface-header, #M2D-interface-content, #M2D-interface-footer&quot;).empty();
	setupHeader(&quot;: In progress...&quot;);

	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).append(
		getProgressTasks(
			[	'Moving page',
				'Searching for non-free images',
				'Editing page wikitext',
				'Notifying contributor/s',
				'Updating talk page banners',
				'Logging',
				'Marking redirect for deletion'
			] )
	);

	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).append(
		$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-abort').text('Abort uncompleted tasks'),
		$('&lt;span&gt;').attr('id', 'M2D-finished').hide().append(
			'Finished!',
			$('&lt;button&gt;').attr('id', 'M2D-close').text('Close')
				.css('margin-left', '0.5em')
		)
	);

	$(&quot;#M2D-close&quot;).click( function(){
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
	$(&quot;M2D-abort&quot;).click( function(){
		window.API.abort();
		$(&quot;#M2D-modal&quot;).remove();
		window.location.reload();
	} );
};

// --- Add link to 'More' menu (or user-specified portlet) which starts everything ---
mw.util.addPortletLink( ( window.m2d_portlet||'p-cactions' ), '#', 'Move to draft', 'ca-m2d', null, null, &quot;#ca-move&quot;);
$( '#ca-m2d' ).on( 'click', function( e ) {
	e.preventDefault();
	// Add interface shell
	$('body').prepend('&lt;div id=&quot;M2D-modal&quot;&gt;'+
		'&lt;div id=&quot;M2D-interface&quot;&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-header&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-content&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
			'&lt;hr&gt;'+
			'&lt;div id=&quot;M2D-interface-footer&quot;&gt;&lt;/div&gt;'+
		'&lt;/div&gt;'+
	'&lt;/div&gt;');

	// Interface styling
	$(&quot;#M2D-modal&quot;).css({
		&quot;position&quot;: &quot;fixed&quot;,
		&quot;z-index&quot;: &quot;1001&quot;,
		&quot;left&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;top&quot;: &quot;0&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;height&quot;: &quot;100%&quot;,
		&quot;overflow&quot;: &quot;auto&quot;,
		&quot;background-color&quot;: &quot;rgba(0,0,0,0.4)&quot;
	});
	$(&quot;#M2D-interface&quot;).css({
		&quot;background-color&quot;: &quot;#f0f0f0&quot;,
		&quot;margin&quot;: &quot;7% auto&quot;,
		&quot;padding&quot;: &quot;2px 20px&quot;,
		&quot;border&quot;: &quot;1px solid #888&quot;,
		&quot;width&quot;: &quot;80%&quot;,
		&quot;max-width&quot;: &quot;60em&quot;,
		&quot;font-size&quot;: &quot;90%&quot;
	}).addClass(&quot;notheme&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-content&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;7em&quot;);
	$(&quot;#M2D-interface-footer&quot;).css(&quot;min-height&quot;, &quot;2em&quot;);

	// Initial interface content
	screen0();
});
// &lt;/nowiki&gt;
});</text>
      <sha1>cwdihghxf4gmlma8di01ndlw6khfsxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK/MoveToDraft.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>27958</id>
    <revision>
      <id>365730</id>
      <timestamp>2026-08-18T07:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>L10n</comment>
      <origin>365730</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2585" sha1="2bluo5wx3i5atvfkicmtqsbub5nit9m" xml:space="preserve">/******************************************************************************
 MoveToDraft
-------------
Version 2.5.8
-------------
A script to move unsourced articles to draft space, including cleanup and author notification.
- Moves page to draftspace
- Checks if any files used are non-free
- Checks if any redirects pointed to the page
- Comments out non-free files, turn categories into links, add afc draft template, add redirects
- Adds notification message on author talk page
- Updates talk page banners
- Logs draftification in user subpage

 derived from https://en.wikipedia.org/wiki/User:Evad37/MoveToDraft.js &amp; https://en.wikipedia.org/wiki/User:MPGuy2824/MoveToDraft.js
******************************************************************************/
/* jshint laxbreak: true, undef: true, maxerr:999 */
/* globals console, window, document, $, mw */
// &lt;nowiki&gt;

// Script info
var mtd = {
	config: {
		script: {
			// For window header
			location: &quot;User:ChiK/MoveToDraft&quot;,
			version: &quot;2.5.8&quot;
		}
	}
},
	API;

$.when(
	// Resource loader modules
	mw.loader.using( [ 'mediawiki.util', 'mediawiki.api', 'mediawiki.Title' ] ),
	// Page ready
	$.ready
).then( function() {
/* ========== Config ======================================================= */
	// MediaWiki configuration values
mtd.config.mw = mw.config.get( [
		&quot;wgArticleId&quot;,
		&quot;wgCurRevisionId&quot;,
		&quot;wgPageName&quot;,
		&quot;wgUserGroups&quot;,
		&quot;wgUserName&quot;,
		&quot;wgMonthNames&quot;,
		&quot;wgNamespaceNumber&quot;,
		&quot;wgTitle&quot;,
		&quot;wgArticlePath&quot;,
		&quot;wgIsMainPage&quot;,
		&quot;wgIsRedirect&quot;
	]
);

/* ========== API ========================================================== */
API = new mw.Api( {
	ajax: {
		headers: { 
			&quot;Api-User-Agent&quot;: &quot;MoveToDraft/&quot; + mtd.config.script.version + 
				&quot; ( https://tcy.wikipedia.org/wiki/User:ChiK/MoveToDraft )&quot;
		}
	}
} );

var dynamicallyLoadScript = function( url ) {
	let loadScript = document.createElement( 'script' );
	loadScript.src = url + '?action=raw&amp;ctype=text/javascript';
	document.head.appendChild( loadScript );
};

/* ========== Setup ============================================================================= */

// Only operate in article namespace
if( mtd.config.mw.wgNamespaceNumber !== 0 ) {
	return;
}

// Don't draftify MainPage
if( mtd.config.mw.wgIsMainPage === true ) {
	return;
}

// Only operate for existing pages
if ( mtd.config.mw.wgCurRevisionId === 0 ) {
	return;
}

// Only for articles
if ( mtd.config.mw.wgIsRedirect === true ) {
	return;
}

dynamicallyLoadScript(
	mtd.config.mw.wgArticlePath.replace( '$1', 'User:ChiK/MoveToDraft/core.js' )
);

});
// &lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>2bluo5wx3i5atvfkicmtqsbub5nit9m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365733</id>
      <parentid>365730</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T08:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365733</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2651" sha1="eq4y7q13c757jzq9yn059jlj910g6pq" xml:space="preserve">/******************************************************************************
 MoveToDraft
-------------
Version 2.5.8
-------------
A script to move unsourced articles to draft space, including cleanup and author notification.
- Moves page to draftspace
- Checks if any files used are non-free
- Checks if any redirects pointed to the page
- Comments out non-free files, turn categories into links, add afc draft template, add redirects
- Adds notification message on author talk page
- Updates talk page banners
- Logs draftification in user subpage

 derived from https://en.wikipedia.org/wiki/User:Evad37/MoveToDraft.js &amp; https://en.wikipedia.org/wiki/User:MPGuy2824/MoveToDraft.js
******************************************************************************/
/* jshint laxbreak: true, undef: true, maxerr:999 */
/* globals console, window, document, $, mw */
// &lt;nowiki&gt;

// Script info
var mtd = {
	config: {
		script: {
			// For window header
			location: &quot;User:ChiK/MoveToDraft&quot;,
			version: &quot;2.5.8&quot;
		}
	}
},
	API;

$.when(
	// Resource loader modules
	mw.loader.using( [ 'mediawiki.util', 'mediawiki.api', 'mediawiki.Title' ] ),
	// Page ready
	$.ready
).then( function() {
/* ========== Config ======================================================= */
	// MediaWiki configuration values
mtd.config.mw = mw.config.get( [
		&quot;wgArticleId&quot;,
		&quot;wgCurRevisionId&quot;,
		&quot;wgPageName&quot;,
		&quot;wgUserGroups&quot;,
		&quot;wgUserName&quot;,
		&quot;wgMonthNames&quot;,
		&quot;wgNamespaceNumber&quot;,
		&quot;wgTitle&quot;,
		&quot;wgArticlePath&quot;,
		&quot;wgIsMainPage&quot;,
		&quot;wgIsRedirect&quot;
	]
);

/* ========== API ========================================================== */
// Fixed API initialization using 'userAgent' property instead of raw 'Api-User-Agent' header
API = new mw.Api( {
	userAgent: &quot;MoveToDraft/&quot; + mtd.config.script.version + 
		&quot; ( https://tcy.wikipedia.org/wiki/&quot; + mtd.config.script.location + &quot; )&quot;
} );

var dynamicallyLoadScript = function( url ) {
	let loadScript = document.createElement( 'script' );
	loadScript.src = url + '?action=raw&amp;ctype=text/javascript';
	document.head.appendChild( loadScript );
};

/* ========== Setup ============================================================================= */

// Only operate in article namespace
if( mtd.config.mw.wgNamespaceNumber !== 0 ) {
	return;
}

// Don't draftify MainPage
if( mtd.config.mw.wgIsMainPage === true ) {
	return;
}

// Only operate for existing pages
if ( mtd.config.mw.wgCurRevisionId === 0 ) {
	return;
}

// Only for articles
if ( mtd.config.mw.wgIsRedirect === true ) {
	return;
}

dynamicallyLoadScript(
	mtd.config.mw.wgArticlePath.replace( '$1', 'User:ChiK/MoveToDraft/core.js' )
);

});
// &lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>eq4y7q13c757jzq9yn059jlj910g6pq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365734</id>
      <parentid>365733</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T08:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/ChiK|ChiK]] ([[User talk:ChiK|ಪಾತೆರ]])ತ ಪಿರಕೊಣಪಿ ಪಡಿಪಾಟ [[Special:Diff/365733|365733]]</comment>
      <origin>365734</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="2585" sha1="2bluo5wx3i5atvfkicmtqsbub5nit9m" xml:space="preserve">/******************************************************************************
 MoveToDraft
-------------
Version 2.5.8
-------------
A script to move unsourced articles to draft space, including cleanup and author notification.
- Moves page to draftspace
- Checks if any files used are non-free
- Checks if any redirects pointed to the page
- Comments out non-free files, turn categories into links, add afc draft template, add redirects
- Adds notification message on author talk page
- Updates talk page banners
- Logs draftification in user subpage

 derived from https://en.wikipedia.org/wiki/User:Evad37/MoveToDraft.js &amp; https://en.wikipedia.org/wiki/User:MPGuy2824/MoveToDraft.js
******************************************************************************/
/* jshint laxbreak: true, undef: true, maxerr:999 */
/* globals console, window, document, $, mw */
// &lt;nowiki&gt;

// Script info
var mtd = {
	config: {
		script: {
			// For window header
			location: &quot;User:ChiK/MoveToDraft&quot;,
			version: &quot;2.5.8&quot;
		}
	}
},
	API;

$.when(
	// Resource loader modules
	mw.loader.using( [ 'mediawiki.util', 'mediawiki.api', 'mediawiki.Title' ] ),
	// Page ready
	$.ready
).then( function() {
/* ========== Config ======================================================= */
	// MediaWiki configuration values
mtd.config.mw = mw.config.get( [
		&quot;wgArticleId&quot;,
		&quot;wgCurRevisionId&quot;,
		&quot;wgPageName&quot;,
		&quot;wgUserGroups&quot;,
		&quot;wgUserName&quot;,
		&quot;wgMonthNames&quot;,
		&quot;wgNamespaceNumber&quot;,
		&quot;wgTitle&quot;,
		&quot;wgArticlePath&quot;,
		&quot;wgIsMainPage&quot;,
		&quot;wgIsRedirect&quot;
	]
);

/* ========== API ========================================================== */
API = new mw.Api( {
	ajax: {
		headers: { 
			&quot;Api-User-Agent&quot;: &quot;MoveToDraft/&quot; + mtd.config.script.version + 
				&quot; ( https://tcy.wikipedia.org/wiki/User:ChiK/MoveToDraft )&quot;
		}
	}
} );

var dynamicallyLoadScript = function( url ) {
	let loadScript = document.createElement( 'script' );
	loadScript.src = url + '?action=raw&amp;ctype=text/javascript';
	document.head.appendChild( loadScript );
};

/* ========== Setup ============================================================================= */

// Only operate in article namespace
if( mtd.config.mw.wgNamespaceNumber !== 0 ) {
	return;
}

// Don't draftify MainPage
if( mtd.config.mw.wgIsMainPage === true ) {
	return;
}

// Only operate for existing pages
if ( mtd.config.mw.wgCurRevisionId === 0 ) {
	return;
}

// Only for articles
if ( mtd.config.mw.wgIsRedirect === true ) {
	return;
}

dynamicallyLoadScript(
	mtd.config.mw.wgArticlePath.replace( '$1', 'User:ChiK/MoveToDraft/core.js' )
);

});
// &lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>2bluo5wx3i5atvfkicmtqsbub5nit9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK/MoveToDraft</title>
    <ns>2</ns>
    <id>27959</id>
    <revision>
      <id>365735</id>
      <timestamp>2026-08-18T09:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>New</comment>
      <origin>365735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6787" sha1="c7og8w59ga6i1051wqwbcsncvs94ohp" xml:space="preserve">{{Infobox user script
 | name = MoveToDraft
 | desc = Moves articles to draft space, usually used for undersourced articles
 | author = [[User:Evad37|Evad37]] &amp; [[User:MPGuy2824|MPGuy2824]]
 | maintainer = [[User:ChiK|ChiK]]
 | version = 2.5.8
 | updated = {{Date|2023-07-26}} ([https://gitlab.wikimedia.org/mpg/moveToDraft history] and {{History|User:Evad37/MoveToDraft.js|older history}})
 | source = [[User:ChiK/MoveToDraft.js]]
 | skins = {{plainlist|
* '''{{y&amp;}}''' Vector (2022)
* '''{{y&amp;}}''' Vector legacy (2010)
* '''{{y&amp;}}''' Monobook
* '''{{y&amp;}}''' Modern
* '''{{y&amp;}}''' Cologne Blue
* '''{{y&amp;}}''' Timeless
* '''{{n&amp;}}''' MinervaNeue
}}
 | screenshot = MoveToDraft - Options screen.png
 | screenshot-caption = Screenshot of version 2.5.8 of the script in action
 | styled = yes
}}
{{Shortcut|WP:MTD|WP:MOVETODRAFT}}
'''MoveToDraft''' ([[User:ChiK/MoveToDraft.js|source]]) – A script that is used to [[WP:DRAFTIFY|draftify]] articles (move to draft space), including cleanup and contributor notification.

Steps performed by the script:
# Move the current page to [[Wikipedia:Drafts|draftspace]] and, if the user isn't an admin or page mover, then tag the redirect left behind for [[WP:R2|R2 speedy deletion]].
# Edit page to comment out any non-free files, put categories in {{tl|Draft categories}}, and add the {{tl|Draft article}}&lt;!--{{tl|AFC draft}}--&gt; template.
# Post a notification message to significant contributors' talk page/s.
# Update talk page banners.
# Log the move to the [[Special:MyPage/Draftify log|/Draftify log]] subpage of the user's space.

==Installation==
===Automatic===
* '''Step 1''': Check the checkbox at {{myprefs|Gadgets|Advanced|check={{int:Gadget-script-installer}}}} and click Save.
* '''Step 2''': Click the big blue &quot;Install&quot; button in the infobox on the right of this page.

===Manual===
* Add the following to [[Special:MyPage/common.js]] (or your skin-specific js, if you prefer):
 {{tls|iusc|User:ChiK/MoveToDraft.js}}

==Usage==
# On articles, there will be an additional &quot;Move to draft&quot; menu option next to the regular &quot;Move&quot; option. In Vector skin, this is within the &quot;More&quot; dropdown menu.
# [[File:Move To Draft - ChooseContributors screen.png|thumb|Choosing the contributors to send the notification to]] Selecting &quot;Move to draft&quot; will bring up a list of contributors to whom notifications can be sent. This step is skipped if there is only one contributor to the page.
# Next, a dialog box is shown where the new draft title, the username of the author to notify, and a set of checkboxes to indicate the problem/s with the current version of the article can be chosen.
# [[File:Move To Draft - InProgress screen.png|thumb|The In-progress screen in the middle of its tasks]] When the &quot;Continue&quot; button is clicked, the script will undertake the steps listed above. If there are any errors encountered with a step, you generally have the option to retry or skip it.
* '''Note''': for those without the [[WP:PAGEMOVER|page mover]] user-right, the redirect left behind from moving the article to draftspace will be tagged for [[WP:R2|CSD R2]] deletion automatically.

==Warnings==
The script warns the user in certain conditions:
* Previous draftification of the article
* Old article (created more than 90 days ago)
* New article (significant edit/s less than 1 hour ago)

==Draftify log==
{{collapse top|This isn't working well and has been sunsetted.}}
This script adds a pseudo-special page for viewing logs of draftifications – all draftifications, not just from this tool.

Once installed, you can navigate to &lt;span class=&quot;plainlinks&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Draftify_log Special:Draftify log]&lt;/span&gt; and view logs from all users, or a particular user.

For convenience, a &quot;Draftify log&quot; link is placed on user pages (near the &quot;Move to draft&quot; menu option), linking to that user's log.

A wikitext version of the log is generated in a textbox at the bottom of the page, for easy copy-pasting if desired.
{{collapse bottom}}

==Customisation==
* '''Watching pages''': If you want to watchlist the pages that you move, then check the checkbox at {{myprefs|Watchlist|Watched pages|check={{int:Add pages and files I move to my watchlist}}}} and click Save.
* '''Subscribing to user talk page discussions''': If you want to auto-subscribe to user talk page discussion, then check the checkbox at {{myprefs|Editing|Discussion pages|check={{int:Enable topic subscription
}}}} and click Save.
* '''&quot;Move to draft&quot; link placement''': Add the line &lt;code&gt;var m2d_portlet = &quot;{{gi|portletID}}&quot;;&lt;/code&gt; to [[Special:MyPage/common.js|your common.js]], replacing {{kbd|{{gi|portletID}}}} with one of the portlet id values from [[Help:Customizing toolbars]] (the script's default location is &lt;code&gt;p-cactions&lt;/code&gt;)
* '''Move log rationale''': Add the line &lt;code&gt;var m2d_rationale = &quot;{{gi|''rationale''}}&quot;;&lt;/code&gt; to [[Special:MyPage/common.js|your common.js]], replacing {{kbd|{{gi|rationale}}}} with custom text. The default rationale is {{samp|&lt;nowiki&gt;[[WP:DRAFTIFY|Not ready]]&lt;/nowiki&gt; for mainspace, incubate in draftspace}}
* '''Edit summary for preparing article for draftspace''': Add the line &lt;code&gt;var m2d_editsummary = &quot;{{gi|editSummary}}&quot;;&lt;/code&gt; to [[Special:MyPage/common.js|your common.js]], replacing {{kbd|{{gi|editSummary}}}} with custom text. The default rationale is {{samp|&lt;nowiki&gt;[[WP:AFC|AFC]] draft&lt;/nowiki&gt;}}
* '''Disable logging within your userspace''': Add the line &lt;code&gt;var m2d_doNotLog = {{gi|true}};&lt;/code&gt; to [[Special:MyPage/common.js|your common.js]] to disable logging moves (in [[Special:MyPage/Draftify log|/Draftify log]] within your userspace). Logging is enabled if this is omitted or set to {{samp|false}}.
* '''Contributor notification message'''
*: {{red|'''Use with caution''', and only if you are sure what you're doing:}}
*: Add the line &lt;code&gt;var m2d_notification = &quot;{{gi|Your message here}}&quot;;&lt;/code&gt; to [[Special:MyPage/common.js|your common.js]]
*: '''Important:''' within your message:
*: * You need to use &lt;code&gt;$1&lt;/code&gt; instead of the page title
*: * You need to prevent wikitext transformations on the common.js page itself (i.e. &lt;code&gt;\~~\~~&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;\{\{subst:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; for any template substitution)
*: * You need to escape any quotation marks (&lt;code&gt;&quot;&lt;/code&gt; characters) as &lt;code&gt;\&quot;&lt;/code&gt; to avoid syntax errors.
*: * Any actual backslashes (&lt;code&gt;\&lt;/code&gt; characters) need to be escaped as &lt;code&gt;\\&lt;/code&gt;.
* '''Location of your log file''': You can change the location of the &lt;code&gt;Draftify_log&lt;/code&gt; file by creating a redirect from &lt;code&gt;User:Username/Draftify_log&lt;/code&gt; to whatever location you prefer (as long as it is within your userspace).</text>
      <sha1>c7og8w59ga6i1051wqwbcsncvs94ohp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Gi</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27960</id>
    <redirect title="ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Talk quote inline with italics" />
    <revision>
      <id>365736</id>
      <timestamp>2024-06-12T21:12:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Xqbot</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect to [[Template:Talk quote inline with italics]]</comment>
      <origin>365736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="18y64ovcrn6szxp1ikufddfpd06t2r1" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Talk quote inline with italics]]

{{Redirect category shell|
{{R from move}}
}}</text>
      <sha1>18y64ovcrn6szxp1ikufddfpd06t2r1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365737</id>
      <parentid>365736</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Gi]]</comment>
      <origin>365736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="18y64ovcrn6szxp1ikufddfpd06t2r1" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Talk quote inline with italics]]

{{Redirect category shell|
{{R from move}}
}}</text>
      <sha1>18y64ovcrn6szxp1ikufddfpd06t2r1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Iusc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27961</id>
    <redirect title="ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Install user script" />
    <revision>
      <id>365742</id>
      <timestamp>2021-02-02T23:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;The Earwig</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>tag</comment>
      <origin>365742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="hovp0jmuehu4w3bww8gmoa7yugrswwy" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Install user script]]
{{Redirect category shell|
{{R from template shortcut}}
}}</text>
      <sha1>hovp0jmuehu4w3bww8gmoa7yugrswwy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365743</id>
      <parentid>365742</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:30:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Iusc]]</comment>
      <origin>365742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="hovp0jmuehu4w3bww8gmoa7yugrswwy" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Install user script]]
{{Redirect category shell|
{{R from template shortcut}}
}}</text>
      <sha1>hovp0jmuehu4w3bww8gmoa7yugrswwy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Install user script</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27962</id>
    <revision>
      <id>365746</id>
      <timestamp>2024-10-21T22:54:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Izno</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>per tper</comment>
      <origin>365746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="70vr72hzn8dtm1vi281pwdbrfqas6tj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{#tag:syntaxhighlight|&lt;/noinclude&gt;importScript( '{{{1}}}' ); // Backlink: [[{{{2|{{{1}}}}}}]]&lt;noinclude&gt;|lang=js|copy=1}}{{Doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70vr72hzn8dtm1vi281pwdbrfqas6tj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365747</id>
      <parentid>365746</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Install_user_script]]</comment>
      <origin>365746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="70vr72hzn8dtm1vi281pwdbrfqas6tj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{#tag:syntaxhighlight|&lt;/noinclude&gt;importScript( '{{{1}}}' ); // Backlink: [[{{{2|{{{1}}}}}}]]&lt;noinclude&gt;|lang=js|copy=1}}{{Doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70vr72hzn8dtm1vi281pwdbrfqas6tj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:TQ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27963</id>
    <redirect title="ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Talk quote inline" />
    <revision>
      <id>365750</id>
      <timestamp>2026-05-04T01:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Qwerty123M</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Categorised redirect.</comment>
      <origin>365750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="ous6jevfb2kkoy00tmtctr8aplcfkuw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Talk quote inline]]
{{R category shell|
{{R from template shortcut}}
}}</text>
      <sha1>ous6jevfb2kkoy00tmtctr8aplcfkuw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365751</id>
      <parentid>365750</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:TQ]]</comment>
      <origin>365750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="ous6jevfb2kkoy00tmtctr8aplcfkuw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Template:Talk quote inline]]
{{R category shell|
{{R from template shortcut}}
}}</text>
      <sha1>ous6jevfb2kkoy00tmtctr8aplcfkuw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Install user script/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27964</id>
    <revision>
      <id>365752</id>
      <timestamp>2024-07-29T03:38:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Daask</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>In section &quot;importScript() is not deprecated&quot;, link from &quot;some confusion&quot; to [[User talk:Enterprisey/script-installer#Confusing history of importScript]]</comment>
      <origin>365752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3537" sha1="a7fzz2grh0tznvge99we6wsskoscgyq" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}{{template shortcuts|iusc}}
{{Subst only|auto=yes}}
&lt;!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --&gt;

This template is used to install [[WP:US|user scripts]] that reside on the English Wikipedia. It is to be used primarily on [[Special:MyPage/common.js]] or [[Special:MyPage/skin.js]]. It adds the necessary &lt;code&gt;importScript&lt;/code&gt; line along with a [[WP:Backlink|backlink]].

== Usage ==

In order to install a user script for your Wikipedia account, add the following line to [[Special:MyPage/common.js]] or [[Special:MyPage/skin.js]]: 

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:iusc|script_path}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*Replace &lt;code&gt;script_path&lt;/code&gt; with the full .js page name of the user script to be installed.
*The template '''must''' be [[WP:SUBST|substituted]] (&lt;code&gt;subst:&lt;/code&gt;), or else it won't work.
*[[WP:BYPASS|Bypass your cache]] after saving the page.

== Example ==
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:iusc|User:TheDJ/sharebox.js}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*'''Produces:''' &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;importScript( 'User:TheDJ/sharebox.js' ); // Backlink: [[User:TheDJ/sharebox.js]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

== importScript() is not deprecated ==

There is [[User talk:Enterprisey/script-installer#Confusing history of importScript|some confusion]] about whether or not importScript() is deprecated. The answer is that it is '''not''' deprecated.

In 2015, importScript() was [[gerrit:c/mediawiki/core/+/203293|deprecated for one week]], and then [[gerrit:c/mediawiki/core/+/206078/|the action was reversed]]. In 2022, a [[gerrit:c/mediawiki/core/+/820828|bug causing importScript() to not work for mobile users]] was fixed. As of 2022, the latest statement by software engineers on the deprecation is [[phab:T27845#8135189]], which states {{TQ|For local imports, call importScript(). This is not, and never was, deprecated. For cross-wiki and other less trivial use cases, call mw.loader.load().}}

In conclusion, importScript() is not deprecated, and editors should feel free to use it. It does not need to be systematically replaced by mw.loader.load(), and {{T|iusc}} does not need to be replaced with {{T|lusc}}.

== importScript() vs mw.loader.load() ==
{{T|Install user script}} uses importScript(), and {{T|Load user script}} uses mw.loader.load().

importScript():

* Is less verbose, only needing the string of the page you're loading.
* Is more restrictive, only allowing the loading of Wikipedia pages in the user or MediaWiki namespaces.
* Can load from other Wikimedia wikis, using a prefix such as &quot;c&quot; for &quot;commons&quot;. For example, &lt;code&gt;importScript('c:User:YourName/test.js');&lt;/code&gt;
** '''However''', this usage is not recommended as it involves an extra round trip. mw.loader.load is faster for cross-wiki loads.
* Makes your common.js file more readable, since it is less verbose.

mw.loader.load():

* Is more verbose, needing a long URL string. Note that the URL string has to be correctly escaped.
* Is less restrictive. Will load any URL from anywhere. So for example is good for loading from a local dev environment such as localhost.
* Can load from other Wikimedia wikis by adjusting the URL.
* Makes your common.js file less readable, since it is more verbose.

== See also ==
* {{tl|Load user script}} ({{tl|Lusc}}) – Version of this script that uses the &lt;code&gt;mw.loader.load()&lt;/code&gt; method.
{{Wikipedia:User scripts/Navbox}}
&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
[[Category:Wikipedia JavaScript templates]]
[[Category:Wikipedia scripts]]
[[Category:Wikipedia user script templates]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>a7fzz2grh0tznvge99we6wsskoscgyq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365753</id>
      <parentid>365752</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Install_user_script/doc]]</comment>
      <origin>365752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3537" sha1="a7fzz2grh0tznvge99we6wsskoscgyq" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}{{template shortcuts|iusc}}
{{Subst only|auto=yes}}
&lt;!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --&gt;

This template is used to install [[WP:US|user scripts]] that reside on the English Wikipedia. It is to be used primarily on [[Special:MyPage/common.js]] or [[Special:MyPage/skin.js]]. It adds the necessary &lt;code&gt;importScript&lt;/code&gt; line along with a [[WP:Backlink|backlink]].

== Usage ==

In order to install a user script for your Wikipedia account, add the following line to [[Special:MyPage/common.js]] or [[Special:MyPage/skin.js]]: 

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:iusc|script_path}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*Replace &lt;code&gt;script_path&lt;/code&gt; with the full .js page name of the user script to be installed.
*The template '''must''' be [[WP:SUBST|substituted]] (&lt;code&gt;subst:&lt;/code&gt;), or else it won't work.
*[[WP:BYPASS|Bypass your cache]] after saving the page.

== Example ==
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:iusc|User:TheDJ/sharebox.js}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*'''Produces:''' &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;importScript( 'User:TheDJ/sharebox.js' ); // Backlink: [[User:TheDJ/sharebox.js]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

== importScript() is not deprecated ==

There is [[User talk:Enterprisey/script-installer#Confusing history of importScript|some confusion]] about whether or not importScript() is deprecated. The answer is that it is '''not''' deprecated.

In 2015, importScript() was [[gerrit:c/mediawiki/core/+/203293|deprecated for one week]], and then [[gerrit:c/mediawiki/core/+/206078/|the action was reversed]]. In 2022, a [[gerrit:c/mediawiki/core/+/820828|bug causing importScript() to not work for mobile users]] was fixed. As of 2022, the latest statement by software engineers on the deprecation is [[phab:T27845#8135189]], which states {{TQ|For local imports, call importScript(). This is not, and never was, deprecated. For cross-wiki and other less trivial use cases, call mw.loader.load().}}

In conclusion, importScript() is not deprecated, and editors should feel free to use it. It does not need to be systematically replaced by mw.loader.load(), and {{T|iusc}} does not need to be replaced with {{T|lusc}}.

== importScript() vs mw.loader.load() ==
{{T|Install user script}} uses importScript(), and {{T|Load user script}} uses mw.loader.load().

importScript():

* Is less verbose, only needing the string of the page you're loading.
* Is more restrictive, only allowing the loading of Wikipedia pages in the user or MediaWiki namespaces.
* Can load from other Wikimedia wikis, using a prefix such as &quot;c&quot; for &quot;commons&quot;. For example, &lt;code&gt;importScript('c:User:YourName/test.js');&lt;/code&gt;
** '''However''', this usage is not recommended as it involves an extra round trip. mw.loader.load is faster for cross-wiki loads.
* Makes your common.js file more readable, since it is less verbose.

mw.loader.load():

* Is more verbose, needing a long URL string. Note that the URL string has to be correctly escaped.
* Is less restrictive. Will load any URL from anywhere. So for example is good for loading from a local dev environment such as localhost.
* Can load from other Wikimedia wikis by adjusting the URL.
* Makes your common.js file less readable, since it is more verbose.

== See also ==
* {{tl|Load user script}} ({{tl|Lusc}}) – Version of this script that uses the &lt;code&gt;mw.loader.load()&lt;/code&gt; method.
{{Wikipedia:User scripts/Navbox}}
&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
[[Category:Wikipedia JavaScript templates]]
[[Category:Wikipedia scripts]]
[[Category:Wikipedia user script templates]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>a7fzz2grh0tznvge99we6wsskoscgyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Load user script</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27965</id>
    <revision>
      <id>365754</id>
      <timestamp>2024-10-21T22:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Izno</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>per tper</comment>
      <origin>365754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="216" sha1="8xqp6m2pubdy51lfoc6g8tkgra91k6o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{#tag:syntaxhighlight|&lt;/noinclude&gt;mw.loader.load( '{{subst:localurl:{{{1}}}|action=raw&amp;ctype=text/javascript}}' ); // Backlink: [[{{{2|{{{1}}}}}}]]&lt;noinclude&gt;|lang=js|copy=1}}{{Documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8xqp6m2pubdy51lfoc6g8tkgra91k6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365755</id>
      <parentid>365754</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:31:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Load_user_script]]</comment>
      <origin>365754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="216" sha1="8xqp6m2pubdy51lfoc6g8tkgra91k6o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{#tag:syntaxhighlight|&lt;/noinclude&gt;mw.loader.load( '{{subst:localurl:{{{1}}}|action=raw&amp;ctype=text/javascript}}' ); // Backlink: [[{{{2|{{{1}}}}}}]]&lt;noinclude&gt;|lang=js|copy=1}}{{Documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8xqp6m2pubdy51lfoc6g8tkgra91k6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Load user script/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27966</id>
    <revision>
      <id>365756</id>
      <timestamp>2026-02-15T17:52:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Izno</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edit by [[Special:Contribs/~2026-10139-56|~2026-10139-56]] ([[User talk:~2026-10139-56|talk]]) to last version by Oshwah</comment>
      <origin>365756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2873" sha1="lmevxlqz9pjqzrxg71v2vqz2gj51i9q" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}{{template shortcuts|lusc}}
{{Subst only}}&lt;!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --&gt;

This template is used to install [[WP:US|user scripts]] that reside on the English Wikipedia. It is to be used primarily on [[Special:MyPage/common.js]] or [[Special:MyPage/skin.js]]. It adds the necessary &lt;code&gt;mw.loader.load&lt;/code&gt; line along with a [[WP:Backlink|backlink]].

== Usage ==
In order to install a user script for your Wikipedia account, add the following line to [[Special:MyPage/common.js]] or [[Special:MyPage/skin.js]]: 

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:lusc|script_path}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*Replace &lt;code&gt;script_path&lt;/code&gt; with the full .js page name of the user script to be installed.
*The template '''must''' be [[WP:SUBST|substituted]] (&lt;code&gt;subst:&lt;/code&gt;), or else it won't work.
*[[WP:BYPASS|Bypass your cache]] after saving the page.

== Example ==
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:lusc|User:Example/script.js}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*'''Produces:''' &lt;code&gt;mw.loader.load( '{{localurl:User:Example/script.js|action=raw&amp;ctype=text/javascript}}' ); // Backlink: &lt;nowiki&gt;[[User:Example/script.js]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:lusc|User:Example/script.js|User:Example/script}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*'''Produces:''' &lt;code&gt;mw.loader.load( '{{localurl:User:Example/script.js|action=raw&amp;ctype=text/javascript}}' ); // Backlink: &lt;nowiki&gt;[[User:Example/script]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

== importScript() vs mw.loader.load() ==
{{T|Install user script}} uses importScript(), and {{T|Load user script}} uses mw.loader.load().

importScript():

* Is less verbose, only needing the string of the page you're loading.
* Is more restrictive, only allowing the loading of Wikipedia pages in the user or MediaWiki namespaces.
* Can load from other Wikimedia wikis, using a prefix such as &quot;c&quot; for &quot;commons&quot;. For example, &lt;code&gt;importScript('c:User:YourName/test.js');&lt;/code&gt;
** '''However''', this usage is not recommended as it involves an extra round trip. mw.loader.load is faster for cross-wiki loads.
* Makes your common.js file more readable, since it is less verbose.

mw.loader.load():

* Is more verbose, needing a long URL string. Note that the URL string has to be correctly escaped.
* Is less restrictive, allowing you to load any URL from anywhere. For example: it is good for loading from a local dev environment such as localhost.
* Can load from other Wikimedia wikis by adjusting the URL.
* Makes your common.js file less readable, since it is more verbose.

== See also ==
* {{tl|Install user script}} ({{tl|iusc}}) – Version of this script that uses the &lt;code&gt;importScript()&lt;/code&gt; method.
* {{tl|Load user stylesheet}}
{{Wikipedia:User scripts/Navbox}}
&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
[[Category:Wikipedia JavaScript templates]]
[[Category:Wikipedia scripts|*]]
[[Category:Wikipedia user script templates]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>lmevxlqz9pjqzrxg71v2vqz2gj51i9q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365757</id>
      <parentid>365756</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T09:31:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Load_user_script/doc]]</comment>
      <origin>365756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2873" sha1="lmevxlqz9pjqzrxg71v2vqz2gj51i9q" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}{{template shortcuts|lusc}}
{{Subst only}}&lt;!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --&gt;

This template is used to install [[WP:US|user scripts]] that reside on the English Wikipedia. It is to be used primarily on [[Special:MyPage/common.js]] or [[Special:MyPage/skin.js]]. It adds the necessary &lt;code&gt;mw.loader.load&lt;/code&gt; line along with a [[WP:Backlink|backlink]].

== Usage ==
In order to install a user script for your Wikipedia account, add the following line to [[Special:MyPage/common.js]] or [[Special:MyPage/skin.js]]: 

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:lusc|script_path}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*Replace &lt;code&gt;script_path&lt;/code&gt; with the full .js page name of the user script to be installed.
*The template '''must''' be [[WP:SUBST|substituted]] (&lt;code&gt;subst:&lt;/code&gt;), or else it won't work.
*[[WP:BYPASS|Bypass your cache]] after saving the page.

== Example ==
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:lusc|User:Example/script.js}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*'''Produces:''' &lt;code&gt;mw.loader.load( '{{localurl:User:Example/script.js|action=raw&amp;ctype=text/javascript}}' ); // Backlink: &lt;nowiki&gt;[[User:Example/script.js]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:lusc|User:Example/script.js|User:Example/script}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
*'''Produces:''' &lt;code&gt;mw.loader.load( '{{localurl:User:Example/script.js|action=raw&amp;ctype=text/javascript}}' ); // Backlink: &lt;nowiki&gt;[[User:Example/script]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

== importScript() vs mw.loader.load() ==
{{T|Install user script}} uses importScript(), and {{T|Load user script}} uses mw.loader.load().

importScript():

* Is less verbose, only needing the string of the page you're loading.
* Is more restrictive, only allowing the loading of Wikipedia pages in the user or MediaWiki namespaces.
* Can load from other Wikimedia wikis, using a prefix such as &quot;c&quot; for &quot;commons&quot;. For example, &lt;code&gt;importScript('c:User:YourName/test.js');&lt;/code&gt;
** '''However''', this usage is not recommended as it involves an extra round trip. mw.loader.load is faster for cross-wiki loads.
* Makes your common.js file more readable, since it is less verbose.

mw.loader.load():

* Is more verbose, needing a long URL string. Note that the URL string has to be correctly escaped.
* Is less restrictive, allowing you to load any URL from anywhere. For example: it is good for loading from a local dev environment such as localhost.
* Can load from other Wikimedia wikis by adjusting the URL.
* Makes your common.js file less readable, since it is more verbose.

== See also ==
* {{tl|Install user script}} ({{tl|iusc}}) – Version of this script that uses the &lt;code&gt;importScript()&lt;/code&gt; method.
* {{tl|Load user stylesheet}}
{{Wikipedia:User scripts/Navbox}}
&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
[[Category:Wikipedia JavaScript templates]]
[[Category:Wikipedia scripts|*]]
[[Category:Wikipedia user script templates]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>lmevxlqz9pjqzrxg71v2vqz2gj51i9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಫೈಲ್:MoveToDraft - Options screen.png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>27967</id>
    <revision>
      <id>365760</id>
      <timestamp>2026-08-18T09:59:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="geum3wy8nvdc3orbq0ws7yzre88pp0t" xml:space="preserve">
== ಪರವಾನಿಗೆ ==
{{self|cc-by-sa-4.0|GFDL|migration=not-eligible}}</text>
      <sha1>geum3wy8nvdc3orbq0ws7yzre88pp0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365767</id>
      <parentid>365760</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:04:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="304" sha1="hd1orn9p7w9bgjx9qyczc3b1pd7w91p" xml:space="preserve">== ಸಾರಾಂಸೊ ==
{{Information
|Description = Screenshot of the options screen of the MoveToDraft script in action
|Source = Screenshot of a Wikipedia userscript
|Date = 2023-02-03
|Author = [[User:ChiK|ChiK]]
}}
== ಪರವಾನಿಗೆ ==
{{self|cc-by-sa-4.0|GFDL|migration=not-eligible}}</text>
      <sha1>hd1orn9p7w9bgjx9qyczc3b1pd7w91p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365768</id>
      <parentid>365767</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಸಾರಾಂಸೊ */</comment>
      <origin>365768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="305" sha1="4nepdthhstigc0wz91rvuajyxtfe28r" xml:space="preserve">== ಸಾರಾಂಸೊ ==
{{Information
|Description = Screenshot of the options screen of the MoveToDraft script in action
|Source = Screenshot of a Wikipedia userscript
|Date = 2026-08-18
|Author = [[User:ChiK|ChiK]]
}}

== ಪರವಾನಿಗೆ ==
{{self|cc-by-sa-4.0|GFDL|migration=not-eligible}}</text>
      <sha1>4nepdthhstigc0wz91rvuajyxtfe28r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:License migration not eligible</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27968</id>
    <revision>
      <id>365761</id>
      <timestamp>2020-08-29T23:26:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Primefac</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Changed protection level for &quot;[[Template:License migration not eligible]]&quot;: [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template]] ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite))</comment>
      <origin>365761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="303" sha1="67yvk7ugmoc3hluvdbc0dh2gn6ajld0" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|File|{{{category|[[Category:Wikipedia license migration not eligible|{{PAGENAME}}]]}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

{{In category|Wikipedia license migration not eligible}}

{{documentation}}

[[Category:Wikipedia license migration templates|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>67yvk7ugmoc3hluvdbc0dh2gn6ajld0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365762</id>
      <parentid>365761</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:License_migration_not_eligible]]</comment>
      <origin>365761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="303" sha1="67yvk7ugmoc3hluvdbc0dh2gn6ajld0" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|File|{{{category|[[Category:Wikipedia license migration not eligible|{{PAGENAME}}]]}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

{{In category|Wikipedia license migration not eligible}}

{{documentation}}

[[Category:Wikipedia license migration templates|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>67yvk7ugmoc3hluvdbc0dh2gn6ajld0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:License migration not eligible/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27969</id>
    <revision>
      <id>365765</id>
      <timestamp>2023-12-26T20:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Tom.Reding</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */{{High-use}}</comment>
      <origin>365765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="312" sha1="kptwyaqcoukkuqaq35if0nqj2ikjwii" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}
{{High-use}}
&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --&gt;

=== Usage ===
This template is part of the '''{{tl|license migration}}''' template series, please see that page details.

&lt;includeonly&gt;
&lt;!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS HERE, THANKS --&gt;

&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>kptwyaqcoukkuqaq35if0nqj2ikjwii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365766</id>
      <parentid>365765</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:License_migration_not_eligible/doc]]</comment>
      <origin>365765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="312" sha1="kptwyaqcoukkuqaq35if0nqj2ikjwii" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}
{{High-use}}
&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --&gt;

=== Usage ===
This template is part of the '''{{tl|license migration}}''' template series, please see that page details.

&lt;includeonly&gt;
&lt;!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS HERE, THANKS --&gt;

&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>kptwyaqcoukkuqaq35if0nqj2ikjwii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮುಂಬೈಡ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಮೇಲೊಲು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27970</id>
    <revision>
      <id>365769</id>
      <timestamp>2026-08-18T10:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwini Rai K</username>
        <id>9755</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:kn:Special:Redirect/revision/1383287|ಮುಂಬೈನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಮೇಳಗಳು]]&quot; ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು</comment>
      <origin>365769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13978" sha1="80t5vnm63k7lmdl1l68txyz0853sdeg" xml:space="preserve">
'''ಮುಂಬೈದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪು''' [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈದ]] ಕೋಟೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮುಂಬೈ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ ಆದುಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|title=Victorian Gothic and Art Deco Ensembles of Mumbai|url=https://whc.unesco.org/en/list/1480/|accessdate=2023-08-21|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ೨೦೧೮ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಈ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಓವಲ್ ದ ಸುತ್ತಲ ಉಂಡು, &lt;ref name=&quot;UNESCOPage&quot;&gt;{{Cite web|title=The Victorian &amp; Art Deco Ensemble of Mumbai - UNESCO World Heritage Centre|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316011333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archivedate=16 March 2018|accessdate=29 June 2015|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt; ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಎಸ್ಪ್ಲಾನೇಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮನರಂಜನೆದ ಪ್ರದೇಶ. ಓವಲ್ ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊನು ಬ್ಯಾಕ್ ಬೇ ರಿಕ್ಲಮೇಶನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ದ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು 94 ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಈ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಡು ಉಂಡು.
[[ಫೈಲ್:Mumbai_Weltkulturerbe.svg|thumb|291x291px| ಕೆತ್ತೆದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣದ ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತಾರ:]]
ಓವಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್) ಬೊಕ್ಕ ಸಿಟಿ ಸಿವಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಷನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ (ಪಿರಾಕ್ದ ಸೆಕ್ರೆಟೇರಿಯಟ್ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಂಡು). &lt;ref name=&quot;DCOfficialWeb&quot;&gt;{{Cite web|title=History - City Civil and Sessions Court, Mumbai|url=http://ecourts.gov.in/mumbai/citycivil|accessdate=29 June 2015|publisher=District Courts of India}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;UNESCOPage&quot;&gt;{{Cite web|title=The Victorian &amp; Art Deco Ensemble of Mumbai - UNESCO World Heritage Centre|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316011333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archivedate=16 March 2018|accessdate=29 June 2015|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180316011333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/ &quot;The Victorian &amp; Art Deco Ensemble of Mumbai - UNESCO World Heritage Centre&quot;]. UNESCO World Heritage Centre. Archived from [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/ the original] on 16 March 2018&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;29 June&lt;/span&gt; 2015&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮುಂಬೈದ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರೊಡು ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರಲಾ ಉಂಡು. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಓವಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಗು ಸುತ್ತಲ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾನ್ ದೆತೊಂದುಂಡು.

ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಈ ಗುಂಪುನ್ ಜೂನ್ 30, 2018 ಗ್ ಬಹ್ರೇನ್ ದ ಮನಾಮಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ 42ನೇ ಅಧಿವೇಶನೊಡು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 June 2018|title=Four sites added to UNESCO’s World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/en/news/1845/|accessdate=5 July 2018|publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt;

'''ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಗು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅನುಮೋದನೆ'''

ಮಾನದಂಡ (ii): ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಒಟ್ಟುಗುಲು ಕಾಲಾನಂತರೊಡು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೀಯ ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯೊಲೆನ ಮಹತ್ವದ ವಿನಿಮಯೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ಮಲ್ಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಸಭೆ ಗೋಥಿಕ್ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಭಾರತೀಯ ಅಂಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಿಶ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಇಂಡೋ-ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬಾಲ್ಕನಿಲು ಬೊಕ್ಕ ವೆರಾಂಡಾಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವುನ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನೊಗು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್ ರೂಪಾಂತರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮುಂಬೈದ ಐಕಾನಿಕ್ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಲ್ ಲೆನ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಭಾರತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಮಿಶ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇಂಡೋ-ಡೆಕೊ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಶೈಲಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡೊಡು ಉಂದೆತ ಪ್ರಭಾವ ವ್ಯಾಪಿಸಂಡ್.

ಮಾನದಂಡ (iv): ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪುಲು ರಡ್ಡ್ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ಯೋಜನೆಡ್ ನಡತಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಲೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಈ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಲೆನ್, ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ತಂತ್ರೊಲೆನ ಪ್ರಗತಿದ ಹಂತೊಲೆನ್, ನಗರ ಯೋಜನೆದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೊಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ಓವಲ್ ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ ಅನನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಂತೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಜಾತ್ರೆಲುಲಾ ಬಾಂಬೆದ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆಲೆನ ಸೃಷ್ಟಿ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಇರುವನೆ  ಶತಮಾನೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಗು ನಗರೊದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. 

== ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ರಚನೆಲೆನ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಗೆಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==

=== ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ===

==== ಭಾರತೀಯ ನವ-ಗೋಥಿಕ್ (ಹಿಂದೂ ಗೋಥಿಕ್) ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ====

* ನಗರ ನಾಗರಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿವೇಶನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ಹಳೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಚೇರಿ)
* ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆವರಣ: ೧.
** ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ
** ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ
** ಕಾನ್ವೊಕೇಶನ್ ಸಭಾಂಗಣ
* ಬೊಂಬಾಯಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
* ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆದ ಕಟ್ಟಡ
* ಎಸ್ಪ್ಲಾನೇಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್
* ಡೇವಿಡ್ ಸಸ್ಸೂನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ
* ಎಲ್ಫಿನ್ಸ್ಟೋನ್ ಕಾಲೇಜ್
* ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ
* ಇಂಡಿಯನ್ ಮರ್ಕಂಟೈಲ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್

==== ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ====

* ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫೌಂಟೇನ್
* ಸೈನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಪಡೆದ ಕಟ್ಟಡ
* ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ
* ಸರ್ ಕೋವಾಸ್ಜಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಹಾಲ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮೊಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್

==== ಇಂಡೋ-ಸರಾಸೆನಿಕ್ ====

* ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೆ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ
* ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ ವಾಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹ
* ಭವ್ಯ ಅಮ್ದಾರ್ ನಿವಾಸ್

=== ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ===

* ರೀಗಲ್ ಸಿನಿಮಾ
* ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾ
* ಮೋಟಭೋಯ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್
* ಸುನಾ ಮಹಲ್
* ಕೆವಾಲ್ ಮಹಲ್
* ಓವಲ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಡೊಲು
* ಮೆಟ್ರೊ ಇನಾಕ್ಸ್ ಸಿನಿಮೊಲು
&lt;gallery widths=&quot;220&quot; heights=&quot;220&quot;&gt;
ಫೈಲ್:Mumbai_03-2016_40_Bombay_High_Court.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_03-2016_40_Bombay_High_Court.jpg|alt=Bombay High Court (Neo-Gothic)| ಬೊಂಬಾಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (ನವ-ಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Mumbai_03-2016_39_University.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_03-2016_39_University.jpg|alt=Rajabai Clock Tower (Neo-Gothic)| ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ (ನವ-ಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Maharashtra_State_Police_Head_Quarters,_Fort,_Mumbai.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Maharashtra_State_Police_Head_Quarters,_Fort,_Mumbai.jpg|alt=Maharashtra Police Headquarters (Neo-Gothic)| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ (ನವಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Standard_Chartered_Bank_Building_(Grindlays_Bank).jpg|link=ಚಿತ್ರ:Standard_Chartered_Bank_Building_(Grindlays_Bank).jpg|alt=Standard Chartered Bank Building (Neoclassical)| ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ (ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್)
ಫೈಲ್:Mumbai_-_Army_and_Navy_Building.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_-_Army_and_Navy_Building.jpg|alt=Army and Navy Building (Neoclassical)| ಸೈನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಪಡೆದ ಕಟ್ಟಡ (ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ)
ಫೈಲ್:Western_Railway_Headquarter_Building_at_Churchgate_in_Mumbai.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Western_Railway_Headquarter_Building_at_Churchgate_in_Mumbai.jpg|alt=Western Railway Headquarters Building (Indo-Saracenic)| ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೆ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ (ಇಂಡೋ-ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್)
ಫೈಲ್:Side_view_of_Eros_Cinema.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Side_view_of_Eros_Cinema.jpg|alt=The Eros Cinema (Art Deco)| ದಿ ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾ (ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ)
&lt;/gallery&gt;ವಿಶ್ವಕೋಶ ದಾಖಲೆ: ಮುಂಬೈದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪುಲು

ಬಾಂಬೆದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ಸ್ ಪಂಡ ಮುಂಬೈದ ಫೋರ್ಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪ್ಟ್ ಡ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ರಿವೈವಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮುಂಬೈ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ. ಈ ಗುಂಪುನ್ 2018ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

# [https://www.flickr.com/photos/meckleychina/sets/72157620262447654/ ಬಾಂಬೆಡ್ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು (ಫ್ಲಿಕ್ರ್ ಆಲ್ಬಮ್)]</text>
      <sha1>80t5vnm63k7lmdl1l68txyz0853sdeg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365770</id>
      <parentid>365769</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:19:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwini Rai K</username>
        <id>9755</id>
      </contributor>
      <origin>365770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14098" sha1="56lyjrdftvlkmvvqn8qf7cjtg68vlgc" xml:space="preserve">
'''ಮುಂಬೈದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪು''' [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈದ]] ಕೋಟೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮುಂಬೈ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ ಆದುಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|title=Victorian Gothic and Art Deco Ensembles of Mumbai|url=https://whc.unesco.org/en/list/1480/|accessdate=2023-08-21|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ೨೦೧೮ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಈ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಓವಲ್ ದ ಸುತ್ತಲ ಉಂಡು, &lt;ref name=&quot;UNESCOPage&quot;&gt;{{Cite web|title=The Victorian &amp; Art Deco Ensemble of Mumbai - UNESCO World Heritage Centre|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316011333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archivedate=16 March 2018|accessdate=29 June 2015|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt; ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಎಸ್ಪ್ಲಾನೇಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮನರಂಜನೆದ ಪ್ರದೇಶ. ಓವಲ್ ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊನು ಬ್ಯಾಕ್ ಬೇ ರಿಕ್ಲಮೇಶನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ದ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು 94 ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಈ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಡು ಉಂಡು.
[[ಫೈಲ್:Mumbai_Weltkulturerbe.svg|thumb|291x291px| ಕೆತ್ತೆದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣದ ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತಾರ:]]
ಓವಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್) ಬೊಕ್ಕ ಸಿಟಿ ಸಿವಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಷನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ (ಪಿರಾಕ್ದ ಸೆಕ್ರೆಟೇರಿಯಟ್ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಂಡು). &lt;ref name=&quot;DCOfficialWeb&quot;&gt;{{Cite web|title=History - City Civil and Sessions Court, Mumbai|url=http://ecourts.gov.in/mumbai/citycivil|accessdate=29 June 2015|publisher=District Courts of India}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;UNESCOPage&quot;&gt;{{Cite web|title=The Victorian &amp; Art Deco Ensemble of Mumbai - UNESCO World Heritage Centre|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316011333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archivedate=16 March 2018|accessdate=29 June 2015|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180316011333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/ &quot;The Victorian &amp; Art Deco Ensemble of Mumbai - UNESCO World Heritage Centre&quot;]. UNESCO World Heritage Centre. Archived from [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/ the original] on 16 March 2018&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;29 June&lt;/span&gt; 2015&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮುಂಬೈದ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರೊಡು ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರಲಾ ಉಂಡು. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಓವಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಗು ಸುತ್ತಲ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾನ್ ದೆತೊಂದುಂಡು.

ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಈ ಗುಂಪುನ್ ಜೂನ್ 30, 2018 ಗ್ ಬಹ್ರೇನ್ ದ ಮನಾಮಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ 42ನೇ ಅಧಿವೇಶನೊಡು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 June 2018|title=Four sites added to UNESCO’s World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/en/news/1845/|accessdate=5 July 2018|publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt;

'''ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಗು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅನುಮೋದನೆ'''

ಮಾನದಂಡ (ii): ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಒಟ್ಟುಗುಲು ಕಾಲಾನಂತರೊಡು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೀಯ ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯೊಲೆನ ಮಹತ್ವದ ವಿನಿಮಯೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ಮಲ್ಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಸಭೆ ಗೋಥಿಕ್ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಭಾರತೀಯ ಅಂಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಿಶ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಇಂಡೋ-ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬಾಲ್ಕನಿಲು ಬೊಕ್ಕ ವೆರಾಂಡಾಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವುನ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನೊಗು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್ ರೂಪಾಂತರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮುಂಬೈದ ಐಕಾನಿಕ್ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಲ್ ಲೆನ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಭಾರತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಮಿಶ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇಂಡೋ-ಡೆಕೊ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಶೈಲಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡೊಡು ಉಂದೆತ ಪ್ರಭಾವ ವ್ಯಾಪಿಸಂಡ್.

ಮಾನದಂಡ (iv): ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪುಲು ರಡ್ಡ್ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ಯೋಜನೆಡ್ ನಡತಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಲೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಈ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಲೆನ್, ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ತಂತ್ರೊಲೆನ ಪ್ರಗತಿದ ಹಂತೊಲೆನ್, ನಗರ ಯೋಜನೆದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೊಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ಓವಲ್ ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ ಅನನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಂತೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಜಾತ್ರೆಲುಲಾ ಬಾಂಬೆದ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆಲೆನ ಸೃಷ್ಟಿ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಇರುವನೆ  ಶತಮಾನೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಗು ನಗರೊದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. 

== ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ರಚನೆಲೆನ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಗೆಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==

=== ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ===

==== ಭಾರತೀಯ ನವ-ಗೋಥಿಕ್ (ಹಿಂದೂ ಗೋಥಿಕ್) ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ====

* ನಗರ ನಾಗರಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿವೇಶನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ಹಳೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಚೇರಿ)
* ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆವರಣ: ೧.
** ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ
** ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ
** ಕಾನ್ವೊಕೇಶನ್ ಸಭಾಂಗಣ
* ಬೊಂಬಾಯಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
* ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆದ ಕಟ್ಟಡ
* ಎಸ್ಪ್ಲಾನೇಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್
* ಡೇವಿಡ್ ಸಸ್ಸೂನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ
* ಎಲ್ಫಿನ್ಸ್ಟೋನ್ ಕಾಲೇಜ್
* ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ
* ಇಂಡಿಯನ್ ಮರ್ಕಂಟೈಲ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್

==== ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ====

* ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫೌಂಟೇನ್
* ಸೈನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಪಡೆದ ಕಟ್ಟಡ
* ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ
* ಸರ್ ಕೋವಾಸ್ಜಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಹಾಲ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮೊಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್

==== ಇಂಡೋ-ಸರಾಸೆನಿಕ್ ====

* ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೆ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ
* ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ ವಾಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹ
* ಭವ್ಯ ಅಮ್ದಾರ್ ನಿವಾಸ್

=== ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ===

* ರೀಗಲ್ ಸಿನಿಮಾ
* ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾ
* ಮೋಟಭೋಯ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್
* ಸುನಾ ಮಹಲ್
* ಕೆವಾಲ್ ಮಹಲ್
* ಓವಲ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಡೊಲು
* ಮೆಟ್ರೊ ಇನಾಕ್ಸ್ ಸಿನಿಮೊಲು
&lt;gallery widths=&quot;220&quot; heights=&quot;220&quot;&gt;
ಫೈಲ್:Mumbai_03-2016_40_Bombay_High_Court.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_03-2016_40_Bombay_High_Court.jpg|alt=Bombay High Court (Neo-Gothic)| ಬೊಂಬಾಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (ನವ-ಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Mumbai_03-2016_39_University.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_03-2016_39_University.jpg|alt=Rajabai Clock Tower (Neo-Gothic)| ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ (ನವ-ಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Maharashtra_State_Police_Head_Quarters,_Fort,_Mumbai.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Maharashtra_State_Police_Head_Quarters,_Fort,_Mumbai.jpg|alt=Maharashtra Police Headquarters (Neo-Gothic)| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ (ನವಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Standard_Chartered_Bank_Building_(Grindlays_Bank).jpg|link=ಚಿತ್ರ:Standard_Chartered_Bank_Building_(Grindlays_Bank).jpg|alt=Standard Chartered Bank Building (Neoclassical)| ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ (ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್)
ಫೈಲ್:Mumbai_-_Army_and_Navy_Building.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_-_Army_and_Navy_Building.jpg|alt=Army and Navy Building (Neoclassical)| ಸೈನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಪಡೆದ ಕಟ್ಟಡ (ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ)
ಫೈಲ್:Western_Railway_Headquarter_Building_at_Churchgate_in_Mumbai.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Western_Railway_Headquarter_Building_at_Churchgate_in_Mumbai.jpg|alt=Western Railway Headquarters Building (Indo-Saracenic)| ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೆ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ (ಇಂಡೋ-ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್)
ಫೈಲ್:Side_view_of_Eros_Cinema.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Side_view_of_Eros_Cinema.jpg|alt=The Eros Cinema (Art Deco)| ದಿ ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾ (ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ)
&lt;/gallery&gt; '''ವಿಶ್ವಕೋಶ ದಾಖಲೆ: ಮುಂಬೈದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪುಲು'''

ಬಾಂಬೆದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ಸ್ ಪಂಡ ಮುಂಬೈದ ಫೋರ್ಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪ್ಟ್ ಡ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ರಿವೈವಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮುಂಬೈ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ. ಈ ಗುಂಪುನ್ 2018ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{https://www.worldheritageexplorer.org/sites/victorian_gothic_and_art_deco_ensembles_of_mumbai.html}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

# [https://www.flickr.com/photos/meckleychina/sets/72157620262447654/ ಬಾಂಬೆಡ್ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು (ಫ್ಲಿಕ್ರ್ ಆಲ್ಬಮ್)]</text>
      <sha1>56lyjrdftvlkmvvqn8qf7cjtg68vlgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365771</id>
      <parentid>365770</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:19:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwini Rai K</username>
        <id>9755</id>
      </contributor>
      <origin>365771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13734" sha1="k4b846ine7wlwv2uhxv323h02tpwnyq" xml:space="preserve">
'''ಮುಂಬೈದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪು''' [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈದ]] ಕೋಟೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮುಂಬೈ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ ಆದುಂಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|title=Victorian Gothic and Art Deco Ensembles of Mumbai|url=https://whc.unesco.org/en/list/1480/|accessdate=2023-08-21|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ೨೦೧೮ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಈ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಓವಲ್ ದ ಸುತ್ತಲ ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಎಸ್ಪ್ಲಾನೇಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮನರಂಜನೆದ ಪ್ರದೇಶ. ಓವಲ್ ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊನು ಬ್ಯಾಕ್ ಬೇ ರಿಕ್ಲಮೇಶನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ದ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು 94 ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಈ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಡು ಉಂಡು.
[[ಫೈಲ್:Mumbai_Weltkulturerbe.svg|thumb|291x291px| ಕೆತ್ತೆದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣದ ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತಾರ:]]
ಓವಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್) ಬೊಕ್ಕ ಸಿಟಿ ಸಿವಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಷನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ (ಪಿರಾಕ್ದ ಸೆಕ್ರೆಟೇರಿಯಟ್ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಂಡು). &lt;ref name=&quot;DCOfficialWeb&quot;&gt;{{Cite web|title=History - City Civil and Sessions Court, Mumbai|url=http://ecourts.gov.in/mumbai/citycivil|accessdate=29 June 2015|publisher=District Courts of India}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;UNESCOPage&quot;&gt;{{Cite web|title=The Victorian &amp; Art Deco Ensemble of Mumbai - UNESCO World Heritage Centre|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316011333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/|archivedate=16 March 2018|accessdate=29 June 2015|publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180316011333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/ &quot;The Victorian &amp; Art Deco Ensemble of Mumbai - UNESCO World Heritage Centre&quot;]. UNESCO World Heritage Centre. Archived from [https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5740/ the original] on 16 March 2018&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;29 June&lt;/span&gt; 2015&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮುಂಬೈದ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರೊಡು ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರಲಾ ಉಂಡು. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಓವಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಗು ಸುತ್ತಲ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾನ್ ದೆತೊಂದುಂಡು.

ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಈ ಗುಂಪುನ್ ಜೂನ್ 30, 2018 ಗ್ ಬಹ್ರೇನ್ ದ ಮನಾಮಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ 42ನೇ ಅಧಿವೇಶನೊಡು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 June 2018|title=Four sites added to UNESCO’s World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/en/news/1845/|accessdate=5 July 2018|publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt;

'''ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಗು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅನುಮೋದನೆ'''

ಮಾನದಂಡ (ii): ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಒಟ್ಟುಗುಲು ಕಾಲಾನಂತರೊಡು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತೀಯ ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯೊಲೆನ ಮಹತ್ವದ ವಿನಿಮಯೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ಮಲ್ಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಸಭೆ ಗೋಥಿಕ್ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಭಾರತೀಯ ಅಂಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಿಶ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಇಂಡೋ-ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬಾಲ್ಕನಿಲು ಬೊಕ್ಕ ವೆರಾಂಡಾಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವುನ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನೊಗು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್ ರೂಪಾಂತರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮುಂಬೈದ ಐಕಾನಿಕ್ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಲ್ ಲೆನ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಭಾರತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಮಿಶ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇಂಡೋ-ಡೆಕೊ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಶೈಲಿನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡೊಡು ಉಂದೆತ ಪ್ರಭಾವ ವ್ಯಾಪಿಸಂಡ್.

ಮಾನದಂಡ (iv): ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪುಲು ರಡ್ಡ್ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ಯೋಜನೆಡ್ ನಡತಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಲೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಈ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಲೆನ್, ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ತಂತ್ರೊಲೆನ ಪ್ರಗತಿದ ಹಂತೊಲೆನ್, ನಗರ ಯೋಜನೆದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೊಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ಓವಲ್ ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ ಅನನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಂತೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಜಾತ್ರೆಲುಲಾ ಬಾಂಬೆದ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆಲೆನ ಸೃಷ್ಟಿ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಇರುವನೆ  ಶತಮಾನೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಗು ನಗರೊದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. 

== ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ರಚನೆಲೆನ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಗೆಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==

=== ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ===

==== ಭಾರತೀಯ ನವ-ಗೋಥಿಕ್ (ಹಿಂದೂ ಗೋಥಿಕ್) ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ====

* ನಗರ ನಾಗರಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿವೇಶನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ಹಳೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಚೇರಿ)
* ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆವರಣ: ೧.
** ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ
** ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ
** ಕಾನ್ವೊಕೇಶನ್ ಸಭಾಂಗಣ
* ಬೊಂಬಾಯಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
* ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆದ ಕಟ್ಟಡ
* ಎಸ್ಪ್ಲಾನೇಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್
* ಡೇವಿಡ್ ಸಸ್ಸೂನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ
* ಎಲ್ಫಿನ್ಸ್ಟೋನ್ ಕಾಲೇಜ್
* ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ
* ಇಂಡಿಯನ್ ಮರ್ಕಂಟೈಲ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್

==== ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ====

* ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫೌಂಟೇನ್
* ಸೈನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಪಡೆದ ಕಟ್ಟಡ
* ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ
* ಸರ್ ಕೋವಾಸ್ಜಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಹಾಲ್, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮೊಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್

==== ಇಂಡೋ-ಸರಾಸೆನಿಕ್ ====

* ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೆ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ
* ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ ವಾಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹ
* ಭವ್ಯ ಅಮ್ದಾರ್ ನಿವಾಸ್

=== ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ===

* ರೀಗಲ್ ಸಿನಿಮಾ
* ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾ
* ಮೋಟಭೋಯ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್
* ಸುನಾ ಮಹಲ್
* ಕೆವಾಲ್ ಮಹಲ್
* ಓವಲ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಡೊಲು
* ಮೆಟ್ರೊ ಇನಾಕ್ಸ್ ಸಿನಿಮೊಲು
&lt;gallery widths=&quot;220&quot; heights=&quot;220&quot;&gt;
ಫೈಲ್:Mumbai_03-2016_40_Bombay_High_Court.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_03-2016_40_Bombay_High_Court.jpg|alt=Bombay High Court (Neo-Gothic)| ಬೊಂಬಾಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (ನವ-ಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Mumbai_03-2016_39_University.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_03-2016_39_University.jpg|alt=Rajabai Clock Tower (Neo-Gothic)| ರಾಜಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ (ನವ-ಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Maharashtra_State_Police_Head_Quarters,_Fort,_Mumbai.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Maharashtra_State_Police_Head_Quarters,_Fort,_Mumbai.jpg|alt=Maharashtra Police Headquarters (Neo-Gothic)| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ (ನವಗೋಥಿಕ್)
ಫೈಲ್:Standard_Chartered_Bank_Building_(Grindlays_Bank).jpg|link=ಚಿತ್ರ:Standard_Chartered_Bank_Building_(Grindlays_Bank).jpg|alt=Standard Chartered Bank Building (Neoclassical)| ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ (ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್)
ಫೈಲ್:Mumbai_-_Army_and_Navy_Building.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Mumbai_-_Army_and_Navy_Building.jpg|alt=Army and Navy Building (Neoclassical)| ಸೈನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಪಡೆದ ಕಟ್ಟಡ (ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ)
ಫೈಲ್:Western_Railway_Headquarter_Building_at_Churchgate_in_Mumbai.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Western_Railway_Headquarter_Building_at_Churchgate_in_Mumbai.jpg|alt=Western Railway Headquarters Building (Indo-Saracenic)| ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೆ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ (ಇಂಡೋ-ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್)
ಫೈಲ್:Side_view_of_Eros_Cinema.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Side_view_of_Eros_Cinema.jpg|alt=The Eros Cinema (Art Deco)| ದಿ ಎರೋಸ್ ಸಿನಿಮಾ (ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ)
&lt;/gallery&gt; '''ವಿಶ್ವಕೋಶ ದಾಖಲೆ: ಮುಂಬೈದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಗುಂಪುಲು'''

ಬಾಂಬೆದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ಸ್ ಪಂಡ ಮುಂಬೈದ ಫೋರ್ಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪ್ಟ್ ಡ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ರಿವೈವಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮುಂಬೈ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ. ಈ ಗುಂಪುನ್ 2018ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{https://www.worldheritageexplorer.org/sites/victorian_gothic_and_art_deco_ensembles_of_mumbai.html}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

# [https://www.flickr.com/photos/meckleychina/sets/72157620262447654/ ಬಾಂಬೆಡ್ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಕಟ್ಟಡೊಲು (ಫ್ಲಿಕ್ರ್ ಆಲ್ಬಮ್)]</text>
      <sha1>k4b846ine7wlwv2uhxv323h02tpwnyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK/Draftify log</title>
    <ns>2</ns>
    <id>27971</id>
    <revision>
      <id>365777</id>
      <timestamp>2026-08-18T10:37:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Logging [[Draft:ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]] (Reason/s: poor translation, machine-generated) (first draftification)</comment>
      <origin>365777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="400" sha1="l2saedcs4dvcvu0imcp80iv9h63xnbf" xml:space="preserve">This is a log of pages moved to draftspace using the [[User:ChiK/MoveToDraft|MoveToDraft]] script.

==ಆಗೋಸ್ಟು 2026==
#[[ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]] moved to [[Draft:ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]] at ೧೬:೦೭, ೧೮ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) (Reason/s: poor translation, machine-generated)</text>
      <sha1>l2saedcs4dvcvu0imcp80iv9h63xnbf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365799</id>
      <parentid>365777</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Logging [[Draft:ಮನಂಚಿರ]] (Reason/s: poor translation, machine-generated)</comment>
      <origin>365799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="576" sha1="du1lwfgyeho9w9a0t7z4br00wu783wi" xml:space="preserve">This is a log of pages moved to draftspace using the [[User:ChiK/MoveToDraft|MoveToDraft]] script.

==ಆಗೋಸ್ಟು 2026==
#[[ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]] moved to [[Draft:ಅರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಾಮತಿಲ್]] at ೧೬:೦೭, ೧೮ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) (Reason/s: poor translation, machine-generated)
#[[ಮನಂಚಿರ]] moved to [[Draft:ಮನಂಚಿರ]] at ೧೭:೧೭, ೧೮ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) (Reason/s: poor translation, machine-generated)</text>
      <sha1>du1lwfgyeho9w9a0t7z4br00wu783wi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Drafts moved from mainspace</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27972</id>
    <revision>
      <id>365780</id>
      <timestamp>2021-08-17T00:17:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;MusikAnimal</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Changed protection settings for &quot;[[Template:Drafts moved from mainspace]]&quot;: [[WP:High-risk templates|Highly visible template]] ([Edit=Require template editor access] (indefinite))</comment>
      <origin>365780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="998qpwrtm2ndiyugnq12tpymtjlicwy" xml:space="preserve">{{SAFESUBST:&lt;noinclude /&gt;#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B={{draft other|{{dated maintenance category|Content moved from mainspace to draftspace|from|{{{date|}}}|All content moved from mainspace to draftspace}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>998qpwrtm2ndiyugnq12tpymtjlicwy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365781</id>
      <parentid>365780</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Drafts_moved_from_mainspace]]</comment>
      <origin>365780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="998qpwrtm2ndiyugnq12tpymtjlicwy" xml:space="preserve">{{SAFESUBST:&lt;noinclude /&gt;#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B={{draft other|{{dated maintenance category|Content moved from mainspace to draftspace|from|{{{date|}}}|All content moved from mainspace to draftspace}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>998qpwrtm2ndiyugnq12tpymtjlicwy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Drafts moved from mainspace/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27973</id>
    <revision>
      <id>365782</id>
      <timestamp>2026-01-19T19:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;DB1729</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Category:Under-construction templates</comment>
      <origin>365782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="merrb1xoadlkto8d41cl3975jw0jh6g" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}
{{High-use}}
{{Bot use warning|bot={{user|JJMC89 bot}}}}
&lt;!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --&gt;

== Usage ==
* {{tlsc|{{BASEPAGENAME}}}}
* {{tlc|{{BASEPAGENAME}}|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}}

This template will automatically categorize the page in [[:Category:All content moved from mainspace to draftspace]] and the appropriate related monthly category.
&lt;includeonly&gt;{{sandbox other||
&lt;!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --&gt;
[[Category:Under-construction templates]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>merrb1xoadlkto8d41cl3975jw0jh6g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365783</id>
      <parentid>365782</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T10:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Drafts_moved_from_mainspace/doc]]</comment>
      <origin>365782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="merrb1xoadlkto8d41cl3975jw0jh6g" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}
{{High-use}}
{{Bot use warning|bot={{user|JJMC89 bot}}}}
&lt;!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --&gt;

== Usage ==
* {{tlsc|{{BASEPAGENAME}}}}
* {{tlc|{{BASEPAGENAME}}|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}}

This template will automatically categorize the page in [[:Category:All content moved from mainspace to draftspace]] and the appropriate related monthly category.
&lt;includeonly&gt;{{sandbox other||
&lt;!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --&gt;
[[Category:Under-construction templates]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>merrb1xoadlkto8d41cl3975jw0jh6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ:Tag-moveToDraft-description</title>
    <ns>8</ns>
    <id>27974</id>
    <revision>
      <id>365794</id>
      <timestamp>2026-08-18T11:23:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: Edits made by the [[User:ChiK/MoveToDraft|moveToDraft]] userscript.</comment>
      <origin>365794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="rcnnhozxw0cplji3ecrhlaqm2f1sa0i" xml:space="preserve">Edits made by the [[User:ChiK/MoveToDraft|moveToDraft]] userscript.</text>
      <sha1>rcnnhozxw0cplji3ecrhlaqm2f1sa0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ:Tag-moveToDraft</title>
    <ns>8</ns>
    <id>27975</id>
    <revision>
      <id>365795</id>
      <timestamp>2026-08-18T11:26:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: [[User:ChiK/MoveToDraft|moveToDraft]]</comment>
      <origin>365795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="bf9u78vm18nxst8zzr9e8lfotwvrp2m" xml:space="preserve">[[User:ChiK/MoveToDraft|moveToDraft]]</text>
      <sha1>bf9u78vm18nxst8zzr9e8lfotwvrp2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:History</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27976</id>
    <revision>
      <id>365800</id>
      <timestamp>2014-03-01T16:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Technical 13</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>Should still render &quot;history&quot; as text for talk page...</comment>
      <origin>365800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="t92ki8g4r9dq0uhlq3qqkkjk911ieh0" xml:space="preserve">&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;fullurl:{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;#ifeq:{{lc:{{{1|}}}}}|talk|{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;TALKPAGENAME:{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;SUBJECTPAGENAME}}}}|{{{1|{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;SUBJECTPAGENAME}}}}}}}|action=history}} {{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;#ifeq:{{lc:{{{1|}}}}}|talk|{{{2|history}}}|{{{2|{{{1|history}}}}}}}}]&lt;/span&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t92ki8g4r9dq0uhlq3qqkkjk911ieh0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365801</id>
      <parentid>365800</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:History]]</comment>
      <origin>365800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="t92ki8g4r9dq0uhlq3qqkkjk911ieh0" xml:space="preserve">&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;fullurl:{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;#ifeq:{{lc:{{{1|}}}}}|talk|{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;TALKPAGENAME:{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;SUBJECTPAGENAME}}}}|{{{1|{{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;SUBJECTPAGENAME}}}}}}}|action=history}} {{SAFESUBST:&lt;noinclude/&gt;#ifeq:{{lc:{{{1|}}}}}|talk|{{{2|history}}}|{{{2|{{{1|history}}}}}}}}]&lt;/span&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t92ki8g4r9dq0uhlq3qqkkjk911ieh0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:History/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27977</id>
    <revision>
      <id>365804</id>
      <timestamp>2026-05-05T23:36:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Andrybak</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:History]] is a Special page, but &amp;action=history isn't a special page</comment>
      <origin>365804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="927" sha1="3h7suc82arcpx3lo0ii9goas6gev43a" xml:space="preserve">{{Template shortcut|ph|page history}}
{{Documentation subpage}}
{{High-use}}&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --&gt;
{{Confused|Template:Article history}}
This template creates a link to the article page's edit history.

=== Usage ===
; {{tlc|History|&lt;var&gt;full page name&lt;/var&gt;}}
: This creates a link to the edit history of &lt;var&gt;full page name&lt;/var&gt;. Example: {{tlc|_show_result=true|history|Earth}}
; {{tlc|History|&lt;var&gt;full page name&lt;/var&gt;|&lt;var&gt;link text&lt;/var&gt;}}
: This creates a link to the edit history of &lt;var&gt;full page name&lt;/var&gt; with the given &lt;var&gt;link text&lt;/var&gt;. Example: {{tlc|_show_result=true|history|Earth|history of the article &quot;Earth&quot;}}

=== Alias ===
* {{tl|ph}}: Stands for &quot;page history&quot;

=== See also ===
* [[Help:Page history]]
* {{tl|pagelinks}}
* {{tl|oldid}}: Link to an old version of a page

&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
[[Category:Internal link templates|History]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>3h7suc82arcpx3lo0ii9goas6gev43a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365805</id>
      <parentid>365804</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T11:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:History/doc]]</comment>
      <origin>365804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="927" sha1="3h7suc82arcpx3lo0ii9goas6gev43a" xml:space="preserve">{{Template shortcut|ph|page history}}
{{Documentation subpage}}
{{High-use}}&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --&gt;
{{Confused|Template:Article history}}
This template creates a link to the article page's edit history.

=== Usage ===
; {{tlc|History|&lt;var&gt;full page name&lt;/var&gt;}}
: This creates a link to the edit history of &lt;var&gt;full page name&lt;/var&gt;. Example: {{tlc|_show_result=true|history|Earth}}
; {{tlc|History|&lt;var&gt;full page name&lt;/var&gt;|&lt;var&gt;link text&lt;/var&gt;}}
: This creates a link to the edit history of &lt;var&gt;full page name&lt;/var&gt; with the given &lt;var&gt;link text&lt;/var&gt;. Example: {{tlc|_show_result=true|history|Earth|history of the article &quot;Earth&quot;}}

=== Alias ===
* {{tl|ph}}: Stands for &quot;page history&quot;

=== See also ===
* [[Help:Page history]]
* {{tl|pagelinks}}
* {{tl|oldid}}: Link to an old version of a page

&lt;includeonly&gt;{{Sandbox other||
[[Category:Internal link templates|History]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>3h7suc82arcpx3lo0ii9goas6gev43a</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>