ಪೊಂಗರೆ ಮರ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tcy">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>tcywiki</dbname>
    <base>https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಸೇಸೊ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಫೈಲ್</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗೊ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ತಡ್ಯ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ಪೊಂಗರೆ ಮರ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4497</id>
    <revision>
      <id>365829</id>
      <parentid>310665</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T04:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5865" sha1="87mvyi5e5mghzn4mt7osjjjukajj1nu" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Indian coral tree Munnar Kerala Erythrina variegata.jpg
| image_caption = ಭಾರತೊದ  [[ಮುನ್ನಾರ್]], [[ಕೇರಳ]] ಪ್ರದೇಸೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಮರ.
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = &lt;ref&gt;{{cite web |last1=A. |first1=Groom, |title=IUCN Red List of Threatened Species: Erythrina variegata |url=https://www.iucnredlist.org/species/19891448/20072331 |website=IUCN Red List of Threatened Species |date=22 July 2010}}&lt;/ref&gt;
| taxon = ಎರಿಥ್ರಿನಾ ವೆರಿಯೇಗಾಟಾ
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}

'''ಪೊಂಗರೆ ಮರನ್''' ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪಿಲಿತ ಉಗುರು&lt;ref&gt;{{cite web |title=Erythrina variegata (ERZVA)[Overview]{{!}} EPPO Global Database |url=https://gd.eppo.int/taxon/ERZVA |website=gd.eppo.int}}&lt;/ref&gt; ಅತ್ತ್ಂಡ ಭಾರತೊದ ಹವಳದ ಮರ&lt;ref&gt;{{cite web |title=Erythrina variegata L. GRIN-Global |url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomydetail?id=15773 |website=npgsweb.ars-grin.gov}}&lt;/ref&gt; ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೊಂಗರೆದ ಮರತ್ತ ಗು‍ರ್ತ ಐತ ಮರ ಇಡೀ ಮುಳ್ಳು. ಆಂಡ ಇತ್ತಿತ್ತೆ ಮುಳ್ಳು ಇಜ್ಜಂದಿ ಪೊಂಗರೆದ ಮರ ಬುಳೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.  ಮುಳ್ಳು ಇದ್ಯಾಂದಿನ ಮರನ್ ಪೊಣ‍್ಣು ಪೊಂಗರೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಪೊಂಗರೆದ ಮರಟ್ಟ್ ಮುಳ್ಳು ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದ್ ಐಕ್ ಎಡ್ಡೆ ಮುನ್ಚಿದ ಬಲ್ಲ್ ಬುಡಿಯೆರೆ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು.

== ಪೊಂಗರೆದ ವಿದೊ ==

=== ಪೊಣ್ಣು ಪೊಂಗರೆ ===
ಮುಳ್ಳು ಇದ್ಯಾಂದಿ ಪೊಂಗರೆನ್ ಪೊಣ್ಣು ಪೊಂಗರೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಲ್ಲ್ ಬುಡಿಯರ ಇಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಳ್ಳ್ ಬುಡ್ದು ಬಚ್ಚಿರೆ ಬುಲೆಪ್ಪಾವೆರ್.

=== ಆನ್ ಪೊಂಗರೆ ===
ಮುಳ್ಳು ಇಪ್ಪುನ ಬೊಂಗರೆನ್ [[ಆನ್]] ಪೊಂಗರೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಬೇಲಿಗ್ ನಡಿಯರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಡ್ಡೆಮುನ್ಚಿ ಬಲ್ಲ್ ಬುಡ್ಪೆರ್.

== ಪೊಂಗರೆ ಮರ್ದ್ ==
ಪೊಂಗರೆದ ಇರೆನ್ ನೀರ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಳ್ಪುನಗ ಪಾಡ್ದ್ ಐತ ನೀರ್ ಬಾಲೆಲೆನ್ ಮೀಪಾರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಳ್ಪುವೆರ್.

== ಪೊಂಗರೆದ ಮಿತ್ತ್ ಗಾದೆ ==
# [[ಪೊಣ್ಣು]] ಅಂಬೆ ಮರಟ್ಟ್ ಬಡ್ತ್‌ದ್ ಪೊಂಗರೆ ಮರಟ್ಟ್ ಜಾರ್ಯಲ್. ಇಂಚ ಪಂಡ ಆ ಪೊಣ್ಣು ಬಾರಿ ಜೋರುದಾಳ್ಂದ ಅರ್ತೊ. ಪೊಣ್ಣು ಏತ್ ಜೋರುಂದು ಹೋಲಿಕೆ.
ಇತ್ತಿತ್ತೆ ಮುಳ್ಳುದ ಪೊಂಗರೆ ತಿಕ್ಕೂಜಿ. ಅವು ಅಳಿಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಐತ ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಒರಿಪಾರೆ ವಾಮಂಜೂರುದ ಪಿಲಿಕುಲಟ್ಟ್ ಐತ ಕೆಲವು ದ್ಯೆ ನಡ್ತೆರ್. ಐತ ಪೂವುಲ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು.
# [[ಅಂಬಟೆ ಮರ]]ಟೆ ಬಡ್ತ್‌ದ್ ಪೊಗರೆ ಮರಟೆ ಜಾರ್ಯಳ್. 

== ಉಪಯೋಗ ==
# ಪೊಂಗರೆದ ಇರೆಟ್ಟ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಳ್ಪುವೆರ್.
# ಗುವೆಲ್ ತೋಡಾನಗ ಪೊಂಗರೆ ಮರತ್ತ ಚೌಕ ದೀವೊಂದಿತ್ತೆರ್.
# [[ಮಾರಿ ಆರಾಧನೆ|ಮಾರಿ]] ಗಿಡಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪೊಂಗರೆ ಮರತ್ತ ಗೊಂಬೆ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
# ಪೊಂಗರೆದ ಕಾಯಿನ್ [[ಚೆನ್ನೆಮಣೆ|ಚೆನ್ನಮಣೆ]] ಕಾಯಿ ತಿಕ್ಕ್‌ಜಿಂಡ ಗೊಬ್ಬುನಗ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.
# ಪೊಂಗರೆದ ಮರಟ್ ಮುಳ್ಳು ಇಪ್ಪುನೇಡ್ತಾವರೊ ಬೇಲಿಡ್ ನಡ್ಪೆರ್.
# ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ತಿನ್ಯರಾ ಲಾ ಕೊರ್ಪೆರ್
# ಪೊಂಗರೆದ ಮರನ್ ಮದಿಮಗ್ [[ಮುಕ್ಕಾರ್ ತೋರಣ]] ಮಲ್ಪಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್.

== ಚಿತ್ರೊಲು ==
&lt;gallery&gt;
File:Erythrina variegata Blanco1.217.png|ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊದ ವಿವರೊ
File:Erythrina variegata flower.jpg|ಪೊಂಗರೆ ಪೂ
File:Erythrina variegata kz01.jpg|ಪೊಂಗರೆ ಬಿತ್ತ್
File:Erythrina variegata (Indian coral tree) seeds, Tamuning, Guam.jpg|ಬಿತ್ತ್‌ಲು ಹಿಲ್ಟನ್ ರೆಸಾರ್ಟ್, ಗ್ವಾಮ್
File:Erythrina variegata seedling. Dededo, Guam.jpg|ಬಿತ್ತ್ ಕೊಡಿಪಾವುನೆ. ಡೆಡೆಡೊ, ಗ್ವಾಮ್
File:Coral Tree Monsoon Mallalli Falls Hassan Jun24 A7CR 01575.jpg|ಪೊಂಗರೆ ಮರ [[ಮಲ್ಲಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತೊ]], ಹಾಸನ, ಕನಾ೯ಟಕ
File:Erythrina variegata mature tree. Hilton Resort, Dededo, Guam.jpg|ಮಲ್ಲ ಮರ ಹಿಲ್ಟನ್ ರೆಸಾರ್ಟ್, ಟುಮೊನ್, ಗ್ವಾಮ್
&lt;/gallery&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್]]</text>
      <sha1>87mvyi5e5mghzn4mt7osjjjukajj1nu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6217</id>
    <revision>
      <id>365820</id>
      <parentid>350047</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T15:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Filled in 1 bare reference(s) with reFill 2</comment>
      <origin>365820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13892" sha1="gc8rkr2t59k5ys4hsit67y8bitkinb4" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
| official_name      = ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
| settlement_type    = [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]]
| image_skyline      = {{Photomontage
|size = 250
|photo1a = Jog Falls Karnataka.jpg
|photo1b = A pic in Murudeswara.jpeg
|photo2a = Banavasi1.jpg
|photo2b = Bridge, Sadashivghad (1496158).jpg
|photo3a = Om Beach, Gokarna (Sunset).jpg
}}
| image_alt          = 
| image_caption      = ಮೇಲಿನಿಂದ ಘಡಿಯನುಸಾರ: ಜೋಗ ಜಲಪಾತ, ಮರುದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರವಾರದ ಕಾಳಿ ನದಿ ಸೇತುವೆ, ಗೋಕರ್ನದ ಓಂ ಬೀಚ್, ಬನವಾಸಿಯ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
| nickname           = ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಶ್ಮೀರ
| image_map          = Uttara Kannada in Karnataka (India).svg
| image_map1         = {{maplink|display=|frame=yes|type=shape-inverse|id=Q579205|plain=y|title=|description=|coord=|marker=Park|zoom=8|icon=no|frame-width=300|frame-height=320|frame-align=center}}
| map_alt            = 
| map_caption        = ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
| coordinates        = {{coord|14.6|N|74.7|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = ದೇಶ
| subdivision_name   = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1  = ರಾಜ್ಯ
| subdivision_name1  = [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| established_title  = ಉಂಡಾಯಿನಿ
| established_date   = 1 ನವೆಂಬರ್ 1956
| parts_type         = ತಾಲೂಕುಗಳು
| parts              = {{bulleted list|[[ಕಾರವಾರ]]|[[ಅಂಕೋಲಾ]]|[[ಕುಮಟಾ]]|[[ಹೊನ್ನಾವರ]]|[[ಭಟ್ಕಳ]]|[[ಸಿರಸಿ]]|[[ಸಿದ್ದಾಪುರ]]|[[ಯಲ್ಲಾಪುರ]]|[[ಮುಂಡಗೋಡ]]|[[ಹಳಿಯಾಳ]]|[[ಜೋಯಿದ]]|[[ಡಂಡೇಲಿ]]}}
| government_type    = ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ
| governing_body     = ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್
| leader_title1      = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು
| leader_name1       = ಮಂಕಾಳ ಎಸ್ ವೈದ್ಯ
| leader_title2      = ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
| leader_name2       = 
| leader_title3      = ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು
| leader_name3       = [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ]]
| leader_title4      = ಜಿಲ್ಲಾ ಕಮಿಷನರ್
| leader_name4       = ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಿಯಾ ಕೆ. (ಭಾ. ಆ. ಸೇ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uttarakannada.nic.in/en/|title=Uttara Kannada District, Government of Karnataka &amp;#124; Kashmir of Karnataka &amp;#124; India}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 10291
| area_rank          = 5ನೆ
| elevation_m        = 600
| population_total   = 14,37,169
| population_as_of   = 2011
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2909_PART_A_DCHB_UTTARA%20KANNADA.pdf| title=2011 ಜನಗಣತಿ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ | publisher=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರು]] | access-date=2012-02-17}}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 140
| population_rank    = 20ನೆ ಸ್ತಾನೊ
| population_demonym = 
| demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು
| demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ
| demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವರದಿ |url=https://minorityaffairs.gov.in/WriteReadData/RTF1984/9607554317.pdf}}&lt;/ref&gt;
| timezone1          = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ]]
| utc_offset1        = +5:30
| postal_code_type   = ಪಿನ್‌ಕೋಡ್
| postal_code        = 581xxx
| area_code          = +91 0(838x)
| area_code_type     = ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-KA]]
| registration_plate = * [[ಕಾರವಾರ]] KA 30
* [[ಶಿರಸಿ]] KA 31
* [[ಹೊನ್ನಾವರ]] KA 47
* [[ಡಂಡೇಲಿ]] KA 65
| blank1_name_sec1   = ಕರಾವಳಿದ ಉದ್ದ
| blank1_info_sec1   = {{Convert|142|km|mi}}
| blank1_name_sec2   = ಹವಾಮಾನ
| blank1_info_sec2   = 
| website            = {{URL|uttarakannada.nic.in}}
| blank2_info_sec1   = 979 ♂/♀&lt;ref name=&quot;census&quot;/&gt;
| blank3_name_sec1   = ಸಾಕ್ಷರತೆ
| blank3_info_sec1   = 84.06%
| blank4_name_sec1   = ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
| blank4_info_sec1   = [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]
| blank2_name_sec2   = ವರ್ಸೊಗು ಬರ್ಸದ ಸರಾಸರಿ
| blank2_info_sec2   = {{convert|2835|mm|in}}
| blank3_name_sec2   = ಅರೆಗಾಲದ ಉಷ್ಣತೆ
| blank3_info_sec2   = {{convert|33|°C|°F}}
| blank4_name_sec2   = ಚಳಿಗಾಲದ ಉಷ್ಣತೆ
| blank4_info_sec2   = {{convert|20|°C|°F}}
}}

[[File:Murudeshwara 2017 a.jpg|thumb|ಮುರುಡೇಶ್ವರ|alt=ಮುರುಡೇಶ್ವರ|280x280px]]
[[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ವಾಯುವ್ಯ ಮೂಲೆಡ್ [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]] ಅರಬಿ ಕಡಲ್ದ  ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ [[ಕರಾವಳಿ]]ದ ಜಿಲ್ಲೆ '''ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ'''. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ [[ಕಾರವಾರ|ಕಾರವಾರೊಡು]] ಮೂಡಾಯಿ ಜಗತ್ತುಡೆ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಆಪಿನ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್  ನೌಕಾ ನೆಲೆ ಐ ಎನ್ ಎಸ್ ಕದಂಬ ಆವೊಂದು ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ [[ಕಾರವಾರ]]ದ ಕೈತಲ್ ಕೈಗಾ ಗ್ರಾಮೊಡು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆಯ ಮಲ್ಲ ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು.

== ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ 10,277 ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು. [[ಭಾರತ]]ದ ಜನಗಣತಿ 2011 ದ ಅನುಸಾರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 14.37 ಲಕ್ಷೊಲು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜನಕುಲು ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್.

== ಅಂಕಿಅಂಶೊಲು ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಂಕಿಅಂಶೊಲು (ಜನಗಣತಿ:೨೦೧೧)
! ವಿಷಯೊಲು !! ಸಂಖ್ಯೆಲು
|-
| ವಿಸ್ತೀರ್ಣ || ೧೦,೨೭೭
|-
| ಜನಸಂಖ್ಯೆ || ೧೪,೩೭,೧೬೯
|-
| ಆಂಜೊವುಲು|| ೭,೨೬,೨೫೬
|-
| ಪೊಂಜೋವುಲು || ೭,೧೦,೯೧೩
|-
| ಜನಸಾಂದ್ರತೆ || ೧೪೦ ಜನ/ಚದರ ಕಿಮಿ
|}

== ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ತಾಲೂಕುಲು ==
[[ಫೈಲ್:Apsarkonda_Falls_01.jpg|thumb|ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ ಜಲಪಾತ, ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲುಕು, ಉತ್ತರಕನ್ನಡ|alt=ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ ಜಲಪಾತ, ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲುಕು, ಉತ್ತರಕನ್ನಡ|280x280px]]
[[File:Magod Falls Yellapur.JPG|thumb|ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು|alt=ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು|280x280px]]

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಟ್ಟುಗು 11 ತಾಲೂಕುಲು ಉಲ್ಲಾ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡೊಡು (೧) ಕಾರವಾರ (೨) [[ಅಂಕೋಲ]] (೩) [[ಕುಮಟಾ]] (೪) [[ಹೊನ್ನಾವರ]] ಬುಕ್ಕೊ (೫) [[ಭಟ್ಕಳ]] -ಉಂದು ಐನ್ ತಾಲೂಕುಲು ಕಡಲ ಬರಿ- ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಲ್ಲಾ. ಒರಿದಿನ ಆಜಿ ತಾಲೂಕುಲು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಟ್ಟಲೆನ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮಲೆನಾಡು ವಾಯುಗುಣ ಪರಿಸರೊಗು ಸೇರಿದಿನವು ಆದುಲ್ಲಾ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ೧೧ ತಾಲೂಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ  ತಿರ್ತ್‌ಡ್ ಉಂಡು.

1.[[ಕಾರವಾರ]] 
2.[[ಅಂಕೋಲ]], 
3.ಕುಮಟಾ, 
4.ಹೊನ್ನಾವರ, 
5.ಭಟ್ಕಳ, 
6.ಶಿರಸಿ, 
7.ಸಿದ್ಧಾಪುರ,
8. ಯಲ್ಲಾಪುರ,
9. ಮು೦ಡಗೋಡ, 
10.ಹಳಿಯಾಳ  - ಬುಕ್ಕೊ  
11.ಸೂಪ (ಜೋಯಿಡಾ)

== ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಲು ==
[[File:Ankola Beach.JPG|thumb|ನದಿ ಬಾಗ್ ಕಡಲಕರೆ,ಅಂಕೋಲ|alt=ನದಿ ಬಾಗ್ ಕಡಲಕರೆ,ಅಂಕೋಲ|280x280px]]ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ದಿಂಜ ತೂಪಿನ ತಾಣೊಲು ಉಲ್ಲಾ. ಅಯಿಟ್ ಕೆಲವೆನ್  ಈ ತಿರತ್ತ್ ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ಂಡ್:[[File:NETRANI ISLAND(Arabian sea).jpg|thumb|ನೇತ್ರಾಣಿ ದ್ವೀಪ, ಕಾರವಾರದ ಅರಬಿ ಕಡಲ್ದ ಉಲಾಯಿ.|alt=ನೇತ್ರಾಣಿ ದ್ವೀಪ, ಕಾರವಾರದ ಅರಬಿ ಕಡಲ್ದ ಉಲಾಯಿ.|280x280px]]
[[File:Saatoddi Falls.JPG|thumb|ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲುಕು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|alt=ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲುಕು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|280x280px]]
[[File:ಯಾಣ.JPG|thumb|ಯಾಣ: ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲುದ ಮಲ್ಲ ಗುಡ್ಡೆಲು, ಶಿರಶಿ ತಾಲೂಕು|alt=ಯಾಣ: ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲುದ ಮಲ್ಲ ಗುಡ್ಡೆಲು, ಶಿರಶಿ ತಾಲೂಕು|280x280px]]
[[File:Sharavathi River Karnataka India.jpg|thumb|ಶರಾವತಿ ತುದೆ,ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|alt=ಶರಾವತಿ ತುದೆ,ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|280x280px]]
[[File:Kali River Karwar Karnataka India.jpg|thumb|ಕಾಳಿ ನದಿ,ಕಾರವಾರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|alt=ಕಾಳಿ ನದಿ,ಕಾರವಾರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|280x280px]]

=== ಕಡಲ ಕರೆಕುಲು ===
* ಕಾರವಾರ ಕಡಲಕರೆ
* ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಕಡಲಕರೆ- ಕಾರವಾರ
* ಬೇಲೆ ಕೇರಿ - ಅಂಕೋಲ
* ನದಿಬಾಗ್ - ಅಂಕೋಲ
* ಬೆಳಂಬಾರ್ -ಅಂಕೋಲ
* ಹನಿ ಬೀಚ್ (Honey beach)-ಹೊನ್ನೆ ಬೈಲು
* ಗೋಕರ್ಣ ಕಡಲಕರೆ
* ಓಂ ಬೀಚ್ (ಕಡಲಕರೆ)- ಗೋಕರ್ಣ
* ಕುಡ್ಲೆ ಕಡಲಕರೆ-ಗೋಕರ್ಣ
* ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಕಡಲಕರೆ
* ಕುಮಟಾ ಕಡಲಕರೆ
* ಹೊನ್ನಾವರ ಕಡಲಕರೆ
* ಭಟ್ಕಳ ಕಡಲಕರೆ

=== ಜಲಪಾತೊಲು ===
* ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ (ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು)
* ಉಂಚಳ್ಳಿ (ಲಶಿಂಗ್ ಟನ್ ) ಜಲಪಾತ (ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು)
* ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ (ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು)
* ವಿಭೂತಿ (ಫಾಲ್ಸ್) ಜಲಪಾತ (ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕು)
* ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ ಜಲಪಾತ (ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು)

=== ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ===
* ಗೋಕರ್ಣ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ (ಕುಮಟ ತಾಲೂಕು)
* ಮುರುಡೇಶ್ವರ (ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು)
* ಇಡಗುಂಜಿ ಗಣಪತಿ (ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು)
* ಮಾರಿಕಾಂಬ, ಶಿರಸಿ (ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕು)

=== ದ್ವೀಪೊಲು (ಕುದುರುಲು) ===
* ದೇವಗಡ (ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕು)
* ಕೂರ್ಮಗಡ (ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕು)
* ನೇತ್ರಾಣಿ (ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು)

=== ಪ್ರಾಕೃತಿಕ /ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ವಿಶೇಷೊಲು ===
* ಯಾಣ - ಸುಣ್ಣ ಕಲ್ಲುದ ಮಲ್ಲಗುಡ್ಡೆಲು
* ಕವಳ  ಸುಣ್ಣ ಕಲ್ಲುದ ಗುಹೆಕುಲು
*

=== ನಿಸರ್ಗಧಾಮೊಲು ===
* ದಾಂಡೇಲಿ

== ಕೋಟೆಲು ==
* [[:kn:ಮೀರ್ಜಾನ|ಮೀರ್ಜಾನ]] (ಕುಮಟ ತಾಲೂಕು)
* ಸದಾಶಿವಘಡ (ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕು)
* ಆಸ್ನೋಟಿ (ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕು)
* ಬಸವರಾಜ ಕೋಟೆ
* ಸಣ್ಣಮುದಗೇರಿ

=== ಆಣೆಕಟ್ಟುಲು ===
* ಕದ್ರಾ

== ಉಂದೆನ್ ತೂಲೆ ==
* [[:tcy:ಕಾರವಾರ|ಕಾರವಾರ]] 
* [[:kn:ಕಾರವಾರ|ಕಾರವಾರ]] (ಕನ್ನಡ)
* [[:tcy:ಅಂಕೋಲ|ಅಂಕೋಲ]]
* [[:kn:ಮೀರ್ಜಾನ|ಮೀರ್ಜಾನ]]

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
1. [https://www.searates.com/port/karwar_in.htm Karwar Port India | Sea Ports]

2.http://karnatakaports.org/?page_id=47

3.https://en.wikipedia.org/wiki/Ports_of_Karnataka

[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಜಿಲ್ಲೆಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾನೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಲು]]</text>
      <sha1>gc8rkr2t59k5ys4hsit67y8bitkinb4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365821</id>
      <parentid>365820</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T15:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13732" sha1="e1ec51b0576mnfn62ng2cir39w66cu4" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
| official_name      = ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
| settlement_type    = [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]]
| image_skyline      = {{Photomontage
|size = 250
|photo1a = Jog Falls Karnataka.jpg
|photo1b = A pic in Murudeswara.jpeg
|photo2a = Banavasi1.jpg
|photo2b = Bridge, Sadashivghad (1496158).jpg
|photo3a = Om Beach, Gokarna (Sunset).jpg
}}
| image_alt          = 
| image_caption      = ಮೇಲಿನಿಂದ ಘಡಿಯನುಸಾರ: ಜೋಗ ಜಲಪಾತ, ಮರುದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರವಾರದ ಕಾಳಿ ನದಿ ಸೇತುವೆ, ಗೋಕರ್ನದ ಓಂ ಬೀಚ್, ಬನವಾಸಿಯ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
| nickname           = ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಶ್ಮೀರ
| image_map          = Uttara Kannada in Karnataka (India).svg
| image_map1         = {{maplink|display=|frame=yes|type=shape-inverse|id=Q579205|plain=y|title=|description=|coord=|marker=Park|zoom=8|icon=no|frame-width=300|frame-height=320|frame-align=center}}
| map_alt            = 
| map_caption        = ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
| coordinates        = {{coord|14.6|N|74.7|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = ದೇಶ
| subdivision_name   = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1  = ರಾಜ್ಯ
| subdivision_name1  = [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| established_title  = ಉಂಡಾಯಿನಿ
| established_date   = 1 ನವೆಂಬರ್ 1956
| parts_type         = ತಾಲೂಕುಗಳು
| parts              = {{bulleted list|[[ಕಾರವಾರ]]|[[ಅಂಕೋಲಾ]]|[[ಕುಮಟಾ]]|[[ಹೊನ್ನಾವರ]]|[[ಭಟ್ಕಳ]]|[[ಸಿರಸಿ]]|[[ಸಿದ್ದಾಪುರ]]|[[ಯಲ್ಲಾಪುರ]]|[[ಮುಂಡಗೋಡ]]|[[ಹಳಿಯಾಳ]]|[[ಜೋಯಿದ]]|[[ಡಂಡೇಲಿ]]}}
| government_type    = ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ
| governing_body     = ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್
| leader_title1      = ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು
| leader_name1       = ಮಂಕಾಳ ಎಸ್ ವೈದ್ಯ
| leader_title2      = ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
| leader_name2       = 
| leader_title3      = ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು
| leader_name3       = [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ]]
| leader_title4      = ಜಿಲ್ಲಾ ಕಮಿಷನರ್
| leader_name4       = ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಿಯಾ ಕೆ. (ಭಾ. ಆ. ಸೇ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uttarakannada.nic.in/en/|title=Uttara Kannada District, Government of Karnataka &amp;#124; Kashmir of Karnataka &amp;#124; India}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 10291
| area_rank          = 5ನೆ
| elevation_m        = 600
| population_total   = 14,37,169
| population_as_of   = 2011
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2909_PART_A_DCHB_UTTARA%20KANNADA.pdf| title=2011 ಜನಗಣತಿ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ | publisher=[[ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರು]] | access-date=2012-02-17}}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 140
| population_rank    = 20ನೆ ಸ್ತಾನೊ
| population_demonym = 
| demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು
| demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ
| demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವರದಿ |url=https://minorityaffairs.gov.in/WriteReadData/RTF1984/9607554317.pdf}}&lt;/ref&gt;
| timezone1          = [[ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ]]
| utc_offset1        = +5:30
| postal_code_type   = ಪಿನ್‌ಕೋಡ್
| postal_code        = 581xxx
| area_code          = +91 0(838x)
| area_code_type     = ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-KA]]
| registration_plate = * [[ಕಾರವಾರ]] KA 30
* [[ಶಿರಸಿ]] KA 31
* [[ಹೊನ್ನಾವರ]] KA 47
* [[ಡಂಡೇಲಿ]] KA 65
| blank1_name_sec1   = ಕರಾವಳಿದ ಉದ್ದ
| blank1_info_sec1   = {{Convert|142|km|mi}}
| blank1_name_sec2   = ಹವಾಮಾನ
| blank1_info_sec2   = 
| website            = {{URL|uttarakannada.nic.in}}
| blank2_info_sec1   = 979 ♂/♀&lt;ref name=&quot;census&quot;/&gt;
| blank3_name_sec1   = ಸಾಕ್ಷರತೆ
| blank3_info_sec1   = 84.06%
| blank4_name_sec1   = ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
| blank4_info_sec1   = [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]]
| blank2_name_sec2   = ವರ್ಸೊಗು ಬರ್ಸದ ಸರಾಸರಿ
| blank2_info_sec2   = {{convert|2835|mm|in}}
| blank3_name_sec2   = ಅರೆಗಾಲದ ಉಷ್ಣತೆ
| blank3_info_sec2   = {{convert|33|°C|°F}}
| blank4_name_sec2   = ಚಳಿಗಾಲದ ಉಷ್ಣತೆ
| blank4_info_sec2   = {{convert|20|°C|°F}}
}}

[[File:Murudeshwara 2017 a.jpg|thumb|ಮುರುಡೇಶ್ವರ|alt=ಮುರುಡೇಶ್ವರ|280x280px]]
[[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ವಾಯುವ್ಯ ಮೂಲೆಡ್ [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]] ಅರಬಿ ಕಡಲ್ದ  ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ [[ಕರಾವಳಿ]]ದ ಜಿಲ್ಲೆ '''ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ'''. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ [[ಕಾರವಾರ|ಕಾರವಾರೊಡು]] ಮೂಡಾಯಿ ಜಗತ್ತುಡೆ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಆಪಿನ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್  ನೌಕಾ ನೆಲೆ ಐ ಎನ್ ಎಸ್ ಕದಂಬ ಆವೊಂದು ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ [[ಕಾರವಾರ]]ದ ಕೈತಲ್ ಕೈಗಾ ಗ್ರಾಮೊಡು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆಯ ಮಲ್ಲ ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು.

== ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ 10,277 ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು. [[ಭಾರತ]]ದ ಜನಗಣತಿ 2011 ದ ಅನುಸಾರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 14.37 ಲಕ್ಷೊಲು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜನಕುಲು ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್.

== ಅಂಕಿಅಂಶೊಲು ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಂಕಿಅಂಶೊಲು (ಜನಗಣತಿ:೨೦೧೧)
! ವಿಷಯೊಲು !! ಸಂಖ್ಯೆಲು
|-
| ವಿಸ್ತೀರ್ಣ || ೧೦,೨೭೭
|-
| ಜನಸಂಖ್ಯೆ || ೧೪,೩೭,೧೬೯
|-
| ಆಂಜೊವುಲು|| ೭,೨೬,೨೫೬
|-
| ಪೊಂಜೋವುಲು || ೭,೧೦,೯೧೩
|-
| ಜನಸಾಂದ್ರತೆ || ೧೪೦ ಜನ/ಚದರ ಕಿಮಿ
|}

== ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ತಾಲೂಕುಲು ==
[[ಫೈಲ್:Apsarkonda_Falls_01.jpg|thumb|ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ ಜಲಪಾತ, ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲುಕು, ಉತ್ತರಕನ್ನಡ|alt=ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ ಜಲಪಾತ, ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲುಕು, ಉತ್ತರಕನ್ನಡ|280x280px]]
[[File:Magod Falls Yellapur.JPG|thumb|ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು|alt=ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು|280x280px]]

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಟ್ಟುಗು 11 ತಾಲೂಕುಲು ಉಲ್ಲಾ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡೊಡು (೧) ಕಾರವಾರ (೨) [[ಅಂಕೋಲ]] (೩) [[ಕುಮಟಾ]] (೪) [[ಹೊನ್ನಾವರ]] ಬುಕ್ಕೊ (೫) [[ಭಟ್ಕಳ]] -ಉಂದು ಐನ್ ತಾಲೂಕುಲು ಕಡಲ ಬರಿ- ಕರಾವಳಿಡ್ ಉಲ್ಲಾ. ಒರಿದಿನ ಆಜಿ ತಾಲೂಕುಲು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಟ್ಟಲೆನ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮಲೆನಾಡು ವಾಯುಗುಣ ಪರಿಸರೊಗು ಸೇರಿದಿನವು ಆದುಲ್ಲಾ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ೧೧ ತಾಲೂಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ  ತಿರ್ತ್‌ಡ್ ಉಂಡು.

1.[[ಕಾರವಾರ]] 
2.[[ಅಂಕೋಲ]], 
3.ಕುಮಟಾ, 
4.ಹೊನ್ನಾವರ, 
5.ಭಟ್ಕಳ, 
6.ಶಿರಸಿ, 
7.ಸಿದ್ಧಾಪುರ,
8. ಯಲ್ಲಾಪುರ,
9. ಮು೦ಡಗೋಡ, 
10.ಹಳಿಯಾಳ  - ಬುಕ್ಕೊ  
11.ಸೂಪ (ಜೋಯಿಡಾ)

== ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಲು ==
[[File:Ankola Beach.JPG|thumb|ನದಿ ಬಾಗ್ ಕಡಲಕರೆ,ಅಂಕೋಲ|alt=ನದಿ ಬಾಗ್ ಕಡಲಕರೆ,ಅಂಕೋಲ|280x280px]]ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ದಿಂಜ ತೂಪಿನ ತಾಣೊಲು ಉಲ್ಲಾ. ಅಯಿಟ್ ಕೆಲವೆನ್  ಈ ತಿರತ್ತ್ ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ಂಡ್:[[File:NETRANI ISLAND(Arabian sea).jpg|thumb|ನೇತ್ರಾಣಿ ದ್ವೀಪ, ಕಾರವಾರದ ಅರಬಿ ಕಡಲ್ದ ಉಲಾಯಿ.|alt=ನೇತ್ರಾಣಿ ದ್ವೀಪ, ಕಾರವಾರದ ಅರಬಿ ಕಡಲ್ದ ಉಲಾಯಿ.|280x280px]]
[[File:Saatoddi Falls.JPG|thumb|ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲುಕು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|alt=ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲುಕು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|280x280px]]
[[File:ಯಾಣ.JPG|thumb|ಯಾಣ: ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲುದ ಮಲ್ಲ ಗುಡ್ಡೆಲು, ಶಿರಶಿ ತಾಲೂಕು|alt=ಯಾಣ: ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲುದ ಮಲ್ಲ ಗುಡ್ಡೆಲು, ಶಿರಶಿ ತಾಲೂಕು|280x280px]]
[[File:Sharavathi River Karnataka India.jpg|thumb|ಶರಾವತಿ ತುದೆ,ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|alt=ಶರಾವತಿ ತುದೆ,ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|280x280px]]
[[File:Kali River Karwar Karnataka India.jpg|thumb|ಕಾಳಿ ನದಿ,ಕಾರವಾರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|alt=ಕಾಳಿ ನದಿ,ಕಾರವಾರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|280x280px]]

=== ಕಡಲ ಕರೆಕುಲು ===
* ಕಾರವಾರ ಕಡಲಕರೆ
* ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಕಡಲಕರೆ- ಕಾರವಾರ
* ಬೇಲೆ ಕೇರಿ - ಅಂಕೋಲ
* ನದಿಬಾಗ್ - ಅಂಕೋಲ
* ಬೆಳಂಬಾರ್ -ಅಂಕೋಲ
* ಹನಿ ಬೀಚ್ (Honey beach)-ಹೊನ್ನೆ ಬೈಲು
* ಗೋಕರ್ಣ ಕಡಲಕರೆ
* ಓಂ ಬೀಚ್ (ಕಡಲಕರೆ)- ಗೋಕರ್ಣ
* ಕುಡ್ಲೆ ಕಡಲಕರೆ-ಗೋಕರ್ಣ
* ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಕಡಲಕರೆ
* ಕುಮಟಾ ಕಡಲಕರೆ
* ಹೊನ್ನಾವರ ಕಡಲಕರೆ
* ಭಟ್ಕಳ ಕಡಲಕರೆ

=== ಜಲಪಾತೊಲು ===
* ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ (ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು)
* ಉಂಚಳ್ಳಿ (ಲಶಿಂಗ್ ಟನ್ ) ಜಲಪಾತ (ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು)
* ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ (ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು)
* ವಿಭೂತಿ (ಫಾಲ್ಸ್) ಜಲಪಾತ (ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕು)
* ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ ಜಲಪಾತ (ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು)

=== ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ===
* ಗೋಕರ್ಣ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ (ಕುಮಟ ತಾಲೂಕು)
* ಮುರುಡೇಶ್ವರ (ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು)
* ಇಡಗುಂಜಿ ಗಣಪತಿ (ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು)
* ಮಾರಿಕಾಂಬ, ಶಿರಸಿ (ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕು)

=== ದ್ವೀಪೊಲು (ಕುದುರುಲು) ===
* ದೇವಗಡ (ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕು)
* ಕೂರ್ಮಗಡ (ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕು)
* ನೇತ್ರಾಣಿ (ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು)

=== ಪ್ರಾಕೃತಿಕ /ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ವಿಶೇಷೊಲು ===
* ಯಾಣ - ಸುಣ್ಣ ಕಲ್ಲುದ ಮಲ್ಲಗುಡ್ಡೆಲು
* ಕವಳ  ಸುಣ್ಣ ಕಲ್ಲುದ ಗುಹೆಕುಲು
*

=== ನಿಸರ್ಗಧಾಮೊಲು ===
* ದಾಂಡೇಲಿ

== ಕೋಟೆಲು ==
* [[:kn:ಮೀರ್ಜಾನ|ಮೀರ್ಜಾನ]] (ಕುಮಟ ತಾಲೂಕು)
* ಸದಾಶಿವಘಡ (ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕು)
* ಆಸ್ನೋಟಿ (ಕಾರವಾರ ತಾಲೂಕು)
* ಬಸವರಾಜ ಕೋಟೆ
* ಸಣ್ಣಮುದಗೇರಿ

=== ಆಣೆಕಟ್ಟುಲು ===
* ಕದ್ರಾ

== ಉಂದೆನ್ ತೂಲೆ ==
* [[:tcy:ಕಾರವಾರ|ಕಾರವಾರ]] 
* [[:kn:ಕಾರವಾರ|ಕಾರವಾರ]] (ಕನ್ನಡ)
* [[:tcy:ಅಂಕೋಲ|ಅಂಕೋಲ]]
* [[:kn:ಮೀರ್ಜಾನ|ಮೀರ್ಜಾನ]]

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಜಿಲ್ಲೆಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾನೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಲು]]</text>
      <sha1>e1ec51b0576mnfn62ng2cir39w66cu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ:Sitenotice</title>
    <ns>8</ns>
    <id>6544</id>
    <revision>
      <id>365842</id>
      <parentid>364000</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T08:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>+  event added</comment>
      <origin>365842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="724" sha1="t39hu9dwxeug3jid5mpfrc2esgz9loi" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;background-color: #fff9e6;  border: 1px solid #ffcc00; border-radius: 8px; border-right: 4px solid #ffcc00; padding: 2px;  font-size: 14px;  line-height: 1.5;  text-align: center;&quot;&gt;
&lt;strong&gt;[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ_ಪರಂಪರೆ_-_ಭಾರತ_ಬೊಕ್ಕ_ಉಕ್ರೇನ್_ದ_ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಸಂಪಾದನೆ_ಅಭಿಯಾನ|ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ ಉಕ್ರೇನ್‍ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಬಿಯಾನ]]&lt;/strong&gt;&lt;br&gt;
&lt;span class=&quot;tcy-dates&quot;&gt;ಅಬಿಯಾನೊದ ಪೊರ್ತು: ೧೫ - ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>t39hu9dwxeug3jid5mpfrc2esgz9loi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7172</id>
    <revision>
      <id>365815</id>
      <parentid>361554</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T14:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು */ poor source</comment>
      <origin>365815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9543" sha1="hsssdnq40ijfglwvnd8l9bxo8sy51au" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ
|image=Balipa Narayana Bhagavatha (cropped).jpg
|birth_name=
|other_names=
|birth_date={{Birth date|1938|03|12}}
|death_date={{Death date and age|2023|02|16|1938|03|12}}
|father= ಬಲಿಪ ಮಾಧವ ಭಟ್
|mother= ಸರಸ್ವತಿ
|spouse= ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ
|children= ಶಿವಶಂಕರ ಬಲಿಪ, ಪ್ರಸಾದ್ ಬಲಿಪ 
|occupation= ಯಕ್ಷಗಾನದ ಭಾಗವತ
|years_active= 
}}
[[File:Balipa Narayana Bhagavatha.jpg|thumb|ಬಲಿಪ ಭಾಗವತೆರ್]]
'''ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ''' ಇಂಬೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊತ ಭಾಗವತೆರ್.  [[ಕಾಸರಗೋಡ್|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಡ್ರೆ ಗ್ರಾಮೊದಾರ್.  ಪ್ರಸ್ತುತಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತೆರ್. ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಡ್ ಸುಮಾರ್ ಕಾಲ ಭಾಗವತೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತದೆರ್. ಇಂಬೆರ್ [[ಯಕ್ಷಗಾನ|ಯಕ್ಷಗಾನೊದ]] ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಂಗಲೆನ್ ಸ್ವತಃ ಬರೆತೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಯೊದ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/ |title=Committee to name building after Yakshagana singer Balipa |date=2 June 2013 |work=The Hindu |access-date=2026-06-16 |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://bayalata.com/?1~741~%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AA+%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B3%83%E0%B2%A4+%E0%B2%AD%E0%B2%B5%E0%B2%A8+Balipa+Amrutha+Bhavana|title=Yakshagana &amp;#124; Kannada Yakshagana &amp;#124; Yakshagana Video &amp;#124; Yakshagana Audio &amp;#124; Yakshagana Artist &amp;#124; Yakshagana Troops|website=bayalata}}&lt;/ref&gt;

==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ==
ಬಲಿಪೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಪಡ್ರೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮಾರ್ಚ್ ೧೩, ೧೯೩೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಪುದರ್ ಬಲಿಪ ಮಾಧವ ಭಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಸರಸ್ವತಿ. ಇಂಬೆರ್ ೭ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಬಲಿಪೆರ್ ಆರ್ನ ಅಜ್ಜೆರಾಯಿನ  ದಿ.ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರಡ್ದ್ ಭಾಗವತಿಕೆನ್ ಕಲ್ತ್ದ್ ೧೩ನೇ ವರ್ಷಡ್ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಬುಡೆತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಇಂಬೆರೆಗ್ ನಾಲ್ ಜನ ಜೋಕುಲು.

==ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದೊ ಕೊಡುಗೆ==
ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರ್ ೬೦ ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ದೆರ್.  ಪಡ್ರೆ ಜಠಾಧಾರಿ ಮೇಳನ್ ಸುರುಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸುಮಾರ್ ೫೦ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ಬಲಿಪೆರೆಗ್ ಕಂಠಪಾಠ ಉಂಡು. ೩೦ ಪ್ರಕಟಿತ ಬುಕ್ಕೊ ೧೫ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತದೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ್ ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷ ರಂಗೊದ ಭೀಷ್ಮೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆಗಾದ್ ಯಕ್ಷಾಭಿಮಾನಿಲು ಬಲಿಪ ಅಮೃತ ಭವನೊನು ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/-/articleshow/46088701.cms|title=ಬಲಿಪ ಅಮೃತ ಭವನ ಸಮರ್ಪಣೆ|website=Vijay Karnataka}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/udayavani-epaper-udayavani/mahaabhaagavatanige+yakshadhruva+gourava-newsid-68107000|title=Dailyhunt|website=Dailyhunt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://foodwineandco.com/?page_id=3019|title=Togel SDY ~ Keluaran SDY Hari Ini ~ Data SDY Lotto ~ Pengeluaran SDY Prize ~ Togel Sydney Pools|website=Togel Sdy}}&lt;/ref&gt;

==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು==
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೦
*ಸಾಮಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೨
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿದ `ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ೨೦೦೩
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ದೊಡ್ಡಮನೆ ಲಿಂಗೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೨
*71ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ `ಕರ್ನಾಟಕ ಶ್ರೀ 'ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩
*ಪದವೀಧರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ ಮುಂಬಯಿ `ಅಗರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ೨೦೦೨
*ಶೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೨
*ಕವಿ ಮುದ್ದಣ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೦೩
*ಕೂಡ್ಲು ಸುಬ್ರಾಯ ಶ್ಯಾನುಭೋಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩
*ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರುದ ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟೊದ ಸನ್ಮಾನ,೨೦೦೩
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈಡ್ ಸನ್ಮಾನ, ೨೦೦೩
*ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://kannada.oneindia.com/news/karnataka/2018-parthi-subba-award-for-balipa-narayana-bhagavatha-150899.html |title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರ ಮುಡಿಗೆ ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |date=30 September 2018 |accessdate=2026-06-16 |last=ಜೈನ್ |first=ಶುಭಾಶಯ |language=kn}}&lt;/ref&gt;
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.kannadaprabha.com/karnataka/yakshagana-academy-award-moodbidri-balipa-narayana-selected-for-partisubba-award/324524.html |access-date=2019-01-03 |archive-date=2018-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918131025/http://www.kannadaprabha.com/karnataka/yakshagana-academy-award-moodbidri-balipa-narayana-selected-for-partisubba-award/324524.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈ 1988
*ಶ್ರೀ ಎಡನೀರು ಮಠ 1994
*ಕರಾವಳಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನ 2000* 
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು 2002
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 2002 
*ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬೆಂಗಳೂರು 2004
*ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿರುವನಂತಪುರ 2007
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿ 2008
*ಕಲ್ಕೂರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ 2015&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://yakshadeepa.com/2020/10/09/balipa-narayana-bhagavatha/ |title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ (Balipa Narayana Bhagavatha) |date=9 October 2020 |accessdate=2026-06-16 |website=Yaksha Deepa |last=yakshadeepa |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈ 1988
*ಶ್ರೀ ಎಡನೀರು ಮಠ 1994
*ಕರಾವಳಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನ 2000* 
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು 2002
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ 2002 
*ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬೆಂಗಳೂರು 2004
*ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ತಿರುವನಂತಪುರ 2007
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿ 2008
*ಕಲ್ಕೂರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ 2015&lt;ref&gt;{{cite web | title=ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ (Balipa Narayana Bhagavatha) | date=9 October 2020 | url=https://yakshadeepa.com/2020/10/09/balipa-narayana-bhagavatha/ }}&lt;/ref&gt;

==ನಿಧನ==
ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗೊಲುದ ೧೬ ತಾರೀಕುದಾನಿ ಇಹ ಲೋಕನು ಬುಡಿಯೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/balipa-narayana-bhagawatha-passes-away/article66517852.ece |title=Balipa Narayana Bhagawatha passes away |last=Bureau |first=The Hindu |date=16 February 2023 |work=The Hindu |access-date=2026-06-16 |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ]]
[[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]</text>
      <sha1>hsssdnq40ijfglwvnd8l9bxo8sy51au</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು</title>
    <ns>10</ns>
    <id>8071</id>
    <revision>
      <id>365832</id>
      <parentid>365792</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T05:31:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>365832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3869" sha1="si59p10zdvnd5gs03fsd539ewf15mbj" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು
|title = [[ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
|state    = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist

|group1 = ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list1 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ದಮನ್]]
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]]
* [[ದಿಸ್ಪುರ]]
* [[ಗಾಂಧಿನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಟೊಕ್]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ|ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕವರಟ್ಟಿ]]
* [[ಕೊಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತಾ]]
* [[ಲೇಹ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಲಕ್ನೋ]]
* [[ಮುಂಬಯಿ]]
* [[ನವದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಣಜಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್]]

|group2 = ಶಾಸನ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list2 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಐಜ್ವಾಲ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಬೆಳಗಾವಿ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಭರವಾಸೇನ್]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಭೋಪಾಲ್]]
* [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಧರ್ಮಶಾಲಾ]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಗಾಂಧೀನಗರ]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಇಟಾನಗರ]]
* [[ಜೈಪುರ]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೋಹಿಮಾ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಲಖ್ನೌ]]
* [[ಮುಂಬೈ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ನಾಗ್ಪುರ್]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪೊರ್ವೊರಿಂ]]
* [[ಪುದುಚೇರಿ]]
* [[ರಾಯ್‌ಪುರ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
* [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]

|group3 = ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕೇಂದ್ರೊಲು
|list3 =
* [[ಅಗರ್ತಲಾ]]
* [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]]
* [[ಅಮರಾವತಿ]]
* [[ಬೆಂಗಳೂರು]]
* [[ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್]]
* [[ಚಂಡೀಗಢ]]
* [[ಚೆನ್ನೈ]]
* [[ಕಟಕ್]]
* [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್]]
* [[ಗುವಾಹಟಿ]]
* [[ಹೈದರಾಬಾದ್]]
* [[ಇಂಫಾಲ್]]
* [[ಜಬಲ್ಪುರ್]]
* [[ಜೋಧ್‌ಪುರ್]]
* [[ಜಮ್ಮು]] (''ಚಳಿಗಾಲ'')
* [[ಕೊಚ್ಚಿ]]
* [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]]
* [[ಮುಂಬೈ]]
* [[ನೈನಿತಾಲ್]]
* [[ನವಿ ದೆಹಲಿ]]
* [[ಪಾಟ್ನಾ]]
* [[ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್]]
* [[ರಾಂಚಿ]]
* [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]]
* [[ಶಿಮ್ಲಾ]]
* [[ಶ್ರೀನಗರ]] (''ಬೆಸಿಗೆ'')
}}

&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>si59p10zdvnd5gs03fsd539ewf15mbj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪುಣಿಚಿತ್ತಾಯ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12691</id>
    <revision>
      <id>365814</id>
      <parentid>282441</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T14:51:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ poor source</comment>
      <origin>365814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5825" sha1="q3kxz8hmn1ddlz0kq3xmtu671w8gq09" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name             =  ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪುಣಿಚಿತ್ತಾಯ
| image              = 
| birth_name         = 
| birth_date         =
| birth_place        = ಕಾಸರಗೋಡು, ಪೆರ್ಲ
| death_date         = 
| death_place        = 
| nationality        = [[ಭಾರತ]]ೀಯ
| alma_mater         =  ಸತ್ಯನಾರಾಣ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಪೆರ್ಲ
| occupation         = 
| known_for          = ಯಕ್ಷಗಾನ ಭಾಗವತಿಕೆ
| works              = 
|parents             = ಗೀತಾ (ಅಮ್ಮ) ಗಣಪತಿ ಪುಣಿಚಿತ್ತಾಯ (ಅಪ್ಪ)
|children            = ಸೌರಭ್, ಸುನಾದ್
}}

'''ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪುಣಿಚಿತ್ತಾಯೆರ್''' ಗಡಿನಾಡು [[ಕಾಸ್ರೋಡು|ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಎಣ್ಮಕಜೆ ಗ್ರಾಮೊದಾರ್. ಇಂಬೆರ್ ತೆಂಕು ಬುಕ್ಕೊ ಬಡಗು ತಿಟ್ಟ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಭಾಗವತೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊ ಇಪ್ಪುನಗನೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆತೆರ್. ರಾಜ್ಯೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಬೊಂಬಾಯಿ, [[ದೆಹಲಿ]] ಬುಕ್ಕೊ ವಿದೇಶೊಡುಲ ನಡತ್ತಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಇಂಚಿಪ್ಪೊ ಆರೆಗ್ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಲ ತಿಕ್ದ್ಂಡ್.

== ಬಾಲ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಕ್ಷಣೊ ==
ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಎಣ್ಮಕಜೆ ಗ್ರಾಮೊದ ಶಿರಂತಡ್ಕ ಪನ್ಪಿನಲ್ಪ ೧೯೭೧ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೩ ತಾನಿ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಗಣಪತಿ ಪುಣಿಚಿತ್ತಾಯ ಬುಕ್ಕೊ ಗೀತಾ ದಂಪತಿನ ಮಗೆ. ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬ ಇತ್ತಿನ ಇಂಬೆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಯಕ್ಷಗಾನೊತ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವೆದೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ತಾಳಮದ್ದಳೆಡ್ ಅರ್ಥ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಗೀತಾ ಹಿಮ್ಮೇಳ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಮ್ಮೇಳ ಕಲಾವಿದೆ ಆದಿತ್ತಿನ ಅಡೂರು ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಕಲ್ಲೂರಾಯೆರ್ನ ಮಗಲ್. ಅಂಚಾದ್ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪುಣಿಚಿತ್ತಾಯೆರೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಆಸಕ್ತಿ ಬುಲೆಂಡ್. ಪೆರ್ಲ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಡ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯೆರ್. ಬಜಕೂಡ್ಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಮೊಕ್ತೇಸರಾದಿತ್ತಿನ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಶ್ಯಾನುಭೋಗರೆಡ್‌ರ್ದ್ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಷಿಯನ್ ಬೇಲೆಲ ಕಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. ಎಲ್ಯೊಡು ಪೊಪ್ಪನೊಟ್ಟುಗು ಆಟೊಗು ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಳ್ಳುರೋಡಿ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರೆಡ್ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಪದ್ಯ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರೆನ ಆಣ್ಣೆ ಸತೀಶ್ ಫುಣಿಚಿತ್ತಾಯೆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಕಲ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ಉಭಯ ತಿಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾಗವತ|url=https://yakshadeepa.com/2021/01/19/thenku-mattu-badagu-ubhaya-thittugalalloo/|website=Yakshadeepa}}&lt;/ref&gt;

== ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಕ್ಷೇತ್ರ ==
[[ಮಂಗಳಾದೇವಿ]] ಮೇಳ, ಎಡನೀರು ಮೇಳ, ಕೊಲ್ಲಂಗಾನ ಮೇಳ, ಸಸಿಹಿತ್ತಿಲು ಮೇಳ, ಬಿದ್ಕಲ್ಕಟ್ಟೆ  ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಘ, ಮಂದಾರ್ತಿಮೇಳ ಇತ್ಯಾದಿ ಮೇಳೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದು ಸುಮಾರ್ ೩೦ ವರ್ಷಡ್ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನೋ ಕಲಾ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಡಗು ತಿಟ್ಟ್ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಯೋಗಲೆನ್‌ಲಾ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಾದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನಾಟ್ಯಗುರು ಸಬ್ಬಣಕೋಡಿ ರಾಮಭಟ್ಟರೆಡ್ದ್ ತೆಂಕ್‌ ತಿಟ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವಾರಂಗೊನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ==
ಇಲ್ಲಲ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾನಗ ಪೆರ್ಲಡ್ ಕೀರ್ತನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ೬೦ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಬರೆದ್ ಸಂಗೀತ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇತ್ತೆಲ ಆರ್ ಬರೆತ್ತಿನ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಲು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಹವ್ಯಾಸಿಯಾದ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆಯೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಕುಲು]]</text>
      <sha1>q3kxz8hmn1ddlz0kq3xmtu671w8gq09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Max</title>
    <ns>3</ns>
    <id>14058</id>
    <revision>
      <id>365825</id>
      <parentid>362498</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T00:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JJPMaster</username>
        <id>7450</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>JJPMaster, ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:DreamRimmer]] ನ್ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Max]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Max|Max]]&quot;</comment>
      <origin>155403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="392" sha1="mkmeesffjbenrxu6z5zc5t11s8fzpm7" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=DreamRimmer}}

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೦೫, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೩ (IST)</text>
      <sha1>mkmeesffjbenrxu6z5zc5t11s8fzpm7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:More citations needed</title>
    <ns>10</ns>
    <id>17708</id>
    <revision>
      <id>365819</id>
      <parentid>360511</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T14:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1700" sha1="1ukwcjocs25p3auhj8qbc8wqnfnv4vc" xml:space="preserve">{{SAFESUBST:&lt;noinclude /&gt;#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name  = {{{name|More citations needed}}}
| small = {{#if:{{{small|}}}|left}}
| type  = content
| class = ambox-Refimprove
| image = [[File:Question book-new.svg|50x40px|alt=icon]]
| issue = ಈ {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|ಲೇಕನೊನು}} '''[[:en:Wikipedia:Verifiability|ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ]] ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆನ ಅಗತ್ಯ ಉಂಡು'''.
| fix   = ದಯಮಲ್ತುದ್ ನಂಬಿಕೆಗ್ ಅರ್ಹವಾಯಿನ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ [[Special:Edit/{{FULLPAGENAME}}|ಈ ಲೇಕನೊನು ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುಲೆ]]{{#if:{{{1|}}}|{{sp}}ಈ {{{1}}}ಡ್}}. ಮೂಲ ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ಮಾಹಿತಿಲೆನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಅಂಚನೆ ಅಯಿನ್ ದೆತ್ತ್ ಪಾಡೊಲಿ.{{#if:{{{find2|{{{unquoted|}}}}}}| &lt;br /&gt;&lt;small&gt;{{find sources mainspace|{{#if:{{{find|}}}|{{{find}}}|.}}|{{{find2|{{{unquoted|}}}}}}}}&lt;/small&gt; |{{#if:{{{find|}}}|{{#ifeq: {{{find|}}} |none ||&lt;br /&gt;&lt;small&gt;{{find sources mainspace|{{{find}}} }}&lt;/small&gt;}}|&lt;br /&gt;&lt;small&gt;{{find sources mainspace}}&lt;/small&gt;}} }}
| removalnotice = yes
| talk  = {{{talk|}}}
| date  = {{{date|}}}
| cat   = ಎಚ್ಚಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆನ ಅಗತ್ಯ ಇಪ್ಪುನ ಲೇಕನೊಲು
| all   = ಎಚ್ಚಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆನ ಅಗತ್ಯ ಇಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಲೇಕನೊಲು
}}
}}&lt;noinclude&gt;
&lt;!-- Please add categories to the /doc subpage, thanks --&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ukwcjocs25p3auhj8qbc8wqnfnv4vc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ:Vector-2022.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>18775</id>
    <revision>
      <id>365833</id>
      <parentid>363764</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T06:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365833</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="1599" sha1="lpgqzkcyx0g92ld67256hdnc9zqyt2a" xml:space="preserve">/**
 * Note: [[MediaWiki:Common.css]] is loaded in addition to these styles
 * Please use [[Extension:TemplateStyles]] where possible.
 */
#coordinates {
	line-height: 2;
	font-size: 92%;
	white-space: nowrap;
}

/* Don't display some stuff on the main page */
.page-Main_Page #deleteconfirm,
.page-Main_Page #t-cite,
.page-Main_Page #footer-info-lastmod,
.action-view.page-Main_Page #siteSub,
.action-view.page-Main_Page #contentSub,
.action-view.page-Main_Page #contentSub2 {
	display: none !important;
}

/* Override [[phab:T265947]] */
.mw-body-content blockquote {
	border-left: none;
}

/* Styling for tags in changes pages */
.mw-tag-markers {
	font-style: italic;
	font-size: 90%;
}

/* Wikipedia 10, remove somewhen */
.mw-logo-icon {
	display: none;
}

.mw-logo {
	margin: 6px 0;
}

@media screen {
  html.skin-theme-clientpref-night .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
  html.skin-theme-clientpref-night .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
    color: var( --color-progressive ) !important;
  }

  /* T370074 */
  html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output &gt; figure img { 
      background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
  }
}


@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
  html.skin-theme-clientpref-os .navbox a:not(.new):not(.mw-selflink):link,
  html.skin-theme-clientpref-os .infobox a:not(.new):not(.mw-selflink):link {
    color: var( --color-progressive ) !important;
  }
  /* T370074 */
  html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output &gt; figure img { 
      background: var( --background-color-disabled-fixed, #C8CCD1 );
  }
}</text>
      <sha1>lpgqzkcyx0g92ld67256hdnc9zqyt2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10/ಕಲ್ಪುನಕಳ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>24391</id>
    <revision>
      <id>365827</id>
      <parentid>365758</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T03:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>365827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24957" sha1="b3gu9py8wziomhl3e0534aorolj24ly" xml:space="preserve">{{Short description|City in Kyiv Oblast, Ukraine}}
{{distinguish|text=the town of [[Pereslavl-Zalessky]]}}
{{Use dmy dates|date=February 2020}}
{{Infobox settlement
| name               = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್
| native_name        = Переяслав
| native_name_lang   = uk
| settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ನಗರ 
| image_skyline      = {{photomontage|position=center
 | photo1a                = Переяслав Антон Петрусь.jpg
 | photo2a                = Музей народної архітектури та побуту 12.jpg
 | photo2b                = Музей народної архітектури та побуту 17.jpg
 | photo3a                = Залишки Воскресенської церкви Переяслав-Хмельницький.jpg
 | photo3b                = Пам'ятник давньоруському співцю Бояну Переяслав-Хмельницький.jpg
   | size                 = 270
   | spacing              = 2
   | color                = #FFFFFF
   | border               = 0
   }}
| image_alt          = 
| image_caption      = ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್, ಎಡಡ್ದ್ ಬಲಗ್: ಅಸೆನ್ಶನ್ ಮಠ, ಥ್ರೀ ಹೋಲಿ ಹಿಯರಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ರುಶ್ನಿಕ್ ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ), ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್, ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಚರ್ಚ್, ಬೋಯನ್ (ಬಾರ್ಡ್) ನ ಸ್ಮಾರಕ
| image_flag         = Flag of Pereyaslav-Khmelnytsky.svg
| flag_alt           = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಧ್ವಜ
| image_seal         = 
| seal_alt           = 
| image_shield       = Coat of arms of Pereiaslav.svg
| shield_alt         = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್
| nickname           = 
| motto              = 
| image_map          = 
| map_alt            = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = ಉಕ್ರೇನ್ ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್#ಉಕ್ರೇನ್
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| coor_pinpoint      = 
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type   = ದೇಶ
| subdivision_name   = 
| subdivision_type1  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶೊಲು/ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_name1  = ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_type2  = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ರಾಯೊಲು/ರಾಯಾನ್
| subdivision_name2  = ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರಾಯಾನ್
| subdivision_type3  = ಹ್ರೋಮಡ
| subdivision_name3  =ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೋಮಡಾ
| established_title  = ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ
| established_date   = 907
| established_title2 = ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲು
| established_date2  = 1585
| founder            = 
| seat_type          = 
| seat               = 
| government_footnotes = 
| leader_party       = 
| leader_title       = 
| leader_name        = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 32
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| area_water_percent = 
| area_note          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_footnotes = 
| population_total   = 26273
| population_as_of   = 2022
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_note    = 
| timezone           = EET
| utc_offset         = +2
| timezone_DST       = EEST
| utc_offset_DST     = +3
| postal_code_type   = Zip code
| postal_code        = 08400–08409
| area_code_type     = 
| area_code          = +380 4567
| iso_code           = 
| website            = &lt;!-- {{URL|http://www.perejaslav.org.ua/index.php?go=home&amp;lang=us}} --&gt;
| footnotes          = 
| mapframe          = yes
| mapframe-zoom     = 11
| mapframe-wikidata = yes
}}

'''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'''{{efn|ಮಾಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್ ಲೆಗ್ [[#Etymology|§Etymology]] ನ್ ತೂಲೆ}} ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್, ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರ. ಉಂದು ಆಲ್ಟಾ ತುದೆತ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರುಬಿಜ್ ತುದೆತ ಸಂಗಮೊದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಕಿವ್ ದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು {{convert|95|km|2|abbr=on}} ದೂರ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮಧ್ಯಯುಗೊಡ್ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.&lt;ref name=&quot;admreform_2020_pereiaslav_city&quot;&gt;{{cite web |title=Переяславская городская громада |url=https://gromada.info/ru/obschina/pereyaslavska/ |publisher=Портал об'єднаних громад України |language=ru}}&lt;/ref&gt; 

Possessing more than 20 museums, Pereiaslav is often described as a &quot;living museum&quot;,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;&gt;&quot;Pereyaslav Khmelnytsky – a town of museums&quot;, ''Welcome to Ukraine'' magazine, March 2007&lt;/ref&gt; and was granted the status of {{ill|Pereiaslav Historical and Ethnographic Reserve|lt=Historical and Ethnographic Reserve|uk|Національний історико-етнографічний заповідник «Переяслав»}}.

== Etymology ==
=== Current name ===
The current name is implemented by the [[Verkhovna Rada]] on 30 September 2019 to reinstate its historical name.

The name of Pereiaslav in other languages are:

* {{langx|uk|Переяслав}}, {{IPA|uk|pereˈjɑslɐu̯|IPA|audio=LL-Q8798 (ukr)-Gzhegozh-Переяслав.wav}} (also rendered as '''Pereyaslav''')
* {{langx|yi|פּרעיאַסלעוו|Preyaslev}}
* {{langx|ru|Переяслав|Pereyaslav}}
* {{langx|la|Pereaslavia}}
* {{langx|pl|Perejasław}}
* {{langx|lt|Perejaslavas}}&lt;ref name=&quot;lt&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.vle.lt/straipsnis/perejaslav/ | title=Perejaslav }}&lt;/ref&gt;

=== Former names ===
* '''Pereiaslavl'''{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяславль}} (also rendered as '''Pereyaslavl''')|{{langx|ru|Переяславль|Pereyaslavl}}}}}} (907–1943; also known as '''Pereiaslav-Ruskyi'''{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Руський}} (also rendered as '''Pereyaslav-Ruskyy''')}}}} starting from 1152)
* '''Pereiaslav-Khmelnytskyi'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pereyaslav-Khmelnytskyy|title=Pereyaslav-Khmelnytskyy|website=britannica.com}}&lt;/ref&gt;{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Хмельницький}} (also rendered as '''Pereyaslav-Khmelnytskyy''')|{{langx|ru|Переяслав-Хмельницкий|Pereyaslav-Khmelnitsky}}}}}} (1943–2019),&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;&gt;{{in lang|uk}} [https://www.pravda.com.ua/news/2019/10/30/7230494/ Rada renamed Pereyaslav-Khmelnitsky], [[Ukrayinska Pravda]] (30 October 2019){{in lang|en}} [https://ukranews.com/en/news/662876-rada-renames-pereyaslav-khmelnytskyi-of-kyiv-region-for-pereyaslav Rada Renames Pereyaslav-Khmelnytskyi Of Kyiv Region For Pereyaslav], [[Ukrainian News Agency]] (30 October 2019)&lt;/ref&gt; 1943 – 29 October 2019

In 1152, [[Yuri Dolgorukiy]] founded the city of [[Pereslavl-Zalessky]] in [[Vladimir-Suzdal|the north-east]] of [[Kievan Rus]]. To distinguish the two cities, Pereiaslav was sometimes called Pereiaslav-Ruskyi in the 12th and 13th centuries.&lt;ref name=bor&gt;[http://www.boryspil-eparchy.org/index.php/переяслав-хмельницький/857-історія-міста-переяслав-хмельницький.html Історія міста Переяслав-Хмельницький]&lt;/ref&gt; It is also known as '''Pereyaslavl-Yuzhnyy''' ({{langx|ru|Переяславль-Южный||Pereyaslavl-Southern}}).&lt;ref&gt;{{ill|Sytin's military encyclopedia|ru|Военная энциклопедия Сытина|uk|Військова енциклопедія Ситіна}}. [[s:ru:ВЭ/ВТ/Переяславль Южный или Русский|Переяславль Южный или Русский]]&lt;/ref&gt;

==History==
===Kievan Rus'===
Pereiaslav played a significant role in the region's history. It was mentioned for the first time in the text of a 911 [[Rus'-Byzantine Treaty (911)|treaty]] with the [[Byzantine Empire]],&lt;ref name=&quot;pktm&quot;/&gt; where it was mentioned as ''Pereyaslav-Ruskyi'' to distinguish it from [[Preslav]] in Bulgaria and later with newly established cities in [[Zalesye]] including [[Pereslavl-Zalessky]] and [[Ryazan|Pereyaslavl-Ryazansky]].

[[Vladimir the Great|Vladimir I]] (Volodymyr I), the [[grand prince of Kiev]], built a large fortress in 992 to protect the southern limits of [[Kievan Rus']] from raids of nomads from the [[steppe]]s of what is now southern Ukraine. The city was the capital of the [[Principality of Pereyaslavl]] from the mid-11th century until its demolition by the [[Tatars]] in 1239, during the [[Mongol invasion of Kievan Rus'|Mongol invasions]].

===Lithuania and Poland===
[[File:Rus and the Pechenegs (992).jpeg|thumb|The victory of [[Nikita the Tanner]] over the Pechenegs from the [[Radziwiłł Chronicle]]]]
During the 14th century, Pereiaslav was annexed by the [[Grand Duchy of Lithuania]]. Since, it was part of the [[Kiev Voivodeship]], which in 1569 became part of the [[Crown of the Kingdom of Poland]]. In 1585, Polish King [[Stephen Báthory]] granted Perejasław [[Magdeburg city rights]]. It was a [[royal city]] of Poland.

===Cossack Hetmanate===
[[File:Coat of arms of Pereyaslav-Khmelnytsky 1620.svg|thumb|150px|Coat of arms of Pereiaslav adopted in 1620]]
During the second half of the 16th century, Pereiaslav became a [[Registered Cossacks|regimental city]] of the [[Cossack Hetmanate|Zaporozhian Host]]. Here in 1654 [[Bohdan Khmelnytskyi]] had the &quot;Pereiaslav Convent&quot;, where the Zaporozhian Cossacks had voted for a military alliance with the [[Tsardom of Russia]] and accepted the [[Pereiaslav Agreement]], bringing their lands under Russian rule. The treaty resulted in the establishment of the [[Cossack Hetmanate]] in [[left-bank Ukraine]] subject to the [[Tsardom of Russia]], and later to the [[Russo-Polish War (1654-1667)]]. The town was known as ''Pereiaslav'' at that time, and later as ''Pereiaslav-Poltavskyi''.{{citation needed|date=March 2024}} According to the [[Truce of Andrusovo]] in 1667, Pereiaslav became part of Russia.

===Soviet museum center===
During [[World War II]] (part of which is known as the [[Great Patriotic War (term)|Great Patriotic War]] in USSR and Russia), the Soviet government, keen to glorify the Treaty of Pereiaslav as the ground for Ukraine's unification with Russia, renamed Pereiaslav to ''Pereiaslav-Khmelnytskyi'' in October 1943&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt; to stress Bohdan Khmelnytskyi's role of that event. Later, the otherwise obscure town was established, as a dedicated museum and tourism center. By the request of the Pereiaslav-Khmelnytskyi City Council, the [[Parliament of Ukraine|Ukrainian parliament]] reinstated the city to its historic name Pereiaslav in October 2019.&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt;

Until 18 July 2020, Pereiaslav was incorporated as a [[city of regional significance (Ukraine)|city of oblast significance]] and served as the administrative center of [[Pereiaslav-Khmelnytskyi Raion]], even though it did not belong to the raion. In July 2020, as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Kyiv Oblast to seven, the city of Pereiaslav was merged into Boryspil Raion.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

== Population ==
=== Ethnic groups ===
Distribution of the population by ethnicity according to the [[2001 Ukrainian census|2001 census]]:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://datatowel.in.ua/pop-composition/ethnic-cities | title=Національний склад міст }}&lt;/ref&gt;
{{bar box|title=Ethnic groups in Pereiaslav|titlebar=#ddd|left1=|right1=percent|bars={{bar percent|[[Ukrainians]]|dodgerblue|94.95}}
{{bar percent|[[Russians in Ukraine|Russians]]|purple|3.91}}
{{bar percent|[[Belarusians]]|red|0.41}}
{{bar percent|[[Armenians]]|brown|0.18}}
{{bar percent|[[Poles in Ukraine|Poles]]|yellow|0.08}}
{{bar percent|[[Moldovans]]|pink|0.07}}
{{bar percent|[[Azerbaijanis]]|green|0.05}}
{{bar percent|[[Ashkenazi Jews|Jews]]|lightblue|0.05}}}}

=== Language ===
Distribution of the population by native language according to the [[2001 Ukrainian census|2001 census]]:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;standard&quot;
|-
! Language
! Percentage
|-
| [[Ukrainian language|Ukrainian]]
| align=&quot;right&quot;| 95.89%
|-
| [[Russian language in Ukraine|Russian]]
| align=&quot;right&quot;| 3.61%
|-
| other/undecided
| align=&quot;right&quot;| 0.5%
|}

===Jewish community===
The first mention of the Jewish community of Pereiaslav dates to 1620, when the townspeople complained to King Sigismund of the growing number and influence of Jews in Pereiaslav. Denying Jews the right to keep breweries, malt-houses and distilleries, having already prohibited them to engage in farming, the King ordered his commissioners to consider the other rights of Jews. Three years later, an agreement was signed allowing the Jews to enjoy all of the rights and liberties of urban citizens. This agreement was confirmed by King Sigismund.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pereyaslav |url=https://jewua.org/pereyaslav/ |access-date=2026-03-23 |work=Ukraine Jewish Heritage}}&lt;/ref&gt;{{citation needed|date=March 2016}}

Pereiaslav Jews were among the first to be killed during the first [[Khmelnytsky Uprising|Khmelnytskyi uprising]]. Chronicler Nathan Hannover writes, &quot;And a lot of holy communities, based not far from the place of battle and unable to flee, like the holy communities of Pereiaslav, Baryshivka, Pyryatin, Borispil, Lubny, Lokhvitsa and the surrounding communities, died as martyrs of various cruel and heinous kinds of slaughter...&quot; («Yeven metsula», p.&amp;nbsp;94). Another chronicler, Rabbi Meir of Schebrzheschina, provides a detailed story: «The sacred community of Pereiaslav had drunk from the cup of bitterness several times; perplexed Jews fled to the sacred community of Borisovka (NB. probably Baryshivka). But the rebels also came there and slaughtered many Jews including infants. The local non-Jews pitied those who survived and brought them back to Pereiaslav, where they remained locked up like prisoners in their homes, because they were afraid to be seen by the rebels. At night, they did not know what the morning would bring, and in the morning, what the evening promised».

Famous Yiddish author [[Sholom Aleichem]] was born in Pereiaslav in 1859. He spent his childhood in the town of Voronkiv, but when the family became impoverished, he returned to Pereiaslav, where he studied at the Russian gymnasium until 1876. In 1879, he again returned to Pereiaslav for several years. The town is described in detail in his autobiographical prose. In the town's 'ethnographic reserve,' there is a museum dedicated to him.

After the 1654 Pereiaslav Council, the remnants of the Pereiaslav Jewish community became patronized by Russia. The left-bank Jews were allowed to stay in their homes, but the townspeople of Pereiaslav presented to Tsar Alexei Mikhailovich the law of 1620 limiting the rights of Jews, which was confirmed by the Tsar. Information about Pereiaslav Jews disappears from the same year 1654.

A new community developed during the late 18th century. According to the tax books of 1801, there were 5 Christian merchants, no Jewish merchants; 844 Christian townspeople and 66 Jewish townspeople. According to the audit of 1847, there was only one &quot;Pereiaslavskoe' Jewish community in the district, consisting of 1,519 people. According to the census of 1897, there were 185,000 inhabitants in the district, among them 9,857 Jews, including in Pereiaslav — 14,614 residents, of whom 5,754 were Jews. In 1910, three Jewish schools operated in Pereiaslav: first grade primary boys school, a private boys school, and a Talmud-Torah. At the end of the 19th century, the synagogue was built, it survived the war and has been preserved until now – the factory of woven products named after B. Khmelnitsky is operating there.

On 30 June – 2 July 1881 there was a pogrom against the Jews in Pereiaslav. Among the victims were Jews who had fled here after the Kyiv pogrom. From Pereiaslav, the unrest spread to the surrounding areas. In June 1919, Ataman Zeleniy arranged a pogrom in Pereiaslav, and 20 people were killed. By 1921, a Jewish 'self-defense' organisation had been founded in Pereiaslav. In 1926, the Jewish community was flourishing despite the persecution and there were 3,590 Jews in Pereiaslav.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot;&gt;{{cite web |title=The Jewish Community of Pereiaslav-Khmelnytskyi |url=https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |publisher=[[The Museum of the Jewish People at Beit Hatfutsot]] |access-date=26 June 2018 |archive-date=26 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626111607/https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; At this time, there were 8 houses of study (''[[beth midrash|batei midrash]]''), 3 different Jewish schools, and 26 [[kosher]] butchers.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot; /&gt; During autumn 1941, on the outskirts of the city (the present territory of the Altitsky cemetery), 800 Jewish residents of Pereiaslav were shot. According to elderly residents, the exact date of the shooting was 4–5 November, however, the memorial plate indicates a different date 6–8 October. On 19 May 1943, after a raid, 7 more Jewish women and 1 man were shot, and buried in the Altitsky cemetery.

The current Jewish population of Pereiaslav numbers fewer than 100.{{citation needed|date=October 2019}} The community office is located in the building of the former synagogue.

== Economy ==
There is a major [[Pereislav River Port|river port]] in the city, working as part of [[Kyiv River Port]].

== Education ==
{{expand section|date=March 2024}}

=== Universities ===
Established in 1986 as a Pereiaslav-Khmelnytskyi branch of the Kyiv State Pedagogical Institute, HSUP continued the ancient educational traditions of Pereiaslav.

The roots of the University go back to the first half of the 18th century, namely, to 2.10.1738, when a collegium was founded in Pereiaslav. In 1808, after the reform of religious education institutions, Pereiaslav Collegium was reorganized into a seminary, which continued the educational traditions of the region, including teacher training.
By the Resolution of the Cabinet of Ministers of Ukraine No. 949 of 24 November 1993, Pereiaslav-Khmelnytskyi State Pedagogical Institute was established on the basis of the Pereiaslav-Khmelnytskyi branch of the Drahomanov Ukrainian State Pedagogical University, named after H. S. Skovoroda in 1994 and recognized as accredited at the III level of accreditation by the decision of the State Accreditation Commission in 2000.

In 2002 by a decree of the Cabinet of Ministers of Ukraine Pereiaslav-Khmelnytskyi Hryhorii Skovoroda State Pedagogical University was established on the basis of the Institute.

In 2004 and 2010, University was accredited at the IV level, in 2005 it was renamed to SHEI “Pereiaslav-Khmelnytskyi Hryhorii Skovoroda State Pedagogical University”, and on 14 July 2021, due to the previous renaming of the city and in order to simplify the name of the institution in the established European tradition of naming higher education institutions, it received a new official name – Hryhorii Skovoroda University in Pereiaslav.&lt;ref&gt;[https://uhsp.edu.ua/en/about-our-university/history-of-the-university/ History of the university]&lt;/ref&gt;

==Landmarks==
[[File:Pereyaslav main square.jpg|thumb|900px|Bohdan Khmelnytsky square in Pereiaslav]]
The most significant landmarks of Pereiaslav are:
* Museum of Folk Architecture and Household Traditions in Middle [[Dnieper Ukraine]], presenting the architecture and traditions of [[Ukrainians]] from ancient times until the 19th century, which includes submuseums: Museum of Bread, Museum of Land Transportation, Museum of [[Rushnyk]]s (Ukrainian Decorative Towels), [[Museum of Space Exploration]], Museum of [[Mail|Post]]al Services, Museum of [[Beekeeping]], Museum of Applied and Decorative Arts, Museum of Ukrainian Traditional Rituals, Museum of [[Archeology]], Museum of the [[Cossack]] Glory, Museum of Trypillya Culture, Museum of Ukrainian Traditional Dress, etc.
* Excavated ruins of buildings from the 10–11th centuries.
* St. Michael's Church (1646–66).
* Ascension Monastery (with the Cathedral built in 1695–1700).

==International relations==
{{see also|List of twin towns and sister cities in Ukraine}}

===Twin towns – Sister cities===
Pereiaslav is [[Twin towns and sister cities|twinned]] with:&lt;ref&gt;[https://phm.gov.ua/?page_id=1686 Міста побратими]&lt;/ref&gt;
* {{flagicon|UKR}} [[Mariupol]], Ukraine 
* {{flagicon|GEO}} [[Mtskheta]], Georgia
* {{flagicon|EST}} [[Paide]], Estonia
* {{flagicon|NMK}} [[Kočani]], North Macedonia

==Notable people==
[[File:Hanna Knyazyeva-Minenko by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|right|[[Hanna Knyazyeva-Minenko]]]]
* [[Pavlo Teteria]] (1620s–1670), Ukrainian Hetman
* {{ill|Oleh Babyshkin|uk|Бабишкін Олег Кіндратович}} (1918-1991), Ukrainian literary scholar and art historian, [[Doctor of Sciences|Doctor of Philology]]
* [[Sholem Aleichem]] (1859–1916), Jewish-Ukrainian [[Yiddish]] writer and playwright
* [[Meir Blinken]] (1879–1915), Jewish-American writer
* {{ill|Lyudmyla Mekh|uk|Мех Людмила Григорівна}} (born 1951), Ukrainian journalist
* [[Petro Kholodnyi]] (1875–1930), Ukrainian statesman, public figure, member of the [[Central Rada|Ukrainian Central Rada]], Minister of Public Education of the [[Ukrainian People's Republic]], artist and chemist.
* [[Hanna Knyazyeva-Minenko]] (born 1989), Ukrainian and Israeli triple jumper and long jumper
* [[Louise Nevelson]] (1899–1988), American sculptor

==Gallery==
{{commons category|Pereiaslav}}
{{Commons category|Museum of folk architecture and way of life of Middle Naddnipryanschina}}
&lt;gallery&gt;
File:Колегіум Переяслав.jpg|Collegium
File:Museum of the Kobzars, Pereiaslav-Khmelnytskyi.JPG|Museum of [[kobzar]] craft
File:Georgy Church in Pereyaslav Skansen IMG 3047 32-110-0011.JPG|Church of St. George
File:Жилище ХІ века.jpg|Replica of an 11th-century [[Kievan Rus']] house in the Museum of Folk Architecture and Household Traditions
File:OldUkrainianPostOffice.JPG|An old post office in the Museum of Folk Architecture and Household Traditions
File:ドニプロ・ウクライナ伝統的文化博物館..jpg|The [[Rushnyk]] Museum, in the Museum of Folk Architecture and Household Traditions
File:Переяслав-Хмельницький. Вознесенський собор. 1695-1700 рр.jpg|Ascension Cathedral
File:Pereyaslav church.jpg|A church in the Old Town of Pereiaslav
File:32-110-0009 Покровська церква з с. Сухий Яр.jpg|Church of the Intercession
&lt;/gallery&gt;

==Notes==
{{notelist}}

==References==
{{reflist}}

{{Kyiv Oblast}}{{Historic reserves of Kyiv Oblast}}{{Authority control}}

[[Category:Pereiaslav| ]]
[[Category:Severians]]
[[Category:Cities in Kyiv Oblast]]
[[Category:Cities of regional significance in Ukraine]]
[[Category:Holocaust locations in Ukraine]]
[[Category:Populated places on the Dnieper in Ukraine]]
[[Category:Populated places established in the 10th century]]
[[Category:Dnieper Ukraine]]</text>
      <sha1>b3gu9py8wziomhl3e0534aorolj24ly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365834</id>
      <parentid>365827</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T07:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>365834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43416" sha1="pjfsjxoxi6vtnyyw94sti1aqk5hjj0y" xml:space="preserve">{{Short description|City in Kyiv Oblast, Ukraine}}
{{distinguish|text=the town of [[Pereslavl-Zalessky]]}}
{{Use dmy dates|date=February 2020}}
{{Infobox settlement
| name               = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್
| native_name        = Переяслав
| native_name_lang   = uk
| settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ನಗರ 
| image_skyline      = {{photomontage|position=center
 | photo1a                = Переяслав Антон Петрусь.jpg
 | photo2a                = Музей народної архітектури та побуту 12.jpg
 | photo2b                = Музей народної архітектури та побуту 17.jpg
 | photo3a                = Залишки Воскресенської церкви Переяслав-Хмельницький.jpg
 | photo3b                = Пам'ятник давньоруському співцю Бояну Переяслав-Хмельницький.jpg
   | size                 = 270
   | spacing              = 2
   | color                = #FFFFFF
   | border               = 0
   }}
| image_alt          = 
| image_caption      = ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್, ಎಡಡ್ದ್ ಬಲಗ್: ಅಸೆನ್ಶನ್ ಮಠ, ಥ್ರೀ ಹೋಲಿ ಹಿಯರಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ರುಶ್ನಿಕ್ ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ), ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್, ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಚರ್ಚ್, ಬೋಯನ್ (ಬಾರ್ಡ್) ನ ಸ್ಮಾರಕ
| image_flag         = Flag of Pereyaslav-Khmelnytsky.svg
| flag_alt           = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಧ್ವಜ
| image_seal         = 
| seal_alt           = 
| image_shield       = Coat of arms of Pereiaslav.svg
| shield_alt         = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್
| nickname           = 
| motto              = 
| image_map          = 
| map_alt            = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = ಉಕ್ರೇನ್ ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್#ಉಕ್ರೇನ್
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| coor_pinpoint      = 
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type   = ದೇಶ
| subdivision_name   = 
| subdivision_type1  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶೊಲು/ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_name1  = ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_type2  = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ರಾಯೊಲು/ರಾಯಾನ್
| subdivision_name2  = ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರಾಯಾನ್
| subdivision_type3  = ಹ್ರೋಮಡ
| subdivision_name3  =ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೋಮಡಾ
| established_title  = ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ
| established_date   = 907
| established_title2 = ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲು
| established_date2  = 1585
| founder            = 
| seat_type          = 
| seat               = 
| government_footnotes = 
| leader_party       = 
| leader_title       = 
| leader_name        = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 32
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| area_water_percent = 
| area_note          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_footnotes = 
| population_total   = 26273
| population_as_of   = 2022
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_note    = 
| timezone           = EET
| utc_offset         = +2
| timezone_DST       = EEST
| utc_offset_DST     = +3
| postal_code_type   = Zip code
| postal_code        = 08400–08409
| area_code_type     = 
| area_code          = +380 4567
| iso_code           = 
| website            = &lt;!-- {{URL|http://www.perejaslav.org.ua/index.php?go=home&amp;lang=us}} --&gt;
| footnotes          = 
| mapframe          = yes
| mapframe-zoom     = 11
| mapframe-wikidata = yes
}}

'''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'''{{efn|ಮಾಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್ ಲೆಗ್ [[#Etymology|§Etymology]] ನ್ ತೂಲೆ}} ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್, ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರ. ಉಂದು ಆಲ್ಟಾ ತುದೆತ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರುಬಿಜ್ ತುದೆತ ಸಂಗಮೊದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಕಿವ್ ದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು {{convert|95|km|2|abbr=on}} ದೂರ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮಧ್ಯಯುಗೊಡ್ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.&lt;ref name=&quot;admreform_2020_pereiaslav_city&quot;&gt;{{cite web |title=Переяславская городская громада |url=https://gromada.info/ru/obschina/pereyaslavska/ |publisher=Портал об'єднаних громад України |language=ru}}&lt;/ref&gt; 

೨೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ &quot;ಜೀವಂತ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;&gt;&quot;Pereyaslav Khmelnytsky – a town of museums&quot;, ''Welcome to Ukraine'' magazine, March 2007&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತೆರ್.

== ವ್ಯಾಕರಣ ==
=== ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ===
ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ನ್ [[ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ]] 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ಗ್ ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಜಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪುದರ್ ಇಂಚ ಉಂಡು:

* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪ್ರೇಯಸ್ಲೆವ್
* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಸ್ಲಾವಿಯಾ
* ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಜಸ್ಲಾವಸ್&lt;ref name=&quot;lt&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.vle.lt/straipsnis/perejaslav/ | title=Perejaslav }}&lt;/ref&gt;

=== ದುಂಬುದ ಪುದರ್ಲು ===
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ಲ್'''{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяславль}} ('''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಲ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್)|{{langx|ru|Переяславль|Pereyaslavl}}}}}} (೯೦೭-೧೯೪೩; '''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Руський}} (also rendered as '''Pereyaslav-Ruskyy''')}}}} ೧೧೫೨ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು)
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pereyaslav-Khmelnytskyy|title=Pereyaslav-Khmelnytskyy|website=britannica.com}}&lt;/ref&gt;{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Хмельницький}} (also rendered as '''Pereyaslav-Khmelnytskyy''')|{{langx|ru|Переяслав-Хмельницкий|Pereyaslav-Khmelnitsky}}}}}} (1943–2019),&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;&gt;{{in lang|uk}} [https://www.pravda.com.ua/news/2019/10/30/7230494/ Rada renamed Pereyaslav-Khmelnitsky], [[Ukrayinska Pravda]] (30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019){{in lang|en}} [https://ukranews.com/en/news/662876-rada-renames-pereyaslav-khmelnytskyi-of-kyiv-region-for-pereyaslav Rada Renames Pereyaslav-Khmelnytskyi Of Kyiv Region For Pereyaslav], [[Ukrainian News Agency]] (30 October 2019)&lt;/ref&gt; 1943 – 29 October 2019

೧೧೫೨ಡ್, ಯುರಿ ಡೊಲ್ಗೊರುಕಿ ಕೀವಾನ್ ರಸ್ ದ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್-ಸುಜ್ಡಾಲ್ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ನಗರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಡ್ಡ್ ನಗರೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪರೆ, 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=bor&gt;[http://www.boryspil-eparchy.org/index.php/переяслав-хмельницький/857-історія-міста-переяслав-хмельницький.html Історія міста Переяслав-Хмельницький]&lt;/ref&gt; ಉಂದೆನ್ '''ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಯುಜ್ನಿ'''  ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{ill|Sytin's military encyclopedia|ru|Военная энциклопедия Сытина|uk|Військова енциклопедія Ситіна}}. [[s:ru:ВЭ/ВТ/Переяславль Южный или Русский|Переяславль Южный или Русский]]&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸ==
===ಕೀವಾನ್ ರಸ್'===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದೊಟ್ಟುಗು 911 ರಷ್'-ಬೈಜಾಂಟೈನ್(911)ಒಪ್ಪಂದದ ಪಠ್ಯೊಡು ಉಂದು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆತ್ಂಡ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;/&gt; ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಡ್ ಪ್ರೆಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಲೆಸ್ಯೆ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರ್ಯಾಜಾನ್ ಸೇರ್ದ್ ಜಲೆಸ್ಯೆಡ್ ಪೊಸತನೊಡು ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ನಗರೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ತೆರ್.

ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್/ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ I (ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ I), ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೀವ್, ಇತ್ತೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಅಲೆಮಾರಿಲೆನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕೀವಾನ್ ರಸ್' ದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಿತಿನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ 992ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಗರ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್  11ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡ್ದ್ 1239ಡ್ ತತಾರ್ ಲು 1239ಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್'/ಮಂಗೋಲ್ ಆಕ್ರಮಣೊಲೆನ ಸಮಯೊಡು ತತಾರ್ ಲು ಧ್ವಂಸ ಮಲ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲಿಟಿ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

===ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್===
[[File:Rus and the Pechenegs (992).jpeg|thumb|ರಾಡ್ಜಿವಿಲ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಡ್ದ್ ಪೆಚೆನೆಗ್ಸ್ ನಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ನಿಕಿತಾ ದಿ ಟ್ಯಾನರ್ನ ಗೆಲುವು]]
೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ, ಉಂದು ಕೀವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು 1569ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಕಿರೀಟ ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ೧೫೮೫ಡ್, ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಥೋರಿ ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ರಾಜಮನೆತನದ ನಗರ.

===ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್===
[[File:Coat of arms of Pereyaslav-Khmelnytsky 1620.svg|thumb|150px|1620ಡ್ ಅಳವಡಿಸಾಯಿನ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]
೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್/ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ದ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೊಸಾಕ್ಸ್/ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್ ನಗರ ಆಂಡ್. 1654ಡ್ ಬೋಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್&quot; ನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮತ ಚಲಾಯನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದ ನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ ಭೂಮಿಲೆನ್ ರಷ್ಯಾದ ಆಡಳಿತೊಗು ಕನತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ದತ್ತ ಭಾಗೊ-ತೀರೊದ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ಗ್ ಒಳಪಡ್ಪುನ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮ್ಯಾನೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ರಸ್ಸೊ-ಪೋಲಿಷ್ ಯುದ್ಧದ (೧೬೫೪-೧೬೬೭) ಕಾಲೊಡು ಈ ಊರುನು ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕುಡೊರ ಸರ್ತಿ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಪೊಲ್ಟಾವ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೬೬೭ಡ್ ಟ್ರೂಸ್ ಆಫ್ ಆಂಡ್ರುಸೊವ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ರಷ್ಯಾದ ಭಾಗ ಆದ್ ಪೋಂಡ್.

===ಸೋವಿಯೆತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸೆಂಟರ್===
ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ  ಸಮಯೊಡು (ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾಡ್  ಮಹಾ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಯುದ್ಧ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್), ಸೋವಿಯೆತ್ ಸರ್ಕಾರ, ರಷ್ಯಾದೊಟ್ಟುಗು ಉಕ್ರೇನ್ ಏಕೀಕರಣೊಗು ನೆಲಯಾದ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಉತ್ಸುಕರಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೪ಡ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ್ ''ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಕೆಮೆಲ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. &lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt; ಆ ಘಟನೆದ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪಿನ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಊರುನು ಒಂಜಿ ಸಮರ್ಪಿತ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಗರ ಸಭೆತ ವಿನಂತಿಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ಡ್ ನಗರೊನು ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt;

ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹತ್ವದ ನಗರ (ಉಕ್ರೇನ್) ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ನಗರ ಆದ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರೈಯನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಲಾ ಉಂದು ರೇಯಾನ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿಜ್ಜಿ. ಜುಲೈ ೨೦೨೦ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್, ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏಳ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರೊನು ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್ ಗ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
=== ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಲು ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಾಂಗೀಯತೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://datatowel.in.ua/pop-composition/ethnic-cities | title=Національний склад міст }}&lt;/ref&gt;
{{bar box
|title=ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್‌ನ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು
|titlebar=#ddd
|left1=
|right1=ಶೇಕಡಾವಾರು
|bars=
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನೆರ್|dodgerblue|94.95}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ರಷ್ಯನ್ನೆರ್|purple|3.91}}
{{bar percent|ಬೆಲಾರೂಸಿಯನ್ನೆರ್|red|0.41}}
{{bar percent|ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ನೆರ್|brown|0.18}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಪೋಲಿಶ್ ಜನಕುಲು|yellow|0.08}}
{{bar percent|ಮೊಲ್ಡೊವನ್ನೆರ್|pink|0.07}}
{{bar percent|ಅಜರ್ಬೈಜಾನಿಯರ್|green|0.05}}
{{bar percent|ಅಶ್ಕೆನಾಜಿ ಯಹೂದಿಲು|lightblue|0.05}}
}}

=== ಭಾಷೆ ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;
{| ಕ್ಲಾಸ್=&quot;ಮಾನದಂಡ&quot;
|-
! ಭಾಷೆ
! ಶೇಕಡಾವಾರು
|-
| ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೯೫.೮೯%
|-
| ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೩.೬೧%
|-
| ಬೇತೆ/ನಿರ್ಧರಿತ ಆಯಂದಿನ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| 0.5%
|}

===ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಸುರುತ ಉಲ್ಲೇಖ 1620ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಪಗ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ಗ್ ದೂರು ಕೊರ್ತೆರ್. ಯೆಹೂದಿಲೆಗ್ ಬ್ರೂವರಿಲು, ಮಾಲ್ಟ್-ಹೌಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಲೆನ್ ದೀವೊನೆರೆ ಹಕ್ಕ್ ನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಅಕುಲೆನ್ ಕೃಷಿಡ್ ತೊಡಗಿಸೆರೆ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್ ದ್, ರಾಜೆ ತನ್ನ ಆಯುಕ್ತೆರೆಗ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬೇತೆ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಯೆಹೂದಿಲು ನಗರ ನಾಗರಿಕೆರೆನ ಮಾತಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಲೆನ್ ಆನಂದೊಡು ಪಡೆಯೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊನು ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pereyaslav |url=https://jewua.org/pereyaslav/ |access-date=2026-03-23 |work=Ukraine Jewish Heritage}}&lt;/ref&gt;

ಸುರುತ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲು ಕೊಲೆಯಾತಿನ ಸುರುತ ಜನೊಕುಲೆಡ್ ಒರಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ ನಾಥನ್ ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಇಂಚ ಬರೆತೆರ್, &quot;ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲು, ಯುದ್ಧದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ದೂರೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್, ಬರಿಶಿವ್ಕಾ, ಪೈರ್ಯಾಟಿನ್, ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್, ಲುಬ್ನಿ, ಲೋಖ್ವಿಟ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲೆನಲೆಕ, ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ಕ್ರೂರ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವರ್ಗದ ಕೊಲೆದ ಹುತಾತ್ಮೆರ್ ಆದ್ ಸೈತೆರ್...&quot; («Yeven metsula», p.&amp;nbsp;94). ಬೇತೆ ಒರಿ ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ, ಶೆಬ್ರ್ಜೆಸ್ಚಿನಾದ ರಬ್ಬಿ ಮೀರ್, ಒಂಜಿ ವಿವರವಾದ್ ಕತೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್: «ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಕಹಿತ ಕಪ್ ಡ್ದ್ ಕುಡಿಯೆರ್; ಗೊಂದಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲು ಬೊರಿಸೊವ್ಕಾ (ಎನ್.ಬಿ. ಬಹುಶಃ ಬರಿಶಿವ್ಕಾ) ದ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಗು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ಲಾ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್ದ್ ಶಿಶುಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ಕೊಂದೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಯೆಹೂದಿ ಅತ್ತ್ ನಕುಲು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುನಕುಲೆನ್ ಕರುಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಕನತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಕೈದಿಲೆನಲೆಕ ಬಂದ್ ಆದ್ ಉಂತುದು ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ತೂವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಭಯೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ರಾತ್ರೆಡ್, ಬೆಳಗ್ಗೆ ದಾದ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಸಾಯಂಕಾಲ ದಾದ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್».

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಲೇಖಕೆ [[ಶೋಲೊಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್]] 1859ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯೊನು ವೊರೊಂಕಿವ್ ಊರುಡು ಕಳೆಯೆರ್, ಆಂಡ ಕುಟುಂಬ ಬಡವಾಯಿನಗ, ಆರ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ 1876 ಮುಟ್ಟ ರಷ್ಯಾದ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯಂಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. 1879ಡ್, ಆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಗು ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆದ ಗದ್ಯೊಡು ಈ ಊರುನು ವಿವರವಾದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಊರುದ 'ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು'ಡ್, ಅರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು.

೧೬೫೪ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ರಷ್ಯಾದ ಪೋಷಣೆಗ್ ಒಳಗಾಯೆರ್. ಎಡಪಂಥೀಯ ಯೆಹೂದಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಮಿತಿ ಪಾಡುನ 1620 ದ ಕಾನೂನುನ್ ಝಾರ್ ಅಲೆಕ್ಸಿ ಮಿಖೈಲೋವಿಚ್ ಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಝಾರ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಅದೇ ವರ್ಷ 1654 ಡ್ದ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಂಡ್.

೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ೧೮೦೧ ದ ತೆರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ೫ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇತ್ತೆರ್, ಯೆಹೂದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇಜ್ಜೆರ್; 844 ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 66 ಯೆಹೂದಿ ಊರುದ ಜನಕುಲು. ೧೮೪೭ದ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಸ್ಕೋ' ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ೧,೫೧೯ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್. ೧೮೯೭ದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೧೮೫,೦೦೦ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್, ಅವುಲು ೯,೮೫೭ ಯೆಹೂದಿಲು, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಸೇರ್ದ್ ೧೪೬೪, ೫೪೫ ಜನ ನಿವಾಸಿಲು ಇತ್ತೆರ್ ಯೆಹೂದಿಲು. ೧೯೧೦ಡ್, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಮೂಜಿ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್: ಸುರುತ ದರ್ಜೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತಾಲ್ಮುಡ್-ಟೋರಾ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು, ಸಿನಗಾಗ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಬದುಕುದು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತ್ಂಡ್ - ನೇಯ್ದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕ್ಮೆಲ್ಸ್ಕಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ನಡತೊಂದುಂಡು.

ಜೂನ್ ೩೦ - ೨ ಜುಲೈ ೧೮೮೧ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಕೀವ್ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲುಲಾ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್, ಅಶಾಂತಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಪಗರಿಂಡ್. ಜೂನ್ ೧೯೧೯ಡ್, ಅಟಾಮನ್ ಜೆಲೆನಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪೋಗ್ರೊಮ್ ನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೧ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಯೆಹೂದಿ 'ಸ್ವ-ರಕ್ಷಣೆ' ಸಂಘಟನೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೬ಡ್, ಕಿರುಕುಳೊದ ನಡುಟು ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ೩,೫೯೦ ಯೆಹೂದಿಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot;&gt;{{cite web |title=The Jewish Community of Pereiaslav-Khmelnytskyi |url=https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |publisher=[[The Museum of the Jewish People at Beit Hatfutsot]] |access-date=26 June 2018 |archive-date=26 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626111607/https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಮಯೊಡು, 8 ಅಧ್ಯಯನೊದ ಇಲ್ಲ್ ಲು (''ಬೆತ್ ಮಿದ್ರಾಶ್'), 3 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು, ಬೊಕ್ಕ 26 ಕೋಶರ್ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot; /&gt;೧೯೪೧ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ನಗರೊದ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗೊಡು (ಅಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊದ ಇತ್ತೆದ ಪ್ರದೇಶ), ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ದ ೮೦೦ ಯೆಹೂದಿ ನಿವಾಸಿಲೆನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಹಿರಿಯ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿದ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ನವೆಂಬರ್ 4-5, ಆಂಡಲಾ, ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ಲೇಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6-8 ಬೇತೆ ದಿನಾಂಕೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ೧೯೪೩ ಮೇ ೧೯ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಒಂಜಿ ದಾಳಿದ ನಂತರ, ೭ ಯೆಹೂದಿ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ೧ ಪೊಂಜೊವು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊಡು ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಇತ್ತೆದ ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 100 ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ. ಸಮುದಾಯ ಕಚೇರಿ ದುಂಬುದ ಸಿನಗಾಗ್ ದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಂಡು.

== ಆರ್ಥಿಕತೆ ==
ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಕೀವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ==
=== ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ===
ಕೀವ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆದ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆ ಆದ್ ೧೯೮೬ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಎಚ್ ಎಸ್ ಯುಪಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯಿನವು.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೂಲೊಲು 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಅಂಚನೆ, 2.10.1738 ಗ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾಲೇಜಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಗ. ೧೮೦೮ಡ್, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಸುಧಾರಣೆದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕಾಲೇಜಿಯಂನ್ ಒಂಜಿ ಸೆಮಿನರಿ ಆದ್ ಪುನರ್ಸಂಘಟಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ತರಬೇತಿ ಸೇರ್ದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್.
ನವೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೯೩ ದ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೯೪೯ ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಡ್ರಾಹೊಮಾನೊವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆದ ಆಧಾರೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ಡ್ ಎಸ್. 2000ಡ್ ರಾಜ್ಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಆಯೋಗದ ತೀರ್ಮಾನೊಡು III ಮಟ್ಟೊದ ಮಾನ್ಯತೆಡ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯೆರ್.

೨೦೦೨ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಆದೇಶೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಸಂಸ್ಥೆದ ಆಧಾರೊಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

೨೦೦೪ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು IV ಮಟ್ಟೊಡು ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತೆರ್, ೨೦೦೫ಡ್ ಅಯಿನ್ SHEI &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ಡ್, ನಗರೊದ ದುಂಬುದ ಪುದರ್ ಬದಲಾವಣೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪುದರ್ ನ್ ಸರಳ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಪುದರ್ ದೀದ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಪುದರ್ ನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು - ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಹ್ರೈಹೊರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.&lt;ref&gt;[https://uhsp.edu.ua/en/about-our-university/history-of-the-university/ History of the university]&lt;/ref&gt;

==ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್==
[[File:Pereyaslav main square.jpg|thumb|900px|ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಚೌಕ]]
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಗುರುತುಲು:
* ಮಧ್ಯ ಡ್ನಿಪರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಉಪಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲು ಉಂಡು: ಬ್ರೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಶನ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ರುಸ್ನಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ [ಮೇಲ್ಲ್  ಸರ್ವಿಸಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಜೇನುಸಾಕಣೆ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಅಂಡ್ ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ದಿ ಕೊಸಾಕ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್, ಟಾಲ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಇತ್ಯಾದಿ.
* ೧೦-೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತೆರ್.
* ಸೈಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (೧೬೪೬-೬೬).
* ಆರೋಹಣ ಮಠ (1695-1700ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು).
== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ==
{{see also|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ}}

=== ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲು ===
ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್  ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲುನೊಟ್ಟು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದುಂಡು:&lt;ref&gt;[https://phm.gov.ua/?page_id=1686 Міста побратими]&lt;/ref&gt;

* ಮರಿಯುಪೋಲ್, ಉಕ್ರೇನ್
* ಮ್ಶ್ಖೇಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ
* ಪೈಡೆ, ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ
* ಕೊಚಾನಿ, ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ

==Notable people==
[[File:Hanna Knyazyeva-Minenko by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|right|ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ]]
* ಪಾವ್ಲೋ ಟೆಟೆರಿಯಾ (೧೬೨೦–೧೬೭೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್
* ಒಲೆಹ್ ಬೇಬಿಶ್ಕಿನ್|(೧೯೧೮-೧೯೯೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಲಜಿ
* ಶೋಲೆಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್ (೧೮೫೯-೧೯೧೬), ಜೂಯಿಶ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಬರವುದಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕಕಾರೆರ್
* ಮೀರ್ ಬ್ಲಿಂಕೆನ್ (೧೮೭೯-೧೯೧೫), ಯೆಹೂದಿ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಬರವುದಕುಲು
* ಲ್ಯುಡ್ಮೈಲಾ ಮೆಖ್(ಪುಟ್ಟು ೧೯೫೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪತ್ರಕರ್ತೆ
* ಪೆಟ್ರೊ ಖೊಲೊಡ್ನಿ (೧೮೭೫-೧೯೩೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ,  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರಾಡಾ ಸದಸ್ಯೆ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ, ಕಲಾವಿದ ಬೊಕ್ಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.
* ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ (ಪುಟ್ಟು ೧೯೮೯), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಸ್ರೇಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್ ಜಂಪರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪರ್
* ಲೂಯಿಸ್ ನೆವೆಲ್ಸನ್ (೧೮೯೯-೧೯೮೮), ಅಮೆರಿಕದ ಶಿಲ್ಪಿ

==ಗ್ಯಾಲರಿ==
{{commons category|Pereiaslav}}
{{Commons category|Museum of folk architecture and way of life of Middle Naddnipryanschina}}
&lt;gallery&gt;
File:Колегіум Переяслав.jpg|ಕಾಲೇಜಿಯಂ
File:Museum of the Kobzars, Pereiaslav-Khmelnytskyi.JPG|'''ಕೊಬ್ಜಾರ್''' ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
File:Georgy Church in Pereyaslav Skansen IMG 3047 32-110-0011.JPG|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್
File:Жилище ХІ века.jpg|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ [[ಕೀವನ್ ರಸ್']] ಇಲ್ಲ್ ದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ
File:OldUkrainianPostOffice.JPG|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
File:ドニプロ・ウクライナ伝統的文化博物館..jpg|ಆರ್ '''ರುಶ್ನಿಕ್''' ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್
File:Переяслав-Хмельницький. Вознесенський собор. 1695-1700 рр.jpg|ಆರೋಹಣ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರ
File:Pereyaslav church.jpg|ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ ಪಿರಾಕ್ದ ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್
File:32-110-0009 Покровська церква з с. Сухий Яр.jpg|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಟರ್ಸೆಶನ್
&lt;/gallery&gt;

==ಟಿಪ್ಪಣಿಲು==
{{notelist}}

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{reflist}}</text>
      <sha1>pjfsjxoxi6vtnyyw94sti1aqk5hjj0y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365835</id>
      <parentid>365834</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T07:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ */</comment>
      <origin>365835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43412" sha1="6eeefh73dssaedoeeowp4lfslbg7tw0" xml:space="preserve">{{Short description|City in Kyiv Oblast, Ukraine}}
{{distinguish|text=the town of [[Pereslavl-Zalessky]]}}
{{Use dmy dates|date=February 2020}}
{{Infobox settlement
| name               = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್
| native_name        = Переяслав
| native_name_lang   = uk
| settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ನಗರ 
| image_skyline      = {{photomontage|position=center
 | photo1a                = Переяслав Антон Петрусь.jpg
 | photo2a                = Музей народної архітектури та побуту 12.jpg
 | photo2b                = Музей народної архітектури та побуту 17.jpg
 | photo3a                = Залишки Воскресенської церкви Переяслав-Хмельницький.jpg
 | photo3b                = Пам'ятник давньоруському співцю Бояну Переяслав-Хмельницький.jpg
   | size                 = 270
   | spacing              = 2
   | color                = #FFFFFF
   | border               = 0
   }}
| image_alt          = 
| image_caption      = ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್, ಎಡಡ್ದ್ ಬಲಗ್: ಅಸೆನ್ಶನ್ ಮಠ, ಥ್ರೀ ಹೋಲಿ ಹಿಯರಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ರುಶ್ನಿಕ್ ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ), ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್, ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಚರ್ಚ್, ಬೋಯನ್ (ಬಾರ್ಡ್) ನ ಸ್ಮಾರಕ
| image_flag         = Flag of Pereyaslav-Khmelnytsky.svg
| flag_alt           = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಧ್ವಜ
| image_seal         = 
| seal_alt           = 
| image_shield       = Coat of arms of Pereiaslav.svg
| shield_alt         = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್
| nickname           = 
| motto              = 
| image_map          = 
| map_alt            = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = ಉಕ್ರೇನ್ ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್#ಉಕ್ರೇನ್
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| coor_pinpoint      = 
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type   = ದೇಶ
| subdivision_name   = 
| subdivision_type1  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶೊಲು/ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_name1  = ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_type2  = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ರಾಯೊಲು/ರಾಯಾನ್
| subdivision_name2  = ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರಾಯಾನ್
| subdivision_type3  = ಹ್ರೋಮಡ
| subdivision_name3  =ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೋಮಡಾ
| established_title  = ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ
| established_date   = 907
| established_title2 = ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲು
| established_date2  = 1585
| founder            = 
| seat_type          = 
| seat               = 
| government_footnotes = 
| leader_party       = 
| leader_title       = 
| leader_name        = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 32
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| area_water_percent = 
| area_note          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_footnotes = 
| population_total   = 26273
| population_as_of   = 2022
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_note    = 
| timezone           = EET
| utc_offset         = +2
| timezone_DST       = EEST
| utc_offset_DST     = +3
| postal_code_type   = Zip code
| postal_code        = 08400–08409
| area_code_type     = 
| area_code          = +380 4567
| iso_code           = 
| website            = &lt;!-- {{URL|http://www.perejaslav.org.ua/index.php?go=home&amp;lang=us}} --&gt;
| footnotes          = 
| mapframe          = yes
| mapframe-zoom     = 11
| mapframe-wikidata = yes
}}

'''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'''{{efn|ಮಾಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್ ಲೆಗ್ [[#Etymology|§Etymology]] ನ್ ತೂಲೆ}} ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್, ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರ. ಉಂದು ಆಲ್ಟಾ ತುದೆತ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರುಬಿಜ್ ತುದೆತ ಸಂಗಮೊದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಕಿವ್ ದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು {{convert|95|km|2|abbr=on}} ದೂರ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮಧ್ಯಯುಗೊಡ್ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.&lt;ref name=&quot;admreform_2020_pereiaslav_city&quot;&gt;{{cite web |title=Переяславская городская громада |url=https://gromada.info/ru/obschina/pereyaslavska/ |publisher=Портал об'єднаних громад України |language=ru}}&lt;/ref&gt; 

೨೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ &quot;ಜೀವಂತ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;&gt;&quot;Pereyaslav Khmelnytsky – a town of museums&quot;, ''Welcome to Ukraine'' magazine, March 2007&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತೆರ್.

== ವ್ಯಾಕರಣ ==
=== ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ===
ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ನ್ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ಗ್ ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಜಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪುದರ್ ಇಂಚ ಉಂಡು:

* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪ್ರೇಯಸ್ಲೆವ್
* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಸ್ಲಾವಿಯಾ
* ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಜಸ್ಲಾವಸ್&lt;ref name=&quot;lt&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.vle.lt/straipsnis/perejaslav/ | title=Perejaslav }}&lt;/ref&gt;

=== ದುಂಬುದ ಪುದರ್ಲು ===
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ಲ್'''{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяславль}} ('''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಲ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್)|{{langx|ru|Переяславль|Pereyaslavl}}}}}} (೯೦೭-೧೯೪೩; '''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Руський}} (also rendered as '''Pereyaslav-Ruskyy''')}}}} ೧೧೫೨ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು)
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pereyaslav-Khmelnytskyy|title=Pereyaslav-Khmelnytskyy|website=britannica.com}}&lt;/ref&gt;{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Хмельницький}} (also rendered as '''Pereyaslav-Khmelnytskyy''')|{{langx|ru|Переяслав-Хмельницкий|Pereyaslav-Khmelnitsky}}}}}} (1943–2019),&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;&gt;{{in lang|uk}} [https://www.pravda.com.ua/news/2019/10/30/7230494/ Rada renamed Pereyaslav-Khmelnitsky], [[Ukrayinska Pravda]] (30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019){{in lang|en}} [https://ukranews.com/en/news/662876-rada-renames-pereyaslav-khmelnytskyi-of-kyiv-region-for-pereyaslav Rada Renames Pereyaslav-Khmelnytskyi Of Kyiv Region For Pereyaslav], [[Ukrainian News Agency]] (30 October 2019)&lt;/ref&gt; 1943 – 29 October 2019

೧೧೫೨ಡ್, ಯುರಿ ಡೊಲ್ಗೊರುಕಿ ಕೀವಾನ್ ರಸ್ ದ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್-ಸುಜ್ಡಾಲ್ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ನಗರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಡ್ಡ್ ನಗರೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪರೆ, 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=bor&gt;[http://www.boryspil-eparchy.org/index.php/переяслав-хмельницький/857-історія-міста-переяслав-хмельницький.html Історія міста Переяслав-Хмельницький]&lt;/ref&gt; ಉಂದೆನ್ '''ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಯುಜ್ನಿ'''  ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{ill|Sytin's military encyclopedia|ru|Военная энциклопедия Сытина|uk|Військова енциклопедія Ситіна}}. [[s:ru:ВЭ/ВТ/Переяславль Южный или Русский|Переяславль Южный или Русский]]&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸ==
===ಕೀವಾನ್ ರಸ್'===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದೊಟ್ಟುಗು 911 ರಷ್'-ಬೈಜಾಂಟೈನ್(911)ಒಪ್ಪಂದದ ಪಠ್ಯೊಡು ಉಂದು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆತ್ಂಡ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;/&gt; ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಡ್ ಪ್ರೆಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಲೆಸ್ಯೆ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರ್ಯಾಜಾನ್ ಸೇರ್ದ್ ಜಲೆಸ್ಯೆಡ್ ಪೊಸತನೊಡು ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ನಗರೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ತೆರ್.

ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್/ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ I (ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ I), ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೀವ್, ಇತ್ತೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಅಲೆಮಾರಿಲೆನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕೀವಾನ್ ರಸ್' ದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಿತಿನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ 992ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಗರ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್  11ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡ್ದ್ 1239ಡ್ ತತಾರ್ ಲು 1239ಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್'/ಮಂಗೋಲ್ ಆಕ್ರಮಣೊಲೆನ ಸಮಯೊಡು ತತಾರ್ ಲು ಧ್ವಂಸ ಮಲ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲಿಟಿ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

===ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್===
[[File:Rus and the Pechenegs (992).jpeg|thumb|ರಾಡ್ಜಿವಿಲ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಡ್ದ್ ಪೆಚೆನೆಗ್ಸ್ ನಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ನಿಕಿತಾ ದಿ ಟ್ಯಾನರ್ನ ಗೆಲುವು]]
೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ, ಉಂದು ಕೀವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು 1569ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಕಿರೀಟ ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ೧೫೮೫ಡ್, ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಥೋರಿ ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ರಾಜಮನೆತನದ ನಗರ.

===ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್===
[[File:Coat of arms of Pereyaslav-Khmelnytsky 1620.svg|thumb|150px|1620ಡ್ ಅಳವಡಿಸಾಯಿನ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]
೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್/ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ದ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೊಸಾಕ್ಸ್/ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್ ನಗರ ಆಂಡ್. 1654ಡ್ ಬೋಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್&quot; ನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮತ ಚಲಾಯನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದ ನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ ಭೂಮಿಲೆನ್ ರಷ್ಯಾದ ಆಡಳಿತೊಗು ಕನತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ದತ್ತ ಭಾಗೊ-ತೀರೊದ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ಗ್ ಒಳಪಡ್ಪುನ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮ್ಯಾನೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ರಸ್ಸೊ-ಪೋಲಿಷ್ ಯುದ್ಧದ (೧೬೫೪-೧೬೬೭) ಕಾಲೊಡು ಈ ಊರುನು ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕುಡೊರ ಸರ್ತಿ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಪೊಲ್ಟಾವ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೬೬೭ಡ್ ಟ್ರೂಸ್ ಆಫ್ ಆಂಡ್ರುಸೊವ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ರಷ್ಯಾದ ಭಾಗ ಆದ್ ಪೋಂಡ್.

===ಸೋವಿಯೆತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸೆಂಟರ್===
ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ  ಸಮಯೊಡು (ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾಡ್  ಮಹಾ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಯುದ್ಧ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್), ಸೋವಿಯೆತ್ ಸರ್ಕಾರ, ರಷ್ಯಾದೊಟ್ಟುಗು ಉಕ್ರೇನ್ ಏಕೀಕರಣೊಗು ನೆಲಯಾದ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಉತ್ಸುಕರಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೪ಡ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ್ ''ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಕೆಮೆಲ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. &lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt; ಆ ಘಟನೆದ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪಿನ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಊರುನು ಒಂಜಿ ಸಮರ್ಪಿತ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಗರ ಸಭೆತ ವಿನಂತಿಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ಡ್ ನಗರೊನು ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt;

ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹತ್ವದ ನಗರ (ಉಕ್ರೇನ್) ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ನಗರ ಆದ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರೈಯನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಲಾ ಉಂದು ರೇಯಾನ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿಜ್ಜಿ. ಜುಲೈ ೨೦೨೦ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್, ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏಳ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರೊನು ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್ ಗ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
=== ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಲು ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಾಂಗೀಯತೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://datatowel.in.ua/pop-composition/ethnic-cities | title=Національний склад міст }}&lt;/ref&gt;
{{bar box
|title=ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್‌ನ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು
|titlebar=#ddd
|left1=
|right1=ಶೇಕಡಾವಾರು
|bars=
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನೆರ್|dodgerblue|94.95}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ರಷ್ಯನ್ನೆರ್|purple|3.91}}
{{bar percent|ಬೆಲಾರೂಸಿಯನ್ನೆರ್|red|0.41}}
{{bar percent|ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ನೆರ್|brown|0.18}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಪೋಲಿಶ್ ಜನಕುಲು|yellow|0.08}}
{{bar percent|ಮೊಲ್ಡೊವನ್ನೆರ್|pink|0.07}}
{{bar percent|ಅಜರ್ಬೈಜಾನಿಯರ್|green|0.05}}
{{bar percent|ಅಶ್ಕೆನಾಜಿ ಯಹೂದಿಲು|lightblue|0.05}}
}}

=== ಭಾಷೆ ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;
{| ಕ್ಲಾಸ್=&quot;ಮಾನದಂಡ&quot;
|-
! ಭಾಷೆ
! ಶೇಕಡಾವಾರು
|-
| ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೯೫.೮೯%
|-
| ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೩.೬೧%
|-
| ಬೇತೆ/ನಿರ್ಧರಿತ ಆಯಂದಿನ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| 0.5%
|}

===ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಸುರುತ ಉಲ್ಲೇಖ 1620ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಪಗ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ಗ್ ದೂರು ಕೊರ್ತೆರ್. ಯೆಹೂದಿಲೆಗ್ ಬ್ರೂವರಿಲು, ಮಾಲ್ಟ್-ಹೌಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಲೆನ್ ದೀವೊನೆರೆ ಹಕ್ಕ್ ನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಅಕುಲೆನ್ ಕೃಷಿಡ್ ತೊಡಗಿಸೆರೆ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್ ದ್, ರಾಜೆ ತನ್ನ ಆಯುಕ್ತೆರೆಗ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬೇತೆ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಯೆಹೂದಿಲು ನಗರ ನಾಗರಿಕೆರೆನ ಮಾತಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಲೆನ್ ಆನಂದೊಡು ಪಡೆಯೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊನು ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pereyaslav |url=https://jewua.org/pereyaslav/ |access-date=2026-03-23 |work=Ukraine Jewish Heritage}}&lt;/ref&gt;

ಸುರುತ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲು ಕೊಲೆಯಾತಿನ ಸುರುತ ಜನೊಕುಲೆಡ್ ಒರಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ ನಾಥನ್ ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಇಂಚ ಬರೆತೆರ್, &quot;ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲು, ಯುದ್ಧದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ದೂರೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್, ಬರಿಶಿವ್ಕಾ, ಪೈರ್ಯಾಟಿನ್, ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್, ಲುಬ್ನಿ, ಲೋಖ್ವಿಟ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲೆನಲೆಕ, ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ಕ್ರೂರ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವರ್ಗದ ಕೊಲೆದ ಹುತಾತ್ಮೆರ್ ಆದ್ ಸೈತೆರ್...&quot; («Yeven metsula», p.&amp;nbsp;94). ಬೇತೆ ಒರಿ ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ, ಶೆಬ್ರ್ಜೆಸ್ಚಿನಾದ ರಬ್ಬಿ ಮೀರ್, ಒಂಜಿ ವಿವರವಾದ್ ಕತೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್: «ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಕಹಿತ ಕಪ್ ಡ್ದ್ ಕುಡಿಯೆರ್; ಗೊಂದಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲು ಬೊರಿಸೊವ್ಕಾ (ಎನ್.ಬಿ. ಬಹುಶಃ ಬರಿಶಿವ್ಕಾ) ದ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಗು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ಲಾ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್ದ್ ಶಿಶುಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ಕೊಂದೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಯೆಹೂದಿ ಅತ್ತ್ ನಕುಲು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುನಕುಲೆನ್ ಕರುಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಕನತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಕೈದಿಲೆನಲೆಕ ಬಂದ್ ಆದ್ ಉಂತುದು ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ತೂವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಭಯೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ರಾತ್ರೆಡ್, ಬೆಳಗ್ಗೆ ದಾದ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಸಾಯಂಕಾಲ ದಾದ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್».

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಲೇಖಕೆ [[ಶೋಲೊಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್]] 1859ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯೊನು ವೊರೊಂಕಿವ್ ಊರುಡು ಕಳೆಯೆರ್, ಆಂಡ ಕುಟುಂಬ ಬಡವಾಯಿನಗ, ಆರ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ 1876 ಮುಟ್ಟ ರಷ್ಯಾದ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯಂಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. 1879ಡ್, ಆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಗು ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆದ ಗದ್ಯೊಡು ಈ ಊರುನು ವಿವರವಾದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಊರುದ 'ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು'ಡ್, ಅರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು.

೧೬೫೪ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ರಷ್ಯಾದ ಪೋಷಣೆಗ್ ಒಳಗಾಯೆರ್. ಎಡಪಂಥೀಯ ಯೆಹೂದಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಮಿತಿ ಪಾಡುನ 1620 ದ ಕಾನೂನುನ್ ಝಾರ್ ಅಲೆಕ್ಸಿ ಮಿಖೈಲೋವಿಚ್ ಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಝಾರ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಅದೇ ವರ್ಷ 1654 ಡ್ದ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಂಡ್.

೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ೧೮೦೧ ದ ತೆರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ೫ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇತ್ತೆರ್, ಯೆಹೂದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇಜ್ಜೆರ್; 844 ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 66 ಯೆಹೂದಿ ಊರುದ ಜನಕುಲು. ೧೮೪೭ದ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಸ್ಕೋ' ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ೧,೫೧೯ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್. ೧೮೯೭ದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೧೮೫,೦೦೦ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್, ಅವುಲು ೯,೮೫೭ ಯೆಹೂದಿಲು, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಸೇರ್ದ್ ೧೪೬೪, ೫೪೫ ಜನ ನಿವಾಸಿಲು ಇತ್ತೆರ್ ಯೆಹೂದಿಲು. ೧೯೧೦ಡ್, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಮೂಜಿ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್: ಸುರುತ ದರ್ಜೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತಾಲ್ಮುಡ್-ಟೋರಾ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು, ಸಿನಗಾಗ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಬದುಕುದು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತ್ಂಡ್ - ನೇಯ್ದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕ್ಮೆಲ್ಸ್ಕಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ನಡತೊಂದುಂಡು.

ಜೂನ್ ೩೦ - ೨ ಜುಲೈ ೧೮೮೧ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಕೀವ್ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲುಲಾ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್, ಅಶಾಂತಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಪಗರಿಂಡ್. ಜೂನ್ ೧೯೧೯ಡ್, ಅಟಾಮನ್ ಜೆಲೆನಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪೋಗ್ರೊಮ್ ನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೧ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಯೆಹೂದಿ 'ಸ್ವ-ರಕ್ಷಣೆ' ಸಂಘಟನೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೬ಡ್, ಕಿರುಕುಳೊದ ನಡುಟು ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ೩,೫೯೦ ಯೆಹೂದಿಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot;&gt;{{cite web |title=The Jewish Community of Pereiaslav-Khmelnytskyi |url=https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |publisher=[[The Museum of the Jewish People at Beit Hatfutsot]] |access-date=26 June 2018 |archive-date=26 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626111607/https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಮಯೊಡು, 8 ಅಧ್ಯಯನೊದ ಇಲ್ಲ್ ಲು (''ಬೆತ್ ಮಿದ್ರಾಶ್'), 3 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು, ಬೊಕ್ಕ 26 ಕೋಶರ್ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot; /&gt;೧೯೪೧ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ನಗರೊದ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗೊಡು (ಅಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊದ ಇತ್ತೆದ ಪ್ರದೇಶ), ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ದ ೮೦೦ ಯೆಹೂದಿ ನಿವಾಸಿಲೆನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಹಿರಿಯ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿದ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ನವೆಂಬರ್ 4-5, ಆಂಡಲಾ, ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ಲೇಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6-8 ಬೇತೆ ದಿನಾಂಕೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ೧೯೪೩ ಮೇ ೧೯ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಒಂಜಿ ದಾಳಿದ ನಂತರ, ೭ ಯೆಹೂದಿ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ೧ ಪೊಂಜೊವು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊಡು ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಇತ್ತೆದ ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 100 ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ. ಸಮುದಾಯ ಕಚೇರಿ ದುಂಬುದ ಸಿನಗಾಗ್ ದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಂಡು.

== ಆರ್ಥಿಕತೆ ==
ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಕೀವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ==
=== ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ===
ಕೀವ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆದ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆ ಆದ್ ೧೯೮೬ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಎಚ್ ಎಸ್ ಯುಪಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯಿನವು.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೂಲೊಲು 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಅಂಚನೆ, 2.10.1738 ಗ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾಲೇಜಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಗ. ೧೮೦೮ಡ್, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಸುಧಾರಣೆದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕಾಲೇಜಿಯಂನ್ ಒಂಜಿ ಸೆಮಿನರಿ ಆದ್ ಪುನರ್ಸಂಘಟಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ತರಬೇತಿ ಸೇರ್ದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್.
ನವೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೯೩ ದ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೯೪೯ ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಡ್ರಾಹೊಮಾನೊವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆದ ಆಧಾರೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ಡ್ ಎಸ್. 2000ಡ್ ರಾಜ್ಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಆಯೋಗದ ತೀರ್ಮಾನೊಡು III ಮಟ್ಟೊದ ಮಾನ್ಯತೆಡ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯೆರ್.

೨೦೦೨ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಆದೇಶೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಸಂಸ್ಥೆದ ಆಧಾರೊಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

೨೦೦೪ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು IV ಮಟ್ಟೊಡು ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತೆರ್, ೨೦೦೫ಡ್ ಅಯಿನ್ SHEI &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ಡ್, ನಗರೊದ ದುಂಬುದ ಪುದರ್ ಬದಲಾವಣೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪುದರ್ ನ್ ಸರಳ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಪುದರ್ ದೀದ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಪುದರ್ ನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು - ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಹ್ರೈಹೊರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.&lt;ref&gt;[https://uhsp.edu.ua/en/about-our-university/history-of-the-university/ History of the university]&lt;/ref&gt;

==ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್==
[[File:Pereyaslav main square.jpg|thumb|900px|ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಚೌಕ]]
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಗುರುತುಲು:
* ಮಧ್ಯ ಡ್ನಿಪರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಉಪಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲು ಉಂಡು: ಬ್ರೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಶನ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ರುಸ್ನಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ [ಮೇಲ್ಲ್  ಸರ್ವಿಸಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಜೇನುಸಾಕಣೆ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಅಂಡ್ ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ದಿ ಕೊಸಾಕ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್, ಟಾಲ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಇತ್ಯಾದಿ.
* ೧೦-೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತೆರ್.
* ಸೈಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (೧೬೪೬-೬೬).
* ಆರೋಹಣ ಮಠ (1695-1700ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು).
== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ==
{{see also|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ}}

=== ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲು ===
ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್  ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲುನೊಟ್ಟು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದುಂಡು:&lt;ref&gt;[https://phm.gov.ua/?page_id=1686 Міста побратими]&lt;/ref&gt;

* ಮರಿಯುಪೋಲ್, ಉಕ್ರೇನ್
* ಮ್ಶ್ಖೇಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ
* ಪೈಡೆ, ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ
* ಕೊಚಾನಿ, ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ

==Notable people==
[[File:Hanna Knyazyeva-Minenko by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|right|ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ]]
* ಪಾವ್ಲೋ ಟೆಟೆರಿಯಾ (೧೬೨೦–೧೬೭೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್
* ಒಲೆಹ್ ಬೇಬಿಶ್ಕಿನ್|(೧೯೧೮-೧೯೯೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಲಜಿ
* ಶೋಲೆಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್ (೧೮೫೯-೧೯೧೬), ಜೂಯಿಶ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಬರವುದಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕಕಾರೆರ್
* ಮೀರ್ ಬ್ಲಿಂಕೆನ್ (೧೮೭೯-೧೯೧೫), ಯೆಹೂದಿ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಬರವುದಕುಲು
* ಲ್ಯುಡ್ಮೈಲಾ ಮೆಖ್(ಪುಟ್ಟು ೧೯೫೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪತ್ರಕರ್ತೆ
* ಪೆಟ್ರೊ ಖೊಲೊಡ್ನಿ (೧೮೭೫-೧೯೩೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ,  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರಾಡಾ ಸದಸ್ಯೆ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ, ಕಲಾವಿದ ಬೊಕ್ಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.
* ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ (ಪುಟ್ಟು ೧೯೮೯), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಸ್ರೇಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್ ಜಂಪರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪರ್
* ಲೂಯಿಸ್ ನೆವೆಲ್ಸನ್ (೧೮೯೯-೧೯೮೮), ಅಮೆರಿಕದ ಶಿಲ್ಪಿ

==ಗ್ಯಾಲರಿ==
{{commons category|Pereiaslav}}
{{Commons category|Museum of folk architecture and way of life of Middle Naddnipryanschina}}
&lt;gallery&gt;
File:Колегіум Переяслав.jpg|ಕಾಲೇಜಿಯಂ
File:Museum of the Kobzars, Pereiaslav-Khmelnytskyi.JPG|'''ಕೊಬ್ಜಾರ್''' ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
File:Georgy Church in Pereyaslav Skansen IMG 3047 32-110-0011.JPG|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್
File:Жилище ХІ века.jpg|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ [[ಕೀವನ್ ರಸ್']] ಇಲ್ಲ್ ದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ
File:OldUkrainianPostOffice.JPG|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
File:ドニプロ・ウクライナ伝統的文化博物館..jpg|ಆರ್ '''ರುಶ್ನಿಕ್''' ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್
File:Переяслав-Хмельницький. Вознесенський собор. 1695-1700 рр.jpg|ಆರೋಹಣ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರ
File:Pereyaslav church.jpg|ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ ಪಿರಾಕ್ದ ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್
File:32-110-0009 Покровська церква з с. Сухий Яр.jpg|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಟರ್ಸೆಶನ್
&lt;/gallery&gt;

==ಟಿಪ್ಪಣಿಲು==
{{notelist}}

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{reflist}}</text>
      <sha1>6eeefh73dssaedoeeowp4lfslbg7tw0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365836</id>
      <parentid>365835</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T07:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ */</comment>
      <origin>365836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43408" sha1="5jpag17lvoo7kei29jy5sinolvexfs8" xml:space="preserve">{{Short description|City in Kyiv Oblast, Ukraine}}
{{distinguish|text=the town of [[Pereslavl-Zalessky]]}}
{{Use dmy dates|date=February 2020}}
{{Infobox settlement
| name               = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್
| native_name        = Переяслав
| native_name_lang   = uk
| settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ನಗರ 
| image_skyline      = {{photomontage|position=center
 | photo1a                = Переяслав Антон Петрусь.jpg
 | photo2a                = Музей народної архітектури та побуту 12.jpg
 | photo2b                = Музей народної архітектури та побуту 17.jpg
 | photo3a                = Залишки Воскресенської церкви Переяслав-Хмельницький.jpg
 | photo3b                = Пам'ятник давньоруському співцю Бояну Переяслав-Хмельницький.jpg
   | size                 = 270
   | spacing              = 2
   | color                = #FFFFFF
   | border               = 0
   }}
| image_alt          = 
| image_caption      = ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್, ಎಡಡ್ದ್ ಬಲಗ್: ಅಸೆನ್ಶನ್ ಮಠ, ಥ್ರೀ ಹೋಲಿ ಹಿಯರಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ರುಶ್ನಿಕ್ ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ), ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್, ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಚರ್ಚ್, ಬೋಯನ್ (ಬಾರ್ಡ್) ನ ಸ್ಮಾರಕ
| image_flag         = Flag of Pereyaslav-Khmelnytsky.svg
| flag_alt           = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಧ್ವಜ
| image_seal         = 
| seal_alt           = 
| image_shield       = Coat of arms of Pereiaslav.svg
| shield_alt         = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್
| nickname           = 
| motto              = 
| image_map          = 
| map_alt            = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = ಉಕ್ರೇನ್ ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್#ಉಕ್ರೇನ್
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| coor_pinpoint      = 
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type   = ದೇಶ
| subdivision_name   = 
| subdivision_type1  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶೊಲು/ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_name1  = ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_type2  = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ರಾಯೊಲು/ರಾಯಾನ್
| subdivision_name2  = ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರಾಯಾನ್
| subdivision_type3  = ಹ್ರೋಮಡ
| subdivision_name3  =ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೋಮಡಾ
| established_title  = ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ
| established_date   = 907
| established_title2 = ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲು
| established_date2  = 1585
| founder            = 
| seat_type          = 
| seat               = 
| government_footnotes = 
| leader_party       = 
| leader_title       = 
| leader_name        = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 32
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| area_water_percent = 
| area_note          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_footnotes = 
| population_total   = 26273
| population_as_of   = 2022
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_note    = 
| timezone           = EET
| utc_offset         = +2
| timezone_DST       = EEST
| utc_offset_DST     = +3
| postal_code_type   = Zip code
| postal_code        = 08400–08409
| area_code_type     = 
| area_code          = +380 4567
| iso_code           = 
| website            = &lt;!-- {{URL|http://www.perejaslav.org.ua/index.php?go=home&amp;lang=us}} --&gt;
| footnotes          = 
| mapframe          = yes
| mapframe-zoom     = 11
| mapframe-wikidata = yes
}}

'''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'''{{efn|ಮಾಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್ ಲೆಗ್ [[#Etymology|§Etymology]] ನ್ ತೂಲೆ}} ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್, ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರ. ಉಂದು ಆಲ್ಟಾ ತುದೆತ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರುಬಿಜ್ ತುದೆತ ಸಂಗಮೊದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಕಿವ್ ದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು {{convert|95|km|2|abbr=on}} ದೂರ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮಧ್ಯಯುಗೊಡ್ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.&lt;ref name=&quot;admreform_2020_pereiaslav_city&quot;&gt;{{cite web |title=Переяславская городская громада |url=https://gromada.info/ru/obschina/pereyaslavska/ |publisher=Портал об'єднаних громад України |language=ru}}&lt;/ref&gt; 

೨೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ &quot;ಜೀವಂತ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;&gt;&quot;Pereyaslav Khmelnytsky – a town of museums&quot;, ''Welcome to Ukraine'' magazine, March 2007&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತೆರ್.

== ವ್ಯಾಕರಣ ==
=== ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ===
ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ನ್ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ಗ್ ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಜಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪುದರ್ ಇಂಚ ಉಂಡು:

* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪ್ರೇಯಸ್ಲೆವ್
* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಸ್ಲಾವಿಯಾ
* ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಜಸ್ಲಾವಸ್&lt;ref name=&quot;lt&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.vle.lt/straipsnis/perejaslav/ | title=Perejaslav }}&lt;/ref&gt;

=== ದುಂಬುದ ಪುದರ್ಲು ===
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ಲ್'''{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяславль}} ('''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಲ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್)|{{langx|ru|Переяславль|Pereyaslavl}}}}}} (೯೦೭-೧೯೪೩; '''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Руський}} (also rendered as '''Pereyaslav-Ruskyy''')}}}} ೧೧೫೨ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು)
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pereyaslav-Khmelnytskyy|title=Pereyaslav-Khmelnytskyy|website=britannica.com}}&lt;/ref&gt;{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Хмельницький}} (also rendered as '''Pereyaslav-Khmelnytskyy''')|{{langx|ru|Переяслав-Хмельницкий|Pereyaslav-Khmelnitsky}}}}}} (1943–2019),&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;&gt;{{in lang|uk}} [https://www.pravda.com.ua/news/2019/10/30/7230494/ Rada renamed Pereyaslav-Khmelnitsky], [[Ukrayinska Pravda]] (30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019){{in lang|en}} [https://ukranews.com/en/news/662876-rada-renames-pereyaslav-khmelnytskyi-of-kyiv-region-for-pereyaslav Rada Renames Pereyaslav-Khmelnytskyi Of Kyiv Region For Pereyaslav], [[Ukrainian News Agency]] (30 October 2019)&lt;/ref&gt; 1943 – 29 October 2019

೧೧೫೨ಡ್, ಯುರಿ ಡೊಲ್ಗೊರುಕಿ ಕೀವಾನ್ ರಸ್ ದ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್-ಸುಜ್ಡಾಲ್ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ನಗರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಡ್ಡ್ ನಗರೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪರೆ, 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=bor&gt;[http://www.boryspil-eparchy.org/index.php/переяслав-хмельницький/857-історія-міста-переяслав-хмельницький.html Історія міста Переяслав-Хмельницький]&lt;/ref&gt; ಉಂದೆನ್ '''ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಯುಜ್ನಿ'''  ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{ill|Sytin's military encyclopedia|ru|Военная энциклопедия Сытина|uk|Військова енциклопедія Ситіна}}. [[s:ru:ВЭ/ВТ/Переяславль Южный или Русский|Переяславль Южный или Русский]]&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸ==
===ಕೀವಾನ್ ರಸ್'===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದೊಟ್ಟುಗು 911 ರಷ್'-ಬೈಜಾಂಟೈನ್(911)ಒಪ್ಪಂದದ ಪಠ್ಯೊಡು ಉಂದು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆತ್ಂಡ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;/&gt; ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಡ್ ಪ್ರೆಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಲೆಸ್ಯೆ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರ್ಯಾಜಾನ್ ಸೇರ್ದ್ ಜಲೆಸ್ಯೆಡ್ ಪೊಸತನೊಡು ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ನಗರೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ತೆರ್.

ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್/ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ I (ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ I), ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೀವ್, ಇತ್ತೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಅಲೆಮಾರಿಲೆನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕೀವಾನ್ ರಸ್' ದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಿತಿನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ 992ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಗರ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್  11ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡ್ದ್ 1239ಡ್ ತತಾರ್ ಲು 1239ಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್'/ಮಂಗೋಲ್ ಆಕ್ರಮಣೊಲೆನ ಸಮಯೊಡು ತತಾರ್ ಲು ಧ್ವಂಸ ಮಲ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲಿಟಿ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

===ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್===
[[File:Rus and the Pechenegs (992).jpeg|thumb|ರಾಡ್ಜಿವಿಲ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಡ್ದ್ ಪೆಚೆನೆಗ್ಸ್ ನಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ನಿಕಿತಾ ದಿ ಟ್ಯಾನರ್ನ ಗೆಲುವು]]
೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ, ಉಂದು ಕೀವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು 1569ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಕಿರೀಟ ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ೧೫೮೫ಡ್, ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಥೋರಿ ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ರಾಜಮನೆತನದ ನಗರ.

===ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್===
[[File:Coat of arms of Pereyaslav-Khmelnytsky 1620.svg|thumb|150px|1620ಡ್ ಅಳವಡಿಸಾಯಿನ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]
೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್/ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ದ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೊಸಾಕ್ಸ್/ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್ ನಗರ ಆಂಡ್. 1654ಡ್ ಬೋಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್&quot; ನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮತ ಚಲಾಯನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದ ನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ ಭೂಮಿಲೆನ್ ರಷ್ಯಾದ ಆಡಳಿತೊಗು ಕನತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ದತ್ತ ಭಾಗೊ-ತೀರೊದ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ಗ್ ಒಳಪಡ್ಪುನ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮ್ಯಾನೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ರಸ್ಸೊ-ಪೋಲಿಷ್ ಯುದ್ಧದ (೧೬೫೪-೧೬೬೭) ಕಾಲೊಡು ಈ ಊರುನು ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕುಡೊರ ಸರ್ತಿ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಪೊಲ್ಟಾವ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೬೬೭ಡ್ ಟ್ರೂಸ್ ಆಫ್ ಆಂಡ್ರುಸೊವ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ರಷ್ಯಾದ ಭಾಗ ಆದ್ ಪೋಂಡ್.

===ಸೋವಿಯೆತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸೆಂಟರ್===
ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ  ಸಮಯೊಡು (ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾಡ್  ಮಹಾ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಯುದ್ಧ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್), ಸೋವಿಯೆತ್ ಸರ್ಕಾರ, ರಷ್ಯಾದೊಟ್ಟುಗು ಉಕ್ರೇನ್ ಏಕೀಕರಣೊಗು ನೆಲಯಾದ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಉತ್ಸುಕರಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೪ಡ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ್ ''ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಕೆಮೆಲ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. &lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt; ಆ ಘಟನೆದ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪಿನ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಊರುನು ಒಂಜಿ ಸಮರ್ಪಿತ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಗರ ಸಭೆತ ವಿನಂತಿಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ಡ್ ನಗರೊನು ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt;

ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹತ್ವದ ನಗರ (ಉಕ್ರೇನ್) ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ನಗರ ಆದ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರೈಯನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಲಾ ಉಂದು ರೇಯಾನ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿಜ್ಜಿ. ಜುಲೈ ೨೦೨೦ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್, ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏಳ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರೊನು ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್ ಗ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
=== ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಲು ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಾಂಗೀಯತೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://datatowel.in.ua/pop-composition/ethnic-cities | title=Національний склад міст }}&lt;/ref&gt;
{{bar box
|title=ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್‌ನ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು
|titlebar=#ddd
|left1=
|right1=ಶೇಕಡಾವಾರು
|bars=
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನೆರ್|dodgerblue|94.95}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ರಷ್ಯನ್ನೆರ್|purple|3.91}}
{{bar percent|ಬೆಲಾರೂಸಿಯನ್ನೆರ್|red|0.41}}
{{bar percent|ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ನೆರ್|brown|0.18}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಪೋಲಿಶ್ ಜನಕುಲು|yellow|0.08}}
{{bar percent|ಮೊಲ್ಡೊವನ್ನೆರ್|pink|0.07}}
{{bar percent|ಅಜರ್ಬೈಜಾನಿಯರ್|green|0.05}}
{{bar percent|ಅಶ್ಕೆನಾಜಿ ಯಹೂದಿಲು|lightblue|0.05}}
}}

=== ಭಾಷೆ ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;
{| ಕ್ಲಾಸ್=&quot;ಮಾನದಂಡ&quot;
|-
! ಭಾಷೆ
! ಶೇಕಡಾವಾರು
|-
| ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೯೫.೮೯%
|-
| ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೩.೬೧%
|-
| ಬೇತೆ/ನಿರ್ಧರಿತ ಆಯಂದಿನ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| 0.5%
|}

===ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಸುರುತ ಉಲ್ಲೇಖ 1620ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಪಗ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ಗ್ ದೂರು ಕೊರ್ತೆರ್. ಯೆಹೂದಿಲೆಗ್ ಬ್ರೂವರಿಲು, ಮಾಲ್ಟ್-ಹೌಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಲೆನ್ ದೀವೊನೆರೆ ಹಕ್ಕ್ ನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಅಕುಲೆನ್ ಕೃಷಿಡ್ ತೊಡಗಿಸೆರೆ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್ ದ್, ರಾಜೆ ತನ್ನ ಆಯುಕ್ತೆರೆಗ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬೇತೆ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಯೆಹೂದಿಲು ನಗರ ನಾಗರಿಕೆರೆನ ಮಾತಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಲೆನ್ ಆನಂದೊಡು ಪಡೆಯೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊನು ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pereyaslav |url=https://jewua.org/pereyaslav/ |access-date=2026-03-23 |work=Ukraine Jewish Heritage}}&lt;/ref&gt;

ಸುರುತ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲು ಕೊಲೆಯಾತಿನ ಸುರುತ ಜನೊಕುಲೆಡ್ ಒರಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ ನಾಥನ್ ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಇಂಚ ಬರೆತೆರ್, &quot;ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲು, ಯುದ್ಧದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ದೂರೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್, ಬರಿಶಿವ್ಕಾ, ಪೈರ್ಯಾಟಿನ್, ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್, ಲುಬ್ನಿ, ಲೋಖ್ವಿಟ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲೆನಲೆಕ, ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ಕ್ರೂರ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವರ್ಗದ ಕೊಲೆದ ಹುತಾತ್ಮೆರ್ ಆದ್ ಸೈತೆರ್...&quot; («Yeven metsula», p.&amp;nbsp;94). ಬೇತೆ ಒರಿ ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ, ಶೆಬ್ರ್ಜೆಸ್ಚಿನಾದ ರಬ್ಬಿ ಮೀರ್, ಒಂಜಿ ವಿವರವಾದ್ ಕತೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್: «ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಕಹಿತ ಕಪ್ ಡ್ದ್ ಕುಡಿಯೆರ್; ಗೊಂದಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲು ಬೊರಿಸೊವ್ಕಾ (ಎನ್.ಬಿ. ಬಹುಶಃ ಬರಿಶಿವ್ಕಾ) ದ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಗು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ಲಾ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್ದ್ ಶಿಶುಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ಕೊಂದೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಯೆಹೂದಿ ಅತ್ತ್ ನಕುಲು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುನಕುಲೆನ್ ಕರುಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಕನತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಕೈದಿಲೆನಲೆಕ ಬಂದ್ ಆದ್ ಉಂತುದು ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ತೂವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಭಯೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ರಾತ್ರೆಡ್, ಬೆಳಗ್ಗೆ ದಾದ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಸಾಯಂಕಾಲ ದಾದ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್».

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಲೇಖಕೆ ಶೋಲೊಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್ 1859ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯೊನು ವೊರೊಂಕಿವ್ ಊರುಡು ಕಳೆಯೆರ್, ಆಂಡ ಕುಟುಂಬ ಬಡವಾಯಿನಗ, ಆರ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ 1876 ಮುಟ್ಟ ರಷ್ಯಾದ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯಂಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. 1879ಡ್, ಆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಗು ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆದ ಗದ್ಯೊಡು ಈ ಊರುನು ವಿವರವಾದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಊರುದ 'ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು'ಡ್, ಅರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು.

೧೬೫೪ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ರಷ್ಯಾದ ಪೋಷಣೆಗ್ ಒಳಗಾಯೆರ್. ಎಡಪಂಥೀಯ ಯೆಹೂದಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಮಿತಿ ಪಾಡುನ 1620 ದ ಕಾನೂನುನ್ ಝಾರ್ ಅಲೆಕ್ಸಿ ಮಿಖೈಲೋವಿಚ್ ಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಝಾರ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಅದೇ ವರ್ಷ 1654 ಡ್ದ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಂಡ್.

೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ೧೮೦೧ ದ ತೆರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ೫ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇತ್ತೆರ್, ಯೆಹೂದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇಜ್ಜೆರ್; 844 ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 66 ಯೆಹೂದಿ ಊರುದ ಜನಕುಲು. ೧೮೪೭ದ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಸ್ಕೋ' ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ೧,೫೧೯ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್. ೧೮೯೭ದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೧೮೫,೦೦೦ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್, ಅವುಲು ೯,೮೫೭ ಯೆಹೂದಿಲು, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಸೇರ್ದ್ ೧೪೬೪, ೫೪೫ ಜನ ನಿವಾಸಿಲು ಇತ್ತೆರ್ ಯೆಹೂದಿಲು. ೧೯೧೦ಡ್, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಮೂಜಿ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್: ಸುರುತ ದರ್ಜೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತಾಲ್ಮುಡ್-ಟೋರಾ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು, ಸಿನಗಾಗ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಬದುಕುದು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತ್ಂಡ್ - ನೇಯ್ದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕ್ಮೆಲ್ಸ್ಕಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ನಡತೊಂದುಂಡು.

ಜೂನ್ ೩೦ - ೨ ಜುಲೈ ೧೮೮೧ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಕೀವ್ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲುಲಾ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್, ಅಶಾಂತಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಪಗರಿಂಡ್. ಜೂನ್ ೧೯೧೯ಡ್, ಅಟಾಮನ್ ಜೆಲೆನಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪೋಗ್ರೊಮ್ ನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೧ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಯೆಹೂದಿ 'ಸ್ವ-ರಕ್ಷಣೆ' ಸಂಘಟನೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೬ಡ್, ಕಿರುಕುಳೊದ ನಡುಟು ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ೩,೫೯೦ ಯೆಹೂದಿಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot;&gt;{{cite web |title=The Jewish Community of Pereiaslav-Khmelnytskyi |url=https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |publisher=[[The Museum of the Jewish People at Beit Hatfutsot]] |access-date=26 June 2018 |archive-date=26 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626111607/https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಮಯೊಡು, 8 ಅಧ್ಯಯನೊದ ಇಲ್ಲ್ ಲು (''ಬೆತ್ ಮಿದ್ರಾಶ್'), 3 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು, ಬೊಕ್ಕ 26 ಕೋಶರ್ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot; /&gt;೧೯೪೧ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ನಗರೊದ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗೊಡು (ಅಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊದ ಇತ್ತೆದ ಪ್ರದೇಶ), ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ದ ೮೦೦ ಯೆಹೂದಿ ನಿವಾಸಿಲೆನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಹಿರಿಯ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿದ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ನವೆಂಬರ್ 4-5, ಆಂಡಲಾ, ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ಲೇಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6-8 ಬೇತೆ ದಿನಾಂಕೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ೧೯೪೩ ಮೇ ೧೯ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಒಂಜಿ ದಾಳಿದ ನಂತರ, ೭ ಯೆಹೂದಿ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ೧ ಪೊಂಜೊವು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊಡು ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಇತ್ತೆದ ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 100 ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ. ಸಮುದಾಯ ಕಚೇರಿ ದುಂಬುದ ಸಿನಗಾಗ್ ದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಂಡು.

== ಆರ್ಥಿಕತೆ ==
ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಕೀವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ==
=== ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ===
ಕೀವ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆದ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆ ಆದ್ ೧೯೮೬ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಎಚ್ ಎಸ್ ಯುಪಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯಿನವು.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೂಲೊಲು 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಅಂಚನೆ, 2.10.1738 ಗ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾಲೇಜಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಗ. ೧೮೦೮ಡ್, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಸುಧಾರಣೆದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕಾಲೇಜಿಯಂನ್ ಒಂಜಿ ಸೆಮಿನರಿ ಆದ್ ಪುನರ್ಸಂಘಟಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ತರಬೇತಿ ಸೇರ್ದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್.
ನವೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೯೩ ದ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೯೪೯ ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಡ್ರಾಹೊಮಾನೊವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆದ ಆಧಾರೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ಡ್ ಎಸ್. 2000ಡ್ ರಾಜ್ಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಆಯೋಗದ ತೀರ್ಮಾನೊಡು III ಮಟ್ಟೊದ ಮಾನ್ಯತೆಡ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯೆರ್.

೨೦೦೨ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಆದೇಶೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಸಂಸ್ಥೆದ ಆಧಾರೊಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

೨೦೦೪ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು IV ಮಟ್ಟೊಡು ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತೆರ್, ೨೦೦೫ಡ್ ಅಯಿನ್ SHEI &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ಡ್, ನಗರೊದ ದುಂಬುದ ಪುದರ್ ಬದಲಾವಣೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪುದರ್ ನ್ ಸರಳ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಪುದರ್ ದೀದ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಪುದರ್ ನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು - ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಹ್ರೈಹೊರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.&lt;ref&gt;[https://uhsp.edu.ua/en/about-our-university/history-of-the-university/ History of the university]&lt;/ref&gt;

==ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್==
[[File:Pereyaslav main square.jpg|thumb|900px|ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಚೌಕ]]
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಗುರುತುಲು:
* ಮಧ್ಯ ಡ್ನಿಪರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಉಪಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲು ಉಂಡು: ಬ್ರೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಶನ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ರುಸ್ನಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ [ಮೇಲ್ಲ್  ಸರ್ವಿಸಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಜೇನುಸಾಕಣೆ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಅಂಡ್ ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ದಿ ಕೊಸಾಕ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್, ಟಾಲ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಇತ್ಯಾದಿ.
* ೧೦-೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತೆರ್.
* ಸೈಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (೧೬೪೬-೬೬).
* ಆರೋಹಣ ಮಠ (1695-1700ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು).
== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ==
{{see also|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ}}

=== ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲು ===
ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್  ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲುನೊಟ್ಟು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದುಂಡು:&lt;ref&gt;[https://phm.gov.ua/?page_id=1686 Міста побратими]&lt;/ref&gt;

* ಮರಿಯುಪೋಲ್, ಉಕ್ರೇನ್
* ಮ್ಶ್ಖೇಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ
* ಪೈಡೆ, ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ
* ಕೊಚಾನಿ, ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ

==Notable people==
[[File:Hanna Knyazyeva-Minenko by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|right|ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ]]
* ಪಾವ್ಲೋ ಟೆಟೆರಿಯಾ (೧೬೨೦–೧೬೭೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್
* ಒಲೆಹ್ ಬೇಬಿಶ್ಕಿನ್|(೧೯೧೮-೧೯೯೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಲಜಿ
* ಶೋಲೆಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್ (೧೮೫೯-೧೯೧೬), ಜೂಯಿಶ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಬರವುದಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕಕಾರೆರ್
* ಮೀರ್ ಬ್ಲಿಂಕೆನ್ (೧೮೭೯-೧೯೧೫), ಯೆಹೂದಿ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಬರವುದಕುಲು
* ಲ್ಯುಡ್ಮೈಲಾ ಮೆಖ್(ಪುಟ್ಟು ೧೯೫೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪತ್ರಕರ್ತೆ
* ಪೆಟ್ರೊ ಖೊಲೊಡ್ನಿ (೧೮೭೫-೧೯೩೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ,  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರಾಡಾ ಸದಸ್ಯೆ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ, ಕಲಾವಿದ ಬೊಕ್ಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.
* ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ (ಪುಟ್ಟು ೧೯೮೯), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಸ್ರೇಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್ ಜಂಪರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪರ್
* ಲೂಯಿಸ್ ನೆವೆಲ್ಸನ್ (೧೮೯೯-೧೯೮೮), ಅಮೆರಿಕದ ಶಿಲ್ಪಿ

==ಗ್ಯಾಲರಿ==
{{commons category|Pereiaslav}}
{{Commons category|Museum of folk architecture and way of life of Middle Naddnipryanschina}}
&lt;gallery&gt;
File:Колегіум Переяслав.jpg|ಕಾಲೇಜಿಯಂ
File:Museum of the Kobzars, Pereiaslav-Khmelnytskyi.JPG|'''ಕೊಬ್ಜಾರ್''' ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
File:Georgy Church in Pereyaslav Skansen IMG 3047 32-110-0011.JPG|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್
File:Жилище ХІ века.jpg|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ [[ಕೀವನ್ ರಸ್']] ಇಲ್ಲ್ ದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ
File:OldUkrainianPostOffice.JPG|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
File:ドニプロ・ウクライナ伝統的文化博物館..jpg|ಆರ್ '''ರುಶ್ನಿಕ್''' ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್
File:Переяслав-Хмельницький. Вознесенський собор. 1695-1700 рр.jpg|ಆರೋಹಣ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರ
File:Pereyaslav church.jpg|ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ ಪಿರಾಕ್ದ ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್
File:32-110-0009 Покровська церква з с. Сухий Яр.jpg|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಟರ್ಸೆಶನ್
&lt;/gallery&gt;

==ಟಿಪ್ಪಣಿಲು==
{{notelist}}

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{reflist}}</text>
      <sha1>5jpag17lvoo7kei29jy5sinolvexfs8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365837</id>
      <parentid>365836</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T07:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ</comment>
      <origin>365837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ (ಪುಸ್ತಕ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25273</id>
    <revision>
      <id>365816</id>
      <parentid>355220</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T14:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4426" sha1="mtzgbxsazod7g4t6uo0b7n9x24bvu3v" xml:space="preserve">'''ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ''' ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಮರಣಾ ಗ್ರಂಥ. [[ಪೊಳಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ|ಪೊಳಲಿ]] ಶಂಕರ ನಾರಾಯಣ ಇಂಬೆರ್ನ ನೆನೆಪುಗಾತ್ರ ಬರೆಯಿನ ಸಂಸ್ಮರಣಾ ಗ್ರಂಥ.ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಮುಳಿಯ ಮಹಾಬಲ ಭಟ್ಟ. ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಮೂಜಿ ಜನ ಸಹ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಉಳ್ಳೆರ್-ಎಂ.ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ,ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ,ಬೊಕ್ಕೊಎಂ. ವಾಸುದೇವ ಭಟ್ಟ.ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮಂಗಳೂರು-೧. ಇಂದೆತ್ತ ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ತೆರ್.ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 60ರೂಪಾಯಿ.

== ಪುಸ್ತಕೊದ ಉಳಯಿ ==
ಪುಸ್ತಕೊನು ರಡ್ಡ್ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ಜೋಡಾದ್ ದೀತೆರ್. ಸುರೂತ ವಿಭಾಗ 'ವ್ಯಕ್ತಿ' ಶಾಸ್ತ್ರಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ. ಮುಲ್ಪ, ಅಕ್ಲೆನ ಅರ್ಥದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆನ್, ಅಕ್ಲೆನ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನದ ಸೊಬಗುನ್, ಅಕ್ಲೆನ ಬೋಧನೆದ ಗುಣಮಟ್ಟನ್, ಅಕ್ಲೆನ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಸೌಂದರ್ಯನ್, ಅಕ್ಲೆನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭವ್ಯತೆನ್ ಇಂಚಿನವುಲೆನ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುನ ನಲವತ್ತು ಲೇಖನೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಎತ್ತರದ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಚಿತ್ರಣ ಕಣ್ಣ್ ದ ಎದುರುಡು ತೋಜುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಅನಿಸಿಕೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಈ ವಿಭಾಗೊದ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು.

ರಡ್ಡನೇ ವಿಭಾಗ ‘ಕಲೆ’ಡ್ ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಲು ಉಂಡು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸ್ವಭಾವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಗಾಯನ, ಲಯ, ನಲಿಕೆ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಅರ್ಥೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಒಳನೋಟ ಉಪ್ಪುನಗ, ತೆಂಕತಿಟ್ಟು, ಬಡಗಟ್ಟಿ, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಥಿಟ್ಟುಲೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆಡ್ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಒಳನೋಟ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಜಗತ್ತುದ ವಿಶಾಲ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಕಥಕಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಚಿಪುಡಿದಂಚಿನ ಕಲೆತ ರೂಪೊಲೆಗ್ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂಜಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯೊನು ಕೊರ್ಪಿನ ಸಲುವಾದ್, ಈ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಲೇಖನೊದ ಸಂಗ್ರಹ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಂಡು.

ಈ ಪುಸ್ತಕೊಡು ಪೊಳಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪಂಡ ಏರ್?,ಆರೆನ ಬಾಲ್ಯ, ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ಆರ್ ಬೇತೆ ಜನಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಎಂಚ ಇತ್ತೆರ್, ಆರೆನ ಸಹವರ್ತಿಲು. ಅವ್ವು ಅತ್ತಂದೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪನ್ ಬರೆದ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.ಆ ಕಾಲೊದ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿವರವಾದ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಪರಿವಿಡಿ:[https://kn.wikisource.org/wiki/%E0%B2%AA%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A1%E0%B2%BF:%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%A8_%E0%B2%AE%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%82%E0%B2%A6.pdf ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ]</text>
      <sha1>mtzgbxsazod7g4t6uo0b7n9x24bvu3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365817</id>
      <parentid>365816</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T14:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <origin>365817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4473" sha1="movfoa9ffhn8hmog676hojm6xwvwoeh" xml:space="preserve">'''ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ''' ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಮರಣಾ ಗ್ರಂಥ. [[ಪೊಳಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ|ಪೊಳಲಿ]] ಶಂಕರ ನಾರಾಯಣ ಇಂಬೆರ್ನ ನೆನೆಪುಗಾತ್ರ ಬರೆಯಿನ ಸಂಸ್ಮರಣಾ ಗ್ರಂಥ.ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಮುಳಿಯ ಮಹಾಬಲ ಭಟ್ಟ. ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಮೂಜಿ ಜನ ಸಹ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಉಳ್ಳೆರ್-ಎಂ.ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ,ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ,ಬೊಕ್ಕೊಎಂ. ವಾಸುದೇವ ಭಟ್ಟ.ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮಂಗಳೂರು-೧. ಇಂದೆತ್ತ ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ತೆರ್.ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 60ರೂಪಾಯಿ.

== ಪುಸ್ತಕೊದ ಉಳಯಿ ==
ಪುಸ್ತಕೊನು ರಡ್ಡ್ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ಜೋಡಾದ್ ದೀತೆರ್. ಸುರೂತ ವಿಭಾಗ 'ವ್ಯಕ್ತಿ' ಶಾಸ್ತ್ರಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ. ಮುಲ್ಪ, ಅಕ್ಲೆನ ಅರ್ಥದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆನ್, ಅಕ್ಲೆನ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನದ ಸೊಬಗುನ್, ಅಕ್ಲೆನ ಬೋಧನೆದ ಗುಣಮಟ್ಟನ್, ಅಕ್ಲೆನ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಸೌಂದರ್ಯನ್, ಅಕ್ಲೆನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭವ್ಯತೆನ್ ಇಂಚಿನವುಲೆನ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುನ ನಲವತ್ತು ಲೇಖನೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಎತ್ತರದ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಚಿತ್ರಣ ಕಣ್ಣ್ ದ ಎದುರುಡು ತೋಜುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಅನಿಸಿಕೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಈ ವಿಭಾಗೊದ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು.

ರಡ್ಡನೇ ವಿಭಾಗ ‘ಕಲೆ’ಡ್ ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಲು ಉಂಡು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸ್ವಭಾವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಗಾಯನ, ಲಯ, ನಲಿಕೆ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಅರ್ಥೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಒಳನೋಟ ಉಪ್ಪುನಗ, ತೆಂಕತಿಟ್ಟು, ಬಡಗಟ್ಟಿ, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಥಿಟ್ಟುಲೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆಡ್ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಒಳನೋಟ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಜಗತ್ತುದ ವಿಶಾಲ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಕಥಕಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಚಿಪುಡಿದಂಚಿನ ಕಲೆತ ರೂಪೊಲೆಗ್ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂಜಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯೊನು ಕೊರ್ಪಿನ ಸಲುವಾದ್, ಈ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಲೇಖನೊದ ಸಂಗ್ರಹ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಂಡು.

ಈ ಪುಸ್ತಕೊಡು ಪೊಳಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪಂಡ ಏರ್?,ಆರೆನ ಬಾಲ್ಯ, ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ಆರ್ ಬೇತೆ ಜನಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಎಂಚ ಇತ್ತೆರ್, ಆರೆನ ಸಹವರ್ತಿಲು. ಅವ್ವು ಅತ್ತಂದೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪನ್ ಬರೆದ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.ಆ ಕಾಲೊದ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿವರವಾದ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಪರಿವಿಡಿ:[https://kn.wikisource.org/wiki/%E0%B2%AA%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A1%E0%B2%BF:%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%A8_%E0%B2%AE%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%82%E0%B2%A6.pdf ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ]</text>
      <sha1>movfoa9ffhn8hmog676hojm6xwvwoeh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365818</id>
      <parentid>365817</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T14:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>Added {{[[Template:Unreferenced|Unreferenced]]}} tag</comment>
      <origin>365818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4530" sha1="m5bvozglmi8rngewj1c1mesl7k6erwy" xml:space="preserve">{{Unreferenced|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}}
'''ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ''' ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಮರಣಾ ಗ್ರಂಥ. [[ಪೊಳಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ|ಪೊಳಲಿ]] ಶಂಕರ ನಾರಾಯಣ ಇಂಬೆರ್ನ ನೆನೆಪುಗಾತ್ರ ಬರೆಯಿನ ಸಂಸ್ಮರಣಾ ಗ್ರಂಥ.ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಮುಳಿಯ ಮಹಾಬಲ ಭಟ್ಟ. ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಮೂಜಿ ಜನ ಸಹ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಉಳ್ಳೆರ್-ಎಂ.ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ,ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ,ಬೊಕ್ಕೊಎಂ. ವಾಸುದೇವ ಭಟ್ಟ.ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮಂಗಳೂರು-೧. ಇಂದೆತ್ತ ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ತೆರ್.ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 60ರೂಪಾಯಿ.

== ಪುಸ್ತಕೊದ ಉಳಯಿ ==
ಪುಸ್ತಕೊನು ರಡ್ಡ್ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ಜೋಡಾದ್ ದೀತೆರ್. ಸುರೂತ ವಿಭಾಗ 'ವ್ಯಕ್ತಿ' ಶಾಸ್ತ್ರಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ. ಮುಲ್ಪ, ಅಕ್ಲೆನ ಅರ್ಥದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆನ್, ಅಕ್ಲೆನ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನದ ಸೊಬಗುನ್, ಅಕ್ಲೆನ ಬೋಧನೆದ ಗುಣಮಟ್ಟನ್, ಅಕ್ಲೆನ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಸೌಂದರ್ಯನ್, ಅಕ್ಲೆನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭವ್ಯತೆನ್ ಇಂಚಿನವುಲೆನ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುನ ನಲವತ್ತು ಲೇಖನೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಎತ್ತರದ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಚಿತ್ರಣ ಕಣ್ಣ್ ದ ಎದುರುಡು ತೋಜುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಅನಿಸಿಕೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಈ ವಿಭಾಗೊದ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು.

ರಡ್ಡನೇ ವಿಭಾಗ ‘ಕಲೆ’ಡ್ ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಲು ಉಂಡು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸ್ವಭಾವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಗಾಯನ, ಲಯ, ನಲಿಕೆ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಅರ್ಥೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಒಳನೋಟ ಉಪ್ಪುನಗ, ತೆಂಕತಿಟ್ಟು, ಬಡಗಟ್ಟಿ, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಥಿಟ್ಟುಲೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆಡ್ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಒಳನೋಟ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಜಗತ್ತುದ ವಿಶಾಲ ಹಿನ್ನೆಲೆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಕಥಕಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಚಿಪುಡಿದಂಚಿನ ಕಲೆತ ರೂಪೊಲೆಗ್ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂಜಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯೊನು ಕೊರ್ಪಿನ ಸಲುವಾದ್, ಈ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಲೇಖನೊದ ಸಂಗ್ರಹ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಂಡು.

ಈ ಪುಸ್ತಕೊಡು ಪೊಳಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪಂಡ ಏರ್?,ಆರೆನ ಬಾಲ್ಯ, ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ಆರ್ ಬೇತೆ ಜನಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಎಂಚ ಇತ್ತೆರ್, ಆರೆನ ಸಹವರ್ತಿಲು. ಅವ್ವು ಅತ್ತಂದೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪನ್ ಬರೆದ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.ಆ ಕಾಲೊದ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿವರವಾದ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;ಪರಿವಿಡಿ:[https://kn.wikisource.org/wiki/%E0%B2%AA%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A1%E0%B2%BF:%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%A8_%E0%B2%AE%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%82%E0%B2%A6.pdf ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ]</text>
      <sha1>m5bvozglmi8rngewj1c1mesl7k6erwy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>27750</id>
    <revision>
      <id>365809</id>
      <parentid>365732</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T12:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಲೇಕೊನೊದ ಪಟ್ಟಿ */</comment>
      <origin>365809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10097" sha1="335go6zvk8w2794trwi2oeibahqiipt" xml:space="preserve">'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ'''&lt;br&gt;
{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
[[File:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ.png|thumb|'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ''']]
ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಹುಭಾಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಭಿಯಾನ. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.&lt;br&gt;


ಈ ಅಭಿಯಾನ '''15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ '''24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಗ್ ಮುಗಿವುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆನ ನಡುಟು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.


ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಅರ್ಹ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

== ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ ==
* ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:EventDetails/4246&amp;tab=WorklistPanel ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸೊದ ಪಟ್ಟಿನ್ ತೂಲೆ →] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸೂಚಿತ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಈ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು.
* ೧೫ ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತುಡ ಸುಧಾರಿಸಾಲೆ.

== ಅಂಕೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿಡ್ ಅರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆಗ್ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್:
*ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಸ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರಾಯಿನ ಪ್ರತಿ 200 ಪದೊಕುಲೆಗ್ +1 ಅಂಕ.
*ಗಣನೀಯವಾದ್ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +2 ಅಂಕೊಲು.
ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಪಂಡ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು, ಲೇಖನದ ರಚನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಓದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಕಳೆದ್ ಪೋತಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅತೇ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಅಂಕೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯೆರೆ ==
*ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 500 ಪದೊಕುಲೆನ ಓದೆರೆ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಒಂಜಿ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಪದೊಕುಲೆನ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವೊಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸುಧಾರಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಸಂಪಾದನೆ, ಮೂಲೊಲೆನ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್ಂಡ ಈ ನಿಯಮೊನು ಮನ್ನಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
*ಮಾತಾ ಅಗತ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಮಾತ ಕೊಡುಗೆಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು.
*ಎಲ್ಯ/ಕಿನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಲು — ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಮುದ್ರಣ ತಪ್ಪುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲೇಔಟ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು — ಉಂದೆನ್ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸರೆ ಆಪುಜಿ.

== ಬಹುಮಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಪ್ರಚಾರದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾಗವಹಿಸುವವೆರ್ ಈ ತಿರ್ತುದ ಗೌರವೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹರಾದುಪ್ಪುವೆರ್:
*ಮಾತಾ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುನಕಲೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊಲು.
*ಎಚ್ಚಿನ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೌಚರ್ ಲು. ಭಾರತೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು:
# ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ — $100 / ₹10,000
#ರಡ್ಡನೆ ಸ್ಥಾನ — $50 / ₹5,000
#ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ — $30 / ₹3,000
ಅಭಿಯಾನದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸಂಘಟಕೆರ್ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

== ಸಂಘಟಕೆರ್ ==
ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ ([[User:Hariprasad Shetty10 |Hariprasad Shetty]])

== ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಲೇಕೊನೊದ ಪಟ್ಟಿ ==
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Heritage_Across_Borders/Article_List

==ಇರೆನ ಲೇಕೊನೊಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ಸೇರಾಲೆ==
https://wikieval.toolforge.org/contests/5

==ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ==
#[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೦೩, ೧೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

== ಸಹಾಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲು ==
ಅಭಿಯಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ ಅಭಿಯಾನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ.

[[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ]]
|}</text>
      <sha1>335go6zvk8w2794trwi2oeibahqiipt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365841</id>
      <parentid>365809</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T07:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shreelatha.Halemane</username>
        <id>6351</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ */</comment>
      <origin>365841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10324" sha1="bduhwn5awcj78t2lg88get51tfcpm8b" xml:space="preserve">'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ'''&lt;br&gt;
{| style=&quot;border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;&quot;
|-
|
[[File:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ.png|thumb|'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ''']]
ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಹುಭಾಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಭಿಯಾನ. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.&lt;br&gt;


ಈ ಅಭಿಯಾನ '''15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ '''24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಗ್ ಮುಗಿವುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆನ ನಡುಟು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.


ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಅರ್ಹ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

== ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ ==
* ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:EventDetails/4246&amp;tab=WorklistPanel ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸೊದ ಪಟ್ಟಿನ್ ತೂಲೆ →] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸೂಚಿತ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಈ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು.
* ೧೫ ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತುಡ ಸುಧಾರಿಸಾಲೆ.

== ಅಂಕೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿಡ್ ಅರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆಗ್ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್:
*ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಸ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರಾಯಿನ ಪ್ರತಿ 200 ಪದೊಕುಲೆಗ್ +1 ಅಂಕ.
*ಗಣನೀಯವಾದ್ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +2 ಅಂಕೊಲು.
ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಪಂಡ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು, ಲೇಖನದ ರಚನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಓದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಕಳೆದ್ ಪೋತಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅತೇ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಅಂಕೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯೆರೆ ==
*ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 500 ಪದೊಕುಲೆನ ಓದೆರೆ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಒಂಜಿ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಪದೊಕುಲೆನ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವೊಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸುಧಾರಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಸಂಪಾದನೆ, ಮೂಲೊಲೆನ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್ಂಡ ಈ ನಿಯಮೊನು ಮನ್ನಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
*ಮಾತಾ ಅಗತ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು.
* ಮಾತ ಕೊಡುಗೆಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು.
*ಎಲ್ಯ/ಕಿನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಲು — ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಮುದ್ರಣ ತಪ್ಪುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲೇಔಟ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು — ಉಂದೆನ್ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸರೆ ಆಪುಜಿ.

== ಬಹುಮಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಪ್ರಚಾರದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾಗವಹಿಸುವವೆರ್ ಈ ತಿರ್ತುದ ಗೌರವೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹರಾದುಪ್ಪುವೆರ್:
*ಮಾತಾ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುನಕಲೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊಲು.
*ಎಚ್ಚಿನ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೌಚರ್ ಲು. ಭಾರತೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು:
# ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ — $100 / ₹10,000
#ರಡ್ಡನೆ ಸ್ಥಾನ — $50 / ₹5,000
#ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ — $30 / ₹3,000
ಅಭಿಯಾನದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸಂಘಟಕೆರ್ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

== ಸಂಘಟಕೆರ್ ==
ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ ([[User:Hariprasad Shetty10 |Hariprasad Shetty]])

== ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಲೇಕೊನೊದ ಪಟ್ಟಿ ==
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Heritage_Across_Borders/Article_List

==ಇರೆನ ಲೇಕೊನೊಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ಸೇರಾಲೆ==
https://wikieval.toolforge.org/contests/5

==ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ==
#[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
# [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೦೩, ೧೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
#--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Shreelatha.Halemane|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೦೪, ೧೯ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)

== ಸಹಾಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲು ==
ಅಭಿಯಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ ಅಭಿಯಾನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ.

[[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ]]
|}</text>
      <sha1>bduhwn5awcj78t2lg88get51tfcpm8b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Estimation</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27978</id>
    <revision>
      <id>365810</id>
      <timestamp>2018-01-19T00:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Primefac</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Protected &quot;[[Template:Estimation]]&quot;: [[WP:SEMIPROT|semi-protection]] of high-usage templates to combat systematic vandalism ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite) [Move=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite))</comment>
      <origin>365810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="456" sha1="61bb2aisfoahe1kbe1no007sv03jz84" xml:space="preserve">{{#if:{{{sortable|}}}
 |&lt;span style=&quot;display:none;&quot;&gt;{{{1|}}}&lt;/span&gt;
}}{{#if:{{{i|}}}
 |&lt;nowiki/&gt;''
}}{{#switch:{{{lk|}}}
 |no|off   = est.
 |yes|on   = [[Estimation|est.]]
 |abbr
 |#default = {{Abbr|est.|estimation}}
}}{{#if:{{{i|}}}
 |''&lt;nowiki/&gt;
}}{{#if:{{{1|}}}
 |&lt;span style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;thinsp;{{{1}}}&lt;/span&gt;
}}{{#if:{{{2|}}}
 |&amp;nbsp;– c.&lt;span style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;thinsp;{{{2}}}&lt;/span&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>61bb2aisfoahe1kbe1no007sv03jz84</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365811</id>
      <parentid>365810</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T12:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Estimation]]</comment>
      <origin>365810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="456" sha1="61bb2aisfoahe1kbe1no007sv03jz84" xml:space="preserve">{{#if:{{{sortable|}}}
 |&lt;span style=&quot;display:none;&quot;&gt;{{{1|}}}&lt;/span&gt;
}}{{#if:{{{i|}}}
 |&lt;nowiki/&gt;''
}}{{#switch:{{{lk|}}}
 |no|off   = est.
 |yes|on   = [[Estimation|est.]]
 |abbr
 |#default = {{Abbr|est.|estimation}}
}}{{#if:{{{i|}}}
 |''&lt;nowiki/&gt;
}}{{#if:{{{1|}}}
 |&lt;span style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;thinsp;{{{1}}}&lt;/span&gt;
}}{{#if:{{{2|}}}
 |&amp;nbsp;– c.&lt;span style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;thinsp;{{{2}}}&lt;/span&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>61bb2aisfoahe1kbe1no007sv03jz84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Estimation/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27979</id>
    <revision>
      <id>365812</id>
      <timestamp>2024-03-05T16:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Remsense</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <origin>365812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="363" sha1="frcyorqj2mfmn97pmv24tzncxemujkj" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}

== Usage ==
{{Template shortcut|Est.|Estimated}}

Abbreviates &quot;estimation&quot; as: {{Estimation}}

=== Parameters ===
Set &quot;|lk=no&quot; to disable automatic link, giving: {{Estimation|lk=no}}

&lt;includeonly&gt;{{sandbox other||
&lt;!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --&gt;
[[Category:Abbreviation templates]]

}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>frcyorqj2mfmn97pmv24tzncxemujkj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365813</id>
      <parentid>365812</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T12:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>೧ revisions imported from [[:en:Template:Estimation/doc]]</comment>
      <origin>365812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="363" sha1="frcyorqj2mfmn97pmv24tzncxemujkj" xml:space="preserve">{{Documentation subpage}}

== Usage ==
{{Template shortcut|Est.|Estimated}}

Abbreviates &quot;estimation&quot; as: {{Estimation}}

=== Parameters ===
Set &quot;|lk=no&quot; to disable automatic link, giving: {{Estimation|lk=no}}

&lt;includeonly&gt;{{sandbox other||
&lt;!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --&gt;
[[Category:Abbreviation templates]]

}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>frcyorqj2mfmn97pmv24tzncxemujkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ಮೇಲೊಲು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27980</id>
    <revision>
      <id>365822</id>
      <timestamp>2026-08-18T16:49:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwini Rai K</username>
        <id>9755</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:kn:Special:Redirect/revision/1383372|ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ಮೇಳಗಳು]]&quot; ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು</comment>
      <origin>365822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27599" sha1="4y2akxlh2zhmrn08568qd1mcfxuth9r" xml:space="preserve">'''ಹೊಯ್ಸಲ ಪವಿತ್ರ ಮೇಳೊಲು''' ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಮೂಜಿ ಹೊಯ್ಸಲ ಶೈಲಿದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು, ಅವೆನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಸೋಮನಾಥಪುರ್, [[ಬೇಲೂರು]] ಬೊಕ್ಕ ಹಳೆಬಿಡು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಹೊಯ್ಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಡಿಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್. &lt;ref name=&quot;The-Hindu1&quot;&gt;{{Cite web|date=18 September 2023|title=Three Hoysala temples of Karnataka inscribed as UNESCO World Heritage sites|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/three-hoysala-temples-of-karnataka-inscribed-as-unesco-world-heritage-sites/article67321126.ece|accessdate=19 September 2023|website=www.thehindu.com|publisher=The Hindu|language=en-IN|location=Mysuru}}&lt;/ref&gt; ''ಹೊಯ್ಸಲೊಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಗುಂಪುಲು'' ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಮೂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ 2023ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಅಕ್ಲೆನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಅತಿ-ವಾಸ್ತವಿಕ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲ್ ಕೆತ್ತನೆಲೆಗ್ ಸೇರಾವೊಂಡೆರ್. ಹೊಯ್ಸಳ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಗಳು : ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಕ್ಷಿ

2023ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ದಾಖಲಾತಿನ ಹೊಯ್ಸಲಾಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶಕ್ತಿಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ಂಡ್. ಉಪಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಆಸ್ತಿಲೆನ ಸರಪಳಿ ಮೂಜಿ ಮಾದರಿ ಹೊಯ್ಸಲ ಶೈಲಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಸೋಮನಾಥಪುರ, ಬೇಲೂರು, ಬೊಕ್ಕ ಹಳೆಬಿಡು. ಹೊಯ್ಸಲಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಸಮಯೊಡು 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ರಚನೆಲು ಸಮಕಾಲೀನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸವುಂಡು, ಉಂದು ಅವೆನ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. &lt;ref name=&quot;indianexpress1&quot;&gt;{{Cite web|last=A|first=Divya|date=18 September 2023|title=Karnataka's sacred ensembles of Hoysalas inscribed on UNESCO world heritage list|url=https://indianexpress.com/article/india/karnatakas-sacred-ensembles-of-hoysalas-inscribed-on-unesco-world-heritage-list-8945731/|accessdate=19 September 2023|website=www.indianexpress.com|publisher=The Indian Express|language=en|location=New Delhi}}&lt;/ref&gt;

ಮೂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜವಂಶೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಪಿರಾಕ್ದ ಹೊಯ್ಸಳ ಆಡಳಿತೆರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ - ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನವೀನ ಪವಿತ್ರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಉಂದು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಜವಂಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. &lt;ref name=&quot;hindustantimes1&quot;&gt;{{Cite web|last=Singh|first=Rahul Sunilkumar|date=18 September 2023|title=Hoysala Temples in Karnataka now India's 42nd UNESCO's World Heritage site; PM Modi says 'more pride'|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/hoysala-temples-in-karnataka-now-unesco-world-heritage-sites-101695047144534.html|accessdate=19 September 2023|website=www.hindustantimes.com|publisher=Hindustan Times|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|date=21 September 2023|title=Karnataka's Hoysala temples get World Heritage tag|url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/try-this/learn/sacred-ensembles-of-the-hoysalas-becomes-indias-42nd-world-heritage-site/cid/1967693|accessdate=21 September 2023|website=www.telegraphindia.com}}&lt;/ref&gt; ಆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಈ ರೀತಿ ಉಂಡು:

* [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನ]] ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ನಿರ್ಮಾಣ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ).
* ಹಳೆಬಿಡುಡು ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ರಾಜೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್).
* ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ರಾಜ ನರಸಿಂಹ ಮೂರನೆಯನ ಅಧೀನೊಡು ಸೋಮನಾಥ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್).

== ಸ್ಥಳ ==
ಭಾರತೊಡು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಶೈಲಿಲೆನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗ್ ಉಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಪಿದಯಿದ ಕಾಲೊದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲೆನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆತ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಅಂಚನೆ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸ್ಥಳ, ಯೋಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಳಕೆ, ಆಸ್ತಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯೊನು ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್.

ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರುಡ್ ಉಂಡು]], ಸುಮಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (22 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು&amp;nbsp;ಮೈ) ಹಾಸನ ಊರುದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸುಮಾರ್ 16 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (9.9&amp;nbsp;ಎನ್ನ) ಹಳೇಬಿಡು ದೇವಸ್ಥಾನ ದೂರ. ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಇಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ 220 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು . m. ದೂರ.&amp;nbsp;ಕಿ.ಮೀ (137&amp;nbsp;ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 75 ಡ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಸುಮಾರ್ 3.5 ಗಂಟೆದ ದೂರೊಡು ಉಂಡು &lt;ref name=&quot;Subramanian&quot;&gt;{{Cite book |last=V. K. Subramanian |url=https://books.google.com/books?id=LcMhnC9sYS8C |title=Art Shrines of Ancient India |publisher=Abhinav Publications |year=2003 |isbn=978-81-7017-431-8 |pages=75–77}}&lt;/ref&gt; ಹೊಯಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಹಳೆಬಿಡು ಪಟ್ಟಣೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೩೦.&amp;nbsp;ಹಾಸನ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುದ ಕಿ.ಮೀ. ಮೀ (೧೯ ಮೈ) ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೧೬&amp;nbsp;ಬೇಲೂರು ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕಿ.ಮೀ (9.9 ಮಾ). ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು 210 ಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಪೋವೊಲಿ.&amp;nbsp;ಕಿ.ಮೀ (130&amp;nbsp;ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 75 ಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಸುಮಾರ್ 4 ಗಂಟೆದ ಡ್ರೈವ್ ಉಂಡು &lt;ref name=&quot;Subramanian&quot; /&gt; ಹಾಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ಲಾ ಸಮೀಪದ ನಗರ ಪಂಡ ಹಾಸನ್, ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಗ್ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.

ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೋಮನಾಥಪುರೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದು 38 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (24 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು.&amp;nbsp;ಮೈಸೂರು) ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಆಯಿನ [[ಮೈಸೂರು]] ನಗರದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. 

೧೧ನೆ ಬುಕ್ಕೊ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಇತ್ತೆದ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕೊದ]] ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊನು ಹೊಯ್ಸಲ ರಾಜವಂಶೊ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು, ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆರಿಗೆ, ಆದಾಯ, ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಹೊಯ್ಸಲ ರಾಜೆರ್ ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪೋಷಣೆದ ಮೂಲಕ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅನನ್ಯ ಗುರುತುನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಒಂಜಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ಫಲವಾದ್, ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರೂಪ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್, ಉಂದು ಸೊಬಗುದ ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಲಂಕಾರೊನು ನವೀನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಯೋಜನೆದೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿ ದೇಶದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಮೂಲ ಅಂಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ನವೀನ ರೀತಿಡ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್. &lt;ref name=&quot;Nomination-Dossier&quot;&gt;{{Cite book |title=Nomination Dossier – Sacred Ensembles of the Hoysalas |publisher=Department of Archaeology, Museums and Heritage |pages=41–136}}&lt;/ref&gt;

ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1110 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1117 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಪರಂಪರೆಯ &quot;ಐದು ಅಡಿಪಾಯ&quot; ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.   [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನ]] ಮುಖ್ಯ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಆದರೂ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೇತಮಲ್ಲ ಕ್ರಿ.ಶ.1150ರಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1121 ರಲ್ಲಿ [[ಶಿವ]] ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ಅದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1258 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸೋಮನಾಥನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನು ಆ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಇವು ಈಗ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿವೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರು ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರು ಹೊಸ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆಡಮ್ ಹಾರ್ಡಿ ''ಕರ್ಣಾಟ ದ್ರಾವಿಡ'' ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
 ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಅಲೌದ್ದೀನ್ ಖಾಲ್ಜಿನ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನತೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ.ಶ. &lt;ref name=&quot;Rice2001p353&quot;&gt;{{Cite book |last=B. L. Rice |url=https://books.google.com/books?id=p0wSoEIub1YC&amp;pg=PA353 |title=Gazetteer of Mysore |publisher=Asian Educational Services |year=2001 |isbn=978-81-206-0977-8 |pages=353–354}}&lt;/ref&gt;
15ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಒಂಜಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗುಲಾ ಬಾರಿ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಚಕ್ರವರ್ತಿಲೆನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಅನುದಾನೊಡು ೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಂದೆನ್ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ''ವೆರಾಂಡಾ'' ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ವೇದಿಕೆದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಬೇಲೆದ ಬಣ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ದುರಸ್ತಿಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದುಂಡು. ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಹಾಳಾಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲೊದ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=M.H. Krishna |url=https://archive.org/stream/MysoreArchaeologicalDepartment1932/Mysore%20Archaeological%20Department%201932 |title=Annual report of the Mysore Archeological Department |publisher=University of Mysore |year=1965 |pages=18–19}}&lt;/ref&gt;

== ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿಷೇಕ ವರ್ಷೊಲು
! ಸರಪೊಲಿ
!&lt;nowiki&gt; ಆಧುನಿಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೆಸರು|&lt;/nowiki&gt;
! ಧರ್ಮ
! ದೇವಿ
! ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (ಸಿಇ)
! class=&quot;unsortable&quot; | ಬಿಂಬ
|-
| ೧
| ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| ವಿಷ್ಣು
| ೧೧೧೭ಗನ್ನಡ ೧೧೧೭.
|[[ಫೈಲ್:Chennakeshava_Temple_at_Belur.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Chennakeshava_Temple_at_Belur.jpg|100x100px]]
|-
| ೨
| ಹೊಯಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| [[ಶಿವ]]
| ೧೧೬೦ #೧೧೬೦
|[[ಫೈಲ್:Halebeedu-main.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Halebeedu-main.jpg|100x100px]]
|-
| ೩
| ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| [[ವಿಷ್ಣು]]
| ೧೨೫೮ #೧
|[[ಫೈಲ್:Chennakesava_Temple-Somanathapura.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Chennakesava_Temple-Somanathapura.jpg|100x100px]]
|}
ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಹೊಯ್ಸಳ ಅರಸು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪ್ರಧಾನ ರಾಣಿ ಶಾಂತಾಲಾ ಕ್ರಿ.ಶ.1117ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ಲೋರಿಟಿಕ್ ಕಲ್ಲ್ (ಸೋಪ್ ಸ್ಟೋನ್) ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಹೊಯ್ಸಲಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜಟಿಲವಾದ್ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರೊದ ಯೋಜನೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆನ್ ಅನುಸರಿಸೆರೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಎತ್ತರದ, ಐನ್-ಮಟ್ಟದ ಜಗತಿ (ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆ) ಡ್ ಈ ರಚನೆ ನಿಲೆಯಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ (ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ) ಗ್ ಒಂಜಿ ಮಾರ್ಗವಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.  &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|url-status=live|access-date=5 August 2026}}&lt;/ref&gt; ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರ ಕೆಲಸೊಗು ಗಮನಾರ್ಹವಾಯಿನವು, ಉಂದೆಟ್ ಮದನಿಕಾಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಸುತ್ತುವರಿಕೆದ ಪ್ರತಿಮೆಲು, ಜಲ್ಲಿಲು (ರಂಧ್ರೊಡುಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರದೆಲು) ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ದ್ ನಿರೂಪಣಾ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಅಯಿತ ಆಧಿಷ್ಠಾನೊಡು (ಸ್ತಂಭೊಡು) ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್, ನರಮಾನಿಯನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಾಯಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾಭಾರತೊನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿರೂಪಣಾ ಫಲಕೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ನಿರಂತರ ಅಡ್ಡ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಉಂಡು. [೧] ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂಜಿ ಸಕ್ರಿಯ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆ ನಡಪಾವುಂಡು. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|accessdate=5 August 2026}}
&lt;/ref&gt;

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ದೊರಸಮುದ್ರ ಪನ್ಪಿನ ಹಳೆಬಿಡುಡು ಶಿವಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ 12ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ರಾಜೆನ ಕಾಲೊಡು ಸುಮಾರ್ ೧೧೨೧ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು ಹೊಯ್ಸಲ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಲ್ಲ ಉದಾರ್ಮೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೇತಮಲ್ಲ ದಂಡನಾಯಕ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಮಿಷನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅರಸು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾದೇವಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಉಂಡು. [೧] ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂಜಿ ದ್ವಿಕೂಟ (ಅವಳಿ-ದೇವಸ್ಥಾನ) ಯೋಜನೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಜಗತಿದ ಮಿತ್ತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ರಚನೆದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ರಡ್ಡ್ 16-ಮುಳಿದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಂಟಪೊಡು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಲಾದೇವಿ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಶಿವಲಿಂಗೊಲು ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|url-status=live|access-date=5 August 2026}}&lt;/ref&gt; ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಒಂಜಿ ದಿಷ್ಟಾನ (ಸ್ತಂಭ) ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಎಂಟು ಸಮತಲ ಫ್ರೀಜ್ ಮೆಟ್ಟಿಲುಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಆನೆಲು, ಸಿಂಹೊಲು, ಮಕರೊಲು, ಎಲೆಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣೊದಂಚಿನ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲೆನ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತುವೆರ್. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kumaran|first=R. N.|last2=Saranya|first2=M.|date=17 November 2022|title=Sacred Ensembles of Hoysalas|url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume10/4.pdf|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=10|issue=2022-23|pages=82-109}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೋಮನಾಥಪುರದ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ವೈಷ್ಣವ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೬೮ಡ್ ಅಭಿಷೇಕ ಆಯಿನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜೆ ನರಸಿಂಹ ಮೂಜಿನೆಯ ಅಧೀನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನೊದ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಾಂಡರ್ ಸೋಮನಾಥ್ ದಂಡನಾಯಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|accessdate=5 August 2026}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://whc.unesco.org/document/192643 &quot;Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List&quot;]&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;5 August&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;cs1-maint citation-comment&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;&lt;code class=&quot;cs1-code&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;: CS1 maint: url-status ([[ವರ್ಗ:CS1 maint: url-status|link]])&lt;/span&gt;
[[ವರ್ಗ:CS1 maint: url-status]]
&lt;/ref&gt; ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ವಿಷ್ಣುನ ಮೂಜಿ ಐಕಾನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ರೂಪೊಲೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ''ಒಂಜಿ ತ್ರಿಕೋಶ'' (ತ್ರಿಕೋಶ) ರಚನೆ ಆದ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು - ಕೇಸವ, ಜನಾರ್ದನ ಬೊಕ್ಕ ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ - ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗರ್ಭಗುಡಿನ್ 16-ಬಿಂದುದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರೊದ ( ''ಕಷ್ಠಾರ್ ಆಕಾರೊದ'' ) ನೆಲತ ಯೋಜನೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಕೇಂದ್ರ ರಚನೆನ್ ಗೋಡೆದ ಸಂಯುಕ್ತ ( ''ಪ್ರಕಾರ'' ) ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 56 ಎಲ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬಾಹ್ಯ ಗ್ಯಾಲರಿ ಉಂಡು. ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ಎಎಸ್ಐ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವೊದ ರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕೊ ಆದ್ ನಡಪಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊ ಆದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳೊ ಆದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಂದಿನವು. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kumaran|first=R. N.|last2=Saranya|first2=M.|date=17 November 2022|title=Sacred Ensembles of Hoysalas|url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume10/4.pdf|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=10|issue=2022-23|pages=82-109}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKumaranSaranya2022&quot;&gt;Kumaran, R. N.; Saranya, M. (17 November 2022). [https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume10/4.pdf &quot;Sacred Ensembles of Hoysalas&quot;] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. ''Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology''. '''10''' (&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2022–&lt;/span&gt;23): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;82–&lt;/span&gt;109.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* [https://whc.unesco.org/en/list/1670 ಹೊಯ್ಸಲಾಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಲು] - ಯುನೆಸ್ಕೋ
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]</text>
      <sha1>4y2akxlh2zhmrn08568qd1mcfxuth9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365823</id>
      <parentid>365822</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T16:50:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwini Rai K</username>
        <id>9755</id>
      </contributor>
      <origin>365823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26831" sha1="29wqndr59vwfe07rgnk83o7cye9xdgx" xml:space="preserve">'''ಹೊಯ್ಸಲ ಪವಿತ್ರ ಮೇಳೊಲು''' ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಮೂಜಿ ಹೊಯ್ಸಲ ಶೈಲಿದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು, ಅವೆನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಸೋಮನಾಥಪುರ್, [[ಬೇಲೂರು]] ಬೊಕ್ಕ ಹಳೆಬಿಡು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಹೊಯ್ಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಡಿಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್. &lt;ref name=&quot;The-Hindu1&quot;&gt;{{Cite web|date=18 September 2023|title=Three Hoysala temples of Karnataka inscribed as UNESCO World Heritage sites|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/three-hoysala-temples-of-karnataka-inscribed-as-unesco-world-heritage-sites/article67321126.ece|accessdate=19 September 2023|website=www.thehindu.com|publisher=The Hindu|language=en-IN|location=Mysuru}}&lt;/ref&gt; ''ಹೊಯ್ಸಲೊಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಗುಂಪುಲು'' ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಮೂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ 2023ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಅಕ್ಲೆನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಅತಿ-ವಾಸ್ತವಿಕ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲ್ ಕೆತ್ತನೆಲೆಗ್ ಸೇರಾವೊಂಡೆರ್. ಹೊಯ್ಸಳ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಗಳು : ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಕ್ಷಿ

2023ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ದಾಖಲಾತಿನ ಹೊಯ್ಸಲಾಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶಕ್ತಿಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ಂಡ್. ಉಪಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಆಸ್ತಿಲೆನ ಸರಪಳಿ ಮೂಜಿ ಮಾದರಿ ಹೊಯ್ಸಲ ಶೈಲಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಸೋಮನಾಥಪುರ, ಬೇಲೂರು, ಬೊಕ್ಕ ಹಳೆಬಿಡು. ಹೊಯ್ಸಲಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಸಮಯೊಡು 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ರಚನೆಲು ಸಮಕಾಲೀನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸವುಂಡು, ಉಂದು ಅವೆನ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. &lt;ref name=&quot;indianexpress1&quot;&gt;{{Cite web|last=A|first=Divya|date=18 September 2023|title=Karnataka's sacred ensembles of Hoysalas inscribed on UNESCO world heritage list|url=https://indianexpress.com/article/india/karnatakas-sacred-ensembles-of-hoysalas-inscribed-on-unesco-world-heritage-list-8945731/|accessdate=19 September 2023|website=www.indianexpress.com|publisher=The Indian Express|language=en|location=New Delhi}}&lt;/ref&gt;

ಮೂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜವಂಶೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಪಿರಾಕ್ದ ಹೊಯ್ಸಳ ಆಡಳಿತೆರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ - ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನವೀನ ಪವಿತ್ರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಉಂದು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಜವಂಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. &lt;ref name=&quot;hindustantimes1&quot;&gt;{{Cite web|last=Singh|first=Rahul Sunilkumar|date=18 September 2023|title=Hoysala Temples in Karnataka now India's 42nd UNESCO's World Heritage site; PM Modi says 'more pride'|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/hoysala-temples-in-karnataka-now-unesco-world-heritage-sites-101695047144534.html|accessdate=19 September 2023|website=www.hindustantimes.com|publisher=Hindustan Times|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|date=21 September 2023|title=Karnataka's Hoysala temples get World Heritage tag|url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/try-this/learn/sacred-ensembles-of-the-hoysalas-becomes-indias-42nd-world-heritage-site/cid/1967693|accessdate=21 September 2023|website=www.telegraphindia.com}}&lt;/ref&gt; ಆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಈ ರೀತಿ ಉಂಡು:

* [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನ]] ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ನಿರ್ಮಾಣ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ).
* ಹಳೆಬಿಡುಡು ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ರಾಜೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್).
* ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ರಾಜ ನರಸಿಂಹ ಮೂರನೆಯನ ಅಧೀನೊಡು ಸೋಮನಾಥ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್).

== ಸ್ಥಳ ==
ಭಾರತೊಡು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಶೈಲಿಲೆನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗ್ ಉಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಪಿದಯಿದ ಕಾಲೊದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲೆನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆತ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಅಂಚನೆ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸ್ಥಳ, ಯೋಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಳಕೆ, ಆಸ್ತಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯೊನು ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್.

ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರುಡ್ ಉಂಡು]], ಸುಮಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (22 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು&amp;nbsp;ಮೈ) ಹಾಸನ ಊರುದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸುಮಾರ್ 16 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (9.9&amp;nbsp;ಎನ್ನ) ಹಳೇಬಿಡು ದೇವಸ್ಥಾನ ದೂರ. ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಇಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ 220 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು . m. ದೂರ.&amp;nbsp;ಕಿ.ಮೀ (137&amp;nbsp;ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 75 ಡ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಸುಮಾರ್ 3.5 ಗಂಟೆದ ದೂರೊಡು ಉಂಡು &lt;ref name=&quot;Subramanian&quot;&gt;{{Cite book |last=V. K. Subramanian |url=https://books.google.com/books?id=LcMhnC9sYS8C |title=Art Shrines of Ancient India |publisher=Abhinav Publications |year=2003 |isbn=978-81-7017-431-8 |pages=75–77}}&lt;/ref&gt; ಹೊಯಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಹಳೆಬಿಡು ಪಟ್ಟಣೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೩೦.&amp;nbsp;ಹಾಸನ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುದ ಕಿ.ಮೀ. ಮೀ (೧೯ ಮೈ) ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೧೬&amp;nbsp;ಬೇಲೂರು ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕಿ.ಮೀ (9.9 ಮಾ). ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು 210 ಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಪೋವೊಲಿ.&amp;nbsp;ಕಿ.ಮೀ (130&amp;nbsp;ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 75 ಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಸುಮಾರ್ 4 ಗಂಟೆದ ಡ್ರೈವ್ ಉಂಡು &lt;ref name=&quot;Subramanian&quot; /&gt; ಹಾಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ಲಾ ಸಮೀಪದ ನಗರ ಪಂಡ ಹಾಸನ್, ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಗ್ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.

ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೋಮನಾಥಪುರೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದು 38 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (24 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು.&amp;nbsp;ಮೈಸೂರು) ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಆಯಿನ [[ಮೈಸೂರು]] ನಗರದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. 

೧೧ನೆ ಬುಕ್ಕೊ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಇತ್ತೆದ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕೊದ]] ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊನು ಹೊಯ್ಸಲ ರಾಜವಂಶೊ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು, ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆರಿಗೆ, ಆದಾಯ, ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಹೊಯ್ಸಲ ರಾಜೆರ್ ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪೋಷಣೆದ ಮೂಲಕ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅನನ್ಯ ಗುರುತುನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಒಂಜಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ಫಲವಾದ್, ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರೂಪ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್, ಉಂದು ಸೊಬಗುದ ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಲಂಕಾರೊನು ನವೀನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಯೋಜನೆದೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿ ದೇಶದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಮೂಲ ಅಂಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ನವೀನ ರೀತಿಡ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್. &lt;ref name=&quot;Nomination-Dossier&quot;&gt;{{Cite book |title=Nomination Dossier – Sacred Ensembles of the Hoysalas |publisher=Department of Archaeology, Museums and Heritage |pages=41–136}}&lt;/ref&gt;

ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1110 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1117 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಪರಂಪರೆಯ &quot;ಐದು ಅಡಿಪಾಯ&quot; ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.   [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನ]] ಮುಖ್ಯ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಆದರೂ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೇತಮಲ್ಲ ಕ್ರಿ.ಶ.1150ರಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1121 ರಲ್ಲಿ [[ಶಿವ]] ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ಅದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1258 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸೋಮನಾಥನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನು ಆ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಇವು ಈಗ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿವೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರು ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರು ಹೊಸ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆಡಮ್ ಹಾರ್ಡಿ ''ಕರ್ಣಾಟ ದ್ರಾವಿಡ'' ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
 ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಅಲೌದ್ದೀನ್ ಖಾಲ್ಜಿನ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನತೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ.ಶ. &lt;ref name=&quot;Rice2001p353&quot;&gt;{{Cite book |last=B. L. Rice |url=https://books.google.com/books?id=p0wSoEIub1YC&amp;pg=PA353 |title=Gazetteer of Mysore |publisher=Asian Educational Services |year=2001 |isbn=978-81-206-0977-8 |pages=353–354}}&lt;/ref&gt;
15ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಒಂಜಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗುಲಾ ಬಾರಿ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಚಕ್ರವರ್ತಿಲೆನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಅನುದಾನೊಡು ೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಂದೆನ್ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ''ವೆರಾಂಡಾ'' ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ವೇದಿಕೆದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಬೇಲೆದ ಬಣ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ದುರಸ್ತಿಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದುಂಡು. ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಹಾಳಾಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲೊದ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=M.H. Krishna |url=https://archive.org/stream/MysoreArchaeologicalDepartment1932/Mysore%20Archaeological%20Department%201932 |title=Annual report of the Mysore Archeological Department |publisher=University of Mysore |year=1965 |pages=18–19}}&lt;/ref&gt;

== ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿಷೇಕ ವರ್ಷೊಲು
! ಸರಪೊಲಿ
!&lt;nowiki&gt; ಆಧುನಿಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೆಸರು|&lt;/nowiki&gt;
! ಧರ್ಮ
! ದೇವಿ
! ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (ಸಿಇ)
! class=&quot;unsortable&quot; | ಬಿಂಬ
|-
| ೧
| ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| ವಿಷ್ಣು
| ೧೧೧೭ಗನ್ನಡ ೧೧೧೭.
|[[ಫೈಲ್:Chennakeshava_Temple_at_Belur.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Chennakeshava_Temple_at_Belur.jpg|100x100px]]
|-
| ೨
| ಹೊಯಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| [[ಶಿವ]]
| ೧೧೬೦ #೧೧೬೦
|[[ಫೈಲ್:Halebeedu-main.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Halebeedu-main.jpg|100x100px]]
|-
| ೩
| ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| [[ವಿಷ್ಣು]]
| ೧೨೫೮ #೧
|[[ಫೈಲ್:Chennakesava_Temple-Somanathapura.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Chennakesava_Temple-Somanathapura.jpg|100x100px]]
|}
ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಹೊಯ್ಸಳ ಅರಸು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪ್ರಧಾನ ರಾಣಿ ಶಾಂತಾಲಾ ಕ್ರಿ.ಶ.1117ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ಲೋರಿಟಿಕ್ ಕಲ್ಲ್ (ಸೋಪ್ ಸ್ಟೋನ್) ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಹೊಯ್ಸಲಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜಟಿಲವಾದ್ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರೊದ ಯೋಜನೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆನ್ ಅನುಸರಿಸೆರೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಎತ್ತರದ, ಐನ್-ಮಟ್ಟದ ಜಗತಿ (ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆ) ಡ್ ಈ ರಚನೆ ನಿಲೆಯಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ (ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ) ಗ್ ಒಂಜಿ ಮಾರ್ಗವಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.  &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|url-status=live|access-date=5 August 2026}}&lt;/ref&gt; ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರ ಕೆಲಸೊಗು ಗಮನಾರ್ಹವಾಯಿನವು, ಉಂದೆಟ್ ಮದನಿಕಾಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಸುತ್ತುವರಿಕೆದ ಪ್ರತಿಮೆಲು, ಜಲ್ಲಿಲು (ರಂಧ್ರೊಡುಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರದೆಲು) ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ದ್ ನಿರೂಪಣಾ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಅಯಿತ ಆಧಿಷ್ಠಾನೊಡು (ಸ್ತಂಭೊಡು) ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್, ನರಮಾನಿಯನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಾಯಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾಭಾರತೊನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿರೂಪಣಾ ಫಲಕೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ನಿರಂತರ ಅಡ್ಡ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಉಂಡು. [೧] ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂಜಿ ಸಕ್ರಿಯ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆ ನಡಪಾವುಂಡು. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|accessdate=5 August 2026}}
&lt;/ref&gt;

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ದೊರಸಮುದ್ರ ಪನ್ಪಿನ ಹಳೆಬಿಡುಡು ಶಿವಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ 12ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ರಾಜೆನ ಕಾಲೊಡು ಸುಮಾರ್ ೧೧೨೧ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು ಹೊಯ್ಸಲ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಲ್ಲ ಉದಾರ್ಮೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೇತಮಲ್ಲ ದಂಡನಾಯಕ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಮಿಷನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅರಸು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾದೇವಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಉಂಡು. [೧] ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂಜಿ ದ್ವಿಕೂಟ (ಅವಳಿ-ದೇವಸ್ಥಾನ) ಯೋಜನೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಜಗತಿದ ಮಿತ್ತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ರಚನೆದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ರಡ್ಡ್ 16-ಮುಳಿದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಂಟಪೊಡು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಲಾದೇವಿ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಶಿವಲಿಂಗೊಲು ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|url-status=live|access-date=5 August 2026}}&lt;/ref&gt; ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಒಂಜಿ ದಿಷ್ಟಾನ (ಸ್ತಂಭ) ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಎಂಟು ಸಮತಲ ಫ್ರೀಜ್ ಮೆಟ್ಟಿಲುಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಆನೆಲು, ಸಿಂಹೊಲು, ಮಕರೊಲು, ಎಲೆಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣೊದಂಚಿನ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲೆನ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತುವೆರ್. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kumaran|first=R. N.|last2=Saranya|first2=M.|date=17 November 2022|title=Sacred Ensembles of Hoysalas|url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume10/4.pdf|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=10|issue=2022-23|pages=82-109}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೋಮನಾಥಪುರದ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ವೈಷ್ಣವ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೬೮ಡ್ ಅಭಿಷೇಕ ಆಯಿನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜೆ ನರಸಿಂಹ ಮೂಜಿನೆಯ ಅಧೀನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನೊದ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಾಂಡರ್ ಸೋಮನಾಥ್ ದಂಡನಾಯಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|accessdate=5 August 2026}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://whc.unesco.org/document/192643 &quot;Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List&quot;]&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;5 August&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;cs1-maint citation-comment&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;&lt;code class=&quot;cs1-code&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;: CS1 maint: url-status ([[ವರ್ಗ:CS1 maint: url-status|link]])&lt;/span&gt;
[[ವರ್ಗ:CS1 maint: url-status]]
&lt;/ref&gt; ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ವಿಷ್ಣುನ ಮೂಜಿ ಐಕಾನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ರೂಪೊಲೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ''ಒಂಜಿ ತ್ರಿಕೋಶ'' (ತ್ರಿಕೋಶ) ರಚನೆ ಆದ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು - ಕೇಸವ, ಜನಾರ್ದನ ಬೊಕ್ಕ ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ - ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗರ್ಭಗುಡಿನ್ 16-ಬಿಂದುದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರೊದ ( ''ಕಷ್ಠಾರ್ ಆಕಾರೊದ'' ) ನೆಲತ ಯೋಜನೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಕೇಂದ್ರ ರಚನೆನ್ ಗೋಡೆದ ಸಂಯುಕ್ತ ( ''ಪ್ರಕಾರ'' ) ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 56 ಎಲ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬಾಹ್ಯ ಗ್ಯಾಲರಿ ಉಂಡು. ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ಎಎಸ್ಐ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವೊದ ರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕೊ ಆದ್ ನಡಪಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊ ಆದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳೊ ಆದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಂದಿನವು.

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* [https://whc.unesco.org/en/list/1670 ಹೊಯ್ಸಲಾಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಲು] - ಯುನೆಸ್ಕೋ
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]</text>
      <sha1>29wqndr59vwfe07rgnk83o7cye9xdgx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365824</id>
      <parentid>365823</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T16:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwini Rai K</username>
        <id>9755</id>
      </contributor>
      <origin>365824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26614" sha1="kwl8lmbw2gmep75em9kpozd19bak3zd" xml:space="preserve">'''ಹೊಯ್ಸಲ ಪವಿತ್ರ ಮೇಳೊಲು''' ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಮೂಜಿ ಹೊಯ್ಸಲ ಶೈಲಿದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು, ಅವೆನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಸೋಮನಾಥಪುರ್, [[ಬೇಲೂರು]] ಬೊಕ್ಕ ಹಳೆಬಿಡು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಹೊಯ್ಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಡಿಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್. &lt;ref name=&quot;The-Hindu1&quot;&gt;{{Cite web|date=18 September 2023|title=Three Hoysala temples of Karnataka inscribed as UNESCO World Heritage sites|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/three-hoysala-temples-of-karnataka-inscribed-as-unesco-world-heritage-sites/article67321126.ece|accessdate=19 September 2023|website=www.thehindu.com|publisher=The Hindu|language=en-IN|location=Mysuru}}&lt;/ref&gt; ''ಹೊಯ್ಸಲೊಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಗುಂಪುಲು'' ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಮೂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ 2023ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಅಕ್ಲೆನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಅತಿ-ವಾಸ್ತವಿಕ ಶಿಲ್ಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲ್ ಕೆತ್ತನೆಲೆಗ್ ಸೇರಾವೊಂಡೆರ್. ಹೊಯ್ಸಳ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಗಳು : ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಕ್ಷಿ

2023ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ದಾಖಲಾತಿನ ಹೊಯ್ಸಲಾಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶಕ್ತಿಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ಂಡ್. ಉಪಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಈ ಆಸ್ತಿಲೆನ ಸರಪಳಿ ಮೂಜಿ ಮಾದರಿ ಹೊಯ್ಸಲ ಶೈಲಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಸೋಮನಾಥಪುರ, ಬೇಲೂರು, ಬೊಕ್ಕ ಹಳೆಬಿಡು. ಹೊಯ್ಸಲಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಸಮಯೊಡು 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ರಚನೆಲು ಸಮಕಾಲೀನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸವುಂಡು, ಉಂದು ಅವೆನ್ ನೆರೆಕರೆತ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. &lt;ref name=&quot;indianexpress1&quot;&gt;{{Cite web|last=A|first=Divya|date=18 September 2023|title=Karnataka's sacred ensembles of Hoysalas inscribed on UNESCO world heritage list|url=https://indianexpress.com/article/india/karnatakas-sacred-ensembles-of-hoysalas-inscribed-on-unesco-world-heritage-list-8945731/|accessdate=19 September 2023|website=www.indianexpress.com|publisher=The Indian Express|language=en|location=New Delhi}}&lt;/ref&gt;

ಮೂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜವಂಶೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಪಿರಾಕ್ದ ಹೊಯ್ಸಳ ಆಡಳಿತೆರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ - ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ನವೀನ ಪವಿತ್ರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಉಂದು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಜವಂಶೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. &lt;ref name=&quot;hindustantimes1&quot;&gt;{{Cite web|last=Singh|first=Rahul Sunilkumar|date=18 September 2023|title=Hoysala Temples in Karnataka now India's 42nd UNESCO's World Heritage site; PM Modi says 'more pride'|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/hoysala-temples-in-karnataka-now-unesco-world-heritage-sites-101695047144534.html|accessdate=19 September 2023|website=www.hindustantimes.com|publisher=Hindustan Times|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|date=21 September 2023|title=Karnataka's Hoysala temples get World Heritage tag|url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/try-this/learn/sacred-ensembles-of-the-hoysalas-becomes-indias-42nd-world-heritage-site/cid/1967693|accessdate=21 September 2023|website=www.telegraphindia.com}}&lt;/ref&gt; ಆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಈ ರೀತಿ ಉಂಡು:

* [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನ]] ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ನಿರ್ಮಾಣ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ).
* ಹಳೆಬಿಡುಡು ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ರಾಜೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್).
* ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ರಾಜ ನರಸಿಂಹ ಮೂರನೆಯನ ಅಧೀನೊಡು ಸೋಮನಾಥ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್).

== ಸ್ಥಳ ==
ಭಾರತೊಡು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಶೈಲಿಲೆನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗ್ ಉಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಪಿದಯಿದ ಕಾಲೊದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲೆನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆತ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಅಂಚನೆ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸ್ಥಳ, ಯೋಜನೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಳಕೆ, ಆಸ್ತಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯೊನು ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್.

ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರುಡ್ ಉಂಡು]], ಸುಮಾರ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (22 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು&amp;nbsp;ಮೈ) ಹಾಸನ ಊರುದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸುಮಾರ್ 16 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (9.9&amp;nbsp;ಎನ್ನ) ಹಳೇಬಿಡು ದೇವಸ್ಥಾನ ದೂರ. ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಇಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ 220 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು . m. ದೂರ.&amp;nbsp;ಕಿ.ಮೀ (137&amp;nbsp;ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 75 ಡ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಸುಮಾರ್ 3.5 ಗಂಟೆದ ದೂರೊಡು ಉಂಡು &lt;ref name=&quot;Subramanian&quot;&gt;{{Cite book |last=V. K. Subramanian |url=https://books.google.com/books?id=LcMhnC9sYS8C |title=Art Shrines of Ancient India |publisher=Abhinav Publications |year=2003 |isbn=978-81-7017-431-8 |pages=75–77}}&lt;/ref&gt; ಹೊಯಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಹಳೆಬಿಡು ಪಟ್ಟಣೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೩೦.&amp;nbsp;ಹಾಸನ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕುದ ಕಿ.ಮೀ. ಮೀ (೧೯ ಮೈ) ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೧೬&amp;nbsp;ಬೇಲೂರು ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕಿ.ಮೀ (9.9 ಮಾ). ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು 210 ಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಪೋವೊಲಿ.&amp;nbsp;ಕಿ.ಮೀ (130&amp;nbsp;ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 75 ಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ಸುಮಾರ್ 4 ಗಂಟೆದ ಡ್ರೈವ್ ಉಂಡು &lt;ref name=&quot;Subramanian&quot; /&gt; ಹಾಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ಲಾ ಸಮೀಪದ ನಗರ ಪಂಡ ಹಾಸನ್, ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಗ್ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲೊದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಂಡು.

ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೋಮನಾಥಪುರೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದು 38 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (24 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು.&amp;nbsp;ಮೈಸೂರು) ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಆಯಿನ [[ಮೈಸೂರು]] ನಗರದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಉಂಡು. 

೧೧ನೆ ಬುಕ್ಕೊ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಇತ್ತೆದ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕೊದ]] ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊನು ಹೊಯ್ಸಲ ರಾಜವಂಶೊ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು, ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆರಿಗೆ, ಆದಾಯ, ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚನೆ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಹೊಯ್ಸಲ ರಾಜೆರ್ ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪೋಷಣೆದ ಮೂಲಕ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅನನ್ಯ ಗುರುತುನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಒಂಜಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಮಲ್ತೆರ್. ಫಲವಾದ್, ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರೂಪ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್, ಉಂದು ಸೊಬಗುದ ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಲಂಕಾರೊನು ನವೀನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಯೋಜನೆದೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿ ದೇಶದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಮೂಲ ಅಂಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ನವೀನ ರೀತಿಡ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್. &lt;ref name=&quot;Nomination-Dossier&quot;&gt;{{Cite book |title=Nomination Dossier – Sacred Ensembles of the Hoysalas |publisher=Department of Archaeology, Museums and Heritage |pages=41–136}}&lt;/ref&gt;

ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1110 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1117 ರಲ್ಲಿ [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಪರಂಪರೆಯ &quot;ಐದು ಅಡಿಪಾಯ&quot; ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.   [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನ]] ಮುಖ್ಯ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಆದರೂ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೇತಮಲ್ಲ ಕ್ರಿ.ಶ.1150ರಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1121 ರಲ್ಲಿ [[ಶಿವ]] ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ಅದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1258 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸೋಮನಾಥನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನು ಆ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಇವು ಈಗ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿವೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರು ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರು ಹೊಸ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆಡಮ್ ಹಾರ್ಡಿ ''ಕರ್ಣಾಟ ದ್ರಾವಿಡ'' ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
 ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಅಲೌದ್ದೀನ್ ಖಾಲ್ಜಿನ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನತೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ.ಶ. &lt;ref name=&quot;Rice2001p353&quot;&gt;{{Cite book |last=B. L. Rice |url=https://books.google.com/books?id=p0wSoEIub1YC&amp;pg=PA353 |title=Gazetteer of Mysore |publisher=Asian Educational Services |year=2001 |isbn=978-81-206-0977-8 |pages=353–354}}&lt;/ref&gt;
15ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಒಂಜಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗುಲಾ ಬಾರಿ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಚಕ್ರವರ್ತಿಲೆನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಅನುದಾನೊಡು ೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಂದೆನ್ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ''ವೆರಾಂಡಾ'' ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ವೇದಿಕೆದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಬೇಲೆದ ಬಣ್ಣ ಬೊಕ್ಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ದುರಸ್ತಿಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದುಂಡು. ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಹಾಳಾಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲೊದ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite book |last=M.H. Krishna |url=https://archive.org/stream/MysoreArchaeologicalDepartment1932/Mysore%20Archaeological%20Department%201932 |title=Annual report of the Mysore Archeological Department |publisher=University of Mysore |year=1965 |pages=18–19}}&lt;/ref&gt;

== ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿಷೇಕ ವರ್ಷೊಲು
! ಸರಪೊಲಿ
!&lt;nowiki&gt; ಆಧುನಿಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೆಸರು|&lt;/nowiki&gt;
! ಧರ್ಮ
! ದೇವಿ
! ಪೂರ್ಣ ಆಂಡ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (ಸಿಇ)
! class=&quot;unsortable&quot; | ಬಿಂಬ
|-
| ೧
| ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| ವಿಷ್ಣು
| ೧೧೧೭ಗನ್ನಡ ೧೧೧೭.
|[[ಫೈಲ್:Chennakeshava_Temple_at_Belur.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Chennakeshava_Temple_at_Belur.jpg|100x100px]]
|-
| ೨
| ಹೊಯಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| [[ಶಿವ]]
| ೧೧೬೦ #೧೧೬೦
|[[ಫೈಲ್:Halebeedu-main.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Halebeedu-main.jpg|100x100px]]
|-
| ೩
| ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ
| ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
| [[ವಿಷ್ಣು]]
| ೧೨೫೮ #೧
|[[ಫೈಲ್:Chennakesava_Temple-Somanathapura.jpg|link=ಚಿತ್ರ:Chennakesava_Temple-Somanathapura.jpg|100x100px]]
|}
ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಹೊಯ್ಸಳ ಅರಸು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪ್ರಧಾನ ರಾಣಿ ಶಾಂತಾಲಾ ಕ್ರಿ.ಶ.1117ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ಲೋರಿಟಿಕ್ ಕಲ್ಲ್ (ಸೋಪ್ ಸ್ಟೋನ್) ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಹೊಯ್ಸಲಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜಟಿಲವಾದ್ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರೊದ ಯೋಜನೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆನ್ ಅನುಸರಿಸೆರೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಎತ್ತರದ, ಐನ್-ಮಟ್ಟದ ಜಗತಿ (ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆ) ಡ್ ಈ ರಚನೆ ನಿಲೆಯಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ (ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ) ಗ್ ಒಂಜಿ ಮಾರ್ಗವಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.  &lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|url-status=live|access-date=5 August 2026}}&lt;/ref&gt; ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರಿಹಾರ ಕೆಲಸೊಗು ಗಮನಾರ್ಹವಾಯಿನವು, ಉಂದೆಟ್ ಮದನಿಕಾಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಸುತ್ತುವರಿಕೆದ ಪ್ರತಿಮೆಲು, ಜಲ್ಲಿಲು (ರಂಧ್ರೊಡುಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪರದೆಲು) ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ದ್ ನಿರೂಪಣಾ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಅಯಿತ ಆಧಿಷ್ಠಾನೊಡು (ಸ್ತಂಭೊಡು) ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್, ನರಮಾನಿಯನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಾಯಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾಭಾರತೊನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿರೂಪಣಾ ಫಲಕೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ನಿರಂತರ ಅಡ್ಡ ಅಲಂಕಾರೊಲು ಉಂಡು. [೧] ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂಜಿ ಸಕ್ರಿಯ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೊಕ್ಕ ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆ ನಡಪಾವುಂಡು. 
ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ದೊರಸಮುದ್ರ ಪನ್ಪಿನ ಹಳೆಬಿಡುಡು ಶಿವಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ 12ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ರಾಜೆನ ಕಾಲೊಡು ಸುಮಾರ್ ೧೧೨೧ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು ಹೊಯ್ಸಲ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಲ್ಲ ಉದಾರ್ಮೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೇತಮಲ್ಲ ದಂಡನಾಯಕ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಮಿಷನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅರಸು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾದೇವಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಉಂಡು. [೧] ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂಜಿ ದ್ವಿಕೂಟ (ಅವಳಿ-ದೇವಸ್ಥಾನ) ಯೋಜನೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಜಗತಿದ ಮಿತ್ತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್, ಉಂದು ರಚನೆದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ರಡ್ಡ್ 16-ಮುಳಿದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಂಟಪೊಡು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಹೊಯ್ಸಲೇಶ್ವರ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಲಾದೇವಿ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಶಿವಲಿಂಗೊಲು ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|url-status=live|access-date=5 August 2026}}&lt;/ref&gt; ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಒಂಜಿ ದಿಷ್ಟಾನ (ಸ್ತಂಭ) ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಎಂಟು ಸಮತಲ ಫ್ರೀಜ್ ಮೆಟ್ಟಿಲುಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಆನೆಲು, ಸಿಂಹೊಲು, ಮಕರೊಲು, ಎಲೆಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣೊದಂಚಿನ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲೆನ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತುವೆರ್. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kumaran|first=R. N.|last2=Saranya|first2=M.|date=17 November 2022|title=Sacred Ensembles of Hoysalas|url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume10/4.pdf|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=10|issue=2022-23|pages=82-109}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೋಮನಾಥಪುರದ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ವೈಷ್ಣವ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೬೮ಡ್ ಅಭಿಷೇಕ ಆಯಿನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜೆ ನರಸಿಂಹ ಮೂಜಿನೆಯ ಅಧೀನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನೊದ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಾಂಡರ್ ಸೋಮನಾಥ್ ದಂಡನಾಯಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/document/192643|accessdate=5 August 2026}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://whc.unesco.org/document/192643 &quot;Inscription as Serial Nomination of Sacred Ensembles of Hoysala for inclusion on UNESCO World Heritage List&quot;]&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;5 August&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;cs1-maint citation-comment&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;&lt;code class=&quot;cs1-code&quot;&gt;&lt;nowiki&gt;{{&lt;/nowiki&gt;[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Cite web|cite web]]&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;: CS1 maint: url-status ([[ವರ್ಗ:CS1 maint: url-status|link]])&lt;/span&gt;
[[ವರ್ಗ:CS1 maint: url-status]]
&lt;/ref&gt; ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ವಿಷ್ಣುನ ಮೂಜಿ ಐಕಾನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ರೂಪೊಲೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ''ಒಂಜಿ ತ್ರಿಕೋಶ'' (ತ್ರಿಕೋಶ) ರಚನೆ ಆದ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು - ಕೇಸವ, ಜನಾರ್ದನ ಬೊಕ್ಕ ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ - ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗರ್ಭಗುಡಿನ್ 16-ಬಿಂದುದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರೊದ ( ''ಕಷ್ಠಾರ್ ಆಕಾರೊದ'' ) ನೆಲತ ಯೋಜನೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ಕೇಂದ್ರ ರಚನೆನ್ ಗೋಡೆದ ಸಂಯುಕ್ತ ( ''ಪ್ರಕಾರ'' ) ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ 56 ಎಲ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬಾಹ್ಯ ಗ್ಯಾಲರಿ ಉಂಡು. ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ಎಎಸ್ಐ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವೊದ ರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕೊ ಆದ್ ನಡಪಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊ ಆದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳೊ ಆದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಂದಿನವು.

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* [https://whc.unesco.org/en/list/1670 ಹೊಯ್ಸಲಾಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಜಾತ್ರೆಲು] - ಯುನೆಸ್ಕೋ
[[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]]</text>
      <sha1>kwl8lmbw2gmep75em9kpozd19bak3zd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:DreamRimmer</title>
    <ns>3</ns>
    <id>27981</id>
    <redirect title="ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Max" />
    <revision>
      <id>365826</id>
      <timestamp>2026-08-19T00:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JJPMaster</username>
        <id>7450</id>
      </contributor>
      <comment>JJPMaster, ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:DreamRimmer]] ನ್ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Max]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Max|Max]]&quot;</comment>
      <origin>365826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="e2joc1izp34ovss4qeez08ezzrva57x" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Max]]</text>
      <sha1>e2joc1izp34ovss4qeez08ezzrva57x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಚಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27982</id>
    <revision>
      <id>365828</id>
      <timestamp>2026-08-19T03:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shreelatha.Halemane</username>
        <id>6351</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ</comment>
      <origin>365828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62980" sha1="eume9kn9i6lga8bzndwue1matmobt82" xml:space="preserve">[[ಫೈಲ್:Chittorgarh_fort.JPG|thumb|Chittorgarh]]
ಚಿತ್ತೂರ್ ಕೋಟೆ (ಹಿಂದಿದ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅನುವಾದ ಚಿತ್ತೋಡ್ ಕೋಟೆ) ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ. ಈ ಕೋಟೆ ಮೇವಾರ್ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತುದ್ ಇತ್ತೆದ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ ನಗರೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು 180 ಮೀಟರ್ (590.6 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊದ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪಗರಿದ್ ಉಂಡು, ಬೆರಾಚ್ ನದಿಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪಿನ ಕಣಿವೆದ ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ದ್ 280 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (691.9 ಎಕ್ರೆ) ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಗರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕೋಟೆಡ್ 65 ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಚನೆಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ನಾಲ್ ಅರಮನೆಲು, 19 ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, 20 ಮಲ್ಲ ಜಲಮೂಲೊಲು, 4 ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ವಿಜಯ ಗೋಪುರೊಲು ಉಂಡು. ೨೦೧೩ಡ್, ಕಂಬೋಡಿಯಾದ ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ ೩೭ನೇ ಅಧಿವೇಶನೊಡು, ಚಿತ್ತೋರ್ ಕೋಟೆ ಸೇರ್ದ್ ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಆರು ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಲೆನ ಗುಂಪುನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;https://whc.unesco.org/en/list/247/&lt;/ref&gt;

== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ ನಗರ, ಅಜ್ಮೀರ್ ಡ್ದ್ 233 ಕಿ.ಮೀ (144.8 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು, [[ದೆಹಲಿ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈ]] ನಡುಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 48 ಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಗೋಲ್ಡನ್ ಕ್ವಾಡ್ರಿಲಾಟರಲ್ ರಸ್ತೆ ಜಾಲೊದ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆ ೭೬ ಬೊಕ್ಕ ೭೯ ಛೇದನ ಆಪಿನಲ್ಪ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150924204252/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3191827171.html&lt;/ref&gt;

ಕೋಟೆ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ದ್ 180 ಮೀ (590.6 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಏರುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆ 2.8 ಕಿ.ಮೀ2 (1.1 ಮೈ2) ಪ್ರದೇಶೊಡು ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು. ಉಂದು ಬೆರಾಚ್ ನದಿತ ಎಡತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು (ಬನಾಸ್ ನದಿತ ಉಪನದಿ) ಬೊಕ್ಕ 1568 ಕ್ರಿ.ಶ.ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈದಾನೊಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ('ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಊರು' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್) ಪನ್ಪಿನ ಪೊಸ ಊರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು, ಅಪಗ 16ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಫಿರಂಗಿದ ಪರಿಚಯೊದ ನಂತರ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಜನ ಆಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ್ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಯೆರ್ ಅರವಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟದ ಶ್ರೇಣಿದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉದಯಪುರ, ಅಲ್ಪ ಭಾರೀ ಫಿರಂಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಶ್ವದಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆದಿಜ್ಜಿ. ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಈ ಕೋಟೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್ದ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಮೇವಾರ್ ದ 84 ಕೋಟೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. 

ಪೊಸ ಊರುಡ್ದ್ 1 ಕಿ.ಮೀ (0.6 ಮೈಲ್) ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉದ್ದೊದ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತುದ ಗುಡ್ಡೆದ ರಸ್ತೆ ಕೋಟೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿತ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ರಾಮ್ ಪೋಲ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೋಟೆದ ಉಲಾಯಿ, ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರಸ್ತೆ ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆನ ಉಲಯಿ ಇಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ದ್ವಾರೊಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶೊನು ಒದಗಾವುಂಡು. 

ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು 84 ಜಲಮೂಲೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಕೋಟೆಡ್ ಇತ್ತೆ 22 ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಈ ಜಲಮೂಲೊಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಸಡ್ದ್ ಆಹಾರೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ, ಬೊಕ್ಕ 50,000 ಸೈನ್ಯೊದ ನೀರ್ ದ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸವುನ 4 ಬಿಲಿಯನ್ ಲೀಟರ್ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ. ಸರಬರಾಜು ನಾಲ್ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಜಲಮೂಲೊಲು ಕೆರೆ, ಗುವೆಲ್, ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://whc.unesco.org/en/list/247&lt;/ref&gt;

== ಚರಿತ್ರೆ ==
ಚಿತ್ತೂರುಗಡ್ (ಗರ್ ಪಂಡ ಕೋಟೆ) ನ್ ಮೂಲತಃ ಚಿತ್ರಕೂಟ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಮೋರಿ [ಅ] ಆಡಳಿತಗಾರ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೋರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ದಂತಕಥೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕೋಟೆದ ಪುದರ್ ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರೆನ ಪುದರ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್. ಲಿಪಿನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್ 9ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೆಲವು ಎಲ್ಯ ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪೊಲು ಜೈಮಲ್ ಪಟ್ಟಾ ಕೆರೆತ ಬರಿಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
[[ಫೈಲ್:Jain_mandir_,_Chittorgarh.JPG|thumb|Jain mandir , Chittorgarh]]
ಗುಹಿಲದ ಅರಸು ಬಪ್ಪ ರಾವಲ್ ಈ ಕೋಟೆನ್ ಕ್ರಿ.ಶ.೭೨೮ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕ್ರಿ.ಶ.೭೩೪ಡ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಆರ್ ಕೋಟೆನ್ ವರದಕ್ಷಿಣೆಡ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ದಂತಕಥೆದ ಬೇತೆ ಆವೃತ್ತಿಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಬಪ್ಪ ರಾವಲ್ ಕೋಟೆನ್ ಮೋರಿಲೆಡ್ದ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಶ.೭೨೫ಡ್ ಅರಬ್ಬೆರ್ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತಿನಗ ಮೋರಿಲು ಚಿತ್ತೂರುಡು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಆರ್.ಸಿ.ಮಜುಮ್ದಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರಬ್ಬೆರ್ ಮೋರಿಲೆನ್ ಸೋತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬಪ್ಪಾ ರಾವಲ್ ನ್ ಸೇರಾದ್ ಒಂಜಿ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸೋತೆರ್. ಆರ್. ವಿ. ಸೋಮಾನಿ ಬಪ್ಪಾ ರಾವಲ್ ನಾಗಭಟ I ನ ಸೈನ್ಯೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಪಂಡ್ದ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಈ ದಂತಕಥೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆನ್ ಅನುಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ನನೊಂಜಿ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ದುಂಬು ಗುಹಿಲಾಲು ಚಿತ್ತೂರುನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್ ಪಂದ್ ವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಚಿತ್ತೂರುಡು ಕಂಡುಬತ್ತಿನ ಸುರುತ ಗುಹಿಲಾ ಶಾಸನ ತೇಜಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆದವು (ಮಧ್ಯ-13ನೆ ಶತಮಾನ); ಅಯಿಟ್ &quot;ಚಿತ್ರಕೂಟ-ಮಹಾ-ದುರ್ಗ&quot; (ಚಿತ್ತೂರುದ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆ) ಪನ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. 

== ೧೩೦೩ ದ ಮುತ್ತಿಗೆ ==
೧೩೦೩ಡ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರೆನ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾಲ್ಜಿ ಗುಹಿಲಾ ರಾಜೆ ರತ್ನಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುನ ಸೈನ್ಯೊನು ನೇತೃತ್ವ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಮುತ್ತಿಗೆದ ನಂತರ ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಚಿತ್ತೂರುನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಅರೆನ ದರ್ಬಾರ್ ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಶೊದ ನಂತರ 30,000 ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದೂಲೆನ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡೊಗು ಆರ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್. ರತ್ನಸಿಂಹನ ಪೊರ್ಲುದ ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರೆ ಅಲೌದ್ದೀನ್ ಚಿತ್ತೂರುಗು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಕೆಲವು ಪಿರವುದ ದಂತಕಥೆಲು ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಈ ದಂತಕಥೆಲೆನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪದ್ಮಿನಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪೊಣ್ಣುಲು ಜೌಹರ್ (ಸಾಮೂಹಿಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ) ಮಲ್ತ್ ದ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನವುಲಾ ದಂತಕಥೆಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ನ ಗೆಲುವುದ ನಂತರ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಜೌಹರ್ ನಡತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಕಿಶೋರಿ ಸರನ್ ಲಾಲ್ ನಂಬುವೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಪದ್ಮಿನಿನ ದಂತಕಥೆನ್ ಅಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಂಡ್ದ್ ತಳ್ಳ್ದ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಬನಾರ್ಸಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಈ ಜೌಹರ್ ಕಥೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಬರವುದಕುಲೆನ ಕಲ್ಪನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಖುಸ್ರೋ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ಡ್ ಒವ್ವೆ ಜೌಹರ್ ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ರಂಥಂಬೂರುದ ದುಂಬುದ ವಶೊಗು ಬನ್ನಗ ಜೌಹರ್ ನ್ ಆರ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್

ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ನ್ ತನ್ನ ಎಲ್ಯ ಮಗೆ ಖಿಜ್ರ್ ಖಾನ್ (ಅತ್ತ್ಂಡ ಖಿದ್ರ್ ಖಾನ್) ಗ್ ನಿಯೋಜಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆಗ್ ರಾಜಕುಮಾರನ ಪುದರ್ ಡ್ &quot;ಖಿಜ್ರಾಬಾದ್&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಖಿಜ್ರ್ ಖಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಲೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ನಿಜವಾದ್ ಆಡಳಿತೊನು ಮಲಿಕ್ ಶಾಹಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಗುಲಾಮೆಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.

== ರಾಣಾ ಹಮ್ಮೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಲು ==
ಕೋಟೆಡ್ ಖಿಜ್ರ್ ಖಾನ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೧೧ ಮುಟ್ಟ ನಡತ್ಂಡ್, ರಾಜಪುತ್ರೆರೆನ ಒತ್ತಡೊಡ್ದ್ ಸೋನಿಗ್ರಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಮಾಲ್ದೇವೆರೆಗ್ ಅಧಿಕಾರೊನು ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲವಂತ ಆಂಡ್, ಆರ್ ಕೋಟೆನ್ ೭ ವರ್ಸೊಗು ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ದಿತ್ತೆರ್. ಹಮ್ಮೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಾಲ್ದೇವೆರೆಡ್ದ್ ಕೋಟೆದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕಬಳಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೋರ್ ಮತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಅಯಿತ ದುಂಬುದ ವೈಭವೊನು ಮರ್ಯಾದಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಮ್ಮಿರ್, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೭೮ಡ್ ಸೈತಿನ ದುಂಬು, ಮೇವಾರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯೊಗು ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್. ಆರ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಊರುದ ಪುದರ್ಡ್ ಆರ್ ಪುಟ್ಟಿನ ರಾಜವಂಶ (ಬೊಕ್ಕ ಕುಲ) ಸಿಸೋಡಿಯ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಡ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಗೆ ರಾಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ರಾಣಾ ಖೇತೆ ಅರೆನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಆದ್ ಗೌರವ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೮೨ಡ್ ಸಿಂಹಾಸನ ಆರೋಹಣ ಮಲ್ತಿನ ರಾಣಾ ಖೇತೆರೆನ ಮಗೆ ರಾಣಾಲಖೆ(ಲಕ್ಷ್ಯ)ಲಾ ಕೆಲವು ಯುದ್ಧೊಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೪೩೩ಡ್ ಅರೆನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೊಮ್ಮಗ ರಾಣಾ ಕುಂಭ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಕಾಲೊಗು ಮಾಲ್ವಾ ಬೊಕ್ಕ ಗುಜರಾತ್ ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತೆರ್ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಭಾವೊನು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮೇವಾರ್ ರಾಜ್ಯೊನು ಕಬಳಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉತ್ಸುಕರಾದಿತ್ತೆರ್

== ರಣ ಕುಂಭ ಬೊಕ್ಕ ಕುಲ ==
೧೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ರಾಣ ಕುಂಭ ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಂಡ್. ರಾಣ ಮೊಕಲ್ನ ಮಗೆ ಮಹಾರಣ ಕುಂಭಕರ್ಣ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ರಾಣ ಕುಂಭ ಮೇವಾರ್ ನ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ಮೇವಾರ್ ರಾಜ್ಯೊನು ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಶ್ರದ್ಧೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಶ್ರೇಯೊನು ಆರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ 32 ಕೋಟೆಲೆನ್ (84 ಕೋಟೆಲು ಮೇವಾರ್ ದ ರಕ್ಷಣೆನ್ ರೂಪಿಸಯೆರ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಒಂಜಿ ತನ್ನ ಪುದರ್ಡ್ ಕುಂಬಳಗಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರೆನ ಎಲ್ಯ ಮಗೆ, ರಾಣಾ ರೈಮಲ್, 1473ಡ್ ಅಧಿಕಾರೊನು ವಹಿಸಯೆರ್. ಮೇ 1509ಡ್ ರೈಮಲ್ ನ ಸಾವುದ ನಂತರ, ಅರೆನ ಎಲ್ಯ ಮಗೆ ಸಂಗ್ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ (ರಾಣಾ ಸಾಂಗಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) ಮೇವಾರ್ ದ ಅರಸು ಆಯೆರ್, ಉಂದು ಮೇವಾರ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಹಂತೊನು ತಂದ್ಂಡ್

== ಚಿತ್ತೂರ್ ರಾಣಾ ಸಂಗನ ಕೈಟ್ಟ್ ==
ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೈಮಲ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಸ್ತ್ ದಿನೊತ ಹೋರಾಟೊಡು ರಾಣಾ ಸಂಗೆ ​​೧೫೦೯ಡ್ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ಏರ್ಯೆರ್. ಆರ್ ಒರಿ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ರಾಜೆ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಅರೆನ ಅಧೀನೊಡು ಮೇವಾರ್ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಸಮೃದ್ಧಿಡ್ ಅಯಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟೊಗು ಏರ್ಂಡ್. ರಾಣಾ ಸಂಗದ ಅಧೀನೊಡು ರಾಜಪುತ್ ಶಕ್ತಿ ಅಯಿತ ಶಿಖರೊಗು ತಲುಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಶಕ್ತಿನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಡು. ಉತ್ತರೊಡು ಪಂಜಾಬ್ ಡ್ ಸತ್ಲುಜ್ ಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಮಾಲ್ವಾ ಡ್ ನರ್ಮದಾ ನದಿ ಮುಟ್ಟ ಮಾಲ್ವಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು [[ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ]]ನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಬಯಾನ ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಬಲವಾದ್ ರಾಜ್ಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಜೀವನೊಡು, ಖಾಟೋಲಿ ಯುದ್ಧೊಡು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಲೋಧಿನ್ ಸೋತುದು ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊನು ಮುಕ್ತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಅಯಿಟ್ ಒಟ್ಟುಗು, ಚಂದ್ವಾರ್ ಸೇರ್ದ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಗುರುತು ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಯು.ಪಿ.ದ ಭಾಗೊನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆಗ್, ರಾವ್ ಮಾಣಿಕ್ ಚಂದ್ ಚೌಹಾನ್ ಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಅಕುಲು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಾನ್ವಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಅರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ರಾಣಾ ಸಾಂಗಾ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಲೋಧಿನೊಟ್ಟುಗು ಬೇತೆ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಧೋಲ್ಪುರ್ ಯುದ್ಧ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಅಲ್ಪ ಮತ್ತೆ ರಾಜಪುತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಗೆಂದಿನವು. ಈ ಸರ್ತಿ, ತನ್ನ ಗೆಲುವುದ ನಂತರ, ಸಾಂಗಾ ಚಂದೇರಿನೊಟ್ಟುಗು ಮಾಲ್ವಾದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ತನ್ನ ಒರಿ ವಸಾಲೆ ಮೆದಿನಿ ರೈಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ರೈ ಚಂದೇರಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆದ್ ಮಾಲ್ವಾನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಂಗ ತನ್ನ ಮೂಜಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು 50,000 ರಾಜಪುತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದೊಟ್ಟುಗು ಗುಜರಾತ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಗುಜರಾತ್ ಸುಲ್ತಾನತೆನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಧಾನಿ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ ಮುಟ್ಟ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯೊನು ಬೆನ್ನಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತ್ ನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತನ್ನ ಒರಿ ವಸಾಲೆನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುಲ್ತಾನೆರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಸರಣಿ ಗೆಲುವುಲೆನ ನಡುಟು, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಾಲ್ವಾ ಬೊಕ್ಕ ಗುಜರಾತ್ ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊನು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಗೆಲುವುಲೆನ ನಂತರ ಬಾಬರ್ ನ್ ಭಾರತೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಕನರೆ ಬೊಕ್ಕ ದೆಹಲಿಡ್ ಹಿಂದೂ ಶಕ್ತಿನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ರಾಜಪುತ್ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್.  ಬಾಬರ್ ನ್ ಪಿದಯಿ ಕನರೆ ಬೊಕ್ಕ ದೆಹಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಗ್ರಾನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅರೆನ ಪ್ರದೇಶೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪರೆ ಕೆಲವು ಅಫ್ಘಾನಿಲೆನ ಬೆಂಬಲೊಡು ೧೦೦,೦೦೦ ರಾಜಪುತ್ರೆರೆನ ಮಲ್ಲ ಸೈನ್ಯೊಡು ಆರ್ ಮುನ್ನಡೆಯೆರ್. ರಾಜಪುತ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೊಘಲ್ ನಡುಟು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಆಧಿಪತ್ಯೊಗು ಈ ಯುದ್ಧ ನಡತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಬಾಬರ್ ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೈನಿಕತ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರೊಲೆಡ್ದ್ ರಾಜಪುತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಖಾನ್ವಾಡ್ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಸೋಲುನು ಅನುಭವಿಸೊಂಡು. ಈ ಯುದ್ಧ ಪಾನಿಪತ್ ದ ಸುರುತ ಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಭಾರತೊಡು ಮೊಘಲ್ ಆಡಳಿತೊನು ದೃಢವಾದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ರಾಜಪುತ್ ಶಕ್ತಿಲೆನ್ ಪುಡಿ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್. ಈ ಯುದ್ಧೊಡು ಫಿರಂಗಿಲು, ಮ್ಯಾಚ್ಲಾಕ್ಸ್, ಸ್ವಿವೆಲ್ ಗನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾರೆಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಸುರುತ ಯುದ್ಧ ಆಂಡ್. ರಾಣಾ ಸಂಗನ್ ಜೈಪುರೊದ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ವಾರ್ ದ ಮಾಲ್ದೇವ ರಾಠೋರ್ ನಕುಲು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಡ್ದ್ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರ್. ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಬಾಬುರ್ ನ್ ಸೋತುದು ದೆಹಲಿನ್ ಗೆಂದಿನ ಮುಟ್ಟ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬರೊಂದಿಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಟರ್ಬನ್ ಪಾಡುನೆನ್ ಬುಡ್ದು ತನ್ನ ತರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಬಟ್ಟೆನ್ ಸುತ್ತುವೆರ್. ಬಾಬುರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಬೇತೆ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರಾವೊಂದು ಇತ್ತಿನಗ, ಬಾಬುರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಬೇತೆ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಯಕೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅರೆನ ಸ್ವಂತ ಕುಲೀನೆರ್ ಅರೆಗ್ ವಿಷ ಕೊರ್ತೆರ್. ೧೫೨೮ ಜನವರಿಡ್ ಕಲ್ಪಿಡ್ ಮರಣೊ ಪಡೆಯೆರ್.

ಅರೆನ ಸೋಲುದ ನಂತರ, ಅರೆನ ವಸಾಲೆ ಮೆದಿನಿ ರೈನ್ ಚಂದೇರಿ ಯುದ್ಧೊಡು ಬಾಬರ್ ನ ಕೈಟ್ ಸೋತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬರ್ ರಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ಚಂದೇರಿದ ರಾಜಧಾನಿನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಮಾಲ್ವಾನ್ ಗೆಂದಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಮುಖ್ಯ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಚಂದೇರಿದ ಬದಲ್ ಮೆದಿನಿಗ್ ಶಮ್ಸಾಬಾದ್ ನ್ ಒಫರ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ರೈ ಆ ಆಫರ್ ನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಗಳೊಡು ಸೈಯೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಜಪುತ್ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯೊಡ್ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಗೌರವೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೆಲ್ಮೆದ ಪಿರವು ಬಾಬೂರ್ ರೈ ಆಳ್ವಿಕೆ ಇತ್ತಿನ ಮಾಲ್ವಾದ ಒಟ್ಟುಗು ಚಂದೇರಿನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್.

== ೧೫೩೫ ದ ಮುತ್ತಿಗೆ ==
ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೨೬ಡ್ [[ಗುಜರಾತ್]] ದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಆದ್ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ಬತ್ತಿನ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾ ೧೫೩೫ಡ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ಕೋಟೆನ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಕೋಟೆನ್ ಕಬಳಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಶೌರ್ಯದ ಆದೇಶೊಲು ಫಲಿತಾಂಶೊನು ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ರಾಣಾ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ, ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಉದೈ ಸಿಂಗ್ II ಬೊಕ್ಕ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇವಕೆ ಪನ್ನಾ ದೈ ಅಕ್ಲೆನ ಮಾತೃ ಸಂಬಂಧಿಲೆನ ಬುಂಡಿ ಭೂಮಿಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಅಕ್ಲೆನ ಅಮ್ಮೆ ರಾಣಿ ಕರ್ಣವತಿ 13,000 ರಾಜಪುತ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಜೌಹರ್ (ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆದ ಮಿತ್ತ್ ಸ್ವಯಂಹತ್ಯೆ) ಮಲ್ಪೆರೆ ನೇತೃತ್ವೊಡು 3,2000 ರಾಜಪುತ್ ಯುದ್ಧೊಗು ಧಾವಿಸಯೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಸಾವು ಮುಟ್ಟ (ಸಾಕ) ಬೊಕ್ಕ ನಡತಿನ ಯುದ್ಧೊಡು ಸೈತ್ ಪೋಯೆರ್.

== ೧೫೬೭ ದ ಮುತ್ತಿಗೆ ==
ರಾವ್ ಜೈಮಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಟ್ಟಾ (ರಾಜಸ್ಥಾನ), [[ಕೆಂಪು ಕೋಟೆ]]ಡ್ ದೆಹಲಿ ದ್ವಾರೊದ ಪಿದಯಿ ನಿಲೆಯಾತಿನ ಕಪ್ಪು ಅಮೃತಶಿಲೆದ ಆನೆಲೆನ ಜೋಡಿನ್ ಸವಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲತಃ ಆಗ್ರಾಡ್ ಕೋಟೆದ ಪಿದಯಿ ನಿಲೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ಅಂತಿಮ ಮುತ್ತಿಗೆ 33 ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, 1567ಡ್, ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಕೋಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತಿನಗ ಆಂಡ್. ಗುಜರಾತಿ ಬಂದರುಲೆಗ್ ಸುಲಭೊಡು ಪೋದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ರಾಣಾ ಉದಯ್ ಸಿಂಗ್ ದ್ವಿತೀಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮೇವಾರ್ ನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನೆರೆ ಅಕ್ಬರ್ ಆಸೆ ಮಲ್ತೆರ್. 

ಅಪ್ಪೆನೊಟ್ಟುಗು ಜಗಳ ಮಲ್ತಿನ ರಾಣಾನ ಮಗೆ ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್, ಅಕ್ಬರ್ ಮಾಲ್ವಾನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರಾದ್ ಧೋಲ್ಪುರ್ ಡ್ ಶಿಬಿರ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಗ  ಪೋದು ಅಕ್ಬರ್ ನ ಎದುರುಗು ಪೋಯೆರ್. ಈ ಸಭೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸಭೆಟ್, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫೬೭ಡ್, ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ನ ತಮಾಷೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಡ್ದ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಯೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕ್ಬರ್ ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ಗ್ ತಮಾಷೆಡ್ ಪಂಡೆರ್, ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ರಾಜಕುಮಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರೆನಲೆಕ ಅರೆನ ಎದುರುಗು ಸಮ್ಮತಿ ಕೊರ್ದು ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ, ಅರೆನ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್. ಈ ಬಹಿರಂಗೊಡ್ದ್ ಗಾಬರಿ ಆಯಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ಮೌನವಾದ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಗ್ ಪಿರ ಪೋದು ಅಕ್ಬರ್ ನ ಸನ್ನಿಹಿತ ಆಕ್ರಮಣದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆಗ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ನ ನಿರ್ಗಮನೊಗು ಅಕ್ಬರ್ ಕೋಪೊಡು ಬತ್ತ್ ದ್ ರಾಣಾಲೆನ ಅಹಂಕಾರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮೇವಾರ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫೬೭ಡ್, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦, ೧೫೬೭ಡ್, ಕೋಟೆದ ಪಿದಯಿದ ವಿಶಾಲ ಮೈದಾನೊಡು ಶಿಬಿರ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಡುಟು, ರಾಣಾ ಉದೈ ಸಿಂಗ್, ತನ್ನ ಸಲಹೆಗಾರೆರೆನ ಮಂಡಳಿದ ಸಲಹೆಡ್, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ತೂರುಡ್ದ್ ಗೋಗುಂಡದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಜೈಮಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಟ್ಟೆನ್ ಅಕ್ಲೆನ ಆಜ್ಞೆಡ್ 8,000 ರಾಜಪುತ್ ಸೈನಿಕೆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಕೋಟೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ಅಕ್ಬರ್ ಕೋಟೆಗ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ಯೆರ್, ಉಂದು 4 ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ನಡತ್ಂಡ್.

೧೫೬೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೨ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಅಕ್ಬರ್ ಸ್ವತಃ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ದ್ ಜೈಮಲ್ ಸೈತ್ ಪೋಯೆರ್. ಜೌಹರ್ ನ್ ಪಟ್ಟಾ, ಐಸ್ಸರ್ ದಾಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿಬ್ ಖಾನ್ ನ ಇಲ್ಲಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬುದ ದಿನ, ಕೋಟೆದ ದ್ವಾರೊಲೆನ್ ತೆರೆಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಪುತ್ ಸೈನಿಕೆರ್ ಶತ್ರುಲೆನ ಎದುರುಗು ಧಾವಿಸಯೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಯುದ್ಧೊಡು, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ಸೈನ್ಯ 20,000-25,000 ನಾಗರಿಕೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಸೈತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. 

== ೧೬೧೫ ರ ಮೊಘಲ್-ರಾಜಪುತ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ==
೧೬೧೫ಡ್, ಜಹಾಂಗೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊದ ನಂತರ, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ನ್ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಗ್ ಪಿರ ಕೊರ್ತೆರ್

== ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ ಕೋಟೆದ ನಕ್ಷೆ ==
ಸುಮಾರ್ ಮೀನ್ ದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕೋಟೆದ ಸುತ್ತಳತೆ 13 ಕಿ.ಮೀ (8.1 ಮೈ) ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ 5 ಕಿ.ಮೀ (3.1 ಮೈ) ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು 700 ಎಕ್ರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು. ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಸೇತುವೆನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ 1 ಕಿ.ಮೀ (0.6 ಮೈಲ್) ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ದೂರೊಡು ಕಷ್ಟದ ಜಿಗ್-ಜಾಗ್ ಆರೋಹಣೊಡು ಕೋಟೆಗ್ ಸಮೀಪಿಸವೊಲಿ. ಈ ಸೇತುವೆ ಗಂಭಿರಿ ನದಿನ್ ವ್ಯಾಪಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪತ್ತ್ ಕಮಾನುಲೆಡ್ ಬೆಂಬಲೊಡು ಉಂಡು (ಒಂಜಿ ವಕ್ರ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಗ್ ಮುಳ್ಳುದ ಕಮಾನುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು). ರಡ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಅವು ಭವ್ಯವಾದ್ ಕೋಟೆಲೆನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಈ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆಗ್ ಅರಮನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು (ಅವುಲು ಮಸ್ತ್ ಅವಶೇಷೊಲು) ಉಂಡು.

427 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ದ ಬಫರ್ ವಲಯೊಡು 305 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ದ ಭಾಗೊದ ಜಾಗೆ, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ 155 ಮೀ ಅಗಲೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಲ್ಲುದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೋಟೆ. 

ಉಂದು 13 ಕಿ.ಮೀ (8.1 ಮೈಲ್) ಉದ್ದೊದ ಒಂಜಿ ಪರಿಧಿ ಗೋಡೆಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ 45° ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಶತ್ರುಲೆಗ್ ಉಂದು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರವೇಶಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಕೋಟೆದ ಆರೋಹಣ ಶಿಸೋಡಿಯ ಕುಲೊತ ಮೇವಾರ್ ಅರಸು ರಾಣಾ ಕುಂಭ (೧೪೩೩-೧೪೬೮) ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಏಳು ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ದ್ವಾರೊಲೆನ್, ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಮುಟ್ಟ, ಪೈದಾಲ್ ಪೊಲ್, ಭೈರೊನ್ ಪೊಲ್, ಹನುಮಾನ್ ಪೊಲ್, ಗಣೇಶ ಪೊಲ್, ಜೋರ್ಲಾ ಪೊಲ್, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪೊಲ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಮ್ ಪೊಲ್, ಅಂತಿಮ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. 

ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು 65 ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ರಚನೆಲು ಉಂಡು, ಅವುಲು 4 ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲು, 19 ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, 4 ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಬೊಕ್ಕ 20 ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜಲಮೂಲೊಲು ಉಂಡು. ಅವೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಲಿ. ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಡು ಸುರುತ ಗುಡ್ಡೆದ ಕೋಟೆನ್ ೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಸತತವಾದ್ ಕೋಟೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಅಂಚಿಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅವಶೇಷೊಲು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ, ಮಸ್ತ್ ಮಹತ್ವದ ರಕ್ಷಣಾ ರಚನೆನ್ 15ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸಿಸೋಡಿಯಾ ರಾಜಪುತ್ರೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಪಗ ರಾಜಮನೆತನೊನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸದ್ ಏಳು ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಕೋಟೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೋಟೆ ಗೋಡೆನ್ 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದುಂಬುದ ಗೋಡೆದ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 

ಸತ್ಬೀಸ್ ದೇವರಿ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ 

ಕೋಟೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ಬೊಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷಿತ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಒಟ್ಟುಗು, ಕುಂಭ ಶ್ಯಾಂ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೀರಾ ಬಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಆದಿ ವಾರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶೃಂಗಾರ್ ಚೌರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೀರಾನ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಎದುರುದ ರವಿದಾಸ್ ಛತ್ರಿ (ಪವಿಲಿಯನ್) ಉಂದೆಟ್ ರವಿದಾಸ್ ಗುರುನ ಮುದ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೆತ್ತನೆ ಆಯಿನ ಈ ರಡ್ಡನೆ ಹಂತೊಡು ವಿಜಯ್ ಸ್ತಾಂಭ ಸ್ಮಾರಕೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸಿಸೋಡಿಯನ್ ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ನಂತರದ ಸೇರ್ಪಡೆಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತೊಡು ಸುಲ್ತಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡ್ದ್ ಎರವಲು ಪಡೆಯಿನ ಕಮಾನುದ ಉಪರಚನೆಲೆನಂಚಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಸಾರಸಂಗ್ರಹೊದೊಟ್ಟುಗು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಶುದ್ಧ ರಾಜಪುತ್ ಶೈಲಿನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆಡ್ ಡ್ರೆಸ್ಡ್ ಸ್ಟೋನ್ ಕಲ್ಲುಡ್ದ್ 4.5 ಕಿ.ಮೀ ಗೋಡೆಲೆನ್ ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆಡ್ 500 ಮೀ ಎತ್ತರೊಗು ಏರುಂಡು. ಏಳು ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್ ದ ದ್ವಾರೊಲೆನ ಸಹಾಯೊಡು, ಭಾಗಶಃ ಷಟ್ಕೋನ ಅತ್ತಂದೆ ಅಷ್ಟಕೋನ ಗೋಪುರೊಲೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನವು, ಕೋಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾದ ಮಾರ್ಗೊಗು ಸೀಮಿತವಾದುಂಡು, ಉಂದು ಸತತವಾದ್, ನಿರಂತರವಾದ್ ಕಿರಿದಾಯಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ದ್ ಕಡಿಮೆ ಬೆಟ್ಟೊಗು ಏರುಂಡು. ಏಳನೇ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತಿಮ ದ್ವಾರ ನೇರವಾದ್ ಅರಮನೆದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಸತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕೃತ ರಚನೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. 

ರಾಣಾ ಕುಂಭನ ಅರಮನೆ, ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ರಾಜಪುತ್ ದೇಶೀಯ ರಚನೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಕನ್ವರ್ ಪಾದೆ ಕಾ ಮಹಲ್ (ವಾರಸ್ಧಿಕಾರಿನ ಅರಮನೆ) ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಕವಿ ಮೀರಾ ಬಾಯಿ (೧೪೯೮-೧೫೪೬) ನ ಅರಮನೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಉಂಡು. ನಂತರದ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ಅರಮನೆದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮಸ್ತ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತೆರ್, ರತನ್ ಸಿಂಗ್ ಅರಮನೆ (೧೫೨೮-೧೫೩೧) ಅತ್ತಂಡ ಫತೇಹ್ ಪ್ರಕಾಶ್, ಬಾದಲ್ ಮಹಲ್ (೧೮೮೫-೧೯೩೦) ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್ಲಾ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್.ಕೀರ್ತಿ ಸ್ತಂಭ  ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬಹುತೇಕ ರಚನೆಲು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕಾಳಿಕಾಮತ ದೇವಸ್ಥಾನ (8ನೇ ಶತಮಾನ), ಕ್ಷೇಮಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (825-850), ಕುಂಭ ಶ್ಯಾಂ ದೇವಸ್ಥಾನ (1448), ಅತ್ತಂದೆ ಅದ್ಬುತ್ನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ (15ನೇ-16ನೇ ಶತಮಾನ), ಗುಡ್ಡೆದ ಕೋಟೆಡ್ ಜಾರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲುಲಾ ಉಂಡು, ಚೌರಿ (೧೪೪೮), ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ ಬಿಸ್ ದೇವಿ (೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯ). ಅಂಚನೆ, ಕೋಟೆದ ಕಂಪೌಂಡ್ ಸುಮಾರ್ 3,000 ನಿವಾಸಿಲೆನ ಸಮಕಾಲೀನ ಪುರಸಭೆ ವಾರ್ಡ್ ಗ್ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಆಸ್ತಿದ ಉತ್ತರ ತುದಿಟ್ ರತನ್ ಸಿಂಗ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಂಡು.

== ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ==
[[ಫೈಲ್:Vijay_Stamb_View_from_Chittor.jpg|thumb|Vijay Stamb View from Chittor]]
ಕೋಟೆಡ್ ಮಹಾರಾಣ ಕುಂಭ ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಏಳ್ ದ್ವಾರೊಲು ಉಂಡು. (ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಸೆಡ್ ಗೇಟ್ ನ್ ಪೊಲ್ ಪನ್ಪೆರ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಪಂಡ ಪಾದನ ಪೊಲ್, ಭೈರೊಂದು ಪೊಲ್, ಹನುಮಾನ್ ಪೊಲ್, ಗಣೇಶ ಪೊಲ್, ಜೋಡ್ಲ ಪೊಲ್, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪೊಲ್, ಅಂಚನೆ ರಾಮ್ ಪೊಲ್(ಭಗವಾನ್ ರಾಮನ ದ್ವಾರ) ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ. ಕೋಟೆಗ್ ಪೋಪಿನ ಮಾತಾ ದ್ವಾರೊಲೆನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೋಟೆಲೆನ್ ದೀದ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್ ದ ರಚನೆಲೆನ ರೂಪೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆನೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡುಲೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಮುಳ್ಳುದ ಕಮಾನೊಲೆನ್ ದೀದ್ ಗೇಟ್ ಲೆನ ಬಾಗಿಲುಲೆನ್ ಬಲಪಡ್ಪೆರ್. ಗೇಟ್ ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯೊದ ಮಿತ್ತ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸೆರೆ ಬಿಲ್ಲುಗಾರೆರೆಗ್ ಗುಂಡಿದ ಪ್ಯಾರಾಪೆಟ್ ಲು ಉಂಡು. ಕೋಟೆದ ಒಳಗೆ ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರಸ್ತೆ ಮಾತಾ ದ್ವಾರೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಗ್ (ಪಾಳು ಅರಮನೆಲು ಬೊಕ್ಕ 130 ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು) ಪ್ರವೇಶೊನು ಒದಗಾವುಂಡು. 

ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ ದ ಬಲತ್ತ ಕಡೆಟ್ ದಾರಿಖಾನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಭಾ (ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕೋಣೆ) ಉಂಡು, ಅಯಿತ ಪಿರವುಡು ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಜೆನಾನ (ಮಹಿಳೆಯೆರೆನ ವಾಸಸ್ಥಾನ) ಉಂಡು. ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ ದ ಎಡಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ನೀರ್ದ ಜಲಾಶಯ ಉಂಡು. ಜೋರ್ಲಾ ಪೊಲ್ (ಜೋಯಿನ್ಡ್ ಗೇಟ್) ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ವಿಚಿತ್ರ ದ್ವಾರಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ರಡ್ಡ್ ದ್ವಾರೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜೋರ್ಲಾ ಪೋಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಕಮಾನು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪೋಲ್ ದ ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು, ಉಂದು ಭಾರತೊಡು ಬೇತೆ ಒವ್ವೆ ಕಡೆಟ್ಲಾ ಗಮನಿಸಂದಿನ ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷಣ.[4] ಲೋಕೋಟಾ ಬಾರಿ ಪಂಡ ಕೋಟೆದ ಉತ್ತರ ತುದಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ದ್ವಾರ, ಆಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಟ್ ಅಪರಾಧಿಲೆನ್ ಅಗಾಧೊಗು ಎಸಲ್ಪಾಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ತೆರೆಯೊನು ತೂವೊಲಿ

== ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭ ==
[[ಫೈಲ್:Stamaba_views_with_other_relics_steroscopic_view.jpg|thumb|Stamaba views with other relics steroscopic view]]
ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭ (ವಿಜಯದ ಗೋಪುರ) ಅತ್ತಂದೆ ಜಯ ಸ್ತಂಭ, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ನ ಸಂಕೇತ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯದ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಧೈರ್ಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ರಾಣಾ ಕುಂಭ 1458 ಬೊಕ್ಕ 1468 ನಡುಟು 1458 ಬೊಕ್ಕ 1468 ನಡುಟು ಮಾಲ್ವಾ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಹಮೂದ್ ಶಾ I ಖಾಲ್ಜಿನ ಮಿತ್ತ್ ಗೆಂದಿನ ನೆನಪುಗಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಪತ್ತ್ ವರ್ಷ, ಉಂದು 47 ಚದರ ಅಡಿ (4.4 m2) ದ ಮಿತ್ತ್ 37.2 ಮೀಟರ್ (122 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು 157 ಮೆಟ್ಟಿಲುಲೆನ ಕಿರಿದಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಡ್ದ್ (ಒಳಾಂಗಣೊನುಲಾ ಕೆತ್ತನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು) 8ನೇ ಮಹಡಿ ಮುಟ್ಟ ಪ್ರವೇಶಿಸವೊಲಿ, ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಬಯಲು ಬೊಕ್ಕ ಚಿಸ್ಟ್ಗರ್ ನ ಪೊಸ ಊರುದ ಎಡ್ಡೆ ನೋಟ ಉಂಡು. ಮಿಂಚುಡ್ದ್ ಹಾಳಾದ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ತಂಭ ಇತ್ತೆ ಸಾಯಂಕಾಲೊಡು ಬೆಳಗುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ಪೊರ್ಲುದ ನೋಟೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು

== ಕೀರ್ತಿ ಸ್ತಂಭ ==
[[ಫೈಲ್:Jain_temple_inside_Chittorgarh_Fort.jpg|thumb|Jain temple inside Chittorgarh Fort]]
[[ಫೈಲ್:Victory+Tower+Chittorgarh.jpg|thumb|Its a symbol of victory]]
ಕೀರ್ತಿ ಸ್ತಂಭ (ಟವರ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್) ಪಂಡ 22 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊದ (72 ಅಡಿ) ಗೋಪುರೊನು 30 ಅಡಿ (9.1 ಮೀ) ಎತ್ತರೊದ ಮಿತ್ತ್ 15 ಅಡಿ (4.6 ಮೀ) ಎತ್ತರೊಡು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಪೆರ್; ಉಂದು ಪಿದಯಿ ಜೈನ ಶಿಲ್ಪೊಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪಿರಾಕ್ ದ (ಬಹುಶಃ 12ನೆ ಶತಮಾನ) ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ಟರಿ ಟವರ್ ಡ್ದ್ ಎಲ್ಯ ಉಂಡು. ಬಾಘೇರ್ವಾಲ್ ಜೈನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಿಜಾಜಿ ರಾಠೋಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಉಂದು ಸುರುತ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ್ (ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜೈನ ಗುರು) ಆದಿನಾಥ್ ಗ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಆತ್ಂಡ್. ಗೋಪುರೊದ ಕೆಳಮಹಡಿಡ್, ಜೈನ ಪಾಂಥಿಯನ್ ದ ವಿವಿಧ ತೀರ್ಥಂಕರ್ ಲೆನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಅವೆನ್ ದೀಯೆರೆ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಗೂಡುಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಉಂದು ದಿಗಂಬರ ಸ್ಮಾರಕೊಲು. ೫೪ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಆಜಿ ಮಹಡಿಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ೧೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸೇರ್ಸಾಯಿನ ಮಿತ್ತ್ ದ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಡ್ ೧೨ ಸ್ತಂಭೊಲು ಉಂಡು

== ರಾಣಾ ಕುಂಭ ಅರಮನೆ ==
[[ಫೈಲ್:Temple_de_Shanthinath.jpg|thumb|Temple de Shanthinath]]
ರಾಣಾ ಕುಂಭನ ಅರಮನೆ (ಅವಶೇಷೊಡು ಉಂಡು) ವಿಜಯ ಸ್ಥಾನೊದ ಬರಿಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು ಉಂಡು. ಅರಮನೆಡ್ ಆನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕುದುರೆದ ಕೋಣೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಉದಯಪುರದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮಹಾರಾಣ ಉದಯ್ ಸಿಂಗ್ ಮುಲ್ಪ ಪುಟ್ಟುವೆರ್; ಅರೆನ ಪುಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಜಾನಪದ ಕತೆ ಪಂಡ ಅರೆನ ಸೇವಕಿ ಪನ್ನಾ ದೈ ಅರೆನ ಮಗೆನ್ ಅರೆನ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮೋಸದ ರೂಪೊಡು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಫಲವಾದ್ ಅರೆನ ಮಗೆನ್ ಬನ್ಬೀರ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಜಕುಮಾರನ್ ಒಂಜಿ ಫ್ರುಟ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರಮನೆನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅರಮನೆದ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಅದ್ಭುತವಾದ್ ಕ್ಯಾನೋಪಿಡ್ ಬಾಲ್ಕನಿಲೆನ ಸರಣಿ. ಅರಮನೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ ಮೂಲಕ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಂಗಳೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಪೆರ್ಮೆದ ಕವಿ-ಸಂತೆ, ರಾಣಿ ಮೀರೆರ್‌ಲಾ ಈ ಅರಮನೆಡ್ ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತೆರ್. ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿ ಒಂಜಿ ಭೂಗತ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಡ್ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗ್ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ಕಡಪುಡುನ ಅರಮನೆಲಾ ಉಂದು, ಜೌಹರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಕ್ರಿಯೆ ಆದ್. ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ರಾಜ ಖಜಾನೆ ಆಯಿನ ನೌ ಲಖಾ ಬಂದರ್ (ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ: ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷ ಖಜಾನೆ) ಕಟ್ಟಡಲಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ, ಅರಮನೆದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. ಸಿಂಗ ಚೌರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಲಾ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು

== ಫತೇಹ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅರಮನೆ ==
ರಾಣಾ ಫತೇ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ರಾಣಾ ಖುಂಬಾ ಅರಮನೆದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಆಧುನಿಕ ಇಲ್ಲ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಶಾಲೆ (ಸುಮಾರ್ ೫,೦೦೦ ಊರುದಕುಲು ಕೋಟೆದ ಉಲಯಿ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್) ಅಂಚನೆ ಉಂಡು.

== ಗೌಮುಖ್ ಜಲಾಶಯ ==
ಬಂಡೆಡ್ ಕೆತ್ತೆದ ಗೋವುದ ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಬುಲೆ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ ನೀರ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕೆರೆ ಕೋಟೆಡ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮುತ್ತಿಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ನೀರ್ ದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ 

== ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆ | ==
ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆ ಪಂಡ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಕಟ್ಟಡ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಮಹಡಿದ ರಚನೆ (ಮೂಲದ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ). ಉಂದು ಕೋಟೆದ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಛತ್ರಿಲು (ಪವಿಲಿಯನ್ ಲು) ಅರಮನೆದ ಛಾವಣಿಲೆನ್ ಕಿರೀಟೊಡು ದೀಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅರಮನೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಒಂಜಿ ನೀರ್ ದ ಕಂದಕ ಉಂಡು. ಈ ಶೈಲಿದ ಅರಮನೆ ಜಲ ಮಹಲ್ (ನೀರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಅರಮನೆ) ಪನ್ಪಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಡ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಬೇತೆ ಅರಮನೆಲೆನ ಮುನ್ನಡೆ ಆಂಡ್. ಮಹಾರಾಣ ರತನ್ ಸಿಂಗ್ ನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿ ಜೌಹರ್ ನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊನು ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರೆನ ಸೌಂದರ್ಯೊಗು ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಒಂಜಿ ಶಾಶ್ವತ ದಂತಕಥೆ ಆದುಂಡು. ಈ ಅರಮನೆದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮೇವಾರ್ ದ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಅಮರ್ ಕಾವ್ಯಂ ಮಹಮೂದ್ ಖಿಲ್ಜಿ- II, ಮಾಲ್ವಾ ಸುಲ್ತಾನ್, ನ್ ರಾಣಾ ಸಂಗಾ ಮುಲ್ಪ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾರಾಣಾ ಉದಯಿ ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ಮಗಲ್ ಜಸ್ಮಾದೆನ್ ಬಿಕಾನೆರ್ದ ರೈ ಸಿಂಗ್ ಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರೈ ಸಿಂಗ್ ಮಲ್ದಿನ ದಾನೊದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆತ ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ಪ್ರತಿ ಮೆಟ್ಟಿಲ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಆನೆನ್ ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಮಹಾರಾಣ ಸಜ್ಜನ್ ಸಿಂಗ್ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಬೇತೆ ದೃಶ್ಯೊಲು ==
[[ಫೈಲ್:Rajasthan-Chittore_Garh_09.jpg|thumb|Meera Temple, where saint Mirabai prayed to Krishna, starting her Bhakti movement. Chittorgarh Fort, Rajasthan]]
ವಿಜಯ್ ಸ್ಥಳೊಗು ಸಮೀಪೊಡು ಮೀರಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮೀರಾಬಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ರಾಣಾ ಖುಂಬೆ ಒಂಜಿ ಅಲಂಕೃತ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ಸಾಹಿ ಭಕ್ತೆ ಆಯಿನ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂತ-ಕವಿ ಮೀರಾಬಾಯಿನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಇಡೀ ಜೀವನೊನು ಆಯನ ಆರಾಧನೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ಮೀರಾ ಭಜನೆ ಪನ್ಪಿನ ಗೀತ ಭಜನೆಲೆನ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಅಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂತಕಥೆ ಪಂಡ ಕೃಷ್ಣನ ಆಶೀರ್ವಾದೊಡು, ಅಲೆನ ದುಷ್ಟ ಅತ್ತೆನ ಕಡಪುಡುನ ವಿಷೊನು ಸೇವನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅದೇ ಕಂಪೌಂಡ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಭ ಶ್ಯಾಂ ದೇವಸ್ಥಾನ (ವರಾಹ ದೇವಸ್ಥಾನ). ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶಿಖರ ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರೊಡು ಉಂಡು. ಕೃಷ್ಣನ ದುಂಬು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೀರಾಬಾಯಿ ಚಿತ್ರೊನು ಇತ್ತೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
[[ಫೈಲ್:India_04_0019_chittorgarh.jpg|thumb|India 04 0019 chittorgarh]]
ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆದ ಎದುರುಡು ಕಾಳಿಕಾ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಮೂಲತಃ, ಸೂರ್ಯ (ಸೂರ್ಯ ದೇವೆರೆಗ್) ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಒಂಜಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು 14ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆದ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.

ಕೋಟೆದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ವನ್ವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಕಟ್ಟಿನ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ದೇವಿಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಪಿ

== ಸಂಸ್ಕೃತಿ ==
ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ ನಗರೊಡು &quot;ಜೌಹರ್ ಮೀಲಾ&quot; ಪನ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ರಾಜಪೂತ ಪರ್ಬ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಒಂಜಿ ಜೌಹರ್ ನ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊಡು ನಡಪುಂಡು, ಆಂಡ ಉಂದೆಕ್ ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುದರ್ ನ್ ಕೊರ್ಜೆರ್. ಉಂದು ಪದ್ಮಾವತಿನ ಜೌಹರ್ ನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನವು. ಈ ಪರ್ಬೊನು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ರಾಜಪುತ್ ಪಿರಾಕ್ದಕ್ಲೆನ ಧೈರ್ಯೊನು ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಕೋಟೆಡ್ ನಡತಿನ ಮೂಜಿ ಜೌಹಾರ್ ಲೆನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ನಡಪಾವೆರ್. ರಾಜಕುಮಾರ ಕುಟುಂಬೊಲೆನ ವಂಶಸ್ಥೆರೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ರಾಜಪೂತೆರ್ ಜೌಹರ್ ನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ ನಡಪಾವೆರ್. ದೇಶದ ಇತ್ತೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಬಗ್ಗೆ ಒರಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆನ್ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇದಿಕೆಲಾ ಆತ್ಂಡ್.

ಜೂನ್ ೨೦೧೩ಡ್ ಫ್ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ ೩೭ನೇ ಸಭೆಟ್ ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಆರು ಕೋಟೆಲು, ಅಂಚನೆ, ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆ, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಕೋಟೆ, ಗಗ್ರೋನ್ ಕೋಟೆ, ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಕೋಟೆ, ಕುಂಭಾಲ್ ಗಢ್, ಬೊಕ್ಕ ರಂಥಂಬೋರ್ ಕೋಟೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ರಾಜಪೂತ್ ವಾ ಸ್ತುಶಿಲ್ಪಡ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಟ್ಟ ಉಂಡು.
[[ಫೈಲ್:Rajasthan_Monument_28.JPG|thumb|Rajasthan Monument 28]]
[[ಫೈಲ್:A_part_of_fortress_of_Chittoor.jpg|thumb|A part of fortress of Chittoor]]
ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ನ ದಿ ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ ಡ್ದ್ ಕೋಲ್ಡ್ ಲೇರ್ಸ್ ನ ಹಾಳಾತಿನ ನಗರ, ನಾಯಕ ಮೌಗ್ಲಿನ್ ಬಂಡರ್-ಲಾಗ್ ಡ್ದ್ ಅಪಹರಣ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್, ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಕೋಟೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಗಮನಿಸೊಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ 1887ಡ್ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಲಿಂಜ್ ಗ್ ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟ್ ದ್ ಇತ್ತ್ ಂಡ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ದುಂಬು ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ಸ್ ನ ಮೂಲ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನ್ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶೊಡು ಸಿಯೋನಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್


&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Event:Heritage Across Borders]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>eume9kn9i6lga8bzndwue1matmobt82</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365843</id>
      <parentid>365828</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T11:29:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆ */</comment>
      <origin>365843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62978" sha1="ikhha7aylfc0qdbel2o1j87tqx4ctaz" xml:space="preserve">[[ಫೈಲ್:Chittorgarh_fort.JPG|thumb|Chittorgarh]]
ಚಿತ್ತೂರ್ ಕೋಟೆ (ಹಿಂದಿದ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅನುವಾದ ಚಿತ್ತೋಡ್ ಕೋಟೆ) ಭಾರತದ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ. ಈ ಕೋಟೆ ಮೇವಾರ್ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತುದ್ ಇತ್ತೆದ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ ನಗರೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು 180 ಮೀಟರ್ (590.6 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊದ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪಗರಿದ್ ಉಂಡು, ಬೆರಾಚ್ ನದಿಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬುಡ್ಪಿನ ಕಣಿವೆದ ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ದ್ 280 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (691.9 ಎಕ್ರೆ) ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಗರಿದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕೋಟೆಡ್ 65 ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಚನೆಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ನಾಲ್ ಅರಮನೆಲು, 19 ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, 20 ಮಲ್ಲ ಜಲಮೂಲೊಲು, 4 ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ವಿಜಯ ಗೋಪುರೊಲು ಉಂಡು. ೨೦೧೩ಡ್, ಕಂಬೋಡಿಯಾದ ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ ೩೭ನೇ ಅಧಿವೇಶನೊಡು, ಚಿತ್ತೋರ್ ಕೋಟೆ ಸೇರ್ದ್ ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಆರು ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಲೆನ ಗುಂಪುನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;https://whc.unesco.org/en/list/247/&lt;/ref&gt;

== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ ನಗರ, ಅಜ್ಮೀರ್ ಡ್ದ್ 233 ಕಿ.ಮೀ (144.8 ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು, [[ದೆಹಲಿ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈ]] ನಡುಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 48 ಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಗೋಲ್ಡನ್ ಕ್ವಾಡ್ರಿಲಾಟರಲ್ ರಸ್ತೆ ಜಾಲೊದ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆ ೭೬ ಬೊಕ್ಕ ೭೯ ಛೇದನ ಆಪಿನಲ್ಪ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20150924204252/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3191827171.html&lt;/ref&gt;

ಕೋಟೆ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಮೈದಾನೊಲೆಡ್ದ್ 180 ಮೀ (590.6 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಏರುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆ 2.8 ಕಿ.ಮೀ2 (1.1 ಮೈ2) ಪ್ರದೇಶೊಡು ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು. ಉಂದು ಬೆರಾಚ್ ನದಿತ ಎಡತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಉಂಡು (ಬನಾಸ್ ನದಿತ ಉಪನದಿ) ಬೊಕ್ಕ 1568 ಕ್ರಿ.ಶ.ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈದಾನೊಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ('ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಊರು' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್) ಪನ್ಪಿನ ಪೊಸ ಊರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು, ಅಪಗ 16ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಫಿರಂಗಿದ ಪರಿಚಯೊದ ನಂತರ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಜನ ಆಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ್ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಯೆರ್ ಅರವಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟದ ಶ್ರೇಣಿದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉದಯಪುರ, ಅಲ್ಪ ಭಾರೀ ಫಿರಂಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಶ್ವದಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆದಿಜ್ಜಿ. ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಈ ಕೋಟೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್ದ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಮೇವಾರ್ ದ 84 ಕೋಟೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. 

ಪೊಸ ಊರುಡ್ದ್ 1 ಕಿ.ಮೀ (0.6 ಮೈಲ್) ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉದ್ದೊದ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತುದ ಗುಡ್ಡೆದ ರಸ್ತೆ ಕೋಟೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿತ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ರಾಮ್ ಪೋಲ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೋಟೆದ ಉಲಾಯಿ, ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರಸ್ತೆ ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆನ ಉಲಯಿ ಇಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ದ್ವಾರೊಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶೊನು ಒದಗಾವುಂಡು. 

ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು 84 ಜಲಮೂಲೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಕೋಟೆಡ್ ಇತ್ತೆ 22 ಮಾತ್ರ ಉಂಡು. ಈ ಜಲಮೂಲೊಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಸಡ್ದ್ ಆಹಾರೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ, ಬೊಕ್ಕ 50,000 ಸೈನ್ಯೊದ ನೀರ್ ದ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸವುನ 4 ಬಿಲಿಯನ್ ಲೀಟರ್ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ. ಸರಬರಾಜು ನಾಲ್ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಜಲಮೂಲೊಲು ಕೆರೆ, ಗುವೆಲ್, ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.&lt;ref&gt;https://whc.unesco.org/en/list/247&lt;/ref&gt;

== ಚರಿತ್ರೆ ==
ಚಿತ್ತೂರುಗಡ್ (ಗರ್ ಪಂಡ ಕೋಟೆ) ನ್ ಮೂಲತಃ ಚಿತ್ರಕೂಟ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಮೋರಿ [ಅ] ಆಡಳಿತಗಾರ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೋರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ದಂತಕಥೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕೋಟೆದ ಪುದರ್ ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರೆನ ಪುದರ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್. ಲಿಪಿನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್ 9ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕೆಲವು ಎಲ್ಯ ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪೊಲು ಜೈಮಲ್ ಪಟ್ಟಾ ಕೆರೆತ ಬರಿಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
[[ಫೈಲ್:Jain_mandir_,_Chittorgarh.JPG|thumb|Jain mandir , Chittorgarh]]
ಗುಹಿಲದ ಅರಸು ಬಪ್ಪ ರಾವಲ್ ಈ ಕೋಟೆನ್ ಕ್ರಿ.ಶ.೭೨೮ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕ್ರಿ.ಶ.೭೩೪ಡ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಆರ್ ಕೋಟೆನ್ ವರದಕ್ಷಿಣೆಡ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ದಂತಕಥೆದ ಬೇತೆ ಆವೃತ್ತಿಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಬಪ್ಪ ರಾವಲ್ ಕೋಟೆನ್ ಮೋರಿಲೆಡ್ದ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಶ.೭೨೫ಡ್ ಅರಬ್ಬೆರ್ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತಿನಗ ಮೋರಿಲು ಚಿತ್ತೂರುಡು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಆರ್.ಸಿ.ಮಜುಮ್ದಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರಬ್ಬೆರ್ ಮೋರಿಲೆನ್ ಸೋತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬಪ್ಪಾ ರಾವಲ್ ನ್ ಸೇರಾದ್ ಒಂಜಿ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸೋತೆರ್. ಆರ್. ವಿ. ಸೋಮಾನಿ ಬಪ್ಪಾ ರಾವಲ್ ನಾಗಭಟ I ನ ಸೈನ್ಯೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಪಂಡ್ದ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಈ ದಂತಕಥೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆನ್ ಅನುಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ನನೊಂಜಿ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ದುಂಬು ಗುಹಿಲಾಲು ಚಿತ್ತೂರುನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್ ಪಂದ್ ವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಚಿತ್ತೂರುಡು ಕಂಡುಬತ್ತಿನ ಸುರುತ ಗುಹಿಲಾ ಶಾಸನ ತೇಜಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆದವು (ಮಧ್ಯ-13ನೆ ಶತಮಾನ); ಅಯಿಟ್ &quot;ಚಿತ್ರಕೂಟ-ಮಹಾ-ದುರ್ಗ&quot; (ಚಿತ್ತೂರುದ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆ) ಪನ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. 

== ೧೩೦೩ ದ ಮುತ್ತಿಗೆ ==
೧೩೦೩ಡ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರೆನ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾಲ್ಜಿ ಗುಹಿಲಾ ರಾಜೆ ರತ್ನಸಿಂಹನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುನ ಸೈನ್ಯೊನು ನೇತೃತ್ವ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಮುತ್ತಿಗೆದ ನಂತರ ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಚಿತ್ತೂರುನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಅರೆನ ದರ್ಬಾರ್ ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಶೊದ ನಂತರ 30,000 ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದೂಲೆನ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡೊಗು ಆರ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್. ರತ್ನಸಿಂಹನ ಪೊರ್ಲುದ ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರೆ ಅಲೌದ್ದೀನ್ ಚಿತ್ತೂರುಗು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಕೆಲವು ಪಿರವುದ ದಂತಕಥೆಲು ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಈ ದಂತಕಥೆಲೆನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪದ್ಮಿನಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪೊಣ್ಣುಲು ಜೌಹರ್ (ಸಾಮೂಹಿಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ) ಮಲ್ತ್ ದ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನವುಲಾ ದಂತಕಥೆಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ನ ಗೆಲುವುದ ನಂತರ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಜೌಹರ್ ನಡತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಕಿಶೋರಿ ಸರನ್ ಲಾಲ್ ನಂಬುವೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಪದ್ಮಿನಿನ ದಂತಕಥೆನ್ ಅಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಂಡ್ದ್ ತಳ್ಳ್ದ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್, ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಬನಾರ್ಸಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಈ ಜೌಹರ್ ಕಥೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಬರವುದಕುಲೆನ ಕಲ್ಪನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಖುಸ್ರೋ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ಡ್ ಒವ್ವೆ ಜೌಹರ್ ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ರಂಥಂಬೂರುದ ದುಂಬುದ ವಶೊಗು ಬನ್ನಗ ಜೌಹರ್ ನ್ ಆರ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್

ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ನ್ ತನ್ನ ಎಲ್ಯ ಮಗೆ ಖಿಜ್ರ್ ಖಾನ್ (ಅತ್ತ್ಂಡ ಖಿದ್ರ್ ಖಾನ್) ಗ್ ನಿಯೋಜಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆಗ್ ರಾಜಕುಮಾರನ ಪುದರ್ ಡ್ &quot;ಖಿಜ್ರಾಬಾದ್&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಖಿಜ್ರ್ ಖಾನ್ ಒಂಜಿ ಬಾಲೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ನಿಜವಾದ್ ಆಡಳಿತೊನು ಮಲಿಕ್ ಶಾಹಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಗುಲಾಮೆಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.

== ರಾಣಾ ಹಮ್ಮೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಲು ==
ಕೋಟೆಡ್ ಖಿಜ್ರ್ ಖಾನ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೧೧ ಮುಟ್ಟ ನಡತ್ಂಡ್, ರಾಜಪುತ್ರೆರೆನ ಒತ್ತಡೊಡ್ದ್ ಸೋನಿಗ್ರಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಮಾಲ್ದೇವೆರೆಗ್ ಅಧಿಕಾರೊನು ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲವಂತ ಆಂಡ್, ಆರ್ ಕೋಟೆನ್ ೭ ವರ್ಸೊಗು ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ದಿತ್ತೆರ್. ಹಮ್ಮೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಾಲ್ದೇವೆರೆಡ್ದ್ ಕೋಟೆದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕಬಳಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೋರ್ ಮತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಅಯಿತ ದುಂಬುದ ವೈಭವೊನು ಮರ್ಯಾದಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಮ್ಮಿರ್, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೭೮ಡ್ ಸೈತಿನ ದುಂಬು, ಮೇವಾರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯೊಗು ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್. ಆರ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಊರುದ ಪುದರ್ಡ್ ಆರ್ ಪುಟ್ಟಿನ ರಾಜವಂಶ (ಬೊಕ್ಕ ಕುಲ) ಸಿಸೋಡಿಯ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಡ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಗೆ ರಾಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ರಾಣಾ ಖೇತೆ ಅರೆನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಆದ್ ಗೌರವ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೮೨ಡ್ ಸಿಂಹಾಸನ ಆರೋಹಣ ಮಲ್ತಿನ ರಾಣಾ ಖೇತೆರೆನ ಮಗೆ ರಾಣಾಲಖೆ(ಲಕ್ಷ್ಯ)ಲಾ ಕೆಲವು ಯುದ್ಧೊಲೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೪೩೩ಡ್ ಅರೆನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೊಮ್ಮಗ ರಾಣಾ ಕುಂಭ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಕಾಲೊಗು ಮಾಲ್ವಾ ಬೊಕ್ಕ ಗುಜರಾತ್ ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತೆರ್ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಭಾವೊನು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮೇವಾರ್ ರಾಜ್ಯೊನು ಕಬಳಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉತ್ಸುಕರಾದಿತ್ತೆರ್

== ರಣ ಕುಂಭ ಬೊಕ್ಕ ಕುಲ ==
೧೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ರಾಣ ಕುಂಭ ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಂಡ್. ರಾಣ ಮೊಕಲ್ನ ಮಗೆ ಮಹಾರಣ ಕುಂಭಕರ್ಣ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ರಾಣ ಕುಂಭ ಮೇವಾರ್ ನ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ಮೇವಾರ್ ರಾಜ್ಯೊನು ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಶ್ರದ್ಧೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಶ್ರೇಯೊನು ಆರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ 32 ಕೋಟೆಲೆನ್ (84 ಕೋಟೆಲು ಮೇವಾರ್ ದ ರಕ್ಷಣೆನ್ ರೂಪಿಸಯೆರ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಒಂಜಿ ತನ್ನ ಪುದರ್ಡ್ ಕುಂಬಳಗಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರೆನ ಎಲ್ಯ ಮಗೆ, ರಾಣಾ ರೈಮಲ್, 1473ಡ್ ಅಧಿಕಾರೊನು ವಹಿಸಯೆರ್. ಮೇ 1509ಡ್ ರೈಮಲ್ ನ ಸಾವುದ ನಂತರ, ಅರೆನ ಎಲ್ಯ ಮಗೆ ಸಂಗ್ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ (ರಾಣಾ ಸಾಂಗಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) ಮೇವಾರ್ ದ ಅರಸು ಆಯೆರ್, ಉಂದು ಮೇವಾರ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಹಂತೊನು ತಂದ್ಂಡ್

== ಚಿತ್ತೂರ್ ರಾಣಾ ಸಂಗನ ಕೈಟ್ಟ್ ==
ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೈಮಲ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಸ್ತ್ ದಿನೊತ ಹೋರಾಟೊಡು ರಾಣಾ ಸಂಗೆ ​​೧೫೦೯ಡ್ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ಏರ್ಯೆರ್. ಆರ್ ಒರಿ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ರಾಜೆ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಅರೆನ ಅಧೀನೊಡು ಮೇವಾರ್ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಸಮೃದ್ಧಿಡ್ ಅಯಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟೊಗು ಏರ್ಂಡ್. ರಾಣಾ ಸಂಗದ ಅಧೀನೊಡು ರಾಜಪುತ್ ಶಕ್ತಿ ಅಯಿತ ಶಿಖರೊಗು ತಲುಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಅಕ್ಲೆನ ಶಕ್ತಿನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಡು. ಉತ್ತರೊಡು ಪಂಜಾಬ್ ಡ್ ಸತ್ಲುಜ್ ಡ್ದ್ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಮಾಲ್ವಾ ಡ್ ನರ್ಮದಾ ನದಿ ಮುಟ್ಟ ಮಾಲ್ವಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು [[ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ]]ನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಬಯಾನ ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಬಲವಾದ್ ರಾಜ್ಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಜೀವನೊಡು, ಖಾಟೋಲಿ ಯುದ್ಧೊಡು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಲೋಧಿನ್ ಸೋತುದು ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗೊನು ಮುಕ್ತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಅಯಿಟ್ ಒಟ್ಟುಗು, ಚಂದ್ವಾರ್ ಸೇರ್ದ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಗುರುತು ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಯು.ಪಿ.ದ ಭಾಗೊನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆಗ್, ರಾವ್ ಮಾಣಿಕ್ ಚಂದ್ ಚೌಹಾನ್ ಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಅಕುಲು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಾನ್ವಾ ಯುದ್ಧೊಡು ಅರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ರಾಣಾ ಸಾಂಗಾ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಲೋಧಿನೊಟ್ಟುಗು ಬೇತೆ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಧೋಲ್ಪುರ್ ಯುದ್ಧ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಅಲ್ಪ ಮತ್ತೆ ರಾಜಪುತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಗೆಂದಿನವು. ಈ ಸರ್ತಿ, ತನ್ನ ಗೆಲುವುದ ನಂತರ, ಸಾಂಗಾ ಚಂದೇರಿನೊಟ್ಟುಗು ಮಾಲ್ವಾದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ತನ್ನ ಒರಿ ವಸಾಲೆ ಮೆದಿನಿ ರೈಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ರೈ ಚಂದೇರಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆದ್ ಮಾಲ್ವಾನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಂಗ ತನ್ನ ಮೂಜಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು 50,000 ರಾಜಪುತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದೊಟ್ಟುಗು ಗುಜರಾತ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಗುಜರಾತ್ ಸುಲ್ತಾನತೆನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಧಾನಿ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ ಮುಟ್ಟ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯೊನು ಬೆನ್ನಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತ್ ನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತನ್ನ ಒರಿ ವಸಾಲೆನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುಲ್ತಾನೆರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಸರಣಿ ಗೆಲುವುಲೆನ ನಡುಟು, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಾಲ್ವಾ ಬೊಕ್ಕ ಗುಜರಾತ್ ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊನು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಗೆಲುವುಲೆನ ನಂತರ ಬಾಬರ್ ನ್ ಭಾರತೊಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಕನರೆ ಬೊಕ್ಕ ದೆಹಲಿಡ್ ಹಿಂದೂ ಶಕ್ತಿನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ರಾಜಪುತ್ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್.  ಬಾಬರ್ ನ್ ಪಿದಯಿ ಕನರೆ ಬೊಕ್ಕ ದೆಹಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಗ್ರಾನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅರೆನ ಪ್ರದೇಶೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪರೆ ಕೆಲವು ಅಫ್ಘಾನಿಲೆನ ಬೆಂಬಲೊಡು ೧೦೦,೦೦೦ ರಾಜಪುತ್ರೆರೆನ ಮಲ್ಲ ಸೈನ್ಯೊಡು ಆರ್ ಮುನ್ನಡೆಯೆರ್. ರಾಜಪುತ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೊಘಲ್ ನಡುಟು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಆಧಿಪತ್ಯೊಗು ಈ ಯುದ್ಧ ನಡತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಬಾಬರ್ ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೈನಿಕತ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರೊಲೆಡ್ದ್ ರಾಜಪುತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಖಾನ್ವಾಡ್ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಸೋಲುನು ಅನುಭವಿಸೊಂಡು. ಈ ಯುದ್ಧ ಪಾನಿಪತ್ ದ ಸುರುತ ಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಭಾರತೊಡು ಮೊಘಲ್ ಆಡಳಿತೊನು ದೃಢವಾದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ರಾಜಪುತ್ ಶಕ್ತಿಲೆನ್ ಪುಡಿ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್. ಈ ಯುದ್ಧೊಡು ಫಿರಂಗಿಲು, ಮ್ಯಾಚ್ಲಾಕ್ಸ್, ಸ್ವಿವೆಲ್ ಗನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾರೆಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಸುರುತ ಯುದ್ಧ ಆಂಡ್. ರಾಣಾ ಸಂಗನ್ ಜೈಪುರೊದ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ವಾರ್ ದ ಮಾಲ್ದೇವ ರಾಠೋರ್ ನಕುಲು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಡ್ದ್ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರ್. ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಬಾಬುರ್ ನ್ ಸೋತುದು ದೆಹಲಿನ್ ಗೆಂದಿನ ಮುಟ್ಟ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬರೊಂದಿಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಟರ್ಬನ್ ಪಾಡುನೆನ್ ಬುಡ್ದು ತನ್ನ ತರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಬಟ್ಟೆನ್ ಸುತ್ತುವೆರ್. ಬಾಬುರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಬೇತೆ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರಾವೊಂದು ಇತ್ತಿನಗ, ಬಾಬುರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಬೇತೆ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಯಕೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅರೆನ ಸ್ವಂತ ಕುಲೀನೆರ್ ಅರೆಗ್ ವಿಷ ಕೊರ್ತೆರ್. ೧೫೨೮ ಜನವರಿಡ್ ಕಲ್ಪಿಡ್ ಮರಣೊ ಪಡೆಯೆರ್.

ಅರೆನ ಸೋಲುದ ನಂತರ, ಅರೆನ ವಸಾಲೆ ಮೆದಿನಿ ರೈನ್ ಚಂದೇರಿ ಯುದ್ಧೊಡು ಬಾಬರ್ ನ ಕೈಟ್ ಸೋತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬರ್ ರಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ಚಂದೇರಿದ ರಾಜಧಾನಿನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಮಾಲ್ವಾನ್ ಗೆಂದಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಮುಖ್ಯ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಚಂದೇರಿದ ಬದಲ್ ಮೆದಿನಿಗ್ ಶಮ್ಸಾಬಾದ್ ನ್ ಒಫರ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ರೈ ಆ ಆಫರ್ ನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಗಳೊಡು ಸೈಯೆರೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಜಪುತ್ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯೊಡ್ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಗೌರವೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೆಲ್ಮೆದ ಪಿರವು ಬಾಬೂರ್ ರೈ ಆಳ್ವಿಕೆ ಇತ್ತಿನ ಮಾಲ್ವಾದ ಒಟ್ಟುಗು ಚಂದೇರಿನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್.

== ೧೫೩೫ ದ ಮುತ್ತಿಗೆ ==
ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೨೬ಡ್ [[ಗುಜರಾತ್]] ದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಆದ್ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ಬತ್ತಿನ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾ ೧೫೩೫ಡ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ಕೋಟೆನ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಕೋಟೆನ್ ಕಬಳಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಶೌರ್ಯದ ಆದೇಶೊಲು ಫಲಿತಾಂಶೊನು ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ರಾಣಾ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ, ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಉದೈ ಸಿಂಗ್ II ಬೊಕ್ಕ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇವಕೆ ಪನ್ನಾ ದೈ ಅಕ್ಲೆನ ಮಾತೃ ಸಂಬಂಧಿಲೆನ ಬುಂಡಿ ಭೂಮಿಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಅಕ್ಲೆನ ಅಮ್ಮೆ ರಾಣಿ ಕರ್ಣವತಿ 13,000 ರಾಜಪುತ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಜೌಹರ್ (ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆದ ಮಿತ್ತ್ ಸ್ವಯಂಹತ್ಯೆ) ಮಲ್ಪೆರೆ ನೇತೃತ್ವೊಡು 3,2000 ರಾಜಪುತ್ ಯುದ್ಧೊಗು ಧಾವಿಸಯೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಸಾವು ಮುಟ್ಟ (ಸಾಕ) ಬೊಕ್ಕ ನಡತಿನ ಯುದ್ಧೊಡು ಸೈತ್ ಪೋಯೆರ್.

== ೧೫೬೭ ದ ಮುತ್ತಿಗೆ ==
ರಾವ್ ಜೈಮಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಟ್ಟಾ (ರಾಜಸ್ಥಾನ), [[ಕೆಂಪು ಕೋಟೆ]]ಡ್ ದೆಹಲಿ ದ್ವಾರೊದ ಪಿದಯಿ ನಿಲೆಯಾತಿನ ಕಪ್ಪು ಅಮೃತಶಿಲೆದ ಆನೆಲೆನ ಜೋಡಿನ್ ಸವಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲತಃ ಆಗ್ರಾಡ್ ಕೋಟೆದ ಪಿದಯಿ ನಿಲೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ಅಂತಿಮ ಮುತ್ತಿಗೆ 33 ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, 1567ಡ್, ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಕೋಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತಿನಗ ಆಂಡ್. ಗುಜರಾತಿ ಬಂದರುಲೆಗ್ ಸುಲಭೊಡು ಪೋದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ರಾಣಾ ಉದಯ್ ಸಿಂಗ್ ದ್ವಿತೀಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮೇವಾರ್ ನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನೆರೆ ಅಕ್ಬರ್ ಆಸೆ ಮಲ್ತೆರ್. 

ಅಪ್ಪೆನೊಟ್ಟುಗು ಜಗಳ ಮಲ್ತಿನ ರಾಣಾನ ಮಗೆ ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್, ಅಕ್ಬರ್ ಮಾಲ್ವಾನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರಾದ್ ಧೋಲ್ಪುರ್ ಡ್ ಶಿಬಿರ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನಗ  ಪೋದು ಅಕ್ಬರ್ ನ ಎದುರುಗು ಪೋಯೆರ್. ಈ ಸಭೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸಭೆಟ್, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫೬೭ಡ್, ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ನ ತಮಾಷೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಡ್ದ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಯೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕ್ಬರ್ ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ಗ್ ತಮಾಷೆಡ್ ಪಂಡೆರ್, ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ರಾಜಕುಮಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರೆನಲೆಕ ಅರೆನ ಎದುರುಗು ಸಮ್ಮತಿ ಕೊರ್ದು ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ, ಅರೆನ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್. ಈ ಬಹಿರಂಗೊಡ್ದ್ ಗಾಬರಿ ಆಯಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ಮೌನವಾದ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಗ್ ಪಿರ ಪೋದು ಅಕ್ಬರ್ ನ ಸನ್ನಿಹಿತ ಆಕ್ರಮಣದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆಗ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಶಕ್ತಿ ಸಿಂಗ್ ನ ನಿರ್ಗಮನೊಗು ಅಕ್ಬರ್ ಕೋಪೊಡು ಬತ್ತ್ ದ್ ರಾಣಾಲೆನ ಅಹಂಕಾರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮೇವಾರ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫೬೭ಡ್, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦, ೧೫೬೭ಡ್, ಕೋಟೆದ ಪಿದಯಿದ ವಿಶಾಲ ಮೈದಾನೊಡು ಶಿಬಿರ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಡುಟು, ರಾಣಾ ಉದೈ ಸಿಂಗ್, ತನ್ನ ಸಲಹೆಗಾರೆರೆನ ಮಂಡಳಿದ ಸಲಹೆಡ್, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಚಿತ್ತೂರುಡ್ದ್ ಗೋಗುಂಡದ ಗುಡ್ಡೆಲೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಜೈಮಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಟ್ಟೆನ್ ಅಕ್ಲೆನ ಆಜ್ಞೆಡ್ 8,000 ರಾಜಪುತ್ ಸೈನಿಕೆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಕೋಟೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ಅಕ್ಬರ್ ಕೋಟೆಗ್ ಮುತ್ತಿಗೆ ಪಾಡ್ಯೆರ್, ಉಂದು 4 ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ನಡತ್ಂಡ್.

೧೫೬೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೨ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಅಕ್ಬರ್ ಸ್ವತಃ ಗುಂಡು ಪಾಡ್ದ್ ಜೈಮಲ್ ಸೈತ್ ಪೋಯೆರ್. ಜೌಹರ್ ನ್ ಪಟ್ಟಾ, ಐಸ್ಸರ್ ದಾಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿಬ್ ಖಾನ್ ನ ಇಲ್ಲಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬುದ ದಿನ, ಕೋಟೆದ ದ್ವಾರೊಲೆನ್ ತೆರೆಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಪುತ್ ಸೈನಿಕೆರ್ ಶತ್ರುಲೆನ ಎದುರುಗು ಧಾವಿಸಯೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಯುದ್ಧೊಡು, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ಸೈನ್ಯ 20,000-25,000 ನಾಗರಿಕೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಸೈತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಡ್ ನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. 

== ೧೬೧೫ ರ ಮೊಘಲ್-ರಾಜಪುತ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ==
೧೬೧೫ಡ್, ಜಹಾಂಗೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊದ ನಂತರ, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ನ್ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಗ್ ಪಿರ ಕೊರ್ತೆರ್

== ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ ಕೋಟೆದ ನಕ್ಷೆ ==
ಸುಮಾರ್ ಮೀನ್ ದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕೋಟೆದ ಸುತ್ತಳತೆ 13 ಕಿ.ಮೀ (8.1 ಮೈ) ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ 5 ಕಿ.ಮೀ (3.1 ಮೈ) ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು 700 ಎಕ್ರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು. ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಸೇತುವೆನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ 1 ಕಿ.ಮೀ (0.6 ಮೈಲ್) ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ದೂರೊಡು ಕಷ್ಟದ ಜಿಗ್-ಜಾಗ್ ಆರೋಹಣೊಡು ಕೋಟೆಗ್ ಸಮೀಪಿಸವೊಲಿ. ಈ ಸೇತುವೆ ಗಂಭಿರಿ ನದಿನ್ ವ್ಯಾಪಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪತ್ತ್ ಕಮಾನುಲೆಡ್ ಬೆಂಬಲೊಡು ಉಂಡು (ಒಂಜಿ ವಕ್ರ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಗ್ ಮುಳ್ಳುದ ಕಮಾನುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು). ರಡ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಬುಡ್ದು, ಅವು ಭವ್ಯವಾದ್ ಕೋಟೆಲೆನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಈ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆಗ್ ಅರಮನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು (ಅವುಲು ಮಸ್ತ್ ಅವಶೇಷೊಲು) ಉಂಡು.

427 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ದ ಬಫರ್ ವಲಯೊಡು 305 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ದ ಭಾಗೊದ ಜಾಗೆ, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ 155 ಮೀ ಅಗಲೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಲ್ಲುದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೋಟೆ. 

ಉಂದು 13 ಕಿ.ಮೀ (8.1 ಮೈಲ್) ಉದ್ದೊದ ಒಂಜಿ ಪರಿಧಿ ಗೋಡೆಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ 45° ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಶತ್ರುಲೆಗ್ ಉಂದು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರವೇಶಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಕೋಟೆದ ಆರೋಹಣ ಶಿಸೋಡಿಯ ಕುಲೊತ ಮೇವಾರ್ ಅರಸು ರಾಣಾ ಕುಂಭ (೧೪೩೩-೧೪೬೮) ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಏಳು ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಈ ದ್ವಾರೊಲೆನ್, ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಮುಟ್ಟ, ಪೈದಾಲ್ ಪೊಲ್, ಭೈರೊನ್ ಪೊಲ್, ಹನುಮಾನ್ ಪೊಲ್, ಗಣೇಶ ಪೊಲ್, ಜೋರ್ಲಾ ಪೊಲ್, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪೊಲ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಮ್ ಪೊಲ್, ಅಂತಿಮ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. 

ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು 65 ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ರಚನೆಲು ಉಂಡು, ಅವುಲು 4 ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊಲು, 19 ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, 4 ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಬೊಕ್ಕ 20 ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜಲಮೂಲೊಲು ಉಂಡು. ಅವೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಲಿ. ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಡು ಸುರುತ ಗುಡ್ಡೆದ ಕೋಟೆನ್ ೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಸತತವಾದ್ ಕೋಟೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಅಂಚಿಲೆಡ್ ಅಯಿತ ಅವಶೇಷೊಲು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ, ಮಸ್ತ್ ಮಹತ್ವದ ರಕ್ಷಣಾ ರಚನೆನ್ 15ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸಿಸೋಡಿಯಾ ರಾಜಪುತ್ರೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಪಗ ರಾಜಮನೆತನೊನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸದ್ ಏಳು ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಕೋಟೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೋಟೆ ಗೋಡೆನ್ 13ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದುಂಬುದ ಗೋಡೆದ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 

ಸತ್ಬೀಸ್ ದೇವರಿ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ 

ಕೋಟೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ಬೊಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷಿತ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಒಟ್ಟುಗು, ಕುಂಭ ಶ್ಯಾಂ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೀರಾ ಬಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಆದಿ ವಾರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶೃಂಗಾರ್ ಚೌರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೀರಾನ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಎದುರುದ ರವಿದಾಸ್ ಛತ್ರಿ (ಪವಿಲಿಯನ್) ಉಂದೆಟ್ ರವಿದಾಸ್ ಗುರುನ ಮುದ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೆತ್ತನೆ ಆಯಿನ ಈ ರಡ್ಡನೆ ಹಂತೊಡು ವಿಜಯ್ ಸ್ತಾಂಭ ಸ್ಮಾರಕೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸಿಸೋಡಿಯನ್ ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ನಂತರದ ಸೇರ್ಪಡೆಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತೊಡು ಸುಲ್ತಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊಡ್ದ್ ಎರವಲು ಪಡೆಯಿನ ಕಮಾನುದ ಉಪರಚನೆಲೆನಂಚಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಸಾರಸಂಗ್ರಹೊದೊಟ್ಟುಗು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಶುದ್ಧ ರಾಜಪುತ್ ಶೈಲಿನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆಡ್ ಡ್ರೆಸ್ಡ್ ಸ್ಟೋನ್ ಕಲ್ಲುಡ್ದ್ 4.5 ಕಿ.ಮೀ ಗೋಡೆಲೆನ್ ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆಡ್ 500 ಮೀ ಎತ್ತರೊಗು ಏರುಂಡು. ಏಳು ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್ ದ ದ್ವಾರೊಲೆನ ಸಹಾಯೊಡು, ಭಾಗಶಃ ಷಟ್ಕೋನ ಅತ್ತಂದೆ ಅಷ್ಟಕೋನ ಗೋಪುರೊಲೆಡ್ದ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನವು, ಕೋಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾದ ಮಾರ್ಗೊಗು ಸೀಮಿತವಾದುಂಡು, ಉಂದು ಸತತವಾದ್, ನಿರಂತರವಾದ್ ಕಿರಿದಾಯಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ದ್ ಕಡಿಮೆ ಬೆಟ್ಟೊಗು ಏರುಂಡು. ಏಳನೇ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತಿಮ ದ್ವಾರ ನೇರವಾದ್ ಅರಮನೆದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಉಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಸತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕೃತ ರಚನೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. 

ರಾಣಾ ಕುಂಭನ ಅರಮನೆ, ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ರಾಜಪುತ್ ದೇಶೀಯ ರಚನೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಕನ್ವರ್ ಪಾದೆ ಕಾ ಮಹಲ್ (ವಾರಸ್ಧಿಕಾರಿನ ಅರಮನೆ) ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಕವಿ ಮೀರಾ ಬಾಯಿ (೧೪೯೮-೧೫೪೬) ನ ಅರಮನೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಉಂಡು. ನಂತರದ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ಅರಮನೆದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಮಸ್ತ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತೆರ್, ರತನ್ ಸಿಂಗ್ ಅರಮನೆ (೧೫೨೮-೧೫೩೧) ಅತ್ತಂಡ ಫತೇಹ್ ಪ್ರಕಾಶ್, ಬಾದಲ್ ಮಹಲ್ (೧೮೮೫-೧೯೩೦) ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್ಲಾ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್.ಕೀರ್ತಿ ಸ್ತಂಭ  ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಬಹುತೇಕ ರಚನೆಲು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕಾಳಿಕಾಮತ ದೇವಸ್ಥಾನ (8ನೇ ಶತಮಾನ), ಕ್ಷೇಮಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (825-850), ಕುಂಭ ಶ್ಯಾಂ ದೇವಸ್ಥಾನ (1448), ಅತ್ತಂದೆ ಅದ್ಬುತ್ನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ (15ನೇ-16ನೇ ಶತಮಾನ), ಗುಡ್ಡೆದ ಕೋಟೆಡ್ ಜಾರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲುಲಾ ಉಂಡು, ಚೌರಿ (೧೪೪೮), ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ ಬಿಸ್ ದೇವಿ (೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯ). ಅಂಚನೆ, ಕೋಟೆದ ಕಂಪೌಂಡ್ ಸುಮಾರ್ 3,000 ನಿವಾಸಿಲೆನ ಸಮಕಾಲೀನ ಪುರಸಭೆ ವಾರ್ಡ್ ಗ್ ನೆಲೆಯಾತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಆಸ್ತಿದ ಉತ್ತರ ತುದಿಟ್ ರತನ್ ಸಿಂಗ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಂಡು.

== ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ==
[[ಫೈಲ್:Vijay_Stamb_View_from_Chittor.jpg|thumb|Vijay Stamb View from Chittor]]
ಕೋಟೆಡ್ ಮಹಾರಾಣ ಕುಂಭ ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಏಳ್ ದ್ವಾರೊಲು ಉಂಡು. (ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಸೆಡ್ ಗೇಟ್ ನ್ ಪೊಲ್ ಪನ್ಪೆರ್) ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಪಂಡ ಪಾದನ ಪೊಲ್, ಭೈರೊಂದು ಪೊಲ್, ಹನುಮಾನ್ ಪೊಲ್, ಗಣೇಶ ಪೊಲ್, ಜೋಡ್ಲ ಪೊಲ್, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪೊಲ್, ಅಂಚನೆ ರಾಮ್ ಪೊಲ್(ಭಗವಾನ್ ರಾಮನ ದ್ವಾರ) ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ. ಕೋಟೆಗ್ ಪೋಪಿನ ಮಾತಾ ದ್ವಾರೊಲೆನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೋಟೆಲೆನ್ ದೀದ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್ ದ ರಚನೆಲೆನ ರೂಪೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆನೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡುಲೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಮುಳ್ಳುದ ಕಮಾನೊಲೆನ್ ದೀದ್ ಗೇಟ್ ಲೆನ ಬಾಗಿಲುಲೆನ್ ಬಲಪಡ್ಪೆರ್. ಗೇಟ್ ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯೊದ ಮಿತ್ತ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸೆರೆ ಬಿಲ್ಲುಗಾರೆರೆಗ್ ಗುಂಡಿದ ಪ್ಯಾರಾಪೆಟ್ ಲು ಉಂಡು. ಕೋಟೆದ ಒಳಗೆ ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರಸ್ತೆ ಮಾತಾ ದ್ವಾರೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಗ್ (ಪಾಳು ಅರಮನೆಲು ಬೊಕ್ಕ 130 ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು) ಪ್ರವೇಶೊನು ಒದಗಾವುಂಡು. 

ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ ದ ಬಲತ್ತ ಕಡೆಟ್ ದಾರಿಖಾನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಭಾ (ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕೋಣೆ) ಉಂಡು, ಅಯಿತ ಪಿರವುಡು ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಜೆನಾನ (ಮಹಿಳೆಯೆರೆನ ವಾಸಸ್ಥಾನ) ಉಂಡು. ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ ದ ಎಡಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ನೀರ್ದ ಜಲಾಶಯ ಉಂಡು. ಜೋರ್ಲಾ ಪೊಲ್ (ಜೋಯಿನ್ಡ್ ಗೇಟ್) ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ವಿಚಿತ್ರ ದ್ವಾರಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ರಡ್ಡ್ ದ್ವಾರೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜೋರ್ಲಾ ಪೋಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಕಮಾನು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪೋಲ್ ದ ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು, ಉಂದು ಭಾರತೊಡು ಬೇತೆ ಒವ್ವೆ ಕಡೆಟ್ಲಾ ಗಮನಿಸಂದಿನ ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷಣ.[4] ಲೋಕೋಟಾ ಬಾರಿ ಪಂಡ ಕೋಟೆದ ಉತ್ತರ ತುದಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ದ್ವಾರ, ಆಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಟ್ ಅಪರಾಧಿಲೆನ್ ಅಗಾಧೊಗು ಎಸಲ್ಪಾಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ತೆರೆಯೊನು ತೂವೊಲಿ

== ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭ ==
[[ಫೈಲ್:Stamaba_views_with_other_relics_steroscopic_view.jpg|thumb|Stamaba views with other relics steroscopic view]]
ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭ (ವಿಜಯದ ಗೋಪುರ) ಅತ್ತಂದೆ ಜಯ ಸ್ತಂಭ, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ನ ಸಂಕೇತ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯದ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಧೈರ್ಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ರಾಣಾ ಕುಂಭ 1458 ಬೊಕ್ಕ 1468 ನಡುಟು 1458 ಬೊಕ್ಕ 1468 ನಡುಟು ಮಾಲ್ವಾ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಹಮೂದ್ ಶಾ I ಖಾಲ್ಜಿನ ಮಿತ್ತ್ ಗೆಂದಿನ ನೆನಪುಗಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಪತ್ತ್ ವರ್ಷ, ಉಂದು 47 ಚದರ ಅಡಿ (4.4 m2) ದ ಮಿತ್ತ್ 37.2 ಮೀಟರ್ (122 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು 157 ಮೆಟ್ಟಿಲುಲೆನ ಕಿರಿದಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಡ್ದ್ (ಒಳಾಂಗಣೊನುಲಾ ಕೆತ್ತನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು) 8ನೇ ಮಹಡಿ ಮುಟ್ಟ ಪ್ರವೇಶಿಸವೊಲಿ, ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಬಯಲು ಬೊಕ್ಕ ಚಿಸ್ಟ್ಗರ್ ನ ಪೊಸ ಊರುದ ಎಡ್ಡೆ ನೋಟ ಉಂಡು. ಮಿಂಚುಡ್ದ್ ಹಾಳಾದ್ 19ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ತಂಭ ಇತ್ತೆ ಸಾಯಂಕಾಲೊಡು ಬೆಳಗುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ಪೊರ್ಲುದ ನೋಟೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು

== ಕೀರ್ತಿ ಸ್ತಂಭ ==
[[ಫೈಲ್:Jain_temple_inside_Chittorgarh_Fort.jpg|thumb|Jain temple inside Chittorgarh Fort]]
[[ಫೈಲ್:Victory+Tower+Chittorgarh.jpg|thumb|Its a symbol of victory]]
ಕೀರ್ತಿ ಸ್ತಂಭ (ಟವರ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್) ಪಂಡ 22 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊದ (72 ಅಡಿ) ಗೋಪುರೊನು 30 ಅಡಿ (9.1 ಮೀ) ಎತ್ತರೊದ ಮಿತ್ತ್ 15 ಅಡಿ (4.6 ಮೀ) ಎತ್ತರೊಡು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಪೆರ್; ಉಂದು ಪಿದಯಿ ಜೈನ ಶಿಲ್ಪೊಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪಿರಾಕ್ ದ (ಬಹುಶಃ 12ನೆ ಶತಮಾನ) ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ಟರಿ ಟವರ್ ಡ್ದ್ ಎಲ್ಯ ಉಂಡು. ಬಾಘೇರ್ವಾಲ್ ಜೈನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಿಜಾಜಿ ರಾಠೋಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಉಂದು ಸುರುತ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ್ (ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜೈನ ಗುರು) ಆದಿನಾಥ್ ಗ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಆತ್ಂಡ್. ಗೋಪುರೊದ ಕೆಳಮಹಡಿಡ್, ಜೈನ ಪಾಂಥಿಯನ್ ದ ವಿವಿಧ ತೀರ್ಥಂಕರ್ ಲೆನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಅವೆನ್ ದೀಯೆರೆ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಗೂಡುಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಉಂದು ದಿಗಂಬರ ಸ್ಮಾರಕೊಲು. ೫೪ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಿರಿದಾಯಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಆಜಿ ಮಹಡಿಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಗ್ ಪೋಪುಂಡು. ೧೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸೇರ್ಸಾಯಿನ ಮಿತ್ತ್ ದ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಡ್ ೧೨ ಸ್ತಂಭೊಲು ಉಂಡು

== ರಾಣಾ ಕುಂಭ ಅರಮನೆ ==
[[ಫೈಲ್:Temple_de_Shanthinath.jpg|thumb|Temple de Shanthinath]]
ರಾಣಾ ಕುಂಭನ ಅರಮನೆ (ಅವಶೇಷೊಡು ಉಂಡು) ವಿಜಯ ಸ್ಥಾನೊದ ಬರಿಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು ಉಂಡು. ಅರಮನೆಡ್ ಆನೆ ಬೊಕ್ಕ ಕುದುರೆದ ಕೋಣೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಉದಯಪುರದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮಹಾರಾಣ ಉದಯ್ ಸಿಂಗ್ ಮುಲ್ಪ ಪುಟ್ಟುವೆರ್; ಅರೆನ ಪುಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಜಾನಪದ ಕತೆ ಪಂಡ ಅರೆನ ಸೇವಕಿ ಪನ್ನಾ ದೈ ಅರೆನ ಮಗೆನ್ ಅರೆನ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಮೋಸದ ರೂಪೊಡು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಫಲವಾದ್ ಅರೆನ ಮಗೆನ್ ಬನ್ಬೀರ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಜಕುಮಾರನ್ ಒಂಜಿ ಫ್ರುಟ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರಮನೆನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅರಮನೆದ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಅದ್ಭುತವಾದ್ ಕ್ಯಾನೋಪಿಡ್ ಬಾಲ್ಕನಿಲೆನ ಸರಣಿ. ಅರಮನೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಸೂರಜ್ ಪೋಲ್ ಮೂಲಕ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಂಗಳೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ಪೆರ್ಮೆದ ಕವಿ-ಸಂತೆ, ರಾಣಿ ಮೀರೆರ್‌ಲಾ ಈ ಅರಮನೆಡ್ ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತೆರ್. ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿ ಒಂಜಿ ಭೂಗತ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಡ್ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗ್ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ಕಡಪುಡುನ ಅರಮನೆಲಾ ಉಂದು, ಜೌಹರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಕ್ರಿಯೆ ಆದ್. ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ದ ರಾಜ ಖಜಾನೆ ಆಯಿನ ನೌ ಲಖಾ ಬಂದರ್ (ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ: ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷ ಖಜಾನೆ) ಕಟ್ಟಡಲಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ, ಅರಮನೆದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. ಸಿಂಗ ಚೌರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಲಾ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು

== ಫತೇಹ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅರಮನೆ ==
ರಾಣಾ ಫತೇ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ರಾಣಾ ಖುಂಬಾ ಅರಮನೆದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಆಧುನಿಕ ಇಲ್ಲ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಶಾಲೆ (ಸುಮಾರ್ ೫,೦೦೦ ಊರುದಕುಲು ಕೋಟೆದ ಉಲಯಿ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್) ಅಂಚನೆ ಉಂಡು.

== ಗೌಮುಖ್ ಜಲಾಶಯ ==
ಬಂಡೆಡ್ ಕೆತ್ತೆದ ಗೋವುದ ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಬುಲೆ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ ನೀರ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕೆರೆ ಕೋಟೆಡ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮುತ್ತಿಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ನೀರ್ ದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ 

== ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆ ==
ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆ ಪಂಡ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಕಟ್ಟಡ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಜಿ ಮಹಡಿದ ರಚನೆ (ಮೂಲದ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ). ಉಂದು ಕೋಟೆದ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಛತ್ರಿಲು (ಪವಿಲಿಯನ್ ಲು) ಅರಮನೆದ ಛಾವಣಿಲೆನ್ ಕಿರೀಟೊಡು ದೀಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅರಮನೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಒಂಜಿ ನೀರ್ ದ ಕಂದಕ ಉಂಡು. ಈ ಶೈಲಿದ ಅರಮನೆ ಜಲ ಮಹಲ್ (ನೀರ್ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಅರಮನೆ) ಪನ್ಪಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಡ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಬೇತೆ ಅರಮನೆಲೆನ ಮುನ್ನಡೆ ಆಂಡ್. ಮಹಾರಾಣ ರತನ್ ಸಿಂಗ್ ನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿ ಜೌಹರ್ ನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊನು ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರೆನ ಸೌಂದರ್ಯೊಗು ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಒಂಜಿ ಶಾಶ್ವತ ದಂತಕಥೆ ಆದುಂಡು. ಈ ಅರಮನೆದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮೇವಾರ್ ದ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಅಮರ್ ಕಾವ್ಯಂ ಮಹಮೂದ್ ಖಿಲ್ಜಿ- II, ಮಾಲ್ವಾ ಸುಲ್ತಾನ್, ನ್ ರಾಣಾ ಸಂಗಾ ಮುಲ್ಪ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾರಾಣಾ ಉದಯಿ ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ಮಗಲ್ ಜಸ್ಮಾದೆನ್ ಬಿಕಾನೆರ್ದ ರೈ ಸಿಂಗ್ ಗ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರೈ ಸಿಂಗ್ ಮಲ್ದಿನ ದಾನೊದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆತ ಮೆಟ್ಟಿಲುದ ಪ್ರತಿ ಮೆಟ್ಟಿಲ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಆನೆನ್ ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಮಹಾರಾಣ ಸಜ್ಜನ್ ಸಿಂಗ್ ದುರಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.

== ಬೇತೆ ದೃಶ್ಯೊಲು ==
[[ಫೈಲ್:Rajasthan-Chittore_Garh_09.jpg|thumb|Meera Temple, where saint Mirabai prayed to Krishna, starting her Bhakti movement. Chittorgarh Fort, Rajasthan]]
ವಿಜಯ್ ಸ್ಥಳೊಗು ಸಮೀಪೊಡು ಮೀರಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮೀರಾಬಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ರಾಣಾ ಖುಂಬೆ ಒಂಜಿ ಅಲಂಕೃತ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ಸಾಹಿ ಭಕ್ತೆ ಆಯಿನ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂತ-ಕವಿ ಮೀರಾಬಾಯಿನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಇಡೀ ಜೀವನೊನು ಆಯನ ಆರಾಧನೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ಮೀರಾ ಭಜನೆ ಪನ್ಪಿನ ಗೀತ ಭಜನೆಲೆನ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಅಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂತಕಥೆ ಪಂಡ ಕೃಷ್ಣನ ಆಶೀರ್ವಾದೊಡು, ಅಲೆನ ದುಷ್ಟ ಅತ್ತೆನ ಕಡಪುಡುನ ವಿಷೊನು ಸೇವನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅದೇ ಕಂಪೌಂಡ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಭ ಶ್ಯಾಂ ದೇವಸ್ಥಾನ (ವರಾಹ ದೇವಸ್ಥಾನ). ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶಿಖರ ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರೊಡು ಉಂಡು. ಕೃಷ್ಣನ ದುಂಬು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೀರಾಬಾಯಿ ಚಿತ್ರೊನು ಇತ್ತೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
[[ಫೈಲ್:India_04_0019_chittorgarh.jpg|thumb|India 04 0019 chittorgarh]]
ಪದ್ಮಿನಿನ ಅರಮನೆದ ಎದುರುಡು ಕಾಳಿಕಾ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಮೂಲತಃ, ಸೂರ್ಯ (ಸೂರ್ಯ ದೇವೆರೆಗ್) ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಒಂಜಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು 14ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆದ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.

ಕೋಟೆದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ವನ್ವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಕಟ್ಟಿನ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ದೇವಿಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಪಿ

== ಸಂಸ್ಕೃತಿ ==
ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ ನಗರೊಡು &quot;ಜೌಹರ್ ಮೀಲಾ&quot; ಪನ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ರಾಜಪೂತ ಪರ್ಬ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಒಂಜಿ ಜೌಹರ್ ನ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊಡು ನಡಪುಂಡು, ಆಂಡ ಉಂದೆಕ್ ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುದರ್ ನ್ ಕೊರ್ಜೆರ್. ಉಂದು ಪದ್ಮಾವತಿನ ಜೌಹರ್ ನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನವು. ಈ ಪರ್ಬೊನು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ರಾಜಪುತ್ ಪಿರಾಕ್ದಕ್ಲೆನ ಧೈರ್ಯೊನು ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಕೋಟೆಡ್ ನಡತಿನ ಮೂಜಿ ಜೌಹಾರ್ ಲೆನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ನಡಪಾವೆರ್. ರಾಜಕುಮಾರ ಕುಟುಂಬೊಲೆನ ವಂಶಸ್ಥೆರೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ರಾಜಪೂತೆರ್ ಜೌಹರ್ ನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ ನಡಪಾವೆರ್. ದೇಶದ ಇತ್ತೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಬಗ್ಗೆ ಒರಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆನ್ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇದಿಕೆಲಾ ಆತ್ಂಡ್.

ಜೂನ್ ೨೦೧೩ಡ್ ಫ್ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ ೩೭ನೇ ಸಭೆಟ್ ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಆರು ಕೋಟೆಲು, ಅಂಚನೆ, ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆ, ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಕೋಟೆ, ಗಗ್ರೋನ್ ಕೋಟೆ, ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಕೋಟೆ, ಕುಂಭಾಲ್ ಗಢ್, ಬೊಕ್ಕ ರಂಥಂಬೋರ್ ಕೋಟೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ರಾಜಪೂತ್ ವಾ ಸ್ತುಶಿಲ್ಪಡ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಟ್ಟ ಉಂಡು.
[[ಫೈಲ್:Rajasthan_Monument_28.JPG|thumb|Rajasthan Monument 28]]
[[ಫೈಲ್:A_part_of_fortress_of_Chittoor.jpg|thumb|A part of fortress of Chittoor]]
ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ನ ದಿ ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ ಡ್ದ್ ಕೋಲ್ಡ್ ಲೇರ್ಸ್ ನ ಹಾಳಾತಿನ ನಗರ, ನಾಯಕ ಮೌಗ್ಲಿನ್ ಬಂಡರ್-ಲಾಗ್ ಡ್ದ್ ಅಪಹರಣ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪೆರ್, ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ ಚಿತ್ತೋರ್ಗಢ್ ಕೋಟೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಗಮನಿಸೊಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ 1887ಡ್ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಲಿಂಜ್ ಗ್ ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟ್ ದ್ ಇತ್ತ್ ಂಡ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ದುಂಬು ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ಸ್ ನ ಮೂಲ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ನ್ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶೊಡು ಸಿಯೋನಿ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್


&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Event:Heritage Across Borders]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>ikhha7aylfc0qdbel2o1j87tqx4ctaz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಶಿಮ್ಲಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27983</id>
    <revision>
      <id>365830</id>
      <timestamp>2026-08-19T05:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಬರವು</comment>
      <origin>365830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5232" sha1="4z64wcyt72rv1rjh9p1qb96gmmb7634" xml:space="preserve">'''ಶಿಮ್ಲಾ''' ಬಡಕಾಯಿ ಭಾರತದ [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರ. ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಆಡಳಿತ ಇಪ್ಪನಗ ಶಿಮ್ಲಾ ೧೮೬೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತದ ಅರೆಗಾಲದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ವತಂತ್ರ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ನಗರ ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದುಂಡು. ಉಂದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ನಗರ, ಅತ್ತಂದೆ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್.

೧೮೧೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಈ ಜಾಗೆನ್ ತನ್ಕುಲೆ ವಶ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್. ನೆಕ್  ದುಂಬು, ಮುಲ್ಪ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ದಾಖಲೆ ಉಂಡು. ಮುಲ್ತ ಹವಾಮಾನ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಹಿಮಾಲಯದ ದಟ್ಟ ಕಾಡ್‌ಡ್ ಈ ನಗರನ್ ಕಟ್ಯೆರ್. ಬ್ರಿಟೀಷೆರೆನ ಅರೆಗಾಲದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿಪ್ಪನಗ, ಶಿಮ್ಲಾ ೧೯೦೬ದ ಸಿಮ್ಲಾ ಡೆಪ್ಯುಟೇಶನ್, ೧೯೧೪ದ ಸಿಮ್ಲಾ ಒಪ್ಪಂದ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೫ದ ಸಿಮ್ಲಾ ಸಮ್ಮೇಳನ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಬೆಕ್ಲು ಮಾತ ಮುಲ್ಪ ನಡತ್ತ. ನಮ ದೇಸೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ೨೮ ಸಂಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ೧೯೪೮ಡ್ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ವತಂತ್ರ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕಲಾ, ಈ ನಗರ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಒರಿಂಡ್, ೧೯೭೨ನೇ ಇಸವಿದ ಸಿಮ್ಲಾ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಲ್ಪ ಆಂಡ್. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಅಲ್ಪದ ಇತ್ತಿನ ಮಹಾಸು ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಶಿಮ್ಲಾ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.

ಶಿಮ್ಲಾಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಕಾಲೊದ ನಿಯೋ-ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿದ ಕಟ್ಟೊಣೊಲು, ಅತ್ತಂದೆ ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಮಾತ ಉಲ್ಲ. ಈ ಪೇಂಟೆದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮನಸ್ ಮರ್ಲ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಲು ಪಂಡ ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್ ದೇಸ್ತಾನ, ವೈಸ್‌ರೀಗಲ್ ಲಾಡ್ಜ್, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್, ಮಾಲ್ ರೋಡ್, ದ ರಿಡ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನ್ನಾಡೇಲ್. ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಜಾಖು ಬೊಕ್ಕ ತೆಂಕಾಯಿಗ್ ಅನ್ನಾಡೇಲ್, ಮೂಡಾಯಿಗ್ ಸಂಜೌಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಚೋಟಾ ಶಿಮ್ಲಾ ಉಂಡು. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಕಟ್ಟಾದಿನ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಕಾಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಲಾ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆದುಂಡು.

ನೆತ್ತ ಗುಡ್ಡೆದ ಇಳಿಜಾರ್‌ದ ಜಾಗೆರ್ದಾತ್ರ, ೨೦೦೫ಡ್ ಶುರುವಾಯಿನ 'ಎಂಟಿಬಿ ಹಿಮಾಲಯ' ಪನ್ಪಿ ಬೈಕಿಂಗ್ ರೇಸ್ ಮುಲ್ಪ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮಲ್ಲ ಲೇಸ್ ಇನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮಲ್ಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಐಸ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಮೈದಾನ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ ಅತ್ತಂದೆ, ಈ ನಗರ ಮಸ್ತ್ ಕಾಲೇಜುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಆತುಂಡು.
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಬೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>4z64wcyt72rv1rjh9p1qb96gmmb7634</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365831</id>
      <parentid>365830</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T05:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>365831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6237" sha1="79a0y14x1k1rqjrz2w8ymka6b975jwh" xml:space="preserve">'''ಶಿಮ್ಲಾ''' ಬಡಕಾಯಿ ಭಾರತದ [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರ. ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಆಡಳಿತ ಇಪ್ಪನಗ ಶಿಮ್ಲಾ ೧೮೬೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತದ ಅರೆಗಾಲದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ವತಂತ್ರ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈ ನಗರ ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದುಂಡು. ಉಂದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ನಗರ, ಅತ್ತಂದೆ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್.&lt;ref&gt;{{cite web|last=bedi|first=rahul|title=Steady Decline: From Simla To Shimla, And Now To Shyamala!|url=https://www.thecitizen.in/index.php/en/newsdetail/index/2/15315/steady-decline-from-simla-to-shimla-and-now-to-shyamala|access-date=27 December 2021|website=www.thecitizen.in|language=en-US|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227210809/https://www.thecitizen.in/index.php/en/newsdetail/index/2/15315/steady-decline-from-simla-to-shimla-and-now-to-shyamala|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

೧೮೧೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಈ ಜಾಗೆನ್ ತನ್ಕುಲೆ ವಶ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್. ನೆಕ್  ದುಂಬು, ಮುಲ್ಪ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ದಾಖಲೆ ಉಂಡು. ಮುಲ್ತ ಹವಾಮಾನ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆಗ್ ಇಷ್ಟ ಆಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಹಿಮಾಲಯದ ದಟ್ಟ ಕಾಡ್‌ಡ್ ಈ ನಗರನ್ ಕಟ್ಯೆರ್. ಬ್ರಿಟೀಷೆರೆನ ಅರೆಗಾಲದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿಪ್ಪನಗ, ಶಿಮ್ಲಾ ೧೯೦೬ದ ಸಿಮ್ಲಾ ಡೆಪ್ಯುಟೇಶನ್, ೧೯೧೪ದ ಸಿಮ್ಲಾ ಒಪ್ಪಂದ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೫ದ ಸಿಮ್ಲಾ ಸಮ್ಮೇಳನ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಬೆಕ್ಲು ಮಾತ ಮುಲ್ಪ ನಡತ್ತ. ನಮ ದೇಸೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ, ೨೮ ಸಂಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ೧೯೪೮ಡ್ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ವತಂತ್ರ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕಲಾ, ಈ ನಗರ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಒರಿಂಡ್, ೧೯೭೨ನೇ ಇಸವಿದ ಸಿಮ್ಲಾ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಲ್ಪ ಆಂಡ್. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಅಲ್ಪದ ಇತ್ತಿನ ಮಹಾಸು ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಶಿಮ್ಲಾ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History of Shimla Town |url=https://hpshimla.nic.in/history/ |website=hpshimla.nic.in |publisher=District Administration Shimla , Developed and hosted by National Informatics Centre |access-date=19 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ಶಿಮ್ಲಾಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಕಾಲೊದ ನಿಯೋ-ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿದ ಕಟ್ಟೊಣೊಲು, ಅತ್ತಂದೆ ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚ್‌ಲು ಮಾತ ಉಲ್ಲ. ಈ ಪೇಂಟೆದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮನಸ್ ಮರ್ಲ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಲು ಪಂಡ ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್ ದೇಸ್ತಾನ, ವೈಸ್‌ರೀಗಲ್ ಲಾಡ್ಜ್, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್, ಮಾಲ್ ರೋಡ್, ದ ರಿಡ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಅನ್ನಾಡೇಲ್. ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಜಾಖು ಬೊಕ್ಕ ತೆಂಕಾಯಿಗ್ ಅನ್ನಾಡೇಲ್, ಮೂಡಾಯಿಗ್ ಸಂಜೌಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಚೋಟಾ ಶಿಮ್ಲಾ ಉಂಡು. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಕಟ್ಟಾದಿನ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಕಾಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಲಾ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆದುಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History of Shimla Town |url=https://hpshimla.nic.in/history/ |website=hpshimla.nic.in |publisher=District Administration Shimla , Developed and hosted by National Informatics Centre |access-date=19 August 2026}}&lt;/ref&gt;

ನೆತ್ತ ಗುಡ್ಡೆದ ಇಳಿಜಾರ್‌ದ ಜಾಗೆರ್ದಾತ್ರ, ೨೦೦೫ಡ್ ಶುರುವಾಯಿನ 'ಎಂಟಿಬಿ ಹಿಮಾಲಯ' ಪನ್ಪಿ ಬೈಕಿಂಗ್ ರೇಸ್ ಮುಲ್ಪ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮಲ್ಲ ಲೇಸ್ ಇನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮಲ್ಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಐಸ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಮೈದಾನ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ ಅತ್ತಂದೆ, ಈ ನಗರ ಮಸ್ತ್ ಕಾಲೇಜುಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಆತುಂಡು.
==ಪುದರ್==
==ಇತಿಹಾಸೊ==
==ಹವಾಗುಣ==
==ಬೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ==
==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ==
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>79a0y14x1k1rqjrz2w8ymka6b975jwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27984</id>
    <revision>
      <id>365838</id>
      <timestamp>2026-08-19T07:14:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: {{Short description|City in Kyiv Oblast, Ukraine}} {{distinguish|text=the town of [[Pereslavl-Zalessky]]}} {{Use dmy dates|date=February 2020}} {{Infobox settlement | name               = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ | native_name        = Переяслав | native_name_lang   = uk | settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ನಗರ  | image_skyline      = {{photomontage|position=center  | photo1a                = Переяслав Антон...</comment>
      <origin>365838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43408" sha1="5jpag17lvoo7kei29jy5sinolvexfs8" xml:space="preserve">{{Short description|City in Kyiv Oblast, Ukraine}}
{{distinguish|text=the town of [[Pereslavl-Zalessky]]}}
{{Use dmy dates|date=February 2020}}
{{Infobox settlement
| name               = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್
| native_name        = Переяслав
| native_name_lang   = uk
| settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ನಗರ 
| image_skyline      = {{photomontage|position=center
 | photo1a                = Переяслав Антон Петрусь.jpg
 | photo2a                = Музей народної архітектури та побуту 12.jpg
 | photo2b                = Музей народної архітектури та побуту 17.jpg
 | photo3a                = Залишки Воскресенської церкви Переяслав-Хмельницький.jpg
 | photo3b                = Пам'ятник давньоруському співцю Бояну Переяслав-Хмельницький.jpg
   | size                 = 270
   | spacing              = 2
   | color                = #FFFFFF
   | border               = 0
   }}
| image_alt          = 
| image_caption      = ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್, ಎಡಡ್ದ್ ಬಲಗ್: ಅಸೆನ್ಶನ್ ಮಠ, ಥ್ರೀ ಹೋಲಿ ಹಿಯರಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ರುಶ್ನಿಕ್ ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ), ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್, ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಚರ್ಚ್, ಬೋಯನ್ (ಬಾರ್ಡ್) ನ ಸ್ಮಾರಕ
| image_flag         = Flag of Pereyaslav-Khmelnytsky.svg
| flag_alt           = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಧ್ವಜ
| image_seal         = 
| seal_alt           = 
| image_shield       = Coat of arms of Pereiaslav.svg
| shield_alt         = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್
| nickname           = 
| motto              = 
| image_map          = 
| map_alt            = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = ಉಕ್ರೇನ್ ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್#ಉಕ್ರೇನ್
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| coor_pinpoint      = 
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type   = ದೇಶ
| subdivision_name   = 
| subdivision_type1  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶೊಲು/ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_name1  = ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_type2  = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ರಾಯೊಲು/ರಾಯಾನ್
| subdivision_name2  = ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರಾಯಾನ್
| subdivision_type3  = ಹ್ರೋಮಡ
| subdivision_name3  =ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೋಮಡಾ
| established_title  = ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ
| established_date   = 907
| established_title2 = ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲು
| established_date2  = 1585
| founder            = 
| seat_type          = 
| seat               = 
| government_footnotes = 
| leader_party       = 
| leader_title       = 
| leader_name        = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 32
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| area_water_percent = 
| area_note          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_footnotes = 
| population_total   = 26273
| population_as_of   = 2022
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_note    = 
| timezone           = EET
| utc_offset         = +2
| timezone_DST       = EEST
| utc_offset_DST     = +3
| postal_code_type   = Zip code
| postal_code        = 08400–08409
| area_code_type     = 
| area_code          = +380 4567
| iso_code           = 
| website            = &lt;!-- {{URL|http://www.perejaslav.org.ua/index.php?go=home&amp;lang=us}} --&gt;
| footnotes          = 
| mapframe          = yes
| mapframe-zoom     = 11
| mapframe-wikidata = yes
}}

'''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'''{{efn|ಮಾಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್ ಲೆಗ್ [[#Etymology|§Etymology]] ನ್ ತೂಲೆ}} ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್, ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರ. ಉಂದು ಆಲ್ಟಾ ತುದೆತ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರುಬಿಜ್ ತುದೆತ ಸಂಗಮೊದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಕಿವ್ ದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು {{convert|95|km|2|abbr=on}} ದೂರ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮಧ್ಯಯುಗೊಡ್ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.&lt;ref name=&quot;admreform_2020_pereiaslav_city&quot;&gt;{{cite web |title=Переяславская городская громада |url=https://gromada.info/ru/obschina/pereyaslavska/ |publisher=Портал об'єднаних громад України |language=ru}}&lt;/ref&gt; 

೨೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ &quot;ಜೀವಂತ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;&gt;&quot;Pereyaslav Khmelnytsky – a town of museums&quot;, ''Welcome to Ukraine'' magazine, March 2007&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತೆರ್.

== ವ್ಯಾಕರಣ ==
=== ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ===
ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ನ್ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ಗ್ ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಜಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪುದರ್ ಇಂಚ ಉಂಡು:

* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪ್ರೇಯಸ್ಲೆವ್
* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಸ್ಲಾವಿಯಾ
* ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಜಸ್ಲಾವಸ್&lt;ref name=&quot;lt&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.vle.lt/straipsnis/perejaslav/ | title=Perejaslav }}&lt;/ref&gt;

=== ದುಂಬುದ ಪುದರ್ಲು ===
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ಲ್'''{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяславль}} ('''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಲ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್)|{{langx|ru|Переяславль|Pereyaslavl}}}}}} (೯೦೭-೧೯೪೩; '''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Руський}} (also rendered as '''Pereyaslav-Ruskyy''')}}}} ೧೧೫೨ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು)
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pereyaslav-Khmelnytskyy|title=Pereyaslav-Khmelnytskyy|website=britannica.com}}&lt;/ref&gt;{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Хмельницький}} (also rendered as '''Pereyaslav-Khmelnytskyy''')|{{langx|ru|Переяслав-Хмельницкий|Pereyaslav-Khmelnitsky}}}}}} (1943–2019),&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;&gt;{{in lang|uk}} [https://www.pravda.com.ua/news/2019/10/30/7230494/ Rada renamed Pereyaslav-Khmelnitsky], [[Ukrayinska Pravda]] (30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019){{in lang|en}} [https://ukranews.com/en/news/662876-rada-renames-pereyaslav-khmelnytskyi-of-kyiv-region-for-pereyaslav Rada Renames Pereyaslav-Khmelnytskyi Of Kyiv Region For Pereyaslav], [[Ukrainian News Agency]] (30 October 2019)&lt;/ref&gt; 1943 – 29 October 2019

೧೧೫೨ಡ್, ಯುರಿ ಡೊಲ್ಗೊರುಕಿ ಕೀವಾನ್ ರಸ್ ದ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್-ಸುಜ್ಡಾಲ್ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ನಗರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಡ್ಡ್ ನಗರೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪರೆ, 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=bor&gt;[http://www.boryspil-eparchy.org/index.php/переяслав-хмельницький/857-історія-міста-переяслав-хмельницький.html Історія міста Переяслав-Хмельницький]&lt;/ref&gt; ಉಂದೆನ್ '''ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಯುಜ್ನಿ'''  ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{ill|Sytin's military encyclopedia|ru|Военная энциклопедия Сытина|uk|Військова енциклопедія Ситіна}}. [[s:ru:ВЭ/ВТ/Переяславль Южный или Русский|Переяславль Южный или Русский]]&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸ==
===ಕೀವಾನ್ ರಸ್'===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದೊಟ್ಟುಗು 911 ರಷ್'-ಬೈಜಾಂಟೈನ್(911)ಒಪ್ಪಂದದ ಪಠ್ಯೊಡು ಉಂದು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆತ್ಂಡ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;/&gt; ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಡ್ ಪ್ರೆಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಲೆಸ್ಯೆ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರ್ಯಾಜಾನ್ ಸೇರ್ದ್ ಜಲೆಸ್ಯೆಡ್ ಪೊಸತನೊಡು ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ನಗರೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ತೆರ್.

ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್/ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ I (ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ I), ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೀವ್, ಇತ್ತೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಅಲೆಮಾರಿಲೆನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕೀವಾನ್ ರಸ್' ದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಿತಿನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ 992ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಗರ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್  11ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡ್ದ್ 1239ಡ್ ತತಾರ್ ಲು 1239ಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್'/ಮಂಗೋಲ್ ಆಕ್ರಮಣೊಲೆನ ಸಮಯೊಡು ತತಾರ್ ಲು ಧ್ವಂಸ ಮಲ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲಿಟಿ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

===ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್===
[[File:Rus and the Pechenegs (992).jpeg|thumb|ರಾಡ್ಜಿವಿಲ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಡ್ದ್ ಪೆಚೆನೆಗ್ಸ್ ನಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ನಿಕಿತಾ ದಿ ಟ್ಯಾನರ್ನ ಗೆಲುವು]]
೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ, ಉಂದು ಕೀವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು 1569ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಕಿರೀಟ ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ೧೫೮೫ಡ್, ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಥೋರಿ ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ರಾಜಮನೆತನದ ನಗರ.

===ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್===
[[File:Coat of arms of Pereyaslav-Khmelnytsky 1620.svg|thumb|150px|1620ಡ್ ಅಳವಡಿಸಾಯಿನ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]
೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್/ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ದ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೊಸಾಕ್ಸ್/ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್ ನಗರ ಆಂಡ್. 1654ಡ್ ಬೋಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್&quot; ನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮತ ಚಲಾಯನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದ ನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ ಭೂಮಿಲೆನ್ ರಷ್ಯಾದ ಆಡಳಿತೊಗು ಕನತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ದತ್ತ ಭಾಗೊ-ತೀರೊದ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ಗ್ ಒಳಪಡ್ಪುನ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮ್ಯಾನೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ರಸ್ಸೊ-ಪೋಲಿಷ್ ಯುದ್ಧದ (೧೬೫೪-೧೬೬೭) ಕಾಲೊಡು ಈ ಊರುನು ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕುಡೊರ ಸರ್ತಿ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಪೊಲ್ಟಾವ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೬೬೭ಡ್ ಟ್ರೂಸ್ ಆಫ್ ಆಂಡ್ರುಸೊವ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ರಷ್ಯಾದ ಭಾಗ ಆದ್ ಪೋಂಡ್.

===ಸೋವಿಯೆತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸೆಂಟರ್===
ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ  ಸಮಯೊಡು (ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾಡ್  ಮಹಾ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಯುದ್ಧ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್), ಸೋವಿಯೆತ್ ಸರ್ಕಾರ, ರಷ್ಯಾದೊಟ್ಟುಗು ಉಕ್ರೇನ್ ಏಕೀಕರಣೊಗು ನೆಲಯಾದ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಉತ್ಸುಕರಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೪ಡ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ್ ''ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಕೆಮೆಲ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. &lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt; ಆ ಘಟನೆದ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪಿನ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಊರುನು ಒಂಜಿ ಸಮರ್ಪಿತ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಗರ ಸಭೆತ ವಿನಂತಿಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ಡ್ ನಗರೊನು ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt;

ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹತ್ವದ ನಗರ (ಉಕ್ರೇನ್) ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ನಗರ ಆದ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರೈಯನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಲಾ ಉಂದು ರೇಯಾನ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿಜ್ಜಿ. ಜುಲೈ ೨೦೨೦ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್, ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏಳ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರೊನು ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್ ಗ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
=== ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಲು ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಾಂಗೀಯತೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://datatowel.in.ua/pop-composition/ethnic-cities | title=Національний склад міст }}&lt;/ref&gt;
{{bar box
|title=ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್‌ನ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು
|titlebar=#ddd
|left1=
|right1=ಶೇಕಡಾವಾರು
|bars=
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನೆರ್|dodgerblue|94.95}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ರಷ್ಯನ್ನೆರ್|purple|3.91}}
{{bar percent|ಬೆಲಾರೂಸಿಯನ್ನೆರ್|red|0.41}}
{{bar percent|ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ನೆರ್|brown|0.18}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಪೋಲಿಶ್ ಜನಕುಲು|yellow|0.08}}
{{bar percent|ಮೊಲ್ಡೊವನ್ನೆರ್|pink|0.07}}
{{bar percent|ಅಜರ್ಬೈಜಾನಿಯರ್|green|0.05}}
{{bar percent|ಅಶ್ಕೆನಾಜಿ ಯಹೂದಿಲು|lightblue|0.05}}
}}

=== ಭಾಷೆ ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;
{| ಕ್ಲಾಸ್=&quot;ಮಾನದಂಡ&quot;
|-
! ಭಾಷೆ
! ಶೇಕಡಾವಾರು
|-
| ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೯೫.೮೯%
|-
| ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೩.೬೧%
|-
| ಬೇತೆ/ನಿರ್ಧರಿತ ಆಯಂದಿನ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| 0.5%
|}

===ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಸುರುತ ಉಲ್ಲೇಖ 1620ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಪಗ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ಗ್ ದೂರು ಕೊರ್ತೆರ್. ಯೆಹೂದಿಲೆಗ್ ಬ್ರೂವರಿಲು, ಮಾಲ್ಟ್-ಹೌಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಲೆನ್ ದೀವೊನೆರೆ ಹಕ್ಕ್ ನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಅಕುಲೆನ್ ಕೃಷಿಡ್ ತೊಡಗಿಸೆರೆ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್ ದ್, ರಾಜೆ ತನ್ನ ಆಯುಕ್ತೆರೆಗ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬೇತೆ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಯೆಹೂದಿಲು ನಗರ ನಾಗರಿಕೆರೆನ ಮಾತಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಲೆನ್ ಆನಂದೊಡು ಪಡೆಯೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊನು ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pereyaslav |url=https://jewua.org/pereyaslav/ |access-date=2026-03-23 |work=Ukraine Jewish Heritage}}&lt;/ref&gt;

ಸುರುತ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲು ಕೊಲೆಯಾತಿನ ಸುರುತ ಜನೊಕುಲೆಡ್ ಒರಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ ನಾಥನ್ ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಇಂಚ ಬರೆತೆರ್, &quot;ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲು, ಯುದ್ಧದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ದೂರೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್, ಬರಿಶಿವ್ಕಾ, ಪೈರ್ಯಾಟಿನ್, ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್, ಲುಬ್ನಿ, ಲೋಖ್ವಿಟ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲೆನಲೆಕ, ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ಕ್ರೂರ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವರ್ಗದ ಕೊಲೆದ ಹುತಾತ್ಮೆರ್ ಆದ್ ಸೈತೆರ್...&quot; («Yeven metsula», p.&amp;nbsp;94). ಬೇತೆ ಒರಿ ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ, ಶೆಬ್ರ್ಜೆಸ್ಚಿನಾದ ರಬ್ಬಿ ಮೀರ್, ಒಂಜಿ ವಿವರವಾದ್ ಕತೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್: «ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಕಹಿತ ಕಪ್ ಡ್ದ್ ಕುಡಿಯೆರ್; ಗೊಂದಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲು ಬೊರಿಸೊವ್ಕಾ (ಎನ್.ಬಿ. ಬಹುಶಃ ಬರಿಶಿವ್ಕಾ) ದ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಗು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ಲಾ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್ದ್ ಶಿಶುಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ಕೊಂದೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಯೆಹೂದಿ ಅತ್ತ್ ನಕುಲು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುನಕುಲೆನ್ ಕರುಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಕನತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಕೈದಿಲೆನಲೆಕ ಬಂದ್ ಆದ್ ಉಂತುದು ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ತೂವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಭಯೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ರಾತ್ರೆಡ್, ಬೆಳಗ್ಗೆ ದಾದ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಸಾಯಂಕಾಲ ದಾದ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್».

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಲೇಖಕೆ ಶೋಲೊಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್ 1859ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯೊನು ವೊರೊಂಕಿವ್ ಊರುಡು ಕಳೆಯೆರ್, ಆಂಡ ಕುಟುಂಬ ಬಡವಾಯಿನಗ, ಆರ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ 1876 ಮುಟ್ಟ ರಷ್ಯಾದ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯಂಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. 1879ಡ್, ಆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಗು ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆದ ಗದ್ಯೊಡು ಈ ಊರುನು ವಿವರವಾದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಊರುದ 'ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು'ಡ್, ಅರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು.

೧೬೫೪ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ರಷ್ಯಾದ ಪೋಷಣೆಗ್ ಒಳಗಾಯೆರ್. ಎಡಪಂಥೀಯ ಯೆಹೂದಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಮಿತಿ ಪಾಡುನ 1620 ದ ಕಾನೂನುನ್ ಝಾರ್ ಅಲೆಕ್ಸಿ ಮಿಖೈಲೋವಿಚ್ ಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಝಾರ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಅದೇ ವರ್ಷ 1654 ಡ್ದ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಂಡ್.

೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ೧೮೦೧ ದ ತೆರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ೫ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇತ್ತೆರ್, ಯೆಹೂದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇಜ್ಜೆರ್; 844 ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 66 ಯೆಹೂದಿ ಊರುದ ಜನಕುಲು. ೧೮೪೭ದ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಸ್ಕೋ' ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ೧,೫೧೯ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್. ೧೮೯೭ದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೧೮೫,೦೦೦ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್, ಅವುಲು ೯,೮೫೭ ಯೆಹೂದಿಲು, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಸೇರ್ದ್ ೧೪೬೪, ೫೪೫ ಜನ ನಿವಾಸಿಲು ಇತ್ತೆರ್ ಯೆಹೂದಿಲು. ೧೯೧೦ಡ್, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಮೂಜಿ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್: ಸುರುತ ದರ್ಜೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತಾಲ್ಮುಡ್-ಟೋರಾ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು, ಸಿನಗಾಗ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಬದುಕುದು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತ್ಂಡ್ - ನೇಯ್ದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕ್ಮೆಲ್ಸ್ಕಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ನಡತೊಂದುಂಡು.

ಜೂನ್ ೩೦ - ೨ ಜುಲೈ ೧೮೮೧ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಕೀವ್ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲುಲಾ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್, ಅಶಾಂತಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಪಗರಿಂಡ್. ಜೂನ್ ೧೯೧೯ಡ್, ಅಟಾಮನ್ ಜೆಲೆನಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪೋಗ್ರೊಮ್ ನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೧ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಯೆಹೂದಿ 'ಸ್ವ-ರಕ್ಷಣೆ' ಸಂಘಟನೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೬ಡ್, ಕಿರುಕುಳೊದ ನಡುಟು ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ೩,೫೯೦ ಯೆಹೂದಿಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot;&gt;{{cite web |title=The Jewish Community of Pereiaslav-Khmelnytskyi |url=https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |publisher=[[The Museum of the Jewish People at Beit Hatfutsot]] |access-date=26 June 2018 |archive-date=26 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626111607/https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಮಯೊಡು, 8 ಅಧ್ಯಯನೊದ ಇಲ್ಲ್ ಲು (''ಬೆತ್ ಮಿದ್ರಾಶ್'), 3 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು, ಬೊಕ್ಕ 26 ಕೋಶರ್ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot; /&gt;೧೯೪೧ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ನಗರೊದ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗೊಡು (ಅಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊದ ಇತ್ತೆದ ಪ್ರದೇಶ), ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ದ ೮೦೦ ಯೆಹೂದಿ ನಿವಾಸಿಲೆನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಹಿರಿಯ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿದ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ನವೆಂಬರ್ 4-5, ಆಂಡಲಾ, ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ಲೇಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6-8 ಬೇತೆ ದಿನಾಂಕೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ೧೯೪೩ ಮೇ ೧೯ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಒಂಜಿ ದಾಳಿದ ನಂತರ, ೭ ಯೆಹೂದಿ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ೧ ಪೊಂಜೊವು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊಡು ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಇತ್ತೆದ ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 100 ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ. ಸಮುದಾಯ ಕಚೇರಿ ದುಂಬುದ ಸಿನಗಾಗ್ ದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಂಡು.

== ಆರ್ಥಿಕತೆ ==
ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಕೀವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ==
=== ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ===
ಕೀವ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆದ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆ ಆದ್ ೧೯೮೬ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಎಚ್ ಎಸ್ ಯುಪಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯಿನವು.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೂಲೊಲು 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಅಂಚನೆ, 2.10.1738 ಗ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾಲೇಜಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಗ. ೧೮೦೮ಡ್, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಸುಧಾರಣೆದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕಾಲೇಜಿಯಂನ್ ಒಂಜಿ ಸೆಮಿನರಿ ಆದ್ ಪುನರ್ಸಂಘಟಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ತರಬೇತಿ ಸೇರ್ದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್.
ನವೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೯೩ ದ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೯೪೯ ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಡ್ರಾಹೊಮಾನೊವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆದ ಆಧಾರೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ಡ್ ಎಸ್. 2000ಡ್ ರಾಜ್ಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಆಯೋಗದ ತೀರ್ಮಾನೊಡು III ಮಟ್ಟೊದ ಮಾನ್ಯತೆಡ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯೆರ್.

೨೦೦೨ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಆದೇಶೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಸಂಸ್ಥೆದ ಆಧಾರೊಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

೨೦೦೪ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು IV ಮಟ್ಟೊಡು ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತೆರ್, ೨೦೦೫ಡ್ ಅಯಿನ್ SHEI &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ಡ್, ನಗರೊದ ದುಂಬುದ ಪುದರ್ ಬದಲಾವಣೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪುದರ್ ನ್ ಸರಳ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಪುದರ್ ದೀದ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಪುದರ್ ನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು - ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಹ್ರೈಹೊರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.&lt;ref&gt;[https://uhsp.edu.ua/en/about-our-university/history-of-the-university/ History of the university]&lt;/ref&gt;

==ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್==
[[File:Pereyaslav main square.jpg|thumb|900px|ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಚೌಕ]]
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಗುರುತುಲು:
* ಮಧ್ಯ ಡ್ನಿಪರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಉಪಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲು ಉಂಡು: ಬ್ರೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಶನ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ರುಸ್ನಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ [ಮೇಲ್ಲ್  ಸರ್ವಿಸಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಜೇನುಸಾಕಣೆ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಅಂಡ್ ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ದಿ ಕೊಸಾಕ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್, ಟಾಲ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಇತ್ಯಾದಿ.
* ೧೦-೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತೆರ್.
* ಸೈಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (೧೬೪೬-೬೬).
* ಆರೋಹಣ ಮಠ (1695-1700ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು).
== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ==
{{see also|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ}}

=== ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲು ===
ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್  ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲುನೊಟ್ಟು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದುಂಡು:&lt;ref&gt;[https://phm.gov.ua/?page_id=1686 Міста побратими]&lt;/ref&gt;

* ಮರಿಯುಪೋಲ್, ಉಕ್ರೇನ್
* ಮ್ಶ್ಖೇಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ
* ಪೈಡೆ, ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ
* ಕೊಚಾನಿ, ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ

==Notable people==
[[File:Hanna Knyazyeva-Minenko by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|right|ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ]]
* ಪಾವ್ಲೋ ಟೆಟೆರಿಯಾ (೧೬೨೦–೧೬೭೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್
* ಒಲೆಹ್ ಬೇಬಿಶ್ಕಿನ್|(೧೯೧೮-೧೯೯೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಲಜಿ
* ಶೋಲೆಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್ (೧೮೫೯-೧೯೧೬), ಜೂಯಿಶ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಬರವುದಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕಕಾರೆರ್
* ಮೀರ್ ಬ್ಲಿಂಕೆನ್ (೧೮೭೯-೧೯೧೫), ಯೆಹೂದಿ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಬರವುದಕುಲು
* ಲ್ಯುಡ್ಮೈಲಾ ಮೆಖ್(ಪುಟ್ಟು ೧೯೫೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪತ್ರಕರ್ತೆ
* ಪೆಟ್ರೊ ಖೊಲೊಡ್ನಿ (೧೮೭೫-೧೯೩೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ,  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರಾಡಾ ಸದಸ್ಯೆ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ, ಕಲಾವಿದ ಬೊಕ್ಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.
* ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ (ಪುಟ್ಟು ೧೯೮೯), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಸ್ರೇಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್ ಜಂಪರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪರ್
* ಲೂಯಿಸ್ ನೆವೆಲ್ಸನ್ (೧೮೯೯-೧೯೮೮), ಅಮೆರಿಕದ ಶಿಲ್ಪಿ

==ಗ್ಯಾಲರಿ==
{{commons category|Pereiaslav}}
{{Commons category|Museum of folk architecture and way of life of Middle Naddnipryanschina}}
&lt;gallery&gt;
File:Колегіум Переяслав.jpg|ಕಾಲೇಜಿಯಂ
File:Museum of the Kobzars, Pereiaslav-Khmelnytskyi.JPG|'''ಕೊಬ್ಜಾರ್''' ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
File:Georgy Church in Pereyaslav Skansen IMG 3047 32-110-0011.JPG|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್
File:Жилище ХІ века.jpg|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ [[ಕೀವನ್ ರಸ್']] ಇಲ್ಲ್ ದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ
File:OldUkrainianPostOffice.JPG|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
File:ドニプロ・ウクライナ伝統的文化博物館..jpg|ಆರ್ '''ರುಶ್ನಿಕ್''' ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್
File:Переяслав-Хмельницький. Вознесенський собор. 1695-1700 рр.jpg|ಆರೋಹಣ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರ
File:Pereyaslav church.jpg|ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ ಪಿರಾಕ್ದ ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್
File:32-110-0009 Покровська церква з с. Сухий Яр.jpg|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಟರ್ಸೆಶನ್
&lt;/gallery&gt;

==ಟಿಪ್ಪಣಿಲು==
{{notelist}}

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{reflist}}</text>
      <sha1>5jpag17lvoo7kei29jy5sinolvexfs8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365839</id>
      <parentid>365838</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T07:15:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>365839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43352" sha1="3gi8wr5jxllpk2r9b96nnmap6oi2tec" xml:space="preserve">{{Short description|City in Kyiv Oblast, Ukraine}}
{{Use dmy dates|date=February 2020}}
{{Infobox settlement
| name               = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್
| native_name        = Переяслав
| native_name_lang   = uk
| settlement_type    = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ನಗರ 
| image_skyline      = {{photomontage|position=center
 | photo1a                = Переяслав Антон Петрусь.jpg
 | photo2a                = Музей народної архітектури та побуту 12.jpg
 | photo2b                = Музей народної архітектури та побуту 17.jpg
 | photo3a                = Залишки Воскресенської церкви Переяслав-Хмельницький.jpg
 | photo3b                = Пам'ятник давньоруському співцю Бояну Переяслав-Хмельницький.jpg
   | size                 = 270
   | spacing              = 2
   | color                = #FFFFFF
   | border               = 0
   }}
| image_alt          = 
| image_caption      = ಮಿತ್ತ್ ಡ್ದ್, ಎಡಡ್ದ್ ಬಲಗ್: ಅಸೆನ್ಶನ್ ಮಠ, ಥ್ರೀ ಹೋಲಿ ಹಿಯರಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (ರುಶ್ನಿಕ್ ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ), ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್, ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಚರ್ಚ್, ಬೋಯನ್ (ಬಾರ್ಡ್) ನ ಸ್ಮಾರಕ
| image_flag         = Flag of Pereyaslav-Khmelnytsky.svg
| flag_alt           = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಧ್ವಜ
| image_seal         = 
| seal_alt           = 
| image_shield       = Coat of arms of Pereiaslav.svg
| shield_alt         = ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್
| nickname           = 
| motto              = 
| image_map          = 
| map_alt            = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = ಉಕ್ರೇನ್ ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್#ಉಕ್ರೇನ್
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| coor_pinpoint      = 
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type   = ದೇಶ
| subdivision_name   = 
| subdivision_type1  = ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶೊಲು/ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_name1  = ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
| subdivision_type2  = ಉಕ್ರೇನ್ ದ ರಾಯೊಲು/ರಾಯಾನ್
| subdivision_name2  = ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರಾಯಾನ್
| subdivision_type3  = ಹ್ರೋಮಡ
| subdivision_name3  =ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೋಮಡಾ
| established_title  = ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ
| established_date   = 907
| established_title2 = ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲು
| established_date2  = 1585
| founder            = 
| seat_type          = 
| seat               = 
| government_footnotes = 
| leader_party       = 
| leader_title       = 
| leader_name        = 
| unit_pref          = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 32
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| area_water_percent = 
| area_note          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_footnotes = 
| population_total   = 26273
| population_as_of   = 2022
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_note    = 
| timezone           = EET
| utc_offset         = +2
| timezone_DST       = EEST
| utc_offset_DST     = +3
| postal_code_type   = Zip code
| postal_code        = 08400–08409
| area_code_type     = 
| area_code          = +380 4567
| iso_code           = 
| website            = &lt;!-- {{URL|http://www.perejaslav.org.ua/index.php?go=home&amp;lang=us}} --&gt;
| footnotes          = 
| mapframe          = yes
| mapframe-zoom     = 11
| mapframe-wikidata = yes
}}

'''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'''{{efn|ಮಾಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್ ಲೆಗ್ [[#Etymology|§Etymology]] ನ್ ತೂಲೆ}} ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್, ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್, ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರ. ಉಂದು ಆಲ್ಟಾ ತುದೆತ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರುಬಿಜ್ ತುದೆತ ಸಂಗಮೊದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಕಿವ್ ದ ಆಗ್ನೇಯೊಡು {{convert|95|km|2|abbr=on}} ದೂರ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮಧ್ಯಯುಗೊಡ್ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.&lt;ref name=&quot;admreform_2020_pereiaslav_city&quot;&gt;{{cite web |title=Переяславская городская громада |url=https://gromada.info/ru/obschina/pereyaslavska/ |publisher=Портал об'єднаних громад України |language=ru}}&lt;/ref&gt; 

೨೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ &quot;ಜೀವಂತ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;&gt;&quot;Pereyaslav Khmelnytsky – a town of museums&quot;, ''Welcome to Ukraine'' magazine, March 2007&lt;/ref&gt; ಬೊಕ್ಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತೆರ್.

== ವ್ಯಾಕರಣ ==
=== ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ===
ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ನ್ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ಗ್ ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಜಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪುದರ್ ಇಂಚ ಉಂಡು:

* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪ್ರೇಯಸ್ಲೆವ್
* ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಸ್ಲಾವಿಯಾ
* ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್
* ಪೆರೆಜಸ್ಲಾವಸ್&lt;ref name=&quot;lt&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.vle.lt/straipsnis/perejaslav/ | title=Perejaslav }}&lt;/ref&gt;

=== ದುಂಬುದ ಪುದರ್ಲು ===
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ಲ್'''{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяславль}} ('''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಲ್''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್)|{{langx|ru|Переяславль|Pereyaslavl}}}}}} (೯೦೭-೧೯೪೩; '''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Руський}} (also rendered as '''Pereyaslav-Ruskyy''')}}}} ೧೧೫೨ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು)
* '''ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Pereyaslav-Khmelnytskyy|title=Pereyaslav-Khmelnytskyy|website=britannica.com}}&lt;/ref&gt;{{efn|{{bulleted list|{{langx|uk|Переяслав-Хмельницький}} (also rendered as '''Pereyaslav-Khmelnytskyy''')|{{langx|ru|Переяслав-Хмельницкий|Pereyaslav-Khmelnitsky}}}}}} (1943–2019),&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;&gt;{{in lang|uk}} [https://www.pravda.com.ua/news/2019/10/30/7230494/ Rada renamed Pereyaslav-Khmelnitsky], [[Ukrayinska Pravda]] (30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019){{in lang|en}} [https://ukranews.com/en/news/662876-rada-renames-pereyaslav-khmelnytskyi-of-kyiv-region-for-pereyaslav Rada Renames Pereyaslav-Khmelnytskyi Of Kyiv Region For Pereyaslav], [[Ukrainian News Agency]] (30 October 2019)&lt;/ref&gt; 1943 – 29 October 2019

೧೧೫೨ಡ್, ಯುರಿ ಡೊಲ್ಗೊರುಕಿ ಕೀವಾನ್ ರಸ್ ದ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್-ಸುಜ್ಡಾಲ್ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ನಗರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಡ್ಡ್ ನಗರೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪರೆ, 12ನೆ ಬೊಕ್ಕ 13ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref name=bor&gt;[http://www.boryspil-eparchy.org/index.php/переяслав-хмельницький/857-історія-міста-переяслав-хмельницький.html Історія міста Переяслав-Хмельницький]&lt;/ref&gt; ಉಂದೆನ್ '''ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಯುಜ್ನಿ'''  ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.&lt;ref&gt;{{ill|Sytin's military encyclopedia|ru|Военная энциклопедия Сытина|uk|Військова енциклопедія Ситіна}}. [[s:ru:ВЭ/ВТ/Переяславль Южный или Русский|Переяславль Южный или Русский]]&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸ==
===ಕೀವಾನ್ ರಸ್'===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದೊಟ್ಟುಗು 911 ರಷ್'-ಬೈಜಾಂಟೈನ್(911)ಒಪ್ಪಂದದ ಪಠ್ಯೊಡು ಉಂದು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಆತ್ಂಡ್,&lt;ref name=&quot;pktm&quot;/&gt; ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಡ್ ಪ್ರೆಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಲೆಸ್ಯೆ ಡ್ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಾಲೆಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರ್ಯಾಜಾನ್ ಸೇರ್ದ್ ಜಲೆಸ್ಯೆಡ್ ಪೊಸತನೊಡು ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ನಗರೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ರುಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ತೆರ್.

ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್/ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ I (ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ I), ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೀವ್, ಇತ್ತೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಅಲೆಮಾರಿಲೆನ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕೀವಾನ್ ರಸ್' ದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಿತಿನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ 992ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಗರ ಪೆರೆಯಸ್ಲಾವ್ಲ್  11ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡ್ದ್ 1239ಡ್ ತತಾರ್ ಲು 1239ಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್'/ಮಂಗೋಲ್ ಆಕ್ರಮಣೊಲೆನ ಸಮಯೊಡು ತತಾರ್ ಲು ಧ್ವಂಸ ಮಲ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲಿಟಿ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.

===ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್===
[[File:Rus and the Pechenegs (992).jpeg|thumb|ರಾಡ್ಜಿವಿಲ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಡ್ದ್ ಪೆಚೆನೆಗ್ಸ್ ನಕುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ನಿಕಿತಾ ದಿ ಟ್ಯಾನರ್ನ ಗೆಲುವು]]
೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ, ಉಂದು ಕೀವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು 1569ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಕಿರೀಟ ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ೧೫೮೫ಡ್, ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಥೋರಿ ಪೆರೆಜಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ರಾಜಮನೆತನದ ನಗರ.

===ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್===
[[File:Coat of arms of Pereyaslav-Khmelnytsky 1620.svg|thumb|150px|1620ಡ್ ಅಳವಡಿಸಾಯಿನ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]
೧೬ನೆ ಶತಮಾನೊದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧೊಡು, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್/ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ದ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೊಸಾಕ್ಸ್/ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್ ನಗರ ಆಂಡ್. 1654ಡ್ ಬೋಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್&quot; ನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಜಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮತ ಚಲಾಯನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದ ನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಕ್ಲೆನ ಭೂಮಿಲೆನ್ ರಷ್ಯಾದ ಆಡಳಿತೊಗು ಕನತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ದತ್ತ ಭಾಗೊ-ತೀರೊದ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್ಡಮ್ ಗ್ ಒಳಪಡ್ಪುನ ಕೊಸಾಕ್ ಹೆಟ್ಮ್ಯಾನೇಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ರಸ್ಸೊ-ಪೋಲಿಷ್ ಯುದ್ಧದ (೧೬೫೪-೧೬೬೭) ಕಾಲೊಡು ಈ ಊರುನು ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕುಡೊರ ಸರ್ತಿ ''ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಪೊಲ್ಟಾವ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೬೬೭ಡ್ ಟ್ರೂಸ್ ಆಫ್ ಆಂಡ್ರುಸೊವ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ರಷ್ಯಾದ ಭಾಗ ಆದ್ ಪೋಂಡ್.

===ಸೋವಿಯೆತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸೆಂಟರ್===
ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ  ಸಮಯೊಡು (ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯಾಡ್  ಮಹಾ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಯುದ್ಧ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್), ಸೋವಿಯೆತ್ ಸರ್ಕಾರ, ರಷ್ಯಾದೊಟ್ಟುಗು ಉಕ್ರೇನ್ ಏಕೀಕರಣೊಗು ನೆಲಯಾದ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಒಪ್ಪಂದೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಉತ್ಸುಕರಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೪ಡ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ್ ''ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಕೆಮೆಲ್ಸ್ಕಿ'' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. &lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt; ಆ ಘಟನೆದ ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪಿನ. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಊರುನು ಒಂಜಿ ಸಮರ್ಪಿತ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ನಗರ ಸಭೆತ ವಿನಂತಿಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ಡ್ ನಗರೊನು ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುದರ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;7230494Perey&quot;/&gt;

ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹತ್ವದ ನಗರ (ಉಕ್ರೇನ್) ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ನಗರ ಆದ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರೈಯನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಆಂಡಲಾ ಉಂದು ರೇಯಾನ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿಜ್ಜಿ. ಜುಲೈ ೨೦೨೦ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್, ಕೀವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏಳ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನಗರೊನು ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್ ರೈಯನ್ ಗ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|access-date=2020-10-03|date=2020-07-18|website=Голос України|language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Нові райони: карти + склад |url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/ |publisher=Міністерство розвитку громад та територій України |language=Ukrainian}}&lt;/ref&gt;

== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==
=== ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಲು ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಾಂಗೀಯತೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://datatowel.in.ua/pop-composition/ethnic-cities | title=Національний склад міст }}&lt;/ref&gt;
{{bar box
|title=ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್‌ನ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು
|titlebar=#ddd
|left1=
|right1=ಶೇಕಡಾವಾರು
|bars=
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನೆರ್|dodgerblue|94.95}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ರಷ್ಯನ್ನೆರ್|purple|3.91}}
{{bar percent|ಬೆಲಾರೂಸಿಯನ್ನೆರ್|red|0.41}}
{{bar percent|ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ನೆರ್|brown|0.18}}
{{bar percent|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಪೋಲಿಶ್ ಜನಕುಲು|yellow|0.08}}
{{bar percent|ಮೊಲ್ಡೊವನ್ನೆರ್|pink|0.07}}
{{bar percent|ಅಜರ್ಬೈಜಾನಿಯರ್|green|0.05}}
{{bar percent|ಅಶ್ಕೆನಾಜಿ ಯಹೂದಿಲು|lightblue|0.05}}
}}

=== ಭಾಷೆ ===
೨೦೦೧ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ವಿತರಣೆ:&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://socialdata.org.ua/projects/mova-2001/ | title=Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України }}&lt;/ref&gt;
{| ಕ್ಲಾಸ್=&quot;ಮಾನದಂಡ&quot;
|-
! ಭಾಷೆ
! ಶೇಕಡಾವಾರು
|-
| ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೯೫.೮೯%
|-
| ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| ೩.೬೧%
|-
| ಬೇತೆ/ನಿರ್ಧರಿತ ಆಯಂದಿನ
| ಜೋಡಣೆ=&quot;ಬಲ&quot;| 0.5%
|}

===ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ===
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಸುರುತ ಉಲ್ಲೇಖ 1620ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಪಗ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ಗ್ ದೂರು ಕೊರ್ತೆರ್. ಯೆಹೂದಿಲೆಗ್ ಬ್ರೂವರಿಲು, ಮಾಲ್ಟ್-ಹೌಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಲೆನ್ ದೀವೊನೆರೆ ಹಕ್ಕ್ ನ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಅಕುಲೆನ್ ಕೃಷಿಡ್ ತೊಡಗಿಸೆರೆ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್ ದ್, ರಾಜೆ ತನ್ನ ಆಯುಕ್ತೆರೆಗ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬೇತೆ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಯೆಹೂದಿಲು ನಗರ ನಾಗರಿಕೆರೆನ ಮಾತಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಲೆನ್ ಆನಂದೊಡು ಪಡೆಯೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊನು ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pereyaslav |url=https://jewua.org/pereyaslav/ |access-date=2026-03-23 |work=Ukraine Jewish Heritage}}&lt;/ref&gt;

ಸುರುತ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲು ಕೊಲೆಯಾತಿನ ಸುರುತ ಜನೊಕುಲೆಡ್ ಒರಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ ನಾಥನ್ ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಇಂಚ ಬರೆತೆರ್, &quot;ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲು, ಯುದ್ಧದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ದೂರೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ, ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್, ಬರಿಶಿವ್ಕಾ, ಪೈರ್ಯಾಟಿನ್, ಬೊರಿಸ್ಪಿಲ್, ಲುಬ್ನಿ, ಲೋಖ್ವಿಟ್ಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲೆನಲೆಕ, ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ಕ್ರೂರ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವರ್ಗದ ಕೊಲೆದ ಹುತಾತ್ಮೆರ್ ಆದ್ ಸೈತೆರ್...&quot; («Yeven metsula», p.&amp;nbsp;94). ಬೇತೆ ಒರಿ ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆ, ಶೆಬ್ರ್ಜೆಸ್ಚಿನಾದ ರಬ್ಬಿ ಮೀರ್, ಒಂಜಿ ವಿವರವಾದ್ ಕತೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್: «ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಕಹಿತ ಕಪ್ ಡ್ದ್ ಕುಡಿಯೆರ್; ಗೊಂದಲೊಡು ಇತ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲು ಬೊರಿಸೊವ್ಕಾ (ಎನ್.ಬಿ. ಬಹುಶಃ ಬರಿಶಿವ್ಕಾ) ದ ಪವಿತ್ರ ಸಮುದಾಯೊಗು ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ಲಾ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತ್ದ್ ಶಿಶುಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ಕೊಂದೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಯೆಹೂದಿ ಅತ್ತ್ ನಕುಲು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುನಕುಲೆನ್ ಕರುಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ಕನತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಕೈದಿಲೆನಲೆಕ ಬಂದ್ ಆದ್ ಉಂತುದು ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ತೂವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಭಯೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ರಾತ್ರೆಡ್, ಬೆಳಗ್ಗೆ ದಾದ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಸಾಯಂಕಾಲ ದಾದ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಕುಲು ತೆರಿಯೊಂದಿಜ್ಜೆರ್».

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಲೇಖಕೆ ಶೋಲೊಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್ 1859ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯೊನು ವೊರೊಂಕಿವ್ ಊರುಡು ಕಳೆಯೆರ್, ಆಂಡ ಕುಟುಂಬ ಬಡವಾಯಿನಗ, ಆರ್ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ 1876 ಮುಟ್ಟ ರಷ್ಯಾದ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯಂಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. 1879ಡ್, ಆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಗು ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆದ ಗದ್ಯೊಡು ಈ ಊರುನು ವಿವರವಾದ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಊರುದ 'ಜನಾಂಗೀಯ ಮೀಸಲು'ಡ್, ಅರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು.

೧೬೫೪ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ರಷ್ಯಾದ ಪೋಷಣೆಗ್ ಒಳಗಾಯೆರ್. ಎಡಪಂಥೀಯ ಯೆಹೂದಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಮಿತಿ ಪಾಡುನ 1620 ದ ಕಾನೂನುನ್ ಝಾರ್ ಅಲೆಕ್ಸಿ ಮಿಖೈಲೋವಿಚ್ ಗ್ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಝಾರ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಅದೇ ವರ್ಷ 1654 ಡ್ದ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಂಡ್.

೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ೧೮೦೧ ದ ತೆರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ೫ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇತ್ತೆರ್, ಯೆಹೂದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಇಜ್ಜೆರ್; 844 ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಊರುದ ಜನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 66 ಯೆಹೂದಿ ಊರುದ ಜನಕುಲು. ೧೮೪೭ದ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ಸ್ಕೋ' ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ೧,೫೧೯ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್. ೧೮೯೭ದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೧೮೫,೦೦೦ ಜನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್, ಅವುಲು ೯,೮೫೭ ಯೆಹೂದಿಲು, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಸೇರ್ದ್ ೧೪೬೪, ೫೪೫ ಜನ ನಿವಾಸಿಲು ಇತ್ತೆರ್ ಯೆಹೂದಿಲು. ೧೯೧೦ಡ್, ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಮೂಜಿ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್: ಸುರುತ ದರ್ಜೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆ, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತಾಲ್ಮುಡ್-ಟೋರಾ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು, ಸಿನಗಾಗ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಬದುಕುದು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆತ್ಂಡ್ - ನೇಯ್ದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕ್ಮೆಲ್ಸ್ಕಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ನಡತೊಂದುಂಡು.

ಜೂನ್ ೩೦ - ೨ ಜುಲೈ ೧೮೮೧ಡ್ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಕೀವ್ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲುಲಾ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್, ಅಶಾಂತಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಪಗರಿಂಡ್. ಜೂನ್ ೧೯೧೯ಡ್, ಅಟಾಮನ್ ಜೆಲೆನಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪೋಗ್ರೊಮ್ ನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೧ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಯೆಹೂದಿ 'ಸ್ವ-ರಕ್ಷಣೆ' ಸಂಘಟನೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೬ಡ್, ಕಿರುಕುಳೊದ ನಡುಟು ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ೩,೫೯೦ ಯೆಹೂದಿಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot;&gt;{{cite web |title=The Jewish Community of Pereiaslav-Khmelnytskyi |url=https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |publisher=[[The Museum of the Jewish People at Beit Hatfutsot]] |access-date=26 June 2018 |archive-date=26 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626111607/https://dbs.bh.org.il/place/peryaslav |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಮಯೊಡು, 8 ಅಧ್ಯಯನೊದ ಇಲ್ಲ್ ಲು (''ಬೆತ್ ಮಿದ್ರಾಶ್'), 3 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಯೆಹೂದಿ ಶಾಲೆಲು, ಬೊಕ್ಕ 26 ಕೋಶರ್ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಲು ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;bh.org.il&quot; /&gt;೧೯೪೧ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ನಗರೊದ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗೊಡು (ಅಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊದ ಇತ್ತೆದ ಪ್ರದೇಶ), ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ದ ೮೦೦ ಯೆಹೂದಿ ನಿವಾಸಿಲೆನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಹಿರಿಯ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿದ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ನವೆಂಬರ್ 4-5, ಆಂಡಲಾ, ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ಲೇಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6-8 ಬೇತೆ ದಿನಾಂಕೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ೧೯೪೩ ಮೇ ೧೯ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಒಂಜಿ ದಾಳಿದ ನಂತರ, ೭ ಯೆಹೂದಿ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ೧ ಪೊಂಜೊವು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಟಿಟ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊಡು ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ತೆರ್.

ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಇತ್ತೆದ ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 100 ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ. ಸಮುದಾಯ ಕಚೇರಿ ದುಂಬುದ ಸಿನಗಾಗ್ ದ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಂಡು.

== ಆರ್ಥಿಕತೆ ==
ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಕೀವ್ ನದಿ ಬಂದರ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಶಿಕ್ಷಣ ==
=== ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ===
ಕೀವ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆದ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆ ಆದ್ ೧೯೮೬ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಎಚ್ ಎಸ್ ಯುಪಿ ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯಿನವು.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೂಲೊಲು 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊಗು ಪೋಪುಂಡು, ಅಂಚನೆ, 2.10.1738 ಗ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾಲೇಜಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಗ. ೧೮೦೮ಡ್, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಸುಧಾರಣೆದ ನಂತರ, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಕಾಲೇಜಿಯಂನ್ ಒಂಜಿ ಸೆಮಿನರಿ ಆದ್ ಪುನರ್ಸಂಘಟಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ತರಬೇತಿ ಸೇರ್ದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್.
ನವೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೯೩ ದ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೯೪೯ ಡ್, ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಡ್ರಾಹೊಮಾನೊವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಶಾಖೆದ ಆಧಾರೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ಡ್ ಎಸ್. 2000ಡ್ ರಾಜ್ಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಆಯೋಗದ ತೀರ್ಮಾನೊಡು III ಮಟ್ಟೊದ ಮಾನ್ಯತೆಡ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯೆರ್.

೨೦೦೨ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಆದೇಶೊಡು ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಸಂಸ್ಥೆದ ಆಧಾರೊಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

೨೦೦೪ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು IV ಮಟ್ಟೊಡು ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತೆರ್, ೨೦೦೫ಡ್ ಅಯಿನ್ SHEI &quot;ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್-ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ&quot; ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ಡ್, ನಗರೊದ ದುಂಬುದ ಪುದರ್ ಬದಲಾವಣೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪುದರ್ ನ್ ಸರಳ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಪುದರ್ ದೀದ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಪುದರ್ ನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು - ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಹ್ರೈಹೊರಿ ಸ್ಕೊವೊರೊಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.&lt;ref&gt;[https://uhsp.edu.ua/en/about-our-university/history-of-the-university/ History of the university]&lt;/ref&gt;

==ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್==
[[File:Pereyaslav main square.jpg|thumb|900px|ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ಡ್ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ಚೌಕ]]
ಪೆರಿಯಸ್ಲಾವ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಗುರುತುಲು:
* ಮಧ್ಯ ಡ್ನಿಪರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಉಪಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲು ಉಂಡು: ಬ್ರೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಶನ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ರುಸ್ನಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ [ಮೇಲ್ಲ್  ಸರ್ವಿಸಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಜೇನುಸಾಕಣೆ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಅಂಡ್ ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಟ್ರಡಿಷನಲ್ ರಿಚುಯಲ್ಸ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ದಿ ಕೊಸಾಕ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್, ಟಾಲ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಇತ್ಯಾದಿ.
* ೧೦-೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ತೆರ್.
* ಸೈಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (೧೬೪೬-೬೬).
* ಆರೋಹಣ ಮಠ (1695-1700ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನೊಟ್ಟುಗು).
== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ==
{{see also|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ}}

=== ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲು ===
ಪೆರಿಯಾಸ್ಲಾವ್  ಅಮರ್ ಪಟ್ಟಣೊಲು – ಸಹೋದರಿ ನಗರೊಲುನೊಟ್ಟು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದುಂಡು:&lt;ref&gt;[https://phm.gov.ua/?page_id=1686 Міста побратими]&lt;/ref&gt;

* ಮರಿಯುಪೋಲ್, ಉಕ್ರೇನ್
* ಮ್ಶ್ಖೇಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ
* ಪೈಡೆ, ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ
* ಕೊಚಾನಿ, ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ

==Notable people==
[[File:Hanna Knyazyeva-Minenko by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|right|ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ]]
* ಪಾವ್ಲೋ ಟೆಟೆರಿಯಾ (೧೬೨೦–೧೬೭೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್
* ಒಲೆಹ್ ಬೇಬಿಶ್ಕಿನ್|(೧೯೧೮-೧೯೯೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಲಜಿ
* ಶೋಲೆಮ್ ಅಲೆಚೆಮ್ (೧೮೫೯-೧೯೧೬), ಜೂಯಿಶ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಬರವುದಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕಕಾರೆರ್
* ಮೀರ್ ಬ್ಲಿಂಕೆನ್ (೧೮೭೯-೧೯೧೫), ಯೆಹೂದಿ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಬರವುದಕುಲು
* ಲ್ಯುಡ್ಮೈಲಾ ಮೆಖ್(ಪುಟ್ಟು ೧೯೫೧), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪತ್ರಕರ್ತೆ
* ಪೆಟ್ರೊ ಖೊಲೊಡ್ನಿ (೧೮೭೫-೧೯೩೦), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ,  ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರಾಡಾ ಸದಸ್ಯೆ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ, ಕಲಾವಿದ ಬೊಕ್ಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.
* ಹನ್ನಾ ಕ್ನ್ಯಜ್ಯೆವಾ-ಮಿನೆಂಕೊ (ಪುಟ್ಟು ೧೯೮೯), ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಸ್ರೇಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್ ಜಂಪರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪರ್
* ಲೂಯಿಸ್ ನೆವೆಲ್ಸನ್ (೧೮೯೯-೧೯೮೮), ಅಮೆರಿಕದ ಶಿಲ್ಪಿ

==ಗ್ಯಾಲರಿ==
{{commons category|Pereiaslav}}
{{Commons category|Museum of folk architecture and way of life of Middle Naddnipryanschina}}
&lt;gallery&gt;
File:Колегіум Переяслав.jpg|ಕಾಲೇಜಿಯಂ
File:Museum of the Kobzars, Pereiaslav-Khmelnytskyi.JPG|'''ಕೊಬ್ಜಾರ್''' ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
File:Georgy Church in Pereyaslav Skansen IMG 3047 32-110-0011.JPG|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್
File:Жилище ХІ века.jpg|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ [[ಕೀವನ್ ರಸ್']] ಇಲ್ಲ್ ದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ
File:OldUkrainianPostOffice.JPG|ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡು ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
File:ドニプロ・ウクライナ伝統的文化博物館..jpg|ಆರ್ '''ರುಶ್ನಿಕ್''' ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್
File:Переяслав-Хмельницький. Вознесенський собор. 1695-1700 рр.jpg|ಆರೋಹಣ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರ
File:Pereyaslav church.jpg|ಪೆರೆಯಾಸ್ಲಾವ್ ನ ಪಿರಾಕ್ದ ಊರುಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್
File:32-110-0009 Покровська церква з с. Сухий Яр.jpg|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಟರ್ಸೆಶನ್
&lt;/gallery&gt;

==ಟಿಪ್ಪಣಿಲು==
{{notelist}}

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{reflist}}</text>
      <sha1>3gi8wr5jxllpk2r9b96nnmap6oi2tec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಗ್ಯಾಗ್ರಾನ್ ಕೋಟೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27985</id>
    <revision>
      <id>365840</id>
      <timestamp>2026-08-19T07:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shreelatha.Halemane</username>
        <id>6351</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸೊ ಲೇಖನೊ</comment>
      <origin>365840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9115" sha1="1611yap634ndo20oedxscnycovosqgp" xml:space="preserve">[[ಫೈಲ್:Gagron_fort_.jpg|thumb|Gagron fort]]
ಗಗ್ರಾಂ ಕೋಟೆ (ಹಿಂದಿ/ರಾಜಸ್ಥಾನಿ: गागरोन का किला) ಭಾರತದ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]]ದ ಝಾಲಾವಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಹದೋತಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಲಕೋಟೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಝಾಲಾವಾರ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಕೇವಲ ೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಗುಡ್ಡೆ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಕೋಟೆದ ಉದಾರ್ಮೆ. ರಾಜ ಮಾಧೋ ಭೀಲ್ ಗಗ್ರಾಂ ಕೋಟೆಗ್ ಅಡಿಪಾಯ ಪಾಡ್ದೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕೋಟೆ ಬಿಜಲ್ದೇವ್ ಸಿಂಗ್ ದೋಡ್ (ಒರಿ ಪರಮಾರ್ ರಾಜಪೂತ್ ರಾಜೆ) ನ ಅಧೀನೊಗು ಬಾರನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ದುಂಬುಗು ಈ ಕೋಟೆನ್ ಶೇರ್ ಶಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರ್ ನಕುಲುಲಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಹು ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಳಿ ಸಿಂಧ್ ನದಿ ಸಂಗಮೊಡು ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕೋಟೆದ ಸುತ್ತ ಮೂಜಿ ಕಡೆಟ್ ನೀರ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಎದುರುಡು ಕಂದಕ ಉಂಡು ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕೋಟೆಗ್ ಜಲ್ದುರ್ಗ (ಹಿಂದಿ/ರಾಜಸ್ತಾನಿ: जलदुर्ग, ಅನುವಾದ: ಜಲಕೋಟೆ) ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಕಂಬೋಡಿಯಾದ ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ 37ನೇ ಅಧಿವೇಶನೊಡು, ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಬೇತೆ ಐನ್ ಕೋಟೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಗಗ್ರೌನ್ ಕೋಟೆನ್ 2013ಡ್ ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಲೆನ ಭಾಗವಾದ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;https://www.tourism.rajasthan.gov.in/jhalawar.html#gagron-fort&lt;/ref&gt;

== ಚರಿತ್ರೆ ==
ಗಗ್ರೋನ್ ಕೋಟೆನ್ ಬಾರನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಪರ್ಮಾರ್ ರಾಜಪೂತ ಅರಸು ಬಿಜಲ್ದೇವ್ ಸಿಂಗ್ ದೋಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ 300 ವರ್ಷ ಖಿಂಚಿ ವಂಶೊದಕುಲು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕೋಟೆದ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ಒಂಜಿ ರಹಸ್ಯವಾದ್ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಕೋಟೆದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ಏಳನೇ ಬೊಕ್ಕ ಪದಿನಾಲ್ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ತೆರ್&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=L1Z6yHKuwlUC&amp;dq=gagron+fort+Bhil&amp;pg=PA70&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=gagron%20fort%20Bhil&amp;f=false&lt;/ref&gt;

ಕೋಟೆದ ಕಡೆತ ಅಧಿಪತಿ ರಾಜ ಅಚಲದಾಸ್ ಖಂಚಿ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು. ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಾಲ್ವಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತೆರ್ ಗಗ್ರೋನ್ ಕೋಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುಲ್ತಾನ್ ಹೊಶಾಂಗ್ ಶಾ 1423ಡ್ 30,000 ಕುದುರೆ ಸೈನಿಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 84 ಆನೆಲೆನ ಸೈನ್ಯೊಡು ಈ ಕೋಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುಲ್ತಾನನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೊಲೆಡ್ದ್ ತನ್ನ ಸೋಲು ಅನಿವಾರ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿನ ನಡುಟು, ಅಚಲ್ ದಾಸ್ ಖಿಂಚಿ ಶರಣಾಗತಿಜಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಪುತ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ತನ್ನ ಜೀವೊನು ಕಳೆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಮುಟ್ಟ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ, ಮಸ್ತ್ ಪೊಣ್ಣುಲು ಜೌಹರ್ ನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಸುಲ್ತಾನನ ಸೈನ್ಯೊಗು ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಜೀವಂತವಾದ್ ಸುಟ್ಟು ಪೋಯೆರ್. ಈ ಕೋಟೆಡ್ 14 ಯುದ್ಧೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಣಿಲೆನ 2 ಜೌಹಾರ್ ಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು&lt;ref&gt;https://sudhagee.com/2017/06/05/forts-of-rajasthan-6-gagron-fort-of-jhalawar/&lt;/ref&gt;

ಈ ಕೋಟೆನ್ ಶೇರ್ ಶಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರ್ ಲಾ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಅಕ್ಬರ್ ಈ ಕೋಟೆನ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಿಕಾನೆರ್ ದ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಗ್ ತನ್ನ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಕೊರ್ಪೆ ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;https://udaipurblog.com/gagron-fort-in-jhalawar.html&lt;/ref&gt;

== ರಚನೆಲು ==
[[ಫೈಲ್:Gagron_fort_2nd_view.jpg|thumb|Gagron fort 2nd view]]
ಘಗ್ಗರನ್ ಕೋಟೆ ಮೂಜಿ ಬರಿಟ್ ನೀರ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ನಾಲ್ ಬರಿಟ್ ನೀರ್ ದಿಂಜಿನ ಕಂದಕ ಉಂಡು. ಉಂದು ಆಹು ನದಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಳಿ ಸಿಂಧ್ ನದಿ ಸಂಗಮೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್. ರಡ್ಡ್ ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೋಟೆಲೆನಲೆಕ ಅತ್ತ್, ಈ ಕೋಟೆಗ್ ಮೂಜಿ ಗೋಡೆಲು ಉಂಡು. ಕೋಟೆದ ಗೋಪುರೊಲು ವಿಂಧ್ಯ ಶ್ರೇಣಿದ ಮುಕುಂದರ್ ಬೆಟ್ಟೊಲೆಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಕೋಟೆ ಕುಲ್ಲುನ ಪರ್ವತನೇ ಕೋಟೆದ ನೆಲೆಯಾದುಂಡು. ಕೋಟೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಗೇಟ್ ಸುದೆತ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಗೇಟ್ ಗುಡ್ಡೆದ ರಸ್ತೆದ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪುಂಡು. ಕೋಟೆದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗೆಲು&lt;ref&gt;https://whc.unesco.org/en/list/247&lt;/ref&gt;

ಗಣೇಶ ಪೋಲ್ 

ನಕ್ಕರ್ಖಾನ 

ಭೈರವಿ ಪೋಲ್ 

ಕಿಶನ್ ಪೋಲ್ 

ಸೆಲೆಖಾನ 

ದಿವಾನ್-ಇ-ಆಮ್ 

ದಿವಾನ್-ಎ-ಖಾಸ್ 

ಜನನ ಮಹಲ್ 

ಮಧುಸೂಧನ್ ಮಂದಿರ

ರಂಗ್ ಮಹಲ್ ಈ ಕೋಟೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ನೀರ್ ಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಜಲ್ದುರ್ಗ (ಭಾರತದ ನೀರ್ ದ ಕೋಟೆ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಟೆದ ಪಿದಯಿ ಉಪ್ಪುನ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಮಿತಾ ಶಾ ನ ಸಮಾಧಿ ಮುಹರ್ರಮ್ ಮಾಸೊಡು ನಡಪುನ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು. ಸಂಗಮದ ಪಿದಯಿ ಸಂತ ಪಿಪಾಜಿನ ಮಠಲಾ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;https://www.maharajatrails.com/gagron-fort-witness-of-sacrifice-thousands-of-women-saved-their-chastity-by-sacrificing-lives&lt;/ref&gt;

== ಕಾಪುನು ==
ಜೂನ್ ೨೦೧೩ಡ್ ಫ್ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ ೩೭ನೇ ಸಭೆಟ್ ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಆರು ಗುಡ್ಡೆದ ಕೋಟೆಲು, ಅವು ಅಮೇರ್ ಕೋಟೆ, ಚಿತ್ತೋರ್ ಕೋಟೆ, ಗಘನ್ ಕೋಟೆ, ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಕೋಟೆ, ಕುಂಭಾಲ್ ಗಢ್ ಬೊಕ್ಕ ರಂಥಂಬೋರ್ ಕೋಟೆ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ರಾಜಪೂತ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಟ್ಟದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ.&lt;ref&gt;https://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece&lt;/ref&gt;

&lt;nowiki&gt;[[ವರ್ಗ:Event:Heritage Across Borders]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>1611yap634ndo20oedxscnycovosqgp</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>