ᥝᥤᥱ ᥑᥤᥱ ᥚᥤᥱ ᥖᥤᥱ ᥕᥣᥱ
tddwiki
https://tdd.wikipedia.org/wiki/%E1%A5%9E%E1%A5%A8%E1%A5%9D%E1%A5%B4_%E1%A5%98%E1%A5%A3%E1%A5%B2_%E1%A5%96%E1%A5%A5%E1%A5%B0
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
ᥛᥤᥱ ᥖᥤᥱ ᥕᥣᥱ
ᥑᥪᥐ ᥖᥩᥢᥰ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛ
ᥚᥧᥱ ᥕᥧᥒᥱ ᥖᥪᥰ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛ ᥚᥧᥱ ᥕᥧᥒᥱ ᥖᥪᥰ
ᥝᥤᥱ ᥑᥤᥱ ᥚᥤᥱ ᥖᥤᥱ ᥕᥣᥱ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛ ᥝᥤᥱ ᥑᥤᥱ ᥚᥤᥱ ᥖᥤᥱ ᥕᥣᥱ
ᥜᥣᥭᥱ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛ ᥜᥣᥭᥱ
ᥛᥤᥱ ᥖᥤᥱ ᥕᥣᥱ ᥝᥤᥱ ᥑᥤᥱ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛ ᥛᥤᥱ ᥖᥤᥱ ᥕᥣᥱ ᥝᥤᥱ ᥑᥤᥱ
ᥗᥦᥛᥰ ᥙᥣ ᥘᥥᥐᥳ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛ ᥗᥦᥛᥰ ᥙᥣ ᥘᥥᥐᥳ
ᥘᥩᥒ ᥓᥩᥭ ᥗᥦᥛ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛ ᥘᥩᥒ ᥓᥩᥭ ᥗᥦᥛᥴ
ᥙᥫᥒ ᥗᥣᥢ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛ ᥙᥫᥒ ᥗᥣᥢ
TimedText
TimedText talk
ᥛᥨᥝᥱ ᥓᥧᥰ
ᥟᥧᥙᥱ ᥐᥧᥛᥴ ᥛᥩᥱ ᥓᥧᥰ
Event
Event talk
ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ
0
591
7548
7513
2026-04-05T15:42:45Z
Minorax
39
7548
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
|name=ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ/ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ [[ᥜᥣᥭᥱ:Kham Tai Nuea.png|thumb|Tai Nuea language]]
|nativename=<span style="font-family:MPH 2B Damase">ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ / ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ</span>
|pronunciation=[xaːm˥ tai˥lə˧˥] / [xaːm˥tai˥ taɯ˥˩xoŋ˥]
|states=[[ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ]]、[[ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ]]、[[ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ]]、[[ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ]]
|speakers=65 ᥛᥧᥢᥱ
|familycolor=ᥘᥣᥲ ᥟᥫᥢᥰ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥓᥩᥒᥲ ᥖᥨᥒᥲ
|fam1=[[ᥘᥣᥲ ᥞᥫᥢᥰ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥓᥩᥒᥲ ᥖᥨᥒᥲ]]
|fam2=[[ᥖᥨᥒᥲ ᥗᥣᥭᥱ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ]]
|fam3=[[ᥖᥭᥰ ᥓᥩᥒ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥗᥣᥱ ᥘᥣᥳ]]
|fam4=ᥝᥢᥰ ᥖᥨᥐᥱ ᥓᥥᥒᥱ ᥖᥬᥲ
|script=[[ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ]]、[[ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ]]
|nation={{Flagicon|China}}<nowiki>ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥓᥤᥢᥰ ᥚᥨᥝ ᥓᥫᥝ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]</nowiki>
|iso3=tdd
|glotto=tain1252
|glottoname=Tai Nua}}
'''ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ''',ᥖᥤ ᥖᥒᥰ ᥘᥣᥭᥴ ᥞᥧᥳ ᥓᥐᥴ ᥘᥛᥴ '''ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ'''、'''ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ''',ᥙᥥᥢ [[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ]]ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥐᥨᥢᥰ,ᥖᥤ ᥘᥐᥴ ᥛᥦᥢᥱ ᥝᥥ[[ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ]][[ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥔᥫᥢᥰ]] ᥖᥒᥰ [[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥑᥣᥒᥴ ᥓᥫᥝ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]、[[ᥝᥥᥒᥰ ᥚᥧᥰ ᥟᥫᥰ]]、[[ᥝᥥᥒᥰ ᥘᥤᥢᥳ ᥡᥣᥒᥰ]]ᥖᥒᥰ[[ᥝᥥᥒᥰ ᥙᥝᥰ ᥔᥣᥢ]],[[ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ]]、[[ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ]]ᥐᥩᥲ ᥛᥤᥰ ᥛᥦᥒᥱ ᥖᥦᥛᥲ。ᥙᥥᥢ ᥑᥩᥒᥴ [[ᥘᥣᥲ ᥞᥫᥢᥰ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ]][[ᥗᥣᥱ ᥘᥣᥳ ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ]],ᥖᥒᥰ [[ᥑᥣᥛᥰ ᥗᥭᥰ]]ᥛᥤᥰ ᥘᥩᥒ ᥐᥙᥴ ᥐᥣᥭᥱ。ᥛᥤᥰ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥞᥣᥒᥰ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ——[[ᥑᥣᥛᥰ ᥗᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ]],ᥟᥛᥱ ᥘᥢᥴ ᥞᥩᥒᥳ ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ,ᥙᥥᥢ ᥛᥥᥝᥰ ᥑᥩᥒᥴ[[ᥑᥨᥝᥲ ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ ᥓᥣᥙ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ]]。ᥓᥝᥲ ᥘᥣᥲ ᥖᥤ ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ ᥐᥩᥢ ᥜᥣᥢ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥚᥧᥱ ᥘᥣᥖ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥘᥭᥳ ᥘᥭᥲ ᥕᥩᥛᥰ ᥞᥙ ᥕᥝᥳ[[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ]]ᥙᥥᥢ ᥘᥫᥒ ᥘᥬᥰ,ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥑᥣᥒᥴ ᥓᥫᥝ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ ᥐᥩᥲ ᥛᥐᥴ ᥖᥤᥢᥱ ᥑᥝᥲ ᥖᥣᥰ ᥘᥣᥰ ᥓᥥᥙᥱ ᥓᥧᥳ ᥝᥭᥳ。ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ ᥓᥧᥛᥰ ᥚᥧᥱ ᥛᥨᥝᥴ ᥖᥣᥢᥲ ᥑᥣᥛᥰ ᥘᥭᥳ ᥑᥝᥲ ᥙᥣᥰ ᥖᥒᥰ ᥖᥣᥰ ᥘᥣᥰ ᥛᥐᥴ ᥖᥤᥢᥱ ᥕᥝᥳ[[ᥖᥭᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ]]。ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥖᥒᥰ[[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ]]ᥐᥦᥢᥱ ᥐᥬᥲ ᥐᥢ ᥞᥦᥒᥰ ᥖᥥᥳ。
==ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ==
ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥘᥭᥲ ᥛᥦᥒᥱ ᥟᥩᥐᥱ ᥙᥥᥢ ᥔᥩᥒᥴ ᥛᥥᥝᥰ。
*ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥙᥝᥰ:ᥛᥦᥒᥱ ᥕᥧᥱ ᥘᥬᥰ[[ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥓᥤᥢᥰ ᥚᥨᥝ ᥓᥫᥝ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]ᥖᥒᥰ [[ᥝᥥᥒᥰ ᥙᥝᥰ ᥔᥣᥢ]],33 ᥛᥧᥢᥱ ᥚᥧᥱ ᥓᥬᥳ ᥖᥪᥰ。
*ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥐᥪᥒᥱ :ᥛᥦᥒᥱ ᥕᥧᥱ ᥘᥬᥰ[[ᥝᥥᥒᥰ ᥚᥧᥰ ᥟᥫᥰ]]ᥖᥒᥰ[[ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥦᥛᥰ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ,ᥘᥣ ᥑᥧᥴ,ᥝᥣᥳ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]ᥖᥒᥰ[[ᥝᥥᥒᥰ ᥘᥤᥢᥳ ᥔᥣᥒᥰ]]ᥖᥒᥰ [[ᥐᥪᥒᥱ ᥛᥣᥳ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥒᥰ ᥝᥣᥳ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]ᥖᥣᥒᥱ ᥖᥤ,21ᥛᥧᥢᥱ ᥚᥧᥱ ᥓᥬᥳ ᥖᥪᥰ。ᥘᥬᥰ ᥐᥥ ᥔᥩᥒᥴ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥘᥭᥳ ᥔᥥᥒᥴ ᥟᥩᥐᥱ ᥖᥣᥒᥱ ᥕᥣᥒᥱ ᥛᥤᥰ ᥘᥩᥒ ᥙᥦᥐᥱ ᥙᥫᥒ ᥐᥢ,ᥔᥖ ᥖᥣᥱ ᥘᥦᥰ ᥖᥒᥰ ᥝᥨᥝᥰ ᥞᥣᥱ ᥘᥣᥳ ᥛᥤᥰ ᥖᥤ ᥙᥦᥐᥱ ᥐᥢ ᥟᥤᥖᥴ ᥟᥩᥖᥴ。ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥐᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥘᥨᥒᥴ ᥑᥣᥭᥳ ᥛᥣᥰ ᥖᥤ ᥛᥫᥒᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ。
==ᥔᥥᥒᥴ ==
ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥛᥤᥰ ᥙᥧᥢᥳ ᥗᥣᥢᥴ ᥛᥣᥰ ᥖᥤ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥙᥧᥢᥳ ᥛᥫᥒᥰ ᥙᥝᥰ ᥔᥣᥢ[[ᥝᥥᥒᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥩᥢᥴ]]ᥓᥣᥛᥱ ᥟᥩᥐᥱ ᥔᥥᥒᥴ。
===ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ===
ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ 18 ᥖᥨᥝ[[ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ]]。
{|class="wikitable" style="text-align: center"
|
|colspan="3" | [[ᥟᥛᥱ ᥟᥩᥐᥱ ᥔᥥᥒᥴ]] || [[ᥘᥥᥒᥱ ᥟᥩᥐᥱ ᥛᥣᥰ]]
|-
|[[ᥔᥥᥒᥴ ᥘᥬᥰ ᥟᥩᥒᥲ ᥔᥨᥙᥱ]]|| {{IPA|p}} || {{IPA|pʰ}} || || {{IPA|m}}
|-
|[[ᥔᥥᥒᥴ ᥘᥤᥛᥱ ᥙᥣᥐᥱ ᥖᥒᥰ ᥑᥥᥝᥲ]] || || || {{IPA|f}} || {{IPA|v}}
|-
|rowspan="2"| [[ᥔᥥᥒᥴ ᥗᥨᥒᥴ ᥘᥨᥛᥰ]]、[[ᥔᥥᥒᥴ ᥚᥥ ᥖᥣᥢ ᥙᥣᥐᥱ]] || {{IPA|t}} || {{IPA|tʰ}} || || {{IPA|l}}
|-
| {{IPA|ʦ}} || {{IPA|ʦʰ}}|| {{IPA|s}} || {{IPA|j}}
|-
|[[ᥔᥥᥒᥴ ᥝᥤ ᥘᥣᥳ]] || {{IPA|k}} || {{IPA|kʰ}} || {{IPA|x}} || {{IPA|ŋ}}
|-
|[[ᥔᥥᥒᥴ ᥑᥨᥝᥰ]] || {{IPA|ʔ}} || || {{IPA|h}}||
|}
ᥘᥬᥰ{{IPA|kʰ}}ᥖᥒᥰ{{IPA|ʦʰ}}ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ 2 ᥖᥨᥝ ᥓᥬᥳ ᥖᥪᥰ ᥘᥬᥰ ᥕᥪᥛ ᥑᥨᥝᥲ ᥑᥣᥛᥰ ᥑᥥᥱ ᥐᥣᥙ ᥕᥣᥛᥰ ᥓᥒᥱ ᥘᥭᥳ ᥐᥩᥭᥰ。
ᥛᥥ ᥓᥣᥙ[i]、[e]ᥖᥒᥰ[ɛ]ᥓᥣᥙ ᥙᥩᥒᥰ ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥲ,ᥛᥫᥢᥴ ᥘᥒᥱ ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ ᥒᥝᥲ[ʦ-]ᥖᥒᥰ[s-]ᥚᥥᥱ ᥖᥣᥢ ᥔᥨᥙᥱ ᥐᥣᥭᥰ ᥙᥥᥢ [ʨ-]ᥖᥒᥰ[ɕ-]。
===ᥛᥥ ᥓᥣᥙ===
ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥛᥤᥰ 10 ᥖᥨᥝ ᥘᥥᥝ[[ᥛᥥ ᥓᥣᥙ]]。
{|class="wikitable"
|{{IPA|i}} || {{IPA|ɯ}} || {{IPA|u}}
|-
|{{IPA|e}} || {{IPA|ə}} || {{IPA|o}}
|-
|{{IPA|ɛ}} || {{IPA|a}} || {{IPA|ɔ}}
|-
| || {{IPA|aː}} ||
|}
9 ᥖᥨᥝ [[ᥕᥝᥳ ᥖᥤ]]:{{IPA|ɯ}}, {{IPA|i}}, {{IPA|u}}, {{IPA|m}}, {{IPA|n}}, {{IPA|ŋ}}, {{IPA|p}}, {{IPA|t}}, {{IPA|k}}。
ᥛᥥ ᥓᥣᥙ ᥖᥒᥰ ᥑᥣᥛᥰ ᥘᥨᥒᥴ ᥘᥫᥢᥰ ᥞᥨᥛ ᥐᥢ ᥙᥥᥢ 84 ᥖᥨᥝ[[ᥛᥥ ᥓᥣᥙ]]。ᥘᥬᥰ[[ᥛᥥ ᥓᥣᥙ ᥘᥥᥝ]]ᥛᥥ ᥓᥣᥙ 9 ᥖᥨᥝ,[[ᥓᥣᥙ ᥙᥩᥒ ᥛᥥ ᥓᥣᥙ]]ᥛᥥ ᥓᥣᥙ 15 ᥖᥨᥝ,ᥔᥥᥒᥴ ᥞᥧᥰ ᥘᥒ ᥔᥧᥖᥴ ᥘᥪᥢᥰ ᥛᥥ ᥓᥣᥙ 30 ᥖᥨᥝ,[[ᥐᥪᥖᥴ ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ]]ᥛᥥ ᥓᥣᥙ 30 ᥖᥨᥝ。
{|class="wikitable"
| || {{IPA|aː}} || {{IPA|i}} || {{IPA|e}} || {{IPA|ɛ}} || {{IPA|u}} || {{IPA|o}} || {{IPA|ɔ}} || {{IPA|ɯ}} || {{IPA|ə}}
|-
|{{IPA|aɯ}} || || || || || || || || ||
|-
|{{IPA|ai}} || {{IPA|aːi}} || || || || {{IPA|ui}} || {{IPA|oi}} || {{IPA|ɔi}} || {{IPA|ɯi}} || {{IPA|əi}}
|-
| {{IPA|au}}|| {{IPA|aːu}} || {{IPA|iu}} || {{IPA|eu}} || {{IPA|ɛu}} || || || || {{IPA|ɯu}} || {{IPA|əu}}
|}
===声调===
接下来的6步[[声调]]:
#[[阳去]](中平33)
#[[阳平]](高平55)
#[[阴去]]、长阴入(低平11)
#[[阴上]](低降31)
#[[阳上]]、[[阳入]](高降53)
#[[阴平]]、[[短阴入]](高升35)
以{{IPA|p}}、{{IPA|t}}、{{IPA|k}}为韵尾的[[促声]]只可能是第三、第五或第六声调。 |ap}}、{{IPA|at}}、{{IPA|ak}}为韵母的[[音节]]不能是长阴入调。
如果你想带上世界上最好的东西,就去主页,如果你去寺庙,你将无法做到这一点。
最终章[[最终章]]最终章[[最终章]]
{| 类=“维基表”
|-
| 西南官话声调 || 阴平|| 阳平 || 上声 || 去声
|-
| 傣那语声调 || 阳去(33)|| 阳上(53)|| 阳平 (55) || 阴去(11)
|}
如果你想写一本书,你会看到正在寻找它的人的照片 (31)。
===語音演變===
原始[[侗台語]]的濁音[[聲母]]清化({{IPA|*b}}變成{{IPA|p}},{{IPA|*d}}變成{{IPA|t}},{{IPA|*g}}變成{{IPA|k}}),先喉塞音聲母變為[[響音]]({{IPA|*ˀb}}變成{{IPA|m}}或{{IPA|v}},{{IPA|*ˀd}}變成{{IPA|l}})。
{| class="wikitable" style="text-align: center"
| 原始侗台語聲母 ||{{IPA|*dʱ}} || {{IPA|*ˀn}},{{IPA|*n̥}} || {{IPA|*ˀd}} || {{IPA|*t}} || {{IPA|*d}} || {{IPA|*n}}
|-
| 傣那語聲母
|style="background:grey" | {{IPA|tʰ}}
|style="background:grey" | {{IPA|l}} || {{IPA|l}} || {{IPA|t}}
|style="background:pink" | {{IPA|t}}
|style="background:pink" | {{IPA|l}}
|}
{|
| style="background:grey" | 陰調
| style="background:pink" | 陽調
|}
原始[[侗台語]]的[[聲調]]發生分裂。
{| class="wikitable" style="text-align: center"
| 原始侗台語聲母 ||{{IPA|*dʱ}} || {{IPA|*ˀn}},{{IPA|*n̥}} || {{IPA|*ˀd}} || {{IPA|*t}} || {{IPA|*d}} || {{IPA|*n}}
|-
| 原始侗台語平聲
|colspan="2" | 陰平
|colspan="2" | 陽去
|colspan="2" | 陽平
|-
| 原始侗台語上聲
|colspan="4" | 陰上
|colspan="2" | 陽上
|-
| 原始侗台語去聲
|colspan="4" | 陰去
|colspan="2" | 陽去
|-
| 原始侗台語入聲
|colspan="4" | 短陰入、長陰入
|colspan="2" | 陽入
|}
==ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ==
{{Main|ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ}}
ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥖᥒᥰ[[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ]]ᥛᥧᥱ ᥙᥫᥒ ᥓᥬᥳ ᥖᥪᥰ ᥖᥦᥛᥲ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥛᥥᥝᥰ ᥘᥥᥝ,ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥓᥫᥭᥰ ᥕᥪᥢ ᥛᥣᥰ ᥖᥤ [[ᥘᥣᥭᥰ ᥛᥣᥢ]],ᥙᥥᥢ ᥖᥨᥝ ᥛᥨᥢᥰ。ᥝᥣᥭᥰ ᥘᥒᥴ ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥖᥤ ᥘᥐᥴ ᥕᥨᥒᥱ ᥙᥤᥲ ᥞᥦᥴ ᥖᥦᥛᥲ ᥘᥣᥭᥰ,ᥛᥫ 14 ᥘᥣᥱ ᥓᥧᥱ ᥘᥢᥳ ᥞᥥᥖᥱ ᥔᥣᥒᥲ ᥟᥩᥐᥱ ᥛᥣᥰ ᥙᥧᥒᥱ ᥔᥤᥱ ᥓᥥᥒᥱ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ[[ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ]]ᥙᥧᥒᥱ ᥞᥣᥒ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ。
ᥐᥨᥢᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥓᥬᥳ ᥖᥪᥰ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥨᥝ ᥛᥨᥢᥰ ᥖᥦᥛᥲ ᥖᥒᥰ ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥜᥣᥒ ᥕᥦᥢᥳ,ᥐᥩᥲ ᥞᥩᥒᥳ[[ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ]]。
ᥛᥫ ᥓᥝᥳ ᥘᥬᥰ ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥟᥛᥱ ᥘᥭᥲ ᥞᥥᥖᥱ ᥑᥫᥒ ᥛᥣᥭᥴ ᥘᥛᥳ ᥔᥥᥒᥴ,ᥐᥛᥳ ᥘᥛᥴ ᥛᥥ ᥓᥣᥙ ᥖᥒᥰ ᥘᥛᥴ ᥟᥛᥱ ᥛᥦᥒᥱ ᥐᥢ ᥘᥭᥲ,ᥐᥩᥙ ᥘᥢᥴ 1956 ᥙᥤ ᥓᥒᥱ ᥞᥥᥖᥱ ᥔᥣᥒᥲ ᥘᥦᥐ ᥘᥣᥭ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥛᥣᥰ。ᥘᥬᥰ 1988 ᥙᥤ ᥓᥒᥱ ᥛᥥᥰ ᥘᥦᥐ ᥘᥣᥭ ᥞᥥᥖᥱ ᥔᥣᥒᥲ ᥛᥥᥖ ᥗᥝᥴ ᥔᥥᥒᥴ ᥝᥣᥒᥰ ᥖᥛᥰ,ᥓᥬᥳ ᥖᥪᥰ ᥔᥥᥒᥴ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥒᥰ ᥘᥛᥴ,ᥐᥩᥭᥰ ᥟᥛᥱ ᥖᥪᥰ ᥐᥣᥱ ᥗᥦᥢᥲ[[ᥐᥛ ᥐᥙᥴ ᥔᥥᥒᥴ]]。
ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ ᥖᥒᥰ ᥛᥨᥖᥴ ᥛᥤᥰ 35 ᥖᥨᥝ,ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ 5 ᥖᥨᥝ ᥙᥦᥰ ᥘᥥᥴ ᥘᥩᥒ ᥟᥩᥐᥱ ᥔᥥᥒᥴ。[[ᥕᥧᥱ ᥢᥤᥱ ᥑᥨᥖᥳ]]ᥕᥧᥱ U+1950-U+1974 ᥙᥤ ᥖᥣᥱ ᥖᥒᥰ ᥘᥣᥭᥴ ᥞᥥᥖᥱ ᥔᥣᥒᥲ ᥐᥨᥐᥳ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥕᥝᥳ。
==ᥕᥥᥛᥲ==
*[[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥪᥳ]](ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥔᥤᥙᥴ ᥔᥩᥒᥴ ᥙᥢᥰ ᥘᥣᥰ)
==ᥙᥫᥒ ᥟᥤᥒ==
{{Refbegin}}
*ᥛᥧᥒᥱ ᥓᥧᥢ ᥔᥦᥢᥲ,《ᥓᥣᥛᥰ ᥖᥨᥝ ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ》,ᥟᥩᥒᥲ ᥟᥩᥐᥱ ᥘᥣᥭᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ,2008 ᥙᥤ。
{{Refend}}
==ᥐᥣᥢ ᥐᥙᥴ ᥕᥨᥒ ᥙᥣᥲ ᥘᥩᥐ==
{{Incubator|code=tdd}}
*[[Ethnologue]]ᥑᥪᥢᥲ[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tdd ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ] {{Wayback|url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tdd |date=20120929065040 }}
*[https://web.archive.org/web/20080922234502/http://iea.cass.cn/mzwz/08.htm ᥐᥙᥴ ᥔᥪᥙᥱ ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ]
*[https://web.archive.org/web/20060117120054/http://daizu.anyp.cn/6.aspx ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ、ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ]
*[https://web.archive.org/web/20050403221243/http://ynjy.cn/officeall/language/ ᥝᥦᥙᥳ ᥔᥣᥭᥳ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥭᥰ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥔᥫᥢᥰ]
*[http://www.omniglot.com/writing/tainua.htm ᥛᥥ ᥔᥥᥒᥴ ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ(ᥘᥣᥭᥰ ᥟᥤᥒᥰ ᥐᥣ ᥘᥥᥖᥳ)] {{Wayback|url=http://www.omniglot.com/writing/tainua.htm |date=20210126083358 }}
*[http://unicode.org/charts/PDF/U1950.pdf ᥘᥣᥭᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ Unicode ᥙᥦᥢ ᥛᥣᥱ] {{Wayback|url=http://unicode.org/charts/PDF/U1950.pdf |date=20210131063229 }}
{{Tai-Kadai languages}}
{{ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ}}
{{ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥛᥣᥢ}}
{{ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ}}
{{ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ}}
7mhszyu09h1as1uei8r8yo2x2i0j9wd
ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ
0
883
7544
5204
2026-04-05T15:42:02Z
Minorax
39
7544
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country|ᥓᥪ ᥛᥫᥒᥰ ᥟᥢ ᥖᥥᥛ ᥗᥨᥢᥲ=ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ|ᥓᥪ ᥖᥥᥳ ᥖᥥᥳ=<small>ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ<br />''Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao'' <br>République démocratique populaire lao</small>|image_flag =Flag of Laos.svg|image_coat =Coat_of_arms_of_Laos.svg|ᥑᥨᥝᥲ ᥑᥣᥢᥴ ᥙᥣᥐᥱ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ="{{Lang|lo|ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນະຖາວອນ}}"<br/>"''Santiphab ekalad pasaþipatai ekaphāb vadþa na þauaōn''" {{Small|(Lao romanisation)}}<br/>"{{Lang|fr|Paix, indépendance, démocratie, unité et prospérité}}"<br/>{{Small|({{Lang-en|"Peace, independence, democracy, unity and prosperity"}})}}|ᥑᥣᥛᥰ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ="[[Pheng Xat Lao]]"<br />{{Small|({{Lang-en|"Lao National Anthem"}})}}<div style="padding-top:0.5em;">[[ᥜᥣᥭᥱ:National Anthem of Laos.ogg|center]]</div>|image _map={{Switcher|[[ᥜᥣᥭᥱ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|Show globe|[[ᥜᥣᥭᥱ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|Show map of ASEAN|default=1}}|map_caption={{Map caption |location_color=green |region=[[ASEAN]] |region_color=dark grey |legend=Location Laos ASEAN.svg}}|image_map2=|ᥓᥥ ᥘᥨᥒᥴ=[[Vientiane]]|coordinates={{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}|ᥝᥥᥒᥰ ᥕᥬᥱ ᥔᥥᥴ ᥙᥫᥢ=ᥝᥥᥒᥰ ᥒᥝᥲ ᥓᥪᥒ|ᥓᥥ ᥛᥫᥒᥰ ᥕᥬᥱ ᥔᥥᥴ ᥙᥫᥢ=|ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ=237,955 km² (91,428.991 sq mi)|ᥓᥢᥳ ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ=82|ᥞᥨᥝᥴ ᥙᥣᥐᥱ ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ ᥘᥛᥳ=2%|ᥖᥤ ᥔᥧᥒᥴ ᥔᥧᥖᥴ=|ᥛᥥ ᥘᥛᥳ ᥕᥣᥝᥰ ᥔᥧᥖᥴ=|ᥘᥩᥒᥴ ᥕᥬᥱ ᥔᥧᥖᥴ=|ᥚᥣᥒᥱ ᥙᥣᥒᥱ ᥘᥣᥭᥱ=|ᥘᥐᥴ ᥓᥥᥒᥱ ᥑᥣᥝᥰ ᥕᥣᥛᥰ ᥟᥩᥒᥲ ᥖᥤ=7|ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥪᥰ ᥘᥬᥰ ᥘᥧᥛᥰ=[[ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥘᥣᥝᥰ |ᥘᥣᥝᥰ]]|population_estimate=7,123,205|population_census=6,492,228<ref>{{Cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archivedate=13 November 2016}}</ref>|population_estimate_year=2019|population_estimate_rank=105th|population_census_year=2015|population_density_km2=26.7|population_density_sq_mi=<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->|population_density_rank=151st|ethnic_groups={{Unbulleted list
| 53.2% [[Lao people|Lao]]
| 11% [[Khmu people|Khmu]]
| 9.2% [[Hmong people|Hmong]]
| 3.4% Phouthay
| 3.1% [[Tai people|Tai]]
| 2.5% Makong
| 2.2% [[Katang people|Katang]]
| 2.0% [[Lu people|Lue]]
| 1.8% [[Akha people|Akha]]
| 11.6% other<sup>a</sup>
}}|ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥐᥫᥰ ᥕᥛ=[[ᥗᥥᥱ ᥘᥣᥳ ᥝᥣᥱ ᥖᥣᥳ|ᥙᥧᥐ ᥗᥣᥳ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ]] <small>(၉၈%)</small>၊ [[ᥑᥣ ᥘᥤᥖᥳ ᥕᥣᥢᥱ]] <small>(၁.၅%)၊ [[ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥐᥫᥰ ᥕᥛ ᥖᥣᥒᥱ ᥓᥫᥰ |ᥖᥣᥒᥱ ᥓᥫᥰ]] <small>(၀.၅%)</small>|ᥙᥩᥭᥰ=|ᥛᥥᥝᥰ ᥛᥢᥰ=ᥙᥣᥱ ᥖᥤᥱ ᥟᥢ ᥘᥥᥝ|ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (၁)=ᥓᥝᥲ ᥓᥩᥛ ᥓᥪᥒ|ᥓᥪ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (၁)=Bounnhang Vorachith|ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (၂)=ᥚᥧᥱ ᥘᥣᥛᥰ ᥘᥬᥰ ᥐᥧ ᥘᥩᥒ ᥘᥩᥒ|ᥓᥪ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (၂)=Bounnhang Vorachith|ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (၃)=ᥓᥩᥛ ᥚᥩᥒᥰ ᥘᥨᥒᥴ|ᥓᥪ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (၃)=Thongloun Sisoulith|ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (၄)=ᥐᥦᥛ ᥓᥩᥛ ᥓᥪᥒ|ᥓᥪ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (၄)=Phankham Viphavanh|ᥚᥧᥱ ᥐᥫᥰ ᥐᥧᥛ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ=|ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၁)=ᥘᥩᥖ ᥘᥦᥝᥰ ᥔᥝᥰ ᥑᥨᥝᥴ (ᥜᥣ ᥘᥣᥒᥱ ᥔᥥᥖ)|ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၁)=[[19 ᥓᥧᥱ ᥘᥣᥭᥱ]] [[1949]]|ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၂)=|ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၂)=|ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၃)=|ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၃)=|ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၄)=|ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၄)=|ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၅)=|ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၅)=|ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၆)=|ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၆)=|ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၇)=|ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၇)=|ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၈)=|ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (၈)=|GDP_PPP=US$58.329 billion<ref name="IMF database 2018">{{Cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?sy=2019&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=544&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=&pr.x=96&pr.y=5|title=World Economic Outlook Database, Laos|publisher=[[International Monetary Fund]]|date=April 2018|accessdate=28 April 2018}}</ref> <!--Do not edit!-->|GDP_PPP_year=2019|GDP_PPP_rank=|GDP_PPP_per_capita=US$8,458<ref name="IMF database 2018" /> <!--Do not edit!-->|GDP_PPP_per_capita_rank=|GDP_nominal=US$20.153 billion<ref name="IMF database 2018" /> <!--Do not edit!-->|GDP_nominal_year=2019|GDP_nominal_rank=|GDP_nominal_per_capita=US$2,670<ref name="IMF database 2018" /> <!--Do not edit!-->|GDP_nominal_per_capita_rank=131st|Gini=36.4 <!--number only-->|Gini_year=2012|Gini_change=<!--increase/decrease/staedy-->|Gini_ref=<ref name="wb-gini">{{Cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|accessdate=2 March 2011}}</ref>|Gini_rank=|HDI=0.604 <!--number only-->|HDI_year=2018 <!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year-->|HDI_change=increase <!--increase/decrease/steady-->|HDI_ref=<ref name="HDI">{{Cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2019.pdf|title=Human Development Report 2019|publisher=United Nations Development Programme|date=2019|accessdate=9 December 2019}}</ref>|HDI_ᥓᥢᥳ=140th|ᥒᥪᥢᥰ=[[Lao kip|Kip]] (₭)|currency_code=LAK|time_zone=[[Time in Laos|ICT]]|utc_offset=+7|date_format=dmy|drives_on=ᥛᥪᥰ ᥑᥣᥴ|calling_code=[[+856|+856]]|iso3166code=LA|cctld=[[.la|.la]]}}
'''ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ'''ᥘᥭᥳ ᥙᥥᥢ ᥛᥫᥒᥰ ᥖᥢ ᥟᥢ ᥟᥛᥱ ᥛᥤᥰ ᥙᥣᥒᥱ ᥘᥣᥭᥱ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥫᥒ ᥔᥥᥴ ᥖᥤᥖᥱ ᥓᥙᥴ ᥐᥢ ᥝᥭᥳ ᥖᥒᥰ [[ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ]]၊ [[ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥥᥱ]]၊ [[ᥛᥫᥒᥰ ᥝᥦᥖᥳ ᥢᥣᥛᥰ]]၊ [[ᥛᥫᥒᥰ ᥐᥛᥱ ᥙᥨᥝᥰ ᥖᥤᥰ ᥕᥣᥰ]]၊ [[ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ]] ᥓᥫᥰ ᥘᥢᥳ။ ᥖᥣᥒᥰ ᥐᥣᥒ ᥘᥦᥢ ᥘᥤᥢ ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥤᥰ 91329 ᥘᥐᥴ ᥘᥩᥐᥱ ᥙᥢᥱ ᥛᥨᥢᥰ (236800 ᥐᥤᥱ ᥘᥨᥝᥱ ᥛᥤᥱ ᥗᥫᥱ) ᥔᥥᥴ ᥓᥩᥛᥰ ᥘᥒᥱ ᥔᥥᥢᥲ ᥛᥣᥭᥴ ᥙᥤ 2007 ᥘᥢᥳ ᥛᥤᥰ ᥞᥨᥝᥴ ᥐᥨᥢᥰ 6521998 ᥐᥨᥝᥳ။ ᥑᥣᥲ၊ᥑᥣ ᥛᥣᥱ၊ᥑᥣ ᥛᥥᥢᥴ၊ᥑᥣ ᥛᥧᥐᥳ ᥛᥤᥰ ᥔᥦᥢᥴ ᥘᥫᥒ (100,000)၊ ᥛᥤᥰ ᥗᥦᥒᥲ ᥐᥨᥢᥰ ᥐᥣᥳ ᥛᥫᥒᥰ ᥝᥦᥖᥳ ᥢᥛᥳ (ᥝᥦᥖᥳ ᥢᥣᥛᥰ)ᥘᥦᥲ ᥑᥥᥱ ᥟᥤᥖᥱ ᥟᥩᥖᥴ။ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥛᥫ ᥟᥩᥢ ᥖᥣᥒᥰ ᥙᥥᥢ ᥐᥨᥢᥰ ᥙᥩᥐᥴ (Pygmies)၊ ᥛᥧᥢ ᥐᥨᥝᥱ ᥘᥨᥝᥱ ᥕᥧᥱ ᥘᥧᥝᥱ ᥙᥣᥭᥳ (Mongolo Europoids)၊ ᥐᥨᥢᥰ ᥗᥫᥢᥱ ᥘᥫᥒᥰ ᥙᥣ ᥙᥨᥝᥴ ᥕᥧᥢᥱ (Papuans) ᥑᥝᥴ ᥕᥧᥱ ᥔᥝᥰ ᥕᥝᥳ။ ᥛᥫ BC 2000 - 500 ᥘᥢᥳ ᥙᥥᥢ ᥟᥤᥢᥱ ᥖᥨᥝᥱ ᥢᥤᥰ ᥡᥦᥢᥰ ᥑᥝᥴ ᥕᥧᥱ ᥝᥭᥳ။ ᥚᥧᥱ ᥓᥩᥭ (Phu Djoi)ᥟᥢ ᥝᥣ ᥘᥢᥳ ᥙᥥᥢ ᥐᥨᥢᥰ ᥟᥢ ᥞᥥᥖᥱ ᥛᥨᥝᥲ ᥞᥤᥢᥴ ᥘᥨᥒᥴ ᥟᥢ ᥛᥤᥰ ᥕᥧᥱ ᥘᥬᥰ ᥐᥥᥒᥰ ᥑᥣᥒᥴ ᥖᥨᥝᥱ ᥞᥣᥢᥳ ᥘᥭᥳ ᥘᥢᥳ ᥕᥝᥳ။ ᥛᥫ ᥙᥣᥢ AD ᥖᥥᥱ ᥘᥢᥳ ᥟᥤᥢᥱ ᥖᥨᥝᥱ ᥢᥤᥰ ᥡᥦᥢᥰ ᥑᥝᥴ ᥟᥥᥢ ᥞᥦᥒᥰ ᥕᥬᥱ ᥖᥥᥳ ᥖᥥᥳ။ ᥑᥝᥴ ᥕᥧᥱ ᥖᥤ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥔᥥᥴ ᥕᥤᥙᥴ ᥘᥥᥐᥴ ᥕᥤᥙᥱ ᥖᥩᥒᥰ ᥑᥦᥐᥱ ᥞᥥᥖᥱ ᥛᥨᥝᥲ ᥞᥤᥢᥴ ᥘᥨᥒᥴ။ ᥝᥣᥭᥰ ᥘᥭᥳ ᥛᥣᥰ ᥛᥧᥢᥱ ᥑᥣ ᥛᥣᥱ ᥑᥝᥲ ᥛᥣᥰ ᥘᥛᥰ ᥑᥝᥴ ᥘᥦᥲ ᥘᥭᥲ ᥙᥣᥭ ᥘᥨᥒᥰ ᥐᥣᥱ ᥙᥩᥖᥴ ᥖᥬᥲ ᥗᥦᥢᥲ ᥕᥝᥳ ᥔᥥᥴ ᥝᥣᥭᥰ ᥘᥢᥳ ᥓᥒᥱ ᥘᥣᥝᥰ ᥑᥝᥲ ᥛᥣᥰ ᥕᥧᥱ။ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥛᥫ (8-9)ᥙᥣᥐᥱ ᥙᥤ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥢᥳ ᥑᥝᥴ ᥓᥒᥱ ᥛᥣᥰ ᥚᥦᥝᥴ ᥚᥣᥒᥱ ᥘᥛᥳ ᥛᥥ ᥑᥩᥒᥴ ᥟᥢ ᥛᥤᥰ ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥢᥳ ᥕᥝᥳ။
ᥓᥪ ᥟᥢ ᥝᥣ “ᥘᥣᥝᥰ ”ᥘᥭᥳ ᥘᥧᥐ ᥛᥣᥰ ᥖᥤ ᥓᥪ ᥔᥢᥴ ᥘᥩᥭ ᥘᥨᥒᥴ ᥟᥣᥭᥲ ᥘᥣᥝᥰ ᥡᥣᥛᥱ ᥟᥢ ᥛᥤᥰ ᥐᥥ ᥘᥛᥳ ᥛᥥ ᥑᥩᥒᥴ ᥘᥦᥲ ᥘᥛᥳ ᥑᥨᥒᥰ ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥥᥱ (ᥛᥤᥰ ᥚᥣᥭᥱ ᥞᥩᥒᥱ ᥕᥧᥱ ᥠᥣᥢᥱ)ᥟᥢ ᥛᥤᥰ ᥘᥬᥰ ᥕᥧᥱ ᥢᥣᥢᥱ ᥙᥩᥖᥴ ᥖᥨᥐᥱ ᥘᥢᥳ ᥘᥭᥴ ᥐᥩᥲ ᥝᥣ၊ ᥙᥥᥢ ᥑᥫᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥟᥣᥭᥲ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥴ ᥐᥩᥲ ᥝᥣ ᥕᥝᥳ။ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥑᥝᥴ ᥝᥣ ᥜᥤᥒᥲ ᥗᥧᥒᥰ ᥑᥝᥴ ᥘᥭᥳ ᥑᥝᥴ ᥘᥭᥲ ᥛᥣᥰ ᥖᥤᥰ ᥘᥩᥭ ᥟᥣᥭᥲ ᥘᥣᥝᥰ ᥡᥛᥱ (Ai Lao Shan) ᥘᥢᥳ ᥝᥣ ᥘᥭᥴ။ ᥑᥝᥴ ᥛᥤᥰ ᥙᥪᥢᥰ ᥑᥝᥴ ᥕᥧᥱ။ ᥛᥫ AD 1876 ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ ᥘᥣᥢᥳ ᥓᥣᥒᥳ ᥐᥥᥙᥱ ᥔᥥᥢᥲ ᥔᥣᥭᥴ ᥛᥣᥭᥴ ᥐᥨᥢᥰ ᥘᥢᥳ ᥑᥝᥴ ᥖᥪᥐ ᥝᥣ ᥑᥝᥴ ᥙᥥᥢ ᥖᥭᥰ ᥕᥧᥱ။ ᥗᥪᥒᥴ ᥛᥣᥰ ᥙᥣᥢ ᥙᥦᥒᥱ ᥔᥥᥖ ᥕᥝᥳ ᥓᥒᥱ ᥙᥥᥢ ᥛᥣᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥕᥝᥳ။ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥙᥥᥢ ᥜᥤᥒᥲ ᥗᥧᥒᥰ ᥕᥨᥝᥰᥰ ᥔᥥᥴ၊ ᥙᥦᥒᥱ ᥔᥥᥖ ᥛᥣᥰ ᥕᥣᥳ ᥙᥦᥖ ᥘᥦᥲ ᥓᥒᥱ ᥞᥣᥭᥴ ᥐᥣᥱ ᥕᥧᥱ ᥕᥝᥳ။ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥙᥥᥢ ᥙᥧᥐ ᥗᥣᥳ ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥔᥥᥴ ᥖᥣᥳ ᥚᥤᥴ ᥐᥩᥲ ᥑᥝᥴ ᥕᥧᥛᥱ ᥕᥛ ᥕᥧᥱ။ ᥖᥤ ᥞᥫᥢᥰ ᥐᥩᥲ ᥑᥝᥴ ᥝᥭᥳ ᥚᥤᥴ ᥞᥫᥢᥰ။ ᥙᥩᥰ ᥖᥥᥴ ᥞᥥᥖᥱ ᥞᥭ ᥞᥥᥖᥱ ᥘᥣᥰ ᥑᥝᥴ ᥟᥝ ᥐᥭᥱ ᥐᥣᥱ ᥖᥣᥒᥱ ᥚᥤᥴ ᥘᥤᥢ။ ᥛᥫ ᥙᥭᥱ ᥐᥫᥰ ᥙᥧᥐ ᥗᥣᥳ ᥓᥝᥲ (ᥛᥫ ᥓᥝᥳ ᥔᥥᥴ 13-ᥙᥣᥐᥱ ᥙᥤ ᥛᥫᥒᥰ) ᥘᥢᥳ ᥞᥬᥲ ᥜᥣᥳ ᥚᥨᥢᥴ ᥘᥤ ᥘᥭᥴ ᥔᥥᥴ ᥘᥦᥲ ᥖᥤ ᥘᥨᥒᥴ ᥙᥣ ᥘᥣᥳ ᥙᥣᥒᥰ ᥟᥢ ᥞᥩᥒᥳ ᥝᥣ ᥠᥣ ᥝᥣᥳ (Cha Va)) ᥘᥢᥳ ᥙᥩᥰ ᥗᥪᥒᥴ ᥛᥣᥰ ᥑᥣᥝᥰ ᥘᥣᥲ ᥚᥨᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥚᥨᥢᥴ ᥑᥝᥴ ᥟᥝ ᥘᥣᥒᥰ ᥕᥤᥒᥰ ᥐᥨᥝᥳ ᥘᥫᥒ ᥘᥦᥲ ᥚᥧᥱ ᥓᥣᥭᥰ ᥐᥨᥝᥳ ᥘᥫᥒ ᥐᥣᥱ ᥟᥩᥭᥱ ᥚᥤᥴ ᥘᥛᥳ ᥛᥥ ᥑᥩᥒᥴ။ ᥑᥝᥴ ᥐᥭᥳ ᥙᥣᥒᥰ ᥚᥤᥴ ᥘᥨᥒᥰ ᥔᥥᥴ ᥗᥣᥛᥴ ᥐᥣᥱ ᥘᥣᥰ ᥘᥧᥰ ᥐᥩᥢᥱ။ ᥜᥤᥒᥲ ᥗᥧᥒᥰ ᥑᥝᥴ ᥕᥣᥛᥰ ᥘᥥᥝ ᥖᥥᥳ ᥒᥣᥭᥰ ᥗᥭᥰ ᥐᥨᥭᥰ ᥘᥒᥱ ᥐᥝᥱ။ ᥙᥩᥰ ᥙᥥᥢ ᥙᥩᥭᥰ ᥙᥤ ᥛᥬᥱ ᥘᥭᥴ ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ ᥑᥤᥱ ᥓᥣᥒᥳ ᥔᥥᥴ ᥘᥥᥙ ᥖᥨᥭᥰ ᥛᥣᥢᥲ ᥛᥫᥒᥰ။ ᥐᥤᥢ ᥘᥛᥳ ᥔᥦᥖ ᥓᥣᥱ ᥐᥢ ᥙᥤ ᥙᥩᥐ ᥙᥩᥐ။ ᥑᥝᥴ ᥓᥨᥝᥰ ᥐᥢ ᥙᥩᥭᥱ ᥙᥣ၊ ᥞᥩᥭᥴ၊ ᥘᥨᥐ၊ ᥐᥣ ᥐᥥ။ ᥞᥥᥖᥱ ᥐᥩᥒᥰ ᥛᥧᥰ ᥔᥣᥭᥰ ᥔᥥᥴ ᥘᥫᥴ ᥘᥢᥳ ᥟᥝ ᥒᥪᥢᥰ၊ ᥟᥦᥙᥱ ᥓᥛᥰ ᥙᥐᥱ ᥝᥭᥳ ᥔᥥᥴ ᥘᥧᥱ။ ᥞᥥᥖᥱ ᥞᥣᥒᥲ ᥘᥣᥐ ᥐᥣᥰ ᥔᥥᥴ ᥔᥩᥢᥰ ᥘᥛᥳ။ ᥙᥩᥰ ᥙᥤ ᥛᥬᥱ ᥘᥫᥢ ᥞᥣᥲ ᥘᥢᥳ ᥑᥝᥴ ᥔᥩᥢᥰ ᥘᥛᥳ ᥐᥢ ᥕᥝᥳ ᥐᥩᥲ ᥐᥢᥱ ᥖᥨᥝᥰ ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ ᥔᥥᥴ ᥟᥝ ᥛᥭᥴ ᥛᥖ ᥛᥪᥰ ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ ᥑᥝᥴ။ ᥙᥩᥭᥰ ᥑᥧᥢᥴ ᥑᥝᥲ (Pun Khun Khao)ᥐᥩᥲ ᥑᥝᥴ ᥞᥥᥖᥱ။ ᥙᥩᥒᥱ ᥝᥣ ᥔᥧᥰ ᥖᥫᥒᥱ ᥙᥢ ᥜᥤᥴ ᥙᥬᥱ ᥑᥝᥲ။ ᥙᥩᥭᥰ ᥘᥭᥳ ᥗᥭᥰ ᥔᥛᥳ ᥞᥩᥒᥳ ᥝᥣ ᥘᥣᥒᥰ ᥙᥧᥐᥱ ᥔᥩᥛᥲ (Nang Phosop)။ ᥖᥭᥰ ᥔᥛᥳ ᥞᥩᥒᥳ ᥝᥣ ᥙᥧᥱ ᥓᥭᥳ ᥑᥭᥳ ᥘᥦᥲ ᥘᥣᥭᥰ ᥓᥭᥳ ᥑᥭᥳ (ᥛᥣᥒ ᥓᥫᥰ ᥝᥣ ᥙᥧᥱ ᥓᥭᥱ ᥑᥭᥱ ᥘᥣᥭᥰ ᥓᥭᥱ ᥑᥭᥱ)။ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥙᥩᥭᥰ ᥖᥣᥒᥱ ᥜᥤᥴ ᥙᥬᥳ ᥘᥤᥢ ᥘᥣᥒᥰ ᥖᥨᥝ ᥘᥣᥳ ᥘᥤ (Thorani)ᥐᥩᥲ ᥑᥝᥴ ᥞᥥᥖᥱ ᥕᥧᥱ ᥕᥝᥳ။ ᥙᥨᥝᥰ ᥙᥣᥖᥱ ᥑᥝᥲ ᥙᥥᥢ ᥖᥤ ᥛᥣᥝᥱ ᥔᥣᥝᥴ ᥑᥝᥴ ᥐᥝᥰ ᥐᥢ။ ᥙᥩᥰ ᥙᥨᥝᥳ ᥑᥝᥲ ᥕᥝᥳ ᥘᥦᥲ ᥖᥨᥝᥳ ᥑᥝᥲ ᥙᥫᥐᥱ ᥗᥪᥒᥴ ᥞᥫᥢᥰ ᥘᥢᥳ ᥘᥭᥴᥴ ᥓᥝᥲ ᥘᥣᥰ ᥐᥨᥝᥳ ᥘᥭᥲ ᥖᥥᥒᥱ ᥑᥝᥲ ᥙᥫᥐᥱ ᥘᥒᥱ ᥐᥣ ᥛᥢᥰ ᥙᥥᥳ ᥘᥭᥲ ᥘᥢᥳ ᥔᥥᥴ ᥛᥫᥰ ᥔᥬᥱ ᥕᥩᥒ ᥑᥝᥲ ᥛᥢᥰ ᥟᥩᥢ ᥖᥣᥒᥰ ᥙᥫᥢ ᥔᥧᥖᥴ။ ᥝᥣᥭᥰ ᥘᥢᥳ ᥐᥨᥢᥰ ᥖᥨᥝᥳ ᥓᥩᥭ ᥓᥒᥱ ᥘᥭᥲ ᥖᥨᥝᥳ ᥛᥫᥰ ᥔᥨᥒᥱ ᥗᥦᥛᥴ ᥓᥩᥛᥰ ᥕᥝᥳ။ ᥙᥩᥒᥱ ᥝᥣ ᥛᥢᥰ ᥞᥩᥒᥳ ᥐᥣᥱ ᥚᥢᥴ ᥑᥝᥲ ᥗᥣᥲ ᥟᥩᥢ ᥖᥣᥒᥰ ᥝᥣ ᥘᥭᥴ ᥕᥝᥳ။ ᥙᥩᥭᥰ ᥝᥨᥭᥱ ᥔᥢᥱ ᥖᥣᥳ ᥘᥣᥱ (Pun Pha Vet))ᥐᥩᥲ ᥑᥝᥴ ᥞᥥᥖᥱ။ ᥙᥩᥰ ᥙᥩᥭᥰ ᥘᥭᥳ ᥘᥣᥒᥰ ᥕᥤᥒᥰ ᥕᥧᥱ ᥗᥣᥲ ᥝᥭᥳ ᥘᥬᥰ ᥔᥧᥛᥳ ᥚᥫᥒᥰ ᥔᥥᥴ ᥛᥨᥢ ᥓᥝᥲ ᥓᥒᥱ ᥑᥝᥲ ᥛᥣᥰ ᥞᥨᥝᥰ ᥖᥣᥰ ᥘᥣᥰ။ ᥗᥪᥒᥴ ᥛᥣᥰ ᥘᥫᥢ ᥛᥥᥱ (May)ᥑᥝᥴ ᥐᥩᥲ ᥛᥤᥰ ᥙᥩᥭᥰ ᥘᥧᥱ ᥜᥭᥰ (Pun Pang Fai)။ ᥙᥩᥰ ᥘᥫᥢ ᥞᥨᥐᥱ ᥛᥨᥢᥰ ᥛᥤᥰ ᥙᥩᥭᥰ ᥝᥢᥰ ᥐᥫᥖᥱ ᥚᥣᥰ ᥘᥣᥰ။ ᥞᥥᥖᥱ ᥓᥩᥛᥰ ᥐᥢ ᥖᥒᥰ ᥙᥩᥭᥰ ᥔᥩᥢᥰ ᥘᥛᥳ ᥓᥝᥲ ᥛᥧᥢ။ ᥙᥩᥰ ᥑᥝᥲ ᥙᥩᥭᥰ ᥘᥧᥱ ᥜᥭᥰ ᥕᥝᥳ ᥑᥝᥴ ᥙᥝᥱ ᥙᥤᥱ ᥞᥭᥱ ᥐᥩᥒ ᥞᥭᥱ ᥛᥩᥒᥰ ᥐᥤᥢ ᥘᥝᥲ ᥔᥥᥴ ᥓᥨᥝᥱ ᥛᥨᥢ ᥓᥩᥛᥰ ᥐᥢ။ ᥑᥝᥴ ᥙᥩᥭᥱ ᥘᥧ ᥜᥭᥰ ᥘᥭᥳ ᥐᥣᥱ ᥕᥣᥳ ᥛᥩᥐᥱ ᥐᥧᥛ ᥞᥬᥲ ᥙᥥᥢ ᥚᥨᥢᥴ ᥖᥨᥐᥱ ᥛᥣᥰ ᥘᥭᥴ ᥑᥝᥴ ᥕᥧᥛᥱ ᥕᥛ ᥝᥭᥳ ᥕᥧᥱ ᥕᥝᥳ။ ᥐᥨᥢᥰ ᥖᥣᥭ ᥑᥝᥴ ᥚᥝᥴ ᥟᥝ။ ᥘᥩᥒ ᥘᥭᥳ ᥙᥥᥢ ᥗᥧᥒᥰ ᥞᥤᥢᥱ ᥖᥧᥱ ᥟᥢ ᥑᥝᥴ ᥘᥭᥲ ᥛᥣᥰ ᥖᥤᥰ ᥗᥭᥰ ᥛᥫ 14-ᥙᥣᥐᥱ ᥙᥤ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥢᥳ ᥕᥝᥳ။ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥑᥝᥴ ᥕᥧᥱ ᥔᥩᥒᥴ ᥚᥣᥐᥱ ᥚᥒᥱ ᥘᥛᥳ ᥛᥥ ᥑᥩᥒᥴ ᥚᥣᥭᥱ ᥞᥩᥒᥱ ᥗᥪᥒᥴ ᥘᥨᥒᥴ ᥚᥣ ᥘᥣᥳ ᥙᥣᥒᥰ၊ ᥚᥣᥭᥱ ᥓᥣᥢᥰ ᥗᥪᥒᥴ ᥐᥥᥒᥰ ᥑᥩᥢᥲ။ ᥘᥬᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥘᥪᥳ ᥕᥧᥱ ᥛᥫᥒᥰ ᥔᥤᥒᥴ (ᥘᥣᥝᥰ ᥙᥩᥖᥴ ᥞᥩᥒᥱ)၊ ᥚᥣᥭᥱ ᥓᥣᥢᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥔᥤᥒᥴ ᥘᥢᥳ ᥖᥤ ᥝᥥᥒᥰ ᥙᥧᥱ ᥑᥣᥰ (Wien Phu Kha) ᥛᥤᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥕᥨᥢᥰ ᥕᥧᥱ။ ᥖᥤ ᥑᥣᥰ ᥘᥛᥴ ᥛᥦᥖ (Kha Lemet))ᥔᥛᥳ ᥕᥧᥱ ᥓᥩᥛᥰ ᥗᥭᥰ။ ᥚᥣᥭᥱ ᥓᥣᥢᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥖᥦᥒ ᥖᥤᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥞᥨᥝᥴ ᥚᥣᥢᥰ (Hua Phan) ᥘᥢᥳ ᥛᥤᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥛᥴ၊ ᥖᥭᥰ ᥛᥩᥭᥲ (Mouai)၊ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ ᥑᥝᥴ ᥓᥫᥰ ᥘᥭᥳ ᥕᥧᥱ ᥓᥩᥛᥰ ᥐᥢ။ ᥛᥫᥒᥰ ᥞᥨᥝᥴ ᥚᥣᥢᥰ ᥘᥭᥳ ᥕᥣᥛᥰ ᥘᥥᥝ ᥟᥢ ᥞᥩᥒᥳ ᥝᥣ ᥙᥧᥱ ᥑᥣ ᥚᥩᥒᥰ (Pu Kha Phong) ᥘᥭᥳ ᥑᥝᥴ ᥙᥥᥢ ᥑᥫᥰ ᥙᥧᥱ ᥓᥩᥭ ᥟᥢ ᥞᥥᥖᥱ ᥛᥨᥝᥲ ᥞᥤᥢᥴ ᥘᥢᥳ ᥐᥫᥖᥱ ᥕᥧᥱ ᥝᥭᥳ ᥘᥢᥳ ᥕᥝᥳ။ ᥐᥛᥳ ᥚᥩᥒ ᥞᥩᥒᥳ ᥑᥝᥴ ᥝᥣ ᥚᥧᥱ ᥖᥧᥒᥰ (Phu Thung)။ ᥑᥝᥴ ᥓᥫᥰ ᥘᥭᥳ ᥙᥥᥢ ᥐᥨᥢᥰ ᥕᥧᥱ ᥘᥫᥴ ᥘᥩᥭ ᥔᥧᥒᥴ။ ᥖᥭᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥛᥣᥰ ᥖᥫᥐᥴ ᥟᥝ ᥛᥫᥒᥰ ᥖᥤ ᥚᥧᥱ ᥖᥧᥒᥰ ᥘᥭᥳ ᥝᥣ ᥘᥒᥱ ᥘᥭᥴ။
ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥘᥣᥝᥰ ᥓᥝᥲ ᥘᥦᥲ ᥘᥣᥝᥰ ᥝᥥᥒᥰ ᥘᥭᥳ ᥙᥥᥢ ᥟᥢ ᥕᥧᥱ ᥔᥝᥰ ᥘᥛᥴ ᥔᥥᥴ ᥙᥫᥢ။ ᥘᥣᥝᥰ ᥝᥥᥒᥰ ᥘᥭᥳ ᥓᥢᥱ ᥖᥣᥱ (Chan Dar)ᥘᥭᥴ ᥐᥩᥲ ᥞᥩᥒᥳ ᥕᥝᥳ။ ᥙᥧᥱ ᥖᥭᥰ ᥘᥛ၊ ᥙᥧᥱ ᥖᥭᥰ ᥘᥦᥒ၊ ᥙᥧᥱ ᥖᥭᥰ၊ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥛᥰ ᥛᥩᥢᥰ၊ ᥑᥛᥰ ᥑᥩᥢᥲ ᥓᥫᥰ ᥘᥭᥳ ᥖᥥᥳ ᥐᥨᥢᥰ ᥕᥧᥱ ᥔᥝᥰ ᥛᥤᥰ ᥟᥥᥱ ᥕᥧᥱ။ ᥘᥣᥝᥰ ᥔᥩᥒᥴ ᥘᥛ ᥟᥢ ᥕᥧᥱ ᥔᥝᥰ ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥙᥩᥖᥴ ᥟᥩᥐᥱ ᥘᥢᥳ ᥙᥥᥢ ᥖᥭᥰ ᥘᥛ ᥐᥩᥭᥰ ᥘᥒᥱ ᥐᥝᥱ။ ᥙᥥᥢᥴ ᥑᥫᥰ ᥟᥢ ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ ᥗᥭᥰ ᥕᥩᥙᥱ ᥖᥥᥐᥱ ᥛᥣᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥖᥦᥒ ᥘᥢᥳ ᥕᥧᥱ ᥕᥝᥳ။ ᥛᥫᥒᥰ ᥜᥣ ᥘᥣᥒᥱ ᥔᥥᥖ ᥑᥝᥴ ᥕᥣᥛᥲ ᥛᥣᥰ ᥟᥧᥙᥳ ᥙᥫᥒᥱ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥔᥥᥴ ᥛᥫ ᥝᥢᥰ ᥖᥤ 19 ᥘᥫᥢ ᥓᥧᥱ ᥘᥣᥭᥱ 1949 ᥘᥢᥳ ᥘᥭᥲ ᥘᥩᥖ ᥘᥦᥝᥰ ᥐᥩᥢᥰ ᥑᥨᥝᥴ။
ᥛᥫ ᥙᥤ ᥞᥨᥝᥴ ᥙᥣᥐᥱ 8 ᥘᥢᥳ ᥑᥧᥢᥴ ᥘᥧᥱ ᥚᥨᥒᥰ ᥐᥣᥱ ᥖᥪᥐᥱ ᥙᥥᥳ ᥑᥫᥰ ᥑᥣᥲ (Khas) ᥟᥢ ᥖᥪᥢᥰ ᥕᥧᥱ ᥝᥭᥳ ᥖᥤ ᥘᥨᥒᥴ ᥚᥣ ᥘᥣᥳ ᥙᥣᥒᥰ ᥘᥢᥳ ᥕᥝᥳ ᥟᥝ ᥘᥧᥐ ᥛᥢᥰ ᥓᥝᥲ ᥑᥧᥢᥴ ᥔᥝ (Sawa)ᥔᥪᥙᥱ ᥚᥩᥒᥰ ᥒᥛᥰ ᥝᥭᥳ ᥕᥝᥳ။ ᥞᥣᥢᥳ ᥖᥨᥝᥱ ᥕᥣᥛᥰ ᥘᥥᥝ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥙᥥᥢ ᥔᥣᥭᥴ ᥔᥪᥙᥱ ᥘᥣᥢᥳ ᥓᥝᥲ ᥚᥩᥒᥰ ᥒᥛᥰ ᥝᥭᥳ ᥕᥧᥱ။ ᥝᥣᥭᥰ ᥔᥥᥴ ᥘᥣᥢᥳ ᥓᥝᥲ (Nan Chao) ᥙᥒᥰ ᥘᥧᥳ ᥐᥣᥱ ᥕᥝᥳ ᥘᥢᥳ ᥖᥭᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥢᥳ ᥓᥝᥲ ᥙᥣᥭ ᥚᥣᥖᥱ ᥔᥧᥖ ᥘᥨᥒᥰ ᥚᥣᥭᥱ ᥖᥬᥲ (ᥓᥣᥢᥰ) ᥛᥫᥢᥴ ᥝᥤᥰ ᥔᥥᥴ ᥑᥪᥢᥰ ᥖᥥᥱ ᥙᥥᥢ ᥛᥫᥒᥰ ᥕᥧᥱ ᥔᥝᥰ ᥘᥦᥲ ᥓᥧᥛᥰ ᥖᥥᥴ ᥙᥥᥢ ᥛᥣᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥢᥳ ᥑᥝᥴ ᥙᥥᥢ ᥓᥧᥛᥰ ᥘᥨᥒᥴ ᥜᥣᥳ ᥙᥣᥒᥱ (ᥘᥨᥒᥴ ᥚᥣ ᥘᥣᥳ ᥙᥣᥒᥰ)၊ ᥐᥥᥒᥰ ᥑᥣᥒᥴ၊ ᥝᥥᥒᥰ ᥓᥣᥢᥰ၊ ᥠᥛᥴ ᥙᥣᥱ ᥔᥐᥴ ᥓᥫᥰ ᥘᥭᥳ ᥐᥩᥲ ᥛᥫ ᥖᥥᥱ ᥙᥥᥢ ᥑᥧᥢᥴ ᥚᥬᥴ ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥢᥰ ᥔᥥᥴ ᥚᥩᥒᥰ ᥒᥛᥰ ᥕᥝᥳ။ ᥗᥪᥒᥴ ᥛᥣᥰ ᥘᥣᥲ ᥐᥣᥙ ᥙᥣᥢ ᥙᥦᥒᥱ ᥔᥥᥖ (ᥜᥣ ᥘᥒᥱ ᥔᥥᥖ)ᥕᥝᥳ ᥓᥒᥱ ᥙᥥᥢ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥞᥨᥛ ᥖᥧᥛ ᥐᥢ ᥕᥧᥱ ᥕᥝᥳ။ ᥑᥝᥴ ᥝᥣ ᥙᥥᥢ ᥑᥫᥰ ᥖᥭᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥟᥣᥭᥲ ᥘᥣᥝᥰ ᥔᥥᥴ ᥖᥣᥳ ᥑᥝᥴ ᥝᥣ ᥑᥝᥴ ᥙᥥᥢ ᥖᥭᥰ ᥕᥧᥱ ᥘᥒᥱ ᥐᥝᥱ။ ᥗᥭᥰ ᥐᥩᥲ ᥑᥝᥴ ᥝᥣ ᥑᥝᥴ ᥙᥥᥢ ᥖᥭᥰ ᥔᥥᥴ ᥖᥣᥳ ᥗᥪᥒᥴ ᥛᥣᥰ ᥙᥣᥢ ᥟᥤᥒᥰ ᥐᥣ ᥘᥤᥖᥳ၊ ᥙᥦᥒᥱ ᥔᥥᥖ ᥘᥢᥳ ᥓᥧᥛᥰ ᥘᥬ ᥐᥩᥲ ᥞᥩᥒᥳ “ᥖᥭᥰ ” ᥘᥭᥳ ᥑᥝᥴ ᥔᥧᥐ ᥕᥧᥒᥲ ᥘᥦᥲ ᥞᥬᥲ ᥓᥦᥐᥱ ᥞᥧᥳ ᥒᥣᥭ ᥘᥭᥴ ᥔᥥᥴ ᥓᥒᥱ ᥘᥭᥲ ᥞᥩᥒᥳ ᥝᥣ ᥘᥣᥝᥰ (Lao)၊ ᥡᥦᥛᥰ (Shan=ရှမ်း)၊ ᥘᥦᥲ ᥔᥣ ᥕᥣᥛᥴ (Siam) ᥕᥝᥳ။ ᥙᥦᥒᥱ ᥔᥥᥖ ᥘᥦᥲ ᥟᥤᥒᥰ ᥐᥣ ᥘᥤᥖᥳ ᥑᥝᥴ ᥛᥣᥰ ᥖᥩᥐᥱ ᥓᥤᥛ ᥙᥢ ᥞᥬᥲ ᥖᥦᥐᥱ ᥕᥣᥭ ᥙᥥᥢ ᥛᥣᥰ ᥡᥣᥢᥰ (Shan)၊ ᥖᥭᥰ၊ ᥘᥣᥝᥰ၊ᥔᥣ ᥕᥣᥛᥴ ᥘᥭᥴ ᥘᥦᥲ ᥓᥒᥱ ᥘᥭᥲ ᥙᥫᥒ ᥙᥦᥐᥱ ᥐᥢ ᥛᥫᥢᥴ ᥙᥥᥢ ᥐᥣᥱ ᥐᥨᥢᥰ ᥑᥫᥰ ᥘᥣᥭᥴ ᥕᥫᥒ ᥔᥥᥴ ᥖᥣᥳ ᥙᥥᥢ ᥖᥭᥰ ᥘᥒᥱ ᥐᥢ ᥖᥪᥢᥰ ᥙᥥᥢ ᥑᥫᥰ ᥘᥥᥝ ᥐᥢ ᥕᥧᥱ ᥕᥝᥳ။ <ref>ᥙᥪᥢᥳ ᥑᥫᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥦᥲ ᥙᥪᥢᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥖᥭᥰ၊ ᥑᥫᥰ ᥔᥦᥢᥴ</ref>
ᥖᥥᥱ ᥟᥝ ᥛᥫ ᥙᥤ ᥞᥨᥝᥴ ᥙᥣᥐᥱ 14 ᥘᥢᥳ ᥛᥣᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥑᥝᥲ ᥙᥥᥢ ᥛᥫᥒᥰ ᥓᥝᥲ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ ᥐᥩᥢᥰ ᥟᥧᥙᥳ ᥔᥥᥴ ᥗᥪᥒᥴ ᥛᥣᥰ ᥙᥤ ᥞᥨᥝᥴ ᥙᥣᥐᥱ 18 ᥘᥭᥴ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥝᥴ ᥖᥦᥐᥱ ᥙᥥᥢ ᥐᥣᥱ ᥔᥣᥛᥴ ᥚᥣᥐᥱ။ ᥛᥫ ᥙᥤ 1893 ᥘᥢᥳ ᥓᥒᥱ ᥑᥪᥢᥰ ᥟᥝ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥨᥒᥴ ᥚᥣ ᥘᥣᥳ ᥙᥣᥒᥰ၊ ᥛᥫᥒᥰ ᥝᥥᥒᥰ ᥓᥢ၊ ᥛᥫᥒᥰ ᥠᥛᥴ ᥙᥣ ᥔᥐᥳ ᥞᥨᥛ ᥞᥩᥛᥰ ᥐᥢ ᥔᥥᥴ ᥛᥤᥰ ᥝᥭᥳ ᥖᥬᥲ ᥚᥩᥒᥰ ᥒᥛᥰ ᥚᥧᥱ ᥑᥣᥐ ᥛᥫᥒᥰ ᥜᥣ ᥘᥣᥒᥱ ᥔᥥᥖ ᥑᥝᥴ French protectorate ᥙᥥᥢ ᥛᥣᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥧᥐ ᥘᥫᥒ။ ᥛᥫ ᥔᥫᥐᥱ ᥐᥛᥱ ᥚᥣᥱ ᥙᥩᥐ ᥔᥩᥒᥴ ᥓᥣᥱ ᥙᥣᥢᥱ ᥑᥝᥴ ᥔᥤᥛᥰ ᥟᥝ ᥔᥥᥴ 1945 ᥘᥭᥲ ᥘᥩᥖ ᥘᥦᥝᥰ ᥔᥝᥰ ᥑᥨᥝᥴ ᥕᥝᥳ။ ᥐᥩᥭᥰ ᥐᥣᥲ ᥜᥣ ᥘᥣᥒᥱ ᥔᥥᥖ ᥑᥝᥴ ᥑᥪᥢᥰ ᥑᥝᥲ ᥔᥤᥛᥰ ᥟᥝ ᥑᥪᥢᥰ ᥔᥥᥴ ᥛᥫ 1949 ᥘᥢᥳ ᥘᥭᥲ ᥔᥧᥢᥱ ᥟᥧᥙᥳ ᥙᥫᥒᥱ ᥞᥣᥒᥰ ᥑᥨᥝᥴ။ ᥗᥪᥒᥴ ᥛᥣᥰ 1954 ᥓᥒᥱ ᥘᥩᥖ ᥟᥩᥐᥱ ᥖᥬᥲ ᥛᥪᥰ Sisavang Vong ᥟᥢ ᥙᥥᥢ ᥔᥣᥭᥴ ᥔᥪᥙᥱ ᥑᥫᥰ ᥑᥧᥢᥴ ᥖᥬᥲ ᥘᥨᥒᥴ ᥙᥩᥒ ᥓᥪᥒ ᥔᥥᥴ ᥘᥭᥲ ᥘᥩᥖ ᥘᥦᥝᥰ ᥔᥝᥰ ᥑᥨᥝᥴ ᥐᥣᥱ။ ᥝᥣᥭᥰ ᥘᥩᥖ ᥘᥦᥝᥰ ᥔᥝᥰ ᥑᥩ6ᥴ ᥕᥝᥳ ᥕᥥᥢᥰ ᥙᥥᥢ ᥔᥪᥐᥱ ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥦᥲ ᥗᥪᥒᥴ ᥛᥣᥰ 1975 ᥙᥣᥢ ᥟᥢ ᥑᥧᥢᥴ ᥟᥧᥙᥳ ᥙᥫᥒᥱ ᥘᥢᥳ ᥔᥧᥖᥴ ᥝᥣᥭᥰ ᥐᥣᥱ ᥔᥥᥴ ᥑᥩᥛᥱ ᥛᥤᥝᥱ ᥢᥤᥖᥳ ᥘᥣᥝᥰ ᥑᥝᥴ ᥘᥭᥲ ᥟᥣᥱ ᥘᥣᥱ ᥛᥣᥰ ᥕᥝᥳ။
ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥳ ᥖᥪᥰ ᥐᥛ ᥙᥥᥢ ᥛᥫᥒᥰ ᥙᥣᥱ ᥖᥤᥱ ᥟᥢ ᥘᥥᥝ ᥐᥩᥭᥰ ᥔᥥᥴ ᥙᥥᥢ ᥝᥣᥱ ᥖᥣᥳ ᥔᥨᥝᥱ ᥡᥦᥱ ᥘᥤᥖᥳ၊ ᥒᥝᥲ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥨᥒᥴ ᥖᥥᥳ ᥙᥥᥢ ᥝᥥᥒᥰ ᥓᥢ ᥕᥝᥳ။
<div align=center><gallery caption="ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ">
Vientiane-Wat Xieng Ngeun-12-gje.jpg
Vientiane-Wat Hay Sok-10-innen-gje.jpg
Luang Prabang-Wat Visounarath-14-That Mak Mo-gje.jpg
Luang Prabang-Wat Xieng Thong-34-Sim-Suedseite-gje.jpg
Luang Prabang-Wat That Luang-01c-Moenche-gje.jpg
Luang Prabang-Phou Si-16-Sonnenuntergang-gje.jpg
Muang Sing-Akha-Dorf A-32-Haus-gje.jpg
Laos-Reis-18-Pflanzer-gje.jpg
Nam ou 1.jpg
</gallery></div>
==ᥙᥫᥒ ᥟᥤᥒ==
{{Reflist}}
[[ᥙᥫᥒ ᥗᥣᥢ:ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥬᥰ ᥟᥥᥰ ᥔᥦᥰ ᥓᥥᥒᥱ ᥓᥣᥢᥰ ᥝᥢᥰ ᥟᥩᥐᥱ|ᥘᥣᥝᥰ]
7g835flb4nftbqnbhmdh0p519g3sl2o
ᥛᥫᥒᥰ ᥚᥧᥱ ᥖᥣᥢᥱ
0
888
7545
3889
2026-04-05T15:42:13Z
Minorax
39
7545
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| ᥓᥪ ᥛᥫᥒᥰ ᥟᥢ ᥖᥥᥛ ᥗᥨᥢᥲ = ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ ᥚᥧᥱ ᥖᥣᥢᥱ
| common_name = ᥚᥧᥱ ᥖᥣᥢᥱ
| ᥓᥪ ᥖᥥᥳ ᥖᥥᥳ = འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་
| image_flag = Flag of Bhutan.svg
| image_coat = Emblem of Bhutan.svg
| ᥑᥨᥝᥲ ᥑᥣᥢᥴ ᥙᥣᥐᥱ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ =
| ᥑᥣᥛᥰ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ = <br />འབྲུག་ཙན་དན་<br />[[Druk Tsenden]]<br />"The Thunder Dragon Kingdom"
| image_map = Bhutan in its region.svg
| map_caption =
| image_map2 =
| ᥝᥥᥒᥰ ᥒᥝᥲ ᥓᥪᥒ = [[Thimphu]]
| coordinates = {{Coord|27|28.0|N|89|38.5|E|type:city}}
| ᥝᥥᥒᥰ ᥕᥬᥱ ᥔᥥᥴ ᥙᥫᥢ =
| ᥓᥥ ᥛᥫᥒᥰ ᥕᥬᥱ ᥔᥥᥴ ᥙᥫᥢ =
| ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ = 38,394 km2
| area_footnote = <ref name="FYP9">{{Cite web |url = http://www.gnhc.gov.bt/wp-content/uploads/2011/04/5yp09_main.pdf |title = 9th Five Year Plan (2002–2007) |publisher = Royal Government of Bhutan |year = 2002 |accessdate = 22 August 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120320060614/http://www.gnhc.gov.bt/wp-content/uploads/2011/04/5yp09_main.pdf |archive-date = 20 March 2012 |url-status = dead |df = dmy-all |archivedate = 20 March 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120320060614/http://www.gnhc.gov.bt/wp-content/uploads/2011/04/5yp09_main.pdf }}</ref><ref name="official">{{Cite web |url = http://www.bhutan.gov.bt/government/aboutbhutan.php |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120423102833/http://www.bhutan.gov.bt/government/aboutbhutan.php |archivedate = 23 April 2012 |title = National Portal of Bhutan |publisher = Department of Information Technology, Bhutan |accessdate = 22 August 2011 }}</ref>
| ᥓᥢᥳ ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ =
| ᥞᥨᥝᥴ ᥙᥣᥐᥱ ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ ᥘᥛᥳ = 1.1%
| ᥖᥤ ᥔᥧᥒᥴ ᥔᥧᥖᥴ =
| ᥛᥥ ᥘᥛᥳ ᥕᥣᥝᥰ ᥔᥧᥖᥴ =
| ᥘᥩᥒᥴ ᥕᥬᥱ ᥔᥧᥖᥴ =
| ᥚᥣᥒᥱ ᥙᥣᥒᥱ ᥘᥣᥭᥱ =
| ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥐᥣᥛᥰ ᥖᥪᥰ ᥘᥬᥰ ᥘᥧᥛᥰ = [[Dzongkha]]
| population_estimate = {{UN_Population|Bhutan}}{{UN_Population|ref}}
| population_estimate_rank = 165th
| population_estimate_year = {{UN_Population|Year}}
| population_density_km2 = 19.3<!--754388 / 38394-->
| population_density_sq_mi = 53.0<!--754388 / 14824-->
| population_density_rank = 162nd
| population_census = 727,145<ref>{{Cite web |title=Bhutan |url=https://www.citypopulation.de/Bhutan.html |work=Citypopulation.de |accessdate=7 May 2019}}</ref>
| population_census_year = 2017<sup>a</sup>
| religion = 74.8% [[Vajrayana|Vajrayana Buddhism]] (official)<br/>22.6% [[Hinduism in Bhutan|Hinduism]]<br/>1.9% [[Bon]] and other indigenous faith<br/>0.5% [[Christianity]]<br/>0.4% [[Islam]]<br/>0.2% other
| ethnic_groups =
| ᥙᥩᥭᥰ =
| ᥛᥥᥝᥰ ᥛᥫᥒᥰ = [[Unitary state|Unitary]] [[Parliamentary system|parliamentary]] [[constitutional monarchy]]
| ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ_ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ(1) = ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ
| ᥓᥪ_ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ(1) = [[Jigme Khesar Namgyel Wangchuck]]
| ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ_ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ(2) = ᥓᥩᥛ ᥚᥩᥒᥰ ᥘᥨᥒᥴ
| ᥓᥪ_ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ(2) = [[Lotay Tshering]]
| ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ_ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ(3) =
| ᥓᥪ_ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ(3) =
| ᥚᥧᥱ ᥕᥧᥛᥱ ᥐᥧᥛ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ =
|sovereignty_type = [[History of Bhutan|Formation]]
|sovereignty_note = Early 17th century
| ᥓᥪ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(1) = Unification of Bhutan
| ᥙᥤ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(1)= [[1616]]–[[1634]]
| ᥓᥪ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(2) = Wangchuk Dynasty
| ᥙᥤ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(2) = [[1907]]၊ [[ᥖᥤᥱ ᥔᥦᥛᥱ ᥙᥣᥱ 17]]
| ᥓᥪ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(3) = [[Bhutan-India relations|Indo-Bhutan Treaty]]
| ᥙᥤ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(3) = [[1949]]၊ [[ᥟᥨᥝᥰ ᥐᥣᥖᥳ 8]]
| ᥓᥪ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(4) =[[United Nations|UN membership]]
| ᥙᥤ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(4) = [[1971]]၊ [[ᥔᥦᥙᥱ ᥗᥦᥛᥱ ᥙᥣᥱ 21]]
| ᥓᥪ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(5) = [[Constitution of Bhutan|Democratic Constitutional monarchy]]
| ᥙᥤ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(5) = [[2008]]၊ [[ᥓᥧᥱ ᥘᥣᥭᥱ 18]]
| ᥓᥪ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(6) =
| ᥙᥤ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(6) =
| ᥓᥪ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(7) =
| ᥙᥤ_ᥘᥩᥒᥲᥙᥨᥐᥰᥖᥒᥲ(7) =
| ᥓᥪ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(8) =
| ᥙᥤ_ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ(8) =
| GDP_PPP = $7.701 billion<ref name=imf2>{{Cite web |url = https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=47&pr.y=10&sy=2018&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=514&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=|title = Butan |publisher = International Monetary Fund }}</ref>
| GDP_PPP_year = 2018
| GDP_PPP_rank =
| GDP_PPP_per_capita = $9,426<ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_rank = 115th
| GDP_nominal = $2.547 billion<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_year = 2018
| GDP_nominal_rank =
| GDP_nominal_per_capita = $3,117<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = 130th
| Gini = 37.4 <!--number only-->
| Gini_year = 2017
| Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{Cite web |url = http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title = Gini Index |publisher = World Bank |accessdate = 22 September 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20140608054636/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI |archive-date = 8 June 2014 |url-status=live |df = dmy-all }}</ref>
| Gini_rank =
| HDI = 0.617 <!--number only, between 0 and 1-->
| HDI_year = 2018 <!--Please use the year to which the HDI data refers and not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/2019-human-development-index-ranking|title=Human Development Report 2019|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=10 December 2019|accessdate=10 December 2019|format=PDF|archivedate=30 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200430080741/http://hdr.undp.org/en/content/2019-human-development-index-ranking}}</ref>
| HDI_ᥓᥢᥳ = 134th
| ᥒᥪᥢᥰ = [[Bhutanese ngultrum|Ngultrum]]
| currency_code = BTN
| time_zone = [[Bhutan Time|BTT]]
| utc_offset = +06
| drives_on = ᥛᥪᥰ ᥔᥣᥭᥳ
| calling_code = [[Telephone numbers in Bhutan|+975]]
| cctld = [[.bt|.bt]]
| footnote_a = The population of Bhutan had been estimated based on the reported figure of about 1 million in the 1970s when the country had joined the United Nations and precise statistics were lacking.<big><ref>{{Cite web |url = http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/073f330f9a61c6b0c1256aca004f2ea8?OpenDocument |title = Treaty Bodies Database – Document – Summary Record – Bhutan |publisher = [[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]] (UNHCHR) |date = 5 June 2001 |accessdate = 23 April 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090110224443/http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/073f330f9a61c6b0c1256aca004f2ea8?OpenDocument |archive-date = 10 January 2009 |url-status=live |df = dmy-all }}</ref></big> Thus, using the annual increase rate of 2–3%, the most population estimates were around 2 million in 2000. A national census was carried out in 2005 and it turned out that the population was 672,425. Consequently, [[United Nations Population Division]] reduced its estimation of the country's population in the 2006 revision<big><ref>{{Cite web|url=http://esa.un.org/unpp |title=World Population Prospects |publisher=[[United Nations]] |year=2008 |accessdate=4 December 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100107202521/http://esa.un.org/unpp/ |archivedate=7 January 2010 |url-status=dead }}</ref></big> for the whole period from 1950 to 2050.
}}
<div align=center><gallery caption="ᥛᥫᥒᥰ ᥚᥧᥱ ᥖᥣᥢᥱ - Bhutan">
Bhutan-Paro-Reis-10-2015-gje.jpg|Paro
Bhutan-Paro-130-Taktshang-Tigernest-gje.jpg|Paro Taktshang
Thimphu-18-Dzong-2015-gje.jpg|Thimphu
Dochu La-View-12-2015-gje.jpg|Dochu La
Punakha-Dzong-06-2015-gje.jpg|Punakha
Wangdue Phodrang-26-Landschaft-2015-gje.jpg|Wangdue Phodrang
Trongsa-Dzong-126-2015-gje.jpg|Trongsa Dzong
Bumthang-Tamshing Lhakhang-02-2015-gje.jpg|Bumthang
</gallery></div>
==ᥙᥫᥒ ᥟᥤᥒ==
{{Reflist}}
pow2wjkarzmln1e5nb45b47f7zm7h0m
ᥛᥫᥒᥰ ᥟᥨᥝᥱ ᥛᥣᥢᥱ
0
893
7546
3913
2026-04-05T15:42:23Z
Minorax
39
7546
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| ᥓᥪ ᥛᥫᥒᥰ ᥟᥢ ᥖᥥᥛ ᥗᥨᥢᥲ = ᥛᥫᥒᥰ ᥟᥨᥝᥱ ᥛᥣᥢᥱ ᥔᥨᥝᥴ ᥖᥢᥱ ᥢᥥᥐ
| common_name = ᥟᥨᥝᥱ ᥛᥣᥢᥱ
| ᥓᥪ ᥖᥥᥳ ᥖᥥᥳ = سلطنة عُمان<br />Salṭanat ʻUmān
| image_flag = Flag of Oman.svg
| image_coat = Coat of arms of Oman.svg
| ᥑᥨᥝᥲ ᥑᥣᥢᥴ ᥙᥣᥐᥱ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ =
| ᥑᥣᥛᥰ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ = {{Lang|ar|نشيد السلام السلطاني}}<br />"[[As-Salam as-Sultani|as-Salām as-Sultānī]]"<br />"Sultanic Salutation"<br />{{Brk|1}}[[ᥜᥣᥭᥱ:Peace to the Sultan (نشيد السلام السلطاني).ogg|center]]
| image_map = Oman on the globe (Afro-Eurasia centered).svg
| map_caption = Location of Oman in the Arabian Peninsula (red)
| image_map2 =
| ᥝᥥᥒᥰ ᥒᥝᥲ ᥓᥪᥒ = [[Muscat, Oman|Muscat]]
| coordinates = {{Coord|23|35|20|N|58|24|30|E|type:city}}
| ᥝᥥᥒᥰ ᥕᥬᥱ ᥔᥥᥴ ᥙᥫᥢ = ᥝᥥᥒᥰ ᥒᥝᥲ ᥓᥪᥒ
| ᥓᥥ ᥛᥫᥒᥰ ᥕᥬᥱ ᥔᥥᥴ ᥙᥫᥢ =
| ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ = 309,500 km{{Smallsup|2}} (119,498 sq mi)
| ᥓᥢᥳ ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ = 70
| ᥞᥨᥝᥴ ᥙᥣᥐᥱ ᥟᥥᥱ ᥘᥤᥳ ᥕᥣᥱ ᥘᥛᥳ = ᥖᥩ ᥖᥥᥳ
| ᥖᥤ ᥔᥧᥒᥴ ᥔᥧᥖᥴ =
| ᥛᥥ ᥘᥛᥳ ᥕᥣᥝᥰ ᥔᥧᥖᥴ =
| ᥘᥩᥒᥴ ᥕᥬᥱ ᥔᥧᥖᥴ =
| ᥚᥣᥒᥱ ᥙᥣᥒᥱ ᥘᥣᥭᥱ =
| ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥪᥰ ᥘᥬᥰ ᥘᥧᥛᥰ = [[ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥟᥣᥱ ᥘᥣᥙ |ᥟᥣᥱ ᥘᥣᥙ]]၊ [[ᥚᥣᥱ ᥔᥣᥱ ᥟᥤᥒᥰ ᥐᥣ ᥘᥥᥖ |ᥟᥤᥒᥰ ᥐᥣ ᥘᥥᥖ]]
| population_estimate = {{UN_Population|Oman}}{{UN_Population|ref}}
| population_census = 2,773,479<ref name="2010Census">{{Cite web |url=http://www.ncsi.gov.om/documents/Census_2010.pdf |title=Final Results of Census 2010 |publisher=National Center for Statistics & Information |accessdate=7 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518190005/http://www.ncsi.gov.om/documents/Census_2010.pdf |archivedate=18 May 2013}}</ref>
| population_estimate_year = {{UN_Population|Year}}
| population_estimate_rank = 125th
| population_census_year = 2010
| population_density_km2 = 15
| population_density_sq_mi = 40
| population_density_rank = 177th
| ethnic_groups =
| ᥙᥩᥭᥰ =
| ᥛᥥᥝᥰ ᥛᥫᥒᥰ = ᥙᥣᥱ ᥘᥤᥱ ᥛᥣᥢᥱ ᥘᥦᥲ ᥙᥫᥒ ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ
| ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (1) = ᥔᥨᥝᥴ ᥖᥢᥱ ᥘᥦᥲ ᥓᥩᥛ ᥚᥩᥒᥰ ᥘᥨᥒᥴ
| ᥓᥪ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (1) = [[Haitham bin Tariq Al Said]]
| ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (2) = ᥐᥦᥛ ᥓᥩᥛ ᥚᥩᥒᥰ ᥘᥨᥒᥴ
| ᥓᥪ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (2) = [[Fahd bin Mahmoud al Said]]<ref>{{Cite web|url=http://www.omanet.om/english/government/ministers.asp?cat=gov
|title=Cabinet Ministers
|publisher=Government of Oman |accessdate=13 October 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131222023634/http://www.omanet.om/english/government/ministers.asp?cat=gov |archivedate=22 December 2013}}</ref>
| ᥓᥢᥳ ᥗᥣᥢ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (3) =
| ᥓᥪ _ᥚᥧᥱ ᥟᥩᥢ ᥞᥨᥝᥴ (3) =
| ᥚᥧᥱ ᥐᥫᥰ ᥐᥧᥛ ᥓᥪᥒ ᥛᥫᥒᥰ =
| ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (1) = ᥖᥥᥱ ᥖᥒᥲ
| ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (1)= [[751]]
| ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (2) = ᥕᥣᥳ ᥘᥤᥐ ᥞᥨᥛ ᥛᥣᥭᥴ ᥑᥪᥐᥳ ᥖᥩᥢᥰ ᥖᥒᥰ ᥕᥧᥱ ᥑᥥᥱ
| ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (2) = [[1971]]
| ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (3) =
| ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (3) =
| ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (4) =
| ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (4) =
| ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥨᥐᥱ ᥖᥒᥲ (5) =
| ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (5) =
| ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (6) =
| ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (6) =
| ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥨᥐᥰ ᥖᥒᥲ (7) =
| ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥨᥐᥰ ᥖᥒᥲ (7) =
| ᥓᥪ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (8) =
| ᥙᥤ _ᥘᥩᥒ ᥙᥧᥐᥱ ᥖᥒᥲ (8) =
| GDP_PPP = $203.959 billion<ref name=imf2>{{Cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=64&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=449&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=20 October 2019}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2018
| GDP_PPP_rank = 67th
| GDP_PPP_per_capita = $47,366<ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_rank = 23rd
| GDP_nominal = $76.609 billion<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_year = 2018
| GDP_nominal_rank = 66th
| GDP_nominal_per_capita = $17,791<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = 43rd
| Gini = <!--number only-->
| Gini_year =
| Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref =
| Gini_rank =
| HDI = 0.834 <!--number only-->
| HDI_year = 2018 <!--Please use the year to which the HDI refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref =<ref name="UNHDR">{{Cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/2019-human-development-index-ranking|title=Human Development Report 2019|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=10 December 2019|accessdate=10 December 2019|format=PDF|archivedate=30 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200430080741/http://hdr.undp.org/en/content/2019-human-development-index-ranking}}</ref>
| HDI_ᥓᥢᥳ = 47th
| ᥒᥪᥢᥰ = [[Omani rial|Rial]]
| currency_code = OMR
| time_zone = [[Persian Gulf Standard Time|GST]]
| utc_offset = +4
| drives_on = ᥛᥪᥰ ᥑᥣᥴ
| calling_code = [[+968|+968]]
| cctld = [[.om|.om]], [[عمان.]]
| official_website = [http://www.oman.om www.oman.om]
}}
==ᥙᥫᥒ ᥟᥤᥒ==
{{Reflist}}
b47l1piyigskez5rzxxpzsaurhjcxwf
ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ
0
948
7547
5391
2026-04-05T15:42:32Z
Minorax
39
7547
wikitext
text/x-wiki
{{About|ᥞᥨᥛ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥗᥭᥰ|ᥓᥧᥛᥰ ᥓᥫᥳ ᥓᥣᥖ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥤ ᥘᥐᥴ ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ|ᥗᥭᥰ ᥔᥣ ᥕᥣᥛᥴ}}
{{Infobox Ethnic group
|group = ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ<br />{{Lang|khb|ᥖᥭᥰ}} ᦺᦑ
|image = {{Image array|perrow=3|height=95|width=80|text=y
|image1 =Dao_Anren.jpg
|caption1 = [[ᥖᥣᥝ ᥟᥣᥢ ᥕᥫᥢᥲ]]
|image2 = 西双版纳就职 3157.jpg
|caption2 = [[ᥓᥝᥲ ᥔᥧᥢᥱ ᥔᥤᥢ]]
|image3 = Akini Jing Plastic Heaven Tour Changsha.jpg
|caption3 = [[ᥓᥧ ᥓᥤᥒ ᥔᥤ]]
}}
|poptime = 1500 ᥛᥧᥢᥱ —2000 ᥛᥧᥢᥱ
|region1 = {{Flagcountry|Myanmar}}
|pop1 = 6,345,236
|region2 = {{CHN}}
|pop2 = 1,329,985<span style="font-size:x-small;">([[中华人民共和国第七次全国人口普查|2020年人口普查]])</span>
|region3 = {{Flagcountry|Thailand}}
|pop3 = 145,236
|region4 = {{Flagcountry|Laos}}
|pop4 = 126,229
|langs=[[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥪᥳ]]、[[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ]]、[[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥛ]]、[[ᥑᥣᥛᥰ ᥔᥦᥢᥰ]]、[[ᥑᥣᥛᥰ ᥘᥣᥢᥳ ᥘᥣᥰ]]ᥗᥦᥢᥲ[[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ]],[[ᥑᥣᥛᥰ ᥑᥥᥱ]]
|rels = [[ᥖᥥᥱ ᥘᥣᥳ ᥝᥣᥱ ᥖᥣᥳ ᥙᥧᥐ ᥗᥣᥳ ᥔᥣᥱ ᥔᥢᥱ ᥘᥣᥱ]]
|related = [[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥘᥣᥝᥰ]]、[[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥔᥦᥢᥰ]]
}}
{{Commons|Category:Dai people}}
'''ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ'''([[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥪᥳ]]:{{Lang|khb|ᦺᦑ}} {{IPA|/tai˥˩/}};[[ᥑᥣᥛᥰ ᥗᥭᥰ ᥙᥩᥖᥴ ᥘᥫᥴ|ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥕᥨᥢᥰ]]:ᨴᩱ{{IPA|/tai˧/}};[[ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ|ᥑᥣᥛᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ]]:ᥖᥭᥰ {{IPA|/tai˥/}};{{Lang-th|ไทย}} ᥛᥣᥝᥱ ᥘᥢᥴ {{Lang|th|ไท}};{{Lang-lo|ໄຕ}};{{Lang-shn|တႆး}}),ᥟᥣᥒᥲ ᥗᥪᥒᥴ ᥘᥭᥲ'''[[ᥓᥧᥛᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ|ᥗᥭᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ]]''',ᥘᥫᥴ ᥔᥥᥴ ᥘᥢᥳ ᥖᥒᥰ ᥞᥩᥒᥳ ᥘᥭᥲ ᥓᥧᥛᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥥᥱ, ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ, ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥭᥲ。ᥕᥧᥱ ᥛᥫ 1949 ᥖᥫᥒᥰ ᥓᥨᥒ ᥑᥩᥲ ᥐᥨᥒᥱ ᥑᥨᥝᥲ ᥐᥨᥝᥲ ᥙᥭᥱ ᥖᥥᥱ ᥖᥒᥲ ᥘᥢᥳ,'''ᥞᥩᥒᥳ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥗᥭᥰ''',ᥙᥨᥢᥳ [[ᥘᥩᥒ ᥙᥦᥒᥱ ᥑᥣᥖᥱ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ]],ᥓᥪ ᥖᥣᥒᥰ ᥐᥣᥢ ᥑᥩᥒᥴ ᥖᥫᥒᥰ ᥓᥧᥒ ᥑᥩᥲ ᥐᥨᥒᥱ ᥑᥫᥝᥳ ᥐᥨᥝᥲ ᥘᥦᥐ ᥘᥣᥭ ᥙᥥᥢ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ。ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥙᥥᥢ ᥓᥧᥛᥰ ᥘᥫᥒ ᥘᥬᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥟᥥᥱ ᥘᥦᥢ ᥘᥤᥢ ᥓᥣᥙ ᥑᥩᥙᥱ ᥘᥦᥢ ᥖᥫᥒᥰ ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥥᥱ,ᥘᥦᥰ [[ᥙᥣᥭᥱ ᥚᥧᥴ]] ᥖᥒᥰ [[ᥙᥣᥭᥱ ᥕᥥᥲ]] ᥘᥬᥰ ᥐᥣᥒ [[ᥖᥦᥢ ᥕᥥᥲ]] ᥐᥙᥴ ᥐᥣᥭᥱ ᥓᥙ ᥓᥣᥰ,ᥖᥒᥰ [[ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ]] ᥖᥒᥰ [[ᥖᥭᥰ|ᥖᥭᥰ ᥔᥦᥢᥰ]]、[[ᥖᥭᥰ ᥑᥛᥰ ᥖᥤᥲ]]、[[ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ]] ᥖᥒᥰ ᥓᥧᥛᥰ ᥓᥫᥳ ᥓᥣᥖ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ[[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥘᥣᥝᥰ]] ᥖᥒᥰ [[ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ]] ᥖᥒᥰ ᥓᥫᥳ ᥓᥣᥖ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ [[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥗᥭᥰ]]({{Lang-th|ไทย}} {{IPA|/tʰaj˧/}}),ᥖᥫᥒᥰ ᥕᥤᥢᥱ ᥖᥧᥱ[[ᥓᥥ ᥛᥫᥒᥰ ᥟᥣ ᥔᥛᥱ|ᥟᥣ ᥔᥛᥱ]][[ᥐᥨᥢᥰ ᥟᥣ ᥞᥨᥛ]] ᥟᥣ ᥘᥣᥙ ᥗᥣᥱ ᥘᥣᥳ ᥛᥧᥰ ᥘᥣᥢᥰ ᥛᥫᥢᥴ ᥐᥢ。
ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥘᥬᥰ ᥖᥫᥒᥰ ᥘᥨᥒᥴ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥥᥱ,ᥞᥨᥛ ᥐᥢ ᥖᥒᥰ[[ᥖᥭᥰ ᥘᥪᥳ]](ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥔᥤᥙᥴ ᥔᥩᥒᥴ ᥙᥢᥰ ᥘᥣᥰ、ᥚᥧᥰ ᥟᥫᥰ)、[[ᥖᥭᥰ ᥕᥨᥢᥰ]](ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥔᥤᥙᥴ ᥔᥩᥒᥴ ᥙᥢᥰ ᥘᥣᥰ,ᥛᥤᥰ ᥘᥣᥭᥴ ᥛᥣᥢᥲ ᥔᥨᥢᥴ ᥖᥤ ᥙᥥᥢ ᥛᥣᥢᥲ ᥔᥨᥢᥴ ᥖᥭᥰ ᥕᥨᥢᥰ,ᥖᥭᥰ ᥕᥨᥢᥰ ᥔᥨᥢᥴ ᥕᥬᥱ ᥖᥤ ᥘᥐᥴ ᥕᥧᥱ ᥔᥝᥰ ᥖᥤ ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ ᥙᥩᥖᥴ ᥘᥫᥴ,ᥘᥫᥴ ᥔᥥᥴ ᥘᥢᥳ ᥖᥒᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥙᥩᥖᥴ ᥘᥫᥴ、ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ ᥓᥥ ᥛᥫᥒᥰ ᥔᥦᥢᥰ)、[[ᥖᥭᥰ|ᥖᥭᥰ ᥘᥨᥒᥴ]](ᥐᥩᥲ ᥙᥥᥢ ᥔᥦᥢᥰ,ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ ᥓᥥ ᥛᥫᥒᥰ ᥔᥦᥢᥰ , ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ)、[[ᥖᥭᥰ ᥘᥛ]](ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥓᥤᥢ ᥚᥤᥢᥳ)、{{Link-my|ᥖᥭᥰ ᥑᥪᥢᥴ|ဂုံရှမ်းလူမျိုး}}(ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥚᥧᥰ ᥟᥫᥰ,ᥖᥭᥰ ᥑᥪᥢᥴ ᥖᥤ ᥘᥐᥴ ᥕᥧᥱ ᥖᥤ ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ ᥓᥥ ᥛᥫᥒᥰ ᥔᥦᥢᥰ ᥐᥥᥒᥰ ᥖᥧᥒᥴ)ᥗᥦᥢᥲ。[[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥝᥣᥳ]] ᥞᥩᥒᥳ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥞᥥᥖᥱ“Siam”<ref>{{Cite book |url=http://mall.cnki.net/reference/ref_readerItem.aspx?bid=R200610031&recid=R2006100310007603 |title=《佤汉简明词典》 |author=颜其香等 |date=1981 |publisher=[[云南民族出版社]] |access-date=2018-01-11 |archive-date=2022-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517024222/https://mall.cnki.net/reference/ref_readerItem.aspx?bid=R200610031&recid=R2006100310007603 }}</ref>。
ᥗᥭᥰ ᥖᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥬᥰ ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥑᥝᥴ ᥘᥩᥒ ᥜᥤᥒᥲ ᥒᥥ ᥗᥧᥒᥰ ᥒᥣᥛᥰ ᥐᥦᥢᥱ ᥟᥛᥱ ᥛᥫᥢᥴ ᥐᥢ ᥙᥦᥐᥱ ᥙᥫᥒ ᥐᥢ ᥖᥥᥳ,ᥓᥪ ᥓᥫᥰ ᥘᥭᥳ ᥐᥩᥲ ᥛᥤᥰ ᥕᥧᥱ,ᥐᥩᥲ ᥛᥦᥒᥱ ᥚᥥᥴ ᥐᥢ ᥘᥭᥲ ᥘᥛᥴ ᥘᥫᥴ 30 ᥓᥧᥛᥰ ᥑᥫᥢᥲ ᥘᥫᥴ,ᥖᥤ ᥘᥐᥴ ᥙᥥᥢ:
* Shan([[ᥖᥭᥰ|ᥖᥭᥰ ᥔᥦᥢᥰ]] / Tai Long,ᥖᥭᥰ ᥘᥨᥒᥴ)(Tai Yai,ᥖᥭᥰ ᥕᥣᥴ / ᥖᥭᥰ ᥑᥩ ᥕᥦᥝ、Tai Nüa,ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ/ᥖᥭᥰ ᥑᥩ ᥕᥦᥝ );
* Khamti、Tai Laing、Tai Phake、Tai Aiton、Khamyang、Ahom、Turung,ᥚᥫᥢ ᥚᥥᥴ ᥖᥫᥒᥰ ᥕᥤᥢᥱ ᥖᥧᥱ ᥖᥒᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥛᥣᥢ ᥑᥩᥙᥱ ᥘᥦᥢ.
* Laos([[ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥘᥣᥝᥰ]],ᥘᥣᥝᥰ ᥘᥨᥒᥴ ᥛᥤᥰ 6 ᥛᥥᥝᥰ、ᥘᥣᥝᥰ ᥕᥤᥢᥳ、ᥘᥣᥝᥰ ᥑᥣᥒ ᥗᥦᥢᥲ...)、Lao Isan(ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ[[ᥟᥤᥱ ᥔᥣᥢᥴ|ᥟᥪᥒᥱ ᥟᥤᥱ ᥔᥣᥢᥴ]] ᥛᥥᥝᥰ ᥘᥣᥝᥰ)、Nyaw(ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ ᥟᥪᥒᥱ ᥟᥤᥱ ᥔᥣᥢᥴ)、Phu Thai(ᥚᥧᥱ ᥗᥭᥰ,ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥟᥤᥱ ᥔᥣᥢᥴ ᥖᥒᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥣᥝᥰ ᥔᥧᥢᥱ ᥐᥣᥒ)
* Tai Dam(ᥖᥭᥰ ᥘᥛ)、Tai Dón([[ᥗᥭᥰ ᥚᥫᥐᥱ]])、Tai Daeng([[ᥗᥭᥰ ᥘᥦᥒ]])、Phuan(ᥖᥭᥰ Phuan)、Thai Song(ᥔᥨᥒ)
* Tai Yuan([[ᥖᥭᥰ ᥕᥨᥢᥰ]])、Tai Lü([[ᥖᥭᥰ ᥘᥪᥳ]])、Khun({{Link-my|ᥖᥭᥰ ᥑᥪᥢᥴ|ဂုံရှမ်းလူမျိုး}})
* Siamese(ᥗᥭᥰ ᥔᥣ ᥕᥣᥛᥴ)、Southern Thai(ᥛᥫᥒᥰ ᥗᥭᥰ ᥙᥩᥖᥴ ᥖᥬᥲ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥗᥭᥰ)、Khorat([[ᥑᥫ ᥘᥫ]]ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥗᥭᥰ)。
==ᥟᥣ ᥔᥫᥐ==
[[ᥜᥣᥭᥱ:Tai Migration.svg|thumb|350px|傣族遷入東南亞的遷徙路徑]]
===嶺南時期===
公元前221年,[[秦始皇]]統一六國以後,派尉屠騅率領50萬大軍,向嶺南進發。經過幾年的激烈戰鬥,到公元前214年,秦軍最後打敗了[[西甌]]的反抗,終於統一了[[嶺南]],設置[[桂林]]、[[南海]]、象三郡,派官吏進行統治。接著從中原流放了一些漢人罪犯到嶺南地區「與越雜處」,[[壯族]]先民地區進入了短暫的郡縣時代。
公元前207年,秦朝滅亡,駐守南海郡的秦將[[趙佗]]自立為王,建立[[南越國]]。趙佗為了鞏固其統治地位,推行一系列「和綏百越」的政策,自稱「蠻夷大長老」。
[[漢武帝]]時期,南越國內部相互傾軋,公元前112年西漢王朝重新出兵嶺南,次年(前111年)打敗南越國,將嶺南重新劃歸到中原王朝的直接統治之下。
從秦始皇統一全國到唐初的一千年左右里,隨著漢人到嶺南參與開發的日漸增多,使得壯族東部各個部族逐漸漢化,嶺南東部地區只留下了部分的[[壯語]]地名,只剩嶺南西部仍居住有大量的壯族。結合歷史語言學的研究,可以推斷出傣族與壯族的分化也是在這個漫長的郡縣時代開始的。
僚,在古書中,常用來指嶺南(廣東廣西)一帶的百越土著,同時僚也是壯傣語民族的自稱,至今東南亞的寮國,仍以寮(僚)作為族名與國名,泰語中仍以僚(rau)為複數第一人稱。
例如太平寰宇記(四庫全書本)卷157:「通典云,五嶺之南,人雜夷'''獠''',不知教義,以富為雄。」<ref>{{Cite web| title=太平寰宇記卷一百五十七| url=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%A4%AA%E5%B9%B3%E5%AF%B0%E5%AE%87%E8%A8%98_(%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E6%9C%AC)/%E5%8D%B7157| access-date=2023-09-08| archive-date=2023-10-03| archive-url=https://web.archive.org/web/20231003154647/https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%A4%AA%E5%B9%B3%E5%AF%B0%E5%AE%87%E8%A8%98_(%E5%9B%9B%E5%BA%AB%E5%85%A8%E6%9B%B8%E6%9C%AC)/%E5%8D%B7157| dead-url=no}}</ref>
又[[隋書]]卷三十一:「自嶺已南二十餘郡,大率土地下濕,皆多瘴厲,人尤夭折。南海、交趾,各一都會也...... 諸蠻則勇敢自立,皆重賄輕死,唯富爲雄。巢居崖處,盡力農事。刻木以爲符契,言誓則至死不改。父子別業,父貧,乃有質身於子。諸'''獠'''皆然。並鑄銅爲大鼓,初成,懸於庭中,置酒以招同類。來者有豪富子女,則以金銀爲大釵,執以叩鼓,竟乃留遺主人,名爲銅鼓釵。」至今廣西壯族仍存有銅鼓習俗。
越南境內有地名,Lao Cai,意思為僚人通過的地方,Lao Phan 意思為僚人經過的地方,至今當地仍有泰傣民族居住。泰傣民族可能是從廣西經過當地,前往中南半島腹地。(G.E. Hall, A History of SEA (1981))
===壯傣走廊===
[[ᥜᥣᥭᥱ:Taikadai-en1.png|thumb|250px|現代壯泰語分布。西南泰是狹義的泰傣語支,其他是壯語。]]
之後,壯族紛紛南遷,通過[[廣西]]的西江流域進入了[[越南]]的[[紅河]]流域,然後又受到了早已經定居於此的越南[[京族]]的排擠,又不得不越過紅河流域,向西進入[[中南半島]],沿左江流域-紅河流域-寮國高原-泰國中部平原等一條長線,形成了所謂的「壯傣走廊」。一部分進入雲南,形成現在的[[西雙版納傣族自治州|西雙版納]]傣族。
在「壯泰走廊」形成並發展的漫長歲月當中,由於雲貴高原北部的[[藏緬語族]]民族([[彝語支]]民族為主)的南下,以及越南京族政權的興起,兩者開始形成了對壯-泰族先民的鉗狀制約力量,壯泰民族從漫長的壯泰走廊分布變化為逐漸分離局面,也導致了現在壯族先民與現代傣族先民失去了緊密聯繫,終於產生了壯泰民族的最終分化。
從現在民族的分布圖來看,壯族分布與泰族(包括老族、傣族、[[撣族]]等)分布呈一個葫蘆狀,壯族的分布區和泰族的分布區為葫蘆的兩大瓢,而兩者之間唯一的連續點就是越南西北泰族地區和[[雲南]]文山州的壯族地區,可以窺視出壯泰遷徙歷史的一些脈絡。<ref name="JGIS_Tai_Origin">{{Cite journal|last1= Luo|first1= Wei|last2= Hartmann|first2= John|last3= Li|first3= Jinfang|last4= Sysamouth|first4= Vinya|date= December 2000|title= GIS Mapping and Analysis of Tai Linguistic and Settlement Patterns in Southern China|journal= Geographic Information Sciences|volume= 6|issue= 2|pages= 129–136|location= DeKalb|publisher= [[Northern Illinois University]]|access-date= May 28, 2013|url=https://www.niu.edu/landform/papers/JGIS_Tai_Origin.pdf|19= |archive-date= 2020-02-18|archive-url= https://web.archive.org/web/20200218182856/https://www.niu.edu/landform/papers/JGIS_Tai_Origin.pdf|dead-url= no}}</ref>
===獨立建國===
12世紀,雲南的傣族建立了[[勐泐]](即[[車里宣慰司]])國,首都在[[景洪]],版圖至[[蘭納]]、[[老撾]]與越南西北。国主叫[[叭真]](帕雅真),有四子,小儿子管西双版纳,其他三人分别管泰国的清迈、越南西北、老挝的[[丰沙里省]],他的王国生存至1950年。
西元1238年,進入中南半島的泰族,建立了[[素可泰王國]],取代了當地原有的[[孟族|孟]][[高棉]]人政權,在同時代,周邊地區也建立起了其他大大小小的泰族政權,例如[[瀾滄王國]]與[[蘭納]]王國,形成現在的泰族和寮族先民的政權。這些政權大都受到了這片土地的土著——[[孟族]]的影響,在宗教文化上也受到了孟人長久信仰的上座部佛教的洗禮,泰-老民族開始形成了全民信仰[[上座部佛教]]的局面。同時,泰傣民族也參考了土著孟族使用的[[婆羅米文]]字,替泰語創造了書寫文字。
[[唐]]、[[宋朝|宋]]的黑齒蠻、“ 金齿蛮”、“銀齿蛮”、“繡面蛮”、茫蠻、繡脚,“白衣”可能與傣族有關(但有爭議)。[[元朝|元]]、[[明]]、[[清]]及[[中華民國|民國]]時期的“白夷”、“摆夷”、“[[百夷]]”即為傣族。
而德宏一帶則有被稱為[[麓川]]思氏的[[德宏傣族]]地方政權,由元末生存至明英宗時代。
==ᥕᥧᥱ ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥥᥱ ᥛᥦᥒᥱ ᥟᥩᥐᥱ==
根據[[中华人民共和国第五次全国人口普查|ᥓᥧᥒ ᥑᥩᥲ ᥕᥫᥢᥳ ᥛᥤᥢᥳ ᥐᥨᥒ ᥑᥫᥱ ᥐᥨᥝᥲ 210 ᥙᥤ ᥓᥦᥖ ᥔᥣᥳ ᥞᥨᥝᥴ ᥐᥨᥢᥰ]],ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥥᥱ ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ 31 ᥔᥫᥢᥰ ᥛᥤᥰ ᥞᥨᥝᥴ ᥐᥨᥢᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ1,261,311(ᥘᥫᥒ ᥙᥣᥐᥱ ᥔᥣᥝᥰ ᥞᥨᥐᥱ ᥛᥧᥢᥱ ᥘᥫᥒ ᥞᥥᥒᥴ ᥔᥣᥛᥴ ᥙᥣᥐᥱ ᥘᥫᥒ ᥔᥤᥙᥴ ᥘᥫᥒ)ᥐᥨᥢᥰ,ᥓᥧᥛᥰ ᥓᥪᥳ ᥑᥫᥰ ᥟᥢ ᥕᥬᥱ ᥖᥤ ᥔᥧᥖᥴ ᥘᥬᥰ ᥘᥣᥛᥱ 19 。ᥕᥧᥱ ᥘᥬᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥥᥱ ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥕᥬᥱ,ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥤ ᥘᥐᥴ ᥕᥧᥱ ᥔᥝᥰ ᥖᥤ[[雲南省|ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥔᥫᥢᥰ]][[西双版纳傣族自治州|ᥔᥤᥙᥴ ᥔᥩᥒᥴ ᥙᥢᥰ ᥘᥣᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥓᥫᥝ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]] ᥖᥒᥰ [[德宏傣族景颇族自治州|ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥑᥣᥒᥴ ᥓᥫᥝ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]] ᥖᥒᥰ [[耿马|ᥐᥪᥒᥱ ᥛᥣᥳ]]、[[孟连|ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥦᥛᥰ]]、[[新平|ᥔᥤᥢᥰ ᥚᥤᥢᥳ]]、[[元江哈尼族彝族傣族自治县|ᥕᥦᥢᥳ ᥓᥦᥒ]]、[[景谷|ᥓᥤᥢ ᥐᥧᥰ]]、[[金平|ᥓᥤᥢ ᥚᥤᥢᥳ]]、[[双江拉祜族佤族布朗族傣族自治县|ᥔᥩᥒ ᥓᥦᥒ]]ᥖᥣᥒᥱ ᥔᥫᥢᥱ,ᥕᥧᥱ[[保山|ᥙᥝᥰ ᥔᥣᥢ]]、[[鎮沅|ᥓᥫᥢᥱ ᥕᥦᥢᥳ]]、[[澜沧拉祜族自治县|ᥘᥣᥢᥳ ᥓᥣᥒᥳ]]、[[元陽縣|ᥕᥦᥢᥳ ᥕᥣᥒᥲ]]、[[彌勒縣|ᥛᥤᥱ ᥘᥫᥱ]]、[[馬關縣|ᥛᥣᥱ ᥐᥩᥢᥰ]]等地也有傣族民眾散居。<ref>{{Zh}}中國少數民族分布圖集.中國地圖出版社,2002年:119-124頁. ISBN 7-5031-3001-6</ref>另外[[四川省]][[凉山彝族自治州|凉山州]][[会理县]][[新安傣族乡|新安乡]]也是傣族聚居地。一部分南下到[[越南]]、[[緬甸]]與[[老撾]]北部。
因需要暖湿气候种植[[水稻]],其聚居地位于海拔二千米以下,主要分布於雲南西南的河谷平原([[大盈江]]、[[瑞麗江]])。
===ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ===
* [[ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ,ᥑᥣᥒᥴ ᥓᥫᥝ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
* [[ᥔᥤᥙᥴ ᥔᥩᥒᥴ ᥙᥢᥰ ᥘᥣᥰ ᥓᥫᥝ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
* [[ᥕᥦᥢᥳ ᥓᥦᥒ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥑᥣ ᥘᥤᥴ,ᥕᥤᥱ,ᥖᥭᥰ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
* [[ᥔᥤᥢ ᥚᥤᥢᥳ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ,ᥕᥤᥱ,ᥖᥭᥰ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
* [[ᥓᥤᥢᥰ ᥐᥧ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ,ᥖᥭᥰ,ᥕᥤᥱ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
* [[ᥛᥫᥒᥰ ᥘᥦᥛᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ,ᥘᥣᥰ ᥑᥧᥱ,ᥝᥣᥳ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
* [[ᥔᥩᥒ ᥓᥦᥒ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ,ᥘᥣᥰ ᥑᥧᥱ,ᥝᥣᥳ,ᥙᥧᥳ ᥘᥣᥒᥰ,ᥖᥭᥰ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
* [[ᥐᥪᥒᥱ ᥛᥣᥳ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ,ᥝᥣᥳ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
* [[ᥓᥤᥢ ᥚᥤᥢᥳ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥛᥦᥝᥱ,ᥕᥦᥝᥴ,ᥖᥭᥰ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
===ᥓᥥ ᥝᥥᥒᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ===
{| class="wikitable sortable" font=90%
|- valign=bottom
| align="center" | ᥓᥥ ᥝᥥᥒᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ
| align="center" | ᥔᥫᥢᥰ
| align="center" | [[地级行政区|ᥔᥪᥱ ᥓᥫᥝ]]
| align="center" | [[县级行政区|ᥔᥦᥢᥱ ᥟᥪᥒᥱ]]
|-
|[[勐角傣族彝族拉祜族乡|ᥛᥫᥒᥰ ᥓᥦᥝ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ,ᥕᥤᥱ,ᥘᥣᥰ ᥑᥧᥱ ᥓᥥ ᥝᥥᥒᥰ]]
| align="center" | ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ
|[[临沧市|ᥝᥥᥒᥰ ᥘᥤᥢᥳ ᥡᥣᥒᥰ]]
|[[沧源佤族自治县|ᥡᥣᥒᥰ ᥕᥦᥢᥳ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥝᥣᥳ ᥔᥦᥢᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ]]
|-
|[[湾甸傣族乡|ᥝᥣᥢ ᥖᥦᥢᥱ ᥓᥥ ᥝᥥᥒᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ]]
| align="center" | ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ
|[[保山市|ᥝᥥᥒᥰ ᥙᥝᥰ ᥔᥣᥢ]]
|[[昌宁县|ᥡᥣᥒ ᥡᥤᥒᥳ ᥔᥦᥢᥱ]]
|-
|[[湾碧傣族傈僳族乡]]
| align="center" | 云南
|[[楚雄彝族自治州|楚雄州]]
|[[大姚县]]
|-
|[[船房傈僳族傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[丽江市]]
|[[华坪县]]
|-
|[[石龙坝彝族傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[丽江市]]
|[[华坪县]]
|-
|[[新庄傈僳族傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[丽江市]]
|[[华坪县]]
|-
|[[平村彝族傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[临沧市]]
|[[临翔区]]
|-
|[[芒宽彝族傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[保山市]]
|[[隆阳区]]
|-
|[[龙潭彝族傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[普洱市]]
|[[思茅区]]
|-
|[[荷花傣族佤族乡]]
| align="center" | 云南
|[[保山市]]
|[[腾冲县]]
|-
|[[东坡傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[楚雄彝族自治州|楚雄州]]
|[[武定县]]
|-
|[[大雪山彝族拉祜族傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[临沧市]]
|[[永德县]]
|-
|[[永兴傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[楚雄彝族自治州|楚雄州]]
|[[永仁县]]
|-
|[[栗树彝族傣族乡]]
| align="center" | 云南
|[[临沧市]]
|[[云县]]
|-
|[[高大傣族彝族乡]]
| align="center" | 云南
|[[玉溪市]]
|[[通海县]]
|-
|bgcolor="#FFCCFF"|[[新安傣族乡]]
|align="center" bgcolor="#FFCCFF"| 四川
|bgcolor="#FFCCFF"|[[凉山彝族自治州|凉山州]]
|bgcolor="#FFCCFF"|[[会理县]]
|}
===ᥛᥦᥒᥱ ᥞᥨᥝᥴ ᥐᥨᥢᥰ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ ᥖᥫᥒᥰ ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ===
{{Hideh
|Head = <font size="2">[[中华人民共和国第五次全国人口普查|中国2000年人口普查]]各地傣族人口列表(普查时点人口,单位:人;<span style="background-color: #FFCCFF"> '''带色''' </span>部分,表示为世居省份)<ref>{{Cite web |url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/dwcrkpc/ |title=国家统计局:《2000年第五次人口普查数据》 |accessdate=2010-06-23 |archive-date=2018-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109023708/http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/dwcrkpc/ |dead-url=no }}</ref></font>
|FrameStyle = border:solid 1px #0000ff;
|HeadStyle = text-align:left;background:transparent;
|ContentStyle = background: #FFFF9B;
}}
{| class="wikitable sortable" font=90%
|- valign=bottom
|align="center" valign="middle"|<font size="2">ᥑᥐ</font>
|align="center" valign="middle"|<font size="2">ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ</font>
|align="center" valign="middle"|<font size="2">ᥓᥣᥢᥱ ᥓᥨᥝᥲ ᥞᥨᥝᥴ ᥐᥨᥢᥰ</font>
|align="center" valign="middle"|<font size="2">ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ</font>
|align="center" valign="middle"|<font size="2">ᥓᥣᥢᥱ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ<br />ᥞᥨᥝᥴ ᥐᥨᥢᥰ ᥗᥣᥒᥱ ᥗᥫᥛᥴ(%)</font>
|align="center" valign="middle"|<font size="2">ᥓᥣᥢᥱ ᥓᥨᥝᥲ ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ<br />ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥟᥥᥱ<br />ᥞᥨᥝᥴ ᥐᥨᥢᥰ ᥗᥣᥒᥱ ᥗᥫᥛᥴ(%)</font>
|align="center" valign="middle"|<font size="2">ᥓᥣᥢᥲ ᥓᥨᥝᥲ ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ<br />ᥞᥨᥝᥴ ᥐᥨᥢᥰ ᥗᥣᥒᥱ ᥗᥫᥛᥴ(%)</font>
|-
|align="right" bgcolor="#CAE4FF"|
|bgcolor="#CAE4FF"|<font size="2">合计</font>
|align="right" bgcolor="#CAE4FF"|<font size="2">1,245,110,826</font>
|align="right" bgcolor="#CAE4FF"|<font size="2">1,159,231 </font>
|align="right" bgcolor="#CAE4FF"|<font size="2">100</font>
|align="right" bgcolor="#CAE4FF"|<font size="2">1.10049</font>
|align="right" bgcolor="#CAE4FF"|<font size="2">0.09310</font>
|-
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|
|bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">31ᥞᥨᥛ ᥔᥫᥢᥰ</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">1,242,612,226</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">1,158,989</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">100</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">1.10143</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">0.09327</font>
|-
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">G1</font>
|bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">[[ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ ᥟᥪᥒᥱ ᥝᥢᥰ ᥖᥨᥐᥱ|ᥟᥪᥒᥱ ᥝᥢᥰ ᥖᥨᥐᥱ]]</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">193,085,172</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">1,150,154</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">99.217</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">3.19090</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.59567</font>
|-
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">G2</font>
|bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">[[ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥑᥩᥲ ᥖᥨᥒ]]</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">358,849,244</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">4,283</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.369</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.17137</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.00119</font>
|-
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">G3</font>
|bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">[[ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥘᥬᥰ ᥙᥩᥖᥴ ᥓᥣᥢᥰ]]</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">350,658,477</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">3,528</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.304</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.01193</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.00101</font>
|-
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">G4</font>
|bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">[[ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥑᥩᥱ ᥖᥨᥒ]]</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">145,896,933</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">682</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.059</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.00782</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.00047</font>
|-
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">G5</font>
|bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">[[ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ ᥝᥢᥰ ᥟᥩᥐᥱ ᥙᥩᥖᥴ ᥞᥩᥒᥱ|ᥝᥢᥰ ᥟᥩᥐᥱ ᥙᥩᥖᥴ ᥞᥩᥒᥱ]]</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">104,864,179</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">187</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.016</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.00171</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.00018</font>
|-
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">G6</font>
|bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">[[ᥓᥧᥒ ᥐᥨᥝᥲ ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥝᥢᥰ ᥖᥨᥐᥱ ᥙᥩᥖᥴ ᥞᥩᥒᥱ|ᥟᥪᥒᥱ ᥖᥤ ᥙᥩᥖᥴ ᥞᥩᥒᥱ ᥝᥢᥰ ᥖᥨᥐᥱ]]</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">89,258,221</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">155</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.013</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.00089</font>
|align="right" bgcolor="#E0E0E0"|<font size="2">0.00017</font>
|-
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">1</font>
|bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">[[ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ ᥔᥫᥢᥰ|ᥕᥤᥢᥳ ᥢᥣᥢᥳ]]</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">42,360,089</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">1,142,139</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">98.526</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">8.06663</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">2.69626</font>
|-
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">2</font>
|bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">[[ᥔᥪᥱ ᥔᥩᥢ ᥔᥫᥢᥰ|ᥔᥪᥱ ᥔᥩᥢ]]</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">82,348,296</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">6,642</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">0.573</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">0.16127</font>
|align="right" bgcolor="#FFCCFF"|<font size="2">0.00807</font>
|-
|align="right"|<font size="2">3</font>
|<font size="2">[[ᥔᥣᥢ ᥖᥨᥒ ᥔᥫᥢᥰ|ᥔᥣᥢ ᥖᥨᥒ]]</font>
|align="right"|<font size="2">89,971,789</font>
|align="right"|<font size="2">1,797</font>
|align="right"|<font size="2">0.155</font>
|align="right"|<font size="2">0.28400</font>
|align="right"|<font size="2">0.00200</font>
|-
|align="right"|<font size="2">4</font>
|<font size="2">[[ᥐᥩᥒᥰ ᥖᥨᥒ ᥔᥫᥢᥰ|ᥐᥩᥒᥰ ᥖᥨᥒ]]</font>
|align="right"|<font size="2">85,225,007</font>
|align="right"|<font size="2">1,256</font>
|align="right"|<font size="2">0.108</font>
|align="right"|<font size="2">0.09896</font>
|align="right"|<font size="2">0.00147</font>
|-
|align="right"|<font size="2">5</font>
|<font size="2">[[ᥓᥦᥒ ᥔᥧ ᥔᥫᥢᥰ|ᥓᥦᥒ ᥔᥧ]]</font>
|align="right"|<font size="2">73,043,577</font>
|align="right"|<font size="2">1,083</font>
|align="right"|<font size="2">0.093</font>
|align="right"|<font size="2">0.41669</font>
|align="right"|<font size="2">0.00148</font>
|-
|align="right"|<font size="2">6</font>
|<font size="2">[[ᥐᥩᥒᥰ ᥔᥤ ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥓᥩᥒᥳ ᥟᥪᥒᥱ ᥙᥪᥴ ᥓᥝᥲ ᥙᥩᥒ|ᥐᥩᥒᥰ ᥔᥤ]]</font>
|align="right"|<font size="2">43,854,538</font>
|align="right"|<font size="2">847</font>
|align="right"|<font size="2">0.073</font>
|align="right"|<font size="2">0.00503</font>
|align="right"|<font size="2">0.00193</font>
|-
|align="right"|<font size="2">7</font>
|<font size="2">[[ᥐᥧᥭᥳ ᥓᥫᥝ ᥔᥫᥢᥰ|ᥐᥨᥭᥳ ᥓᥫᥝ]]</font>
|align="right"|<font size="2">35,247,695</font>
|align="right"|<font size="2">755</font>
|align="right"|<font size="2">0.065</font>
|align="right"|<font size="2">0.00566</font>
|align="right"|<font size="2">0.00214</font>
|-
|align="right"|<font size="2">8</font>
|<font size="2">[[重庆市|重庆]]</font>
|align="right"|<font size="2">30,512,763</font>
|align="right"|<font size="2">604</font>
|align="right"|<font size="2">0.052</font>
|align="right"|<font size="2">0.03060</font>
|align="right"|<font size="2">0.00198</font>
|-
|align="right"|<font size="2">9</font>
|<font size="2">[[湖南省|湖南]]</font>
|align="right"|<font size="2">63,274,173</font>
|align="right"|<font size="2">587</font>
|align="right"|<font size="2">0.051</font>
|align="right"|<font size="2">0.00916</font>
|align="right"|<font size="2">0.00093</font>
|-
|align="right"|<font size="2">10</font>
|<font size="2">[[浙江省|浙江]]</font>
|align="right"|<font size="2">45,930,651</font>
|align="right"|<font size="2">540</font>
|align="right"|<font size="2">0.047</font>
|align="right"|<font size="2">0.13658</font>
|align="right"|<font size="2">0.00118</font>
|-
|align="right"|<font size="2">11</font>
|<font size="2">[[河南省|河南]]</font>
|align="right"|<font size="2">91,236,854</font>
|align="right"|<font size="2">500</font>
|align="right"|<font size="2">0.043</font>
|align="right"|<font size="2">0.04372</font>
|align="right"|<font size="2">0.00055</font>
|-
|align="right"|<font size="2">12</font>
|<font size="2">[[安徽省|安徽]]</font>
|align="right"|<font size="2">58,999,948</font>
|align="right"|<font size="2">373</font>
|align="right"|<font size="2">0.032</font>
|align="right"|<font size="2">0.09376</font>
|align="right"|<font size="2">0.00063</font>
|-
|align="right"|<font size="2">13</font>
|<font size="2">[[北京市|北京]]</font>
|align="right"|<font size="2">13,569,194</font>
|align="right"|<font size="2">265</font>
|align="right"|<font size="2">0.023</font>
|align="right"|<font size="2">0.04526</font>
|align="right"|<font size="2">0.00195</font>
|-
|align="right"|<font size="2">14</font>
|<font size="2">[[上海市|上海]]</font>
|align="right"|<font size="2">16,407,734</font>
|align="right"|<font size="2">246</font>
|align="right"|<font size="2">0.021</font>
|align="right"|<font size="2">0.23683</font>
|align="right"|<font size="2">0.00150</font>
|-
|align="right"|<font size="2">15</font>
|<font size="2">[[河北省|河北]]</font>
|align="right"|<font size="2">66,684,419</font>
|align="right"|<font size="2">229</font>
|align="right"|<font size="2">0.020</font>
|align="right"|<font size="2">0.00789</font>
|align="right"|<font size="2">0.00034</font>
|-
|align="right"|<font size="2">16</font>
|<font size="2">[[海南省|海南]]</font>
|align="right"|<font size="2">7,559,035</font>
|align="right"|<font size="2">197</font>
|align="right"|<font size="2">0.017</font>
|align="right"|<font size="2">0.01500</font>
|align="right"|<font size="2">0.00261</font>
|-
|align="right"|<font size="2">17</font>
|<font size="2">[[福建省|福建]]</font>
|align="right"|<font size="2">34,097,947</font>
|align="right"|<font size="2">169</font>
|align="right"|<font size="2">0.015</font>
|align="right"|<font size="2">0.02895</font>
|align="right"|<font size="2">0.00050</font>
|-
|align="right"|<font size="2">18</font>
|<font size="2">[[湖北省|湖北]]</font>
|align="right"|<font size="2">59,508,870</font>
|align="right"|<font size="2">141</font>
|align="right"|<font size="2">0.012</font>
|align="right"|<font size="2">0.00543</font>
|align="right"|<font size="2">0.00024</font>
|-
|align="right"|<font size="2">19</font>
|<font size="2">[[辽宁省|辽宁]]</font>
|align="right"|<font size="2">41,824,412</font>
|align="right"|<font size="2">104</font>
|align="right"|<font size="2">0.009</font>
|align="right"|<font size="2">0.00155</font>
|align="right"|<font size="2">0.00025</font>
|-
|align="right"|<font size="2">20</font>
|<font size="2">[[内蒙古自治区|内蒙]]</font>
|align="right"|<font size="2">23,323,347</font>
|align="right"|<font size="2">96</font>
|align="right"|<font size="2">0.008</font>
|align="right"|<font size="2">0.00198</font>
|align="right"|<font size="2">0.00041</font>
|-
|align="right"|<font size="2">21</font>
|<font size="2">[[江西省|江西]]</font>
|align="right"|<font size="2">40,397,598</font>
|align="right"|<font size="2">75</font>
|align="right"|<font size="2">0.006</font>
|align="right"|<font size="2">0.05966</font>
|align="right"|<font size="2">0.00019</font>
|-
|align="right"|<font size="2">22</font>
|<font size="2">[[山西省|山西]]</font>
|align="right"|<font size="2">32,471,242</font>
|align="right"|<font size="2">68</font>
|align="right"|<font size="2">0.006</font>
|align="right"|<font size="2">0.06592</font>
|align="right"|<font size="2">0.00021</font>
|-
|align="right"|<font size="2">23</font>
|<font size="2">[[陕西省|陕西]]</font>
|align="right"|<font size="2">35,365,072</font>
|align="right"|<font size="2">68</font>
|align="right"|<font size="2">0.006</font>
|align="right"|<font size="2">0.03854</font>
|align="right"|<font size="2">0.00019</font>
|-
|align="right"|<font size="2">24</font>
|<font size="2">[[吉林省|吉林]]</font>
|align="right"|<font size="2">26,802,191</font>
|align="right"|<font size="2">60</font>
|align="right"|<font size="2">0.005</font>
|align="right"|<font size="2">0.00245</font>
|align="right"|<font size="2">0.00022</font>
|-
|align="right"|<font size="2">25</font>
|<font size="2">[[新疆维吾尔自治区|新疆]]</font>
|align="right"|<font size="2">18,459,511</font>
|align="right"|<font size="2">59</font>
|align="right"|<font size="2">0.005</font>
|align="right"|<font size="2">0.00054</font>
|align="right"|<font size="2">0.00032</font>
|-
|align="right"|<font size="2">26</font>
|<font size="2">[[天津市|天津]]</font>
|align="right"|<font size="2">9,848,731</font>
|align="right"|<font size="2">24</font>
|align="right"|<font size="2">0.002</font>
|align="right"|<font size="2">0.00899</font>
|align="right"|<font size="2">0.00024</font>
|-
|align="right"|<font size="2">27</font>
|<font size="2">[[黑龙江省|黑龙江]]</font>
|align="right"|<font size="2">36,237,576</font>
|align="right"|<font size="2">23</font>
|align="right"|<font size="2">0.002</font>
|align="right"|<font size="2">0.00130</font>
|align="right"|<font size="2">0.00006</font>
|-
|align="right"|<font size="2">28</font>
|<font size="2">[[西藏自治区|西藏]]</font>
|align="right"|<font size="2">2,616,329</font>
|align="right"|<font size="2">14</font>
|align="right"|<font size="2">0.001</font>
|align="right"|<font size="2">0.00057</font>
|align="right"|<font size="2">0.00054</font>
|-
|align="right"|<font size="2">29</font>
|<font size="2">[[甘肃省|甘肃]]</font>
|align="right"|<font size="2">25,124,282</font>
|align="right"|<font size="2">13</font>
|align="right"|<font size="2">0.001</font>
|align="right"|<font size="2">0.00059</font>
|align="right"|<font size="2">0.00005</font>
|-
|align="right"|<font size="2">30</font>
|<font size="2">[[宁夏回族自治区|宁夏]]</font>
|align="right"|<font size="2">5,486,393</font>
|align="right"|<font size="2">11</font>
|align="right"|<font size="2">0.001</font>
|align="right"|<font size="2">0.00058</font>
|align="right"|<font size="2">0.00020</font>
|-
|align="right"|<font size="2">31</font>
|<font size="2">[[ᥔᥤᥒ ᥞᥣᥭᥰ ᥔᥫᥢᥰ|ᥔᥤᥒ ᥞᥣᥭᥰ]]</font>
|align="right"|<font size="2">4,822,963</font>
|align="right"|<font size="2">4</font>
|align="right"|<font size="2">0.000</font>
|align="right"|<font size="2">0.00018</font>
|align="right"|<font size="2">0.00008</font>
|-
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|
|bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">现役军人</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">2,498,600</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">242</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">0.021</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">0.21664</font>
|align="right" bgcolor="#FFFF9B"|<font size="2">0.00969</font>
|}
{{Hidef}}
==ᥘᥩᥢᥳ ᥘᥤᥐ==
=== 語言文字 ===
{{Main|傣语}}
[[ᥜᥣᥭᥱ:1962-07 1962年 云南德宏傣族家庭.jpg|thumb|1962年 云南德宏傣族家庭]]
[[ᥜᥣᥭᥱ:1962-07 1962年 云南德宏傣族老人.jpg|thumb|1962年 云南德宏傣族老人]]
[[ᥜᥣᥭᥱ:1962-07 1962年 云南德宏傣族青年庆祝开门节.jpg|thumb|1962年 云南德宏傣族青年庆祝开门节]]
傣族说[[德宏傣语]](傣那语)、[[西双版纳傣语]](傣仂语)、[[红金傣语]]、[[金平傣语]](傣端语)等多种傣语,都属于[[壯侗語系]]的[[台语支]]。
傣族有自己的文字,分為四種形式:在[[西雙版納]]等地通行的稱為[[傣仂文]]﹐又稱西雙版納傣文﹔在[[德宏]]等地通行的稱為[[傣哪文]]﹐又稱德宏傣文﹔在[[瑞麗]]﹑[[瀾滄]]﹑[[耿馬]]等縣市的部分地區使用的稱為[[傣繃文]]﹔在[[金平]]使用的稱為[[傣端文]],又稱金平傣文。這四種傣文都是從[[印度]]的[[婆羅米字母]]演變而來的﹐與[[老撾文]]﹑[[泰文]]﹑[[緬甸文]]﹑[[高棉文]]屬于同一體系。均為自左向右書寫﹐自上而下換行﹐但形體結構有所差異。<ref>[http://203.68.243.199/cpedia/Content.asp?ID=49964 中國大百科全書智慧藏——傣文條目]{{Dead link|date=2017年11月 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
傣文书法是以傣文字体为表观内容,以最初时的火炭笔、白泥巴笔以及后来的“列占”(铁锥笔)、蕨笔、钢笔和毛笔为表现工具的一种线条造型艺术。传统傣文书法有“多温暖斐”、“多勤搭毖”、“多法顸”、“多洛谷”、“多麻环折”、“多南帘夺”等六种书体,傣语把它们统称为“南赞贺折”,意即“六种技法”或“六大形式”。[[中华人民共和国]]成立后,新出现的书法艺术有“折篾形”、“猫闭眼形”、“方体形”、“叠压形”、“鸡爪形”、“卷首甩尾形”、“金藤绕圈形”、“金花吐丝形”等众多流派、风格各异的优秀傣文书体。<ref name=":0">{{Cite web|title=中央政府门户网站-傣族|url=http://www.gov.cn/guoqing/2015-07/24/content_2902140.htm|accessdate=|author=|date=|format=|publisher=|language=|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008134443/http://www.gov.cn/guoqing/2015-07/24/content_2902140.htm|dead-url=no}}</ref>
=== 文學戲曲 ===
傣族文学主要為[[叙事诗]]。傣族有500部左右的长篇叙事诗。现在保留的傣族传统长篇叙事诗题材广泛,内容丰富,其中有歌唱人类创世活动的如《布桑盖与瓦桑盖》、《坤撒》,颂扬祖先创业事迹的如《叭阿拉吾射金鹿》,反映历史事件的如《召网香召网朔》、《勐卯与景欠战争史》,揭露统治阶级贪婪残暴的如《娥并与桑洛》、《召树屯》、通过爱情主线揭示社会矛盾的如《朗鲸布》、《线秀》,还有新中国成立后表现社会主义新生活的《彩虹》、《流沙河之歌》等。<ref name=":0" />
传统傣戏:過去西双版纳有一种以舞蹈为主兼唱戏词的形式,这是傣戏的雏形。其情节比较简单,主要表现持刀的猎人与化了装的龙、凤、龟、鹤进行斗争。傣戏的发展和完善主要在德宏一带。因此傣戏又称“滇西傣戏”。大约在19世纪初产生于[[德宏]]盈江的盏西和干崖。较早的剧目有《公孙犁田》、《冒少对唱》、《十二马》等。到20世纪初,盈江土司成立了第一个傣戏剧团,于是傣戏迅速风靡各地。傣剧的唱腔、道白均用傣语,唱腔以男腔、女腔为主,剧本多根据傣族民间故事改编,表演以本民族歌舞及民间武术为主,也借用其他剧种表演的程式,形成自己的戏曲风格。在傣族民间歌舞的基础上,发挥了表演者道具扇子或手帕的作用,同时借鉴[[京剧]]、[[滇剧]]和[[傣拳]]创造了傣戏的武打动作,脸谱的化装则由原来的红、黑、白三色发展为较为细致的“勾脸”,以表现人物性格。另外还根据剧情和角色的性格改进了曲调形式,音乐集傣族地区丰富的民间曲调而成,伴奏从以象脚鼓、铓锣、钹为主发展到使用多种乐器,并采用了滇剧不少以锣鼓经为主的伴奏手段。各地经常有剧团演出,每逢节庆日,村与村、坝与坝之间还举行巡回的交流演出。<ref name=":0" />
傣族舞蹈种类繁多。西双版纳傣族称舞蹈为“凡”。民间舞蹈有:凡婻诺、凡光罕、凡光、哈凡、凡整。凡婻诺以模仿禽类动作为主要特征,包括[[傣族孔雀舞|孔雀舞]]、鹭鸶舞、斑鸠舞等。凡光罕是以鹿的模具作为道具而表演的兽类舞蹈,此外还有狮子舞、大象舞等。凡光为鼓舞,舞蹈者挎鼓或击鼓而舞,自己为自己伴奏,仅限于男性表演,在民间流传极广。常见的鼓舞有嘎光鼓舞、象脚鼓舞、大鼓舞等。哈凡为边歌边舞的集体性舞蹈,常见的有《依拉贺》和放高升舞,多在节日期间结群表演。凡整为武术舞,其中包括拳术舞、棒术舞、刀术舞等。表演时常敲击鼓、铓、镲等打击乐器伴奏。表演者的步伐、节奏应与鼓点协调,具有娱乐和自身防卫等特点。除了以上几种有统一名称的舞蹈外,民间还有一些反映生产、生活和风俗习惯的舞蹈,常见的有帽子舞、扇子舞、花环舞、花棍舞、蜡条舞、荷花舞等,其特点以舞蹈动作表现傣族生活的某些侧面,具有浓郁的生活气息。在种类繁多的傣族舞蹈中,孔雀舞是人们最喜爱、最熟悉,也是变化和发展幅度最大的舞蹈之一。每年的佛教节日和迎接新年时,都要表演孔雀舞。<ref name=":0" />
傣族民间乐器有嘎腊萨、玎、筚、多洛、象脚鼓、铓、排铓和傣镲等。傣族的特色乐器[[葫芦丝]]是舌簧乐器,用循环换气法能持续发出五度音程,音色优美、柔和、圆润、婉转。在月夜的竹林或傣家竹楼里,能给人以含蓄、朦胧的美感,而吹出的颤音尤如抖动丝绸那样飘逸轻柔。中国著名的作曲家[[施光南]]创作出《[[月光下的凤尾竹]]》乐曲,使葫芦丝音乐风靡大江南北。象脚鼓因鼓身形似象脚而得名,常与铓锣、傣镲组合在一起,广泛用于歌舞和傣戏伴奏。嘎腊萨是竹制、吊桥形的敲击体鸣乐器。玎是弹拨弦鸣乐器,傣族青年恋爱时经常弹奏,有“爱情乐器”之誉。<ref name=":0" />
=== 醫藥 ===
傣族医学相當发达。傣医理论认为,自然界存在风、土、水、火“四塔”,而人体同样由风(气)、水(血)、火、土“四塔”构成。四者平衡则身体健康,四者不平衡则生病。傣医将疾病分为四大类,即热病类、斑疹类、痹病类及毒病、血病类。傣医还根据当地气候特点,将一年分为冷、热、雨三季,选用不同的方药治疗不同季节的疾病。傣医治疗疾病,除采用内服、外用、内外合治三种疗法外,还有一些独特治疗方法,如睡药、敷药、蒸药、薰药、研磨药、刺药等。傣医常用成方有万应小药丸、五宝药散、大成金丹以及目疾咽痛方等。现存傣医药文献有《嘎牙山哈雅》、《玛弩萨罗》、《药典》、《医书》、《药书及病理》等。<ref name=":0" />
傣医院校有:
* [[云南中医药大学]]民族医药学院
* [[滇西应用技术大学]]傣医药学院(大理州)
* [[西双版纳职业技术学院]]医学院傣医学专业
===武術===
[[武术]],西双版纳傣语叫“芬整”,德宏一带叫“戛拳”。过去,傣族男子到了十四、五岁,一般都要学会几套武术动作,作为防身、御敌、防野兽之用。[[腾冲县]]的[[永乐寨]],男女老幼人人习武,被誉为“傣族武术之乡”。傣族武术广泛吸收了中国汉族[[太极拳]]、[[长拳]]、[[形意拳]]和[[气功]]的内容,又引进[[缅甸]]、[[泰国]]的武术,形成了独特的风格。步伐多以四平马步、弓步、跪步为基础,步稳势烈,节奏分明,多借劲含力,以巧取胜。傣族武术在西双版纳有四个流派:一是以拳术为主的本地派,二是以棍棒为主的汉族传来派,三是以长刀为主的缅甸传来派,四是以短刀为主的泰国传来派,总共有130多套武术。武术中以[[拳术]]最为丰富,也最有地方特色,有大洪拳、小洪拳、扑虎拳、四方拳、老虎撩尾拳、螃蟹拳、梅花拳等。傣族人还善于把各种动物的姿态糅合在武术之中,形成别具一格的青蛙拳、蛇拳、孔雀拳、鹭鸶拳、猴拳等。<ref name=":0" />
=== 黑陶紅陶 ===
傣族是制作和使用[[黑陶]]最多的民族。[[西双版纳]]、[[普洱]][[镇远]]等地是黑陶的主产地。黑陶器的原料是傣乡特有的一种黑土,经与一定的沙和沾土混合沤透后捶砸揉压制成。黑陶器均以手工拉坯制作,坯拉好后用刀刮或刻画出花纹,晾干后烧制即成。黑陶器一般皆为素色,表面光滑,质地细腻。
由于黑陶具有良好的透气性,因而在炎热的傣乡,长时间用它蓄水不仅不会变质,而且能保持水的清凉感觉。还有一个用途是用作祈吉的滴水器,傣族寺庙佛殿中的柱脚处通常会有一个落水小洞,根据滴水的情况占卜,若有不吉要请佛爷为其念经解除。<ref name=":0" />
傣族[[红陶]]制作材料为当地一种红粘土,呈砖红色,配以一定量的沙,拌透揉均,用木棒槌舂、打混合后,用自制的转盘手工拉坯。坯拉好后用有花纹的木拍拍上简单的花纹,放入棚下阴干,阴干后即行烧制。傣族红陶器具出品和用得最多的是罐,傣语称为“莫丁”,一般较大,造型十分别致,用于盛水装饭,在炎热条件下能免除腐坏之虞,为所有傣族人家必备之器。<ref name=":0" />
== ᥞᥥᥖᥱ ᥔᥣᥒᥲ ᥟᥝ==
[[ᥜᥣᥭᥱ:1962-07 1962年 云南德宏傣族姑娘绕丝.jpg|thumb|1962年 云南德宏傣族姑娘绕丝]]
=== 服飾 ===
傣族妇女多数[[束髮]],着窄袖短衫和长筒裙,但在[[芒市]]等地婚前着短衫,束小围腰,婚后改为穿对襟短衫和黑色筒裙。男子多用白布或青布包头,上着短衫,下穿长裤,冬天冷时披毛毯。过去傣族人有[[纹身]]的习俗。
=== 節慶 ===
*[[泼水节]]
*傣族人结婚时要杀牛,并请全村人来到自家吃饭。酒席持续三天。贺者为示感谢,会说一些吉祥话,或送上红包。三天酒席结束后,新郎新娘正式结为夫妻。他們只種一次糧食在冬天结束農耕逸居。
==ᥖᥤ ᥟᥣᥒᥲ ᥟᥤᥒ==
{{Reflist}}
==ᥐᥙᥴ ᥔᥪᥙᥱ ᥙᥣᥲ ᥘᥩᥐ==
*[https://web.archive.org/web/20091224155102/http://picasaweb.google.com/walter.stanish/DaiTheravada Photos related to Dai Theravada Buddhism]
*[http://www.seasite.niu.edu/Tai/TaiDehong/ Site including information on some endangered Tai scripts] {{Wayback|url=http://www.seasite.niu.edu/Tai/TaiDehong/ |date=20201114122741 }}
*[https://web.archive.org/web/20120706192500/http://www.kepu.net.cn/english/banna/folk/fol107.html Xishuangbanna Tropical Botanical Garden]
{{-}}
{{Dai}}
{{Taiwanese ethnic group}}
{{CEG}}
{{Yunnan topics}}
[[ᥙᥫᥒ ᥗᥣᥢ:ᥟᥣ ᥛᥥᥝᥰ ᥖᥭᥰ]]
s2wbo5o62uo3arldahvxng7ppc9dppl