Wikibooks tewikibooks https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ Wikibooks Wikibooks చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 2996 38958 38932 2026-04-12T16:30:46Z Vemurione 1689 /* Part 2: di-dz */ 38958 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added), published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. ==Part 1: da-dh== Pennidi |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * '''D, d, symbol (1) ఇంగ్లీషు వర్ణమాలలో నాలుగవ అక్షరం; (2) పరీక్షలలో బొటాబొటీగా మార్కులు వచ్చిన వారికి వచ్చే గురుతు; (3) ఒక విటమిన్ పేరు; * dab, v. t. ఒత్తు; అద్దు; పులుము; రాయు; అలుకు; * dabble, v. i. (1) ఉన్నాననిపించు; వేలు పెట్టు; కెలుకు; (2) జలకాలాడు; * dactyl, n. [prosody.] (1) ఛందస్సులో ఒక గురువు తర్వాత రెండు లఘువులు వచ్చే పద్ధతి; భగణం;(2) వేలు; * dad, n. నాన్న; అప్ప; అయ్య; * daemon, n. (1) ప్రేతాత్మ. (2) దయ్యం; (3) [comp.] ప్రచ్ఛన్నవిధి; నేపథ్యంలో, వినియోగదారుని ఆధిపత్యం లేకుండా, నడిచే క్రమణిక; A computer program that is not invoked explicitly by the user, but lies dormant waiting for some condition(s) to occur; (ety.) The term was coined by the programmers at MIT's Project MAC. They took the name from Maxwell's demon, an imaginary being from a thought experiment that constantly works in the background, sorting molecules. Alternative terms for daemon are service (used in Windows, from Windows NT onwards — and later also in Linux) and and ghost job; * dagger, n. బాకు; కటారి; మొలకత్తి; రెండు వైపుల పదునయిన కత్తి; ** dagger mark, ph. హంసపాదుకి వేసే శూలం గుర్తు; అచ్చు పుస్తకాలలో పేజీ దిగువ ఉన్న వివరణకి వేసే గుర్తు; * dalits, n. pl. [Ind. Engl.] దళితులు; హరిజనులు; (note) a preferred term for India's casteless class; * daily, adj. ప్రతిరోజు; దైనందినం; నిత్యం; రోజువారీ; అహరహం; ** daily wages, ph. కైకిలి; కైకూలి; రోజు కూలి; * daily, n. దినపత్రిక; * daintiness, n. నాజూకుతనం; సుకుమారం; స్వారస్యం; * dairy, adj. పాడి; గవ్య; పయస్య; ** dairy products, ph. పాడి దినుసులు; పయస్యములు; గవ్యములు; * dairy, n. (డెయిరీ) పాడి; పాడి పరిశ్రమ; పయస్య పరిశ్రమ; * dais, n. (డేస్) వేదిక; తిన్నె; గద్దె; అరుగు; జగిల; * dale, n. లోయ; లోవ; కనుమ; * dam, n. డేమ్; అడ్డకట్టు; ఆనకట్ట; (note) A dam is a high impervious barrier constructed across a river valley to form a deep storage reservoir; The surplus water is not allowed to flow over the dam, but it flows through the spillways provided at some level built into the dam; (see also) barrage and weir; * damage, n. హాని; చేటు; కీడు; అర; అపకారం; నష్టం; * dame. n. స్త్రీ; పెద్దింటి స్త్రీ; దొరసాని; అమ్మగారు; * damp, adj. (1) చిత్తడి; తేమగానున్న; తడిగానున్న; (2) నిరుత్సాహ మయిన; * damped, adj. [phys.] అవరుద్ధ; మందగింపు చేసే; ** damped vibration, ph. అవరుద్ధ స్పందనం; * damper, n. ఉత్సాహాన్ని చల్లార్చేది; * dampness, n. తేమ; తడి; చెమ్మ; పదను; ఒరపదను; ఆర్ర్ధత; ఈకువ; ఇవుకు; ఈమిరి; చిత్తడి; * damsel, n. ఎలనాగ; కన్య; పడుచు; యువతి; * dance, n. నృత్యం; నాట్యం; లాస్యం; తాండవం; * dancer, n. m. నర్తకుడు; f. నర్తకి; * dandelion, n. సింహదంష్ట్రిక; అమెరికా గడ్డి మైదానలలో పచ్చని చామంతి పువ్వు లాంటి పువ్వుని పూసే ఒక రకం కలుపు మొక్క; [bot.] Taraxacum officinale; commonly viewed in the United States as a weed. But dandelions are traditional herbal medicine, used to stimulate the liver, promote the body’s natural detoxification processes and support healthy digestion. The botanical wellness company Traditional Medicinals turns the wild-collected roots into a variety of medicinal-grade formulations. Its Roasted Dandelion Root tea is robust and coffee-like, while EveryDay Detox Dandelion, Dandelion Chai Probiotic and Dandelion Leaf & Root are more mild and herbaceous. * dandruff, n. చుండు; తలమీఁద పొరలు పొరలుగా లేచెడు చర్మపు కణాలు; * danger, n. అపాయం; కీడు; విపత్తు; హాని; ఆపద; ముప్పు; సేగి; గండం; ఉపహతి; ప్రమాదం కలుగజేసే పరిస్థితి; see also accident; * dangerous, adj. అపాయకరమైన, ప్రమాదకరమైన; * dangle, v. i. వేలాడు; వెంట తిరుగు; * dank, adj. మెతక; * dank smell, ph. మెతక వాసన; * dare, n. దమ్ము; ధైర్యం; * dare, v. i. తెగించు; సాహసించు; ధైర్యం చేయు; * daredevil, n. సాహసి; గడుగ్గాయి; * dark, n. చీకటి; ** extremely dark, ph. కారునలుపు; ** pitch dark, ph. చిట్ట చీకటి; చీకటి గుయ్యారం; చిమ్మచీకటి; కటిక చీకటి; అంధకార బంధురం; * dark, adj. (1) చీకటి; (2) అంధకార; నల్లనైన; నలుపు; కారు; (3) ముదర; ** dark age, ph. అంధకార యుగం; ** dark color, ph. ముదర రంగు; కర్రి; ** dark forest, ph. కారడవి; ** dark matter, ph. కృష్ణ పదార్థం; విశ్వంలో కండ్లకి, పనిముట్లకి కూడ కనిపించని పదార్థం; * darkness, n. చీకటి; చీకువాలు; తిమిరం; అంధకారం; తామసం; తమస్సు; తామిస్రం; నిశీథం; ** utter darkness, ph. చిట్టచీకటి; చిమ్మచీకటి; కటిక చీకటి; * darling, n. ముద్దులబిడ్డ; బంగారు కొండ; బాచాల కొండ; * dart, n. దూసి; భిండివాలం; చిన్న ఈటె; చిరుశూలం; వేసుడుబరచి; * dart, v. i. దూసికొని పోవు; * dash, n. (1) పరుగు; (2) చిటికెడు; (3) చిన్న గీత; ** dash of salt, ph. చిటికెడు ఉప్పు; * dash, v.i. జోరుగా పరుగెత్తు; * data, n. pl. దత్తాంశలు; దత్తాలు; నిర్ధిష్టాంశలు; see also datum; ** data dictionary, ph. దత్తాంశ కోశం; దత్తాంశ నిఘంటువు; ** data store, ph. [comp.] దత్తాఖానా; ** data structure, n. [comp.] దత్తాంశ ప్రత్యయం; దత్తాంశ కట్టడం; * database, n. [comp.] దత్తాంశనిధి; దత్తనిధి; దత్తాకరం; దత్తాంశాలను తిరిగి వెతుక్కుని వెలికి తియ్యటానికి అనుకూలంగా ఒక క్రమ పద్ధతిలో నిల్వ చేసే స్థలం; ** database administrator, ph. దత్తనిధి ప్రశాసకుడు; దత్తనిధి వ్యవస్థాపకి; ** database compression, ph. దత్తాంశ సంకోచనం; * date, n. (1) తారీఖు; తేదీ; రోజు; తిథి; (2) ఒక వేళప్పుడు కలుసుకొందామనే ఒప్పందం; (3) నియమితమైన సమయంలో కలుసుకోడానికి ఒప్పుకున్న స్నేహితురాలు, లేదా స్నేహితుడు; (4) ఖర్జూరం; ** date palm, ph. ఖర్జూరం చెట్టు; [bot.] Phoenix dactylifera; * dated, adj. పాతబడ్డ; తేదీ వేయబడ్డ; ** dative case, ph. కి, కు, కై, కొరకు; చతుర్థీ విభక్తి; * datum, n. s. దత్తం; దత్తాంశం; (ety.) దత్త + అంశం; * datura, n. ఉమ్మెత్త; ధుత్తూరం; * daub, v. t. పూయు; పులుము; రాయు; * daughter, n. పిల్ల; కూతురు; కుమార్తె; అమ్మాయి; పుత్రిక; తనూజ; నందన; బిడ్డ; పట్టి; ** daughter cell, n. పిల్ల కణం; * daughter-in-law, n. కోడలు; * daughters-in-law, n. pl. కోడళ్లు; * daunted, adj. భయపడ్డ; బెదిరిన; దిగులుపడ్డ; * dawn, n. ఉషస్సు; ఉషోదయం; ప్రభాతం; ప్రత్యూషం; వేకువ; వేగుజాము; అరుణోదయం; ప్రాతఃకాలం; తెల్లవారుజాము; * day, n. (1) రోజు; దినం; దివసము; దివస్సు; వాసరము; అహము; అహస్సు; తేదీ; తారీఖు; వేళ; (2) పగలు; పగటివేళ; పట్టపగలు; ** all day, ph. రోజంతా; రోజల్లా; ** anomalous day, ph. ?? ** day and night, ph. అహర్నిశలు; అహోరాత్రం; పగలనక, రాత్రనక; ** day by day, ph. రోజు రోజూ; దిన దిన; ** every day, ph. ప్రతిదినం; అనుదినం; ** holy day, ph. పుణ్యాహం; ** sidereal day, ph. 23 hours 56 minutes 4.091 seconds; The time between successive passages of the same star through the meridian. ** solar day, ph. 24 hours; The time between successive noons on Earth; ** tropical day, ph. ?? * daybook, n. దినవహి; కడితం; కవిలె; రోజు చిఠా; చిట్టా; * daybreak, n. ఉషోదయం; ప్రభాతం; వేకువ; వేగుజాము; అరుణోదయం; ప్రాతఃకాలం; * daylight, n. పగలు; ** broad daylight, ph. పట్టపగలు; * days, n. pl. రోజులు; ** for several days, ph. రోజుల కొద్దీ; రోజుల తరబడి; ** in those days, ph. ఆ రోజులలో; అప్పట్లో; * daytime, n. పగటివేళ; * deacon, n. క్రైస్తవ చర్చిలో పని చేసే వ్యక్తి; పరిచారకుడు; సేవకుడు; * dead, adj. చచ్చిపోయిన; ప్రాణం లేని; మృత; * dead, n. కీర్తిశేషుడు; మృతుడు; స్వర్గస్థుడు; చచ్చిపోయినవాడు; * deadbolt, n. అడ్డుగడియ; * deadline, n. గడువు; * deadlock, n. ప్రతిష్టంభన; * deadpan, adj. ఉద్వేగరహితంగా; ఆవేశం లేకుండా; తాను ఉద్వేగం చూపించకుండా ఇతరులని నవ్వించే పద్ధతి; * dead-reckoning, n. ఎంతదూరం ప్రయాణం చేసేమో,ఎక్కడ ఉన్నామో, ఉజ్జాయింపుగా లెక్క కట్టడం; * deaf, n. చెవిటితం; చెవిటివాడు; ** stone deaf, ph. బ్రహ్మ చెవుడు; * deafness, n. చెవిటితనం; బధిరత్వం; * deal, n. బేరం; ఒడంబడిక; ఒప్పుకోలు; ** package deal, ph. బంగీ బేరం; * deal, v. t. (1) పంచు; పేక ముక్కలని పంచడం; (2) లావాదేవీలు జరుపు; * dealer, n. బేరగాడు; కమిషన్ వ్యాపారస్థుడు; వ్యాపారి; * dealings, n. లావాదేవీలు; వ్యవహారాలు; ఆదానప్రతిదానాలు; ఇచ్చిపుచ్చుకోడాలు; * dear, adj. (1) ప్రియమయిన; ఖరీదయిన; అరుదయిన; (2) ఆప్త; ప్రియమయిన; అపురూపమయిన; (note) one of the words in English whose two meanings match the two meanings of the corresponding Telugu word, namely, ప్రియమయిన; ** dear friend, ph. ఆప్తమిత్రుడు; ప్రియ మిత్రుడు; * dearness, adj. ప్రియం; అధిక ఖరీదులు; కరువు; వస్తువులు దొరకక పోవడం; ** dearness allowance, ph. కరువు భత్యం; * death, n. చావు; నిలుగు; మిత్తి; మరణం; మృత్యువు; పరాసత్వం; నిర్యాణం; నిర్గమం; మహాప్రస్థానం; ** brain death, ph. మస్తిష్క మరణం లేదా జీవ మరణం (biological death). ఇది జరిగాక మెదడులో ఎటువంటి నాడీ స్పందనలు ఉండవు; యాంత్రిక పరికరాల పై ఆధారపడి జీవిస్తున్న రోగుల మరణం విషయంలో, ఇటువంటి నిర్ణయం తీసుకుంటారు. ఎందుకంటే గుండె, ఊపిరితిత్తులు, కిడ్నీ లు అన్నీ యాంత్రిక సహాయంతోనే పనిచేస్తుంటాయి కాబట్టి; ** clinical death, ph. సాధారణ మరణం; ఇది జరిగినప్పుడు గుండె పనిచేయటం ఆగి పోతుంది; గుండె నుంచి అన్ని అవయవాలకు రక్త సరఫరా ఆగి పోతుంది, తద్వారా అన్ని అవయవాలు పనిచేయడం స్తంభించి పోతుంది. ** fast unto death, ph. ప్రాయోపవేశం; నిరాహార దీక్ష; ** sudden death, ph. కాకిచావు; ఆకస్మిక మరణం; హఠాన్మరణం; అపమృత్యువు; ** death penalty, ph. మరణశిక్ష; * deathbed, n. మరణశయ్య; * dearth, n. కరువు; లోటు; కొరత; అధిక గిరాకీ; * debar, v. t. అడ్డగించు; నిషేధించు; * debarkation, n. పడవ మీద నుండి దిగడం; * debatable, adj. వివాదాస్పదమయిన; చర్చనీయ; * debate, n. వివాదం; చర్చ; తర్జనభర్జన; * debauchery, n. రంకుతనం; జారత్వం; వేశ్యాలోలత్వం; * debenture, n. రుణ పత్రం; అప్పు పత్రం; * debilitate, v. t. నీరసపరచు; బలహీనపరచు; * debility, n. బలహీనత; నీరసం; దౌర్బల్యం; ** mental debility, ph. మానసిక దౌర్బల్యం; కశ్మలం; * debit, n. ఖర్చు; బాకీ; * debit, v. t. ఖర్చువ్రాయు; * debonair, adj. నాగరిక; సభ్య; మర్యాదతో కూడిన; సరస; * debris, n. (డెబ్రీ) శిథిలాలు; ** tissue debris, ph. కణజాల శిథిలాలు; * debt, n. (డెట్) అప్పు; రుణం; బాకీ; ** bad debt, ph. చెల్లించని బాకీ; రాని అప్పు; ** consolidation debt, ph. రుణార్ణ; రుణ + రుణ; చిన్న చిన్న అప్పులని తీర్చడానికి చేసే పెద్ద అప్పు; ** national debt, ph. ప్రార్ణం; ప్రభుత్వం చేసిన అప్పు; (ety.) ప్రవత్సతర + రుణ = ప్రార్ణ, లేక పెద్ద అప్పు; సంస్కృతంలో ఈ సంధి కార్యం ఒక ప్రత్యేక నియమానికి లోబడి ఉంది. సర్వసాధారణంగా అకారాంత పదాల తర్వాత రు శబ్దం వస్తే, రు శబ్దమే మారుతుంది. ఉదా : బ్రహ్మ + రుషి = బ్రహ్మర్షి. కాని అకారం తర్వాత రుణ అన్న మాట వచ్చినప్పుడు మాత్రం అకారానికి దీర్ఘం వస్తుంది. ఉదా : ప్రవత్సతర + రుణ = ప్రార్ణ. ** small debt, ph. వత్సరార్ణం; వత్సతర + రుణ ; ఏడాదిలోగా తీర్చేసే చిన్న అప్పు; * debtor, n. (డెటర్) బాకీదారు; రుణి; రుణికుడు; రుణగ్రస్తుడు; అరువరి; అప్పారావు; అప్పులపోతు; అధమర్ణ = అధమ + రుణ; * debug, v. t. తప్పులేరు; దోషాలని సరిదిద్దడం; దోషనిరూపణం; * debugger, n. దిద్దరి; దోషనిరూపకి; * debugging, n. దిద్దుబాటు; తప్పుతీత; (కలుపుతీత లా); తప్పులని సరిదిద్దడం; క్రమణికలలో తప్పులని సవరించడం; దోషనిరూపణం; * debunk, v. t. ఒక నమ్మకాన్ని వమ్ము చెయ్యడం; * debut, n. (డెబ్యూ) రంగప్రవేశం; అరంగేట్రం; * debutante, n. f. (డెబ్యుటాంట్‍) రంగప్రవేశం చేసిన అమ్మాయి; వయసొచ్చిన పిల్ల; పశ్చిమ దేశాలలో, సంపన్నుల సంసారాల్లో, ఇల్లు వదలి పార్టీల వంటి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం మొదలు పెట్టిన పిల్ల; * decade, n. దశాబ్దం; దశకం; పదంగి; * decadence, n. క్షీణదశ; * decadent, adj. క్షీణదశలో ఉన్న; * decagon, n. దశభుజి; దశకోణి; పది భుజాలు ఉన్న రేఖా చిత్రం; * decane, n. దశేను; పది కర్బనపు టణువులు ఉన్న ఉదకర్బన రసాయనం; C₁₀H₂₂; * decant, v. t. తేర్చు; పైన ఉన్న తేటను విడతీయు; * decantation, n. తేర్చుట; మడ్డి కిందకి దిగగా పైనున్న ద్రవాన్ని వేరు చేయుట; [rel.] filtration; * decapitation, n. శిరచ్ఛేదన; తల నరికెయ్యడం; * decay, n. క్షయం; కుళ్లు; తగ్గుదల; ** linguistic decay, ph. భాషా క్షయం; * decay, v. i. క్షీణించు; కుళ్లు; కృశించు; తగ్గు; ** allow to decay, ph. మురగబెట్టు; కుళ్ళబెట్టు; * decayed, n. జర్జరం; శిధిలం; * Deccan, n. దక్షిణాపథం; దక్కను పీఠభూమి; ** Deccan Traps, ph. దక్కను పీఠభూమిలో కనబడే శిలాద్రవపు రాళ్లు; * deceased, adj. చచ్చిపోయిన; మరణించిన; * deceased, n. పరాసు; మరణించిన వ్యక్తి; * deceit, n. దగా; వంచన; మోసం; కుయుక్తి; కపటం; కైతవం; ప్రలంభం; శఠత్వం; * deceitful, adj. దగా; శఠత్వ; ** deceitful person, ph. దగాకోరు; * deceitfulness, n. కపటం; కాపట్యం; * deceive, v. t. దగా చేయు; వంచన చేయు; మోసం చేయు; మోసగించు; మభ్యపరచు; * deceleration, n. ఋణత్వరణం; త్వరణం ఎంత జోరుగా తగ్గుతోందో చెప్పే సూచిక; * decent, adj. పరవాలేని; బాగానే ఉన్న; మంచి; మర్యాద అయిన; * decentralization, n. వికేంద్రీకరణ; * decency, n. పరవాలేని ప్రవర్తన; మర్యాద; * decentralization, n. వికేంద్రీకరణ; * deception, n. మతకం; మోసం; మాయ; వంచన; దగా; * decibel, n. డెసిబెల్‍; శబ్దం ఎంత బిగ్గరగా ఉందో చెప్పే కొలమానం; * decide, v. t. నిర్ణయించు; v. i. నిర్ధారణ చేయు; * deciduous, adj. [bot.] పతయాళు; ఆకు రాల్చే స్వభావము గల; ** deciduous tree, ph. పతయాళువు; * decimal, adj. [math.] దశాంశ; ** decimal arithmetic, ph. దశాంశ అంకగణితం; ** decimal complement, ph. దశాంశ పూరకం; ** decimal notation, ph. దశాంశ పద్ధతి; ** decimal number system, ph. దశాంశ పద్ధతి; ** decimal place, ph. దశాంశ స్థానం; ** decimal point, ph. దశాంశ బిందువు; ** decimal system, ph. దశాంశ పద్ధతి; * decimate, v. t. (1) నిర్మూలించు; ఓడగొట్టు; (2) పదవ వంతు నాశనం చేయు; * decimation, n. నిర్మూలన; పెద్ద ఎత్తున నిర్మూలన; [lit.] దశాంశ నిర్మూలన; పదవ భాగాన్ని నిర్మూలించడం; * decision, n. తీర్మానం; తీర్పు; నిర్ణయం; పరిష్కారం; నిర్ధారణ; నిశ్చయం; * decisive, adj. నిష్కర్ష; * decipher, v. t. గుప్త సంకేతంలోని అసలు సమాచారాన్ని విడదీయడం; * deck, n. (1) గట్టు; తీనె; (2) దస్తా; (3) మంచె; (4) ఓడలో బయలు ప్రదేశం; ** deck of cards, ph. పేక దస్తా; * deck, v. i. అలంకరించుకొను; * deck, v. t. అలంకరించు; * declaration, n. ప్రకటన; నివేదన; ఆఖ్యానం; ప్రపచనం; * declarative, adj. నివేదిక; ఆవేదక; ప్రవచార్ధక; * declare, v. t. ప్రకటించు; ప్రవచించు; నివేదించు; సమాఖ్యించు; * declension, n. [gram.] విభక్తి ప్రత్యయాన్ని చేర్చడం; * declination, n. [astron.] (1) దిక్పాతం; ఖగోళ రేఖాంశం; వక్ర ప్రసరణ కోణం; the angular distance north or south from the celestial equator measured along a Great Circle passing through the celestial poles; analog to latitude on the surface of the globe; [see also] Right ascension; (2) నిరాకరణ; the formal refusal of an invitation; * decline, n. తిరోగతి; అవనతి; చ్యుతి; క్షీణదశ; క్షీణావస్థ; * decoction, n. కషాయం; క్వాథం; ** pepper decoction, ph. మిరియాల కషాయం; * decompose, v. i. శిధిలమగు; కుళ్లు; * decompose, v. t. (1) వియోగపరచు; విడదీయు; (2) కుళ్లబెట్టు; * decomposition, n. వియోగం; కుళ్ళడం; శిధిలమవడం; పర్యూషితం; ** chemical decomposition, ph. రసాయన వియోగం; [[File:Decanoic_acid_acsv.svg|thumb|right|300px-Decanoic_acid]] ** decanoic acid, ph. దశనోయిక్‍ ఆమ్లం; మేషిక్‍ ఆమ్లం; కేప్రిక్‍ ఆమ్లం; పది కర్బనపు అణువుల గొలుసు ఉన్న గోరోజనామ్లం; CH₃(CH₂)₈COOH * deconstruction, n. వినిర్ణతి; వినిర్మాణం; ఉచ్ఛేదన; * decorate, v. t. అలంకరించు; ముస్తాబు చేయు; సింగారించు; * decorated, adj. సాలంకృత; అలంకారాలతో ఉన్న; * decoration, n. అలంకరణ; అలంకారం; అలంకృతి; సింగారింపు; కైసేత; ముస్తాబు; * decorticated, adj. పొట్టుతీసిన; without the outer skin (of cereal grains); * decoy, n. పరులని తప్పుదారి పట్టించడానికి వాడే వస్తువు; * decree, n. తీర్పు; నిర్ణయం; శాసనం; జారీ; ఫర్మానా; * decrease, v. i. తగ్గు; సన్నగిల్లు; * decrease, v. t. తగ్గించు; కుదించు; సడలించు; * decrement, n. తగ్గింపు; కోత; * dedicated, adj. అంకిత; అంకితభావంతో; * dedication, n. (1) అంకితం; (2) కార్యదీక్ష; నిధిధ్యాసనం; నిరతి; పరాయణత్వం; ** dedication to service, ph. సేవా నిరతి; ** dedication to oppressing others, ph. పరపీడన పరాయణత్వం; * deduce, v. t. [math.] సామాన్య సూత్రాల నుండి ప్రత్యేక లక్షణాలని తార్కికంగా నిర్ణయించడం; * deduct, v. t. మినహాయించు; తగ్గించు; * deduction, n. (1) మినహాయింపు; తగ్గింపు; (2) తీసివేత; తగ్గింపు; వ్యవకలనం; (3) [logic] నిగమనం; సామాన్య సూత్రాల నుండి ప్రత్యేక లక్షణాలని నిర్ణయించే తర్కం; (ant.) induction; * deed, n. (1) చేష్ట; చేసిన పని; కృత్యం; కార్యం; (2) పత్రం; కాగితం; దస్తావేజు; ** good deed, ph. మంచి పని; సత్కార్యం; ** sinful deed, ph. పాపకృత్యం; * deep, adj. (1) లోతైన; గాఢమైన; గహన; గంభీరమైన; (2) ముదురు; ** deep space, ph. గహన గగనం; ** deep blue, ph. ముదురు నీలం; ** deep seated, ph. పాతుకుపోయిన; సుస్థిర; అంతస్థిత; * deep-fry, v. t. వేయించు; నూనెలో వేయించు; ** deep-frying pan, ph. మూకుడు; బాణలి; * deer, n. [[జింక]]; ఇర్రి; మృగం; హరిణం; కురంగం; (rel.) buck; doe; ** baby deer, ph. శాబకం; ** female deer, ph. లేడి; doe; ** spotted deer, ph. [[దుప్పి]]; * de facto, adj. [Latin] నిజానికి; నిజం చెప్పాలంటే; అసలైన; యదార్థ; వాస్తవిక; * defamation, n. పరువు నష్టం; నగుబాటు; అపనింద; అపవాదు; * default, n. గుజస్తు; అపక్రమం; తనంతి; చెయ్యవలసిన పనిని వేళకి చెయ్యలేక పోవడం; ** default font, ph. తనంతి ఖతి; ** default setting, ph. ఎలా ఉన్నదానిని అలాగే వాడుకోవడానికి వీలైన అమరిక; * defeat, n. ఓటమి; అపజయం; పరాజయం; * defecate, v. t. మలవిసర్జన చేయు; * defecation, n. మలవిసర్జన చెయ్యడం; ** public defecation, ph. బహిరంగ ప్రదేశాలలో మలవిసర్జన చెయ్యడం; * defect, n. లోపం; లోటు; పొచ్చెం; అచ్చిక; వికలం; ఓడు; మొర్రి; అరకొర; ఢోకా; తఫావతు; * defective, adj. లోపం ఉన్న; ఓటి; లోపభూయిష్టమయిన; కోరా; వికల; ** defective organ, ph. వికలాంగం; ** defective pot, ph. ఓటి కుండ; * defend, v. t. (1) రక్షించు; కాపాడు; కాయు; (2) సమర్ధించు; * defendant, n. ప్రతివాది; ప్రత్యర్థి; ముద్దాయి; In Anglo-Saxon jurisprudence, the government is always the plaintiff in criminal cases and must prove its case against the defendant beyond a reasonable doubt (అనుమానానికి తావు లేకుండా). In civil cases, it is sufficient to show a preponderance of the evidence. * defense, defence (Br.), n. (1) రక్షణ; కాపు; (2) సమర్ధన; మద్దత్తు; ప్రతివాదం; (3) ముద్దాయి పక్షం; ** defense ministry, ph. రక్షణ మంత్రివర్గం; * defensive, adj. రక్షక; ** defensive mechanism, ph. రక్షక సంవిధానం; * defiance, n. ధిక్కారం; * deficiency, n. లోటు; కొరత; వెలితి; అచ్చిక; అరకొర; * deficit, n. లోటు; లోపము; వెలితి; కొరత; కొదవ; కొరవ; కొర; న్యూనత; ** budget deficit, ph. బడ్జెట్ లోటు; ఆదాయం కంటె ఖర్చు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు బడ్జెట్‌లో లోటు వస్తుంది. ఆలోటుని భర్తీ చెయ్యడానికి అప్పు చెయ్యవచ్చు. * defile, v. t. అపవిత్రం చేయు; ఎంగిలి చేయు; మలినం చేయు; భ్రష్టం చేయు; * define, v. t. నిర్వచించు; విశదీకరించు; లక్షణములు చెప్పు; * definite, n. నిర్దిష్టం; ఇదమిత్థం; * definitely, adv. కచ్చితంగా; ఇదమిత్థంగా; * definition, n. నిర్వచనం; నిరువల్కు; * definitively, n. ఇదమిత్థంగా; నిశ్చితంగా; ఖరాఖండిగా; * deflation, n. తుస్సుమనడం; గాలి తీసెయ్యడం; Deflation is a general decline in prices for goods and services, typically associated with a contraction in the supply of money and credit in the economy; see also inflation; * deformity, n. అవలక్షణం; అవిటితనం; అంగవైకల్యం; * defraud, v. t. మోసపుచ్చు; దగాచేయు; * deft, adj. చురుకయిన; * defunct, adj. చచ్చిపోయిన; మృత; * defy, v. i. ధిక్కరించు; ఎదిరించు; తిరస్కరించు; * degenerate, adj. అపభ్రష్ట; పతిత; భ్రష్ట; శిధిల; తిరోగమన; * degeneration, n. అధఃపతనం; శైథిల్యం; అరుగుదల; క్షీణత; * degradation, n. అధోకరణం; అధఃపతనం; శైథిల్యం; అరుగుదల; * degreaser, n. అటకలి; జిడ్డుని వదలగొట్టేది; * degree, n. (1) అంశ; (2) భాగ; డిగ్రీ; కోణ పరిమాణం; (3) డిగ్రీ; పరిమాణం; ** degree of an angle, ph. కోణభాగం; ** degree of latitude, ph. అక్షభాగం; ** degree of longitude, ph. రేఖాభాగం; * dehydrated, adj. ఎండిన; ఎండబెట్టిన; నీరు తీయబడిన; * dehydration, n. నిర్జలీకరణం; ఎండబెట్టడం; * deification, n. దైవత్వాన్ని ఆపాదించడం; అవతారమెత్తిన వ్యక్తి అని కొనియాడడం; * deism, n. ఈశ్వరజగద్భేదవాదము; ఈ వాదంలో ప్రపంచం, దేవుడు నడుమ స్పష్టమైన గీత గీయబడింది. దేవుడు సృష్టించేసి, ప్రపంచాన్ని వదిలి వెళ్లిపోయి, ఎక్కడో స్వర్గం వంటి చోట నివసిస్తున్నాడు. దేవుడు పరోక్ష భూస్వామి వంటి వాడు. సృష్టికి దేవుడు నిమిత్తకారణం (Efficient Cause) మాత్రమే. ఇక్కడ జరిగే విషయాల ఆయనకు ఏమాత్రం పట్టవు. ఇసాక్ న్యూటన్, చార్లెస్ డార్విన్ వంటి వారు ఈ వాదాన్నే సమర్ధించారు; * deity, n. [[దేవుడు]]; [[దేవత]]; దైవం; ** presiding deity, ph. అధిదేవత; అధిష్టాన దేవత; * dejected, adj. విషణ్ణ; ఖిన్న విచార; ** dejected face, ph. విషణ్ణ వదనం; ఖిన్న వదనం; * dejection, n. విషణ్ణం; నిరుత్సాహం; చింత; వ్యాకులపాటు; * de jure, adj. [Latin] న్యాయానికి; చట్టరీత్యా; పేరుకి మాత్రం; * delay, n. ఆలస్యం; విలంబన; జాగు; జాప్యం; జాపిరం; కాలయాపనం; కాలవిలంబన; కాలాతీతం; తామసం; ** time delay, ph. కాలయాపనం; కాలవిలంబన; * delay, v. i. ఆలస్యం చేయు; జాప్యం చేయు; జాగు చేయు; ** delay line, ph. [elec.] విలంబన మార్గం; విలంబన తంతువు; తామస తంతువు; * delegate, n. ప్రతినిధి; సభ్యుడు; నియుక్తుడు; నియోగి; * delegate, v. t. నియోగించు; పని మరొకరికి అప్పగించు; * delegation, n. నియుక్త బృందం; సభ్య బృందం; రాయబార వర్గం; * delerium, n. సంధి; స్మృతి భ్రంశం; * delete, v. t. కత్తిరించు; కొట్టివేయు; జాబితా నుండి తొలగించు; మినహాయించు; పాటాకొట్టు; పరిహరించు; * deli, n, తినడానికి తయారుగా ఉన్న రొట్టె, చీజు, ఊరబెట్టిన మాసం; చేపలు, వగైరా అమ్మే స్థలం; short for delicatessen; * deliberate, adj. బుద్ధిపూర్వకంగా చేసిన; ** deliberate act, ph. బుద్ధిపూర్వకంగా చేసిన పని; * deliberate, v. t. ఆలోచించు; సమాలోచన చేయు; * deliberately, adv. బుద్ధిపూర్వకంగా; * delicacy, n. అపురూపమైన విలువ గలది; నాజూకైనది; * delicate, adj. సున్నితమైన; నాజూకైన; సుకుమారమైన; కోమలమైన; మార్దవమైన; సుతారమైన; * delicious, adj. కమ్మని; మంచి రుచిగల; హితవైన; స్వాదువైన; * delight, n. ఉల్లాసం; సంతోషం; ప్రమోదం; * delinquency, n. (1) నేరం; (2) వేళకి అప్పు తీర్చలేకపోవడం; ** juvenile delinquency, ph. చిన్న పిల్లలు చేసిన నేరం; * delirious, adj. (1) సన్నిపాత జ్వరానికి సంబంధించిన; సన్నిపాతజ్వర రోగివలె; (2) మితిమించిన సంతోషంతో; * delirium, n. సన్నిపాతం; సంధి; సన్నిపాతజ్వరం; సంధిలో పేలాపన; జ్వరంచే గాని, నాడీ మండలం అదరడం వల్ల కాని ఒంటి మీద స్మారకం వస్తూ, పోతూ ఉండే రోగస్థితి; * deliver, v. t. (1) ప్రసవించు; ఈను; కను; (2) ఇచ్చు; పలుకు; వచించు; (3) విడుదల చేయు; బట్వాడా చేయు; (4) పట్టుకొచ్చి ఇచ్చు; అందించు; చేర్చు; (5) విడచిపెట్టు; విముక్తి చేయు; * delivery, n. (1) పురుడు; ప్రసవం; ప్రసూతి; కాన్పు; (2) అప్పగింత; (3) విడుదల; బట్వాడా; ** breech delivery, ph. పాదదర్శన ప్రసవం; * dell, n. కోన; కొండలలో ఇరుకైన చోటు; లోయ; * Delphinus, n. ధనిష్ట; ధనిష్టా నక్షత్రం; గోలోకం; * delta, n. డెల్టా; నదులు సముద్రంలో కలిసే చోట త్రిభుజాకారంగా ఏర్పడ్డ ద్వీపం; * deluge, n. వరద; జలప్రళయం; ముంపు; వెల్లువ; * delusion, n. తర్కబద్ధమైన విశ్లేషణకి లొంగని ఒక రకం మానసిక భ్రమ; వ్యాధి తీవ్రతలో ఏర్పడు ఒక భ్రాంతి; a false idea or belief that is caused by mental illness; In this form, the affected person fears they are being stalked, spied upon, obstructed, poisoned, conspired against or harassed by other individuals or an organization; * demand, n. గిరాకి; జరూరు; అవసరం; కొనుబడి; దాతవ్యం; ** demand draft, ph. జరూరు హుండీ; డబ్బు ముందు పుచ్చుకుని బేంకు ఇచ్చే చెక్కు; ** demand price, ph. గిరాకీ ధర; ** supply and demand, ph. సరఫరా గిరాకిలు; * demand, v. t. అడుగు; (హక్కుగా) కోరు; * demeanor, n. వాటం; వైఖరి; తీరు; హావభావాలు; చందం; * demented, adj. పిచ్చిపట్టిన; * dementia, n. బుద్ధిమాంద్యత; ముసలితనంతో వచ్చే బుద్ధిమాంద్యత; మెదడులోని కణజాలం పాడవడం వల్ల తర్కబద్ధమైన వీశ్లేషణ, జ్ఙాపక శక్తి విపరీతంగా తగ్గిపోయిన కారణంగా పొడచూపే ప్రవర్తన; బుద్ధిమాంద్యత అన్నా ఆల్జైమర్శ్ రోగం అన్నా ఒకటి కాదు; జ్ఞఆపకశక్తిని, భాషాపాటవాన్ని, అహం అనే భావాన్నీ నాశనం చేసే బుద్ధిమాంద్యతని ఆల్జైమర్శ్ రోగం అనొచ్చు; * demi, adj. అర్ధ; అర; సగము; * demigods, n. pl. ఉపదేవతలు; ఖేచరులు; దైవము వంటివారు; ** demilitarized zone, ph. నిసైన్య మండలం; * demise, n. చావు; * democracy, n.ప్రజాస్వామ్యం; ప్రజాస్వామికం; ప్రజాతంత్రం; ప్రజల ప్రభుత్వం; * demographics, n. జనసంఖ్యా వివరాలు; * demography, n. జనాభాశాస్త్రం; జనసంఖ్యాశాస్త్రం; * demolish, v. t. పడగొట్టు; నిర్మూలించు; నాశనం చేయు; ధ్వంసం చేయు; నేలమట్టం చేయు; * demon, n. (1) సైతాను; క్రైస్తవులు నమ్మే కొమ్ములు, తోక ఉన్న ఒక (దుర్మార్గపు) అత్యంత శక్తిమంతమైన శాల్తీ; (2) భూతం; బ్రహ్మ రాక్షసి; దయ్యం; పిశాచం;(3) f. డాకిని; శాకిని; * demonstrate, v. t. తార్కాణించు; ప్రత్యక్ష ప్రమాణంతో రుజువు చేయు; చేసి చూపించు; * demonstration, n. తార్కాణం; చేసి చూపించడం; రుజువు చేయడం; నిరూపించడం; ప్రదర్శించడం; * demonyms, n. pl. ప్రజల పేర్లమీద ఏర్పడిన స్థలనామాలు; * demur, v. i. (డిమర్). సందేహించు, సంశయించు; ముందు వెనుక లాలోచించు; తటపటాయించు; * demure, adj. (డిమ్యర్). పుట్టముంగి వలె; నంగనాచిలా; సిగ్గుతో; (ఒక స్త్రీ ప్రవర్తనని వర్ణించేటప్పుడు) * den, n. (1) గుహ; (2) ఇంట్లో ఒక చిన్న గది; * denatured, adj. కల్తీ అయిన; సహజసిద్ధము కాని; * dendritic, adv. శాఖోపశాఖలుగా; * Denebola, n. ఉత్తరఫల్గుణి; సింహరాసిలో ఒక నక్షత్రం; రాశిచక్రంలో కనిపించే నక్షత్రాలలో రెండవ స్థానంలో ఉన్న తార; భూమికి 36 జ్యోతిర్‍ వర్షాల దూరంలో ఉంది; * dengue fever, n. డింగీ జ్వరం; దుమ్ములనొప్పి జ్వరం; విషాణువు వల్ల ఒళ్లంతా నొప్పులతో వచ్చే జ్వరం; * denizens, n. pl. నివాసస్తులు; కాపురస్తులు; ** denizens of the dark, ph. చీకటిలో నివసించేవి; * denominate, v. t. పేరు పెట్టు; * denominator, n. [math.] హారం; భిన్నంలో గీతకి దిగువ ఉన్న అంశం; * denotation, n. యధార్థార్థం; అసలు అర్థం; see also connotation; * denote, v. t. సూచించు; పేరు పెట్టు; * denounce, v. t. బహిరంగంగా నిందించు; * dense, adj. దట్టమైన; సాంద్రమైన; కీక; సాంద్ర; ఆకీర్ణ; ఈరము; అవిరళ; నిబిడ; ** dense darkness, ph. నిబిడాంధకారం; ** dense forest, ph. కీకారణ్యం; * density, n. సాంద్రత; చిక్కతనం; ఈరమి; ** probability density, ph. సంభావ్యతా సాంద్రత; * dent, n. లొత్త; నొక్కు; సొట్ట; నత; * dental, adj. దంత; దంత్య; పంటికి సంబంధించిన; * dentals, n. [ling.] దంత్యములు; దంత్యాక్షరాలు; పళ్ళ సహాయంతో పలికే వర్ణాలు; త, థ, ద, ధ, న, ల, స; * dentist, n. దంతవైద్యుడు; దంత విశారద; * dentition, n. దంతములు (పళ్ళు) మొలుచుట; * dentures, n. (డెంచర్స్) కట్టుడుపళ్లు; * deny, v. t. నిరాకరించు; లేదను; కాదను; ఒప్పుకొనకపోవు; * deodorant, n. దుర్గంధనాశని; నిర్గంధి; కంపుని పోగొట్టడానికి వాడే వస్తువు; * deodorization, n. నిర్గంధీకరణం; కంపుని పోగొట్టడం; * deoxyribonucleic acid, n. అరైకామ్లం; DNA; * depart, v. i. వదలిపెట్టు; వెళ్ళిపోవు; బయలుదేరు; * departed, adj. (1) వెళ్ళిపోయిన; (2) చనిపోయిన; * departure, n. యాతం; పోక; * departures, n. pl. పోకలు; * department, n. శాఖ; విభాగం; * departure, n. పోక; వెళ్లడం; యాతం; అపగమం; బయలుదేరడం; నిష్ర్కమణం; ** departure time, ph. పోయే వేళ; బయలుదేరే వేళ; * depend, v. i. ఆధారపడు; నమ్ముకొనియుండు; * dependence, n. పరతంత్రత; పరాధీనత; పరాయత్తత; * dependent, adj. పరతంత్ర; ఆయత్త; పరాయత్త; పరాధీన; ఆధారపడ్డ; శ్రీత; ఆశ్రిత; సమాశ్రిత; అన్వాయత్త; ** dependent variable, ph. పరతంత్ర చలనరాసి; శ్రిత రాసి; ఆశ్రిత రాసి; * dependent, n. పరతంత్రుడు; పరతంత్రి; శ్రీతుడు; ఉపజీవకుడు; ఆశ్రీతుడు; * dependents, n. pl. పోషవర్గం; ఆశ్రీతులు; * depict, v. i. చిత్రీకరించు; చిత్రించు; వర్ణించు; * depiction, n. చిత్రణ; వర్ణన; చిత్రీకరణ; * deplete, v. i. తగ్గు; ఖర్చగు; ఖాళీ అగు; * deplore, v. i. వాపోవు; విచారించు; చింతించు; విలపించు; * deplorable, adj. శోచనీయం; దీనం; విషాదవంతం; వ్యధితం; ఆధ్వాన్నం; * deponent, n. వాంగ్మూలం ఇచ్చే వ్యక్తి; * deposit, n. (1) ధరావతు; సంచకరం; పగిడీ; (2) నిక్షేపం; (3) పూత; * deposit, v. t. ధరావతు చేయు; నిక్షేపించు; * depository, n. సరకులు దాచే స్థలం; కొట్టు; * deposition, n. వాంగ్మూలం; * depot, n. (డిపో) (1) గోదాం; సరుకు నిలవచేసే చోటు, (2) నెలవు; కొఠారు; స్టేషను; రైలు స్టేషను; బస్సు స్టేషను; వాహనాలను నిలిపే చోటు; * depreciation, n. అపకర్షణం; తరుగు; తగ్గుదల; వాడుక వల్ల విలువ తగ్గడం; * depress, v. t. నొక్కు; అణగదొక్కు; * depressants, n. నిరుత్సాహకారకులు; ఆల్కహాలు, నిద్రమాత్రలు వగైరా; * depressed, adj. దళిత; వెనకబడ్డ; అణగదొక్కబడ్డ; * depression, n. (1) గొయ్యి; నత; (2) గుండం; పీడనగుండం; అవనతి; తుపాను; (3) మాంద్యత; స్తబ్ధత; (4) వ్యాకులత; వైరాగ్య వ్యాకులత; మానసిక దిగులు; చింత; కుంగుబాటు; కృంగుదల; ** major depression, ph. భారీ వ్యాకులత; ** mental depression, ph. మనో వ్యాకులత; మనోస్తబ్ధత; కుంగుబాటు; ఈ మానసిక రోగానికి ఉండే లక్షణాలు: మనసు ఖాళీగా ఉన్నట్లు విచారంగా ఉండటం (empty mood); నిరాశ, నిస్పృహ, ఎందుకూ పనికిరాననే భావం; దేనిమీదా అభిరుచి (interest) లేకపోవటం; నిస్సత్తువ, అలసట, నీరసం; ఏకాగ్రత లేకపోవటం; ఏదయినా నేర్చుకోవాలంటే కష్టమైపోవటం; చికాకుగా ఉండటం (irritability); అతినిద్ర లేదా నిద్ర లేమి; అర్ధరాత్రి లేదా తెల్లవారు ఝామున మెలకువ వచ్చి మళ్ళీ నిద్ర పట్టక పోవటం; ఆకలి పెరగటం లేదా తగ్గిపోవటం; ఇక్కడా అక్కడా నెప్పులు, చెప్పుకోలేని బాధలు; భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించ లేకపోవటం; ఆశలు ఆశయాలు లోపించడం; నిర్ణయాలు తీసికోలేకపోవటం; చనిపోవాలని అనిపించటం; see also "anxiety;" ** postnatal depression, ph. ప్రసూతి వైరాగ్యం; ** postpartum depression, ph. ప్రసూతి వైరాగ్యం; * depth, n. లోతు; దఘ్నత; దఘ్నం; ** depth gauge, ph. దఘ్నమాపకం; లోతుని కొలిచే ఉపకరణం; ** depth indicator, ph. దఘ్నార్థకం; లోతుని చూపించే సూచిక; * deputy, n. నియోగి; * dequeue, v. t. (కంప్యూటరు పరిభాషలో) ఒక వరుసలోఉన్న శాల్తీలలో ముందున్న శాల్తీని బయటకి తియ్యడం; * derail, v. i. పట్టాలు తప్పు; * derail, v. t. పట్టాలు తప్పించు; * dereliction, n. ఉపేక్ష; శ్రద్ధ చూపకపోవడం; పరిత్యాగం; * deride, v. t. గేలి చేయు; పరిహసించు; ఎద్దేవాచేయు; ఎగతాళిచేయు; * derision, n. పరిహాసం; హేళన; ఎగతాళి; * derivation, n. వ్యుత్పత్తి; నిష్పాదన; * derivative, n. (1) పుట్టినది; ఉత్పన్నం; వ్యుత్పన్నం; నిష్పాదకం; నిష్పన్నం; జన్యం; తద్ధితం; (2) వాలుదల; ఒక ప్రమేయం విలువ ఏ దిశలో, ఎంత జోరుగా మారుతూందో (పెరుగుతోందో, తరుగుతోందో) తెలియజేసే సంఖ్య; ఒక ప్రమేయం కి ఒక బిందువు దగ్గర ఒక స్పర్శ రేఖ గీసినప్పుడు, ఆ రేఖ ఎంత వాలుగా ఉందో చెప్పే సంఖ్య; (3) స్టాక్ మార్కెట్లో షేర్లు మూలాధారాలు (underlyings) అయితే, ఫ్యూచర్స్ & ఆప్షన్స్ (F&O) వాటి వ్యుత్పన్నములు; షేర్ల గురించి అవగాహన ఉన్న ట్రేడర్లు తక్కువ మూలధనంతో ఎక్కువ లాభం ఆర్జించే సాధనాలు డెరివేటివ్స్; ఉదాహరణకు, పెరుగు నుండి వెన్న వస్తుంది. ఇక్కడ వెన్న అనేది 'డెరివెటివ్.' పెరుగు ధర పెరిగితే వెన్న ధర కూడా మారుతుంది. డెరివేటివ్స్ రకాలు: (1) ఫ్యూచర్స్ (Futures): ఒక నిర్దిష్ట ధరకు, భవిష్యత్తులో ఒక తేదీన షేర్లను కొనడానికి లేదా అమ్మడానికి చేసుకునే ఒప్పందం. (2) ఆప్షన్స్ (Options): ఇందులో షేర్లను కొనడానికి (Call Option) లేదా అమ్మడానికి (Put Option) హక్కు ఉంటుంది కానీ నిబంధన (Obligation) ఉండదు. ** dervative of a function, ph. ఒక ప్రమేయం ఒక బిందువు వద్ద ఎంత జోరుగా కదులుతొందో (పెరుగుతొందో, తరుగుతొందో) తెలిపే సంఖ్య; ** derivative mortgage, ph. రెండవ తనఖా; ** derivative suffix, ph. నిష్పాదక ప్రత్యయం; తద్ధిత ప్రత్యయం; * derive, v. t. సాధించు; వ్యుత్పన్నించు; నిష్పన్నం చేయు; * derived, adj. ఉత్పన్న; వ్యుత్పన్న; సాధ్య; జన్య; ** derived pause, ph. [gram.] సాధ్య బిందువు; ** derived raga, ph. [mus.] జన్య రాగం; * derived, n. ఉత్పన్నం; నిష్పన్నం; సాధించినది; * dermatitis, n. చర్మశోథ; చర్మతాపము; ** atopic dermatitis, ph. అసహన చర్మశోథ; అసహన చర్మతాపము; గజ్జి (eczema) ఒక రకమైన అసహన చర్మశోథ; * desalination, n. నిర్లవణీకరణ; * deserving, adj. అర్హత గల; * derogatory, adj. మర్యాద తక్కువైన; అగౌరవమైన; అవమానపరచే; అమర్యాదకరమైన; * derrick, n. బకయంత్రం; బరువులని పైకెత్తే యంత్రం; (ety.) కొంగ మెడ వలె పొడుగాటి మెడ ఉన్న యంత్రం; * descending, adj. అవరోహణ; దిగువకి దిగే; ** descending order, ph. [math.] అవరోహణ క్రమం; * descent, n. అవరోహణ; దిగుట; తగ్గుట; * describe, v. t. వర్ణించు; అభివర్ణించు; * description, n. వర్ణన; అభివర్ణన; * descriptive, adj. వర్ణనాత్మక; అన్వర్ధక; (ant.) prescriptive; * descriptive, n. వర్ణనాత్మకం; అన్వర్ధకం; * desecrate, v. t. చెరుచు; అపవిత్రం చేయు; మైల చేయు; * desert, v. t. వదలివేయు; * desert, n. ఎడారి; నిర్జనం; see also dessert; * desertion, n. వదలిపెట్టడం; త్యజనం; * deserving, adj. అర్హత గల; * desiccate, v. t. ఇగుర్చు; ఎండబెట్టు; శోషించు; * desiccator, n. శోషణపాత్ర; * design, n. (1) పన్నుగడ; (2) విన్యాసం; రూపం; రూపకల్పన; కూర్పు; ** cover design, ph. ముఖపత్ర విన్యాసం; * designer, n. రూపశిల్పి; కూర్పరి; * designated, adj. అభిదాయక; లక్షిత; * designing, n. రూపకల్పన; రూపశిల్పం; * desirable, adj. అభిలషణీయ; వాంఛనీయ; * desirable, n. అభిలషణీయం; వాంఛనీయం; ఉద్దిష్టం; * desire, n. కోరిక; కాంక్ష; ఆకాంక్ష; వాంఛ; అభిలాష; అభిమతం; ఈషణము; ఇషణము; మనోరధం; ఇచ్ఛ; ఆసక్తి; ఆశ; ** desire to learn, ph. జిజ్ఞాస; ** desire to win, ph. జిగీష; ** a person with a desire, ph. జిగీషువు; ** strong desire, ph. ఉబలాటం; ** vain desire, ph. అడియాస; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | -'''--Usage Note: desire, want; wish * ---Use ''want'' when you talk about things you would like to do or have: He wants to talk to you. Use ''desire'' and ''wish'' only in formal writing.''' |} * * desired, n. అభిలషణీయం; వాంఛనీయం; ఉద్దిష్టం; * desirelessness, n. నిరాసక్తత; * desk, n. మేజా; రాతబల్ల; బల్ల; * desolate, adj. నిర్మానుష్యమైన; నిర్జన; మానవ సంచారం లేని; * despair, n. నిస్పృహ; నిరాశ; నిరుత్సాహం; * desperate, adj. నిరాశాపూర్వక; హతాశమైన; అసాధ్య; భీషణ; * desperation, n. నైరాశ్యం; నిరాశ వల్ల కలిగిన తెగింపు; * despicable, n. అసహ్యమైన; * despondence, n. నిరాశ; నిస్పృహ; అధైర్యం; విషాదం; * despot, n. నిరంకుశ ప్రభువు; * dessert, n. (డెజర్ట్) భోజనానంతరం తినే తీపి పదార్థం; మోదకం; * destination, n. అడంగు; గమ్యం; గంతవ్యం; * destiny, n. దైవగతి; విధి; రాత; తలరాత; అదృష్టం; నసీబు; * destitute, n. బుక్కాపకీరు; ఇల్లు, వాకిలి లేని వాడు; * destroy, v. t. నాశనం చేయు; లయించు; తెగటార్చు; నిర్మూలించు; ధ్వంసం చేయు; రూపుమాపు; * destroyer, n. లయకారకుడు; నాశనం చేసేవాడు; * destructible, adj. వ్యయమైన; * destruction, n. నిర్మూలన; విధ్వంసన; లయ; వినాశం; క్షపణం; హననం; * destructive, adj. భంజక; నిర్మూలాత్మకమైన; విధ్వంసక; క్షపణ; హనన; ** destructive distillation, ph. భంజక శ్వేదనం; హనన స్వేదనం; నిర్వాత స్వేదనం; * detach, v. t. వేరుచేయు; వేరుపరచు; పీకు; * detached, adj. వేరుగా; విడిగా; నిర్విణ్ణ; అసంహిత; నిస్సంగ; * detachment, n. నిస్సంగత్వం; * detailed, adj. వివరంగా; సవిస్తరంగా; * details, n. వివరాలు; * detection, n. ఆచూకీ; ఆరా; శోధన; * detective, n. పత్తేదారు; ఆచూకీదారు; అరీందం; అపరాధ పరిశోధకుడు; నిరూపకుడు; ** detective novel, ph. నిరూపక నవల; అపరాధ పరిశోధక నవల; * detector, n. శోధకం; శోధకి; పత్తాసు; (ety.) detective = పత్తేదారు ** smoke detector, ph. పొగ పత్తాసు; * detention, n. నిర్బంధం; * deter, v. t. భయపెట్టి మాన్పించు; ఆపు; అడ్డగించు; నివారించు; నిలుపు; * detergent, n. పరిమార్జకం; any synthetic cleaning compounds as opposed to soap; * determinant, n. (1) [math.] నిశ్చితార్థం; లెక్కలలో ఒక వ్యూహం (మాత్రుక) రీతిలో వేసిన అంకెల అమరిక యొక్క విలువ; (2) నిశ్చయించేది; * determination, n. (1) నిర్ధారణ; నిర్ణయం; (2) సంకల్పం; (3) అభినివేశం; ** fierce determination, ph. వజ్ర సంకల్పం; ** process of determination, ph. నిర్ధారణ ప్రక్రియ; * determine, v. i. నిర్ణయించు; నిశ్చయించు; * determinism, n. నిర్ణయవాదం; నియతవాదం; ప్రతి సంఘటనకూ, కార్యానికీ ఏదో ఒక కారణం ఉంటుందనీ, సృష్టి సమస్తం కార్యకారణ సంబంధాల మూలంగానే జరుగు తుంటుందనీ తెలియజేసే సిద్ధాంతం; * deterministic, adj. నిర్ణయాత్మక; * detergent, n. అపక్షాలకం; కల్మషహారి; * deteriorate, v. i. దిగజారు; శిధిలమగు; * deterioration, n. దిగజారడం; శిధిలమవడం; విపరిణామం; * determination of meaning, ph. అర్థవిపరిమాణం; * detonate, v. i. పేలు; v. t. పేల్చు; * detonation, n. పేలుడు; విస్ఫోటనం; * deuce, n. దువ; * devaluation, n.అవమూల్యనం; న్యూనీకరణం; విలువ తగ్గించడం; * development, n. వికాసం; సంవర్ధనం; అభివృద్ధి; ** child development, ph. శిశు వికాసం; శిశు సంవర్ధనం; ** community development, ph. సమాజ వికాసం; సమాజ సంవర్ధనం; * deviate, v. i. దారి తప్పు; మరొకదారి తొక్కు; * deviation, n. విచలనం; విపథం; * device, n. (1) తంత్రం; పన్నుగడ; (2) సాధనం; ఉపకరణం; కందువ; దీవసం; (3) జంత్రం; * devil, n. సైతాను; క్రైస్తవ మతంలో దేవుడికి చుక్కెదురు అయిన శక్తి; * devise, v. t. పన్ను; ఊహించు; కనిపెట్టు; * devote, v. t. లగ్నపరచు; కేటాయించు; వినియోగించు; * devotee, n. ఉపాసి; m. ఉపాసకుడు, భక్తుడు; f. ఉపాసకురాలు; భక్తురాలు; * devotion, n. భక్తి; నిరతి; ** devotion to service, ph. సేవానిరతి; * devour, v. t. కబళించు; మింగివేయు; భక్షించు; మెక్కు; బుక్కు; అత్యాసతో, ఆత్రుతతో గబగబా తిను; * dew, n. తుహినం; మిహిక; ధూమిక; నీటి బిందువులుగా మారిన గాలిలోని చెమ్మ; (rel.) తుషారం; ** dew drop, ph. తుహిన బిందువు; ** dew point, ph. తుహిన అంకం; తుహిన స్థానం; గాలిలోని చెమ్మ నీటి బిందువులుగా మారడానికి అనుకూలమైన ఉష్ణోగ్రత; * dewlap, n. (1) గంగడోలు; ఆవులకి ఎద్దులకి మెడ కింద వేలాడే ఒదులైన చర్మం; (2) జోలుమెడ; ఇతర జంతువులకి, పక్షులకి మెడ కింద వేలాడే ఒదులైన చర్మం; see also wattle; * dew-worm, n. వానపాము; ఎర్ర; * dexterity, n. హస్తకౌశలం; చాతుర్యం; నిపుణత్వం; నైపుణ్యం; వైదగ్ధ్యం; * dextral, adj. (1) కుడిచేతివైపు; దక్షిణావర్త; (2) కుడిచేతి వాటం; (3) అనుశంఖ; శంఖం యొక్క మట్టం నుండి శిఖరానికీ వెళ్లేటప్పటి సర్పిలాకృతి; (ant.) sinistral; * dextro, adj. దక్షిణ; కుడిచేతివైపు; కుడిచేతివాటపు; * dextrose, n. [chem.] దక్షిణోజు; కుడిచేతివాటపు చక్కెర; గ్లూకోజు; C₆H₁₂O₆; * Dhaba, n. [Ind. Engl.] ధాబా; (note) India's version of cash-n-carry fast food restaurant; * dharma, n. [Ind. Engl.] ధర్మం; (note) Hindu/Buddhist moral code of conduct * dhobi, n. [Ind. Engl.] చాకలి; రజకుడు; బట్టలు ఉతికే మనిషి; (note) launderer; washerman; a person who washes and irons clothes; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: di-dz == {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * diabetes, n. మధుమేహం; ప్రమేహం; అతిమూత్ర వ్యాధి; ౘక్కెర జబ్బు; నిజానికి అతిమూత్రం, అతిదాహం, అత్యాకలి, మొదలయిన లక్షణాలెన్నింటినో కలిపి డయబెటీస్ అంటారు; The word ‘diabetes’ is derived from the Greek word that means ‘siphon’ or ‘go through’, referring to the production of lots of urine, that occurs in both diabetes mellitus and insipidus, when uncontrolled. ** diabetes indicator, ph. మధుమేహ సూచకి; * diabetes insipidus, n. అతిమేహం; అతిమూత్రం; [Gr. Diabetes = siphon, insipidus = tasteless]; People with diabetes insipidus have normal blood glucose levels; however, their kidneys cannot balance fluid in the body; * diabetes mellitus, n. మధుమూత్రం; మధుమేహం; మధుప్రమేహం; ఈ దశలో మూత్రంలోనూ, రక్తంలోనూ కూడ చక్కెర మోతాదు మించి కనిపిస్తుంది; Diabetes mellitus causes high blood glucose, or blood sugar, resulting from the body's inability to use blood glucose for energy; * diabetic, n. ప్రమేహం ఉన్న వ్యక్తి; * diachronic, adj. చారిత్రాత్మక; చారిత్రక; * diacritical marks, n. లేఖన చిహ్నాలు; అక్షరాలు ఎలా ఉచ్చరించాలో సూచించడానికి వాడే గుర్తులు; * diagonal, adj. వికర్ణ; ** diagonal matrix, ph. [math.] వికర్ణ మాత్రిక; * diagonal, n. వికర్ణం; కర్ణం; ఐమూలరేఖ; * diagonalization, n. వికర్ణీకరణం; ఒక మాత్రుకలో శూనం కాని అంశాలన్నీ కర్ణం మీద వచ్చేలా చెయ్యడం; * diagonally, adv. అయిమూలగా; ఐమూలగా; * diagnosis, n. రోగనిర్ణయం; సముత్థానం; కారణ నిర్ణయం; * diagnostic, adj. రోగాన్ని నిర్ణయించే; కారణాన్ని కనిపెట్టే; * diagram, n. బొమ్మ; పటం; రేఖాచిత్రం; * dial, n. ఫలకం; ముఖఫలకం; బింబాననం; * dial, v. t. ఫలికించు; (ఫలకమును వినియోగించు); ** dial the telephone, ph. టెలిఫోనుని ఫలికించు; * dialect, n. మాండలికం; ప్రాంతీయ భాష; విభాష; ఉపభాష; భాషలోని ప్రాంతీయ భేదాలనే మాండలికాలు అంటారు; వ్యక్తిపరమయిన శైలీ భేదాలకి అతీతమయిన భాష; ప్రధాన భాషలో భాగమై, కొన్ని స్థానిక విశిష్టతలతో కూడి వుండే భాషభేదాన్ని మాండలికం అంటారు. (rel.) idiolect; ** class dialect, ph. వర్గ మాండలికం; ** regional dialect, ph. ప్రాంతీయ మాండలికం; ** specialized dialect, ph. విశిష్ట మాండలికం; * dialectic materialism, ph. గతి తార్కిక భౌతిక వాదం; హెగెల్ వాడిన తర్క శాస్త్రాన్ని భౌతిక తత్త్వశాస్త్రానికి అన్వయించగా లభించినది; ఇదే కమ్యూనిష్టు సిద్ధాంతాలకి మూలాధారం; * dialecticism, n. విరోధవికాసం; విరోధోక్తి; విరోధభావంతో వికాసం కలిగించడం; గతి తర్కం; ప్రశ్నోత్తర విచారణ; ప్రశ్నోత్తరాల ద్వారా సత్యాన్వేషణ చేసే తర్కం; పరస్పరాత్మక తర్కశాస్త్రం; హెగెల్ వాడిన తర్క శాస్త్రం; * dialog, n. సంభాషణ; ఇద్దరి మధ్య సంభాషణ; నాటకం, సినిమా వగయిరాలలో చెప్పే సంభాషణ; see also aside, soliloquy; * dialysis, n. రక్త శుద్ధి; రక్తాన్ని శుద్ధి చేసే పద్ధతి; * diameter, n. వ్యాసం; కైవారం; అడ్డుకొలత; ** diametrically opposite, ph. ప్రతిస్పర్ధి; చుక్కెదురు; ఎదురెదురుగా; * diamond, n. (1) వజ్రం; రవ్వ; నవ రత్నములలో నొకటి; (2) చీట్లపేకలోని నాలుగు రంగులలో ఒక రంగు; ** diamond anniversary, ph. వజ్రోత్సవం; అరవైయ్యవ వార్షికోత్సవం; షష్టిపూర్తి; * diamond jubilee, n. వజ్రోత్సవం; అరవైయ్యవ వార్షికోత్సవం; షష్టిపూర్తి; * diaper, n. నాపి; అధోంగవం; పిల్లగోచీ; చంటి పిల్లలు మలమూత్రాదులు వదలినప్పుడు మలినం బయట పడకుండా గోచీలా కట్టే బట్ట; * diaphanous, adj. అర్ధ పారదర్శక; పారభాసక; అతిమృదువైన; translucent; * diaphoretic, n. ఘర్మజనని; చెమట పట్టించే గుణం కలది; ఉదా: అల్లం; * diaphragm, n. [anat.] వప; విభాజకం; హృదయవితానం; హృదయకుహరాన్నీ గర్భకుహరాన్నీ విడదీస్తూ మధ్యలో ఉండే ఒక కణజాలపు పొర; * diary, n. దినచర్య; దైనందిని; దినచర్య రాసిన పుస్తకం; * diarrhea, n. నీళ్ల విరేచనాలు; ప్రవాహిక; * diaspora, n. ప్రవాసులు; ప్రవాస గణాలు; మాతృభూమి వదలి వివిధ దేశాలలో చెల్లాచెదరిన ప్రజానీకం; * diastole, n. వ్యాకోచం; వికాసం; (ant.) systole; * diastolic, adj. వ్యాకోచ; వికాస; స్పురణ; ** diastolic pressure, ph. వికాస పీడనం; హృదయ స్పందనలో గుండె పూర్తిగా వికసించినప్పుడు నమోదు అయిన పీడనం; * diatom, n. (డయటామ్); ద్వంద్వకణం; అతి సూక్ష్మమైన నాచువంటి పదార్థం; ఈ కణాలలో ఉన్న జంట సంచులలో ఇసక లాంటి పదార్థం ఉంటుంది; * diatribe, n. ఉతికెయ్యడం; తిట్లు లంకించుకోవడం; * dice, n. pl. పాచికలు; నామరులు; అడ్డసారెలు; * dice, v. t. చిన్న ముక్కలుగా కోయు; * dichotomy, n. ద్వైధీభావం; ద్వయితం; ద్వైవిధ్యం; ద్విభాజనం; తర్కశాస్త్రంలో ఒక వర్గాన్ని రెండు పరస్పర విరుద్ధమైన వర్గాలుగా విడగొట్టడం; ఉదాహరణకి : ఆత్మ, పరమాత్మ; పూర్వం; పరం; * dictation, n. ఉక్తలేఖనం; విని రాయటం; * dictator, n. నియంత; సర్వాధికారి; * dictatorial, adj. నిరంకుశ; నియంతృత్వ; ** dictatorial monarchy, ph. నిరంకుశ రాజరిక వ్యవస్థ; * dictatorship, n. నిరంకుశత్వం; నియంతృత్వం; * diction, n. శైలి; శబ్దసంపద; ఉచ్చారణ; * dictionary, n. నిఘంటువు; కోశం; పదార్థకోశం; పదకోశం; పదనిధి; శబ్దకోశం; శబ్దసంగ్రహం; శబ్దసాగరం; శబ్దమంజరి; తెల్లడి; ** abridged dictionary, ph. సంగ్రహ నిఘంటువు; ** etymological dictionary, ph. వ్యుత్పత్తి నిఘంటువు; ** reverse dictionary, ph. విలోమ నిఘంటువు; * didactic, adj. ఉపదేశాత్మక; ఉపదేశానికి అనుకూలమైన; నేర్పడానికి వీలయిన; నీతిబోధకమైన; * die, n. s. (1) పాచిక; అక్షం; see also dice; (2) మూస; అచ్చుదిమ్మ; కొలిమిలో కరిగించిన దానిని పోత పొయ్యడానికి వాడే సాధనం; (3) కౌలుదిమ్మ; పడి అచ్చు; * die, v. i. (1) చచ్చు; చచ్చిపోవు; చనిపోవు; మరణించు; కడతేరు; నీలుగు; ఈలుగు; పరమపదించు; తనువు చాలించు; అసుమలు బాయు; గుటుక్కుమను; టింగుమను; f. గౌరీసాయుజ్యం చెందు; (2) ఆగిపోవు; పనిచెయ్యడం మానివేయు; * diehard, adj. (1) మొండి; (2) పరమ ఛాందసమైన; (3) ఒకంతట ఒదిలిపెట్టని; చాలాకాలం మన్నే; * dies, n. pl. మూసలు; అచ్చుదిమ్మలు; * diet, n. (1) ఆహారం; (2) పథ్యం; ఆరోగ్యం బాగులేనప్పుడు తినదగిన ఆహారం; (3) నియతాహారం; ధారకం; ఆరోగ్యం బాగుకొరకు నియమితమైన రీతిలో తిండి తినడం; ** restriction in diet, ph. పథ్యం; ** starvation diet, ph. లంఖణాల తిండి; * dietetics, n. ఆహారవిధులు; ధారక శాస్త్రం; * dieting, n. ధారక వ్రతం; ఆహార నియమం; * difference, n. వ్యత్యాసం; వ్యత్యయం; భేదం; చయం; అంతరం; తేడా; తారతమ్యం; తరతమభావం; న్యూనాధిక్యం; ** difference of opinion, ph. భిన్నాభిప్రాయం; అభిప్రాయభేదం; * different, adj. భిన్న; వేరొక; మరొక; ** different style, ph. భిన్న ధోరణి; వేరొక పద్ధతి; * differential, adj. [math.] అవకలన; రెండు రాశులకి మధ్యనున్న తేడాకి సంబంధించిన; ** differential calculus, ph. అవకలన కలనం; కలన గణితంలో ఒక భాగం; ** differential equation, ph. అవకలన సమీకరణం; ** non-linear differential equation, ph. అసరళ అవకలన సమీకరణం; * differentiate, v. t. (1) రెండింటి మధ్య తేడాని గుర్తించు; (2) [math.] అవకలించు; * differentiation, n. (1) విభేదనం; (2) [math.] అవకలనం; అంతర కలనం; ఒక విధమైన అవధి క్రియ; * difficult, adj. కష్టమైన; ప్రయాసతో కూడిన; దుర్లభమైన; * difficult to accomplish, ph. కష్టసాధ్యం; * difficulties, n. pl. కష్టాలు; ఇబ్బందులు; కడగండ్లు; ఇక్కట్లు; ** overwhelming difficulties, ph. అష్టకష్టాలు; * difficulty, n. కష్టం; ప్రయాస; ఇబ్బంది; శ్రమ; ఒరకాటం; ఇక్కట్టు; ఇడుము; అవస్థ; దుస్తరం; తంటా; ప్రతిబంధకం; రాయిడి; * diffidence, n. అధైర్యం; సంకోచం; న్యూనతశంక; తన సామర్థ్యం మీద నమ్మకం లేకపోవడం; * diffraction, n. వివర్తన; ** diffraction bands, ph. వివర్తన పట్టీలు; ** diffraction grating, ph. వివర్తన జాలకం; [[డైఫ్రాక్షన్ గ్రేటింగ్]]; * diffuse, adj. విసరిత; * diffusion, n. విసరణ; వ్యాపకం; విష్యందం; * diffusive, adj. వ్యాపకత; వ్యాపించే; * dig, v. t. తవ్వు; * digest, n. స్మృతిసంహిత; ఎగ్గుర్తు; ఎగ్గురుతు; మరొక ప్రచురణలోని విషయాన్ని సంగ్రహపరచిన పుస్తకం; * digest, v. i. జీర్ణించుకొను; * digest, v. t. సంగ్రహించు; సంక్షేపించు; * digestion, n. జీర్ణం; అరుగుట; ** digestive process, ph. జీర్ణ క్రియ; ** digestive system, ph. జీర్ణ మండలం; * digit, n. (1) వేలు; (2) అంకె; అంకం; ** least significant digit, ph. చరమాంకం; చరమ అన్వర్థక అంకం; ** most significant digit, ph. ప్రథమాంకం; ప్రథమ అన్వర్థక అంకం; ** significant digit, ph. అన్వర్థక అంకం; * digital, adj. అంక; అంకీయ; ** digital book, ph. అంక పొత్తం; ** digital calculating machine, ph. అంక కలనయంత్రం; ** digital computer, ph. అంక కలనయంత్రం; అంక గణన యంత్రం; కలన యంత్రం; ** digital technology, ph. అంక సాంకేతికం; * digitalis, n. (1) తిలపుష్టి; the foxglove plant; (2) గుండె జబ్బుకి వాడే ఒక మందు పేరు; * digitization, n. అంకీకరణ; * digitized, adj. సాంఖ్యీకృత; అంకీకరించిన; అంకెల రూపంలోకి మార్చబడ్డ; * dignity, n. హుందా; హుందాతనం; దర్జా; ఘనత; * dike, n. చెలియలికట్ట; కట్ట; సముద్రపుటొడ్డున నీళ్ళు పల్లపు భూముల లోపలికి రాకుండా కట్టే కట్ట; * dilapidated, adj. పాడుపడిన; శిధిలమైన; ఖిలీభూత; * dilation, n. (1) శరీరంలోని రంధ్రం కాని, నాళం కాని సాధారణ స్థితి కంటె ఎక్కువగా వ్యాకోచం చెందడం; (2) వ్యాకోచం చెందడం; * dilatometer, n. వ్యాకోచమాపకం; వ్యాకోచాన్ని కొలిచే శాస్త్రీయ పరికరం; * dilemma, n. సందిగ్ధావస్థ; సందిగ్ధం; చిక్కు; ఇబ్బంది; ఇరకాటం; అన్యోన్యాశ్రయం; ఉభయ సంకటం; అభిశంకితం; * diligence, n. శ్రద్ధ; జాగరూకత; * dill, n. శతపుష్పం; సోయాకూర; సడప గింజలు; పాశ్చాత్యుల వంటకాలలో వాడే ఒక సుగంధ ద్రవ్యం; [bot.] ''Anethum graveolens'' of the Apiaceae family; Dill seeds are tiny, flat, and brown with faint stripes and carry a warm, slightly bitter taste that reminds some people of caraway seeds (shah jeera) or carom seeds (ajwain);. * dilute, v. t. పలచబరుచు; బలహీనపరుచు; * diluted, adj. సజల; నీళ్ళు కలపబడ్డ; పలచన చేయబడ్డ; (ant.) undiluted; * dilly-dally, v. i. తాత్సారం చేయు; * dim, adj. నిస్తేజ; కాంతి లేని; మకమకలాడెడు; మసకగా ఉన్న; * dimension, n. మాత్ర; కొలత; కొలమానం; పరిమాణం; మితి; * dimensional, adj. మాత్రకం; మితీయ; ** three dimensional, ph. త్రిమాత్రకం; త్రిమితీయ; ** two dimensional, ph. ద్విమాత్రకం; ద్విమితీయ; ** multi dimensional, ph. బహుమాత్రకం; బహుమితీయ; * dimensionless, adj. కొలమానం లేని ** dimensionless measurement, ph. కొలమానం లేని కొలత; * dimer, n. ద్విభాగి; * diminish, v. i. సన్నగిల్లు; తగ్గు; * dimorphic, adj. ద్విరూప; * dimple, n. లొత్త; సొట్ట; * dimples, n. pl. బుగ్గల మీద పడే సాట్టలు; ఇది ఒక జన్యు లోపం వల్ల కలిగే కండరాల దోషం కాని ఇది కొందరి ముఖానికి అందం చేకూరుస్తుంది; * din, n. రొద; ధ్వని; అల్లరి; * dine, v. i. తిను; భుజించు; ** dining room, ph. భోజనశాల; భోజనాల గది; ** dinner table, ph. ఎడ్డెస; భోజనాల బల్ల; * dinosaur, n. భూతబ్బల్లి; పెనుబల్లి; భీకరబల్లి; జురాసిక్ యుగంలో ఈ భూమి మీద వర్ధిల్లిన పెద్ద బల్లిజాతి జంతువులు; * dinghy, n. డింగీ; తెప్ప; తెడ్డు వేసుకొని నడిపే చిన్న నావ; * dinosaurs, n. pl. భూతబ్బల్లులు; రాకాసి బల్లులు; పెనుబల్లులు; * diochronic, adj. చారిత్రక; * diode, n. ద్విమూర్తి; ద్వియోడు; ఎలక్ట్రానిక్స్‌లో వాడే ఒక పరికరం; * dip, v. t. ముంచు; నిమజ్జించు; * dip, v. i. మునుగు; క్రుంకు; ** take a dip, ph. మునుగు; క్రుంకు; * dip, n. (1) అవపాతం; నతి; అయస్కాంతపు సూది ప్రదర్శించే ఒక లక్షణం; (2) ముంచుకొని తినడానికి వీలయిన పచ్చడి లాంటి పదార్థం; ** magnetic dip, ph. అయస్కాంత అవపాతం; ** dip of a magnetic needle, ph. అయస్కాంతపు సూది యొక్క అవపాతం; * diphtheria, n. గళగండం; కంఠసర్పి; కండమాల; ఒక ప్రమాదకరమైన అంటువ్యాధి; (note) a disease caused by the bacterium ''Corynebacterium diphtheriae;'' this bacterium causes a large, painful membrane on the back of the throat that can suffocate the victim; it also makes diphtheria toxin, which harms the brain, heart, and kidneys; protection against diphtheria is afforded by immunity to this single toxin; so diphtheria vaccine contains one single protein; * diphthong, n. సంధ్యాక్షరం; జంటక్షరం; రెండక్షరాలని కలిపి ఒకటిగా రాయడం; ఇంగ్లీషులో f i లని కలిపి అచ్చుకొట్టినప్పుడు ఈ రకం జంటక్షరం వస్తుంది; * diploid, adj. [biol.] ద్వయస్థితిక; * diploma, n. పట్టా; * diplomacy, n. దౌత్యం; దౌత్యనీతి; రాజతంత్రం; కూటనీతి; రాజనీతి; కార్యదక్షత; చతురత; * diplomat, n. దూత; m. రాజ్యతంత్రజ్ఞుడు; వ్యవహారదక్షుడు; ** diplomatic corps, ph. దౌత్యవర్గం; * diplopia, n. ద్విదృష్టి; double vision; Diplopia is defined as seeing two images of a single object when you’re looking at it; * dipole, n. ధ్రువపుజంట; ద్విధ్రువం; * dipper, n. గరిటె; ముంచేది; మునిగేది; * Dipper, n. సప్తర్షి మండలం; గరిటె ఆకారంలో ఉన్న తారల గుంపు; ** Big Dipper, ph. బృహదృక్షం; పెద్ద ఎలుగు; సప్తర్షి మండలం; పెద్ద గరిటె ఆకారంలో ఉన్న తారల గుంపు; ** Little Dipper, ph. లఘదృక్షం; చిన్న ఎలుగు; చిన్న గరిటె ఆకారంలో ఉన్న తారల గుంపు; * dipping, n. ముంచడం; నిమజ్జనం; * dire, adj. భయంకరమైన; భరించలేని; * direct, adj. అజస్ర; అనులోమ; తిన్నగా; తిన్ననైన; నేరుగా; సరాసరి; ప్రత్యక్ష; ముఖాముఖీ; సురసూటి; ** direct appointment, ph. సరాసరి నియామకం; ** direct current, ph. అజస్ర ప్రవాహం; సురసూటి ప్రవాహం; ** direct evidence, ph. ప్రత్యక్ష ప్రమాణం; ** direct method, ph. ప్రత్యక్ష పద్ధతి; ** direct proportion, ph. అనులోమ అనుపాతం; * direct, v. t . (1) దర్శకత్వం వహించు; (2) దారి చూపు; ** directed line, ph. విహిత రేఖ; సాయక రేఖ; * direction, n. (1) దిశ; దిక్కు; చెరగు; (2) దర్శకత్వం; (4) పద్ధతి; మార్గం; (5) దారి; తోవ; ** direction indicator, ph. దిగ్వాచకం; ** direction of a compass, ph. దిశ; దిక్కు; ఉపదిశ; * directive, n. ఆజ్ఞ; ఏ విధంగా చెయ్యాలో చెబుతూ పై అధికారి ఉత్తర్వు చేసే ఆజ్ఞ; * directly, adv. నేరుగా; తిన్నగా; * director, n.సూత్రధారి; దర్శకుడు; మార్గదర్శకుడు; నిర్దేశకుడు; * directory, n. దర్శని; మార్గదర్శిని; పేరు, ఉనికిపట్టు తెలియజేసే పట్టిక; సూచి; * directorate, n. నిర్దేశక శాఖ; నిర్దేశకాలయం; * dirt, n. (1) మురికి; మలినం; మాలిన్యం; చిలుము; కసటు; (2) మట్టి; మన్ను; * dirty, adj. మురికి; మురికి పట్టిన; మట్టి; మట్టి పట్టిన; ఖరాబైన; * dis, pref. బే; కానిది; లేనిది; * disabled, n. pl. అంగహీనులు; అవిటివారు; వికలాంగులు; దివ్యాంగులు; దివ్యాంగజనులు; * disaccharide, n. జంటచక్కెర; ద్విచక్కెర; మాల్టోజు, సుక్రోజు, లేక్టోజు వంటి చక్కెరలు; వీటిని రసాయన విశ్లేషణ చేస్తే రెండు ఏకచక్కెరలు (గ్లూకోజు లాంటివి) వస్తాయి; ఉదా. రెండు గ్లూకోజు బణువులు కలిస్తే ఒక మాల్టోజు బణువు వస్తుంది; ఒక గ్లూకోజు, ఒక గేలక్టోజు కలిస్తే లేక్టోజు వస్తుంది; ఒక గ్లూకోజు, ఒక ప్రుక్టోజు కలిస్తే సుక్రోజు వస్తుంది; * disadvantage, n. ప్రతికూలత; ప్రతికూల పరిస్థితి; అప్రయోజనం; హాని’ చెరుపు; నష్టం; * disagreement, n. అసమ్మతి; స్పర్ధ; అభిప్రాయభేదం; భేదాభిప్రాయం; పొరపొచ్చెం; * disappear, v. i. మాయమగు; మరుగుపడు; అంతర్ధానమగు; తిరోధానమగు; ఉడుగు, uDugu; * disappearance, n. కనబడకపోవడం; మరుగైపోవడం; మాయమైపోవడం; అంతర్ధానం; పారిపోవడం; తిరోధానం; * disapproval, n. తిరస్కారం; అనంగీకారం; * disappointment, n. ఆశాభంగం; అడియాస; నైరాశ్యం; * disapprobation, n. అసమ్మతి; అనంగీకారం; * disarmament, n. అస్త్ర సన్యాసం; నిరాయుధీకరణ; నిరస్త్రీకరణం; * disaster, n. అభాసు; వైపరీత్యం; ఉపద్రవం; విపత్తు; ఆపద; దుర్ఘటన; అనర్థం; ** natural disaster, ph. ప్రకృతి వైపరీత్యం; * disavow, v. i. నిరసించు; * disavowal, n. నిరస్కారం; * disbursement, n. బట్వాడా; * disc, disk, n. (1) పళ్లెం; (2) బింబం; (3) కంప్యూటరు రంగంలో డిస్కు; దత్తాంశాలని నిల్వ చెయ్యడానికి వాడే చదునుగా ఉండే పళ్లెం; * discard, v. t. వదలిపెట్టు; విసర్జించు; విస్మరించు; పారవేయు; * discharge, v. t. (1) వదలు; విసర్జించు; విడుదల చేయు; విముక్తం చేయు; కొట్టివేయు; నెరవేర్చు; ఆచరించు; అనుష్టించు; (2) స్రవించు; * discharge, n. స్రావం; రజస్సు; వదలబడినది; విసర్జించబడినది; ఉత్సర్గం; విసర్జనము, విమోచనము, విడిచిపెట్టడము; ** electrical discharge, ph. విద్యుత్ ఉత్సర్గం; ** menstrual discharge, ph. రుతు స్రావం; రుతు రజస్సు; * disciple, n. శిష్యుడు; అంతేవాసి; ఛాత్రుడు; ఛాత్రి; * disciplinarian, n. m. క్రమశిక్షణా దక్షకుడు; శాసనీకుడు; * discipline, n. క్రమశిక్షణ; నియమపాలన; నిబద్ధత; క్రమబద్ధత; కాయిదా; (2) శాస్త్రం; శిక్ష; ఉపదేశం; * disclaim, v. t. పరిత్యజించు; తెంచుకొను; హక్కు వదలుకొను; * disclose, v. t. చెప్పు; బయట పెట్టు; * discography, n. గాన చింతామణి; గానావళి; a selective or complete list of phonograph recordings, typically of one composer, performer, or conductor. ... the methods of analyzing or classifying phonograph recordings. * discomfort, n. అసౌకర్యం; ఇబ్బంది; * disconnect, v. t. లంకెని విడదీయు; బొతుకు; * discord, n. విరసం; అసమ్మతి; వైమనస్యం; * discordance, n. (1) విజ్జోడు; (2) అపశృతి; * discontinuous, adj. అసంతత; విరుపు ఉన్న; * discount, n. అడితి; కోత; ముదరా; ముజరా; వట్టం; తోపుడు; తగ్గింపు; * discourse, n. ప్రసంగం; ఉపన్యాసం; సంభాషణ; * discover, v. i. కనుగొను; కనుక్కొను; కనిపెట్టు; ఆవిష్కరించు; ఉన్న విషయాన్నే తెలుసుకొను; see also invent; * discoverer, n. ఆవిష్కర్త; * discovery, n. ఆవిష్కరణ; ఆవిష్కారం; కనుగోలు; ఉన్న విషయాన్నే తెలుసుకొనడం; (rel.) invention; * discreet, adj. బుద్ధి ఉపయోగించి; తెలివితో; వివేక; ** discreet person, ph. వివేకశాలి; బుద్ధిశాలి; లౌక్యుడు; * discrepancy, n. విప్రతిపత్తి; తేడా; వ్యత్యాసం; * discrete, adj. వివిక్త; విడివిడిగా ఉన్నటువంటి; (ant.) continuous; see also discreet; * discretion, n. (1) వివేచన; బుద్ధి; * discretionary, adj. విచక్షణాయుతంగా; తోచినవిధంగా; ఇష్టం వచ్చినట్లు; యధేచ్ఛగా; స్వేచ్ఛగా; * discriminant, n. [math.] విచక్షకం; విచక్షక గుణకం; ** discriminant function, ph. [math.] విచక్షక ప్రమేయం; * discriminate, v. t. విచక్షణ చూపు; పక్షపాతం చూపు; అంతరం చూపు; ** discriminative person, ph. వివేచనా శాలి; ** discriminative power, ph. వివేచనా శక్తి; సదసద్వివేచన; వివేకం; * discrimination, n. (1) వివక్ష; విచక్షణ; విచక్షత; తేడా చూపడం; విచక్షణ ప్రేరితమైన జుగుప్స; (2) బుద్ధి; తెలివి; వివేకం; తేడా తెలుసుకోగలిగే శక్తి; ** caste discrimination, ph. కుల విచక్షణ; ** gender discrimination, ph. లింగ విచక్షణ; ** discriminating power, ph. విచక్షణా జ్ఞానం; సదసద్వివేచన; వివేకం; * discrepancy, n. తేడా; వ్యత్యాసం; విప్రతిపత్తి; * discuss, n. (1) విష్ణుచక్రం; (2) చిమ్ముబిళ్ల; ఆటలలో విసరడానికి వీలుగా ఉండే గుండ్రటి లోహపు బీళ్ల; * discuss, v. i. చర్చించు; ముచ్చటించు; మంతనాలాడు; ప్రస్తావించు; ప్రసక్తం చేయు; విచారించు; * discussion, n. చర్చ; గోష్ఠి; మంతనం; సంవాదం; ప్రసంగం; ప్రస్తావన; తర్జనభర్జన; సమాలోచన; ** informal discussion, ph. ఇష్టాగోష్ఠి; యథేష్ట గోష్ఠి; ** point of discussion, ph. చర్చనీయాంశం; * disdain, n. తూష్ణీంభావం; చిన్నచూపు; అలక్ష్యం; ఉపేక్ష; తిరస్కారం; * disease, n. వ్యాధి; రోగం; రుగ్మత; రుజ; సంకటం; జాడ్యం; జబ్బు; తెగులు; ఆంతకం; ఉపతాపం; ఆమయం; సుస్తీ; అస్వస్థత; నలతగా ఉండడం; ** communicable disease, ph. సాంక్రమిక వ్యాధి; సంక్రామిక వ్యాధి; ** congenital disease, ph. పుట్టు వ్యాధి; ఇది తల్లి గర్భంలో ఉన్నప్పుడు శిశువుకి సంక్రమించిన రోగం; పుట్టుకతో శరీరనిర్మాణ లోపాల వలన వచ్చే రుగ్మతలు పుట్టువ్యాధులు. ఈ రుగ్మతలు అవయవ నిర్మాణ లోపాలు, అవయవ కార్యనిర్వహణ లోపాలు, జీవ రసాయనాల ఉత్పత్తి లోపాలు, లేక జీవప్రక్రియ లోపాలు వలన కలుగుతాయి; ఇది తల్లిదండ్రులనుండి వంశపారంపర్యంగా సంక్రమించేది కాదు; ** contagious disease, ph. అంటురోగం; పొంగు, క్షయ, మశూచికం మొదలయినవి ఒకరినుండి మరొకరికి అంటుకుంటాయి, కనుక అవి అంటు రోగాలు; ** degenerative diseases, ph. శిధిల వ్యాధులు; శరీరములో అవయవాల శైథిల్యమువలన వచ్చేవి శిథిల వ్యాధులు; వృద్ధాప్యములో అవయవాల క్షీణత ఒక ఉదాహరణ; ** fatal disease, ph. మారకం; మరణాంతకమగు రోగం; ** genetic disease, ph. జన్యు రోగం; ఇది తల్లిదండ్రులనుండి వంశపారంపర్యంగా సంక్రమించే జబ్బు; జన్యు సంబంధ వ్యాధులు కొన్ని పుట్టుకతోనే కనిపించినా, కొన్ని పుట్టుకతో పొడచూపక ఆ తరువాత ఎప్పుడో కనిపించవచ్చును; ** infectious disease, ph. తిష్ట; తిష్టరోగం; సూక్ష్మజీవుల వల్ల కలిగే జబ్బు; ఒక ప్రియాను వల్ల కాని, వైరస్ వల్ల కాని, బేక్టీరియా వల్ల కాని, ఫంగస్ వల్ల కాని, పేరసైట్ వల్ల కాని ఆక్రమణ వల్ల వచ్చే రోగం; ** metabolic disease, ph. జీవవ్యాపార లోపాల వలన కలిగే రుగ్మతలు; ఇన్సులిన్ సమతూకంలో లేకపోవుట (మధుమేహం లేదా Diabetes), గళగ్రంథి స్రావకము (Thyroxine) సమతూకంలో లేకపోవుట (Hypo or Hyperthyroidism), అడ్రినల్ హార్మోనులు సమతూకంలో లేకపోవుట, క్రొవ్వు పదార్ధాలు ఎక్కువ అవుట ఇట్టి వ్యాధులకు ఉదాహరణలు; ** non-communicable disease, ph. అసాంక్రమిక వ్యాధి; ** puerperal disease, ph. సూతికా వ్యాధి; ** rust disease, ph. కుంకుమ తెగులు; మొక్కలకి వచ్చే ఒక రకమైన వ్యాధి; ** smut disease, ph. కాటుక తెగులు; మొక్కలకి వచ్చే ఒక రకమైన వ్యాధి; ** venereal disease, ph. సుఖరోగం; ఉపదాంశ; సవాయి; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: disease, illness, sickness * ---It is ''disease'' that actually makes you sick: He suffers from heart disease. ''Illness'' is the state of being sick. ''Sickness'' is a particular type of illness: motion sickness.''' |} * * disease-free, n. నిరామయం; జబ్బులేని స్థితి; రోగరహితం; అనామయం; * disease-ridden, adj. రుజాగ్రస్త; వ్యాధిగ్రస్త; * disembark, v. i. దిగు; బండి దిగు; వాహనం దిగు; * disembark, v. t. దించు; * disembodied, adj. ముక్తదేహి అయున; శరీరమును విడచిన; ** disembodied spirit, ph. ముక్తదేహి అయిన ఆత్మ; అశరీరి; * disembowel, v. t. కడుపుని చీల్చి పేగులు తీయుట; * disenchantment, n. భ్రమనివారణం; * disfigure, v. t. అందవికారముగా చేయు; అనాకారిగా చేయు; కురూపము చేయు; విరూపము చేయు; * disgorged, adj. కక్కించిన; * disgrace, n. పరాభవం; నామర్దా; ఆరడి; అవమానం; * disgruntled, adj. అసంతృప్తి చెందిన; * disguise, n. మారువేషం; ప్రచ్ఛన్న వేషం; * disgust, n. రోత; ఘృణ; జుగుప్స; అసహ్యం; బీభత్సం; * disgusting, adj. అసహ్య; అసహ్య పడే విధంగా; బీభత్స; * dish, n. (1) గిన్నె; పాత్ర; పళ్లెం; లొసన; (2) వంటకం; ** side dish, ph. ఉపదంశము; * dishes, n. pl. (1) కంచాలు, పళ్లాలు, కప్పులు, చెమ్చాలు, మొదలైన సామగ్రి; (2) అంట్ల కంచాలు, పళ్లాలు, కప్పులు, చెమ్చాలు, మొదలైన సామగ్రి; (3) వంటకాలు; * dishearten, v. i. అధైర్యపడు; నిరుత్సాహపడు; * disheveled, adj. చింపిరిగా ఉన్న; సంస్కారం లేని; ** disheveled hair, ph. చింపిరిగా ఉన్న జుత్తు; సంస్కారం లేని జుత్తు; * dishonest, adj. వంచక; ** dishonest fellow, ph. వంచకుడు; మోసగాడు; ** dishonest woman, ph. వంచకి; మోసకత్తె; * dishwasher, n. అంట్లపెట్టె; అంట్లయంత్రం; * disinfectant, n. శుచికరి; శుద్ధకారిణి; క్రిమి సంహారిణి; సంక్రమణ నిరోధిని; * disinfection, n. సంక్రమణ నిరోధము; * disintegrate, v.i. విచ్ఛిన్నమగు; తునాతునకలగు; శిధిలమగు; * disintegration, n. విచ్ఛిన్నత; * disinterested, adj. నిరపేక్ష; * disjunctive, adj. నిరనుబంధ; * disjunction, n. నిరనుబంధం; * disk, disc (Br.), n. (1) బిళ్ళ; బింబము; (2) కంప్యూటరులో వాడే డిస్కు; see also disc; * dislike, n. ఏవగింపు; అయిష్టం; విప్రియం; * dislike, v. t. పీకు; పెళ్ళగించు; కుదుట్లోంచి పీకు; * dismal, adj. నిరాశాజనక; అంధకారబంధుర; శోకమగ్న; * disorder, n. (1) క్రమరాహిత్యం; అల్లకల్లోలం; అబందరం; అవ్యవస్థ; అశాంతి; కలవరం; అనృతం; లొగ్గడి; (2) జబ్బు; రుగ్మత; (3) ఈరతార; * disparity, n. తారతమ్యం; ఎరవు, eravu * dispassionate, adj. నిష్పక్షపాత; నిరపేక్ష; అనాసక్త; తటస్థ; నిర్వికార; * dispatch, v. t. (1) పంపు; పంపించు; బట్వాడా చేయు; (2) చంపు; ** dispatch clerk, ph. బట్వాడా గుమస్తా; * dispatcher, n. ప్రేషకుడు; * dispel, v. t. చెదరగొట్టు; పోగొట్టు; నివృత్తి చేయు; నివారించు; బాపు; * dispensary, n. ఔషధాలయం; దవాఖానా; * dispensation, n. విధి; దైవఘటన; దైవసంకల్పం; * dispense, v. t. ఇచ్చు; పంచిపెట్టు; * disperse, v. t. చిమ్ము; విరజిమ్ము; చెదరగొట్టు; విసరి చల్లు; * dispersion, n. విక్షేపణం; అపకిరణం; * displaced, adj. (1) స్థలం తప్పించబడ్డ; కదల్చబడ్డ; (2) నిర్వాసితులయిన; నిరాశ్రయులైన; ** displaced people, ph. నిర్వాసితులు; * displacement, n. (1) కదలిక; చలనం; స్థానచ్యుతి; (2) స్థానభ్రంశం; స్థానభ్రంశ దూరం; స్థానభ్రంశత; ఉద్వాసన; తొలఁగించుట; ** cultural displacement, ph. సాంస్కృతిక స్థానభ్రంశత; ** relative displacement, ph. సాపేక్ష స్థానభ్రంశం; సాపేక్ష స్థానచ్యుతి; * display, n. విన్యాసం; జంభం; ఆడంబరం; * display, v. t. ప్రదర్శించు; విన్యాసించు; చూపించు; ఆడంబరంగా చూపించు; జంభముగా చూపించు; అగుపరచు; * displeasure, n. కినుక; అసమ్మతి; * disposable, adj. (1) అవసరానికి మించి ఎక్కువగా ఉన్న; (2) వాడి పారెయ్యడానికి వీలయిన; * disproportionate, adj. అననుపాత; అంగుగా లేని; అనుపాతంలో లేని; తీరుగా లేని; ఎబ్బెట్టుగా ఉన్న; * dispute, n. జట్టీ; తగువు; తగాదా; తగువులాట; వివాదం; తకరారు; పొరపొచ్చెం; పోట్లాట; పోరు; ** oral dispute, ph. వాగ్వివాదం; * disputed, adj. ఆనవాటి; ** disputed boundary, ph. ఆనవాటి ప్రహరి; ఆనవాటి సరిహద్దు; * disputed territory, ph. ఆనవాటి ప్రదేశం; * disqualified, adj. అనర్హ; అయోగ్య; అపాత్ర; * disregard, n. ఉల్లంఘన; అవజ్ఞ; అలక్ష్యం; లెక్కలేకపోవడం; ఉపేక్ష; అనాదరణ; * disregard, v. t. ఉల్లంఘించు; తోసిపుచ్చు; * disrepair, adj. బేమరామతు; మరమ్మతులు లేకుండా ఉన్న; పాడుపడి ఉన్న; చెడిపోయిన; దురస్తు; * disrepute, n. అప్రతిష్ట; అపకీర్తి; చెడ్డపేరు; * disruptive, adj. భంగకారక; * dissatisfaction, n. అసంతృప్తి; * dissection, n. ఛేదన; ఛేదించి పరిశీలించడం; * dissemination, n. వ్యాప్తి; ప్రచారం; విస్తరణ; * dissent, n. భిన్నాభిప్రాయం; అసమ్మతి; * dissent, v. t. భిన్నాభిప్రాయం చూపు; అభిప్రాయభేదం ప్రకటించు; * dissertation, n. పరిశోధనా గ్రంథం; నెమకాంకం; * disservice, n. అపచారం; * dissipate, v. t. పారద్రోలు; వెదజల్లు; * dissipation, n. వ్యాపనం; విసరణ; దుర్వ్రయము; దూపరదిండితనము; వ్యర్థపఱచుట; వృథావ్యయము; * dissolution, v. t. విలయనం; విరమింపు; ఎత్తివేయు; * dissolve, v. t. కరగించు; విలీనము చేయు; * dissociation, n. వియోగం; విడిపోవడం; * distance, n. దూరం; దవ్వు; ఎడ; కెళవు; ** shouting distance, ph. కూతవేటు దూరం; ** walking distance, ph. నడవగలిగే దూరం; ** distance and difficulty, ph. దూరాభారం; * distant, adj. దూరపు; సుదూర; ** distant future, ph. సుదూర భవిష్యత్తు; ** distant relationship, ph. దూరపు బంధుత్వం; ** distant relative, ph. దూరపు బంధువు; * distended, adj. ఉబ్బిన; పెద్దదైన; వాచిన; * distention, n. ఉబ్బు; వాపు; * distill, distil (Br.), v. t. (1) బట్టీపట్టు; ధృతించు; (2) కార్చు; బొట్లు బొట్లుగా కార్చు; * distillation, n. అభిషవం; ఆస్రవనం; మరగించి చల్లార్చడం; బట్టీపట్టుట; స్వేదనం; చుక్కలు చుక్కలుగా కారేటట్లు చెయ్యడం; ** destructive distillation, ph. భంజక స్వేదనం; నిర్వాత స్వేదనం; గాలి తగలకుండా ఉడికించడం; ** fractional distillation, ph. అరమరగించుట; ఆంశిక స్వేదనం; * distilled, adj. బట్టీపట్టిన; ధృతించిన; అభిషవించిన; స్విన్న; ** distilled water, ph. బట్టీపట్టిన నీరు; స్విన్న జలం; ధృతి జలం; ** distilled liquor, ph. అభిషవోల్; బట్టీపట్టిన సారా; ఇలా బట్టీపట్టగా వచ్చినవే బ్రాందీ, విస్కీ వగైరాలు; * distiller, n. (1) బట్టీ; బట్టీ పట్టే పరికరం; (2) కలాలి; బట్టీపట్టే వ్యక్తి; * distinct, adj. ప్రత్యేకమైన; స్పష్టమైన; వేరైన; భిన్నమైన; * distinction, n. (1) ప్రత్యేకత; విలక్షణత; (2) విభేదం; వివక్ష; (3) ఘనత; ప్రసిద్ధ; ప్రముఖ; విశిష్ట; * distinguished, adj. (1) ప్రత్యేకమైన; విలక్షణమైన; (2) ఘనతకెక్కిన; * distort, v. t. విరూపించు; వికరించు; వికారముగా చేయు; వంకర చేయు; * distortion, n. వంకర; విరూపం; వైకల్యం; * distraction, n. (1) పరధ్యాన్నం; పరాకు; వ్యగ్రత; అన్యమనస్కత; ధ్యానభంగం; (2) వికర్షణ. * distrain, v. t. జప్తు చేయు; చరాస్తిని స్వాధీనపరచుకొను; * distress, n. వ్యాకులం; వ్యాకులత; దుస్థితి; మనస్తాపం; క్షోభ; వ్యధ; వెత; ఉత్తలపాటు; కలత; అదవద; ** functional distress, ph. ఇంద్రియ వ్యాపార వ్యాకులత; ప్రయోజనాత్మక వ్యాకులత; * distribute, v. t. పంచు; పంపిణీ చేయు; సర్దు; * distribution, n. పంపిణీ; పంపకం; వంతులవారీ విభజన; బట్వాడా; వ్యాపన; వ్యాప్తి; వితరణ; ** Gaussian distribution, ph. గౌస్ వితరణ; సామాన్య వితరణ; సాధారణ వితరణ; ** Normal distribution, ph. సామాన్య వితరణ; సాధారణ వితరణ; గౌస్ వితరణ; ** probability distribution, ph. సంభావ్యతా వితరణ; * distributor, n. పంపిణీదారు; వితరణి; * distributary, n. పాయ; నది యొక్క పాయ; (ant.) tributary; * district, n. పరగణా; జిల్లా; సర్కారు; మండలం; ** ceded district, ph. దత్త మండలం; ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాయలసీమ ప్రాంతానికి మరొక పేరు; ** northern district, ph. ఉత్తర సర్కారు; ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉత్తరకోస్తా ప్రాంతానికి మరొక పేరు; ** district board, ph. జిల్లాబోర్డు; ** district officer, ph. మండలాధికారి; * disturb, v. t. కలత పెట్టు; భంగ పరచు; అంతరాయం కలిగించు; ఆటంక పరచు; విఘ్నపరచు; వ్యాఘాత పరచు; * disturbance, n. కలత; సంక్షోభం; కలవరం; గల్లంతు; గలాటా; వ్యాఘాతం; భంగం; విఘ్నం; * disturbed, adj. కలత చెందిన; కలత; ** disturbed sleep, ph. కలత నిద్ర; * ditch, n. కందకం; గొయ్యి; అగడ్త; పరిఘ; కాలువ; * ditto, n. సదరు; పైన చెప్పినదే మళ్ళా; ఒక జాబితాలో పైన చెప్పిన అంశాన్ని మాళ్ళా చెప్పకుండా (రాయకుండా) " గీతలు గియ్యడాన్ని కూడా డిటో అంటారు. * diuretic, n. మూత్రవర్థకం; మూత్రప్రేరకం; * diurnal, adj. (1) అహోరాత్ర; (2) పగలుఁదిరిగే; పగలుఁదిరిగెడి; దివాచర; దైనిక; * diurnal, n. అహోరాత్రములు; రాత్రి, పగలు; ఇరవై నాలుగు గంటలు; ** diurnal cycle, ph. అహోరాత్ర చక్రం; * dive, v. i. నీటిలో మునుఁగు; [[File:Divergence_%28captions%29.svg|right|thumb|Divergence of a vector field]] * divergence, n. విపరిణామం; విక్రియ; కేంద్రావసరణం; అపసరణం; వ్యాప్తి; ప్రసరణ; (phy.) In physics, the divergence of a vector field is the extent to which the vector field flux behaves like a source at a given point. It is a local measure of its "outgoingness" ** semantic divergence, ph. [ling.] అర్థ విపరిణామం; * diverse, adj. విభిన్న; వివిధ; బహువిధములైన; నానావిధ; పలురకాల; * diversification, n. వివిధీకరణ; * diversion, n. (1) భిన్నమైన పద్ధతి; మరొక ప్రవృత్తి; మరొక దారి; (2) వేడుక; లీలావినోదం; కేళీవినోదం; * diversity, n. భిన్నత్వం; వైవిధ్యం; వైచిత్రి; ** biodiversity, n. జీవవైవిధ్యం; జీవవైచిత్రి; ** unity in diversity, ph. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం; * divert, v. t. మరల్చు; మరలించు; మళ్ళించు; తిప్పు; క్రమ్మరించు; పెడదారి పట్టించు; నివర్తించు; * divide, v. t. విభజించు; భాగించు; ** divide and conquer, ph. దమననీతి; ** divide and rule, ph. విభజించి పాలించు; * divided, adj. విభక్త; విభాజిత; ** divided difference, ph. [math.] విభక్త వ్యత్యాసం; విభాజిత వ్యత్యాసం; * dividend, n. (1) విభాజ్యం; భాజ్యం; భాగింపబడవలసిన రాశి; భిన్నములోని లవం; (2) లాభాంశం; లాభాగం; వ్యాపారంలో వచ్చే లాభంలో వాటాదారులకి వచ్చే కొంత భాగం; ** annual dividend, ph. సాలుసరి వృద్ధి; సాలుసరి లాభాగం; (2) వృద్ధి; లాభవిభాగం; లాభాంశం; లాభాగం; దామాషా; పంచేది; పంచబడేది; డివిడెండు; వ్యాపారంలో పెట్టుబడి పెట్టినప్పుడు వాటాదారుల మధ్య విభజించబడే లాభాన్ని డివిడెండు అంటారు; periodic return on investment as opposed to capital gains which refers to the growth in value of an investment; బేంకులో డబ్బు దాచుకుంటే మనకి వచ్చే ఆదాయం వడ్డీ అవుతుంది; (ety.) సంస్కృతంలో వృద్ధి అన్న మాట లోంచే వడ్డీ అన్న మాట వచ్చిందని అంటారు. కనుక dividend అన్న మాటని వృద్ధి అనీ, interest అన్న మాటని వడ్డీ అనీ తెలిగించేను; * divination, n. భవిష్యత్కథనం; భావి విషయ వ్యక్తీకరణం; సోది చెప్పడం; * divider, n. భిత్తి; అడ్డుగోడ; * divine, adj. భగవత్; దివ్య; దేవుడికి సంబంధించిన; * divine, v. t. జోశ్యం చెప్పుట; శకునం చెప్పుట; * diviner, n. జోశ్యం చెప్పే వ్యక్తి; జోశ్యుడు; సోది చెప్పే వ్యక్తి; శకున ఫలితం చెప్పే వ్యక్తి; * divisibility, adj. భాజనీయత; విభజనీయత; * division, n.(1) అంగం; భాగం; విభాగం; ఫిర్కా; డివిౙను; (2) భాగారం; భాగహారం; విభజన; ** long division, ph. పొడుగు భాగారం; దీర్ఘ భాగారం; ** short division, ph. పొట్టి భాగారం; హ్రస్వ భాగారం; * divisor, n. విభాజకం; భాజకం; భాగారించెడు సంఖ్య; హరించెడు సంఖ్య; భిన్నములోని హారం; ** proper divisor, ph. క్రమ విభాజకం; For example, 1, 2, and 3 are positive proper divisors of 6, but 6 itself is not; * divorce, n. విడాకులు; భార్యాభర్తలు ఒకరినొకరు విడచి పెట్టడం; ఘట శ్రాద్ధం చేయుట; * divulge, v. t. వెల్లడిచేయు; రహశ్యం బయట పెట్టు; * dizziness, n. (1) కళ్లు చీకట్లు కమ్మడం; lightheadedness; (2) తల తిరగడం; vertigo; * do, v. t. చేయు; ఒనరించు; ఒనర్చు; కావించు; సలుపు; ఆచరించు; చక్కబెట్టు; నడుపు; పాటించు; నిర్వహించు; * docent, n. చిత్రవస్తు ప్రదర్శనశాలలో ప్రదర్శించిన వస్తువుల గురించి ఉపన్యాసం ఇచ్చే వ్యక్తి; మ్యూజియంలో గైడు; * docile, adj. విధేయమైన; చెప్పిన మాట వినే; నమ్రత కలిగిన; ధిక్కారం చూపని; * dock, n. (1) నావల దొడ్డి; నౌకా కేంద్రం; (2) రేవు; నావలు నిలచే స్థలం; (3) బోను; న్యాయస్థానంలో సాక్షి నిలబడే స్థలం; * dock, v. i. (1) లంగరు వేయు; (2) ఒక నిర్ధిష్ట స్థానంలో అమర్చు; * dockyard, n. నావల దొడ్డి; నౌకా నిర్మాణ కేంద్రం; * doctor, n. (1) భిషక్కు; ఆయుర్వేది; రోగహారి; డాక్టరు; m. వైద్యుడు; చికిత్సకుడు; ఓషధీధరుడు; f. డాక్టరమ్మ; (2) పట్టపు పేరు; పాండిత్యానికి గుర్తుగా పేరు చివర శాస్త్రి అని తగిలించినట్లే ఇంగ్లీషు సంప్రదాయంలో పేరు మొదట డాక్టర్‍ అంటారు; * doctrine, n. వాదం; సిద్ధాంతం; * document, n. పత్రం; దాస్తు; లేఖ్యం; లిఖితం; లిఖిత పత్రం; దస్తావేజు; నామా; ** petition document, ph. అర్జీదాస్తు; ** memorandum document, ph. యాదాస్తు; ** supporting document, ph. ఆకరం; ** warranty document, ph. కరారునామా; ** document form, ph. పత్రరూపం; ** documentary evidence, ph. లిఖిత సాక్ష్యం; పత్రరూపంలో సాక్ష్యం; * dodecagon, n. [math.] ద్వాదశ భుజి; ఇరాఱఱకి(ఇరు + ఆఱు + అఱకి = పన్నెండు అఱకలు (అనగా భుజాలు) కలిగినది); * dodecahedron, n. [math.] ద్వాదశముఖి; ద్వాదశపీఠి; ఇరాఱుమోమి(ఇరు + ఆఱు = పన్నెండు మోములు కలది); * dodecane, n. [chem.] ద్వాదశేను; ఇరాఱేను; పన్నెండు కర్బనపుటణువులు గల ఒక ఉదకర్బనం; C₁₂H₂₆; * dodge, v. i. తప్పించుకొను; పక్కకి ఒరుగు; * doe, n. f. ఆడ జింక; లేడి; మృగి; (ant.) buck; * doer, n. కర్త; కార్యవాది; పనిచేసేవాడు; * dog, n. [[కుక్క]]; శునకం; శ్వానం; వేపి; జాగిలం; గ్రామసింహం; ** coprophagic dog, ph. పీతి కుక్క; అశుద్ధం తినే కుక్క; ** Indian wild dog, ph. రేచు కుక్క; ** pet dog, ph. పెంపుడు కుక్క; సాకుడు కుక్క; ** stray dog, ph. ఊరకుక్క; గ్రామసింహం; వీధి కుక్క; ** dog days, ph. జూలై, ఆగష్టు నెలలలో వచ్చే వేడి రోజులు; ఈ రోజులలో సూర్యుడు, సిరియస్ (శ్వాన) నక్షత్రం ఒకేసారి ఉదయించి, ఒకే సారి అస్తమిస్తాయి; సిరియస్ నక్షత్రాన్ని "డాగ్ స్టార్" అని అంటారు కనుక ఈ పేరు వచ్చింది; ** dog star, n. శ్వాన నక్షత్రం; యుధిష్టురుని కుక్క; see also Sirius; * dogged, adj. మొండి; * dogma, n. సహేతుకం కాని సిద్ధాంతం; మూర్ఖవాదం; నమ్మకం; పట్టుదల; అంధవిశ్వాసం; పిడివాదం; నిశ్చితాభిప్రాయం; a set of core beliefs or doctrines held by a group—usually religious, political, or philosophical—that are accepted as absolute truth without question or doubt; * doldrums, n. (1) నిర్వాతమండలాలు; ఇవి భూమధ్యరేఖ ప్రాంతపు సముద్రాలలో గాలి వీచని ప్రదేశాలు; (2) [idiom] స్తంభించి పోయిన పరిస్థితులు; ఎటూ కదలని అయోమయ స్థితి; * doll, n. బొమ్మ; సాలభంజిక; పుత్తళి; పుత్తడి; పుత్రిక; పాంచాలిక; ** doll house, ph. బొమ్మరిల్లు; * dolphin, n. గండుమీను; బెడిస చేఁప; * domain, n. అధికార పరిధి; ఇలాకా; వ్యాప్తి; ** domain name, ph. [comp.] ఇలాకా పేరు; * dome, n. డిప్ప; కప్పు; గోపురం; * domestic, adj. దేశీయ; స్వదేశీయ; సొన్నాటి (సొంత నాటి; నాడు = దేశం); గృహస్థ; ఇంటి; గృహ; ** domestic chores, ph. ఇంటి పనులు; ** domestic industry, ph. దేశీయ పరిశ్రమ; ఇంటలవు (ఇంటి + అలవు, అలవు = పరిశ్రమ); ** domestic troubles, ph. గృహచ్చిద్రాలు; సంసారపు సమస్యలు; ఇంటి సమస్యలు; * domesticate, v.t. మచ్చికచేయు; * domicile, n. నివాసస్థానం; * dominant, adj. ప్రబల; ప్రకాశపు; ప్రస్ఫుట; ** dominant caste, ph. ప్రబల కులం; భారత రాజ్యాంగం దేశంలో ఉన్న కులాలని అగ్ర కులాలు (forward castes), వెనకబడ్డ కులాలు (backward castes) అని స్థూలంగా రెండు వర్గాలుగా విడగొట్టి, వెనకబడ్డ కులాలని మళ్లా దళితులు (scheduled castes), గిరిజనులు (scheduled tribes) అని వర్గాలుగా విడగొట్టి వెనకబడ్డ కులాలకి ప్రత్యేక అవకాశాలు కల్పించింది. ఈ అవకాశాలని అందుకోడానికి అగ్ర కులాలలో కొందరు అలజడి చెయ్యగా వారిని మెప్పించడానికి ఇతర వెనకబడ్డ కులాలు (other backward castes) అని మరొక వర్గం సృష్టించి, వారికి కూడ ప్రత్యేక సదుపాయాలు కల్పించింది. ఇటీవల అగ్రకులాలలో వ్యవసాయం మీద ఆధారపడ్డవాళ్లు తమని కూడ ఇతర వెనకబడ్డ కులాలు జాబితాలో వేసి తమకి కూడ ప్రత్యేక సదుపాయాలు కల్పించాలని ఆరాటం చెయ్యడం మొదలు పెట్టేయి. వీరిని ప్రబల కులాలు అని సంబోధించడం మొదలు పెట్టేరు. ** dominant gene, ph. ప్రబల జీను; ప్రకాశపు జీను; ** dominant mutation, ప్రబల ఉత్పరివర్తన; ** domineering attitude, ph. ధాష్టీకం; * dominion, n. అధినివేశం; * donation, n. విరాళం; ఈగి; * donee, n. ప్రతిగ్రహీత; దానం పుచ్చుకొనేవాడు; * donkey, n. గాడిద; గార్ధభం; ఖరం; * donor, adj. ప్రదాతృ; ** donor language, ph. ప్రదాతృ భాష; * donor, n. దాత; దాయకుడు; ప్రదాత; ఈవరి; ఉదారుడు; వదాన్యుడు; దానమిచ్చువాడు; త్యాగి; విరాళం ఇచ్చే వ్యక్తి; * doom, n. (1) చెడ్డ తలరాత; దుష్కర్మ; (2) చేసిన పాప ఫలితం అనుభవించవలసిన సమయం; * doomsday, n. కల్పావసానం; మహాప్రళయ కాలం; * door, n. తలుపు; కవాటం; అరళం; ద్వారం; ప్రతిహారం; ** back door, ph. పెరటి గుమ్మం; దొడ్డి దారి; ** front door, ph. వీధి గుమ్మం; సింహ ద్వారం; * doorkeeper, n. ప్రతిహారి; ద్వారపాలకుడు; వేత్రహస్తుడు; * doping, n. [phy.] [[మాదీకరణం]]; అర్థవాహక పదార్థాల ప్రవర్తనను మలినాలు కలిపి మార్చవచ్చు; ఈ పద్ధతిని మాదీకరణం అంటారు; * dork, n. మూర్ఖుడు; * dormancy, n. నిద్రాణం; సుప్తి; * dormant, adj. నిద్రాణమైన; సుప్తమైన; * dormitory, n. ఆవసధం; పలువురు ఎవరి గదులలో వారు నిద్రించడానికీ, నివసించడానికి వీలయిన వసతి గృహం; * dorsal, adj. వెన్నుకి సంబంధించిన; వీపువైపు; ** dorsal fin, ph. వెన్ను రెక్క; ** dorsal vertebrae, ph. వెన్ను పూసలు; * dose, n. మోతాదు; * dote, v. t. గారాబం చేయు; ముద్దుచేసి పాడు చేయు; * double, n. ఒక మనిషిని ముమ్మూర్తులా పోలిన మరొక మనిషి; * double, adj. జంట; రెండింతల; రెండంతల; జవులి; ఇను; ఇనుమడి; ఇబ్బడి; రెట్టింపు; ద్వంద్వ; ** double bond, ph. జంట బంధం; ** double entendre, ph. శ్లేష; మాట విరుపులో రెండో అర్థం ధ్వనించడం; శ్లేషాలంకారంలో రెండవ అర్థం అశ్లీలంగా ఉండేది; ఉ. మీరు మాలా? President wins budget; mote lies ahead! ** double helix, ph. జంట పెన; ** double meaning, ph. శ్లేష; శ్లేషాలంకారం; ** double standard, ph. ద్వంద్వ నీతి; ** double star, ph. జంటతార; ** double weave, ph. జవుళి నేత; * double, n. రెండింతలు; రెట్టింపు; ఇబ్బడి; జమిలి; * double, v. t. రెండింతలు చేయు; ఇనుమడించు; ఇమ్మడించు; ఇబ్బడించు; ద్విగుణీకృతం చేయు; రెట్టింపు చేయు; రెట్టించు; ఆమ్రేడించు; * doublet, n. జంట; ద్వయం; ద్వికం; * doubt, n. అనుమానం; సందేహం; సంశయం; శంక; విచికిత్స; వికల్పం; అరగలి; ఢోకా; ** benefit of doubt, ph. సంశయ లబ్ది; * doubtful, n. సందేహాస్పదం; సంశయాత్మకం; నిర్వికల్పం; అస్తినాస్తి; * douche, n. పిచికారీ; * douche, v. t. పిచికారీతో కడుగు; * dough, n. గట్టిగా తడిపిపెట్టిన పిండి; (డో అని ఉచ్చరించాలి); (rel.) batter; * doughnut, n. (డోనట్); ౘక్కెరయుబ్బి; ౘక్కెరగారి; గారె ఆకారంలో, మధ్యలో చిల్లు ఉన్న ఒక తియ్యటి వంటకం; * doughnut-shaped, adj. (చిల్లు)గారె ఆకారం ఉన్న; వడాకారం ఉన్న; see also toroidal; * douse, v. t. తడుపు; వరదచేయు; దిమ్మరించు; మంటలని నీళ్ళు పోసి ఆర్పు; * dove, (డవ్) n. గువ్వ; కపోతం; పావురం; పావురాయి; ** mourning dove, ph. సణుగుడు గువ్వ; * dove, (డోవ్‍) v. i. past tense of dive; (1) మునుగు; మునక వేయు; ఎత్తయిన చపటా మీదనుండి నీటిలోనికి దూసుకుపోతూ మునక వేయు; (2) దూసుకు వచ్చు; * down, n. అంగరుహము; మెత్తనైన పిల్లపక్షి ఈకలు; * down, adj. దిగువ; కింద; అడుగున; దిగుడు; * downfall, n. పతనం; * downhill, n. and adv. దిగుడు; దిగుబోటు; * download, v. t. దింపు; తెప్పించు; సమాచారాన్ని మన కంప్యూటర్‍ లోనికి దింపు; (ant.) upload; * down payment, n. మొదటి వాయిదా; విలువైన వస్తువులని వాయిదాల పద్ధతి మీద కొన్నప్పుడు మొట్టమొదటి వాయిదాగా చెల్లించే సొమ్ము; * downpour, n. జడివాన; * Down's syndrome, ph. జన్యు లోపం వల్ల మానసికమైన ఎదుగుదల లేకుండా ఉండే రోగ లక్షణ సముదాయం; * downstream, n. దిగు-పఱవడి; * downtown, n. ఊరి నడిబొడ్డు; బజారు వీథులు; పెద్ద బజారు; (ant.) uptown; * downtrodden, adj. దళిత; తాడిత; పీడిత; అణగదొక్కబడ్డ; * downward, adj. దిగువ దిశలో; అధోముఖ; కిందకి; దింపుడు; అవాచీన; ** downward arrow, ph. అధోముఖ సాయకం; ** downward movement, ph. అధోముఖ చలనం; * downwind, ph. వాలుగాలి; * dowry, n. కట్నం; శుల్కం; ఓలి; * doze, n. కునికిపాటు; ముచ్చిలిపాటు; * dozen, n. ఇరాఱు; డౙను; (ety.) [Lat.] duodecim, [San.] ద్వాదశి; * draft, n. (1) చిత్తు; చిత్తు ప్రతి; ముసాయిదా; (2) గాలిసెగ; (3) దుక్కి; (4) బ్యాంకు పత్రం; బ్యాంకు హుండీ; ** draft animal, ph. దుక్కిటెద్దు; ** draft copy, ph. చిత్తు ప్రతి; చిత్తు; ముసాయిదా; మసోదా; ఆకృతి రచన; * drag, n. కర్పణం; కర్పణ శక్తి; ఈడ్పుదల; ప్రతిబంధం; ** aerodynamic drag, ph. చలద్వాయు కర్పణం;" ** atmospheric drag, ph. వాతావరణ కర్పణం; * drag, v. t. ఈడ్చు; లాగు; * dragnet, n. (1) లాగువల; జలాశయాలలో చేపలు తప్పించుకుందికి వీలు లేకుండా అడుగంటే వరకు విసరి లాగడానికి వీలయిన వల; (2) నేల మీద చిన్న చిన్న జంతువులని పట్టడానికి వాడే వల; (3) తప్పించుకు పారిపోయే నేరస్తులని పట్టడానికి పోలీసులు పోలీసులు పన్నే పన్నాగం; * dragon, n. నిప్పుబల్లి; కాళ్లు, కొమ్ములు కలిగి నిప్పును క్రక్కే ఒక ఊహాలోకపు చెడ్డ బల్లి; * dragonfly, n. తూనీగ; తూరీగ; [[File:Pitaya_cross_section_ed2.jpg|right|thumb|dragon fruit]] * Dragon Fruit, n. కమలం; Pitaya; Strawberry Pear; [bot.] ''Selenicereus undatus; Selenicereus costaricensis; Selenicereus megalanthus'' of the Cactaceae family; * drain, n. మోరీ; జలదారి; * drainage, n. విమోచనం; తూపరాణ; ** underground drainage, ph. భూగర్భ విమోచనం; * drake, n. మగబాతు; * drama, n. నాటకీయత; నాటకం; * dramatic, adj. నాటకీయ; ఆకస్మిక; విచిత్ర; ** dramatic style, ph. నాటకీయత; శైలి; * dramatist, n. నాటక కర్త; * dramatization, n. నాటకీకరణ; కథ రూపంలో ఉన్న దానిని నాటక రూపంలోకి మార్చడం; * drapery, n. పరదాలు; జాలరులు; తలుపులకి, కిటికీలకి వేసే తెరలు; * Dravidian, adj. ద్రావిడ; * Dravidian, n. ద్రవిడం; ** proto Dravidian, ph. మూల ద్రవిడం; మూల ద్రావిడ; * draw, v. t. (1) గీయు; (2) తోడు; చేదు; బయటకు తీయు; (3) పితుకు; (4) ఈడ్చు; (5) సాగదీయు; * draw, n. తట్టు; ఇటో, అటో తేలకుండా ఆగిపోయిన ఆట; ** draw milk, ph. పాలు పితుకు; ** draw water, ph. నీళ్లు తోడు; * draw well, n. చేదు బావి; * drawbacks, n. pl. నిరోధకాంశాలు; లోపాలు; లోటుపాట్లు; ప్రతిబంధకాలు; * drawer, n. (1) సొరుగు; (2) లాగు; చల్లడం; * drawing, n. రేఖాచిత్రం; చిత్రలేఖనం; see also painting; ** drawing room, ph. కచేరీ సావడి; * dread, v. i. భయపడు; * dreadful, adj. భయంకరమైన; * dream, n. కల; స్వప్నం; * dreamlike, adj. స్వాప్నిక; * dredge, v. t. త్రవ్వు; * dredger, n. త్రవ్వోడ; * dredging, n. అడుసు త్రవ్వుట; మేట త్రవ్వు; * drench, v. i. తడిసి ముద్దగుట; * drench, v. t. తడిపి ముద్దచేయు; * dress, n. (1) ఆడవారి దుస్తులు; (2) దుస్తులు; అంబరములు; * dress, v. t. దుస్తులు ధరించు; దుస్తులు తొడుగు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: dress, put on, wear * ---Use ''dress'' to mean "put on clothes'' or "wear a particular type of clothes'': She always dresses fashionably. If you put on a piece of clothing, you dress yourself in that thing. Use ''wear'' to mean you have something on your body: Is that a new blouse you are wearing? Are you wearing a perfume?''' |} * * dressed, n. సాంబరమైన; దుస్తులతోనున్న; సాంబరుఁడు; దిగంబరుఁడు కానివాఁడు; * dressing, n. (1) శోధనం; కట్టు కట్టడం; (2) బట్టలు తొడుక్కోవడం; వస్త్రాలంకరణ; (3) సంరక్షణ; (4) అలంకరణ; కొన్ని తినుభండారాలపై అలంకరణ కోసం వాడే పదార్థం; ** hair dressing, ph. కేశ సంరక్షణ; కేశ అలంకరణ; ** salad dressing, ph. పచ్చి కాయగూరల మీద రుచి కొరకు పోసే నూనె, సిరకా మిశ్రమం; ** dressing a wound, ph. వ్రణ శోధనం; పుండుకు కట్టు కట్టడం; * dried, adj. వరుగు; శుష్క; ** dried brinjal, ph. వంగ వరుగు; ** dried fish, ph. వరుగు చేపలు; ఎండు చేపలు; ** dried food stuff, ph. వరుగులు; * drift, n. (1) గాలికి ఎగిరి మేటలుగా పడ్డ ఇసక కాని, పొడిమంచు కాని; (2) తాత్పర్యం; * drift, v.t. (1) కదులు; నెమ్మదిగా తేలియాడుతూ కదులు; కొట్టుకొని పోవు; (2) ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా కాకుండా నడుచు; (3) ఒక స్థితినుండి మరొక స్థితికి జారుకొను; * drill, n. (1) కవాతు; డ్రిల్లు; (2) బరమ; బెజ్జం పెట్టే సాధనం; (3) మూడు పేటలు వేసిన దారంతో నేసిన గుడ్డ; see also twill; * drink, adj. త్రాఁగు; * drink, n. పానీయం; త్రావెం; ** alcoholic drink, ph. పానం; మద్యం; మద్యపానీయం; ** soft drink, ph. పానీయం; సాధారణంగా సోడా వంటి బుడగలతో ఉన్న పానీయం; * drip, v. i. కారు; బొట్టు బొట్టుగా కారు; ** drip irrigation, ph. కారుసాగు; * drive, n. (1) ప్రవణము; చొరవ; స్వయంచోదితంగా పూనుకుని పని చేసే స్వభావం; అభినివేశం; (2) వాహనాలు నడపడానికి అనువైన మార్గం; ఉ. Marine drive; (3) చోది; నడపడానికి వాడే సాధనం; ** disk drive, ph. డిస్కు చోది; గ్రామఫోను రికార్డు ఆకారంలో ఉండే పళ్లేనిని ఉంచడానికి వాడే సాధనం; ఇది కలనయంత్రాలలో, కఠినాంగాలలో ఉండే భాగం; ** printer drive, ph. ముద్రణ చోది; ఇది కలనయంత్రాలలో, కఠినాంగాలలో ఉండే భాగం; * drive, v. t. (1) తోలు; నడపు; చోదించు; చోపు; (2) తరుము; * driver, n. చాలకుడు; చాలకి; యంత; నడపరి; చోదకుడు; చోదరి; చోపరి; చోదాళువు; తోలేవాడు; గమికాడు; ఈరణి; సారధి; డ్రైవరు; * driver, n. [comp.] కంప్యూటర్ రంగంలో అనువర్తనానికీ, కఠినాంగానికీ పొంత కలుపుతూ మధ్యవర్తిగా పనిచేసే మృదులాంగ క్రమణిక; ** printer driver, ph. [comp.] కంప్యూటర్ రంగంలో అనువర్తనానికీ, ముద్రణ కఠినాంగానికీ పొంత కలుపుతూ మధ్యవర్తిగా పనిచేసే మృదులాంగ క్రమణిక; * drizzle, n. తుంపఱ; చినుకు; జల్లు; శీకరం; * drone, n. మగ తేనెటీగ; * dromedary, n. ఒంటె; ఒకే ఒక మూపురం ఉన్న ఒంటె; * drool, n. చొంగ ; చొల్లు; * drool, v. i. చొంగ కార్చు; నోరు ఊరు; * drop, n. బిందువు; బొట్టు; చుక్క; బిళ్ల; ** cough drop, ph. దగ్గు బిళ్ల; ** dew drop, ph. తుషార బిందువు; ** tear drop, ph. కన్నీటి బిందువు; కన్నీటిబొట్టు; కన్నీటి చుక్క; అశ్రు బిందువు; అశ్రు కణం; ** water drop, ph. నీటిబిందువు; నీటిబొట్టు; నీటిచుక్క; * drop, v. i. దిగు; పడు; ౙారు; * drop, v. t. (1) దిగబెట్టు; వదలిపెట్టు; దిగవిడుచు; దించు; దింపు; (2) వదలివేయు; జారవిడచు; జార్చు; పడవేయు; * dropdown, adj. దిగజారే; ** dropdown list, ph. దిగజారే జాబితా; కంప్యూటర్‍ తెర మీద ఎప్పుడు ఏయే పనులు చెయ్యగలమో చూపించే జాబితా; ** dropdown menu, ph. దిగజారే ఎంపిక జాబితా; కంప్యూటర్‍ తెర మీద ఒక మాట మీద ఒత్తినప్పుడు ఎప్పుడు ఏయే పనులు చెయ్యగలమో చూపించడానికి కిందకి దిగజారే అంశాల జాబితా; * dropper, n. ద్రవ పదార్థాలని చుక్కలు చుక్కలుగా రాల్చే గొట్టం; * droppings, n. (1) పేడ; పెంటిక; లద్దె; (2) రెట్ట; [[File:Plasmodium_falciparum_nephrosis_edema_PHIL_3894_lores.jpg|thumb|right|Plasmodium_falciparum_nephrosis_edema]] * dropsy, n. నంజు; ఒళ్లు వాచడం; ఉబ్బుసంకటం; నీరుకట్టు; [note] edema is the modern name for dropsy; Anasarca, or extreme generalized edema, is a medical condition characterized by widespread swelling of the skin due to effusion of fluid into the extracellular space; * drought, n. కరవు; కరువు; అనావృష్టి; వర్షాభావం; దుర్భిక్షం; కాటకం; * drove, n. మంద; తొంబ; * drown, v. t. నీళ్ళల్లో మునిగి చచ్చిపోవు; * drudgery, n. గొడ్డుచాకిరీ; యమచాకిరీ; అరవచాకిరీ; * drug, n. మందు; ఔషధం; ఊషణం; ** generic drug, ph. సాధారణ ఔషధం; ** orphan drug, ph. అనాధ ఔషధం; అరుదుగా వచ్చే జబ్బులకి కావలసిన మందులు; బడుగు దేశాలలో వచ్చే రోగాలకి కావలసిన మందులు; ** patented drug, ఏకస్వ ఔషధం; తయారీకి విశిష్టాధికారం ఉన్న ఔషధం; ** drug store, ph. మందులంగడి; మందులాపణి; మందులకొట్టు; మందులషాపు; * drum, n. (1) డప్పు; డోలు; దుందుభి; భేరి; నగారా; (2) డబ్బా; పీపా; తొట్టి; ** rattling musical drum, ph. డబుడక్క; ** small musical drum, ph. డిండిమం; గిడిగిడి; * drumstick, n. (1) ములగ కాడ; మునఁగ కాడ; (2) కోడి తొడ; * drunk, adj. ఉన్మత్త; త్రాఁగివున్న; * drunkard, n. త్రాఁగుబోతు; ఉన్మత్తుఁడు; * drupe, n. అష్టిఫలం; తొక్క; పీచు; టెంక; జీడి కల పండ్లు; కొబ్బరి కాయలు; మామిడి పండ్లు ఈ జాతికి చెందినవి; * dry, adj. (1) ఎండు; ఎండిన; వాడు; వాడిన; నంజ; (2) నిస్సారమయిన; (3) మెరక; పుంజ; (4) పొడి; పొడిగానున్న; (5) రుచి లేని; తీపిలేని; ** dry cough, ph. పొడి దగ్గు; ** dry ginger, ph. శొంఠి; అల్లాన్ని సున్నపు నీళ్లలో నాన్చి, పిమ్మట ఎండబెట్టగా వచ్చినది; ** dry ice, ph. గడ్డకట్టిన బొగ్గుపులుసు గాలి; ** dry land, ph. బీడు; నంజ నేల; ** dry wine, ph. తీపిలేని ద్రాక్ష సారా; * dry, v. i. ఎండు; * dry, v. t. ఎండబెట్టు; * dry up, v.t. ఇంకు; అడుగంటు; ఇవురు; ఇగురు; * dual, adj. రెంౘ; ద్వైత; ద్వంద్వ; ద్వైదీ; ** dual nature, ph. ద్వంద్వ ప్రవృత్తి; ద్వైదీభావం; * duality, n. ద్వైదీభావం; ద్వైవిధ్యత; రెంౘతనం; * dub, v. t. సినిమా ఫిల్ము మీద అసలు శబ్దాన్ని చెరిపేసి దాని స్థానంలో మరొక శబ్దాన్ని ప్రతిక్షేపించడం; * dubious, adj. అనుమానాస్పదమైన; సందేహాస్పదమైన; నమ్మకం లేని; * ductile, n. తాండవం; * duel, n. ద్వంద్వ యుద్ధం; రెంబోరు (రెంౘ + పోరు); * duet, n. యుగళ గీతం; ఇద్దరు కలసి పాడే పాట; * duck, v. i. మునుగు; జోరుగా కిందికి వంగు; * duck, v. t. ముంచు; * duck, n. బాతు; ఆడ బాతు; * duckling, n. బాతు పిల్ల; * duct, n. వాహిక; గొట్టం; నాళం; * ductility, n. [phy.] తంతవ్యత; సాధుత్వం; * dues, n. రుసుం; సభ్యత్వ రుసుం; (rel.) fee; * membership dues, ph. సభ్యత్వ రుసుం; * duke, n. m. రాజు; బ్రిటిష్ రాచవ్యవస్థలో ఒక ఉన్నత స్థానాన్ని సూచించే పదవి; Emperor (చక్రవర్తి), King (మహరాజు), Duke (రాజు), Marquiss, Earl (ప్రభువు), Viscount (దివాను), Barron (జమీందారు) are the ranks in descending order; * dull, adj. (1) మందకొడి; మొండి; (2) కోరా; ** dull knife, ph. మొండి కత్తి; ** dull person, ph. మందకొడి మనిషి; ** dull wit, n. శుంఠ; మందమతి; తమందం; * dullard, n. జడుఁడు; జడ్డి; * dumb, adj. (డమ్) (1) మూఁగ; మాటలాడని; (2) తెలివి తక్కువ; పస లేని; ** dumb idea, ph. తెలివి తక్కువ ఊహ; పస లేని ఊహ; [[File:TwoDumbbells.JPG|thumb|right|TwoDumbbells]] * dumbbells, n. pl. లోడీలు; ఇటూ, అటూ బరువుగా ఉండి, మధ్య సన్నంగా కడ్డీలా ఉన్న కసరత్తు చేసే సాధనం; * dumbfound, v. t. నిశ్చేష్టమగు; * dummy, adj. ఉదూత; ** dummy variable, ph. ఉదూత చలరాశి; * dump, v. t. గుమ్మరించు; * dumplings, n. pl. కుడుములు; పూర్ణంతో నింపి, ఆవిరి మీద ఉడకబెట్టిన పిండి ముద్దలు; జిల్లేడికాయలు; ఉండ్రాళ్లు; సంకటి; * dunce, n. మందమతి; తమందము; * dune, n. తిన్నె; సైకతం; ఇసుక దిబ్బ; సముద్రపుటొడ్డున ఇసుక తిన్నె; * dung, n. పేడ; లద్ది; పెంటిక; మయం; * dung beetle, ph. పేడ పురుగు; లద్ది పురుగు; ** buffalo dung, ph. పేడ; గేదె పేడ; మహిషీమయం; ** cow dung, ph. పేడ; ఆవు పేడ; గోమయం; ** horse dung, ph. గుఱ్ఱపు లద్ది; * dungeon, n. చీకటి కొట్టు; కొట్టు; ఖైదు; * duodecimal system, ph. ద్వాదశాంశ పద్ధతి; * duodenum, n. ఆంత్రమూలం; ద్వాదశాంగుళం; చిన్నప్రేగు మొదటి భాగం; ఉరమరగా పన్నెండు అంగుళాల పొడుగుంటుంది కనుక దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది; * duopoly, n. ద్వంద్వాధిపత్యం; ఇద్దరు వ్యాపారుల మధ్య ఒడంబడిక ద్వారా ఏర్పడ్డ గుత్తాధిపత్యం; * dupe, n. తక్కిడి; మోసకారి; * duplex, n. [engr.] ద్వంద్వం; రెంౘం; ** duplex process, ph. ద్వంద్వ యోగం; ద్వంద్వ ప్రక్రియ; రెంచాడ్పు (రెంౘ + చాడ్పు, చాడ్పు = విధానము, process); ** full-duplex, పూర్ణద్వంద్వం; ఒకే సమయంలో ఇరువైపుల నుండీ సంభాషించ గలగడం; ** half-duplex, అర్ధద్వంద్వం; ఒకే సమయంలో ఒకవైపు నుండీ మాత్రమే సంభాషించ గలగడం; * duplicate, n. నకలు; మారుప్రతి; జతప్రతి; * dura, n. [anat.] డూరా; పుర్రెకి; మెదడుకి మధ్యనుండే కణజాలం; * durability, n. మన్నిక; ఉఱిది; ఆనిక; దార్ఢ్యం; దృఢత్వం; * duration, n. తడవు; సేపు; వ్యవధి; కాలపరిమితి; అవస్థితి; వ్యవధానం; కాలావధి; * Durian, n. ముండ్లపనస; మలయా మొదలయిన ఆగ్నేయ ఆసియా దేశాలలో దొరికే పనసపండుని పోలిన పండు; ఈ పండు వెగటు పుట్టించే అంత తియ్యగా ఉండడం వల్ల అలవాటు లేని వారికి కంపుకొడుతూన్నట్లు అనిపిస్తుంది. * during, prep. ఒక సమయంలో. * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: during, for * ---''During'' answers the question "when?''. She learned Hindi during her stay in Delhi. ''For'' answers the question "how long?''. He studied in the US for four years.''' |} * * dusk, n. సంజ చీకటి; సంధ్యాసమయం; కప్పిరి; మునిచీకటి; మునిచీకటి అంటే చీకటిపడడానికి ముందు అని అర్థం; * dust, n. (1) దుమ్ము; ధూళి; దూసరం; రజను; రజస్సు; పరాగం; మలోమలికితం; (2) చెత్త; పాంశువు; ** cosmic dust, ph. విశ్వ పరాగం; విశ్వపాంశువు; విశ్వ దూసరం * dust, v. t. (1) జల్లు; సముద్ధూళించు; పూయు; (2) దుమ్ముని దులుపు; (note) వ్యతిరేకార్థములతో ఉన్న మాట; ** dust cover, ph. అట్ట; అట్ట కాగితం; పుస్తకానికి వేసే అట్ట; ** dust devil, ph. గాలి దుమారం; సుడిగాలి; ** dust storm, ph. దుమారం; * dustbin, n. చెత్తకుండీ; * duster, n. తుడుపు గుడ్డ; అలుగ్గుడ్డ; * Dutch, adj. ఒళంద; పోర్చుగల్ దేశానికి చెందిన; ** Dutch treat, ph. ఎవరి ఖర్చులు వారే పెట్టుకుంటూ కలసి భోజనానికి వెళ్లడం; * duty, n. (1) ధర్మం; విధి; విధాయకం; కర్తవ్యం; (2) సుంకం; శుల్కం; సరుకుల మీద వేసే పన్ను; ఇది సరుకు విలువలో ఫలానా శాతం అని ఉంటుంది; ఆదాయపు పన్ను బీదవారి మీద తక్కువ శాతంలోనూ, ధనవంతుల మీద ఎక్కువ శాతం లోనూ ఉంటుంది; ** civic duty, ph. విధ్యుక్త ధర్మం; విధి చెప్పినట్లు చెయ్యవలసిన పని; ** import duty, ph. దిగుమతి సుంకం; ** duty and responsibility, ph. విధి; బాధ్యత; * dwarf, adj. బుడ్డ; చిన్న; పొట్టి; కురచయిన; కుబ్జ; గిడప; గున్న; బొంద; గిరక; ** dwarf coconut tree, ph. గున్న కొబ్బరి; చెన్నంగి; ** dwarf mango tree, ph. గున్న మామిడి; ** dwarf plantain, ph. బొంద అరటి; ** dwarf orange tree, ph. గున్న నారింజ; ** dwarf palm, ph. గిరక తాడి; బొంద తాడి; * dwarf, n. పొట్టి; గిడస; మరుగుజ్జు; ** white dwarf, ph. శ్వేతకుబ్జం; శ్వేతకుబ్జ తార; ఒక రకం నక్షత్రం; * dwelling, n. నివాసం; ఇల్లు; అవస్థానము; నెలవు; * dwindling, adj. క్షీణిస్తూ ఉన్న; * dye, n. రంజనం; రంగు; అద్దకపు రంగు; ఛాయ; వన్నెక; (rel) pigment; * dye stuff, n. రంజన ద్రవ్యం; వన్నె ముద్ద; * dyeing, n. అద్దకం; వన్నెకం; * dynamic, adj. చైతన్యవంతమైన; పరిణామశీలమైన; శక్తికి సంబంధించిన; * dynamics, n. (1) చలనం; చైతన్యం; (2) చలనశీలశాస్త్రం; గతిశాస్త్రం; ధృతిశాస్త్రం; చలనాలకు సంబంధించిన అధ్యయనం; వస్తువులపై బలములు ప్రసరించినప్పుడు అవి చలనాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో విచారించే శాస్త్రం; * dynamism, n. చైతన్యత; చైతన్యం; * dynamo, n. విద్యుచ్ఛక్తిని పుట్టించే యంత్రం యొక్క పాతబడ్డ పేరు; ఇప్పుడు ఎక్కువ వాడుకలో లేదు; * dynasty, n. రాజవంశం; వంశం; రాజవంశ పరంపర; ఱేఁటివంగడం (రాజు(ప్రకృతి) = ఱేఁడు(వికృతి), (వంశం(ప్రకృతి) = వంగడం(వికృతి)); * dysentery, n. (డిసెంటరీ) గ్రహణి; రక్త విరేచనాలు; జిగట విరేచనాలు; బంక విరేచనాలు; అతిసారం; పాచనాలు; ** bacillary dysentery, ph. దండాణుజ గ్రహణి; * dyspepsia, n. అజీర్ణం; మందాగ్ని; అగ్నిమాంద్యం; * dysphoria, n. మనస్సులో చెప్పుకోలేని బాధ; * dyspnea, n. ఎగఊపిరి; shortness of breath; * dystopia, n. ఊహానరకం; an imagined state or society in which there is great suffering or injustice, typically one that is totalitarian or post-apocalyptic. (ant.) utopia; * |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ''' ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] ruyy9p2plxzzkm1l8q5un8fbr499vdi 0 3001 38960 38928 2026-04-12T23:23:42Z Vemurione 1689 /* I */ 38960 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks 19 Aug 2015. ==I== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * * '''I, pron. నేను; * iamb, n. పద్యంలో వచ్చే లగం అనే గణం; ఒక లఘువు, తరువాత ఒక గురువు ఉన్న గణం; (rel.) foot అంటే గణం; iamb అంటే లగం; line అంటే పాదం; * iambic pentameter, n. లఘువు, గురువు చొప్పున ఐదు వరుసగా వచ్చే పద్య పాదం; అయిదు లగాలు ఉన్న పద్య పాదం; (note) iambic pentameter is a metrical speech rhythm that is natural to the English language, and one that Shakespeare made use of; ex: EVery TIME we TALK, we STRING toGETHer ACCented and UNACCented SYLLables withOUT even THINKing aBOUT it; * iambus, n. లగం; ఛందస్సులో లఘువు వెంబడి గురువు ఉన్న గణం; * iatrogenic, adj. చికిత్సాజనిత; ** iatrogenic disease, ph. వైద్యుడి వల్ల కాని, వైద్య సిబ్బంది వల్ల కాని కలుగజేయబడ్డ రుగ్మత; వైద్యం చెయ్యడం వల్ల వచ్చిన వ్యాధి; * ibex, n. స్కీను; [[మేషం]]; కాప్రా; హిమాలయాలలో ఉండే మేకని పోలిన జంతువు; * ibis, n. కంకణపు కొంగ; ఒక జాతి కొంగ; పొడవాటి ముక్కు చివర కిందికి తిరిగి ఉండడం ఐబిస్ ల ప్రత్యేకత; సైబీరియా ప్రాంతాలలోని విపరీతమైన చలికి తట్టుకోలేక ఈ పక్షులు చలికాలంలో దక్షిణభారత దేశానికి వలస వస్తుంటాయి; ** American White Ibis, ph. అమెరికన్ తెల్ల కంకణపు కొంగ; [bio.] ''Eudocimus albus'' of the Threskiornithidae family; ** black-headed ibis, ph. నల్ల తల కొంగ; ** white ibis, ph. తెల్ల కంకణము; తెల్ల కంకణపు కొంగ; ఎర్ర కాళ్ళ కొంగ; * ice, n. [[మంచు]]; మంచుగడ్డ; హిమం; గడ్డమంచు; ** ice age, ph. మంచు యుగం; హిమనీ యుగం; ** ice apple, ph. తాటిముంజె; ** ice cube, ph. మంచుముక్క; మంచుగడ్డ; ** ice water, ph చల్లటి నీరు; * iceberg, n. సముద్రంలో తేలియాడు మంచుకొండ; * ichnology, n. జీవుల ఆనవాళ్లయిన బొరియలు, ఆవాసాలు, కాలి గుర్తులు, మలం లాంటివి కూడా శిలాజాలుగా మారతాయి. వీటిని ఇక్నో ఫాసిల్స్(Ichno fossils) లేదా Trace Fossils అంటారు. జాడ శిలాజాల శాస్త్రాన్ని ఇంగ్లీషులో ఇక్నోలజీ (Ichnology) అంటారు; * ichthyology, n. మత్స్య శాస్త్రం; మీను శాస్త్రం; మీన విజ్ఞానం; చేపల శాస్త్రం; * icicle, n. మంచుకాడ; పొడుగ్గా కాడ రూపంలో పేరుకున్న నీరు; సాధారణంగా చూరుల వెంబడి కారే నీరు గడ్డ కట్టి ఇలా తయారవుతుంది; * icon, n. (1) ప్రతిమ; విగ్రహం; అర్చ; మూర్తి; చిత్రకం; (2) గురుతు; * iconoclast, n. (1) విగ్రహాలని ధ్వంసం చేసే వ్యక్తి; (2) సంప్రదాయపు ఆచారాలని, సంస్థలని వ్యతిరేకించే వ్యక్తి; (ety.) Iconoclast came from two Greek words "eikon" and "klastes." In Greek, 'eikon' means 'image' and 'klastes' means 'breaker'; * icosahedron, n. [math.] వింశతిముఖి; ఇరవై ముఖములు ఉన్న ఘన బహుముఖి; * idea, n. ఊహ; భావం; భావన; ఆలోచన; ఉద్దేశం; వెరవు; సాధనం; తలపు; స్ఫురితం; ఉపాయం; అవపారిక; ** central idea, ph. ముఖ్యాంశం; * ideal, adj. ఆదర్శ; ** ideal gas, ph. ఆదర్శ వాయువు; a hypothetical gas whose molecules occupy negligible space and have no interactions, and which consequently obeys the gas laws exactly; * ideal, n. ఆదర్శం; ఆదర్శ ప్రాయం; ఆశయం; * idealism, n. (1) ఆదర్శవాదం; భావవాదం; (2) ఒక తత్త్వం; మౌలికంగా “స్వయానుభవ ఆధ్యాత్మిక వాదం.” ఇది జ్ఞానానికి సంబంధించినది; అనగా, వాస్తవికత అనేది ఏదో విధంగా మనస్సు (consciousness) మీదనే ఆధారపడి ఉంటుంది. అనగా, తన అనుభవంతో మేళవించినదే ప్రపంచం (సృష్టి) అని చెప్పేది. అనగా, స్థూల ప్రపంచం కల్ల, ఒక మాయ అని చెప్పేది. అనగా, బల్ల మీద పండు అక్కడ ఉందా, లేదా అనేది చూసేవాడి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. చెట్టు కూలినప్పుడు పుట్టిన శబ్ద తరంగాలు ఒక చెవి లోని కర్ణభేరికి తగిలి అది ప్రకంపించి ఆ ప్రకంపనలు ఒక మెదడులోని శ్రవణ నాడీ కేంద్రాలని ఉత్తేజపరచినప్పుడు ఆ మెదడు చెప్పిన భాష్యమే శబ్దం. అనగా మెదడులోని చేతన (consciousness) ఏది చెబితే అదే మనకి ద్యోతకమవుతుంది కాని నిజంగా ప్రపంచం ఎలా ఉందో అన్నది "అజ్ఞేయం" (unknowable). జీవితం గానీ, లోకం గానీ ఆదర్శప్రాయంగా ఉండటం ఎలాగో చిత్రించి చెప్పే నిర్వచనం ఆదర్శవాదం; తన అనుభవంతో మేళవించినదే ప్రపంచమని చెప్పే సిద్ధాంతం కనుక స్వీయానుభవ ఆధ్యాత్మిక వాదమని అనవచ్చు; స్థూల ప్రపంచము కల్ల యను వాదము; see also realism; ** absolute idealism, ph. అఖండ ఆదర్శవాదం; అఖండ భావవాదం; ** subjective idealism, ph. స్వీయాత్మక ఆదర్శవాదం; స్వీయాత్మక భావవాదం; * idealist, n. ఆదర్శవాది; * idealistic, adj. ఆదర్శ ప్రాయమైన; ఆదర్శవంత; * identical, adj. సర్వసమం; సర్వసమానం; * identification, n. (1) గుర్తు; ఆనవాలు; అభిజ్ఞానం; (2) తాదాత్మ్యం; సాయుజ్యం; * identify, v. t. (1) గుర్తుపట్టు; గుర్తించు; పోలిక పట్టు; పోల్తి పట్టు; (2) తాదాత్మ్యం చెందు; * identify, n. (1) సర్వసమానత్వం; తాదాత్మ్యం; ఏకత్వం; సర్వసమానత్వం; (2) తత్సమరాశి; (3) గుర్తు; (4) వైయక్తికత; * identity, n. గుర్తు; ఆనవాలు; అభిజ్ఞానం; * ideogram, n. చిత్రలిపి; భావలిపి; భాషతో నిమిత్తం లేకుండా ఒక భావాన్ని తెలిపే బొమ్మ; [[File:Perros_No.svg|thumb|right|ఈ బొమ్మలో కుక్క ముట్టె పిక్టోగ్రాము, ఎర్రటి వృత్తము, అడ్డు గీత ఇడియోగ్రాము]] * idiocy, n. (1) మూఢత్వం; వెర్రిబాగులతనం; (2) పిచ్చితనం; బుద్ధిమాంద్యం; * idiolect, n. వైయక్తిక వ్యావహారికం; వ్యక్తిపరమైన శైలీ భేదాల సంపుటి; (rel.) dialect; * idiopathic, adj. తెలియని కారణం వల్ల; కారణరహితంగా; * idiom, n. జాతీయం; నుడికారం; పలుకుబడి; భాషీయం; భాషాసంప్రదాయం; ** loan idiom, ph, అన్వయ జాతీయం; ఇతర భాషల ప్రభావంతో ఆధునిక తెలుగులోకి వచ్చి చేరిన ఒక జాతీయం; హిందీలోని "దిమాగ్ ఘుట్నో మే హోనా" (Dimaag Ghutno Mein Hona) అనే నానుడి తెలుగులోకి దిగుమతి అయి "మెదడు మోకాలిలోకి దిగజారడం" అయినట్లు; * idiot, n. ఒక రకమైన బుద్ధిమాంద్యతతో పుట్టిన వ్యక్తి; mentally defective person with a mental age of not more than 35 months; imbecile and moron were more porous categories; see also stupid; ** idiot savant, n. బుద్ధిమాంద్యతతో పుట్టినా ఒకే ఒక శాఖలో (ఉ. సంగీతంలో కాని, చిత్రకళలో కాని, గణితంలో కాని) విశేషమైన ప్రతిభ చూపించే వ్యక్తి; * idiosyncrasy, n. విలక్షణం; విలక్షణ స్వభావం; తిక్క; ఉలిపికట్టెతనం; చమత్కార స్వభావం; * idle, adj. సోమరి; అక్రియ; ఏ పనీ చెయ్యకుండా ఉన్న స్థితి; * idleness, n. సోమరితనం; * idler, n. సోమరి; * idol, n. ప్రతిమ; విగ్రహం; అర్చ; మూర్తి; * idolator, n. విగ్రహారాధకుడు; * idolatry, n. విగ్రహారాధన; * if, conj. అయినచో; అయితే; ఇలా అయితే; * ifs and buts, ph. అయతే గియితేలు; * igneous, adj. అగ్నిక; అగ్నిజ; అగ్ని; ** igneous rock, ph. అగ్నికశిల; అగ్నిశిల; * ignite, v. i. రాజుకొను; రగులుకొను; అంటుకొను; * ignite, v. t. రగుల్చు; రగిలించు; అంటించు; ముట్టించు; వెలిగించు; మండించుట; * ignition, n. రగుల్పాటు; రగుల్చుట; జ్వలనం; ప్రజ్వలనం; ** ignition point, ph. జ్వలన స్థానం; జ్వలన బిందువు; * ignoble, adj. నీచమైన; * ignominy, n. అపకీర్తి; అప్రతిష్ఠ; * ignorance, n. అజ్ఞానం; అగ్రహణం; అవజ్ఞాతం; ఎరుకమి; తమస్సు; అవిద్య; అరయమి; తెలియమి; మరకువ; see also nescience; ** ignorance is bliss, ph. అజ్ఞానమే ఆనందం; * ignore, v. i. విస్మరించు; ఉపేక్షించు; నిర్లక్ష్యం చేయు; ఆధారం లేదని ఒదిలిపెట్టు; [[File:Varanus_benghalensis.jpg|thumb|right|బెంగాలీ ఉడుం]] * iguana, n. పెద్ద [[ఉడుము|ఉడుం]]; గోధిక; see also guana; * ileum, n. తుంటి ఎముక; కుండలిని; శేషాంత్రం; * ill-bred, adj. వెకిలి; మోటైన; సరి అయిన పెంపకం లేని; * illegal, adj. అక్రమమైన; చట్టవిరుద్ధమైన; వికర్మ; దొంగ; ** illegal act, ph. అక్రమం; చట్టవిరుద్ధం; వికర్మం; అడ్డగోలు; ** illegal construction, ph. అక్రమ నిర్మాణం; అడ్డగోలు కట్టడం; ** illegal encroachment, ph. అక్రమ ఆక్రమణ; అడ్డగోలు ఆక్రమణ; * illegible, adj. అస్పష్టమైన; చదవడానికి స్పష్టత లేని; కొక్కిరి బిక్కిరి; * illegitimate, adj. చట్టవిరుద్ధమైన; జారజ; ** illegitimate child, ph. చట్టవిరుద్ధమైన వివాహం వల్ల పుట్టిన బిడ్డ; జారజుడు; * Illiad, n. (ఇలియాడ్) ట్రాయ్ నగరపు యుద్ధం గురించి గ్రీకు మహాకవి హోమర్ రాసిన గ్రంథం; * ill-fated, adj. దుర్గతికీ పాలైన; అదృష్టం వక్రించిన; దైవోపహతులైన; * ill-health, n. అనారోగ్యం; నలత; * illicit, adj. నిషిద్ధమైన; చట్టవిరుద్ధమైన; దొంగ; దొంగచాటు; ** illicit liquor, ph. దొంగ సారా; * illiteracy, n. [[నిరక్షరాస్యత]]; చదువనేర్చని; * illiterate, n. నిరక్షరాస్యుడు; చదవడం రాయడం తెలియని వాడు; * illness, n. నలత; సుస్తీ; అనారోగ్యం; అస్వస్థత; జబ్బు; రోగం; రుగ్మత; జాడ్యం; see also disease and sickness; ** terminal illness, ph. అవసాన అస్వస్థత; ప్రాణం తీసే జబ్బు; * illogic, n. కుతర్కం; * illogical, adj. కుతర్కమైన; తర్కాభాసమైన; * ill-repute, n. అప్రతిష్ఠ; * ill-tempered, adj. కోపిష్టి; కోపదారి; * illuminate, v. t. ద్యోతించు; కాంతివంతం చేయు; * illuminated, adj. ద్యోతితం; జ్వలితం; కాంతివంతం చేయబడ్డ; * illuminating, adj. ఉద్దీపక; ** illuminating power, ph. దీప్తి; ద్యోతక శక్తి; ఉద్దీపక శక్తి; * illumination, n. ఉద్దీపనం; వెలుగు; వెలుతురు; ప్రకాశం; ఉద్భాసం; ద్యోతకం; ద్యూతి; పొద్దు; * illusion, n. భ్రమ; భ్రాంతి; ఆరోపం; కనికట్టు; మాయ; మోళీ; ఇంద్రజాలం; illusions pertain to the mind and delusions pertain to a belief; * illustrated, adj. (1) సచిత్ర; (2) సోదాహరణ; * illustrative, adj. నిదర్శనాత్మక; * illustration, n. (1) బొమ్మ; చిత్రం; చిత్తరువు; (2) ఉదాహరణ; దృష్టాంతం; ఆఖ్యాయికం; * illustrious, adj. ఘనతకెక్కిన; ప్రఖ్యాత; ప్రముఖ; ప్రసిద్ధ; * ill-will, n. వైమనస్యం; వైరస్యం; * image, n. ప్రతిరూపం; ప్రతిబింబం; ప్రతిమ; ప్రతీక; బింబం; చిత్రం; ** virtual image, ph. మిధ్యాబింబం; కాల్పనిక బింబం; * imagery, n. (1) బొమ్మకట్టుడు; పదచిత్రం; ప్రతీకాత్మకం; (2) ఉత్ప్రేక్ష; ఉత్ప్రేక్షాలంకారం; ** concrete imagery, ph. మూర్త పదచిత్రం; * imaginary, adj. కాల్పనిక; కల్పిత; అసత్య; ఊహ్య; భావుక; భావకల్పిత; ఊహాత్మక; ** imaginary axis, ph. కాల్పనిక అక్షం; భావుకాక్షం; ఊహాత్మక అక్షం; కల్పన అక్షం; ** imaginary number, ph. కాల్పనిక అంకం; భావుకాంకం; ఊహాత్మక సంఖ్య; కల్పన సంఖ్య; ** imaginary line, ph. ఊహాత్మక రేఖ; భావుక రేఖ; కల్పన రేఖ; ** imaginary part, ph. కాల్పనిక భాగం; * imagination, n. ఊహ; ఊహాశక్తి; భావన; కల్పన; భావుకత్వం; కల్పనాశక్తి; ఊహాశీలత; ఉత్ప్రేక్ష; * imagine, v. i. భావించు; ఊహించు; అనుకో; * imagism, n. a type of poetic philosophy popularized by poets like Ezra Pound; * imbecile, n. బుద్ధిహీనుడు; మూఢుడు; * imbibe, v. t. తాగు; పీల్చు; సేవించు; ఆస్వాదించు; * imbue, v. t. నానబెట్టు; నాటు; మనస్సులో ఉంచుకొను; * imitate, v. t. అనుకరించు; పోలునట్లు చేయు; ప్రతిరూపం నిర్మించు; * imitation, adj. నకిలీ; దొంగ; * imitation, n. అనుకరణ; అనుకారం; అనుకృతి; నకిలీ; అనుసృజన; * immanent, adj. అంతర్భూతమైన; లోనున్న; అంతర్వ్యాప్తమైన; స్వాభావికమైన; * immanent, n. అంతర్యామి; అంతర్భూతుడు; ** God is immanent, ph. దేవుడు సర్వాంతర్యామి; దేవుడు అన్నిటిలోను ఉన్నాడు; * immeasurable, adj. అప్రమేయ; అపరిగణనీయ; కొలవలేనంత; కొలతకు రాని; * immediate, adj. తక్షణ; వెంటనే; అవశ్య; సద్యో; ** immediate address, ph. [comp.] తక్షణ విలాసం; సద్యో విలాసం; * immediately, adv. వెంటనే; తక్షణం; ఎకాయెకీ; సత్వరం; అవశ్యం: అప్పటికప్పుడు; అవ్యవధానంగా; * immense, adj. అపార; * immerse, v. i. మునుగు; * immerse, v. t. ముంచు; * immersion, n. ముంపు; నిమజ్జనం; పరిప్లుతం; * immigration, n. రావలస; * immittance, n. శబ్దప్రసరణకి అవరోధం లేకపోవడం; impedance అనే మాటకి వ్యతిరేక భావం; impedance, resistance అనే మాటలకి అర్థం దరిదాపుగా ఒక్కటే! చెవులు బాగా పని చేస్తున్నాయో లేదో చెప్పడానికి వాడే పరీక్షలో ఈ మాట వాడుతూ ఉంటారు; * immobile, adj. స్థిరమైన; స్థావర; నిశ్చలమైన; అచల; అచర; కదలని; కదల్చలేని; ప్రచలిత; ** immobile object, ph. స్థాణువు; * immodest, adj. సిగ్గులేని; * immolate, v. t. త్యాగం చేయు; అగ్ని ప్రవేశం చేయు; * immorality, n. దుర్నీతి; అవినీతి; వ్యభిచర్యం; * immortal, adj. అమర; అమర్త్య; చావులేని; నిత్య; * immortality, n. అమరత్వం; అమర్త్యం; నిత్యత్వం; చావులేకపోవడం; * immovable, adj. కదలని; కదల్చలేని; స్థావర; స్థిర; అచల; ** immune response, ph. రక్షక ప్రతిస్పందన; రోగనిరోధక స్పందన; ** immune system, ph. రక్షక వ్యవస్థ; * immunity, n. రోగ నిరోధక శక్తి; అసంక్రామ్యత; రక్షణ; రక్షకశక్తి; రక్షరేకు; అభయప్రదానం; శరీరం రోగగ్రస్తం కాకుండా రక్షించుకోగలిగే శక్తి; ** herd immunity, ph. మంద రక్షణ; మంద రక్షకశక్తి; మంద రక్షరేకు; చుట్టూ ఉన్న వాళ్ళు ఆరోగ్యంగా ఉండడం వల్ల మన శరీరం రోగగ్రస్తం కాకుండా రక్షించుకోగలిగే రోగ నిరోధక శక్తి; * immunization, n. అసంక్రమకరణం; అభయప్రదానం; రోగం సంక్రమించకుండా శరీరాన్ని పదిలపరచడం; * immutable, adj. మార్పుచెందని; మార్పులేని; స్థిరమైన; * impact, n. తాకిడి; ప్రభావం; అభిఘాతం; ** impacted tooth, ph. అంతర్ఘటన దంతం; పూరిగా ఎదగకుండా ఇగుళ్లలోనే ఉండిపోయిన పన్ను; * impair, v. t. బలహీనపరచు; పాడుచేయు; చెడగొట్టు; విలువ తగ్గించు; * impart, v. t. ఇచ్చు; ఒసగు; అబ్బించు; * impartial, adj. సమశీల; నిష్పాక్షిక; పక్షపాత రహిత; ** impartial person, ph. సమశీల వ్రతయుతుడు; పక్షపాత రహితుడు; నిష్పాక్షికుడు; * impassable, n. దుస్తరం; దాటరానిది; చొరరానిది; * impasse, n. (ఇంపేస్) కఠిన పరిస్థితి; విషమ స్థితి; దిగ్బంధ స్థితి; తప్పించుకోలేని పరిస్థితి; * impassioned, adj. ఉద్రేకముతోఁ గూడిన, మనస్సునకు తగులునట్లు చెప్పిన, ** impassioned plea, ph. మనస్సునకు తగులునట్లు చెప్పిన విజ్ఞప్తి; * impatient, adj. ఓర్పులేని; సహనం లేని; ఆతురత; * impatience, n. ఆతురత; ఓరిమి లేకపోవడం; విసుగు; చిరాకు; * impatiens, n. సోకుడుముడుగు; రంగురంగుల పూలు పూసే ఒక రకం మొక్క; see touch-me-not; ok * impeach, v. t. అభిశంసించు; దోషారోపణ చేయు; * impeachment, n. అభిశంసన; దోషారోపణ; * impeccable, adj. మచ్చలేని; నిష్కళంకమైన; దోషం లేని; తప్పులెన్నరాని; * impede, v. t. అడ్డగించు; నిరోధించు; అవరోధించు; * impedance, n. (1) అవరోధకం; అవరోధం; అంకిలం; అర్గళం; క్లేశకం; స్తోభకం; స్తోభం; Impedance is the opposition by a system to the flow of energy from a source. For constant signals, this impedance can also be constant. For varying signals, it usually changes with frequency; (2) ప్రత్యావర్తక విద్యుత్ ప్రవాహానికి ఆటంకం కలిగించేది; In general, impedance (symbol: Z) has a complex value; this means that loads generally have a resistance component (symbol: R) which forms the real part and a reactance component (symbol: X) which forms the imaginary part; * impediment, n. ప్రతిబంధకం; ఆటంకం; అంకిలి; విఘాతం; అర్గళం; పురోగతికి పెద్ద దెబ్బ; * impel, v. t. ప్రేరేపించు; ముందుకు తోయు; * impeller, n. ప్రేరేపకి; ముందుకు తోసేది; * impending, adj. కాగల; జరగబోయే; * impenetrable, adj. చొరరాని; దుర్గమ; గహన; * imperative, adj. విధివాచక; ఆజ్ఞారూపక; ** imperative language, ph. [comp.] విధాయక భాష; Any programming language that specifies explicit manipulation of the state of the computer system e.g. SQL ; Not to be confused with a procedural language, which specifies an explicit sequence of steps; ** imperative mood, ph. [gram.] విద్యర్ధకం; విధివాచకం; ప్రార్థనార్ధకం; ఉభయ ప్రార్థనార్ధకం; * imperative, n. విధివాచకం; విధాయకం; * imperceptible, adj. ఇంద్రియగోచరం కాని; * imperfect, adj. అసంపూర్ణమైన; అసమాప్త; అసమగ్ర; లోపం ఉన్న; కొరత ఉన్న; లోపభూయిష్టమైన; * imperfection, n. లోపం; లోటు; తయారీలో వచ్చిన లోపం; * imperial, adj. సార్వభౌమత్వ; సామ్రాజ్యవాద; * imperialism, n. సామ్రాజ్యవాదం; * imperil, v. t. ఆపద కలిగించు; * imperishable, adj. నాశనం లేని; కుళ్ళని; పాడుకాని; నిల్వ చేసినా పాడు కాని; * impersonal, adj. అవ్యక్త; వ్యక్తి సంబంధం లేకుండా; * impervious, adj. అప్రవేశ్య; అభేద్యమైన; లోనికి చొరజాలని; * impetuousness, n. దురుసుతనం; * impish, adj. చిలిపి; తమాశాకి అల్లరి చేసే తత్త్వం; * implant, v. t. రోగి శరీరాన్ని వైద్యుడు కోసి లోపల మరొక వస్తువుని పెట్టడం; * implant, v. t. నాటు; విత్తు నాటు; * implement, n. పనిముట్టు; సరంజాము; సరకు; * implement, v. t. ఉపయోగించు; వాడు; వాడుకలో పెట్టు; అమలు చేయు; అమలు పరచు; ఆచరించు; * implementation, n. కార్యాచరణ; ఆచరణ; అమలు; * implication, n. అన్యాపదేశం: అంతస్సూచన; ధ్వనింపు; * implicit, adj. అవ్యక్త; అంతర్లీన; అంతర్గత; గర్భితమైన; * implore, v. t. ప్రార్థించు; బ్రతిమాలు; బుజ్జగించు; విన్నపం చేసుకొను; విన్నవించుకొను; * implosion, n. అంతస్పోటనం; * imply, v. t. భావమునిచ్చు; ధ్వనించు; * import, n. (1) దిగుమతి; (2) అంతర్భావం; ** import of a sentence, ph. వాక్యం యొక్క అంతర్భావం; * importance, n. ప్రాముఖ్యం; ప్రాధాన్యం; * important, adj. ముఖ్యమైన; ప్రధానమైన; మేటైన; ** important person, ph. ముఖ్యుడు; మేటరి; ప్రెగడ; * imported, adj. సీమ; కిరానా; దిగుమతి చేసికొన్న; ** imported stuff, ph. సీమ సరుకు; కిరానా సామాను; * impose, v. t. ఇబ్బంది కలిగించు; పిలవని పేరంటం వలె వచ్చు; శిక్షించు; * imposition, n. ఇబ్బంది; పిలవని పేరంటం; శిక్ష; * impossible, adj. అసంభవమైన; అసాధ్యమైన; దుస్సాధ్యమైన; వల్లమాలిన; * impossible, n. అసంభవం; అసాధ్యం; దుస్సాధ్యం; మృగ్యం; * impostor, n. మరొకరివలె నటించేవాడు; దొంగ; మోసగాడు; దగుల్బాజీ; * impotence, n. నపుంసకత్వం; నిర్వీర్యత్వం; పుంసత్వలోపం; ధ్వజభంగం; పిరికితనం; క్లెబ్యం; * impotency, n. ధ్వజభంగం; నపుంసకత్వం; నిర్వీర్యత్వం; క్లీబ్యం; * impotent, adj. నిర్వీర్యం; శక్తిహీనం; బలహీనం; ** impotent person, ph. నిర్వీర్యుడు; ఖొజ్జా; పేడి; * impound, v. t. దాచిపెట్టు; బంధించు; సామానులని అటకాయించి బంధించు; * impoverish, v. t. దారిద్య్రం కలిగించు; శక్తిహీనం చేయు; క్షీణింపజేయు; * impractical, adj. అఘటిత; * imprecate, v. t. శపించు; * impregnate, v. t. సిక్తం చేయు; నింపు; గర్భం కలిగించు; గర్భాదారణ చేయు; * impress, v. i. నచ్చుకొను; * impress, v. t. ముద్ర వేయు; మనస్సుకి హత్తుకునేటట్లు చేయు; మంచి అభిప్రాయం కలుగజేయు; * impressed, adj. ముద్ర వేయు; ముద్రాంకిత; నిహిత; నచ్చు; మంచి అభిప్రాయం కలుగు; ** impressed force, ph. నిహిత బలం; * impression, n. (1) ముద్ర; ముద్రణ; గురుతు; (2) ముద్రాంకితం; వాసన; సంస్కారం; (3) అభిప్రాయం; భావముద్ర; భావం; ** positive impression, ph. ఆదరణ భావం; * impressionistic, adj. అనుభూతాత్మక; ** impressionistic painting, ph. అనుభూతాత్మక వర్ణచిత్రం; * imprint, n. ముద్ర; గుర్తు; అచ్చు; చిహ్నం; * imprinting, n. మనోముద్రణ; జంతువులలో పిల్ల మనోఫలకం మీద తల్లిదండ్రుల ముద్ర పడటం; * imprisonment, n. నిర్భంధం; కారాగార శిక్ష; ఖైదులో పెట్టడం; * improbable, adj. అసంభవమైన; అసంభావ్యమైన; సత్యదూరమైన; * improper, adj. అనుచిత; అపసవ్య; తగని; అక్రమ; అపక్రమ; విషమ; ** improper fraction, ph. అపక్రమ భిన్నం; * improper, n. అనుచితం; తగనిది; అక్రమమైనది; * improve, v. t. బాగుపరచు; అభివృద్ధి చేయు; పురడించు; * improved, adj. మెరుగుపరచబడ్డ; పురడించిన; * improvement, n. అభివృద్ధి; మెరుగుదల; బాగుపడడం; * improvisation, n. మనోధర్మం; ఆశువుగా ప్రామాణికమైన సంగీతానికి చిలవలు, పలవలు చెక్కడం; ముందుగా తయారవకుండా అక్కడికక్కడ కల్పించి ప్రదర్శించడం; అభివృద్దీకరణ; * improvise, v. t. మనోధర్మం చేయు; ఆశువుగా విద్యని ప్రదర్శించు; ముందుగా తయారవకుండా అక్కడిక్కడ కల్పించి ప్రదర్శించు; * impudence, n. (1) నీలుగడం; అమర్యాదకరమైన ప్రవర్తన; (2) సిగ్గు లేకపోవడం; * impulse, n. ప్రచోదనం; సంవేగం; * impulsive, adj. సంవేగ; ** impulsive force, ph. సంవేగ బలం; ** impulsive pressure, ph. సంవేగ పీడనం; * impure, adj. కల్తీ; అశుద్ధ; అవిశుద్ధి; స్వచ్ఛం కాని; ములుకువ; * impurity, n. అశౌచం; కల్మషం; అపరిశుద్ధం; కల్తీ పదార్థం; * imputation, n. అపవాదు; ఆరోపణ; * inability, n. అశక్తత; సమర్ధత లేకపోవడం; * in absentia, adv. పరోక్షంగా; గైరుహాజరులో; * inaccurate, adj. సరికాని; ఖరారు కాని; తప్పు అయిన; * inadequacy, n. చాలమి; కొరత; అసమగ్రత; * inadequate, adj. సరిపోని; చాలని; కొరవడిన; అసమగ్ర; * inadvertently, adv. ఏమరుపాటున; పరాకుగా; అనుకోకుండా; అనవధానంగా; * inanimate, adj. అచర; స్థిర; చలనం లేని; ప్రాణం లేని; * inapplicable, n. అవర్తితం; వర్తించనిది; పొసగనిది; ఉపయోగించనిది; * inappropriate, adj. సరికాని; అసందర్భ; అసమంజస; అక్రమమైన; తగని; అయుక్త; యుక్తముకాని; * inappropriate expenditure, ph. అక్రమ వ్యయం; యుక్తముకాని ఖర్చు; * inappropriate income, ph. అక్రమ ఆర్జన; * inattention, n. ఏమరుపాటు; అనవధానం; పరధ్యానం; * inauguration, n. ప్రారంభోత్సవం; అంకురార్పణం; స్నాతకం; స్నాతకోత్సవం; * inauspicious, adj. అమంగళ; అశుభ; * inborn, adj. సహజమైన; జన్మసిద్ధ; పుట్టుకతో వచ్చిన; స్వాభావిక; * in-camera, adv. [legal] చాటుగా; రహస్యంగా; గదిలో * incandescence, n. తాపదీప్తి; కాకవెలుగు; light of heat; * incandescent, adj. తాపదీప్త; ప్రజ్వలన; వేడి చేత వెలుగు పుట్టించే; ** incandescent lamp, ph. ప్రజ్వలన దీపం; కాక దీపం; * incantation, n. అభిచారం; మంత్రం; * incarcerate, v. t. ఖైదులో పెట్టు; బంధించు; * incapability, n. అసమర్ధత; * incarnation, n. అవతారం; * incendiary, adj. ఇళ్ళని కాల్చే స్తోమత గల; * incense, v. i. కోపోద్దీపమగు; * incense, n. సుగంధ ద్రవ్యం; ధూపం; ** incense stick, n. అగరువత్తి; * incentive, n. ప్రచోదనం; ప్రోత్సాహకం; ఉసి కోల్పేది; ప్రేరేపకం; ప్రేరకం; * inception, n. ప్రారంభం; * incessant, adj. ఎడతెగని; నిరాఘాటంగా; అనవతరంగా; * incest, n. వావిడికము; వావివరసతప్పడము; అగమ్యాగమనము; ఒకే కుటుంబ సభ్యుల మధ్య లైంగిక సంబంధం; వివాహము కూడని వరుస (వావి) గలవారితో వ్యభిచారము; * inch, n. అంగుళం; * inch, v. i. నెమ్మదిగా జరుగు; * incident, adj. పతన; ** incident angle, ph. పతన కోణం; ** incident light, ph. పతన కాంతి; ** incident ray, ph. పతన కిరణం; * incident, n. సంఘటన; * incidental, n. ఆగంతుకం; అప్రధానం; అనుషంగికం; * incidental, adj. అనుషంగిక; అప్రధాన; ప్రధాన కార్యక్రమంతోపాటు, అప్రయత్నంగా జరిగిన; (అనగా, ప్రమాదవశాత్తూ కాదు); * incidentally, adv. అనుషంగికంగా; (see also) accidentally; * incineration, n. భస్మీకరణం; * incinerator, n. భస్మి; భస్మం చేసే ఉపకరణం; * incipit, n. ప్రారంభ వాక్యం; కథన ప్రారంభం; * incision, n. కోత; గంటు; నాటు; * incisors, n. కుంతలాలు; కొరకడానికి వాడే పళ్ళు; the front teeth present in most mammals; * incite, v. t. రేకెత్తించు; రెచ్చగొట్టు; ప్రేరేపించు; ఉసికొలుపు; ఉత్తేజపరచు; * inclement, adj. పాడుగా ఉన్న; జడివాన, తుపాను మొదలైన పరిస్థితుల వల్ల పాడుపడిన; * inclination, n. (1) అభిమతం; అభిరుచి; చిత్తవృత్తి; (2) అభిలాష; ఉబలాటం; (3) వాలు; మొగ్గు; నతి; * incline, n. వాలు; ఆస్థ; తటం; * inclined, adj. వాలు; వాలిన; మొగ్గిన; దోర; తొంగలి; నత; ** inclined plane, ph. వాలు తలం; దోర తలం; మొగ్గుబల్ల; తొంగలి బల్ల; ఆస్థ ఫలకం; * incognito, n. ఇతరులకి దొరకకుండా తప్పించుకోగల జ్ఞానం; మారువేషం; * incoherent, adj. అసంబద్ధమైన; పొంతనలేని; అకటవికటమైన; అసంగతమైన; * income, n. [[ఆదాయం]]; ఆయము; రాబడి; వచ్చుబడి; వరుమానం; సంపాదన; (rel.) earnings; ** low-income, ph. అల్పాదాయం; ** net income, ph. నికరాదాయం; ** income tax, ph. ఆదాయపు పన్ను; రాబడి పన్ను; * incomparable, adj. సాటిలేని; అనన్య సామాన్యమైన; అసదృశమైన; అసమానమైన; నిరుపమాన; * incompatible, adj. సామరస్యం లేని; అసంగతమైన; పొసగని; * incompetence, n. అప్రయోజకత్వం; అసమర్ధత; * incomplete, adj. అర్ధాంతర; అసంపూర్ణ; అరకొర; అసమగ్ర; * incomplete, n. అసంపూర్ణం; అర్ధాంతరం; * incomprehensible, n. అప్రమేయం; దుర్‌గ్రాహ్యం; అవిజ్ఞేయం; * inconceivable, n. అచింత్యం; ఊహించడానికి కూడా వీలు లేని; * incongruity, n. అసంగతత్త్వం; * inconsequential, adj. ఆషామాషీ; * inconsiderate person, ph. అసమీక్ష్యకారి; * inconsistency, n. వైరుధ్యం; పరస్పర వైరుధ్యం; * inconsistent, adj. అసంగతమైన; అసంబద్ధమైన; పరస్పర విరుద్ధమైన; * incontinent, n. మల మూత్ర విసర్జనలపై పట్టు తప్పటం; * incontrovertible, adj. తిరుగులేని; నిరాక్షేపమైన; నిర్వివాదమైన; రూఢియైన; నిస్సందేహ; చర్చకు అవకాశంలేని; * inconvenience, n. ఇబ్బంది; * inconvenient, n. ప్రతికూలం; (ant.) అనుకూలం; * incorporate, v. t. సంస్థీకరించు; వ్యవస్థీకరించు; * incorporation, n. సంస్థ; వ్యవస్థాపన; * incorporation, v. t. సంస్థాపన; * incorrigible, adj. మూర్ఖ; మొండి; * increase, v. i. ఎసరు; ఎసరేగు; ఎసలారు; * increase, v. t. పెంచు; ఎక్కువ చేయు; ఎక్కించు; * incredible, adj. నమ్మశక్యంకాని; వింతైన; విడ్డూరమైన; అపురూపమైన; * incredulous, adj. నమ్మతగని; నమ్మరాని; * increment, n. (1) పెరుగుదల; (2) జీతంలో పెరుగుదల; * incriminate, v. t. నేరారోపణ చేయు; అభియోగించు; * incrimination, n. నేరారోపణ; అభియోగం; * incubation, n. పొదుగుట; ఉద్భూతం; డింభోషణం; ** incubation period, ph. ఉద్భూత కాలం; డింభోషణ కాలం; ** incubation period of a disease, ph. రోగం యొక్క ఉద్భూత కాలం; రోగోద్భూత కాలం; * incubator, n. పొదుగుపెట్టె; డింభోషణి; * incubus, n. ఆడదానితో రతిని కాంక్షించే మగ దయ్యం; (ant.) succubus; * incur, v. t. పొందు; పడు; * incus, n. రదనికాస్తి; మధ్య చెవిలో ఉన్న ఒక చిన్న ఎముక; * indebted, adj. రుణపడియుండు; రుణగ్రస్తమైయుండు; అప్పుపడి ఉండు; * indeed, inter. అలాగా; * indefinite, adj. అస్పష్టమైన; అపారమైన; అనిర్దిష్ట; * indefinable, adj. అనిర్వచనీయ; * indelible, adj. చెరగని; * indemnity, n. (1) నష్టపరిహారం; (2) a contractual agreement between two parties; * indentation, n. (1) లోత్త; (2) గంటు; పేరా మొదటి వరసని మార్జిన్ నుండి దూరంగా జరిపి రాయడం; * indenture, n. ఒడంబడిక; ఒప్పందం; ఖరారునామా; ముచ్చిలికా; ** indentured labor, ph. ఒప్పందపు కూలి; ముచ్చిలకా దాస్యం; * independent, adj. స్వతంత్ర; నిరాలంబ; * independence, n. స్వతంత్రం; నిరాలంబం; * indestructible, adj. అవ్యయ; * indestructible, n. అవ్యయం; * indeterminate, adj. అనిర్దిష్ట; * index, n. సూచిక; పదపట్టిక; అనుక్రమణిక; పదసూచి; చింతామణి; ఒక పుస్తకంలోని ముఖ్యమైన మాటలు ఏయే పుటలలో కనిపిస్తాయో చెప్పే సూచిక; సాధారణంగా ఈ సూచిక పుస్తకం చివర ఉంటుంది; ** index finger, ph. తర్జని; చూపుడువేలు; ** index register, ph. [comp.] సూచిక పల్టీపేరు; తర్జని పల్టీపేరు; * India, n. భారతదేశం; ఇండియా; ** India ink, ph. త్వరగా ఆరే (నల్ల) సిరా; భారతీయులలా నల్లగా ఉంటుందని మొదట్లో ఈ సిరాకి ఈ పేరు పెట్టారు, బ్రిటీష్‌వారు. దరిమిలా ఈ రకం సిరాని అన్ని రకాల రంగులలోనూ చేస్తున్నారు. పిల్ల చచ్చినా పురిటి వాసన పోలేదన్నట్లు ఈ పేరు మాత్రం మిగిలింది. ** India rubber, ph. సందర్షిణి; same as natural rubber; [bot.] ''Hevea brasiliensis;'' * Indian, adj. భారత్; భారతీయ; భారతదేశానికి సంబంధించిన; ఇండియా ఉపఖండానికి సంబంధించిన; ** Indian aconite, ph. నాభి; ** Indian airspace, ph. భారతీయ గగనతలం; ** Indian aloe, n. ph. కలబంద; ** Indian beech, n. ph. కానుగ; [bot.] ''Millettia pinnata, Pongamia pinnata;'' ** Indian birthwort, ph. ఈశ్వర వేరు; ** Indian butter tree, ph. ఇప్పచెట్టు; ** Indian coral, ph. పారిజాతం; ** Indian gum arabic, ph. తుమ్మ; ** Indian jalap, ph. తెగడ చెట్టు; ** Indian kino, ph. వేగిస చెట్టు; ** Indian lilac, ph. తురక వేప చెట్టు; ** Indian mulberry, ph. మద్ది; ** Indian olibanum, ph. పరంగి సాంబ్రాణి; ** Indian pennywort, ph. బ్రహ్మీ మొక్క; ** Indian spikenard, n. జటామాంసి; [bot.] ''Nardostachys jatamansi'' of the Valerian family; ** Indian spinach, ph. [[బచ్చలి]]; ** Indian Subcontinent, ph. ఇండియా ఉపఖంఢం; ఈ ఉపఖండంలో భారతదేశం, నేపాల్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక; భూటాన్, పాకిస్తాన్, మయాన్‌మార్, హిందూ మహాసముద్రంలోని చిల్లర దీవులు ఉన్నాయి; * Indian, n. m. భారతీయుడు; * Indian-ness, n. భారతాత్మ; * indicate, v. t. సూచించు; * indicator, n. సూచి; సూచిక; సంసూచిక; ముల్లు; అర్థకం; స్పోరకం; ** indicator function, ph. స్పోరక ప్రమేయం; ** indicator of depth, ph. దఘ్నార్థకం; లోతుసూచిక; ** indicator of direction, ph. దిక్సూచి; ** indicator of meaning, ph. భావార్థకం; భావసూచిక; ** indicator of plural, ph. బహువచన స్పోరకం; ** indicator of size, ph. పరిమాణార్థకం; * indictment, n. నేరారోపణం; * indifference, n. ఉపేక్ష; ముభావం; ఉదాసీనత; * indigenous, adj. దేశవాళీ; స్వదేశీ; దేశీయ; * indigestion, n. అజీర్ణం; అగ్నిమాంద్యం; అజీర్తి; * indignation, n. రోషం; ఆగ్రహం; కోపం; * indigo, n. నీలిమందు; ಅవిరి; ** indigo plant, ph. నీలిమొక్క; రంజని; నీలిగోరింట; మధుపర్ణిక; అవిరి; * indirect, adj. పరోక్ష; అపసవ్య; * indirectly, adv. చూచావాచాయగా; పరభారిగా; * indiscreet, adj. విచక్షణారహిత; ఆలోచనలేని; అనాలోచిత; * indiscriminately, adv. విచక్షణా రహితంగా; * indispensable, adj. అనివార్య; ఆవశ్యక; అపరిహార్య; తప్పనిసరి అయిన; * indisposed, adj. అస్వస్థ; విముఖ; * indisputable, n. నిర్వివాదాంశం; * indistinct, adj. అస్వచ్ఛం; * Indium, n. ఇండియం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 99, సంక్షిప్త నామం, In); (ety.) from the indigo blue spectral line; has nothing to do with India; * individual, adj. వ్యష్టి; వైయక్తిక; ప్రత్యక్‍; * individual, n. (1) వ్యక్తి; ఆసామీ; నఫరు; (2) వైయక్తికం; ** individual incidents, ph. వ్యష్టి సంఘటనలు; వైయక్తిక సంఘటనలు; ** individual souls, ph. ప్రత్యగాత్మలు; * individualistic, adj. వ్యక్తివాద; * individuality, n. వ్యక్తిత్వం; వైయుక్తికత; * individualization, n. వ్యష్టీకరించడం; * individually, adv. నఫరుగతిగా; * Indo-Aryan, adj. హింద్వార్య; ఔత్తరాహ; * indoctrinate, v. t. బోధించు; బోధచేయు; బలాత్కారంగా సమ్మతింపజేయు; * indoctrination, n. బోధ; * indolent, n. మొండి; * indolence, n. సోమరితనం; బద్ధకం; * induce, v. t. ప్రేరేపించు; ప్రోత్సహించు; ఉన్ముఖుని చేయు; ప్రలోభపెట్టు; * induced, adj. ప్రేరిత; ప్రలోభిత; ** induced current, ph. ప్రేరిత ప్రవాహం; * inducement, n. ప్రేరణ; ప్రోత్సాహం; * induction, n. (1) అర్థాపత్తి; ఆగమనం; నిగమనం; వ్యష్టి సంఘటనల పరంపర నుండి సాధారణ సూత్రాన్ని ప్రతిపాదించే పద్ధతే ఆగమనం; (ant.) deduction; (2) ప్రేరేపణ; ప్రేరణ; ప్రలోభం; ** induction coil, ph. ప్రేరణ తీగచుట్ట; ** induction cooking, ph. Induction cooking uses an electromagnetic field that transfers currents directly to the cookware placed on a glass surface. The heat is created from within the cookware itself; as soon as you remove it from a burner, the heating stops. ** induction method, ph. ఆగమన పద్ధతి; a mathematical technique used to prove a statement is true for all positive integers by showing it holds for the first case (base case) and then demonstrating that if it's true for any given number, it must also be true for the next number (inductive step), essentially proving it for all; ** induction motor, ph. ప్రేరక చాలకం; ప్రేరక చాలక యంత్రం; an electric motor that uses alternating current (AC), propelled by a magnetic field that rotates. They comprise a rotor, a stator, and coils that convert electrical energy into mechanical energy using electromagnetic induction. * indulge, v. i. అనుభవించు; * industrial, adj. పారిశ్రామిక; ** industrial chemistry, ph. పారిశ్రామిక రసాయనం; ** industrial estate, ph. పారిశ్రామిక వాడ; ** industrial revolution, ph. పారిశ్రామిక విప్లవం; ** industrial wastes, ph. పారిశ్రామిక వ్యర్ధాలు; * industrialist, n. పారిశ్రామికుడు; పారిశ్రామికవేత్త; * industrialization, n. పారిశ్రామికీకరణం; పరిశ్రమల విస్తరణ; * industrious, adj. శ్రమించెడు; * industry, n. శ్రమ; పరిశ్రమ; * inedible, adj. అఖాదీ; తినడానికి పనికిరాని; ** inedible oil, ph. అఖాదీ తైలం; ** ineffable, adj. వర్ణనకి లొంగని; వర్ణింఫశక్యముకాని; వాచామగోచరమైన; అనిర్వచనీయమైన; చెప్పనలవికాని; * ineffectual, n. వ్యర్థం; * inelastic, adj. అస్థితిస్థాపక; స్థితిస్థాపక రహిత; స్థితిస్థాపకత లేని; * inept, adj. అప్రయోజక; చతురత లేని; నైపుణ్యం లేని; * inert, adj. జడ; స్తబ్ధ; మంద; అచేతన; తామసిక; ** inert gas, ph. జడ వాయువు; మందవాయువు; స్తబ్దవాయువు; * inequality, n. వైషమ్యం; * inertia, n. జడత్వం; జడత; జడిమ; స్తబ్ధత; తమస్సు; * inertial, adj. జడత్వ; ** inertial frame, ph. జడత్వ చట్రం; ** inertial frame of reference, ph. ప్రమాణ జడత్వ చట్రం; ** inertial mass, ph. జడత్వ గురుత్వం; తామస గురుత్వం; * inestimable, adj. అగణ్య; * inequality, n. అసమానత్వం; విసమీకరణం; వైషమం; న్యూనాధిక్యత; * inequity, n. అసమానత; ప్రతిసమం; * inevitable, n. నియతం; అనివార్యం; విధాయకం; * inexhaustible, adj. అవ్యయ; అవ్యయమైన; * inexhaustible, n. అవ్యయం; * inexpensive, n. అగ్గువ; చవుక; * infallible, n. అచ్యుతం; తప్పుకి అతీతం; * infamy, n. అపకీర్తి; అప్రతిష్ఠ; దుర్యశం; * infancy, n. శైశవం; శైశవావస్థ; పసితనం; * infant, adj. శిశు; శైశవ; * infant, n. శిశువు; పసిబిడ్డ; పసికందు; నెత్తురుకందు; నెలకూన; చిరుత; బుడుత; బొట్టె; కిశోరం;కందు; పసివాడు; ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శైశవ దశ; * infanticide, n. శిశుమేధం; శిశుహత్య; * infantry, n. కాల్బలం; పదాతిబలం; * infarct, n. ప్రాణరహిత కణజాలం; శరీరంలో రక్తపు సరఫరా లేక కొద్ది మేర చచ్చిపోయిన భాగం; * infarction, n. కణజాల మరణం; శరీరంలో రక్తపు సరఫరా లేక కొద్ది మేర చచ్చిపోవడం; ** coronary infarction, ph. గుండెలోని కండరాలకి రక్తపు సరఫరా లేక కొద్ది మేర కణజాలం చచ్చిపోవడం; * infatuation, n. మోహం; చిత్తమోహం; వ్యామోహం; మూఢ ప్రేమ; అభినివేశం; తేలగింపు; * infect, v. t. సూక్ష్మజీవులని శరీరంలో చొరబడేట్టు చేసి రోగం కలిగించడం; * infection, n. తిష్ట; తిష్ట రోగం; లాతికణావేశం; అన్యకణావేశం; సోకుడు; అంటునలత; జాడ్యం; సూక్ష్మజీవులు శరీరంలో చొరబడి ఒక చోట స్థావరం ఏర్పరచుకోవడం; see also infestation; ** vaginal infection, ph. యోని తిష్ట; * infectious, adj. తిష్ట; సంక్రామిక;, ** infectious disease, ph. తిష్ట రోగం; సంక్రామిక రోగం; అంటునలత; * inference, n. అనుమాన ప్రమాణం; అనుమితి; అనుభావనము; అర్థాపత్తి; ఉత్తరపక్షం; గ్రాహ్యం; ఒక అంశం నుండి గ్రహించే సారాంశం, ఆకళింపు, ** inference engine, ph. అనుమితి సాధకం; ** inference rule, ph. అనుమితి నియమం; * inferior, adj. చవకబారు; తీసికట్టు; తక్కువైన; నీచ; నీచమైన; కింది; బీడు; అల్కా; హీన; అధో; కీత; న్యూన; అవాచీ; అవద్య; ** inferior land, ph. కీతనేల; ** inferior vena cava. ph. అధోబృహత్సిర; the large vein that returns blood from the legs and abdomen to the heart; * inferiority, n. న్యూనత; లోకువ; హీనత; అప్రధాన్యత; ** inferiority complex, ph. ఆత్మన్యూనతా శంక; ఆత్మన్యూనతా భావం; * infertile, adj. నిస్సారమైన; పండని; గొడ్డు; * infestation, n. సూక్ష్మజీవులు, పరభుక్కులు జీవి ఉపరితలం మీద స్థావరం ఏర్పరచుకోవడం; see also infection;36. * infidelity, n. అవిశ్వాసం; ** conjugal infidelity, ph. వ్యభిచారం; * infinite, adj. అనంతమైన; అనంత; అపరిమిత; అంతూ దరీ లేని; ** infinite regress, ph. అనవస్థా దోషం; ఏదైనా ప్రతిపాదన మరొక ప్రతిపాదనపై ఆధారపడి, ఆ ప్రతిపాదన ఇంకొక దానిపై, అది మరొక దానిపై, ఇలా అనంతంగా ఆధారపడుతూ పోవడాన్ని అనవస్థా దోషం (Infinite Regress) అంటారు. అలాంటి దోషమున్న ప్రతిపాదన తర్కసమ్మతం కాదన్న మాట. ** infinite series, ph. అనంత శ్రేణి; * infinitesimal, adj. అత్యల్ప; అత్యంత సూక్ష్మమైన; ** infinitesimal calculus, ph. అత్యల్ప కలనం; An infinite number of infinitesimals are summed to calculate an integral; * infinitive, n. తుమర్థం; తుమున్నర్థకం; క్రియ యొక్క సామాన్య రూపం; క్రియ యొక్క దాత్వర్ధక రూపం; ఇంగ్లీషులో సాధారణంగా ఏ క్రియకైనా ముందు to చేర్చితే అది infinitive రూపం అవుతుంది; ఉదా: to love, to eat, to run, to believe, to follow, to laugh, to stare, to wonder. * infinity, n. అనంతం; దిగంతం; మహత్తు; అంతులేనిది; * infirmary, n. ఆసుపత్రి; * infirmity, n. అశక్తి; నిస్త్రాణ; నలత; సుస్తీ; * infix, adj. మధ్యలో వేసిన; మధ్యలో వచ్చే; * inflammable, adj. జ్వలనశీలమైన; మండే గుణం కల; మండే; * inflammation, n. వాపు; శోఫ; ఉబ్బు; ఉలుపు; * inflammatory, adj. (1) వేడిని పుట్టించే; తాపజనక; (2) కోపం కలిగించే; రెచ్చగొట్టే; * inflate, v. t. ఊదు; గాలితో నింపు; * inflation, n. ద్రవ్యోల్బణం; దివాలేషం; డబ్బు సరఫరా ఎక్కువవడం వల్ల వస్తువుల ధరలు, చాకిరీల ధరలు అదేపనిగా పెరుగుతూ పోవడం; దివాలేషం అంటే కరువు కాదు. కరువు రోజులలో ధరలు పెరగడానికి కారణం వస్తువులు దొరకక పోవడం; * inflection, n. [gram.] రూపభేదం; (note) his is an inflection of he; ఇంటి is an inflection of ఇల్లు; * inflow, n. ఆన; ** barrier to inflow, ph. [[ఆనకట్ట]]; * influence, n. ప్రభావం; ప్రభ; ప్రాబల్యం; పలుకుబడి; మాట చెల్లుబడి; పరపతి; * influence, v. t. ప్రభావితం చేయు; * influenza, n. ఫ్లూ; విషపడిశం; * inform, v. t. తెలియజేయు; (rel.) tell; * informal, adj. అనియత; ** informal education, ph. అనియత విద్య; * information, n. సమాచారం; వార్త; విశేషం; వక్కాణం; తెలిమానం; ** information highway, n. సరదా; సమాచార రహదారి; సమాపథం; సమాచార మహాపథం; ** information theory, n. సమాచార సిద్ధాంతం; ** informed sources, ph. అభిజ్ఞ వర్గాలు; * informer, n. వేగులవాడు; ఆచూకీదారు; * infra, adj. అధో; నీచ; తక్కువ; కింద; * infraction, n. అతిక్రమణ; * infrared, adj. అత్యారుణ; పరారుణ; ** far infrared, ph. దూర పరారుణ; * infrastructural, adj. ఉపనిర్మాణ; * infrasound, n. అధోశబ్దం; sound waves with frequencies below the lower limit of human audibility; * infrastructure, n. అవస్థాపన సౌకర్యాలు; ఉపనిర్మాణం; ఉపకరణ సౌకర్యాలు; * infringement, n. అతిక్రమణం; ఉల్లంఘనం; * in good faith, ph. విశ్వాసంతో; నమ్మకంతో; * ingenious, adj., అబిరుచి చూపించు; తెలివయిన; ఊహాశక్తితో నిండిన; * ingenuous, adj., అమాయకమయిన; నిగర్వమయిన; దర్పములేని; * ingot, n. పాళా; లోహపు కడ్డీ; * ingrained, adj. అస్థిగతమైన; గట్టిగా పట్టిన; * ingredients, n. pl. అంశములు; ఘటకద్రవ్యములు; ఘటకాంశాలు; అంగములు; సంబారాలు; సరంజామా; ఒక అంశాన్ని తయారు చెయ్యడానికి కావలసిన వస్తువులు; * ingress, n. లోనికి పోయే దారి; * inhabit, v. i. నివసించు; అధివసించు; * inhabitant, n. నివాసి; వాస్తవ్యుడు; సాకీను; * inhabited, adj. జనసంకీర్ణ; * inhalation, n. ఉచ్ఛ్వాసం; పూరకం; * inhalation and exhalation, ph. ఉచ్ఛ్వాస నిశ్వాసాలు; పూరక రేచకాలు; * inhale, v. i. ఎగపీల్చు; * inherent, adj. స్వతస్సిద్ధమైన; స్వాభావికమైన; ప్రాకృతిక; స్వయంసిద్ధ; సిద్ధం; * inheritance, n. వారసత్వం; వంశానుగతం; పారంపర్యం; ఉత్తరాధికారం; మిరాసి; దాయభాగం; దాయం; తల్లిదండ్రులనుండి పిల్లలకి సంక్రమించే సొత్తు; * inhibitory, adj. నియామక; * inhospitable, adj. నిరాదరణ; * inhuman, adj. అమానుష; * inhumane, n. అమానుషం; * inhumanely, adv. అమానుషంగా; * inimitable, adj. సాటిలేని; * initial, adj. ఆరంభ; ప్రథమ; మొదటి; ముక్తాయి; ** initial condition, ph. ప్రారంభ పరిస్థితి; * initials, n. pl. పొడి అక్షరాలు; ఆద్యక్షరాలు; * initiation, n. ప్రారంభ ఉపదేశం; దీక్ష; ప్రారంభ కార్యక్రమం; * initiative, n. చొరవ; ఉపక్రమం; ప్రథమయత్నం; * injunction, n. నిషేధాజ్ఞ; ఉత్తర్వు; * injure, v. i. గాయపడు; దెబ్బ తగిలించుకొను; * injure, v. t. గాయపరచు; దెబ్బ తగిలించు; * injured, n.m. గాయపడ్డవాడు; క్షతగాత్రుడు; దెబ్బతగిలినవాడు; ** injured person, ph. క్షతగాత్రుడు; * injurious, adj. క్షతకరం; హానికరం; * injury, n. దెబ్బ; గాయం; క్షతం; * injustice, n. అక్రమం; అన్యాయం; * ink, n. సిరా; మషి; మసి; * ink bottle, n. సిరాబుడ్డి; మషీమణి; * inkblot, n. సిరామరక; * inlaid, adj. ఖచిత; ఆఖచిత; ** inlaid with precious stones, ph. రత్నఖచిత; * inland, adj. దేశాంతర్గత; అంతర్దేశీయ; * in-laws, n. pl. అత్తవారు; వియ్యాలవారు; * inlay, v.t. పొదుగు; తాపడం చేయు; చెక్కు; * inlet, n. (1) సముద్రం భూమి లోనికి చొచ్చుకు వచ్చిన చోటు; (2) యంత్రం లోనికి వాయువుని గాని ద్రవాన్ని గాని పంపే గొట్టం; (3) ప్రవేశ ద్వారం; నిష్క్రమణ ద్వారం; ప్రవేశిక; అంతర్ద్వారం; * in lieu of, ph. బదులుగా; స్థానంలో; * inmate, n. బందీ; ఖైదులోగాని, పిచ్చాసుపత్రిలోగాని బందీ అయిన వ్యక్తి; * inn, n. (1) సత్రవ; (2) హొటేలు; * innate, adj. సహజమైన; అంతర్జనిత; అంతర్లీన; * inner, adj. అంతర్గత; అంతర్గతమైన; అంతర్భూత; అంతరంగ; ** inner planets, ph. అంతర్ గ్రహాలు; ** inner voice, ph. అంతర్వాణి; * innocent, adj. దోషము లేని; నేరములేని; అపకారము చెయ్యని; తప్పులేని; నిరుపద్రవమైన; అమాయక; సాధువైన; ** innocent person, ph. నిర్దోషి; నిరపరాధి; అమాయకుడు; ** innocuous, adj. అపకారము చేసే సమర్ధత లేని; అపాయకరంగాని; హాని చేయని; అమాయకపు; * innovation, n. నవకల్పన; నవసృజన; అవిశ్య; * innuendo, n. వ్యాజ్యోక్తి; చాటూక్తి; అన్యాపదేశం; ఉపాలంభం; ఆక్షేపణ; అసలు అనుభూతిని మనస్సులో దాచిపెట్టి పైపైన మరొక విధంగా ప్రవర్తించడం; * innumerable, adj. అసంఖ్యాక; అసంఖ్యేయ; హేరాళము; లెక్కలేనన్ని; లెక్కపెట్టలేనన్ని; ** inoculate, v. t. (1) రోగకారక పదార్థాన్ని కానీ ప్రతిజనిని కాని శరీరం లోకి ప్రవేశపెట్టే ప్రక్రియ; వైద్య రంగంలో ఈ "రోగకారక" పదార్థం సర్వసాధారణంగా "వేక్సీను" అవుతుంది. ఆ పరిష్తితులలో inoculation ని vaccination అంటారు; (2) ఒక సూక్ష్మజీవిని లాతి పర్యావరణంలోకి ప్రవేశపెట్టడం; * inorganic, adj. అనాంగిక; వికర్బన; అసేంద్రియ; ** inorganic chemistry, ph. అనాంగిక రసాయనం; వికర్బన రసాయనం; అసేంద్రియ రసాయనం; * input, adj. అంతర్‌హిత; అంతర్యాన; అంతర్యాగ; ఆగత; నివిష్ట; నివేశ్య; ** input data, ph. దాపతాంశాలు; ప్రవేశాంశాలు; ఆగతాంశాలు; ప్రవేశిక దత్తాంశాలు; అంతర్యానాంశాలు; అంతర్యాగాంశాలు; ** input device, ph. నివేశ్యన సాధనం; నివేశనోపకరణం; ** I/O device, ph. ఆదాన-ప్రధాన సంవిధానం; * input, n. ఆగామి; నివేశన; దాపలం; ఆదానం; ప్రవేశాంశం; ప్రవేశికం; ఆగతం; ఆన; అంతర్యానం; అంతర్యాగం; లోరవానా (లోనికి రవానా); మేత; పెట్టు; అంతర్హితం; యాతం; నివేశనము; అంతర్గతం; * inquest, n. పంచాయతీ; అపమృత్యు విచారణ; * inquiry, n. భోగట్టా; * inquisition, n. ధర్మపరీక్ష; * inquisitiveness, n. జిజ్ఞాస; ఆదిత్స; * inradius, n. [math.] అంతర్వ్యాసార్ధం; the radius of a circle (sphere) inscribed in a polygon (polyhedron); see also circumradius; * insanity, n. వెర్రి; పిచ్చి; ఉన్మాదం; చిత్తవిభ్రమం; చిత్తచాంచల్యం; * inscription, n. రాత; అభిలేఖనం; ** inscription on copper plate, ph. తామ్ర పత్రాల మీద రాత; ** inscription on stone, ph. రాతి మీద రాత; శిలాభిలేఖనం; శిలాశేసనం; * insect, n. కీటకం; క్రిమి; పురుగు; ** insect pest, ph. చీడ; చీడపురుగు; * insecticide, n. కీటక సంహారి; కీటకారి; క్రిమిసంహారి; ** contact insecticide, ph. సంకర్షక క్రిమిసంహారి; స్పర్శా క్రిమిసంహారి; * insecurity, n. భద్రతారాహిత్యం; అభద్రత; ** insecure feeling, ph. అభద్రతా భావం; * inseparable, adj. అవినాభావ; * insemination, n. వీర్యదానం; ** artificial insemination, ph. కృత్రిమ వీర్యదానం; కృత్రిమ గర్భాదానం; * insert, v. t. దోపు; దూర్చు; జొప్పించు; జొనుపు; ఆగమించు; * insert, n. జొప్పించబడ్డది; దోపినది; ప్రక్షిప్తం; * insertion, n. దోపడం; దూర్చడం; జొప్పించడం; జొనుపడం; ఆగమనం; * inside, n. లోపల; * insiders, n. pl. అస్మదీయులు; * insight, n. సూక్ష్మాక్షిక; లోచూపు; దివ్యచక్షువు; * insignificant, n. అల్పం; స్వల్పం; * insinuation, n. నిందారోపణ; వ్యంగ్యోక్తి; * insipid, adj. చప్ప; చప్పని; చప్పనైన; చప్పిడి; నిస్సారమైన; రుచిలేని; పేలవమైన; * insist, v. t. పట్టుబట్టు; బలవంతం చేయు; హఠం చేయు; * insistent, adj. హఠ; బలవంతపు; * insolence, n. తృణీకారం; నిర్లక్ష్యం; * insolent, adj. మర్యాద లేని; తృణీకార భావంతో; * insolvency, n. దీవాలా; * insolvent, n. దీవాలా తీసిన వ్యక్తి; * insomnia, n. నిద్రలేమి; నిద్ర పట్టకపోవటం; * inspection, n. విలోకనం; తనిఖీ; పరీక్ష; * inspector, n. తనిఖీదారు; * inspiration, n. (1) ప్రేరణ; ఉత్తేజం; స్ఫూర్తి; ఉద్దీపనం; దైవావేశం; (2) ఉచ్ఛ్వాసం; గాలి పీల్చడం; * install, v. t. తురుము; కూర్చు; కీల్కొల్పు; సంఘటించు; సిద్ధపరచు; * installment, instalment (Br.), n. విడత; వాయిదా; కంతు; దాటు; దఫా; కిస్తు; కిస్తీ; ** installment payment, ph. కిస్తీ; వాయిదా వాయి; * installments, n. విడతలు; వాయిదాలు; దఫాలు; కిస్తీలు; కంతులు; ** by installments, ph. వాయిదాల మీద; కిస్తీ బందీ; కంతులవారీగా; ** first installment, ph. మొదటి వాయిదా; మొదటి దఫా; మొదటి కంతు; * instance, n. (1) ఉదాహరణం; (2) మారు; సారి; మచ్చు; * instant, n. క్షణం; * instantaneous, adj. క్షణిక; యుగపత్తు; సద్య; సద్యో; ** instantaneous acceleration, ph. సద్య [[త్వరణం]]; ** instantaneous position, ph. సద్య స్థానం; యుగపత్ స్థానం; ** instantaneous velocity, ph. సద్య ధృతిగతి; సద్య వేగం; * instead, prep. బదులుగా; మారుగా; ప్రతిగా; ప్రత్యామ్నాయంగా; * instigate, v. t. ప్రేరేపించు; ప్రోద్బలం చేయు; పురికొలుపు; ఉసిగొలుపు; * instigation, n. ప్రేరేపణ; ప్రోద్బలం; దుర్బోధ చేసేవ్యక్తి; పుల్లలు పెట్టే వ్యక్తి; * instill, v. t. (1) బొట్లు బొట్లుగా దిగజార్చు; (2) బోధ చేయు; * instinct, n. ఉపజ్ఞ; సహజేచ్ఛ; సహజజ్ఞానం; సహజాతం; సహజ స్ఫురణ; వాసన; ప్రవృత్తి; అంతఃప్రవృత్తి; ఇంగిత జ్ఞానం; జంతుజ్ఞానం; ** killer instinct, ph. జిఘాంస; యుయుత్స; గెలిచే వరకు పోరాడాలనే కోరిక; ** person with a killer instinct, ph. జిఘాంసువు; * instinctive, adj. సహజాత; * institute, n. సంస్థ; పీఠం; * institution, n. సంస్థ; పీఠం; * institutional, adj. సంస్థాగత; * instruction, n. (1) ఉపదేశం; బోధన; అధ్యాపన; (2) ఆదేశం; సమాదేశం; నిర్దేశం; ** instruction set, ph. ఆదేశ గణం; * instructional, adj. ఉపదేశాత్మక; బోధనాత్మక; * instrument, n. (1) సాధకం; సాధనం; ఉపకరణం; పనిముట్టు; కొరముట్టు; పరికరం; ఎత్తళి; జంత్రం; ఆతోద్యం; (2) దస్తావేజు; ** musical instrument, ph. ఆతోద్యం; ఉ. జంత్రవాద్యం; ** percussion instrument, ph. అవనాధం; ఉ. డప్పు; మృదంగం; తబలా, వాయులీనం, వీణ; ** wind instrument, ph. సుషిరం, ఉ. వేణువు; ** instrument of accession, ph. విలీన పత్రం; * instrumental, adj. (1) కరణార్థక; (2) జంత్ర; ** instrumental music, ph. జంత్ర వాద్యము; * insubordination, n. అవిధేయత; ఆజ్ఞాధిక్కారం; * insulator, n. బంధకి; బంధకం; అవాహకం; నిరోధకం; * insult, n. అవమానం; పరాభవం; తిరస్కారం; న్యక్కారం; * insurgence, n. తిరుగుబాటు; విద్రోహం; * insurance, n. [[బీమా]]; ** life insurance, ph. జీవిత బీమా; ** permanent insurance, ph. అతైంతిక బీమా; శాశ్వత బీమా; ** temporary insurance, ph. తైంతిక బీమా; అశాశ్వత బీమా; ** insurance policy, ph. బీమా పట్టా; బీమా పట్టా పత్రం; ** insurance premium, ph. బీమా అడితి; బీమా ప్రీమియం; * insurrection, n. ఉపప్లవం; తిరుగుబాటు; విప్లవం; * intact, adv. చెక్కుచెదరకుండా; * intake, n. ఆన; * integer, n. పూర్ణాంకం; పూర్ణసంఖ్య; అభిన్న సంఖ్య; అభిన్నాంకం; ** integer data type, ph. పూర్ణాంక దత్తాంశ ప్రకారం; * integrability, adj. సమాకలనీయత; * integral, adj. సమాకలన; అవినాభావ; ** integral calculus, ph. సమాకలన కలనం; ** integral connection, ph. అవినాభావ సంబంధం; * integrable, adj. సమాకలనీయ; సమాకలన ప్రక్రియకి లొంగే; * integrand, n. సమాకల్యం; సమాకలన ప్రక్రియకి లొంగబడ్డది; * integrated, adj. సమాకలిత; ** integrated circuit, ph. సమాకలిత విద్యుద్వలయం * integration, n. (1) సమాకలనం; చయనకలనం; (2) కలపడం; వీలీనత; ఏకీకరణ; సమన్వయం; * integrity, n. చిత్తశుద్ధి; నిజాయితీ; న్యాయవర్తన; పెద్దమనిషితనం; * intellect, n. (1) బుద్ధి; జ్ఞానశక్తి; ధిషణ; చిత్తం; (2)బుద్ధజీవి; ** sharp intellect, ph. కుశాగ్ర బుద్ధి; * intellectual, adj. వివేచనాత్మక; శేముష్య; బౌద్ధిక; మేథో; ** intellectual evolution, ph. బౌద్ధిక పరిణామం; ** intellectual mirage, ph. జ్ఞానమరీచిక; ** intellectual property, ph. మేథో సంపత్తి; మేథో సంపద; శేముషీ సంపద; * intellectual, n. మేధావి; శేముషీవంతుడు; మనీషి; * intelligence, n. (1) వివేకం; తెలివి; తెలివితేటలు; ప్రజ్ఞానం; (2) గూఢసమాచారం; వర్తమానం; అపసర్పము; వేగు; ** artificial intelligence, ph. విశ్వామిత్ర వివేకం; కృత్రిమ మేధ; ** intelligence gatherer, ph. వేగరి; అపసర్పుడు ** intelligence quotient, ph. బుద్ధిబలం; బుద్ధలబ్దం; * intelligentsia, n. pl. విజ్ఞులు; మేధావర్గం; వివేకవంతులు; * intend, v.i. ఉద్దేశించు; తలపెట్టు; * intended, adv. ఉద్దేశించిన; * intended, n. ఉద్దిష్టం; అభిలషణీయం; వాంఛనీయం; * intense, adj. తీవ్ర; తీక్షణ; ఉద్ధృత; * intensely, adv. ముమ్మరంగా; తీవ్రంగా; ఉధృతంగా; * intensity, n. తీవ్రత; తీక్షణత; ఉద్ధృతి; * intent, n. ఉద్దేశం; తలపోత; * intention, n. ఉద్దేశం; సంకల్పం; తలపోత; వివక్షత; మనోగతం; * intentionally, adv. ఉద్దేశపూర్వకంగా; సంకల్పశుద్ధితో; బుద్ధిపూర్వకంగా; చెయ్యాలని చేసిన; * inter, adj. అంతర్; పరస్పర; ఒండొంటి; అన్యోన్య; * inter, v. t. పాతు; పాతిపెట్టు; భూస్థాపితం చేయు; * interaction, n. సంకర్షణ; ** short-range interaction, ph. లఘు సంకర్షణ; * intercalary month, n. అధిక మాసం; లుప్త మాసం; పురుషోత్తమ మాసం; మల మాసం; మలిమ్లుచం; సూర్యసంక్రమణం లేని చంద్ర మాసం; * intercede, v. t. అటకాయించు; * intercept, v. t. అడ్డగించు; ఆపు; నిలుపు; * inter-cellular, adj. కణాంతర; * interchangeability, n. పరస్పర పరివర్తకత; * interchangeable, n. పరస్పర పరివర్తకం; * intercontinental, adj. ఖండాంతర; * intercourse, n. సంభోగం; రతిక్రీడ; * inter-crop, n. అంతర పంట; ఒక పొలంలో ఒక జాతి మొక్కల మధ్య ఉన్న ఖాళీ స్థలంలో మరొక పంట వెయ్యడం; ఉదాహరణకి అల్లం, పసుపు, జొన్న పొలాలలో పెండలం వేసి పండించడం; * interdependence, n. పరస్పరావలంబనం; అన్యోన్యాశ్రయం; పరస్పరాధీనత; * interface, n. అంతరాననం; అంతరముఖం; అంతరవదనం; అంతరవర్తనం; వినిమయసీమ; ** graphical interface, ph. చిత్రాంతరాననం; ** command-line interface, ph. అక్షరాంతాననం; * interest, n. (1) వడ్డీ; మిత్తి; తేమానం; ఫాయిదా; (2) శ్రద్ధ; మొగ్గు; (3) అభిరుచి; ఆసక్తి; ** compound interest, ph. చక్ర వడ్డీ; ** simple interest, ph. బారు వడ్డీ; ** vested interest interest, ph. స్వార్ధం; స్వకార్యం; * interesting, adj. ఆసక్తికరమైన; ఆసక్తివంతమైన; * interface, n. అంతరాననం; అంతరముఖం; అంతరవదనం; అంతరవర్తనం; అంతర్ముఖం; పరస్పర ఫలకం; ప్రతిముఖం; కలనయంత్రా నికి బాహ్య ప్రపంచానికి మధ్య సంభాషణలు జరగడానికి మధ్యవర్తిగా పనిచేసే శాల్తీ; ** graphical interface, ph. చిత్రాంతరాననం; చిత్రాంతరవర్తనం; ** command line interface, ph. అక్షరాంతాననం; * interference, n. జోక్యం; * interim, adj. అందాకా; తాత్కాలిక; మధ్యంతర; ** in the interim, ph. ఈ మధ్యలో; * interior, adj. అభ్యంతర; లో; లోపలి; ** interior room, ph. అభ్యంతర మందిరం; లోపలి గది; * interjection, n. సాధువాదార్థకం; ఆశ్చర్యార్థకం; * interlude, n. విష్కంభం; విరామ సమయం; * intermediate, adj. మధ్యంతర; మాధ్యమిక; అంతస్థ; నడుమంతరపు; * intermediate, n. మధ్యంతరం; మాధ్యమికం; అంతస్థం; నడుమంతరం; మధ్యస్థం; * interment, n. పాతిపెట్టడం; శవాన్ని భూస్థాపితం చేయడం; * intermission, n. విరామం; విరామ సమయం; * intermittent, adj. విడచి విడచి వచ్చే; అడపా తడపా వచ్చే; అంతరాయిక; ** intermittent catastrophe theory, ph. అంతరాయిక వినిపాత వాదం; * intermittently, adv. అంతరాయికంగా; అప్పుడప్పుడు; ఒక్కోసారి; * internal, adj. ఆంతరంగిక; అంతరంగ; అంతర్గత; అంతర్ గర్భిత; అంతర్; అంతర; అంతర్భూత; లోపలి; ** internal combustion, ph. అంతర్ దహన; ** internal forces, ph. అంతర్గత శక్తులు; ** internal planets, ph. అంతర్ గ్రహాలు; సౌరకుటుంబంలో సూర్యుడికి, గురుడికి మధ్యనున్న గ్రహాలని అంతర్‌గ్రహాలు అంటారు; * International, adj. అంతర్జాతీయ; * International Monetary Fund, n. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి; * internationalist, n. అంతర్జాతీయతా వాది; * Internet, n. అంతర్జాలం; లీవల; (ఇక్కడ మధ్య అనడానికి "నడి- లీ- కౌన్- / కౌ- " అనే మూడింటిలో ఏదైనా పనికొస్తుంది); ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న కలన యంత్రాలు ఒకదానికొకటి సమాచారం పంపుకుందుకి వీలుగా ఉండే ప్రసారక సదుపాయం; మనుష్యులు మాట్లాడుకుందికి టెలిఫోను సౌకర్యం ఎలాగో అలాగే అంతర్జాలం కలనయంత్రాలు మాట్లాడుకుందికి ఉపయోగపడుతోంది; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: Internet * ---The '''Internet''' is a system that facilitates communication among many interconnected computers and devices throughout the world. You can use the Internet to send e-mails or access the World Wide Web (WWW) information. The Internet is the highway and the WWW is the repository of information;''' |} * * internode, n. కణుపుల మధ్యనున్న కాండం; * interpolation, n. అంతర్వేశనం; ప్రక్షేపణ; * interpret, v. t. వివరించు; వ్యాఖ్యానించు; అనువదించు; ** interpreted programming language, ph. అనువదిత విధిభాష; అనుదిత విధిభాష; A programming language, such as JavaScript, that is designed to be translated into executable code on the fly as the program is executed line by line; * interpreter, n. ద్విభాషి; దుబాసీ; ఒకరి నోటి మాటని తన నోటితో అనువాదం చేసే వ్యక్తి; see also translator; * interrogate, v. t. ప్రశ్నించు; అడుగు; * interrogation, n. ప్రశ్న; ** interrogation mark, ph. ప్రశ్నార్థక చిహ్నం; క్వొశ్చెన్ మార్కు; * interrogative, adj. ప్రశ్నార్థక; ప్రశ్నవాచక; * interruption, n. అంతరాయం; ఆటంకం; * intersection, n. ఖండన; మిళితం; ** point of intersection, ph. ఖండన బిందువు; మిళిత బిందువు; * interstellar, adj. తారాంతర; * interstitial, adj. మధ్యంతర; * intertwine, v. i. ముడిపడు; * intertwined, adj. జమిలి; * interval, n. అంతరం; వ్యవధి; వ్యవధానం; మధ్యకాలం; ఎడతెరిపి; ** time interval, ph. కాల వ్యవధి; * intervene, v. t. కలుగజేసుకొను; * interview, n. అభిముఖ సమావేశం; పరిపృచ్ఛట; భేటీ; ముఖాముఖీ; అడబల్కు; అడబల్కరం; see also rendezvous; * intestate, n. మరణశాసనం లేని పరిస్థితి; * intestinal, adj. ఆంత్ర; పేగుకి సంబంధించిన; * intestine, adj. పేగు; ఆంత్రం; ** large intestine, ph. పెద్ద పేగు; ** small intestine, ph. చిన్న పేగు; * intimacy, n. స్నేహం; లీయత; చనువు; ఆత్మీయత; * intimate, v. t. తెలియజేయు; * intimidate, v. t. బెదిరించు; బెదరగొట్టు; * intimidation, n. బెదిరింపు; * intolerable, adj. సహించరాని; భరించరాని; దుస్సహ; * intolerable, n. దుర్భరం; వెక్కసం; * intolerance, n. అసహనం; * intonate, v. t. స్వరభేదాలని పాటిస్తూ మాట్లాడు; నొక్కవలసిన చోట నొక్కుతూ మాట్లాడు; * intonation, n. వాక్యస్వరం; * intone, v. i. వంతపాడు; * intoxicant, n. మత్తుపదార్థం; నిషాపదార్థం; మద్యం; * intoxication, n. ముయికం; మత్తు; మత్తా; కైపు; నిషా; దిమ్ము; లాహిరి; ** intoxicating drink, ph. మత్తు ఎక్కించే పానీయాలు; మద్యం; కల్లు; సారా మొదలయినవి; * intracranial, adj. కరోట్యంతర; ** intra-syllabic symbols, ph. గుణింతాలకి వాడే గుర్తులు; * intricacy, n. చిక్కు; తికమక; జటిలత; ** intricate procedure, ph. [idiom] ద్రావిడ ప్రాణాయామం; క్లిష్టమైన పద్ధతి; * intrigue, n. [[తంత్రం]]; కుతంత్రం; గూడుపుఠానీ; * intrinsic, adj. సహజమైన; స్వాభావిక; నిజ; ** intrinsic value, ph. సహజమైన విలువ; సహజసిద్ధమైన విలువ; యదార్థమైన విలువ; నిజం విలువ; * introduction, n. (1) ఉపోద్ఘాతం; ఉపక్రమణం; ప్రస్తావన; ప్రవేశిక; see also preface; prologue; prelude; foreword; (2) పరిచయం; * introspection, n. ఆత్మపరిశోధన; ఆత్మశోధన; ఆత్మచింతన; ఆత్మావలోకనం; అంతర్లోకన; * introvert, n. అంతర్ముఖత్వం; m. అంతర్ముఖుడు; f. అంతర్ముఖి; * intrude, v. t. చొరబడు; * intruders, n. pl. చొరబాటుదారులు; * intruders, n. pl. చొరబాటుదారులు; * intrusion, n. చొరబాటు; * intuition, n. ఉపజ్ఞ; ఉపజ్ఞాతం; అంతర్బుద్ధి; అంతఃప్రబోధం; అంతఃస్పురణ; అర్ధాపత్త; కారణ కార్య సమీక్ష లేకుండా సూక్ష్మగ్రాహ్యత ప్రదర్శించడం; knowledge acquired without instruction; * intuitive, adj. అతీంద్రియ; సూక్ష్మగ్రాహ్య; ఉపజ్ఞామూలక; * inundate, v. t. ముంచు; ముంచెత్తు; * invade, v. t. దండెత్తు; దాడి చేయు; ముట్టడించు; * invalid, adj. (ఇన్ వేలిడ్) చట్టపరంగా ఆమోదయోగ్యం కాని; * invalid, n. (ఇన్ వెలిడ్) అనారోగ్యం వల్ల కాని, ముసలితనం వల్ల కాని తన పని తాను చేసుకోలేని వ్యక్తి; * invariant, adj. కూటస్థ; మార్పు చెందని; గణిత ప్రక్రియల వల్ల మార్పు చెందని; ** invariant embedding, ph. [math.] కూటస్థ తాపడం; * invasion, n. దండయాత్ర; దాడి; ముట్టడి; ** invasive plant, ph. బెడద మొక్క; * invective, n. దూషణ; సాధించు; తిట్టు; కించపరచేలా విమర్శ; * invent, v. i. కనిపెట్టు; సృజించు; see also discover; * invention, n. సంజనితం; అభిసర్గం; సృజనం; పరికథ; పరికల్పనం; ఉపేతం; ఒనరిక; ఆవిష్కరణ; ఆవిష్కారం; * inventiveness, n. సృజనాత్మకం; ఒనరిక; * inventor, n. స్రష్ట; ప్రణేత; నిర్మాత; సృష్టికారకుడు; కల్పనకర్త; ఉపేత; ఆవిష్కర్త; * inverse, adj. విలోమ; విపర్య; (ant.) అనులోమ; ** inverse square law, ph. విలోమ వర్గ సూత్రం; ** inversely proportional, ph. విలోమానుపాతం; * inversion, n. విపర్యాసం; ** thermal inversion, ph. తాప విపర్యాసం; ** invert sugar, ph. త్రిశంకు చక్కెర; Sucrose = Glucose-Fructose (attached together), Invert Sugar = Free Glucose + Free Fructose (apart); * inverted, adj. అధోముఖ; తలకిందులయిన; * inverted, n. వ్యత్యాస్తం; తలకిందులు; * invertebrate, n. అకశేరుకం; అపృష్ట వంశి; వెన్నుపూస లేని జంతువులు; * invest, v. t. మదుపు పెట్టు; పెట్టుబడి పెట్టు; * investors, n. pl. మదుపర్లు; పెట్టుబడిదారులు; * investigative, v. t. విచారించు; అన్వేషించు; పరిశోధించు; * investigative, adj. అన్వేషణాత్మక; పరిశోధనాత్మక; * investigation, n. పరిశోధన; దర్యాప్తు; విచారణ; అరయిక; అన్వేషణ; * investigator, n. m. పరిశోధకుడు; శోధకుడు; అన్వేషకుడు; విచారకుడు; * investment, n. పెట్టుబడి; * invincible, adj. అజేయ; * invisible, adj. అదృశ్య; అశరీర; అసదృశ; కనపడని; అగుపడని; ప్రచ్ఛన్న; ** invisible hand, ph. అసదృశ్య హస్తం; ** invisible ink, ph. అశరీర సిరా; ** invisible spectrum, ph. ప్రచ్ఛన్న వర్ణమాల; ** invisible universe, ph. అదృశ్య విశ్వం; ** invisible voice, ph. అశరీర వాణి; ఆకాశవాణి; * invitation, n. ఆహ్వానం; పిలుపు; ఆమంత్రణం; * invite, v.t. ఆహ్వానించు; పిలుచు; ** invited guests, ph. ఆహూతులు; ఆహ్వానితులు; * invocation, n. ఆవాహన; ప్రార్థన; నాందీశ్లోకం; * invoice, n. ఉల్లాకు; కొన్న సరకుల పేర్లు, ధరలు చూపించే జాబితా; * invoke, v. t. ఆమంత్రించు; * involuntary, adj. అసంకల్పిత; అసంకల్ప; అప్రయత్న; అనైచ్ఛిక; అనియంత్రిక; ఐచ్ఛికం కాని; ** involuntary action, ph. అనియంత్రిక చర్య; అసంకల్ప చర్య; ** involuntary muscles, ph. అనైచ్ఛిక కండరములు; అనియంత్రిక కండరములు; ** involuntary reflex, ph. అసంకల్ప ప్రతీకారం; * involvement, n. తాదాత్మ్యం; * inward, adj. అంతర్గత; * inundation, n. వరద; ముంపు; జలప్లుతం; * ion, n. అణుశకలం; అణువులో భాగం; అణువులోని ఎలక్ట్రానులని కొన్నింటిని విడగొట్టినప్పుడు మిగిలిన శకలాలు; * ionization, n. శకలీకరణం; అణువులు విద్యుదావేశం పొందడం; * ionized, adj. ప్రోద్ధుత; (Br.) ionised; * ionizing, adj. ప్రోద్ధుత; (Br.) ionising; ** ionizing radiation, ph. ప్రోద్ధుత వికీర్ణం; ప్రోద్ధుత వికిరణం; * ionosphere, n. అణుశకలావరణం; శకలావరణం; అయనోవరణం; * iota, n. (1) గ్రీకు భాషలో ఒక అక్షరం; (2) పల్లెత్తు; కించిత్తు; ఈషత్తు; ఇంచుక; ఇసుమంత; రవంత; లవలేశం; * IOU, n. రిణపణ్ణా; రుణపత్రం; * ipso facto, n. దానంతగా అది; అంతటితోనే; * irascibility, n. చిరాకు; చికాకు; * ire, n. ఆగ్రహం; * Iridium, n. ఇరిడియం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 77, సంక్షిప్త నామం, Ir); [Lat.]. iris = rainbow; * iris, n. (1) కానీనికా పటలం; నేత్ర విభాజకం; కంటిపాప చుట్టూ ఉండే గుండ్రని పొర; ఈ పొరకి ఉండే రంగే కంటి రంగు; (2) ఇంద్ర ధనుస్సు; హరివిల్లు; (3) శీతల దేశాలలో పూసే ఒక రకం పువ్వు; * iridescent, adj. బహువర్ణదీప్తి; ఇంద్రధనుస్సు వలె; (ety.) iris = rainbow, escence = becoming; * iron, adj. ఇనప; అయో; ** iron filings, ph. ఇనప రజను; అయోచూర్ణం; ** iron tip, ph. అయోముఖి; * Iron, n. (1) [[ఇనుము]]; అశ్మసారం; ఆయసం; ఒక రసాయన మూలం; (అణుసంఖ్య 26, సంక్షిప్త నామం; Fe); [Lat.] ferrum; (2) ఇస్థిరి; (3) ఇస్థిరి పెట్టి; ** cast iron, ph. పోత ఇనుము; దుక్క ఇనుముని కరిగించి, అందులో తుక్కు ఇనుముని, తదితర లోహాలని కలిపి, దానిని రకరకాల ఆకారాలు ఉన్న అచ్చులతో పోసి చల్లార్చగా వచ్చినది; ** pig iron, ph. దుక్క ఇనుము; దంప ఇనుము; blast furnace నుండి వచ్చిన కచ్చా ఇనుముని పోత పోసినప్పుడు వచ్చే దుక్కలు పందిపిల్ల ఆకారంలో ఉండేవిట; అందుకని pig iron అన్న పేరు వచ్చింది. ** scrap iron, ph. తుక్కు ఇనుము; పాత ఇనప సరుకు; ** wrought iron, ph. చేత ఇనుము; దుక్క ఇనుముని బొగ్గుల కొలిమిలో వేడి చేసి, సుత్తితో బాది, మలినములను పోగొట్టగా మిగిలిన ఇనుము; * iron, v. t. ఇస్థిరి చేయు; ** Iron Age, ph. ఆశ్మయుగం; ఇనప యుగం; క్రీ.పూ.1000 నుండి క్రీ.శ. 100 వరకు; కంచుయుగం తరువాత వచ్చిన కాలం; ** iron horse, ph. ఆశ్మాశ్వం; రైలింజను; ** ironing box, ph. ఇస్త్రీపెట్టి; * ironical, adv. ఇత్సితంగా; * irony, n. వ్యాజస్తుతి; వక్రోక్తి; వ్యంగ్యం; ఇత్సితం; అన్నది ఒకటి, దానివల్ల స్పురించే అర్ధం మరొకటి అవడం; * irradiation, n. ఉద్యోతనం; (lit.) to expose to light; * irrational, adj. (1) అకారణమైన; హేతుబద్ధం కాని; తర్కబద్ధం కాని; (2) అనిష్ప; నిష్పత్తిలా రాయడానికి వీలు పడని; ** irrational fear, ph. కారణం లేని భయం; అకారణమైన భయం; ** irrational number, ph. అనిష్ప సంఖ్య; అనిష్పాంకం; కరణీయ సంఖ్య; a number that cannot be expressed as a ratio; * irregular, adj. వ్యతిక్రమ; క్రమభంగ; క్రమవిపర్య; అవకతవక; అపవాద; ఉచ్చావచ; ** irregular form, ph. అపవాద రూపం; వ్యతిక్రమ రూపం; క్రమభంగ రూపం; ** irregular number, ph. అనిష్ప సంఖ్య; అనిష్పాంకం; ** irregular prime, ph. వ్యతిక్రమ ప్రధాన సంఖ్య; * irregularity, n. వ్యతిక్రమం; క్రమభంగం; క్రమవిపర్యం; అవకతవకతనం; * irregularly, adv. అడ్డగోలుగా; వరసావావీ లేకుండా; తర్కరహితంగా; * irrelevant, adj. అప్రస్తుత; * irresponsibility, n. బాధ్యతారాహిత్యం; * irreversible, adj. అప్రత్యావర్తక; అనుత్క్రమణీయ; * irreversible, n. అప్రత్యావర్తకం; * irrigated, adj. సాగు; సాగు చెయ్యడానికి సమకూర్చే నీటి పారుదల; ** irrigated land, ph. నదీమాతృకం; సాగుభూమి; ఆయకట్టు; పారకం; ** irrigated water, ph. సాగు నీరు; * irrigation, n. సాగు; సేద్యం; నీటి పారుదల; నీటికట్టు; ** drip irrigation, ph. బిందు వ్యవసాయం; బిందు సాగు; ** lift irrigation, ph. కపిలె సాగు; ఎత్తిపోతల సేద్యం; ఎత్తిపోతల సాగు; * irritability, n. చికాకు; * irritation, n. బాధ; వ్యధ; చికాకు; * ischium, n. తుంటి ఎముక; * isinglass, n. [[అభ్రకం]]; గిరిజం; * island, n. (ఐలెండ్) దీవి; [[ద్వీపం]]; [[లంక]]; ** offshore island, ph. తీరస్థ దీవి; * islet, n. చిన్న దీవి; దీవిక; * ism, suff. ఇజం; ప్రపంచాన్ని ఒక మూస పోసిన దృష్టితో చూసే తత్త్వం; * iso, pref. సమ; * isobar, n. సమవాయి; సమభార రేఖ; సమపీడన రేఖ; * isogamy, n. [bio.] సమ సంయోగం; ఒక రకం లైంగిక పునరోత్పత్తి; (ant.) anisogamy; * isogloss, n. [ling.] భేదకరేఖ; ఒక భాషలో గమనించదగ్గ మార్పులని విడదీసే భౌగోళిక రేఖ; గోదావరి దాటితే భాషలో మార్పు వినిపిస్తుంది కనుక గోదావరిని ఒక భేదక రేఖగా పరిగణించవచ్చ; * isolated, adj. వియుక్త; వివిక్త; వ్యష్ఠి; విడిగా ఉంచిన; ** isolated double bond, ph. వియుక్త జంటబంధం; ** isolated system, ph. వివిక్త వ్యవస్థ; వియుక్త వ్యవస్థ; వ్యష్ఠిగా ఉంచిన వ్యవస్థ; * isomer, n. సమభాగి; సమాంగి; రెండు బణువులలోని వివిధ అణువులు సమానంగానే ఉండి, వాటి నిర్మాణ క్రమాలు తేడాగా ఉంటే ఆ రెండింటిని సమభాగులు అంటారు. * isomerism, n. సమభాగత్వం; సమాంగత; సమాంగత్వం; సాదృశ్యం; అనేక భాగములతో రకరకాల విన్యాసాలు కలిగిన నిర్మాణ క్రమాలతో ఒప్పారే రసాయనాలు; ** chain isomerism, ph. శృంఖల సమాభాగత్వం; శృంఖల సమాంగత; శృంఖల సమాంగత్వం; శృంఖల సాదృశత్వం; ** conformational isomerism, ph. అనురూపాత్మక సమభాగత్వం; అ. సమాంగత్వం; అ. సాదృశ్యం; ** group isomerism, ph. సామూహిక సమభాగత్వం; సా. సమాంగత; సా. సమాంగత్వం; సా. సాదృశ్యం; ** optical isomerism, ph. దృక్ సమభాగత్వం; దృక్ సమాంగత; దృక్ సమాంగత్వం; దృక్ సాదృశ్యం; ** positional isomerism, ph. స్థాన సమభాగత్వం; స్థాన సమాంగత; స్థాన సమాంగత్వం; స్థాన సాదృశ్యం; ** stereo isomerism, ph. ప్రాదేశిక సమభాగత్వం; ప్రా. సమాంగత్వం; ** structural isomerism, ph. నిర్మాణాత్మక సమభాగత్వం; ని. సమాంగత; ని. సమాంగత్వం; * isometric, adj. సమపరిమాణ; సమానమైన కొలతలుగల; ** isometric exercise, ph. సమపరిమాణ వ్యాయామం; కండరాలలో కదలిక రాకుండా తన్యత పుట్టించే వ్యాయామ పద్ధతి; * isomorphism, n. సమరూపత; * isopropyl alcohol, n. రబ్బింగ్ ఆల్కహాలు; ఉద్వర్తన ఒలంతం; జ్వరం వచ్చినప్పుడు దీనిని శరీరం మీద వేసి రుద్దితే ఉష్ణం తగ్గుతుంది కనుక ఈ పేరు వచ్చింది; C₃H₇OH; * isosceles, adj. సమద్విబాహు; * isotherm, n. సమతాపి; సమతాపరేఖ; ఒక మేపులో ఒకే తాపోగ్రత ఉన్న బిందువలని కలుపుతూ గీసే గీత; * isothermal, adj. సమతాప; * isotope, n. ఏకస్థాని; ఆవర్తన పట్టికలో ఒకే గదిలో ఉంచవలసిన రసాయన మూలకాలు; ** radio-isotopes, వికీర్ణ ఏకస్థానులు; * isotropic, adj. సమదైశిక; ఏ దిశలో కొలిచినా లక్షణాలలో మార్పు లేకపోయే; * isotropy, n. సమదైశికత; ఏ దిశలో కొలిచినా లక్షణాలలో మార్పు లేకపోవడం; * issue, n. (1) సంచిక; (2) సంతతి; (3)సమస్య; (4) విషయం; అంశం; ** life and death issue, ph. జీవన్మరణ సమస్య; ** issue at hand, ph. ప్రస్తుతపు సమస్య; * issue, v. t. జారీ చేయు; * isthmus, n. భూసంధి; * it, pron. proximate. ఇది; * it, pron. remote. అది; * italics, n. pl. వాలు అక్షరాలు; * itch, n. దురద; గుల; జిల; దూల; తీట; కండూతి; కసిమిరి; * item, n. మూర్తి; శాల్తీ; అంశం; ఉరువు; * iterate, v. t. ఆమ్రేడించు; పదే పదే చేయు; * iterative, adj. ఆమ్రేడిత; పునరుత్థాన; ** iterative method, ph. పునరుత్థాన పద్ధతి; చేసిన లెక్కనే చిన్న చిన్న మార్పులతో పదే పదే చేయడం; * itinerary, n. కార్యక్రమం; * itis, suff. వాపు; శోఫ; ఆర్తి; * its, pron. proximate. దీని; * its, pron. remote. దాని; * ivory, n. దంతం; ** ivory tower, ph. [idiom] దంతపు మేడ; ఒంటి స్తంభపు మేడ; విశ్వవిద్యాలయం; * ivy gourd, n. దొండ; దొండ పాదు;''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] czswh1lzidghuvzkohfbm5f0hoghvrq 0 3008 38952 38931 2026-04-12T14:26:22Z Vemurione 1689 /* Part 2: అ - a */ 38952 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: అం - aM== <poem> * '''అంకం, aMkaM''' -n. --(1) digit; number; --(2) act in a play; --(3) sign; symbol; --(4) lap; --(5) eye; ---కారణాంకం = factor. ---చరమాంకం = final act. ---పూర్ణాంకం = whole number. ---భిన్నాంకం = fractional number. ---ప్రథమాంకం = act 1 (in a play). * '''అంకగణితం, aMkagaNitaM''' -n. --arithmetic; ---ద్వియాంశ అంకగణితం = binary arithmetic. * '''అంకణం, aMkaNaM''' -n. -- (1) apartment; flat; నలుచదరపుచోటు; తొట్టికట్టు; (2) 8 square yards of land; పన్నెండడుగుల పొడవు, ఆరడుగుల వెడల్పు గలిగి 72 చదరపు అడుగుల వైశాల్యం ఉంటే ఇంటి కట్టుబడి స్థలమని నెల్లూరు జిల్లా వ్యవహారం; తిరుపతి ప్రాంతాల వారు 6 అడుగులు x 6 అడుగుల - అంటే 36 చదరపు అడుగుల వైశాల్యాన్ని - ఒక అంకణం గా తీసుకుంటారు. (3) The space between any two beams, or pillars. రెండు దూలముల, లేక స్తంభముల, నడిమి ప్రదేశము. * '''అంకనం, aMkanaM''' -n. --same as అంకణం; * '''అంకవంక, aMkavaMka''' -n. --plasticity; pliability; softness; * '''అంకాలు, aMkAlu''' -n. --marks; score in a test; statistics; (lit.) numbers; * '''అంకించుకొను, aMkiMcukonu''' -v. t. --appropriate; annex. * '''అంకితం, aMkitaM''' -n. --dedication (of a book or work of art); * '''అంకిలి, aMkili''' -n. --obstacle; impediment; * '''అంకుడు, aMkuDu''' -n. -- (1) [bot.] ''Nerium antidysenterica; Holarrhena antidysenterica''; This plant, that grows on hills, contains several alkaloids such as conessine, kurchine, and kurchicine; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam; -- (Syn.) కొండజెముడు, గిరిమల్లిక; కొండ మల్లె; కూటజం; పాలచెట్టు; -- (2) [bot.] ''Wrightia tinctoria''; ఈ వృక్షం పాలలో, ఆకులలో, పూలలో ఉండే ‘పాల ఇండిగో’ (Pala Indigo) అనే ఒక విధమైన నీలి అద్దకపు రంగు (Blue Dye) కారణంగా దీనికి టింక్టోరియా అనే పేరు ఏర్పడింది. టింక్టోరియస్ అంటే లాటిన్ భాషలో ‘నీలిరంగు కలిగిన‘ అని అర్థం. దీని కర్ర తేలికగా, మెత్తగా ఉండే కారణంగా బొమ్మల తయారీకి, తరిణె పట్టే పనుల (Turnery) కూ ఇది చాలా అనువుగా ఉంటుంది. ఈ కర్రతో అగ్గి పెట్టెలు, అగ్గి పుల్లలు కూడా తయారు చేస్తారు; ఏటి కొప్పాక లోని లక్క బొమ్మలు ఈ కర్రతోనే చేస్తారు; * '''అంకురం, aMkuraM''' -n. --(1) seed; sprout; bud; embryo; --(2) blood; -- మొలక; ఈరిక; మొటిక; ---అంకురం లేకుండా (సమూలంగా) నాశనం అయిపోయింది = destroyed without a trace. * '''అంకురార్పణ, aMkurArpaNa''' -n. --(1) inauguration; inaugural ceremony; the offering of sprouts to god; --(2) seeding; -- నాటువేత; నారుపోత; * '''అంకురోత్పత్తి, aMkurOtpatti''' -n. --germination; * '''అంకె, aMke''' -n. --(1) digit; a single-digit number; --(2) the written symbol used to denote a number such as 0, 1, 2, 3 or I, II, III; (note) a number with more than one digit is often called సంఖ్య; (syn.) అంకం; * '''అంకెవన్నియ, aMkevanniya''' - n. --stirrup hanging on either side of a horse saddle; -- అంకవన్నె; * '''అంకెసం, aMkesaM''' -n. --generation; * '''అంకోలం, aMkOlaM''' -n. -- [bot.] ''Alangium decapetalam;'' ''Alangium salvifolium;'' -- a medicinal plant; root decoction used for fevers and leaf extract for skin diseases; --ఊడుగు చెట్టు; * '''అంగం, aMgaM''' -n. --(1) organ; limb; element; member; --(2) division; part; --(3) style; method; ---అష్టాంగ యోగం = "eight-limbed'' yoga; eight-staged yoga; the eight stages are Yama, Niyama, Asana, Pranaayaama, Pratyaahaara, Dhaarana, Dhyaana, and Samaadhi; Raja yoga. ---సాష్టాంగ = స + అష్టాంగ = with all the eight limbs, namely the chest, forehead, hands, knees and feet. ---చతురంగం = chess; (lit.) the four divisions, namely chariots (bishops), elephants (rooks), horses (knights), and foot soldiers (pawns). * '''అంగ, aMga''' -n. --stride; long step; * '''అంగచ్ఛేదం, aMgachEdaM''' -n. --amputation; cutting of a limb; * '''అంగజ, aMgajaM''' -n. f. --daughter; * '''అంగజుడు, aMgajuDu''' -n. m. --son; * '''అంగబలం, aMgabalaM''' -n. --(1) material support; people support; --(2) physical strength; * '''అంగడి, aMgaDi''' -n. --store; shop; market; bazaar; * '''అంగడివాడ, aMgaDivADa''' -n. --market street; bazaar; * '''అంగడిల్లు, aMgaDillu''' -n. --mall; shopping center; building in which many stores are located; * '''అంగణము, aMgaNamu''' -n. --courtyard; * '''అంగద, aMgada''' -n. --danger; * '''అంగదట్టం, aMgadaTTaM''' -n. --petticoat; a lower, long undergarment of women; * '''అంగదేశం, aMgadESaM''' -n. --ancient name for the region now called Assam; * '''అంగనం, aMganaM''' -n. --ambulation; walking; * '''అంగనంబండి, aMganaMbaMDi''' -n. --ambulance; --a vehicle that carries patients to an emergency medical treatment center; * '''అంగన, aMgana''' -n. --woman; (lit.) one with pretty body parts; * '''అంగరంగవైభవం, aMgaraMgavaibhavaM''' -n. --luxury; enjoyment of riches; * '''అంగరకా, aMgarakA''' -n. --topcoat; overcoat; long coat * '''అంగరక్ష, aMgaraksha''' -n. --vest; bullet-proof vest; (lit.) body protector; * '''అంగరక్షకుడు, aMgarakshakuDu''' - n. m. -- bodyguard; * '''అంగలార్చు, aMgalArcu''' -v.i. --weep; cry due to fear; to grieve; lament; to cry out from fear; grief or pain; * '''అంగలేపం, aMgalEpaM''' -n. --body lotion; any paste-like substance for smearing on the body; * '''అంగవస్త్రం, aMgavastraM''' -n. --man's loincloth; lower garment; -- (rel.) ఉత్తరీయం; * '''అంగహీనుడు, aMgahInuDu''' -n. m. --disabled person; (rel.) వికలాంగుడు, * '''అంగారం, aMgAraM''' -n. --(1) charcoal; --(2) live coal; --(3) the red one; * '''అంగారకుడు, aMgArakuDu''' -n. --Mars; (note) కుజుడు, although used as a synonym, is a misnomer; it means son of the Earth and according to modern science, this is not justified; * '''అంగారిణి, aMgAriNi''' -n. --charcoal grill; * '''అంగారు, aMgAru''' -n. --a black gooey substance made from the charcoals of burned rice; used as tilak (the dot on the forehead) of Hindu boys and girls. ---అంగారుబుడ్డి = container of aMgAru. * '''అంగారుబొట్టు, aMgaruboTTu''' -n. --black dot on the forehead worn by traditional Hindu boys and girls; * '''అంగిలి, aMgili''' -n. --back part of the tongue; part of the throat towards the mouth; లోకుత్తుక; * '''అంగీకరించు, aMgIkAriMcu''' -v. i. --agree; consent; approve; admit; -- ఒప్పుకొను; ఇయ్యకొను; * '''అంగీకారం, aMgIkAraM''' -n. --agreement; approval; acceptance; consent; -- ఒప్పుకోలు; ఇయ్యకోలు; అంగుష్టము. aMgushThamu - n. -- thumb; * '''అంగుళం, aMguLaM''' -n. --(1) inch; one-twelfth of a foot; 2.54 సెంటీమీటర్లు; --(2) a finger's breadth; --(3) thumb; --(4) big toe; * '''అంగుళ్యాకారం, aMguLyAkAraM''' -n. --annular shape; ring shape; * '''అంగుళిత్రాణం, aMguLitrANaM''' - n. -- finger-guard used while playing a musical string instrument; * '''అంగుళీయకం, AMguLIyakaM''' -n. --ring; * '''అంగుష్ఠం, aMgushThaM''' - n. -- thumb; -- బొటనవేలు; * '''అంఘ్రిపర్ణి, aMghriparNi''' -n. -- [bot.] ''Cassia fistula;'' -- కోలపొన్న చెట్టు; రేల చెట్టు; * '''అంచనా, aMcanA''' -n. --estimate; guess; approximation; * '''అంచనాదారుడు, aMcanAdAruDu''' -n. m. --estimator, appraiser; * '''అంచు, aMcu''' -n. --(1) edge; edge of a vessel; lip of a glass; --(2) border; border of a sari; ---జరీ అంచు పట్టు చీర = a silk sari with a gold-laced border. * '''అంచుకుట్టు, aMcukuTTu''' -n. --hem; hemstitch; a type of stitching used in hemming; * '''అంచెలు, aMcelu''' -n. pl. --steps; rows; stages; relays; * '''అంచెలవారీగా, aMcelavArIgA''' -adv. --in stages; in steps; methodically; systematically; * '''అంజనం, aMjanaM''' -n. --(1) ointment; unction; --(2) mascara; --(3) seeing into the future by applying an ointment to the eyes; divining; -- మలయాళ మంత్రం సాధన చేసిన వాళ్ళు అంజనం వేసి ఏదైనా వస్తువు లేదా మనిషి తప్పిపోతే ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకోడానికి ఈ ప్రక్రియను వాడుతారు. చిన్న అబ్బాయిని అరచేతి లోనో, తమలపాకు మీదనో తన దగ్గర ఉన్న మంత్రించిన కాటుక పూసి — అందులో ఆ అబ్బాయికి కనబడుతున్నది చూచి చెప్పమంటారు. వాడి మాటలనుబట్టి ఆ పోయిన సొమ్ము ఏ దిక్కుకు పోయి ఉందో, ఆ దొంగ ఆకారాదులు చెప్పేవాడు. --(4) ink; * '''అంజలి, aMjali''' - n. -- a pair of hands held together in the shape of a cup; -- దోసిలి; దోయిలి; --- పుష్పాంజలి = పువ్వులతో నిండియున్న దోసిలి; * '''అంజు, aMju''' - v. i. -- (1) fear; be afraid of; -- (2) hesitate; doubt; * '''అంజూరు, అంజీరు పళ్లు, aMjUru, aMjIru paLlu''' -n. -- common fig; [bot.] ''Ficus carica'' L. Moraceae; -- ఇది ప్రధానంగా పండించే రకం. డ్రైఫ్రూట్‌గా (ఎండు ఫలం) విరివిగా లభించేది ఇదే; | -- మేడిపండు (Ficus racemosa); Cluster fig; Indian fig; ఇది మన దేశంలో అడవుల్లో లేదా సాధారణంగా పెరిగే స్థానిక రకం. దీనినే వేమన పద్యంలో ప్రస్తావించారు. ముఖ్యమైన తేడా: ఈ రెండూ ఫైకస్ (Ficus) అనే ఒకే జాతికి (Genus) చెందినవి అయినప్పటికీ, వాటి వర్గం (Species) వేరు. అంజీరను వాణిజ్యపరంగా పండిస్తారు, మేడిపండు స్థానికంగా పెరుగుతుంది; * '''అంజిక, aMjika''' - n. -- fear; * '''అంట్లగిన్నెలు, aMTlaginnelu''' -n. --unwashed dishes; dirty dishes; * '''అంట్లమైనం, aMTlamainaM''' -n. --grafting wax; Grafting wax is a composition of rosin, beeswax, tallow, and similar materials, used in gluing and sealing the wounds of newly grafted trees or shrubs * '''అంట్లవెధవ !, aMTlavedhava''' -n. --dirty fellow!; * '''అంటించు, aMTiMcu''' -v. t. --(1) lit, set fire to; ignite; --(2) affix; paste; cement; patch; join; attach; * '''అంటించుకొను, aMTiMcukonu''' -v. t. refl. --(1) set fire to oneself; ignite; --(2) attach, stick or glue to one's self; * '''అంట్రింత, aMTriMta''' - n. -- (1) a common, small, much-branched herb found in coastal Andhra; [bot.] ''Hedysarum triflorum;'' Linn. -- (2) bur grass; [bot.] ''Triumfetta rhomboidea''; * '''అంటు, aMTu''' -n. -- (1) [bot.] graft; (2) contact with a defiled or unclean object; ---మామిడి అంటు = mango graft. ---అంటురోగం = contagious disease ---నన్నంటుకోకు = do not touch me. ---అంటు చేత్తో అన్నీ ముట్టుకోకు = do not touch everything with the hand that is defiled by the touch of food. -v. i. --touch; hold; contact; * '''అంటుకొను, aMTukonu''' -v. i. --(1) touch; contact; --(2) adhere; stick; --(3) ignite; catch fire; burn; * '''అంటుగట్టు, aMTugaTTu''' -v. t. --[bot.] graft; ---కొమ్మంటు = branch graft; getting a hybrid variety of plant by tieing a sliced branch of one with another; * '''అంటుతొక్కు, aMTutokku''' -v. t. --[bot.] graft; ---నేలంటు= ground graft; getting a new plant by bending a branch of the original plant and burying it under mud until the branch takes root; * '''అంటుపేను, aMTupEnu''' -n. --head louse; --- తలలోన్న పేల గుడ్లని ఈరు లేక ఈపి అంటారు. ఈళ్లు అనేది దానికి బహువచనం. జుట్టు నుండి ఈళ్లని తొలగించడానికి ఈరుపెన లేక ఈర్పెన అనే ప్రత్యేకమైన దువ్వెన వాడతారు. గుడ్ల నుండి పుట్టిన పేలు తొలి దశలో చర్మానికి అంటుకుని ఉంటాయి కనుక వీటిని అంటు పేలు అంటారు.. * '''అంటువ్యాధి, aMTuvyAdhi''' -n. --contagious disease; communicable disease; a disease transmitted by contact; (exp.) pneumonia can be an infectious disease, but it is not contagious, it does not spread from person to person; influenza is contagious; (rel.) సోకుడు రోగం; తిష్ట; * '''అంట్లు, aMTlu''' -n. pl. --(1) dirty dishes; unwashed pots and pans; --(2) grafts; grafted plants; * '''అండం, aMDaM''' -n. --(1) ovum; egg; unfertilized egg; --(2) the universe; బ్రహ్మాండం; -- గుడ్డు; (rel.) పిండం; ---యుగాండం = యుగ్మము + అండం = zygote. ---బీజాండం = testicle. * '''అండ, aMDa''' -n. --support; patronage; prop; * '''అండకణం, aMDakaNaM''' -n. --[bio.] egg cell; * '''అండకోశం, aMDakOSaM''' -n. --ovary; [bot.] gynoecium; the female part of a flower; pistil; * '''అండజం, aMDajaM''' -n. --oviparous; born of an egg; reptile; fish; bird; -- see also వ్యాళములు; * '''అండజననం, aMDajananaM''' -n. --[bio.] oogenesis; the production or development of an ovum; * '''అండదండలు, aMDadaMDalu''' - n. -- support and prop; backing; material and moral support; * '''అండపీతం, aMDapItaM''' -n. --yolk; yellow of an egg; * '''అండయోనిజములు, aMDayOnijaMulu''' -n. pl. --ovoviviparous; born of an egg inside the body; some reptiles lay their eggs but the eggs are hatched inside their bodies and baby reptiles come out; -- also called వ్యాళములు; Boa constrictor and Green Anaconda are examples; * '''అండశ్వేతం, aMDaSvEtaM''' -n. --white of an egg; * '''అండా, అండీ, aMDA, aMDI''' -n. --a big vessel; a vessel used to boil water; boiler; a metal vessel; * '''అండాకార, aMDAkAra''' -adj. --ovate; ovoid; oviform; egg-shaped; * '''అండాలు, aMDAlu''' -n. pl. --(1) ovules; --(2) large cooking vessels; * '''అండాశయం, aMDASayaM''' -n. --ovary; the egg-producing organ of a female; * '''అండి, aMDi ''' -suff. --indicates respectful address in both genders; సంబోధనార్థక ప్రత్యయం; ---అంతేనండి = that is all, sir; that is all, madam. ---అవునండి = that is it, sir; yes, sir; that is it, madam; yes, madam; ---ఎంతండి? = How much, sir?; How much, madam? ---ఏమండి = hello; hi; (lit.) what sir; what madam. ---కాదండి = that is not so, sir; that is not so, madam. ---మరేనండి = as you said, sir; as you said, madam. * '''అండోత్పత్తి, aMDOtpatti,''' -n. --ovulation; oogenesis; the production or development of an ovum; -- see also అండోత్సర్గం; అండజననం; * '''అండోత్సర్గం, aMDOtsargaM ''' -n. --ovulation; * '''అంతం, aMtaM ''' -n. --(1) end; termination; --(2) death; destruction; -- చివర; కొస; కొన; కడ; ---విషాదాంతం = tragedy; a play or cinema that ends in sorrow or death of a leading character. ---అనంతం = that without an end; infinite; infinity. * '''అంతంతమాత్రం, aMtaMtamAtraM ''' -adj. --just enough to manage with; * '''అంత, aMta ''' -adj. suff. --so much; so many; ---బుట్టెడంత = as much as a basketful. * '''అంతట, aMtaTa ''' -adv. --then; afterwards; subsequently; * '''అంతటిలో, aMtaTilO''' -adv. --in the meantime; presently; * '''అంతటిదాకా, aMtaTidAkA''' -adv. --until then; * '''అంతమంది, aMtamaMdi''' -n. pl. --so many people; * '''అంతమాత్రానికి, aMtamAtrAniki''' -adv. --just for that reason; only for that; * '''అంతర్, aMtar''' -adj. pref. --internal; intermediate; between; ---అంతర్‌జాతీయ = international; between nations. ---అంతర్‌జాలం = Internet. ---అంతర్‌దహనం = internal combustion. * '''అంతర్ కలనం, aMtarkalanaM''' -n. --[math.] differentiation; a standard operation in calculus; * '''అంతర్ గ్రహాలు, aMtargrahAlu''' -n. pl. --inner planets; the planets between the Sun and Jupiter, namely Mercury, Venus, Earth and Mars; * '''అంతర్ జంఘాస్థి, aMtarjaMghAsthi ''' -n. --[anat.] tibia; shin bone; the larger and stronger of the two bones in the leg below the knee; * '''అంతర్‌జాలం, aMtarjAlaM''' -n. --[comp.] Internet; the worldwide network of computers that relies on the so-called Internet protocol TCP/IP as a communication standard; * '''అంతరం, aMtaraM''' -n. --(1) interval; intermediate space; --(2) difference; --(3) rank; social status; --(4) another one; ---కాలాంతరం = another time. ---గత్యంతరం = another way; alternative. ---గ్రామాంతరం = another village. ---జన్మాంతరం = another life; another incarnation such as past or future birth. ---దేశాంతరం = another country. ---మతాంతరం = another religion. ---ప్రత్యంతరం = another copy. ---పాఠాంతరం = another text. ---యుగాంతరం = another era. ---స్థలాంతరం = another place. * '''అంతరంగికం, aMtaraMgikaM''' -n. --confidential; private; internal matter; (ant.) బహిరంగం; * '''అంతరంగికుడు, aMtaraMgikuDu''' -n. --confidant; close friend; * '''అంతర, aMtara''' -adj. --(1) internal; --(2) medulla; (ant.) బాహ్య. * '''అంతరతామర, aMtaratAmara''' -n. --[bot.] ''Pistia stratiotes''; water cabbage; water lettuce; Being a floating plant, water lettuce obtains all its nutrients directly from the water. This makes it a great plant to use to combat algae; * '''అంతర్గత, aMtargata''' -adj. --(1) inner; internal; --(2) hidden; --(3) intermediate; (ant.) బహిర్గత; * '''అంతర్గత జన్యువు, aMtargata janyuvu''' -n. --[bio.] recessive gene; (ant.) బహిర్గత జన్యువు; * '''అంతర్దశ, aMtardaSa''' -n. --[bio.] interphase; intermediate phase; * '''అంతరాత్మ, aMtarAtma''' -n. --inner soul; soul; the God within; Indweller; * '''అంతరాయం, aMtarAyaM''' -n. --interruption; impediment; break; * '''అంతరార్థం, aMtarArthaM''' -n. --hidden meaning; * '''అంతరాళం, aMtarALaM''' -n. --amidst; in the depths; ---విశ్వాంతరాళంలో = in the depths of space. * '''అంతర్జాతీయం, aMtarjAtIyaM''' -n. --internationalism; * '''అంతర్జాతీయ, aMtarjAtIya''' -adj. --international; * '''అంతర్ధానం, aMtardhAnaM''' -n. --disappearance; * '''అంతర్యామి, aMtaryAmi''' -n. --(1) soul; the in-dweller; --(2) [comp.] software; (ant.) బహిర్యామి; * '''అంతర్లాపి, aMtarlApi''' -n. --a puzzle with its answer hidden in the puzzle itself; * '''అంతర్వాణి, aMtarvANi''' -n. --(1) inner voice; conscience; --(2) scientist; * '''అంతర్వాహిని, aMtarvAhini''' -n. --under-ground river; subterranean river; groundwater; * '''అంతరించు, aMtariMcu''' -v. i. --come to an end; die; * '''అంతరిక్షం, aMtarikshaM''' -n. --firmament; sky; space; outer space; * '''అంతరిక్ష నౌక, aMtariksha nauka''' -n. --space ship; spacecraft; * '''అంతరిక్ష యానం, aMtariksha yAnaM''' -n. --space travel; * '''అంతర్హితం, aMtarhitaM''' -n. --input; * '''అంతరీపము, aMtarIpamu''' - n. --promontory; an elevated landmass that has penetrated into the ocean * '''అంతర్యుద్ధం, aMtaryuddhaM''' -n. --civil war; internal conflict; inner conflict; * '''అంతర్భూత, aMtarbhUta''' -adj. --internal; * '''అంతస్థములు, aMtasthamulu''' - n. pl. -- the group of Telugu alphabetical characters: య, ర, ల, వ; * '''అంతలపొంతలవాడు, aMtalapoMtalavADu''' -n. --distant relative; * '''అంతస్థములు, aMtasthamulu''' -n. pl. --[gram.] semi-vowels; intermediate consonants; the consonants య, ర, ల,వ; * '''అంతస్తు, aMtastu''' -n. --(1) status; position; rank; --(2) story or floor of a multilevel building; * '''అంతశయ్య, aMtaSayya''' - n. -- (1) the wooden frame built to carry a dead person to the cremation grounds; -- (2) cremation grounds; * '''అంత్యక్రియలు, aMtyakriyalu''' -n. --final rites; funeral services; * '''అంత్రక, aMtraka''' -adj. --enteric; related to intestine; * '''అంత్రములు, aMtramulu''' -n. --entrails, gut; * '''అంత్రవృద్ధి, aMtravRddhi''' -n. --[med.] inguinal hernia; * '''అంతు, aMtu''' -n. --end; termination; * '''అంతులేని, aMtulEni''' adj. --endless; limitless * '''అంతేవాసి, aMtEvAsi''' -n. --pupil; student; disciple; * '''అందం, aMdaM''' -adj. --beautiful; pretty; cute; handsome; (note.) the terms beautiful and pretty are used for females and handsome for males; * '''అందనివి, aMdanivi''' -n. --things that are out of reach; * '''అందని పళ్లు, aMdani paLlu''' -ph. ---[idiom] sour grapes; * '''అందగత్తె, aMdagatte''' -n. f. --beautiful woman; * '''అందగాడు, aMdagADu''' -n. m. --handsome man; -- (note.) the adjective beautiful is not used while referring to a man; * '''అందచందాలు, aMdacaMdAlu''' - n. -- beauty and poise; good looks; * '''అందనిది, aMdanidi''' -adj. --unreachable, inaccessible; out of reach; * '''అందమైన, aMdamaina''' -adj. --beautiful; attractive; fair; pretty; cute; handsome; * '''అందలము, aMdalamu''' - n. -- palanquin; * '''అందరు, aMdaru''' -pron. --all; * '''అందాకా, aMdAkA''' -adv. --meanwhile; temporarily; tentatively; for the time being; until then; * '''అందించు, aMdiMcu''' -v. t. --give; hand over; * '''అందిక, aMdika''' -n. --(1) support; --(2) proximity; * '''అందు, aMdu''' -pron. --there; therein; * '''అందుకని, aMdukani''' -adv. --therefore; for that reason; * '''అందుకొను, aMdukonu''' -v. i. --receive; reach; attain; * '''అందుకో, aMdukO''' -interj. --(1) catch it; grab it; --(2) take over; * '''అందుగు, aMdugu''' -n. --[bot.] Boswellia serrata; * '''అందుచేత, aMducEta''' -adv. --therefore; * '''అందుబాటు, aMdubATu''' -adv. --proximity; convenience; * '''అందులో, aMdulO''' -adv. --in that; * '''అందె, aMde''' - n. -- anklet; armlet; a decorative ornament; * '''అందె వేసిన చెయ్యి, aMde vEsina ceyyi''' - ph. -- a competent person; an expert; * '''అంధకారం, aMdhakAraM''' -n. --darkness; * '''అంధత్వం, aMdhatvaM''' -n. --blindness; * '''అంధవిశ్వాసం, aMdhaviSvAsaM''' -n. --superstition, blind belief; * '''అంధపంగు న్యాయం, aMdhapaMgu nyAyaM''' -n. --symbiosis; (lit.) the way a lame man and a blind person can help each other; * '''అంపకోల, aMpakOla''' -n. --arrow; the stud of an arrow; *'''అంపాచారం, aMpAcAraM''' -n. --stream of water; ---సంపాదిత శంపావలి, బెంపారిన్ మేఘ చయము పృథివియు నభముం, గంపింపగ బెట్టురుముచు, నంపాచారంపు వానలప్పుడు కురిసెన్" - విష్ణు పురాణం; వెన్నెలకంటి సూరన్న. * అంపియలు, aMpiyalu - n. pl. -- rags; tattered clothing; --- "అంపెలుగట్టి చేత యష్టి ధరించి..." విక్రమార్క చరిత్ర: కొండమీది గోపురాజు * '''అంపుదోడు, aMpudODu''' - n. -- escort; someone accompanied as a helper; అంపు + తోడు; * '''అంబ, aMba''' - n. -- Divine Mother; Goddess Parvati; * '''అంబటిజోరిగాడు, aMpaTijOrigADu''' -n. -- a bird called Rufous-tailed finch lark; same as జోరిగాడు; [bio.] ''Ammomanes phoenicura;'' [[File:Rufous-tailed_Lark_%28Ammomanes_phoenicurus%29_in_Kawal_WS%2C_AP_W_IMG_2004.jpg|thumb|right|జోరిగాడు]] * '''అంబరం, aMbaraM''' -n. --(1) fabric; --(2) sky; ---పీతాంబరం = yellow fabric. ---దిగంబరుడు = (దిక్+అంబరుడు) naked person; (ety.) one with space as his clothing. * '''అంబరచుంబితాలు, aMbaracuMbitAlu''' -n. --sky scrappers; tall buildings; tall structures; * '''అంబరు, aMbaru''' -n. --ambergris; fossilized tree resin, considered valuable because of its color, natural beauty and rarity; --- (note) ambergris is different from amber. Ambergris is a dense, foul-smelling, secretion found in the guts of sperm whale. Hardened secretions are often found floating on ocean waters as flakes. When heated these gray flakes melt and give off a fragrance that is highly prized by perfumers. Amber (తృణస్పటికం, తృణమణి), on the other hand, is a transparent fossilized resin, highly valued as a precious stone. * '''అంబరీషం, aMbarIshaM''' -n. --frying pan; (rel.) పెనం; మంగలం; మూకుడు; --- అంబరీషం నుండి అగ్నిగుండం లోకి = from the frying pan to fire. * '''అంబలి, aMbali''' - n. -- gruel; "conjee" water; a poor man's soup made from water drained off after cooking rice; * '''అంబష్ఠుడు, aMbashThuDu''' - n. -- barber; a person who cuts or styles hair; * '''అంబారావం, aMbArAvaM''' -n. --the ‘moo’ sound made by cows; * '''అంబుచరం, aMbucaraM''' -n. --aquatic creature; marine creature; * '''అంబుజం, aMbujaM''' -n. --one born out of water, such as a lotus; * '''అంబుదం, aMbudaM''' -n. --one that gives rise (birth) to water, such as a cloud; * '''అంబుధి, aMbudhi''' -n. --one that stores water, such as a sea; అంబువాసిని, aMbuvAsini -n. --trumpet flower; [bot.] Bigonia suave-olens; * '''అంబువాహిని, aMbuvAhini''' -n. --one that carries water, such as a bucket; * '''అంబుస్ఫోటం, aMbusphOTaM''' -n. --fountain; artesian well; water spilling out of a confined aquifer; (lit.) one that spills out water; * '''అంశం, aMSaM''' -n. --(1) portion; --(2) share; --(3) component; --(4) fraction; * '''అంశ, aMSa''' -n. --(1) part; --(2) numerator of a fraction; --(3) degrees in angular measure; --(4) [comp.] radix; base; root; ---అష్టాంశ = octal; to the base 8; ---దశాంశ = decimal; to the base 10; ---ద్వియాంశ = binary; to the base 2; ---షష్టాదశాంశ = hexadecimal; to the base 16; * '''అంశుమతి, aMSumati''' - n. -- [bot.] ''Pseudarthria viscida''; the roots of this plant have been used in Ayurvedic medicine; -- ముయ్యాకు పొన్న; * '''అంశువు, aMSuvu''' - n. -- light; ray of light; * '''అంసం, aMsaM''' -n. --[anat.] tip of the shoulder; * '''అంసచక్రం, aMsacakraM''' -n. --[anat.] pectoral girdle; The shoulder girdle or pectoral girdle is the set of bones in the appendicular skeleton which connects to the arm on each side; In humans it consists of the clavicle and scapula; * '''అంసఫలకం, aMsaphalakaM''' -n. --[anat.] scapula; shoulder blade; </poem> ==Part 2: అ - a== <poem> *'''అ, a.''' first letter, first vowel as well as the first syllable of the Telugu alphabet. This is a short vowel, that is, it takes one short unit of time to utter this syllable. While pronouncing this you have to open your mouth (వివృతం), and the sound comes from the throat (that is, this is an open guttural (కంఠ్యం) ). When used as a prefix with some Sanskrit words, it gives a negative meaning ---అనిత్యం = not permanent; fleeting. ---అనింద్యం = one that cannot be blamed. ---అచరం = immobile; immovable; stationary. ---అవిభక్తం = undivided. ---అసంతృప్తం = unsatisfied, unsaturated. ---అసంబద్ధం = incoherent. ---అస్థిరం = unstable. *'''అకటా, akaTA''' -excla. --Alas!; O!; What a pity! *'''అకము, akamu''' -n. --(1) pain; ache; affliction; (2) sorrow; sin; ---న + అకము = నాకము = heaven = painless place; *'''అకర్మక క్రియ, akarmaka kriya''' -n. --intransitive verb; An intransitive verb is one that does not take a direct object. In other words, it is not done to someone or something. It only involves the subject. *'''అకశేరుకం, akaSErukaM''' -n. --invertebrate; one that does not have a spinal column; *'''అకస్మాత్తుగా, akasmAttugA''' -adv. --suddenly; *'''అక్క, akka''' -n. --elder sister; * '''అక్కచెల్లెళ్లు, akkacelleLlu''' - n. -- sisters; * '''అక్కజము, akkajamu''' - n. -- surprise; unexpected event; *'''అక్కడ, akkaDa''' -adv. --there; *'''అక్కడక్కడ, akkaDakkaDa''' -adv. --here and there; *'''అక్కడికక్కడే, akkaDikakkadE''' -adv. --on the spot; then and there; * '''అక్కన్న మాదన్నలు, akkanna mAdannalu''' - ph. - an inseparable pair; *'''అక్కర, akkara''' -n. --necessity; need; * '''అక్కలకర్ర, akkalakarra''' -n. --Pellitory root; a medicinal root suitable for reducing fever; this root has been used to treat sexually transmitted diseases; [Bot.] ''Anthemis pyrethrum''; ''Anacyclus pyrethrum''; * '''అక్కలి, akkali''' -n. -- wavelet; a small wave; * '''అక్కళించు, akkaLiMcu''' -v. i. -- pull the stomach inside and backward such as we do to accommodate tight-fitting pants; * '''అక్కసం, akkasaM''' -n. --grief; sorrow; suffering; --anger; --- "...నీ వెక్కడనుండి వచ్చితిది యేటికి నుస్సురుమంటి మంటి నీకునీ యక్కస మేల వచ్చెను’ ...” - పింగళి సూ. కళాపూర్ణోదయం; * '''అక్కసి, akkasi''' -n. -- angry person; * '''అక్కసు, akkasu''' -n. --jealousy; spite; malice; --anger; * '''అక్కి, akki''' - n. -- a skin disease similar to scabies; * '''అక్కు, akku''' - n. -- chest; * '''అక్రమ, akrama''' -adj. --improper; disorderly; unjust; unfair; ---అక్రమ భిన్నం = improper fraction; also అపక్రమ భిన్నం;. * '''అక్షం, akshaM''' -n. -- (1) axis; (rel.) ఇరుసు; -- (2) die used in gambling; -- (3) vitriol; -- (4) [Bot.] Terminalia bellirica; Each seed of this tree weighs about one "tola" a traditional Indian measure for weighing small quantities like gold;; తాని లేక తాడ్ర చెట్టు; విభీతక వృక్షం; -- (5) Hydrated Sodium Carbonate; Natron; Sochal Salt; * '''అక్షతలు, akshatalu''' -n. --consecrated rice; rice sanctified by mixing with turmeric paste and used in ceremonial blessings; (lit..) unbroken grains; -- సేసబ్రాలు; * '''అక్షమాల, akShamAla''' -n. --rosary; a chain of beads made of the dried fruits of ''Elaeocarpus ganitrus;'' -- రుద్రాక్షమాల; * '''అక్షయం, akshayaM''' -n. --non-empty; (lit.) one that does not get depleted; * '''అక్షయ, akshaya''' -adj. --inexhaustible; non empty; *'''అక్షయ తూణీరం, akshaya tUNIraM''' -n. --an inexhaustible quiver; a divine quiver that keeps getting full with arrows as they are used; * '''అక్షయ పాత్ర, akshaya pAtra''' -n. --(1) an inexhaustible pot; a divine dish that keeps getting full with food as it is consumed; --(2) cornucopia; *'''అక్షయ సమితి, akshaya samit''' -n. --[math.] non empty set; * '''అక్షయం, akshayaM''' -n. -- non-empty; (lit.) one that does not get depleted; * '''అక్షరం, aksharaM''' -n. --(1) A letter, a single syllable, a character of the alphabet; (lit.) అ నుండి క్ష వరకు ఉన్న అక్షర సముదాయం; 'సున్న లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ హల్లులు + ఒక అచ్చు' కలసి అక్షరాలు ఏర్పడతాయి. (ఒక అక్షరంలో ఒకటికన్న ఎక్కువ అచ్చుకు ఉండడానికి అవకాశం లేదు!) దీనిని ఆంగ్లంలో syllable అంటారు. (A syllable can have one and only one vowel-sound and zero or more consonants); గుణింతాలు (గుణితాక్షరాలు అనాలి!), సంయుక్తాక్షరాలు, అన్నీ ఈ కోవలోకే వస్తాయి; --(2) one that is beyond space and time; one that cannot be destroyed; (lit.) అ + క్షరం = నాశనము లేనిది; ---ద్విత్వాక్షరం = a twice repeated consonant as in క్క and ప్ప. ---సంయుక్తాక్షరం = two or more letters united into one syllable as in క్య, ర్ప, , and ర్మ్య, and so on. * '''అక్షరచణుడు, aksharacaNuDu''' - n. -- scribe; penman; calligrapher; *'''అక్షరమాల, akshara mAla''' -n. --a string of letters; a word; character string; *'''అక్షరాలా, aksharAlA''' -adv. --literally; in words; * '''అక్షరాస్యత, aksharAsyata''' -n. --literacy; (ant.) నిరక్షరాస్యత; -- ఆస్యమునందు అక్షరము కలిగి యుండుట. అంటే అక్షరం పలికే శక్తి ఉండుట; ఆస్యము అంటే నోరు; -- స + అక్షరత = సాక్షరత అన్నా అక్షరాస్యత అన్నా ఒకటే. * '''అక్షరాస్యుడు, aksharAsyuDu''' -n. m. --literate person; -- అక్షరాస్యుడు అక్షరము ఆస్యమునందు కలవాడు. (బహువ్రీహి సమాసం); * '''అక్షవాటము, akshavATamu''' - n. -- gym; gymnasium; a place where wrestlers practice; తాలింఖానా; జింఖానా; * '''అకారాదిక్రమం, akArAdikramaM''' -n. --alphabetical order; *'''అకాల జననం, akAla jananaM''' -n. --premature birth; *'''అకాల ప్రసవం, akAla prasavaM''' -n. --miscarriage; untimely delivery; *'''అక్షాంశం, akshaMSaM''' -n. --latitude; parallels of latitude; the imaginary lines parallel to the equator; (rel.) రేఖాంశం. * '''అక్షి, akshi''' -n. --eye; * '''అక్షికూటం, akshikUTaM''' -n. --pupil; iris of the eye; * '''అక్షిగోళం, akshigOLaM''' -n. --eye-ball; * '''అక్షిపటలం, akshipaTalaM''' -n. --cornea; eye-membrane; * '''అక్షీబము, akshIbamu''' - n. -- (1) drumstick tree; [bot.] ''Moringa oleifera, Moringa pterygosperma, Hyperanthera moringa, Guilandina moringa''; మునగ; -- (2) a type of sea salt; * '''అకుంఠితం, akuMThitaM''' -n. --(1) unobstructed; --(2) sharp; *'''అక్కు, akku''' -n. --chest wall; *'''అక్కుపక్షి, akkupakshi''' -n. -- (1) lean person; starveling; a person with an undernourished, emaciated look; pauper; దుర్భలుడు; బలహీనుడు; బక్కచిక్కిన; -- (2) idler; useless fellow; తెలివిలేనివాడు; చవట; కొరకురానివాడు; దిక్కుమాలినవాడు; చాతకానిది/చాతకానివాడు; మూర్ఖుడు; -- (3) [bio.] Jacobin Cuckoo; చాతక పక్షి; ఈ 'చాతక' పక్షి నేల మీద నీటిని తాగక కేవలం వర్షపు నీటితోనే దాహం తీర్చుకుంటూ వర్షం కోసమే ఎదురు చూస్తూ, ఎదురు గా నీరు ఉన్నా తాగక బక్కచిక్కి రొమ్ము/ఛాతీ భాగం కొట్టొచ్చినట్లు కనపడుతుంది. * '''అక్షౌహిణి, akshauhiNi''' - n. -- a military division comprised of 21,870 chariots, 21,870 elephants, 65,610 horses, and 1, 09, 350 foot-soldiers; In the great Mahabharata War 18 such divisions are said to have participated; * '''అక్రమ, akrama''' -adj. --improper; disorderly; unjust; unfair; ---అక్రమ భిన్నం = improper fraction; also అపక్రమ భిన్నం;. *'''అక్రోటు, akrOTu''' -n. --Indian walnut; candle nut; [bot.] ''Alcurites moluccana; Juglans regia;'' * '''అఖండం, akhaMDaM''' -n. --complete; full; unbroken; undivided; * '''అఖండ, akhaMDa''' -adj. --complete; full; unbroken; undivided; * '''అఖండుకం, akhanDukaM''' - n. -- dwarf coconut; చెన్నంగి; * '''అఖాతం, akhAtaM''' -n. --bay; sea; naturally formed body of deep water; (lit.) one that was not dug; * '''అఖాదీ, akhAdI''' -adj. --inedible; ---అఖాదీ తైలం = inedible oil. *'''అఖ్యాతం, akhyAtaM''' -n. --predicate; *'''అఖిల, akhila''' -adj. --one that is not broken; one that is not dilapidated; all; full; comprehensive; whole; *'''అగండ్రపాకు, agaMDrapAku''' -n. --a medicinal plant widely found as a weed in cultivated rice paddies; the leaves are used to relieve pain, fever and for relief of skin diseases; [Bot.] ''Ammania vesicatoria; Ammania bacifera''; అగ్నివేండ్రపు ఆకు; *'''అగచాట్లు, agacATlu''' -n. --difficulties; troubles; *'''అగడ్త, agaDta''' -n. --barrier; moat; ditch; trench; * '''అగణ్య''', agaNya - adj. -- inestimable; incalculable; * '''అగదంకారుడు, agadaMkAruDu''' - n. -- (1) medicine man; doctor; physician; -- (2) pharmacist; compounder; * '''అగదము, agadamu''' - n. -- medicine; *'''అగప, agapa''' -n. --ladle; large spoon; * '''అగపడు, agapaDu''' -v. i. --appear; * '''అగపాటు, agapATu''' -n. --appearance; *'''అగమ్య, agamya''' -adj. --unreachable; unapproachable; *'''అగమ్యగోచరం, agamyagOcaraM''' -n. --a state in which no solution is discernible; no light at the end of the tunnel; confused state; *'''అగరు చెట్టు, agaru ceTTu''' -n. -- eaglewood tree; aloe-wood tree; a superior kind of sandalwood; *'''అగరువత్తి, agaruvatti''' -n. --incense stick; joss stick; a wick made of fragrant incense; (note) no relation to agar; * '''అగరుశొంఠి, agaruSoMThi''' -n. --[Bot.] ''Cissampelos hexandra''; * '''అగస్త్య, agastya''' -n. --(1) Canopus; the star Canopus in the constellation Carina, the keel; Canopus is the second brightest star in our sky, next only to Sirius; --(2) [Bot.] ''Agati grandiflora''; * '''అగస్త్యభ్రాత, agastyabhrAta''' -n. --come-upper; a newcomer who tries to be a big shot; a fool; -- పేరూ ఊరూ లేనివాణ్ణి అంటే అప్రసిద్ధుణ్ణి అగస్త్య భ్రాత అంటారు. "ఎవరో ఒకరు — అప్పటి వరకూ అప్రసిద్ధుడు" అనే అర్థంలో అగస్త్య భ్రాత అనడం ఈ నాటికీ ఉంది. * '''అగసాలె, agasAle''' - n. -- goldsmith; * అగ్గవ, aggava - adj. -- cheap; inexpensive; in good supply; * '''అగ్రం, agraM''' -n. --(1) tip; apex; terminal; peak; summit; --(2) cape; the tip of a landmass; --(3) beginning; end; *'''అగ్రగణ్యుడు, agragaNyuDu''' -n. m. --foremost person; leading authority; topper; * '''అగ్రగామి, agragAmi''' -n. --front runner; leader; topper; * '''అగ్రజుడు, agrajuDu''' -n. m. --firstborn; elder brother; * '''అగ్రతాంబూలం, agratAMbUlaM''' -n. --highest honor; this honor is rendered by making the first offer of a betel leaf and betel nut to an individual in a group; * '''అగ్రహారం, agrahAraM''' -n. --a village with a string of agricultural fields; (Lat. agros = field); typically, a village whose residents are predominantly Brahmins who received lands as gifts or grants from the ruling king; -- రాజు బ్రాహ్మణులకిచ్చు యీనాము, బ్రాహ్మణులు మాత్రము నివసించు గ్రామమును అగ్రహారం అంటారు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే, బ్రాహ్మణుల ఇండ్లవరుస (వీథి)ని అగ్రహారము అని పిలుస్తున్నారు. సర్వసాధారణంగా ఈ ఇండ్లు ఒకదానిని ఒకటి ఆనుకొని వుంటాయి. మధ్యలో ఖాళీ స్థలమేదీ వుండదు. (Row Houses); -- అగ్రహారములలో కొన్ని రకములు: · సర్వాగ్రహారము = a village free from all tax. · శ్రోత్రియాగ్రహారము = a village granted at a certain fixed assessment. · జోడి అగ్రహారము / బిల్మకా అగ్రగారము / కట్టుబడి అగ్రహారము = a village granted at a rent which fluctuates with the produce అగ్రహారములకు కొన్ని ప్రముఖ ఉదాహరణలు: కూచిపూడి అగ్రహారం, తాళ్ళపాక అగ్రహారం, ముంగండ అగ్రహారం; * '''అగాధం, agAdhaM''' -n. --(1) abyss; extremely deep hole; --(2) black hole; * '''అగార్, agaar''' - n. -- Agar; -- అగార్ అనే పదార్ధము గ్రసిలరియా అనే సముద్రపు నాచు నుండి వస్తుంది. ఇది ఒక జిగురు పదార్ధం లాటిది. ఎక్కువగా మైక్రోబయాలజీ ప్రయోగశాలలో ఉపయోగిస్తారు. దీని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే ఇది నీటిలో మరిగించి నప్పుడు కరిగి నీటి లాగే ఉంటుంది. తిరిగి చల్లార్చే సరికి జెల్లీ లాగా గడ్డకడుతుంది. అందుచేత దీన్ని జెల్లీ గా, ఐస్ క్రీమ్, లలో వాడతారు. ఇప్పుడు జెలటిన్ కి బదులుగా విజిటబల్ జెలటిన్ గా మనం తరచు చూస్తూ ఉంటాం తింటూ ఉంటాం కూడా. దంత వైద్యులు కూడా వాడే వారు అచ్చు పోయటానికి; * '''అగ్గి, aggi''' -n. --fire; (syn.) అగ్ని; * '''అగ్గిపుల్ల, aggipulla''' -n. --match stick; * '''అగ్గిపెట్టె; aggipeTTe''' -n. -- matchbox; * '''అగ్ని, agni''' -n. --(1) fire; --(2) the Fire God; *'''అగ్నిక, agnika''' -adj. --igneous; (Lat. ignis = fire); *'''అగ్నికణం, agnikaNaM''' -n. --spark; *'''అగ్నిచూర్ణం, agnicUrNaM''' -n. --gunpowder, * '''అగ్నిజ్వాల, agnijvAla''' -n. --flame; * '''అగ్నిపర్వతం, agniparvataM''' -n. --volcano; * '''అగ్నిపరీక్ష, agniparIksha''' -n. --ordeal; severe test; confirmatory test; (lit.) the fire ordeal; * '''అగ్నిమంత, agnimaMta''' -n. --a herb that is used to induce sterility in females; [bot.] Clerodendrum phlomidis; * '''అగ్నిమాంద్యం, agnimAMdyaM''' -n. --dyspepsia; loss of appetite; *'''అగ్నిమాత, agnimAta''' -n. --Ceylon leadwort; [bot.] ''Plumbago zeylanicum''; *'''అగ్నిమాపకపు దళం, agnimApakapu daLaM''' -n. --firefighters; fire brigade; the civil service crew whose responsibility is to put out fires and rescue people; (note.) The term అగ్నిమాపక దళం is a mis-translation; అగ్నిమాపక దళం literally means "fire-measuring squad." *'''అగ్నిమాపక యంత్రం, agnimApaka yaMtraM''' -n. --fire-engine; '''* అగ్నిముఖి, agnimukhi''' - n. -- [bot.] ''Semecarpus anacardium''; -- జీడిమామిడి; ముంతమామిడి; మొక్క మామిడి; * '''అగ్నివేండ్రపాకు , agnivEMDrapAku''' -n. --a common weed found in many cultivated areas; [bot.] '''Ammannia baccifera Linn'''.; -- అగండ్రపాకు; *'''అగ్నిశిఖ, agniSikha''' -n. --(1) flame; --(2) saffron; --(3) [bot.] ''Gloriosa superba''; *'''అగ్నిశిల, agniSila''' -n. --igneous rock; *'''అగ్నిసంస్కారం, agnisaMskAraM''' -n. --cremation; *'''అగురు, aguru''' -n. -- (1) khus khus grass; [bot.] ''Andropogon muricatus''; అవురు గడ్డి; అగరుకర్ర నుంచి తీసిన పరిమళ ద్రవ్యం; -- (2) [bot.] ''Dalbergia latifolia''; ఇరుగుడు చెట్టు; చిట్రేగి; *'''అగోచర, agOcara''' -adj. --imperceptible; *'''అఘోరించు, agOriMcu''' -v. i. --lament loudly; cry; * '''అజ్ఞేయం, aj~nEyaM''' - n. - unknowable; one that cannot be known; (this is not the same as "unknown"); *'''అచక్రీయ, acakrIya''' -adj. --acyclic; *'''అచంచల, acaMcala''' -adj. --steady; firm; (lit.) immobile; * '''అచట, acaTa''' -adv. --there; *'''అచ్చంగా, accaMgA''' -adv. --with all the rights; *'''అచల, acala''' -adj. --immovable; stationary; *'''అచింత్యం, aciMtyaM''' -n. --(1) unthinkable; beyond grasp; --(2) one followed by 31 zeros in the traditional Indian method of counting; 10³¹; *'''అచిరాంశువు, acirAMSuvu''' -n. --(1) spark; lightning; --(2) bubble; (lit.) a short-lived entity; *'''అచ్చివచ్చు, accivaccu''' -v. i. --one bearing good luck; *'''అచ్చు, accu''' -adj. --(1) exact; copy; --(2) printed; *'''అచ్చు, accu''' -n. --(1) vowel; --(2) print, as opposed to handwritten; --(3) stamp; brand; --(4) die; machine pattern; --(5) slab; chunk; *'''అచ్యుతం, acyutaM''' -n. --steady; permanent; one without change; one that does not have a destructive end; *'''అచేతన, acEtana''' -adj. --lifeless; *'''అజంతం, ajaMtaM''' -n. --[gram.] vowel-ending language; (ety.) అచ్ + అంతం; *'''అజగరం, ajagaraM''' -n. --python; a large snake; mountain snake; *'''అజప, ajapa''' -adj. --un-repeated; (ant.) జప; *'''అజము, ajamu''' -n. --enzyme; (ety.) in Sanskrit అజహర్లక్షణం is a figure of speech. Here a word conveys a lot more than what it literally means, without losing its original meaning. An enzyme or a catalyst also performs an analogous function in chemical reactions. *'''అజమోద, ajamOda''' -n. --Bishop's weed; [bot.] ''Apium graveolens; Apium involucratum;'' *'''అజరం, ajaraM''' -n. --one without old age; * '''అజరామరం, ajarAmaraM''' -n. --eternal; one that does not age or die; * '''అజశృంగి, ajaSRMgi''' -n. --a shrub used as a remedy for sore eyes; [Bot.] ''Odina wodier''; జుష్టపు చెట్టు; * '''అజస్రం, ajasraM''' -n. --direct; uninterrupted; innumerable; * '''అజస్ర ప్రవాహం, ajasra pravAhaM''' -n. --[phy.] direct current; a type of electrical current, such as the one produced by a battery; the other one being alternating current, the type of current commonly found in homes;; * '''అజహర్లక్షణం, ajaharlakshaNaM''' -n. --[gram.] usage of a word to imply a far broader meaning than the literal meaning, as in నాలుగు రుచులు తినాలి which means one should try foods of all tastes, rather than one should try four tastes; * '''అజ్ఞాతం, aj~nAtaM''' -n. --incognito; unknown; * '''అజ్ఞాతవాసం, aj~nAtavAsaM''' -n. --living incognito; * '''అజ్ఞానం, aj~nAnaM''' -n. --ignorance; * '''అజినోమోటో, ajinOMOTO''' - n. -- Monosodium glutamate; MSG; a salt of glutamic acid; -- గ్లుటామిక్ ఏసిడ్ మన శరీరం లో తయారు అవుతుంది. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా MSG చైనీస్ వంటలలో వాడకంలో ఉంది. FDA ఈ పదార్థాన్ని "GRAS (Generally Recognized As Safe) జాబితాలో ఉంచింది. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా MSG తొ తల నొప్పి, చెమటలు పట్టడం, ఛాతీ నొప్పి వగైరా ఇబ్బందులు రావటం వల్ల దీని వాడకం ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదేమో అని సందేహాలు వస్తున్నాయి. * '''అజిమత్, ajimat''' -n. --azimuth; the position of an object in the sky; above the horizon in degrees; దిగంశం; * '''అజీర్ణం, ajIrNaM''' -n. --indigestion; * '''అజీర్తి, ajIrti''' -n. --indigestion; * '''అటక, aTaka''' -n. --attic; loft; * '''అటకలి, aTakali''' -n. --degreaser; any substance that helps in removing grease; * '''అటకాయించు, aTakAyiMcu''' -v. t. --obstruct; prevent; stop; * '''అటరూషం, aTarUshaM''' -n. --a tree; [Bot.] ''Justicia adhatoda''; * '''అటవి, aTavi''' -n. --forest; * '''అటవీసంపద, aTavIsaMpada''' -n. --forest resources; forest wealth; * '''అట్ట, aTTa''' -n. --(1) cardboard; --(2) cover for a book; -- (3) any support to hold a writing paper; --(4) a piece of leather or carboard cut for shoes; * '''అట్టచెట్టు, aTTaceTTu''' - n. --cardboard plant; [bot.] ''Zamia furfuracea''; * '''అట్టహాసం, aTTahAsaM''' -n. --(1) pomp; ostentation; much ado; --(2) loud and noisy laughter; * '''అట్లకాడ, aTlakADa''' -n. -- spatula; a kitchen instrument to lift crepes or pancakes from a pan; -- సలాకి; * '''అటుకమామిడి, aTukamAmiDi''' -n. -- Spreading hogweed; [bot.] ''Boerhaavia diffusa'' of the Nyctaginaceae family; -- ఈ మొక్క మన ప్రాంతం అంతటా రహదారుల పక్కన, పెరటి దొడ్లలో, తోటలలో, పొలాల్లో కలుపుమొక్కగా పెరుగుతుంది. ఈ మొక్క నేలను అంటుకుని చుట్టూ వ్యాపిస్తుంది. వేళ్ళు నేలలో బాగా లోతుకు వ్యాపిస్తాయి. -- an important medicinal plant; ఈ మొక్క మొత్తం పచ్చిది కానీ, ఎండుది కానీ మూత్రకారిగా పేరొందిన ' పునర్నవా' అనే ఔషధానికి ప్రధానమైన వనరు. కాండం కంటే ఆకులు, పూలు, వేళ్ళు ఔషధపరంగా ప్రయోజనకరమైనవి. 'పునర్నవా' పాండురోగాన్నీ, రక్త పిత్తాన్నీ,వాపులనూ, వ్రణాలనూ, శ్లేష్మాన్నీ పోగొట్టి మూత్రం జారీచేస్తుంది. -- అటిక మామిడి; గుడ్ల మల్లి; [Sans.] పునర్నవా; శ్వేత పునర్నవా; రక్త పునర్నవా; -- గలిజేరు మొక్క (Trianthema portulacastrum) resembles this, but it is different; * '''అట్టు, aTTu''' -n. s. --crepe; thin pancake; ---పెసరట్టు = crepe made out of green gram and topped, usually with diced onions. * '''అట్లు, aTlu''' -n. pl. --crepes; thin pancakes; ---అట్లు = crepes; pancakes; -adv. --that way ---అట్లే చేద్దాం = we shall do it that way. * '''అడంగు, aDaMgu''' - n. -- destination; a place of residence; a terminal; * '''అడ, aDa''' -n. --clot; clump; limp; mass; matted mass; * '''అడకట్టు, aDakaTTu''' -v. i. --clot; become clotted; * '''అడకత్తెర, aDakattera''' -n. --nut cracker; * '''అడపము, aDapamu''' - n. -- fanny pack; a small sac, used in bygone days, to carry betel leaves and nuts; * '''అడపాదడపా, aDapAdaDapA</br>''' -adv. --now and then; once in a while; * '''అడవి, aDavi''' -adj. --forest; wild; -n. --forest; wilderness; jungle; ---కారడవి = dark forest. ---చిట్టడవి = dense forest. * '''అడవి అత్తి, aDavi atti''' -n. --[Bot.] ''Ficus hispidia''; * '''అడవి అరటి, aDavi araTi''' - n. -- wild plantain; [ Bot.] ''Musa acuminATa''; * '''అడవి అరళి, aDavi araLi''' - n. -- Suicide tree; grey milkweed; jungle mango; pong-pong; [bot.] ''Cerbera odollam'' of the Oleander family; -- It yields a potent poison, often used for suicide or murder. Cerbera odollam bears a close resemblance to the Oleander bush, another highly toxic plant from the same family. * '''అడవి అవిసె, aDavi avise''' -n. --wild variety of a linseed; [bot.] ''Bauhimia parviflora;'' * '''అడవి ఆముదపుచెట్టు aDavi AmudapuceTTu''' -n. -- wild castor plant; [bot.] ''Jatropha gossypifolia'' of the Euphorbiaceae family; ''Baliospermum montanum;'' -- ''Jatropha curcas'' is నేపాళం మొక్క; -- [Sans.] వన ఏరండ; * '''అడవి ఉల్లి, aDavi ulli''' -n. --wild variety of an onion; Indian squill; [bot.] ''Urginea indica''; * '''అడవి కంద, aDavi kaMda''' -n. --a wild variety of a bulbous esculent root [bot.] ''Amorphophallus campanulatus''; * '''అడవి కాకర, aDavi kAkara''' -n. --wild bitter gourd; [bot.] ''Momordica cochinchinensis''; ''Momordica dioica''; కంచె కాకర; * '''అడవి గన్నేరు, aDavi gannEru''' -n. --[bot.] ''Plumeria alba''; * '''అడవి గాడిద, aDavi gADida''' -n. --wild ass; [bio.] ''Equs hemionus;'' * '''అడవి గోగు, aDavi gOgu''' -n. -- yellow silk-cotton tree; [bot.] ''Cochlospermum religiosum'' of the Bixaceae family; -- same as అడవి బూరుగ; కొండగోగు; కొండ బూరుగ; * '''అడవి గోరంట, aDavi gOraMTa''' -n. --[bot.] ''Erythroxylum indicum'' Linn. of Linaceae family; పగడం చెట్టు; * '''అడవి చింత, aDavi ciMta''' -n. --(1) [bot.] ''Desmodium heterocarpon'' Linn.; --(2) [bot.] ''Solanum anguivi'' Lamk.; root extract is used by tribals for asthma, fever and worm complaints; the juice of the leaves, mixed with ginger juice is used to stop vomiting; * '''అడవి చిక్కుడు, aDavi cikkuDu''' -n. --a wild variety of a creeper resembling beans; [bot.] ''Dolichos tetraspermus''; ''Clitoria ternatea''; --గిరికర్ణి; గంటెన; కోనచిక్కుడు; * '''అడవి జంతువు, aDavi jaMtuvu''' -n. --wild animal; * '''అడవి జీలకర్ర, aDavi jIlakarra''' -n. --a wild variety of cumin seed; [bot.] ''Vernonia anthelmintica''; -- [Sans.] వనజీరక; * '''అడవి తీగ ద్రాక్ష, aDavi tIga drASkha''' -n. --a large, weak-stemmed climbing shrub; [bot.] ''Ampelocissus latifolia''; * '''అడవి తీగ మల్లి, aDavi tIga malli''' -n. --a shrub; [bot.] ''Jasminum auriculatum'' Vahl. * '''అడవి తుమ్మ, aDavi tumma''' -n. --Silver thorned babul tree; [bot.] ''Acacia arabica''; * '''అడవి తెల్లగోరింట, aDavi tellagOriMTa''' -n. --wild white indigo; [bot.] ''Baptisia lactea;'' * '''అడవి దున్న, aDavi dunna''' -n. --wild buffalo; * '''అడవి నాభి, aDavi nAbhi''' -n. --[bot.] ''Gloriosa superba''; an elegant climber with beautiful flowers; tubers are poisonous and are used to induce abortion; * '''అడవి నిమ్మ, aDavi nimma''' -n. --wild lime; [bot.] ''Limonia monophylla; Atlantia monophylla''; * '''అడవి నెల్లి, aDavi nelli''' -n. --a bush; [bot.] ''Croton repandum''; * '''అడవి పంది, aDavi paMdi''' -n. --wild boar; [bio.] ''Sus scrofa''; * '''అడవి పసుపు, aDavi pasupu''' -n. --wild variety of a turmeric root; [bot.] ''Curcuma aromatica''; * '''అడవి పిల్లి, ADavi pilli''' -n. --jungle cat; [bio.] ''Felis chaus''; * '''అడవి పొట్ల, aDavi poTla''' -n. --[bot.] ''Trichosanthes cucumerina''; [Sans.] పటోల; * '''అడవి బాదం, aDavi bAdaM''' - n. -- [bot.] ''Sterculia foetida;'' ‎''Swietenia ‎mahogany;'' As a timber, both Swietenia macrophylla and Swietenia mahogoni are both grown in plantations in several Asian countries such as Fiji, Indonesia, India, and Bangladesh and this plantation mahogany timber is the main source of the world's current supply of "genuine mahogany;" -- ఏనుగు బాదం; గుర్రపు బాదం; చేదు బాదం; * '''అడవి బీర, aDavi bIra''' -n. --a creeper; [bot.] ''Luffa accutangula''; * '''అడవి బూరుగ, aDavi bUruga''' -n. --a small tree; the tree yields a valuable gum used in local medicines; the floss from the seeds is used for stuffing cushions; [bot.] ''Bombax religiosum'' Linn.; ''Cochlospermum gossypium'' DC; ''Bombax ceiba''; * '''అడవి బేరి, aDavi bEri''' -n. --achras; * '''అడవి మందార, aDavi maMdAra''' -n. --[bot.] ''Bauhinia purpuera''; a tree with light purple flowers found in Indian forests; also called దేవకాంచనం; * '''అడవి మల్లె, aDavi malle''' -n. --a wild variety of a climbing shrub resembling jasmine; --(1) [bot.] ''Jasminum angustifolium''; శ్రీమల్లి; గండుమల్లి; లింగమల్లి; కాకిమల్లి; --(2) [bot.] Jasminum arborescens'' Roxb.; నాగమల్లి; --(౩) [bot.] ''Jasminum auriculatum''; అడవి తీగమల్లి; --(4) [bot.] ''Jasminum pubescens''; అడవి మల్లి; --(5) [bot.] ''Jasminum multiflorum, Jasminum gracillimum, Jasminum bifarium, Jasminum elongatum'' -- [Sans.] ఆస్పోట; * '''అడవి మామిడి, aDavi mAmiDi''' -n. -- Hog plum; Wild mango; a wild variety of a mango tree; [bot.] ''Spondias magnifera''; A small, deciduous tree commonly found in tropical areas that belongs to the Anacardiaceae family. -- అంబాళము; కొండ మామిడి; [Sans.] అమాత్రకం; * '''అడవి మునగ, aDavi munaga''' -n. --a wild variety of a drumstick tree; [bot.] ''Hedysarum sennoides''; * '''అడవి మొల్ల, aDavi molla''' -n. --[bot.] ''Jasminum ariculatum''; * '''అడవి వెల్లుల్లి, aDavi vellulli''' -n. --[bot.] ''Allium canadense''; * '''అడసాల, aDasAla''' -n. --kitchen; * '''అడ్డంకి, aDDaMki''' -n. --hindrance; obstacle; * '''అడ్డ, aDDa''' -n. --a volumetric measure of the pre-Independence era; --2 మానికలు (శేర్లు) = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం; * '''అడ్డకట్టు, aDDakaTTu''' -n. --weir; dam; anicut; * '''అడ్డగాడిద, aDDagADida''' -n. --(1) mule; (lit.) crossed donkey; --(2) useless fellow; * '''అడ్డగోలుగా, aDDagOlugA''' - adv. -- irregularly; illogically; without rhyme or reason; not straightforwardly; crookedly; * '''అడ్డదిడ్డం, aDDadiDDaM''' - n. -- irregular; not straightforward; crooked; * '''అడ్డమైనవాళ్లు, aDDamainavALLu''' -n. --every Tom, Dick, and Harry; (lit.) everyone that one encounters; * '''అడ్డసరం, aDDasaraM''' -n. --Malabar nut; [bot.] ''Adhatoda vasica; Adhatoda zeylanica; Justicia adhatoda;'' ---(note) Adhatoda in Tamil means a plant shunned by herbivores. Propagated easily by cuttings, this plant grows from 8 to 14 feet and has attractive white flowers. It needs very little water and can be useful as a hedging plant. This is useful for curing coughs, colds, and asthma; --[Sans.] అటరూష; * '''అడ్డా, aDDA ''' -n. --residence; abode; locality; suitable place; framework; -- స్థావరము; నివాసస్థానం; ఠావు; ఉనికిపట్టు; అనువైన గది; * '''అడ్డాకు, aDDAku ''' -n. --Maloo Creeper; a leaf widely used in India to prepare biodegradable leaf-plates for serving food; [bot.] ''Bauhinia vahlii''; ''Panera vahlii''; -- సాధారణంగా ఆకులన్నీ నిలువుగా వుంటాయి. కొద్ది రకాలు మాత్రం అడ్డంగా వుంటాయి. అందులో Bauhinia vahlii అనే తెగకు చెందిన ఒక భారీ తీగ తాలూకు ఆకులు దృఢమైన కాడ కలిగి, పెద్దవిగా వుంటాయి. ఈ తీగ నార కూడా పటిష్ఠంగా వుండి బలమైన తాళ్లలా ఉపయోగపడతాయి. వీటి ఆకు వెడల్పుగా వుండి రెండు భాగాలుగా విడిపోయి, రెండాకులులా కనిపిస్తాయి. అందుకే వీటిని "అడ్డాకులు" అంటారు. చెట్టు నుండి విడదీసిన తర్వాత కూడా పటిష్ఠంగా వుండే ఈ ఆకులు ఎండినా కూడా చిరగకుండా వుంటాయి. అందుకే వీటితో భోజనానికి ఉపయోగించే విస్తరాకులను తయారుచేస్తారు. * '''అడ్డాట, aDDATa''' -n. --a card game with a mild resemblance to Bridge in which the jack and nine are the high cards; * '''అడ్డాలు, aDDAlu''' -n. --arms held crosswise to hold a baby; motherly support to anything in its infancy; * అడితి, aDiti - n. -- commission; premium; a percentage of the value of a transaction a trader (middleman) charges; -- తరుగు; * '''అడిదం, aDidaM''' -n. --sword; * '''అడియాలము, aDiyAlamu''' -n. --token; sign; symbol; * '''అడియాస, aDiyAsa''' -n. --disappointment; unfulfilled desire; empty fancy; hope against hope; -- అడి + ఆశ = excessive desire * '''అడియెత్తు, aDiyettu''' - n. - wooden shoe; clog; -- అడుగు + ఒత్తు = foot + support * '''అడుగడుగునా, aDugaDugunA''' -adv. --at every step; every step of the way; * '''అడుగు, aDugu''' -n. --(1) bottom; base; --(2) foot; step; pace; --(3) foot; twelve inches; -v. t. --ask; request; * '''అడుజు, aDuju''' - n. - Mountain hawk-eagle; a type of hawk (డేగ); [biol.] ''Spizaetus nipalensis'' of the యాక్సిపిట్రినే (Accipitrinae) family commonly found in mountain regions of India and Sri Lanks; * '''అడువ, aDuva''' - adj. -- old; out-dated; ruined; dilapidated; -- అడుగు పట్టినది --> అడుగు వట్టింది --> అడువ --> అడవ -- అడవ సరుకు = date-expired merchandise; -- అడవ బాకీ = కాలదోషం పట్టిన బాకీ; * '''అడుసు, aDusu''' -n. --mud; clay; ---aడుసు తొక్కనేల? కాలు కడుగనేల? = why step in the mud and why wash the feet? why err and why retract? * '''అడ్డ, aDDa''' - n. -- a volumetric measure of a bygone era before the metric system; -- 4 గిద్దలు = 1 సోల; 2 సోలలు = 1 తవ్వ; 2 తవ్వలు = 1 మానిక; 2 మానికలు = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం; * '''అడ్డు, aDDu''' -n. --(1) obstacle; barrier; hindrance; --(2) a challenge bid in the card game అడ్డాట that is analogous to the "double'' in Bridge; * '''అడ్డుకోత, aDDukOta''' -n. --(1) cross-section; </br> --(2) cross rough in a game of cards; * '''అడ్డుగడియ, aDDugaDiya''' -n. --bolt; dead-bolt; a wooden slat or an iron bar used to block a door from inside; * '''అడ్డుగోలుగా, aDDugOlugA''' -adv. --out of context; out of order; illogically; * '''అణగదొక్కు, aNagadokku ''' -v. t. --crush; suppress; * '''అణ్వస్త్రం, aNvastraM''' -n. --atomic weapon; atomic bomb; fission bomb; (rel.) కణ్వస్త్రం; * '''అణా, aNA''' -n. --(1) one-sixteenth part; --(2) a coin of the British era which is one-sixteenth part of a rupee; ---అణా వంతు = one-sixteenth part of the capital or equity. ---అణా ఎత్తు = one-sixteenth part of a తులం, a weight measure. * '''అణువు, aNuvu''' -n. --atom; (note) There is some disagreement about the correct translations for atom and molecule. The translations suggested here, with the coining of a new word for molecule, are far superior. (rel.) పరమాణువు; బణువు; రేణువు; నలుసు; కణం; * '''అణుభారం, aNubhAraM''' -n. --[chem.] atomic weight or mass; This quantity is not really the weight of an atom. It gives only a comparative measure of the relative masses of atoms. Although it is easier to assign a mass = 1 to Hydrogen, it was decided that the relative weights be given with respect to Oxygen. * '''అణుసిద్ధాంతం, aNusiddhAMtaM''' -n. --atomic theory; the theory that says that matter is comprised of indivisible units called atoms; * '''అణుశకలం, aNuSakalaM''' -n. --ion; (lit.) fragment of an atom; an atom that has either gained an electron or lost an electron; * '''అణుశకలావరణం, aNuSakalAvaraNaM''' -n. --[phy.] ionosphere; * '''అణుశక్తి, aNuSakti''' -n. --atomic energy; * '''అతంత్ర, ataMtra''' -adj. --unrestrained; unstable; non-standard; (rel.) స్వతంత్ర; పరతంత్ర; * '''అత్తం, attaM''' -n. --bunch; a comb-shaped bunch of bananas, plantains, etc.; * '''అత్త, atta''' -n. --(1) aunt; father's sister; --(2) mother-in-law; * '''అత్తమామలు, attamAmalu''' -n. pl. --mother-in-law and father-in-law; * '''అత్తరు, attaru''' -n. --attar; scent; a concentrated fragrant liquid; distilled extract of పన్నీరు; * '''అత్తవారు, attavAru''' -n. --the in-laws; (lit.) mother-in-law's side; * '''అత్తు, attu''' -n. --[gram.] the short vowel అ; * '''అత్యధికం, atyadhikaM''' -n. --maximum; * '''అత్యయిక పరిస్థితి, atyayika paristiti''' - n. -- emergency situation; * '''అత్యల్పం, atyalpaM''' -n. --minimum; * '''అత్వం, atvaM''' -suff. ---ivity ---వాహకత్వం = conductivity. ---అవరోధకత్వం = resistivity. * '''అత్యాశ, atyASa''' - n. -- greed; avarice; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience; * '''అతి, ati''' -pref. --excessive; exceed; ---అతిమధురం, = (1) extremely sweet; (2) licorice. * '''అతిక్రమణ, atikramaNa''' -n. --transgression; exceeding the limit; violation; * '''అతిక్రమించు, atikramiMcu''' -v. i. --transgress; exceed imposed limits; * '''అతిగమించు, atigamiMcu''' -v. t. --(1) overtake; --(2) exceed; * '''అతిథి, atithi''' -n. --guest; * '''అతిబల, atibala''' - n. -- Indian Mallow; (bot.) ''Abutilon indicum'' of the Malvaceae family; a common roadside weed found in India; Widely used in Ayurvedic medicines; -- దువ్వెన బెండ; తుత్తురు బెండ; * '''అతిమధురం, atimadhuraM''' -n. --(1) extremely sweet; --(2) licorice; the root of this plant has medicinal properties and is widely used in Ayurveda; [bot.] ''Abrus precatorus; Glycyrrhiza glabra;'' (Br.) liquorice; --(౩) the reddish seeds resembling corals are popular in necklaces, even though they are believed to contain "abrin," one of the most toxic substances known; the roots, however, have medicinal properties; [bot.] ''Glycine abrus'' Linn.; గురిగింజ; * '''అతిముక్తం, atimuktaM''' -n. -- (1) [bot.] ''Gaerthera racemosa; Hiptage madablota;'' -- (2) [bot.] ''Ougeinia dalbergioides'' Benth.; * '''అతిమృదువైన, atimRduvaina''' -adj. -- diaphanous; * '''అతివస, ativasa''' -n. --[bot.] ''Aconitum heterophyllum;'' [Hin.] Atis; అతివిష; * '''అతివృష్టి, ativRshTi''' -n. --excessive rains; (ant.) అనావృష్టి; * '''అతిశయోక్తి, atiSayOkti''' -n. --hyperbole; exaggeration; * '''అతిసారం, atisAraM''' -n. --diarrhea; * '''అత్తి, atti''' -n. --country fig; [bot.] ''Ficus glomerate;'' * '''అత్తిపత్తి, attipatti''' -n. -- touch-me-not; shy plant; [bot.] ''Mimosa pudica;''of the fabacea family; ''Biophytum sensitivum;'' -- పుడికా అంటే లేటిన్ భాషలో సిగ్గు అని అర్ధం; -- ఈ మొక్క ఆకులు తాకిన వెంటనే లోనికి ముడుచుకుంటాయి. ఎందుకంటే అవి వాటిని తినే జంతువులుకు అందకుండా, ఆకు ముడుచు కోడం వల్ల ఎండింది అని భ్రమ కలిపించడం ఒక కారణం. ఇంకా కీటకాలు చేరకుండా ఉండటం ఇంకో కారణం. ఇది భక్షక జంతువుల నుంచి రక్షక చర్య (predator avoidance mechanism). ఇలా ఆకులు /లేదా శరీర భాగాలు బాహ్య ప్రేరణకి ప్రతిస్పందించ దాన్ని అదిశ ప్రేరణ గతి (nastic movement) అంటారు. ఇక్కడ ఈ మొక్కలో ఉన్నట్టు స్పర్శకి, లేదా గాలికి స్పందిస్తే దాన్ని seismo nastic movement అనీ, వేడికి స్పందిస్తే thermo nastic అనీ, రాత్రి వేళ ముడుచుకుంటే nictonastic అనీ అంటారు. ఇక్కడ ఈ మొక్కలో స్పర్శ, నిశా ప్రేరిత చలనం ఉంటుంది (seismo & nictonastic movement). -- అలంబుస; ముడుగుదామర; సోకుముడుగు; సిగ్గాకు; నిద్ర గన్నిక; నీ సిగ్గు చితక; [Hindi] లాజవంతి; * '''అతీతం, atItaM''' - adj. -- gone; elapsed; exceeded; -- మానవాతీత శక్తులు = మనుషుల శక్తికి మించిన శక్తులు (దేవుళ్ళు, దెయ్యాలు, మాజిక్కులు, మహిమలు లాంటివి) -- కాలాతీత వ్యక్తులు = exiraordinary people; -- కాలాతీతమైనది = the time is gone by; -- లోకాతీతమైన = extraordinary, wonderful; * '''అతుకు, atuku''' -n. --patch; joint; attachment; -v. t. --patch; join; attach; cement; affix; paste; * '''అతుకులు, atukulu''' -n. pl. --patchwork; joints; ---అతుకుల బొంత = quilt of patchwork; not artistic. * '''అత్తెసరు, attesaru''' -n. --a style of cooking rice with just the right amount of water so that there is no water left to be drained by the time the rice is done; (ety.) అత్తు + ఎసరు; పెట్టిన యెసరుకీ, పోసిన బియ్యానికీ సరిగ్గా అత్తిపోయేటట్లు పోసిన నీరు; * '''అదనం, adanaM''' -n. --excess; * '''అదను, adanu''' -n. --opportunity; appropriate moment; suitable moment; * '''అదర్జవాన్, adarjavAn''' -n. --Bishop's weed; ajwain; a small erect annual shrub with many medicinal uses; [bot.] ''Trachyspermum ammi'' of the Apiaceae family; --ఓమం; అజ్వైన్; * '''అదళ, adaLa''' -adj. --[bot.] apetalous; without petals; * '''అద్దం, addaM''' -n. --(1) mirror; --(2) looking glass; ---భూతద్దం = magnifying glass. ---కంటద్దాలు = eye-glasses; spectacles. * '''అద్దకం, addakaM''' -n. --dyeing, usually with colors and designs on cloth; * '''అదుపు, adupu''' -n. --restraint; constraint; limit; * '''అదుపులో పెట్టు, adupulO peTTu''' -v. t. --restrain; constrain; check, rein in; control; discipline; అదురు, aduru - v. i. -- (1) vibrate; (2) startle with fear; (3) glow-worm; * '''అద్దుడు కాగితం, adduDu kAgitaM''' -n. --blotting paper; * '''అదృశ్య, adRSya''' -adj. --invisible; * '''అదృష్టం, adRshTaM''' -n. --luck; good fortune; (ety.) దృష్టము కానిది, అనగా కనిపించనిది; * '''అదృష్టవశాత్తూ, adRshTavaSAttU''' -adv. --luckily; fortunely; * '''అది, adi''' -pron. --(1) it; --(2) that; --(3) she; * '''అద్వితీయం, advitIyaM''' -n. --second to none; incomparable; first; * '''అద్దె, adde''' -n. --rent; lease; * '''అదేప్రకారంగా, adEprakAraMgA''' -adv. --in the same manner; * '''అద్వైతం, advaitaM''' - n. -- Non-dualistic philosophy expounded by Adi Sankara; -- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ ఒక్కటే; వీరు ఒకటే దండాన్ని పట్టుకుంటారు కనుక వీరిని ఏకదండి అంటారు; * '''అధమం, adhamaM''' -adj. --inferior; * '''అధమపక్షం, adhamapakshaM''' -adv. --at the very least; at worst; * '''అధమాధముడు, adhamAdhamuDu''' -n. --meanest of the mean; rogue; * '''అధముడు, adhamuDu''' -n. --worst fellow; rogue; * '''అధరం, adharaM''' -n. --lower lip; * '''అధర్మం, adharmaM''' -n. --injustice; * '''అధవా, adhavA''' -adv. --else; in case it is not so; otherwise; * '''అధస్, adhas''' -pref. --low; lower ---అధోలోకం = nether world. ---అధరం = lower lip; (lit.) one that is below. * '''అధ్యయనం, adhyayanaM''' -n. --study; reading; learning; putting dedicated effort; * '''అధ్యక్షించు, adhyakshiMcu''' -v. t. --preside; chair; * '''అధ్యక్షుడు, adhyakshuDu''' -n. --president; chairman; * '''అధ్యాపకుడు, adhyApakuDu''' - n. -- a teacher who gives information; -- ఉపాధ్యాయ = a teacher imparts knowledge with information -- ఆచార్య= a teacher who imparts skills -- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject -- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary * '''అధ్యాపనం, adhyApanaM''' -n. -- (1) teaching; instruction; (2) బ్రహ్మజ్ఞానులైన బ్రాహ్మణులకు చెప్పిన ఆరు విధులలో అధ్యాపనం ఒకటి. ఇక్కడ అధ్యాపనం అంటే వేదాన్ని బోధించడం. మిగతా ఐదు విధులు : 1. అధ్యయనం (వేదం చదవడం), 2. యజనం (యజ్ఞం చేయడం), 3. యాజనం (యజ్ఞం చేయించడం), 4. దానం (దానం ఇవ్వడం), 5. ప్రతిగ్రహం (దానం తీసుకోవడం); * '''అధ్యాయం, adhyAyaM''' -n. --chapter; * '''అధ్యారోపం, adhyArOpaM''' -n. --superimposition; * '''అధ్వాన్నం, adhvAnnaM''' -n. --a state of ruin; utterly spoiled condition; (lit.) అధవ + అన్నం = food cooked by a widow; శ్రీనాథుడు తన అవసానదశలో విశ్వస్త (విధవ) వడ్డించిన అన్నం తినాల్సిన అధ్వాన్న స్థితి ఏర్పడిందని వాపోయిన చాటు పద్యం ప్రసిద్ధమే కదా?; * '''అధి, adhi''' -pref. --hyper ---అధిలంకె = hyper link. * '''అధిక, adhika''' -adj. --extra; excess; intercalary; (ant.) అల్ప; * '''అధిక మాసం, adhika mAsaM''' -ph. --intercalary month; supernumerary month; this artifice is occasionally required to tally the solar year with the lunar year; it takes 365.25 days for the Earth to go around the Sun; It takes 29.5 days for the Moon to go around the Sun; In 12 months this amounts to 354 days. The difference of 11.25 days needs to be accounted for to synchronize the lunar calendar and the Solar calendar; This is done by adding two lunar months every 5 years; these added months are called intercalary months; Where are these months added? It is added to the month (in the lunar calendar) when the Sun did not move from one asterism to the next. The first of these is called అంహస్పతి and the second is called అధికమాసం; -- మలమాసం; సంసర్పం; see also క్షయమాసం; లుప్తమాసం; అంహస్పతి మాసం; -- వేదకాలం నాటికే అధిక మాసాల లెక్క ఉండేది. అప్పట్లో నెలల పేర్లు : మధు, మాధవ, శుక్ర, శుచి, నభ, నభస్య, ఇష, ఊర్జ, సహ, సహస్య, తప, తపస్య. అధిక క్షయ మాసాలను సంసర్పం, అంహస్పతి అనే వారు.(డా. సాగి కమలాకర శర్మ రచించిన ‘‘జ్యోతిర్మయం వాఙ్మయం’’ గ్రంథం ఆధారంగా.) * '''అధికసంఖ్యాక పక్షం, adhikasaMkhyAka pakshaM''' -ph. --majority party; * '''అధికారం, adhikAraM''' -n. --authority; power; charge; * '''అధికార, adhikAra,''' -adj. --official; * '''అధికార పక్షం, adhikAra pakshaM''' -n. --party in power; (lit.) the side that is in power; * '''అధికార పరిధి, AdhikAra paridhi''' -ph. --jurisdiction; * '''అధికార హోదా, adhikAra hOdA''' -ph. --official capacity; * '''అధికారి, adhikAri''' -n. --person with authority; boss; officer; ---విచారణాధికారి = investigative officer. * '''అధిగమించు, adhigamiMcu''' -n. --exceed; overtake; * '''అధిదేవత, adhidEvata''' -n. --presiding deity; * '''అధినివేశం, adhinivESaM''' -n. --dominion; * '''అధినేత, adhinEta''' -n. --manager; leader; head; * '''అధిపతి, adhipati''' -n. --head; head of a department; leader; * '''అధిరాజు, adhirAju''' -n. --overlord among kings and princes; * '''అధిరోహణ, adhirOhaNa''' -n. --climbing; entering; mounting; (ant.) అవరోహణ; * '''అధివసించు, adhivaciMcu''' -v.i. --dwell; reside; * '''అధివాస్తవికత, adhivAstavikata''' -n. --surrealism; the principles, ideals, or practice of producing fantastic or incongruous imagery or effects in art, literature, film, or theater by means of unnatural or irrational juxtapositions and combinations; * '''అధిష్టాత, adhishTAta''' -n. --boss; director, supervisor; * '''అధిష్టాన దేవత, adhishTAna dEvata''' -n. --presiding deity; * '''అధిష్టాన వర్గం, Adhishtana vargaM''' -n. --board of directors; governing body; high command; * '''అధీనం, adhInaM''' -n. --in someone’s control; * '''అధీనత, adhInata''' -n. --control; * '''అధీనుడు, adhInuDu''' -n. --one who is in someone’s control * '''అధునాతన, adhunAtana''' -adj. --modern; contemporary; (ant.) సనాతన; * '''అధోంగవస్త్రం, adhOMgavastraM''' -n. --diaper, a rectangular piece of absorbing cloth used to cover the genital portions of a baby primarily as protection from urination and defecation; * '''అధో, adhO''' -pref. --downward; * '''అధోగతి, adhOgati''' -n. --downward path; degeneration; * '''అధోజ్ఞాపిక, adhOj~nApika''' -n. --footnote; * '''అధోముఖ, adhOmukha''' -adj. --inverted; downward; * '''అధైర్యం, adhairyaM''' -n. --fear; absence of courage; * '''అధ్రువ, adhruva''' -adj. --unstable; unsteady; * '''అనంతం, anaMtaM''' -n. --(1) infinite; not finite; (ant.) సాంతం; --(2) one followed by 28 zeros in the traditional Indian method of counting; ---ఈ విశ్వం సాంతమా, అనంతమా? = Is the universe finite or infinite? * '''అనంతరం, anaMtaraM''' -adv. --afterward; * '''అనంతావర్తం, anaMtAvartaM''' -n. --migraine; migraine headache; * '''అనగా, anagA''' -particle. that is to say; when it is; ---అనగా అనగా = once upon a time. * అనర్గళంగా, anargaLaMgaa - adv. -- without an obstacle; -- అనర్గళంగా = అర్గళం లేకుండా; ( న + అర్గళ = అనర్గళ); అంటే ఏ అడ్డూ లేకుండా, ధారాళంగా, అని అర్థం; అర్గళము అంటే గడియ మాను = a wooden bolt to keep a door closed and secure; * '''అనర్థం, anarthaM''' -n. --(1) useless; meaningless; --(2) bad luck; evil; harm; * '''అనవరతం, anavarataM''' -adj. --perpetually; non-stop; * '''అనవసరం, anavasaraM''' -n. --not necessary; * '''అనవుడు, anavuDu''' - conj. -- Having been told that; -- "ఒకరు చెప్పిన తర్వాత" అని అనవుడు పదానికి అర్థం; * '''అనృత, anRta''' -adj. --false; not true; * '''అనృత ఫలం, anRta phalaM''' -n. --false fruit; the fruit associated with cashew nuts is a false fruit; * '''అన్నం, annaM''' -n. --(1) cooked grain; --(2) cooked rice; --(3) food; meal; ---వరి అన్నం = cooked rice. ---గోధుమ అన్నం = cooked wheat. * '''అన్న, anna''' -n. --elder brother; * '''అన్నట్టు, annaTTu''' -adv. sentence opener. --by the way; as you say; as I was saying; oh!; * '''అన్నదమ్ములు, annadammulu''' - n. -- brothers; * '''అన్నప్రాశన, annaprASana''' - n. -- the ritual at which a first meal of rice cooked in milk is offered to a 10-month-old baby; -- అన్నం = cooked rice; ప్రాశనం = meal; * '''అన్నభేది, annabhEdi''' -n. --green vitriol; sulfate of iron; ferrous sulfate; FeSO₄; -- కాసీసం; అన్నభేది means a substance that aids in the digestion of food; * '''అన్నమయకోశం, annamayakOShaM''' - n. -- (1) the digestive system; -- (2) one of the sheaths comprising the physical body, according to the Upanishads; * '''అన్నవాహిక, annavAhika''' -n. [anat.] --(1) esophagus; --(2) alimentary canal; * '''అన్యత్ర, anyatra''' -adv. --elsewhere; * '''అన్యధా, anyadhA''' -adv. --otherwise; in another way; alternatively; * '''అన్యధాకరించు, anyadhAkariMcu''' -v. t. --separate; * '''అన్వయం, anvayaM''' -n. --inter-relationship; relation; explanation of relationship; syntax; * '''అన్వయించు, anvayiMcu''' -v. i. --(1) apply; --(2) interpret; * '''అన్వర్ధం, anvardhaM''' -n. --description; expression of the properties; * '''అన్వర్ధక, anvardhaka''' -adj. --descriptive; expressing the properties; * '''అనాంగిక, anAMgika''' -adj. --inorganic; * '''అనాంగిక రసాయనం, anAMgika rasAyanaM''' -n. --inorganic chemistry; * '''అనా, anA''' -n. --one-sixteenth part; * '''అనాకారి, anAkAri''' -adj. --ugly person; (lit) one without proper shape; * '''అనాగతము, anAgatamu''' - n. -- the future; one that has not arrived; * '''అనాగతవిధాత, anAgatavidhAta''' - n. -- one who prudently provides for the future; * '''అనాథ, anAdha''' -adj. --helpless; poor; fatherless; husbandless; * '''అనాథాశ్రమం, anAdhASramaM''' -n. --orphanage; * '''అనాది, anAdi''' -adj. --ancient; old; one without a beginning; permanent; * '''అనామకుడు, anAmakuDu''' -n. --nameless fellow; anonymous fellow; * '''అనామయం, anAmayaM''' -n. --diseaseless state; absence of disease; * '''అనామయ, anAmaya''' -adj. --anonymous; * '''అనామిక, anAmika''' - n. -- (1) nameless woman; (2) ring finger; -- పురా కవీనాం గణనా ప్రసంగే/ కనిష్ఠికాధిష్ఠిత కాళిదాసః|అద్యాపి తత్తుల్యకవే రభావాత్/ అనామికా సార్థవతీ బభూవ|| -- పూర్వం కొందరు పండితులు కూర్చుని కవులను లెక్కిస్తూ "మొదటి స్థానం కాళిదాసుదే కదా" అని ‘ఒకటి’ అంటూ చిటికెన వ్రేలు మడిచారు. రెండవ స్థానం ఎవరిదీ అని చాలా పేర్లను ప్రస్తావించినా ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. చివరికి రెండవవ్రేలికి ఎక్కే కవి ఎవరూ దొరకక ఆ వ్రేలు ‘అనామిక’గా మిగిలిపోయింది! * '''అనాయాసంగా, anAyAsaMgA''' -adv. --effortlessly; * '''అనారోగ్యం, anArOgyaM''' -n. --ill-health; sickness; not well; (ant.) ఆరోగ్యం; * '''అనావిల, anAvila''' - adj. - pure; clean; clear; * '''అనావృష్టి, anAvRshTi''' -n. --drought; lack of rain; * '''అనాస, AnAsa''' -n. --pineapple; [bot.] ''Ananas cosmosus'' of the Bromeliaceae family; * '''అన్యాపదేశం, anyApadESaM''' -n. --innuendo; indirect reference; * '''అన్యాయం, anyAyaM''' -n. --injustice; miscarriage of justice; * '''అనితరసాధ్యం, anitarasAdhyaM''' -n. --unrivaled achievement; unparalleled achievement; not found possible by others; * '''అనిపించు, anipiMcu''' -v. i. --seem; appear; *'''అనిర్వచనీయమైన, anirvachanIyamaina''' - adj. -- ineffable; not amenable for a definition; (1) too big or extreme for words to express; (2) not to be spoken of due to its sacredness; * '''అనిత్య, anitya''' -adj. -- transient; fleeting; not permanent; (rel.) తాత్కాలిక; * '''అనిర్దిష్ట, anirdhishTa''' -adj. --random; indeterminate; ---అనిర్దిష్ట ప్రవేశం = [comp.] random access. * '''అనివార్య, anivArya''' -adj. --unavoidable; inevitable; * '''అనిష్టాపత్తి, anishTApatti''' -n. --[math.] reducto-ad-absurdum; * '''అనిష్పాంకం, anishpAMkaM''' -n. --[math.] irrational number; a number which cannot be expressed as the ratio of two integers; * '''అన్ని, anni''' -adj. --all; * '''అన్వీక్షణం, anvIkshaNaM''' - n. -- search; * '''అను, anu''' -v. i. --say; utter; * '''అనుకర్త, anukarta''' -n. --reporter; * '''అనుక్రమణిక, anukramaNika''' -n. --table of contents; * '''అనుక్షణం, anukshaNaM''' -adv. --every moment; all the time; * '''అనుకుందాం, anukuMdAM''' -inter. --let us assume; let us pretend; * '''అనుకూలం, anukUlaM''' -n. --favorable; [ant.] ప్రతికూలం; * '''అనుకో, anukO''' -inter. --assume; pretend; అనుకోలు, anukOlu - n. -- assumption; * '''అనుకోవడం, anukOvaDaM''' -v. i. --assuming; pretending; leaning; అనుగమనం, anugamanaM -n. --the practice of a wife jumping into her own funeral pyre upon hearing her husband's death; -- భర్త తోపాటు చితి ఎక్కడం సహగమనం; భర్త వేరే చోట మరణించాక వార్త తెలిసి అగ్ని ప్రవేశం చేస్తే అనుగమనం; * '''అనుగ్రహం, anugrahaM''' -n. --favor; grace; * '''అనుగామి, anugAmi''' - n. -- follower; disciple; * '''అనుచరుడు, anucaruDu''' -n. --follower; * '''అనుచితం, anucitaM''' -adj. --inappropriate; * '''అనుజ్ఞ, anuj~na''' -n. --permission; * '''అనుత్పాదక, anutpAdaka''' -adj. --nonproductive; ---అనుత్పాదక దగ్గు = nonproductive cough; a cough that is not producing a phlem; dry cough. ---అనుత్పాదక వ్యయం = nonproductive expenditure. * '''అనుదాత్త, anudAtta''' -adj. --grave; not sharp; not raised; low; base; * '''అనుదినం, anudinaM''' -adv. --daily; every day; * '''అనుద్రుతం, anudrutaM''' -n. --[music] one of the six elements used in reckoning musical time in classical Indian music; consists of beat, duration, and అక్షర; * '''అనునాసికములు, anunAsikamulu''' -n. pl. --[gram.] the group of Telugu alphabetical characters with a nasal pronunciation: ఙ, ఞ, ణ, న, మ; * '''అనుపల్లవి, anupallavi''' -n. --[music] --(1) sub-refrain; that part of the verse of a song that follows the refrain and may optionally be repeated toward the end; --(2) response in a chorus; * '''అనుపానం, anupAnaM''' -n. --(1) drink taken with a medicine; --(2) mix used in an alcoholic beverage such as water, soda, or juice; * '''అనుప్రాస, anuprAsa''' -n. --alliteration; repetition of similar sounding letters and words; * '''అనుపూర్విక, anupUrvika''' -adj. --chronological; * '''అనుబంధం, anubandhaM''' -n. --connection; attachment; supplement; appendix; appendage; adjunct; * '''అనుబంధ, anubaMdha''' -adj. --connected; attached; adjunct; affiliated; * '''అనుభవం, anubhavaM''' -n. --experience; suffering; knowledge obtained through experience; * '''అనుభవశాలి, anubhavaSAli''' -n. --experienced person; * '''అనుభవైకవేద్యం, anubhavaikavEdyaM''' - n. -- known only through direct experience; an experience that cannot be explained with words; * '''అనుభూతం, anubhUtaM''' - adj. -- which is experienced or enjoyed; -- 1. అనుభవింపఁబడినది; 2. తినఁబడినది; 3. వాడుకొనఁబడినది. * '''అనుభూత్యాత్మక, anubhUtyAtmaka''' - adj. - impressionistic * '''అనుభూతి, anubhUti''' -n. --feeling; emotional feeling; భయం, కోపం, జాలి are examples; * '''అనుభోగం, anubhOgaM''' -n. --enjoyment; pleasure; * '''అనుమందర స్థాయి, anumaMdara sthAyi''' -n. --[music] a full octave below the మందర స్థాయి; * '''అనుమతి, anumati''' -n. --permission; * '''అనుమానం, anumAnaM''' -n. --(1) doubt; suspicion; --(2) [logic] inference; * '''అనుమాన పడడం, anumAna paDaDaM''' -v. i. --doubting; suspecting; * '''అనుమాన ప్రమాణం, anumAna pramANaM''' -ph. --[logic.] proof by inference; a type of proof used in traditional Hindu logic; * '''అనుములు, anumulu''' -n. pl. --a type of legumes; [bot.] Dolichos catjang; * '''అనుమోదకుడు, anumOdakuDu''' - n. -- the supporter; * '''అనురాగం, anurAgaM''' -n. --love; affection; * '''అనురూప, anurUpa''' -adj. --(1) symmetrical; --(2) corresponding; * '''అనువక్త, anuvakta''' -n. --reporter; * '''అనువదించు, anuvadiMcu''' -v. t. --translate; * '''అనువాకము, anuvAkamu''' -n. --paragraph, esp. in the Vedas; * '''అనువాతం, anuvAtaM''' - n. -- downwind; * '''అనువాదం, anuvAdaM''' -n. -- (1) seconding a proposal; ఒకరి వాదం బలపరుస్తూ మరొకరు చేసే ప్రసంగం; (2) translation; * '''అనువు, anuvu''' -n. --convenience; * '''అనుశాసనం, anuSAsanaM''' -n. --command; order; * '''అనుషక్త, anushakta''' -adj. --concurrent; more than one thing happening at the same time; * '''అనుషక్త గణకగమనం, anushakta gaNakagamanaM''' -n. --[comp.] concurrent processing; more than one computation taking place at the same time; * '''అనుసరించు, anusariMcu''' -v. t. --follow; conform; * '''అనుస్వరం, anusvaraM''' -n. --[music] secondary note played along with a note of a melody for decorative effect; this technique is used in రాగ ఆలాపన. * '''అనూచానం, anUcAnaM''' -n. --traditional learning, esp. one that was handed down from generation to generation; used to the learning of the Vedas; * '''అనూచానంగా, anUcAnaMgA''' -adv. --traditionally; * '''అనూహ్యంగా, anUhyaMgA''' -adv. --inconceivably; unimaginably; * '''అనూరాధ, anUrAdha''' -n. --[astron.] Scorpio; the stars Beta, Delta, and Pi; the 17th of the 27 star groups of the Hindu calendar; the name of the 17th lunar mansion; చెలిమిచుక్క; * '''అనేకం, anEkaM''' -n. --many; several; (ant.) ఏకం; * '''అన్వేషణ, anvEshaNa''' -n. --search, research, inquiry; '''* అన్వేషితం, anvEshitaM''' - n. -- search result; * '''అన్యోన్య, anyOnya''' -adj. --mutual; * '''అన్యోన్యత, annyOnyata''' -n. --mutual affection; concord; * '''అప, apa''' -prep. -- a preposition prefixed to roots to get an opposing meaning, usually a meaning to imply something wrong, bad, off-course, untimely, extreme, etc.; ---అపకిరణం = dispersion; (lit.) ray that is off-course. ---అపకీర్తి = infamy; (lit.) reputation of the wrong kind. ---అపజయము = defeat; failure o win; ---అపనింద = unfair allegation. ---అపభ్రంశం = corrupt language; improper talk. ---అపరాధం = wrongdoing. ---అపమృత్యువు = untimely death. ---అపరాత్రి = the dead of night. ---అపశకునం = bad omen. ---అపస్వరం = bad musical note; out of tune. * '''అపక్రమ భిన్నం, apakrama bhinnaM''' -n. --improper fraction; a fraction whose numerator is larger than the denominator; * '''అపక్రమించు, apakramiMchu''' - v. i. -- retreat; turn back; go back; run away; * '''అపకారం, apakAraM''' -n. --harm; injury; * '''అపకీర్తి, apakIrti''' -n. --ignominy; disgrace; infamy; (lit.) reputation of the wrong kind; * '''అపకేంద్ర, apakEndra''' -n. --centrifugal; away from the center; * '''అపచారం, apacAraM''' -n. --affront; insult; * '''అపజయం, apajayaM''' -n. --defeat; failure; * '''అపథ్యం, apathyaM''' -n. --contrary to the prescribed diet; * '''అపదాది, apadAdi''' -adj. --[gram.] non-initial; not at the beginning of a word; * '''అపనమ్మకం, apanammakaM''' -n. --mistrust; disbelief; * '''అపప్రథ, apapratha''' -n. --bad reputation; * '''అపరంజి, aparaMji''' -n. --fine gold; * '''అపర, apara''' -adj. --(1) dorsal; the back side; lower; --(2) peerless; the very, as in అపర ప్రవరాఖ్యుడు; ---అపర ప్రకృతి = Lower Nature; According to Gita, Brahma uses a combination of both the Lower and Upper Natures in his creation process. * '''అపరాత్రి, aparaatri''' - n. -- late night; the latter or closing part of night; the last watch of the night; -- అపరరాత్రి = దానికంటే తరువాత లేని రాత్రి; * '''అపరాధం, aparAdhaM''' -n. --guilt; fault; misdeed; wrong; tort; crime; * '''అపరాధ పరిశోధకుడు, aparAdha pariSOdhakuDu''' -n. m. --criminal investigator; detective; * '''అపరాధ పరిశోధన, aparAdha pariSOdhana''' -n. --criminal investigation; * '''అపరాధి, aparAdhi''' -n. --wrongdoer; criminal; * '''అపరాలు, aparAlu''' -n. --miscellaneous grains, such as peas, beans, etc.; * '''అపరాహ్నం, aparAhnaM''' -n. --afternoon; the day is divided into three parts - పూర్వాహ్నము, మధ్యాహ్నము, అపరాహ్నము; * '''అపరిమితం, aparimitaM''' -n. --unbounded; immense; (ant.) పరిమితం; * '''అపరిష్కృత, aparishkRta''' -adj. --unresolved; unresolvable; * '''అపర్ణి, aparNi''' -adj. --[bot.] leafless; aphyllous; * '''అపవర్గం, apavargaM''' -n. --nirvana; final beatitude; detachment from matter; * '''అపవాదం, apavAdaM''' -n. --reproach; slander; * '''అపసవ్యం, apasavyaM''' -adj. --(1) in the wrong way; --(2) counter-clockwise; anti-clockwise; * '''అపస్వరం, apasvaraM''' -n. --discordant note; * '''అపస్మారం, apasmAraM''' -n. --epilepsy; * '''అపహరించు, apahariMcu''' -v. i. --steal; pillage; plunder; usurp; * '''అప్ప, appa''' -n. --(1) elder sister; --(2) father; papa; --(3) a term of endearment added as a suffix to a name; * '''అప్పగించు, appagiMcu''' -v. t. --entrust; deliver to the charge of another; * '''అప్పగింత, appagiMta''' -n. --handing over; delivery; consignment; * '''అప్పచ్చి, appacci''' -n. --a type of fried cake; any snack food or treat; * '''అప్పజెప్పు, appajeppu''' -v. t. --(1) entrust; consign; --(2) recite from memory; * '''అప్పడం, appaDaM''' -n. -- a ball of lightly spiced "urid dal" dough pressed into a thin disk shape by a rolling pin; this is later deep-fried and served as an appetizer; * '''అప్పడాల కర్ర, appaDAla karra''' -n. --rolling pin; a cylindrical gadget for rolling dough into a required shape; * '''అప్పనం, appanaM''' -n. --gift; offering; * '''అప్పనంగా, appanaMgA''' -adv. --free; for nothing;as a gift; * '''అప్పు, appu''' - n. -- loan; debt; * '''అప్పు-సొప్పు, appu-soppu''' - n. - loans and debts; * '''అప్రచలితం, apracalitaM''' -n. --obsolete; * '''అప్రచలనం, apracalanaం''' -n. --obsolescence; * '''అప్రతిష్ఠ, apratishTha''' -n. --(1) bad reputation; --(2) disgrace; dishonor; * '''అప్రతిహత, apratihata''' -adj. --unobstructed; unimpeded; --అమంగళం ప్రతిహతమగు గాక! = Let the inauspicious be obstructed! * '''అప్రధాన, apradhAna''' -adj. --unimportant; inferior; * '''అప్రమత్తత, apramattata''' -n. --vigilance; * '''అప్రమాణ, apramANa''' -adj. --nonstandard; * '''అప్రమేయం, apramEyaM''' -n. --incomprehensible; inconceivable; immeasurable; * '''అప్రమేయుడు, apramEyuDu''' -n. --God; (lit.) one who is incomprehensible; * '''అప్రయత్నంగా, aprayatnaMgA''' -adv. --without effort; involuntarily; unintentionally; * '''అప్రయోజకుడు, aprayOjakuDu''' -n. --useless fellow; incompetent fellow; * '''అపాటవము, apATavamu''' -n. --infirmity; weakness; --- అపాటవశాల = infirnary. * '''అపాత్ర, apAtra''' -adj. --unworthy; undeserving; ---అపాత్ర దానం చెయ్యవద్దు = do not give to an unworthy cause. * '''అపానం, apAnaM''' -n. --(1) anus; --(2) exhaust; outlet; exhalation; * '''అపాన వాయువు, apAnavAyuvu''' -n. --fart; gas of flatulence; * '''అపాయం, apAyaM''' -n. --danger; peril; * '''అపారం, apAraM''' -n. --vast; one without a shore; * '''అపార్థం, apArthaM''' -n. --misinterpreted meaning; * '''అప్రాచ్యపు, aprAcyapu''' -adj. --(1) low; mean; worthless; --(2) (lit.) of Western origin; * '''అపురూపం, apurUpaM''' -n. --rare; scarce; dear; invaluable; * '''అప్పు, appu''' -n. -- debt; * '''అప్పుడప్పుడు, appuDappuDu''' -adv. --now and then; occasionally; at times; once in a while; * '''అప్పుడు, appuDu''' -adv. --then; (rel.) ఎప్పుడు; ---అప్పటికి = [dative] at that time; by that time. ---అప్పట్లో = [locative] at that time. * '''అప్పుడే, appuDE''' -adv. --(1) just then; --(2) promptly; * '''అపూర్వం, apUrvaM''' -n. --(1) rare; unusual; uncommon; --(2) new; not ancient; * '''అపేక్ష, apEkahs''' - n. -- desire; expectation; hope; wish; --- (usage note) ఆపేక్ష తప్పు, అపేక్ష ఒప్పు; * '''అపోహ, apOha''' -n. --misconception, wrong idea; (ant.) పోహ; * '''అపౌరుషేయ, apaurushEya''' -adj. --supramental; artificial; non-manual; * '''అబంత్రం, abaMtraM''' -n. --entropy; a measure of disorder used in thermodynamics; quantity of heat flowing into or out of a body divided by the temperature of the body; * '''అబందరం, abaMdaraM''' -n. --disorder; * '''అబందరమాత్రం, abaMdaramAtraM''' -n. --entropy; a measure of disorder; * '''అబద్ధం, abaddhaM''' -n. --lie; falsity; untruth; mendacity; prevarication; equivocation; * '''అబల, abala''' -n. --woman; (lit.) the weak one; * '''అబ్దం, abdaM''' -suff. --era; eon; epoch; age; ---శతాబ్దం = century; hundred years. * '''అబాకా, abAkA''' - n. -- Manilla hemp; the fiber from a type of banana plant {bot.] Musa textilis; * అబ్కారీ, abkaaree - adj. -- related to alcohol; - n. -- (1) a place where alcohol is prepared or sold; a bar; (2) a tax on alcohol products; * '''అబ్బాయి, abbAyi''' -n. --boy; son; lad; kid; youngster; * '''అబ్బి, abbi''' -n. --fellow; could be used to refer to a male villager or vendor; * '''అబ్బు, abbu''' -v. i. --to come into one's possession; * '''అబ్బురం, abburaM''' -n. --wonder; surprise; * '''అబ్బురపాటు, abburapATu''' -n. --surprise; astonishment; amazement; wonderment; * '''అబ్బే, abbE''' -inter. --no; an expression of negation; * '''అబ్లోసు, ablOsu''' -n. --the wake of a ship; the mark left in water behind a ship; * '''అభము-శుభము, abhamu-Subhamu''' -ph. --auspicious and inauspicious; right and wrong; good and bad; -- "భాతి ఇతి భం" అని వ్యుత్పత్తి. ప్రకాశించునది గాబట్టి 'భం' అనబడుతుంది. న + భం = అభం అంటే తగని నక్షత్రం. సు + భం= మంచి నక్షత్రం. అదే వాడుకలో శుభం గా పరిణమించింది. శుభం ప్రసిద్ధ పదం కాబట్టి "సు" ను "శు" గా పొరబడి అదే జనాల నాలుకల మీద స్థిరపడింది; * '''అభయం, abhayaM''' -n. --(1) fearlessness; --(2) a guarantee of protection; * '''అభయ, abhaya''' -n. --a medicinal plant; (bot.) Terminalia chebula; * '''అభయపత్రం, abhayapatraM''' -n. --written guarantee; warranty; * '''అభయహస్తం, abhayahataM''' -n. --a hand gesture guaranteeing protection from enemies; * '''అభయారణ్యం, abhayAraNyaM''' -n. --forest reserve; protected forest; * '''అభ్యంగన, abhyaMgana''' -adj. --anointed; rubbed with oil; * '''అభ్యంగన స్నానం, abhayaMgana snAnaM''' -ph. --anointing ceremony; a ceremonial oil bath at the beginning of important rituals like coronations and weddings; * '''అభ్యంతరం, abhyaMtaraM''' -n. --(1) objection; --(2) obstacle; --(3) gap; interval; * '''అభ్యంతర మందిరం, abhyaMtara mandiraM''' -n. --private apartments in a palace, normally separated from the rest of the building; * '''అభ్యర్థి, abhyarthi''' -n. --candidate; applicant; * '''అభ్రంకషం, abhraMkashaM''' -n. --(1) sky scrapper; any tall thing like a tree, mountain or a structure; --(2) air; * '''అభ్రకం, abhrakaM''' -n. --mica; isinglass; * '''అభాండం, abhAMDaM''' -n. --blame; insinuation; unjust accusation; * అభావం, bhaavaM - n. -- Non-existence; nonentity; null; void; lack of evidence (also tells something); -- ఏదో ఒకటి లేకపోయినా మనం దాన్ని గుర్తించగలగడం; ఉదాహరణ: “ఇక్కడ వెలుగు లేదు” అంటే చీకటి ఉంది. * '''అభాసు, abhAsu''' -n. --mess; disagreeableness; ---రసాభాసు = fiasco; fouledup thing. * '''అభ్యాగతి, abhyAgati''' -n. --unannounced guest; * '''అభ్యాసం, abhyAsaM''' -n. --practice; exercise; ---అభ్యాసం కూసువిద్య = practice makes it easy. * '''అభ్యాసి, abhyAsi''' -n. --learner; student; * '''అభి, abhi''' -pref. --(1) on; above; onto; in front of; near; --(2) again and again; used as an intensifier to describe goodness, wellness, etc.; -- (3) symbol; icon; --- అభినందించు = rejoice; greet. --- అభ్యుదయం = progress; welfare. --- అభిషేకము = pouring lots of liquids on an idol; * '''అభిక్రియ, abhikriya''' -n. --chemical reaction; * '''అభికేంద్ర, abhikEMdra''' -n. --centripetal; * '''అభిఘాతం, abhighAtaM''' -n. --collision; impact; (lit.) face-to-face shock; * '''అభిచర్య, abhicarya''' -n. --treatment; * '''అభిజాత్యం, abhijAtyaM''' -n. --(1) lineage from a high caste; impeccable lineage; --(2) self-esteem; pride; * '''అభిజ్ఞ, abhij~na''' -adj. --intelligent; scholarly; reliable; well-informed; * '''అభిజ్ఞ వర్గాలు, abhij~na vargAlu''' -n. --well-informed sources; * '''అభిజ్ఞానం, abhij~nAnaM''' -n. --sign; mark; token; * '''అభిజిత్, abhijit''' -n. -- the star Vega; -- ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రం చివరి పాదం, శ్రవణా నక్షత్రంలోని మొదటి పాదంలో 15వ వంతు భాగాన్ని అభిజిత్ నక్షత్రం అంటారు; * అభిజిత్ లగ్నం, abhijit lagnaM - n. -- [astrol.] the interval of time that is 16 minutes on either side of 12 noon; -- ప్రతీ రోజూ మధ్యాహ్నం 12 గం. కి 16 ని. ఇటు నుంచి అటు వరుకూ; వారం, వర్జ్యం, తిథి —- ఇవేవీ చూడకుండా ఏ రోజైనా ఈ సమయం చాలా మంచిది అని అంటారు. శ్రీరాముడి జననం, సీతారాముల కల్యాణం, భీష్మ పితామహుడు ధ్యాన స్థితుడై ప్రాణాలను విడిచిపెట్టిన సమయం, ఇవన్నీ ఈ ముహూర్తంలోనే జరిగాయి. * '''అభిదానం, abhidhAnaM''' -n. --designation; title; * '''అభిదాయక, abhidhAyaka''' -adj. --designated; * '''అభినందన, abhinaMdana''' -n. --praise; applause; congratulation; * '''అభినయం, abhinayaM''' -n. --gesture; pose; action; [drama] the art of communication through facial gestures; --(2) pantomime; a play in which actors express themselves without speaking; ---ఆంగికాభినయం = gestures using limbs. ---వాచికాభినయం = gestures using speech. ---ఆహార్యాభినయం = gestures using make-up. ---సాత్వికాభినయం = gestures using emotional reaction. * '''అభినవ, abhinava''' -n. --modern; present-day; * '''అభినవోద్భిజం, abhinavOdbhijaM''' -n. --sprout; very recently born; * '''అభిప్రాయం, abhiprAyaM''' -n. --(1) opinion; --(2) thought; intention; ---భేదాభిప్రాయం = difference of opinion; disagreement. * '''అభిమతం, abhimataM''' -n. --(1) desire; wish; --(2) inclination; trend; * '''అభిమానం, abhimAnaM''' -n. --(1) pride; self-respect; --(2) affection; love; devotion; --(3) pride; arrogance; egoism; * '''అభిముఖ, abhimukha''' -n. --opposite; face-to-face; one in front of the other; * '''అభిముఖ కోణం, abhimukha kONaM''' -n. --[geom.] opposite angle; * '''అభియోగం, abhiyOgaM''' -n. --complaint; accusation; charge; allegation; challenge; * '''అభియోగి, abhiyOgi''' -n. --plaintiff; complainant; the one who brings a suit in a court of law; * '''అభిరుచి, abhiruci''' -n. --(1) taste; interest; --(2) hobby; * '''అభిలషణీయం, abhilashaNIyaM''' -n. --desirable; * '''అభిలాష, abhilAsha''' -n. --desire; wish; inclination; * '''అభివందనం, abhivaMdanaM''' -n. --greeting; salutation; * '''అభివృద్ధి, abhivRddhi''' -n. --growth; improvement; advancement; augmentation; * '''అభివ్యక్తి, abhivyaktఇ''' -n. -- (1) expression; declaration; manifestation; (2) reflection; a reflected image; * '''అభిషవం, abhishavaM''' -n. --distillation; * '''అభిషవ శశవిషాణం, abhishava SaSavishANaM''' -n. --reducto-ed-absurdum; (lit.) distillation until a hare's horn is obtained which is an exercise in futility; * '''అభిషవోల్, abhishavOl''' -n. --distilled liquor; * '''అభిషేకం, abhiShEkaM''' - n. -- bath; giving a bath; making wet; * '''అభిసరణం, abhisaraNaM''' -n. --(1) osmosis, --(2) convergence; * అభిసారం, abhisAraM - n. -- appointment; -- 'అభిసారం' అంటే ప్రేమికులు సంగమార్థం కలుసుకుందాం అని చేసుకునే నిర్ణయం. అభిసారిక అంటే ప్రియుడి కోసం దొంగచాటుగా చీకట్లో రకరకాల అడ్డంకులన్నీ ఎదుర్కొంటూ వెళ్ళే స్త్రీ; కావ్యాలలో నాయకుడిని వెదుకుతూ (సంకేత స్థలానికి) వెళ్ళే నాయికను 'అభిసారిక' అనేవారు; * '''అభీష్టము, abhIshTamu''' - n. -- wish; desire; * '''అభ్యుదయం, abhyudayaM''' -n. --progress; welfare; * '''అభ్యుదయ, abhyudaya''' -adj. --progressive; liberal; * '''అభ్యున్నతి, abhyunnati''' -n. --progress; development; prosperity; * '''అభూత, abhUta''' -adj. --non-existent; hitherto unknown; not true; unreal; virtual; ---అభూత కల్పన = ఎపుడూ జరగని దాన్ని జరిగినదాని మాదిరిగా కల్పించడం = unprecedented happenings; trumpedup charges. * '''అమంగళం, amaMgaLaM''' -n. --inauspicious thing; bad omen; * '''అమడలు, amaDalu''' - n. pl. multiple babies in the same delivery; -- ఒకే కాన్పులో ఒకటి కంటే ఎక్కువ బిడ్డలు పుడితే వారిని "అమడలు" అంటారు; * '''అమరం, amaraM''' -n. --Amarasimha’s Sanskrit dictionary, also called amarakOSaM; * '''అమరి చెట్టు, amari cheTTu''' - n. -- Pink Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea carnea;'' -- ఒడియా భాషలో అమరి (ఒమరి) అంటే మరణము లేనిది అని అర్థం. అందుకే ఇదే పేరుతో సరిహద్దు ప్రాంతమైన ఉత్తరాంధ్రలో ఈ మొక్కను పిలుస్తారు. అమరి చెట్లు, పుట్టలు, గట్లు అనే తేడా లేకుండా అన్ని చోట్లా కనబడుతుంది. ఈ మొక్కలో భాగాన్ని కొసేసి నీటిలో గాని, రాళ్లు రప్పల ప్రాంతంలో గాని, నిస్సారమైన భూమిపై గాని... ఇలా ఎక్కడ పడేసినా చిగిర్చి మళ్లీ జీవం పోసుకుంటుంది. అందుకే దీన్ని చావులేని మొక్క అంటారు. లేత మొక్కలు రబ్బరులా సాగుతాయి కాబట్టి రబ్బరు మొక్క అంటారు. ఈ మొక్క కు గులాబీ రంగులో పెద్ద పెద్ద పువ్వులు పూస్తాయి. ఉదయం పూట అవి పూర్తిగా వికసిస్తాయి కాబట్టి ఈ మొక్కను ఇంగ్లీషులో Pink Morning Glory అంటారు. -- పెద్ద తూటాకు చెట్టు; సలెంద్ర చెట్టు; రబ్బరుచెట్టు; * '''అమరిక, amarika''' -n. --arrangement; configuration; * '''అమరు, amaru''' -v. i. --fit into; * '''అమర్చు, amarcu''' -v. t. --fit; arrange; configure; make ready; supply; fix; furnish; * '''అమలు, amalu''' -n. --vogue; practice; in use; reign; ---అమలు పరచు = to put in practice. to enforce; * '''అమృతం, amRtaM''' -n. --ambrosia; the elixir of immortality; (ety.) అ = non, మృత = dead; * అమృతవల్లీ, amRtavallI - n. -- (see) తిప్పతీగ; * '''అమ్మ, amma''' -n. f. --mother; -suff. -- a term of endearment used to address females; * '''అమ్మకం, ammakaM''' -n. --sale; * '''అమ్మకందారు, ammakaMdAru''' -n. --sellar; vendor; * '''అమ్మకపు పన్ను, ammakapu pannu''' -n. --sales tax; * '''అమ్మడు, ammaDu''' -n. --young lady; a term of semi-endearment used to address young girls; * '''అమ్మలక్కలు, ammalakkalu''' - n. -- neighboring ladies; gossiping ladies; (lit.) mothers and sisters; * '''అమ్మవారు, ammavAru''' -n. --(1) goddess, esp. goddess of smallpox; --(2) consort of either Vishnu or Siva; ---పెద్ద అమ్మవారు = smallpox. ---చిన్న అమ్మావారు = chickenpox. * '''అమాంతంగా, amAMtaMgA''' -adv. --suddenly; unexpectedly; all at once; * '''అమాత్యుడు, amAtyuDu''' -n. m. --a king's minister; minister; * '''అమాందస్తా, amAMdastA''' -n. -- a heavy-duty, portable, cast-iron mortar and pestle used in grinding nuts and spices in the kitchen; * '''అమాంబాపతులు, amAmbApatulu''' -n. --(1) miscellaneous items; --(2) overhead; * '''అమానుషం, amAnushaM''' -n. --(1) inhuman; cruel; --(2) uninhabited; with no human habitation; * '''అమాయకుడు, amAyakuDu''' -n. --naive person; * '''అమావాస్య, amAvAsya''' -n. -- new moon day; -- అమావాస్య అనునది సినీవాలి, కుహు, దర్శ అని మూడు విధములు; అమావాస్య యొక్క 8 ఝాముల కాలంలో మొదటి ఝాము సినీవాలీ, 2, 3, 4, 5, 6 ఝాములు దర్శ, 7, 8 ఝాములు కుహు; * '''అమ్మాయి, ammAyi''' -n. --(1) girl; lass; kid; youngster; --(2) daughter; * '''అమితం, amitaM''' -adj. --unlimited; without limit; * '''అమ్మి, ammi''' -n. f. --female villager or vendor; * '''అమ్ము, ammu''' -v.t. --sell; -n. --arrow; ---అమ్మువేటు దూరం = as far as an arrow can be thrown. * '''అమ్ములపొది, ammulapodi''' -n. --quiver; arrow holder; (lit.) arrow pouch; arrow store; * '''అమూర్తం, amUrtaM''' -n. --formless; shapeless; ---మూర్తులన్నిటికి ఆధారభూతమైన అణువు మాత్రం అమూర్తం = the atom which is the basis of all matter is itself shapeless. * అమృతవల్లి, amRtavalli - n. -- Giloy; Guduchi; [bot.] ''Tinospora cordifolia;'' A potent Ayurvedic climbing shrub celebrated for boosting immunity and fighting infections; * '''అమేయం, amEyaM''' -n. --one followed by 32 zeros in the traditional Indian method of counting; 10³² * '''అమోఘం, amOghaM''' -adj. --fruitful; * '''అమ్మో, ammO''' - inter. -- an expression to show surprise or excitement; * '''అయనం, ayanaM''' -n. --(1) road; path; --(2) half-a-year; the sun's course for six months; * '''అయనచలనం, ayanacalanaM''' -n. --precession of the equinoxes; the sidereal year (time taken by the Earth to go from one celestial longitude and return back to the same position with reference to a fixed star) is just over 20 minutes longer, or 50.26 arc seconds of angular measure, than the tropical year (time taken by the Earth to go from one vernal equinox to the next vernal equinox); this continuous receding of the vernal equinox along the zodiac is called the precession of the equinoxes; * '''అయనాంశ, ayanAMSa''' -n. --the angular difference between the tropical and sidereal zodiacs; this difference is due to the precession of the equinoxes. Thus, the computed positions of the planets and houses may differ depending on whether ayanAMSa is used, and, if it is, on the specific algorithm employed to compute it! -- సాయన విధానం (Western): సూర్యుడు భూమధ్యరేఖను దాటే బిందువు (వసంత విషువత్తు - Vernal Equinox) ఆధారంగా గణించేది. ఇది ఋతువులను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. నిరయణ విధానం (Indian): ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉండే నక్షత్రాల (అశ్విని, రేవతి వంటివి) ఆధారంగా గణించేది. ఈ రెండింటి మధ్య ప్రతి సంవత్సరం ఏర్పడే చిన్నపాటి తేడానే 'అయనాంశం' అంటారు. ప్రస్తుతం ఈ తేడా సుమారు 24 డిగ్రీలు ఉంది. -- మన దేశంలో మూడు పద్ధతుల అయనాంశలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. లాహిరి అయనాంశ = 24.13 డిగ్రీలు, రామన్ అయనాంశ = 22.46 డిగ్రీలు, KP అయనాంశ = 24.07 డిగ్రీలు. లాహిరి అయనాంశ చాలామంది పాటిస్తారు. * '''అయనోవరణం, ayanOvaraNaM''' -n. --ionosphere; region of space about 50 kilometers from the surface of the Earth; * '''అయస్, ayas''' -pref. --iron; ferro; ferrous; ferric; * '''అయస్కాంతం, ayaskAntaM''' -n. --magnet; * '''అయస్కాంత దండం, ayaskAnta daMDaM''' -n. --bar magnet; * '''అయస్కాంతపు కడ్డీ, ayaskAntapu kaDDI''' -n. --bar magnet; * '''అయస్కాంత క్షేత్రం, ayaskAnta kshEtraM''' -n. --magnetic field; * '''అయస్కాంతావరణం, ayaskAMtAvaraNaM''' -n. --magnetosphere; * '''అయ్య, ayya''' - n. -- father; dad; * '''అయ్యబాబోయ్, ayyabaabOy''' - inter. -- an expression to show surprise; * '''అయ్యయ్యో, ayyayyO''' - inter. -- an expression to show sorrow; * '''అయాచితం, ayAcitaM''' -adj. --unasked; * '''అయాను, ayAnu''' -n. -- ion; an electrically charged particle; an electron; an atom that has lost one or more electrons; * '''అయిక్, ayik''' -pref. --iron; ferro; ferric; * '''అయికమత్యం, ayikamatyaM''' -n. --unity; (ety.) ఏకమతేర్భావః = unity in thought; * '''అయిక్యరాజ్య సమితి, ayikyarAjya samiti''' -n. --United Nations; * '''అయితే, ayitE''' -adv. --particle. if; but; if so; * '''అయిదవ, ayidava''' -adj. --fifth; * '''అయిదు, ayidu''' -n. --five; * '''అయిదుగురు, ayiduguru''' -n. --five people; * '''అయిన, ayina''' -suff. ---ous; ---అంటుకునేదయిన = infectious; contagious. ---అసంగతమయిన = anomalous. ---నిరాకారమయిన = amorphous. * '''అయిన వాళ్లూ, కాని వాళ్లూ, ayina vALlU, kAni vALlU''' -ph. --(idiom.) every Tom, Dick, and Harry; everyone, related or not; * '''అయినా, ayinA''' -adv. --particle. nevertheless; * '''అయినాకాని, ayinAkAni''' -adv. --particle. nevertheless, but; * '''అయివేజు, ayivEju''' - n. -- income; income from a farm or cultivated land; -- ఐవజు; * '''అయిష్టత, ayishTata''' -n. --aversion; unwillingness; distaste; * '''అయిస్వర్యం, ayisvaryaM''' -n. --wealth; opulence; * '''అయిహికం, ayihikaM''' -n. --worldly; materialistic; (ant.) ఆముష్మికం; * '''అయోమయం, ayOmayaM''' -n. --(1) full of iron; made of iron; Ferro; --(2) confused state; hard; difficult; అస్తవ్యస్త పరిస్థితి; * '''అయోముఖి, ayOmukhi''' -n. --an iron-tipped one; a wooden pestle with an iron tip; same as రోకలి * '''అర, ara''' -adj. --half; ---అర టావు = half of full-scape sheet. -n. -- (1) compartment; closet; chamber; a part of a shelf; ---మీద అర = upper compartment. ---అర డజను = half a dozen. ---అరడుగు = half a foot. -- (2) the fraction 1/2. * '''అరకొర, arakora''' -n. --deficiency; defect; incomplete; * '''అరఖు, arakhu''' -n. --medicine in the form of liquid; extract; tincture; * '''అరగూడు, aragUDu''' -n. --niche; niche in a wall; * '''అరఘట్టం, araghaTTaM''' -n. --sky-wheel; a wheel, with bucket seats, that rotates on a horizontal axis and is commonly found in amusement parks; a water wheel with buckets, that rotates on a horizontal axis; * '''అరచెయ్యి, araceyyi''' -n. --palm of the hand; (lit.) half a hand, the other half being the back of the hand or మండ. * '''అరటి కర్రు, araTi karru''' - n. -- banana sap; this sap leaves an indelible mark on clothes and so is often used in making inks and markers; * అరటి దూట, araTi dUTa - n. -- the slender, rod-like part in the middle of the stem; although low in nutritional value, this is often cooked and eaten like any other vegetable; * '''అరటికాయ, araTikAya''' -n. --plantain; a type of banana used in cooking; raw banana used as a vegetable; ---బొంత అరటి = plantain; a cooking variety of banana. * '''అరటిపండు, araTipaMDu''' -n. --banana; the fruit version of a plantain; ---examples of fruit varieties of banana = అమృతపాణీ, కర్పూరపు చక్రకేళి; వామన చక్రకేళి; పచ్చ అరటి; కొమ్మ అరటి. ---In India, early Aryans considered banana as unsuitable for eating by branding it as "న పథ్యం కదళీ ఫలం;" * '''అరటిమొక్క, araTimokka''' -n. --banana plant; (bot.) Musa paradisiaca; నందనవనంలో ఉండదగ్గ మొక్క; Musa sapientum; విజ్ఞలు తినదగ్గ పండు; Musa acuminata; అడవి అరటి; -- నార అరటి = Musa textilis; -- [Sans.] కదళీ; మోచా; * '''అరణ్యం, araNyaM''' -n. --forest; jungle; ---కీకారణ్యం = dense forest. ---వర్షారణ్యం = rain forest. * '''అరణ్య అగ్నిజ్వాల, araNya agnijvAla''' -n. --the flame of the forest; [bot.] ''Delonix regia''; * '''అరణి, araNi''' -n. --(1)Trust; foundation; charitable organization; (2) fireboard; firedrill; A piece of dry wood to produce fire by friction; * '''అరదండాలు, aradaMDAlu''' -n. pl. --handcuffs; * '''అరపూస, arapUsa''' -n. --rosin; resin; this is the stuff applied to the bow of a violin to improve friction; * '''అరమర, aramara''' -n. --doubt; hesitation; * '''అరమరగింపు, aramaragiMpu''' -n. --fractional distillation; boiling in a chamber with compartments; * '''అరమరిక, aramarika''' -n. --mutual suspicion; difference of opinion; hesitation; doubt; * '''అరమారు, aramAru''' -n. --shelf or chamber with compartments; * '''అరయమి, arayami''' -n. --ignorance; ---అరయమియే ఆనందం = ignorance is bliss. * '''అరయిక, arayika''' -n. --research; * '''అరవం, aravaM''' -n. --Tamil; (lit.) అ + రవం = a language with no aspirates; * '''అరవచాకిరి, aravacAkirI''' -n. --hard work with no compensation; (ety.) అరువుచాకిరి; service first, payment later type of extracting work; (rel.) వెట్టిచాకిరి; గొడ్డుచాకిరి; * '''అరవై, aravai''' -n. --sixty * '''అర్కం, arkaM''' -n. --[chem.] extract; * '''అర్ఘ్యం, arghyaM''' -n. -- water offered as an ingredient in performing a pooja; -- అర్ఘ్యం అంటే దేవతలకు (ముఖ్యంగా సూర్యుడు, ఇతర గ్రహ దేవతలు లేదా దైవిక శక్తులకు) నీరు, పుష్పాలు, చందనం, గంధం లేదా ఇతర పదార్థాలతో సమర్పించే ఆచారం. ఇది భక్తి మరియు గౌరవ సూచకంగా చేస్తారు; * '''అర్చన, arcana''' -n. --worship; * '''అర్ణవం, arNavaM''' -n. --sea; * '''అర్థం, arthaM''' -n. --(1) meaning; significance; --(2) money; wealth; -- (3) వస్తువు; -- (4) ప్రయోజనం; ---వాచ్యార్థం = literal meaning. -suff. --for; ---గౌరవార్థం = to honor. * '''అర్థశాస్త్రం, arthaSAstraM''' -n. --economics; * '''అర్ధం, ardhaM''' -n. --half; ---పూర్వార్ధం = first half; former half. ---ఉత్తరార్ధం = second half; later half. * '''అర్ధ, ardha''' -adj. --half; hemi; semi; * '''అర్ధగోళం, ardhagOLaM''' -n. --hemisphere; ---పూర్వార్ధగోళం = the Eastern hemisphere. ---పశ్చిమార్ధగోళం = the Western hemisphere. * '''అర్ధఘనం, ardhaghanaM''' -n. --[chem.] gel; half-solid; * '''అర్ధచంద్రుడు, ardhacaMdruDu''' -n. m. --half-moon; * '''అర్ధణా, ardhaNA''' -n. --a coin of the British era with a value of one-half anna or one-thirty second of a rupee or six pies; * '''అర్ధద్రవం, ardhadravaM''' -n. --[chem.] sol; half-liquid; * '''అర్ధనారీశ్వరుడు, ardhanArISvaruDu''' -n. --Androgyny; అర్ధపరాన్నజీవి, ardhaparAnnajIvi - n. -- hemiparasite; a plant that obtains part of its food by parasitism, e.g. mistletoe, which also photosynthesizes; అర్ధపారదర్శక, ardhapAradarSaka - adj. -- translucent; D\diaphanous; * '''అర్ధరాత్రి, ardharAtri''' -n. --midnight; * '''అర్ధవృత్తం, ardhavRttaM''' -n. --[math.] semicircle; * '''అర్ధవాహిని, ardhavAhini''' -n. --[phy.] semiconductor; * '''అర్ధసంకలని, ardhasaMkalani''' -n. --[comp.] half-adder; a device that adds two numbers without taking into account the propagated carry; * '''అర్భకుడు, arbhakuDu''' -n. m. --weakling; child; * '''అర్హత, arhata''' -n. --qualification; eligibility; entitlement; (ety.) అర్ + హత = అరిషడ్వర్గాలని చంపినది, that is, one is said to be qualified after killing the six enemies, namely కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యం. -suff. - ability ---గమనార్హత = noticeability. * '''అర్హతా పత్రము, arhatApatramu''' -n. --credential; diploma; certificate; * '''అర్హమయిన, arhamayina''' -suff. ---ble ---గమనార్హమయిన = noticeable. ---ప్రశంశార్హమయిన = commendable. * '''అర్ఝ్యం, arghyaM''' - n. -- water offered to a guest to wash hands; చేతులు కడుగుకొనేందుకు ఇచ్చే నీళ్ళు; * '''అరాజకం, arAjakaM''' -n. --anarchy; * '''అర్థాంతరం, arthAntaraM''' -n. --another meaning; * '''అర్ధాంతరంగా, ardhAntaraMgA''' -adv. --incompletely; partially; ---అర్ధాంతర మొత్తం = partial sum. * '''అర్థాపత్తి, arthApatti''' -n. --a figure of speech; inference; inference of a cause from its effect; -- "రాజు గారి చిన్న భార్య మంచిది" అన్నప్పుడు, పెద్ద భార్య మంచిది కాదు అనే అర్థం స్పురించిడం అర్థాపత్తికి ఒక ఉదాహరణ; * '''అర్ధాంతరం, ardhAntaraM''' -adj. --incomplete; partial; intermediate; ---అర్ధాంతరంగా = in the middle. ---అర్ధాంతర మొత్తం = partial sum. * '''అర్ధాంతరన్యాసం, ardhaMtaranyAsaM''' -n. --a figure of speech in which a simple example is given and a broad generalization is made; ఒక ఉదాహరణని చూపి, దాన్ని సర్వవ్యాప్తంగా వాడడం; అజహర్లక్షణం; * '''అర్ధాంగి, ardhAMgi''' -n. --better half; wife; * '''అర్ధాయువు, ardhAyuvu''' -n. --[phy.] half-life; * '''అర్ధాధికేనం, ardhAdhikEnaM''' -n. --[math.] rounding off to the nearest integer; * '''అర్వాచీనం, arvaacheenaM''' - adj. -- (1) modern; recent; not ancient; (2) reverse; contrary; -- ప్రాచీనం కానిది; కొత్తది. * '''అరి, ari''' -suff. --denotes possession; --- నేర్పరి = skillful person. --- జాలరి = జాలము పట్టినవాడు; fisherman = a person who handles the net --- కాపరి = కాపు కాసేవాడు; watchman = a person who watches; --- చదువరి = చదువుకున్నవాడు; -n. --enemy; foe; * '''అరికట్టు, arikaTTu''' -v.t. --block; impede; stop; * '''అరిగిపోవు, arigipOvu''' -n. --wear out; erode; * '''అరిగోలు, arigOlu''' -n. -- a raft made of wickerwork and animal skin; * '''అరిత్రం, aritraM''' -n. --rudder; the device that keeps a boat on course; * '''అరిషడ్వర్గాలు, arishaDvargAlu''' -n. pl. --the six categories of enemies to a human, namely, lust, anger, miserliness, infatuation, arrogance, and jealousy; * '''అరిష్టం, arishTaM''' -n. --(1) misfortune; calamity; danger; --(2) crow; ---బాలారిష్టాలు = (1) diseases of the childhood; (2) [idiom] teething troubles; any difficulties in the early stages of a project. * '''అరిష్ఠ, arishTha''' -adj. --fermented; * '''అర్జీ, arjI''' -n. --petition; application; * '''అరుంధతి, aruMdhati''' -n. --[astron.] Alcor; the companion star of Mizar in Ursa Major; * '''అరుగు, arugu''' -n. --pial; oriel; raised platform serving as a seat in front of a house as in వీధి అరుగు; -v.i. --digest; erode; abrade; - v. t. depart; leave; go away; * '''అరుణ, aruNa''' -adj. --red; * '''అరుణ మహాతార, aruNa mahAtAra''' -n. --[astron.] red giant; a type of huge star that is not on the Main Sequence of the H-R diagram; * '''అరుణోదయం, aruNOdayaM''' -n. --reddening of the sky before sunrise; (lit.) red morning; * '''అరుదు, arudu''' -adj. --rare, scarce; unusual; * '''అరువు, aruvu''' - n. -- loan; something that is borrowed; * '''అరువు తెచ్చుకొను, aruvu tecchukonu''' - v. t. -- borrow something; * '''అర్జున, arjuna''' -n. --(1) one of the Pandavas of Mahabharata; --(2) a medicinal plant; [bot.] ''Terminalia arjuna;'' -- ఆరా చెట్టు; అర్జున ఒక ప్రముఖ ఆయుర్వేద మూలిక; అర్జున చెట్టు యొక్క బెరడు (bark)ని ఆయుర్వేద వైద్య విధానాలలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ మొక్క ముఖ్యంగా హృద్రోగ నిరోధానికి, రక్తపోటు నియంత్రణకు ఉపయోగపడతాయి. * '''అర్భుదం, arbhudaM''' -n. --one followed by ten zeros in the traditional Indian method of counting; ten billion; 10¹⁰ * '''అర్రు, arru''' -n. --neck; * '''అర్హుడు, arhuDu''' -n. m. --deserving candidate; * '''అరైకామ్లం, araikAmlaM''' -n. --[biochem.] DNA; deoxyribonucleic acid; * '''అలంకరణ, alaMkaraNa''' -n. --(1) decoration; --(2) make-up; * '''అలంకరించు, alaMkariMcu''' -v. t. --decorate; trim; ---క్రిస్‌మస్ చెట్టుని అలంకరించు = trim the Christmas tree. * '''అలంకారం, alaMkAraM''' -n. --(1) ornament; --(2) figure of speech; ---అతిశయోక్తి = hyperbole. ---అనుప్రాసం = alliteration. ---అర్ధాంతరన్యాసం = reinforcement by citing another instance. ---అర్ధాలంకారం = figure of speech created by exploiting the meaning of words. ---ఉపమాలంకారము = simile. ---ఉత్ప్రేక్ష = imagery. ---ఛేకానుప్రాస = occurrence of pairs of consonants repeatedly in close proximity with different meanings. ఉ. కాళింది మడుగున కాళియుని పడగల ఆబాల గోపాల మాబాల గోపాలుని అచ్చెరువున అచ్చెరువున విచ్చిన కన్నులజూడ తాండవమాడిన సరళి గుండెల మ్రోగిన మురళి ఇదేనా ఇదేనా ఆ మురళి ....(చిత్రం - సప్తపది, రచన - వేటూరి, సంగీతం - కెవి మహదేవన్, గానం - సుశీల, ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం); ---పర్యాయోక్తి = repetition. ---ముక్తపదగ్రస్తం = starting a new phrase (or a line in a poem) with the same word that was used to end the previous phrase (or line in a poem). ఉ. గోదారీ గట్టుందీ, గట్టుమీద చెట్టుందీ, చెట్టు కొమ్మన పిట్టుందీ, ఆ పిట్ట మనసులో ఏముందీ...(చిత్రం - మూగమనసులు, రచన - దాశరథి, సంగీతం - కెవి మహదేవన్, గానం - పి సుశీల) ---వృత్యానుప్రాస = occurrence of one or two consonants cyclically. ఉ. అవునే తానే నన్నేనే నిజమేనే అంతా కథలేనే అమ్మో ఎన్నెన్ని వగలోనే, అబ్బ ఏమని చెప్పేనే, నీకేమని చెప్పేనే .... (చిత్రం - ఒకే కుటుంబం, రచన - దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, సంగీతం - కోదండపాణి, గానం - సుశీల); ---రూపకము = metaphor. ---లాటానుప్రాస = occurrence of words repeatedly in close proximity with the same meaning but with different import. ఉ. ఏమో ఏమో ఇది నాకేమో ఏమో అయినది ఈ వేళలో నా గుండెలో ఏదో గుబులవుతున్నది ... (చిత్రం: అగ్గి పిడుగు, సంగీతం: రాజన్-నాగేంద్ర, సాహిత్యం: సినారె, గానం: ఘంటసాల, జానకి); ---వక్రోక్తి = satire; sarcasm. ---విరుద్ధోక్తి = oxymoron. ---సంసృష్టి = oxymoron. ---శబ్దాలంకారం = figure of speech created by exploiting the sound of words; an example is onomatopoeia which is obtained by the formation of words by imitating the natural sound associated with the object or action; for example, the sound of a bell is indicated by గణ గణ. ---యమకం = occurrence of a word, or a vowel and a consonant, repeatedly with a difference in meaning. ఉ. నువ్వు వస్తావని బృందావని ఆశగ చూసేనయ్యా కృష్ణయ్యా, వేణువు విందామని, నీతో వుందామని నీ రాధ వేచేనయ్యా రావయ్యా....(చిత్రం: మల్లెపువ్వు, సంగీతం: చక్రవర్తి, రచన: ఆరుద్ర, నేపధ్య గానం: వాణీజయరాం. ---స్వభావోక్తి = realism. * '''అలంతం, alaMtaM''' -n. --[chem.] aldehyde, chemical substances whose names end with the sound al or అల్. see also ఒలంతం; ---పిపీలికాలంతం = formaldehyde. * '''అలంతషడోజు, alaMtashaDOju''' -n. --[chem.] aldohexose; a monosaccharide sugar with six carbon atoms and an aldehyde group; * '''అల, ala''' -n. --wave; wavelet; * '''అలక, alaka''' -n. --anger; displeasure; pout; * '''అలక్ష్యం, alakshyaM''' - n. -- carelessness; recklessness; * '''అలక్ష్యం చేయు, alakshyaM cEyu''' - v. i. -- ignore; * '''అలకా మేఘం, alakAmEghaM''' -n. --cirrus cloud; * '''అలగాజనం, alagAjanaM''' -n. --groundlings; common flok; * '''అలజడి, alajaDi''' -n. --commotion; disturbance; * '''అలజడిపడు, alajaDipaDu''' -v. i. --get disturbed; * '''అలజడిపాటు, alajaDipATu''' -n. --disturbance; * '''అలతి, alati''' - adj. -- simple; light; thin; small; few; narrow; * '''అలమట, alamaTa''' -n. --grief; sorrow; * '''అలమారు, alamAru''' -n. --almirah; cupboard; * '''అలములు, alamulu''' -n. pl. --weeds; * '''అలముకొను, alamukonu''' -v. i. --spread; extend; pervade; * '''అలరారు, alarAru''' -v. i. --shine; prosper; flourish; * '''అలరించు, alariMcu''' -v. t. --please; gratify; * '''అలరు, alaru''' -v. i. --shine; prosper; flourish; * '''అలవాటు, alavATu''' -n. --habit; custom; * '''అలవాటుపడు, alavATupaDu''' -v.t. --get accustomed; habituated to; addicted to; * '''అలవాటు ప్రకారం, alavATu prakAraM''' -adv. --habitually; * '''అలవి, alavi''' -n. --possibility; practicability; measure; extent; * '''అలవోకగా, alavOkagA''' -adv. --effortlessly; easily; sportively; -- అల సాగిపోయినట్టు; * '''అలసందలు, alasaMdalu''' -n. -- a type of cereal grain; [bot.] ''Dolicos catjang''; -- బొబ్బర్లు; * '''అలసట, alasaTa''' -n. --exhaustion; tiredness; fatigue; * '''అలసత్వం, alasatvaM''' -n. slackness; --laziness; procrastinating attitude; tendency to postpone; * '''అల్పం, alpaM''' -n. --mean; light; not dignified; insignificant; [ant.] అనల్పం; * '''అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు, alpasaMkhyAka vargAlu''' -n. pl. --minorities; * '''అల్లం, allaM''' -n. --ginger; green ginger; a root belonging to the grass family; [bot.] ''Zanzibar Officinalis;'' of the Zingiberaceae family; ---పచ్చి అల్లం = green ginger; ---శొంఠి = dried ginger; ---బావన అల్లం = steeped ginger; pickled ginger. ---అల్లం మురబ్బా = ginger steeped in lime juice, mixed with salt and dried in the sunshine, and repeatedly steeped and dried. ---మామిడల్లం = mango ginger; a root resembling ginger, belonging to the turmeric family, but not related to either ginger or mango; [bot.] ''Curcuma amada;'' --[Sans.] శృంగవేరు; ఆర్ర్దక; కటుక; భద్రం; * '''అల్లకల్లోలం, allakallOlaM''' -n. --total disorder; total chaos; turmoil; hubub; * '''అల్ల నేరేడు, allanErEDu''' -n. --rose apple; kind of black plum; [bot.] '''Myrtus communis;''' [Sans.] జంబూ; * '''అల్లరి, allari''' -adj. --rambunctious; mischievous; noisy; troublesome; -n. --commotion; noise; confusion; * '''అల్లరిపడు, allaripaDu''' -v.i. --incur trouble; face trouble; get into trouble; * '''అల్లరిపెట్టు, allaripeTTu''' -v.t. --cause trouble; make trouble; * '''అలాగ, alAga''' -adv. --thus; that way; in that manner; as you say; OK; -- లాగు అంటే పద్ధతి. ఆ లాగునన్ అంటే ఆ పద్ధతిలో; * '''అలాగని, alAgani''' -adv. --having said thus; * '''అలాటి, alATi''' -adj. --that kind of; * '''అలారం, alAraM''' -n. --alarm; * '''అలారం గడియారం, alAraM gaDiyAraM''' -n. --alarm clock; * '''అల్కా, alkA''' -adj. --inferior; light-weight; * '''అల్మార, almAra''' -n. --almirah; cupboard; * '''అల్లారుముద్దుగా, allArumuddugA''' -adv. --dotingly; with extreme love and affection; * '''అలికిడి, alikiDi''' -n. --noise; sound; * '''అలిగేటర్, aligETar''' -n. --alligator; a crocodile-like reptile found in the Americas; * అలివేలు మంగ, alivElu manga - n. -- Goddess Lakshmi; the lady seated on a flower; -- (Tamil) అలర్ = పువ్వు; మేల్ = మీద; మంగ = స్త్రీ > పువ్వు మీద ఉన్న స్త్రీ; * '''అల్పిష్ఠము, alpishthamu''' -adj. --smallest; least; * అల్పీ, alpI - n. -- headed pin; -- గుండుసూది; * '''అల్లించు, alliMcu''' -v.t. --to get something woven, braided, plaited, composed or fabricated; * '''అల్లి, alli''' -n. --(1) lotus like water plant; [bot.] ''Nymphaea alba;'' --(2) a wild shrub; [bot.] ''Memecylon edule;'' The leaves of this shrub are sweet; people who chew the leaves and swallow the juice do not suffer from the pangs of hunger and is therefore very popular with yogis who meditate for weeks at a stretch; -- Ironwood; [bot.] ''Memecylon umbellatum'' of the Melastomataceae family; -- "అంజని" "కరంద" అన్నా ఇదే; ఇనుములా గట్టిగా ఉంటుందని ఆపేరు వచ్చింది. ఇవి వర్షాకాలంలో జూన్, జూలై, ఆగస్ట్ మాసాల్లో పండి లభిస్తాయి. పూలు కూడా ఊదా రంగులో అందంగా ఉంటాయి. చిన్న పిందెలు గులాబి రంగులో ఉంటాయి. అవి నెమ్మదిగా నీలం రంగులోకి మారి, చివరిగా నలుపుకి తిరిగినప్పుడు, పక్వానికి వచ్చినట్టు గుర్తు. తియ్యగా, కొంచెం పులుపుగా ఉండే ఈ పళ్ళు అటవీ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా లభించేవి. తిన్నాక నేరేడులాగా నోరంతా నీలంగా మారిపోతుంది. * '''అల్లిక, allika''' -n. --embroidery; woven work; knitting; * '''అల్లన, alIna''' -adj. --non-aligned; * '''అలీన, alIna''' -adj. --non-aligned; * '''అలీనోద్యమం, alInOdyamaM''' -ph. --non-aligned movement; * '''అల్కీ, alkI''' -adj. --thin; inferior; * '''అల్పీ, alpI''' -n. --headed pin; * '''అలుకు, aluku''' -v. t. --(1) mop; --(2) smear a mud floor with water, mud, and dung as a cleansing operation; * '''అలుగు, alugu''' -v. i. --pout; mildly upset; grumble; * '''అలుగ్గుడ్డ, alugguDDa''' -n. --mop; a cloth used for mopping; * '''అలుపు, alupu''' -n. --tiredness; * '''అల్లు, allu''' -v. t. --(1) weave; knit; braid; --(2) fabricate; compose; ---కథ బాగా అల్లు = weave the story well. ---జడ అల్లు = braid the hair. ---స్వెట్టరు అల్లు = knit the sweater. * '''అల్లుడు, alluDu''' -n. --(1) son-in-law; (lit.) CP Brown gives the interpretation as "one who weaves a relation between two families," but modern linguists do not accept this; --(2) plaiting; braiding; * '''అల్లు బచ్చలి, allu baccali''' -n. --Basella; Malabar nightshade; [bot.] ''Basella rubra;'' * '''అల్లూమినం, allUminum''' -n. --aluminum; (Br.) aluminium; a chemical element; * '''అల్లెతాడు, alletADu''' -n. --bowstring; * '''అలైంగిక, alaiMgika''' -adj. --asexual; * '''అలోహం, alOhaM''' -n. --non-metal; * '''అవ, ava''' -pref. --under; below; not normal; ---అవలక్షణం = bad characteristic. * '''అవకతవకలు, avakatavakalu''' -n. --irregularities; * '''అవకలనం, avakalanaM''' -n. --[math.] differentiation; (lit.) a computation involving a limiting process; * '''అవకాశం, avakASaM''' -n. --opportunity; chance; * '''అవకాశవాది, avakASavAdi''' -n. --opportunist; * '''అవగండము, avagaMDamu''' -n. --pimple; * '''అవగతి, avagati''' -n. --perception; * '''అవగ్రహం, avagrahaM''' -n. --a symbol resembling stylized 2 used in Sanskrit texts to indicate a pause; -- ఈ 'ఽ' గుర్తును 'అవగ్రహం' అంటారు. ఇది సంస్కృత పదాల మధ్య విసర్గ సంధి జరిగినప్పుడు వస్తుంది. సంధి జరిగి అకారం లోపమైనప్పుడు, 'అక్కడ నిజానికి ఒక 'అ' అన్న అక్షరం ఉండేది, సంధివలన అది పోయింది కానీ దానిని ఉన్నట్లుగా భావించి ఉచ్చారణలో కలుపుకోవాలి' అని చెప్పడానికి ఈ అవగ్రహ చిహ్నాన్ని ఉంచుతారు. -- ఉదాహరణ: "వాసుదేవః + అభిరక్షతు --> వాసుదేవో + అభిరక్షతు -->వాసుదేవోభిరక్షతు" అని వచ్చి విసర్గ 'ఓ' గా మారినప్పుడు దాని ప్రక్కన వచ్చిన అకారం పోయింది. కానీ పలికేటప్పుడు 'వాసుదేవోభిరక్షతు' అని కాక 'వాసుదేవోఅభిరక్షతు' అన్నట్లు అకారాన్ని పూర్తిగా కాక, సగం పలికినట్లు, లేక చివరి 'వో' ను కొంత దీర్ఘంగా పలకడంద్వారా సగం అకారం ధ్వనించేటట్లు ఉచ్చరించాలి. కనుక ఆ కనిపించకుండా పోయిన సగం 'అ' కు గుర్తుగా 'ఽ' ను ఉంచి "వాసుదేవోఽభిరక్షతు" అని వ్రాస్తారు. అక్కడ సంధి జరిగిందని తెలిసిన వారు ఆ గుర్తు లేకున్నా సరిగానే ఉచ్చరిస్తారు. కానీ ఉచ్చారణా దోషాలను పరిహరించడానికి అవగ్రహం ఉంచడం తప్పనిసరి; * '''అవగాహన, avagAhana''' -n. --comprehension; understanding; * '''అవచూషకం, avacUshakaM''' -n. --absorbent; * '''అవచూషణం, avacUshaNaM''' -n. --absorption; sucking in; * '''అవజ్ఞ, avaj~na''' -n. --contempt; disregard; * '''అవజ్ఞత, avaj~nata''' -n. --ignorance; stupidity; * '''అవటము, avaTamu''' -n. --cavity; hole; * '''అవతల, avatala''' -n. --outside; that side; the other side; * '''అవతారం, avatAraM''' -n. --(1) descent; incarnation; avatar; a manifestation of God as a life form; (ety.) ava = down; tAr = pass over; --(2) guise; appearance; dress; * '''అవతారిక, avatArika''' -n. --preface; * '''అవదంశము, avadaMSamu''' -n. -pickle; preserve; * '''అవద్యం, avadyaM''' -n. --fault; faulty; * '''అవద్య తాళుకం, avadya tALukaM''' -n. --fault-tolerant; * '''అవధానం, avadhAnaM''' -n. --concentration; attention; * '''అవధాని, avadhAni''' -n. -- a person who is capable of performing feats of memorization; * '''అవధారణార్థకం, avadhAraNArthakaM''' -n. --[gram.] emphatic particle; * '''అవధి, avadhi''' -n. --[math.] limit; boundary; * '''అవధి క్రియ, avadhi kriya''' -n. --[math.] limiting process; * '''అవధూత, avadhUta''' -n. -- nacked mendicant; one who renounced everything; (ety.) అ = అక్షరత్వం = the quality of being indestructible, వ = వరేణ్యత్వం = the epitome of completeness; ధ = a symbol for stands for our ties to this physical world; త = తత్త్వమసి; -- జన్మ సంబంధంగా వచ్చిన సంబంధాలను, బంధాలనూ పూర్తిగా విడిచిన వాడు. దేహాభిమానం పూర్తిగా వదిలించుకొని ఎప్పుడూ పరమాత్మ చింతనలో ఉండే వాడు అవధూత. కామ మోహాలు గూడా జయించిన వాడు గాబట్టి శరీర రక్షణకు గూడా ప్రయత్నించడు. వస్త్రాచ్ఛాదన గూడా కోరడు. భోజనాపేక్ష గూడా జయిస్తాడు; * '''అవని, avani''' -n. --the Earth; this world; * '''అవనిపాతం, avanipAtaM''' -n. --(1) a dip in the earth; sink hole; --(2) a hole in the ground used to catch elephants; * '''అవపాతం, avapAtaM''' -n. --[phy.] dip; property of a magnetic needle; * '''అవపాతనం, avapAtanaM''' -n. --precipitation; a collective term used to describe various forms of water falling on the ground; * '''అవమానం, avamAnaM''' -n. --insult; humiliation; affront; * '''అవయవం, avayavaM''' -n. --[bio.] limb; organ; component part; * '''అవర్తకం, avartakaM''' -n. --recurrent; periodical; * '''అవరుద్ధ, avaruddha''' -adj. --[phy.] damped; ---అవరుద్ధ స్పందనం = damped vibration. * '''అవరోధం, avarOdhaM''' -n. --[phy.] resistance; a property of resistor; * '''అవరోధకి, avarOdhaki''' -n. --[phy.] resistor; a component of electrical circuits; * '''అవరోహణం, avarOhaNaM''' -n. --descent; dismount; alight; * '''అవరోహణ, avarOhaNa''' -adj. --descending; * '''అవరోహణ క్రమం, avarOhaNa kramaM''' -n. --descending order; in Indian music, this order is ని, ద, ప, మ, గ, రి, స. * '''అవలంబించు, avalaMbIMcu''' -v.i. --adopt; * '''అవలీలగా, avalIlagA''' -adv. --effortlessly; easily; * '''అవలోకించు, avalOkiMcu''' -v.i. --look; see; * '''అవశ్యం, avaSyaM''' -n. --indispensable; necessary; urgent; * '''అవశిష్ట, avaSishTa''' -adj. --residual; left over; * '''అవశిష్టం, avaSishTaM''' -n. --residue; ---అవశిష్ట సిద్ధాంతం = Residue Theorem * '''అవశేషం, avaSEshaM''' -n. --remainder; residue; ---శిలాస్తులంటే శిలలలో బంధించబడ్డ పురాతన జీవుల అవశేషాలు = fossils are the remains of ancient creatures imprisoned in rocks. * '''అవసరం, avasaraM''' -n. --(1) need; necessity; --(2) necessary; (ant.) అనవసరం; * '''అవస్థ, avastha''' -n. --(1) condition; state; position; --(2) phase; stage; --(3) miserable condition; * '''అవసాధనము, avasAdanamu''' -n. --decline; loss; * '''అవసానము, avasAnamu''' -n. --end; termination; death; * '''అవస్థానము, avasthAnamu''' -n. --residence; dwelling; * '''అవహేళన, avahELana''' -n. --mockery; ridicule; * '''అవహేళన చేయు, avahELana cEyu''' -v.t. --ridicule; heckle; * '''అవక్షేపం, avakshEpaM''' -n. -- (1) residue; [chem.] precipitate; sediment; (2) discarded item; censured item; * '''అవక్షేపణ, avakshEpaNa''' -v.t. -- (1) [chem.] precipitation; the process of creating a precipitate; sedimentation; (2) discard; censure; blame; * '''అవ్యక్త, avyakta''' -adj. --unknown; implicit; impersonal; * '''అవ్యయం, avyayaM''' -n. --(1) indestructible; inexhaustible; non perishable; --(2) one followed by 30 zeros in the traditional Indian method of counting; * '''అవ్యయనిధి, avyayanidhi''' -n. --[comp.] non-destructive store; a storage device whose contents will not get destroyed when the power fails; * అవ్యవధానంగా, avyavadhAnaMgA -adv. -- without a pause; without a time gap; * '''అవ్వ, avva''' -n. --an old lady; grandmother; ---అవ్వా కావాలి,బువ్వా కావాలి = [idiom] wants to have the cake and eat it too. * '''అవాకులు చెవాకులు, avAkulu chevAkulu''' -n.. --inconsequential talk; irrelevant talk; inappropriate talk; * '''అవాచీనము, avAcInamu''' -adj. --southern; * '''అవాయి, avAyi''' -n. --rocket; see also జువ్వ; * '''అవి, avi''' -pron. --those (things); * '''అవిచ్ఛిన్న, aviccinna''' -adj. --continuous; ---అవిచ్ఛిన్న భిన్నం = continuous fraction. ---అవిచ్ఛిన్న వర్ణమాల = continuous spectrum. * '''అవిటి, aviTi''' -adj. --maimed; crippled; deformed; handicapped; * '''అవిద్య, avidya''' -adj. --ignorance; nescience; * '''అవినాభావము, avinAbhAvamu''' -n. --unity; lack of a feeling of disunity; -- వినాభావం లేకుండా ఉండడం అవినా భావం; "అది లేకుండా ఉండడం అనేది లేదు" అని అర్థం. ఉదా. చంద్రుడికీ వెన్నెలకూ అవినాభావ సంబంధం అంటే "చంద్రుడు వెన్నెలను విడిచి ఉండడం ఉండదు" అని అర్థం; * '''అవినీతి, avinIti''' -n. --immorality; corruption; * '''అవిభక్త, avibhakta''' -adj. --undivided; joint; --- అవిభక్త కుటుంబం = joint family. * '''అవిభాజ్య సంఖ్య, avibhAjya saMkhya''' -n. --prime number; * '''అవివేకము, avivEkamu''' -n. --stupidity; foolishness; folly; * '''అవిరి, aviri''' -n. --indigo plant; [bot.] indigofera tinctora; * '''అవిసె, avise''' -n. --linseed; flax; [bot.] Linum usitatissimum; Cassia alata; Sesbania grandiflora; [Sans.] అగస్త్య. --ముళ్ళ అవిసె = [bot.] ''Sesbania cannabina'', --నూనె అవిసె = [bot.] ''Sesbania grandiflora'', లేక ‘అవిసె’ లేక అతసి; --సోమింత = [bot.] ''Sesbania sesban'', --సీమ అవిసె = [bot.] Sesbania speciosa; * '''అవిసె నూనె, avise nUne''' -n. --linseed oil; * '''అవు, avu''' -v.i. --to be; become; * '''అవుకు, avuku''' -n. --weakness; fragility -v. i. --weak; yield to pressure; fragile; * '''అవుచిత్యం, avucityaM''' -adj. --relevance; appropriateness; also ఔచిత్యం; * '''అవున్నత్యం, avunnatyaM''' -adj. --eminence; greatness; also ఔన్నత్యం; * '''అవును, avunu''' -minor sentence. --yes; also ఔను; (ant.) కాదు; * '''అశక్యం, aSakyaM''' -adj. --unachievable; * '''అశని, aSani''' -n. --lightning; * '''అశనిపాతం, aSanipAtaM''' -n. --thunderbolt; catastrophe; (lit.) lightning-fall; * '''అశరీరవాణి, aSarIravANi''' -n. --a voice from an invisible source; a voice from a divine source; inner voice; * '''అశరీరసిరా, aSarIrasirA''' -n. --invisible ink; * '''అశ్మరి, aSmari''' -n. --[Sans.] stone; ---పిత్తాశ్మరి = gall stone. * '''అశ్మభేద, aSmabhEda''' -n. --[bot.] ''Bergenia lingulata''; [lit.] stone breaker; శిలాభేద; పాషాణ భేది; కొండపిండి మొక్క; ---పిత్తాశ్మరి = gall stone. * '''అశ్రద్ధ, aSraddhA''' -n. --negligence; dereliction; inattention; * '''అశ్వగంధ, aSvagaMdha''' -n. --Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa''; ''Withania somnifera'' of the Solanaceae family; the root of this tree, with its characteristic smell of horse urine, is believed to cure male sterility; --- పెన్నేరు చెట్టు; ఆయుర్వేదంలో ప్రముఖ ఔషధం; దీనిని శక్తి, శాంతి, మరియు ఆరోగ్యాన్ని పెంచడానికి ఉపయోగిస్తారు. వయో వృద్దులకు కీళ్ల మరియు మోకాళ్ళ నొప్పులను తగ్గించడానికి అశ్వగంధ సహాయపడుతుంది. * '''అశ్వత్థ వృక్షం, aSvattha vRkshaM''' -n. --The holy fig tree; [bot.] ''Ficus religiosa''; also రావి చెట్టు; పిప్పలం; * '''అశ్మభేద, aSmabhEda''' -n. -- [bot.] ''Bergenia ligulata'' of the Saxifragaceae family'; the tuber of this contains the chemical Cystone which is helpful in dissolving kidney stones; also known as శిలాభేద; -- [Sans.] అశ్మ = stone; భేద = breaker; శిల = stone; * '''అశ్మావరణం, asmAvaraNaM''' - n. --lithosphere; the outer crust of the Earth; * '''అశ్వవాలం, aSvavAlaM''' -n. --horsetails; scouring rushes; equisetum; a flowerless bush useful in preventing erosion; * '''అశ్విని, aSvini''' -n. --Alpha Arietis; the first of the 27 star groups or lunar mansions of the Hindu calendar; గురప్రురూపు రిక్క; * '''అశ్లీలం, aSlIlaM''' -n. --obscenity; * '''అశ్లీల, aSlIla''' -adj. --obscene; * '''అశ్రుగ్రంధి, aSrugraMdhi''' - n. pl. tear gland; lachrymal gland; * '''అశ్రుతర్పణం, aSrutarpaNaM''' - n. -- showing empathy by crying; ఒకరి కోసం కన్నీరు విడవడం; * '''అశ్రువులు. aSruvulu''' - n. pl. tears; * '''అశేషంగా, aSEshaMgA''' -adv. --without a remainder; completely; * '''అశోకం, aSOkaM''' -n. --[bot.] ''Polyalthia longifolia;'' * '''అశోక వృక్షం, aSOka vRkshaM''' -n. -- (1) saraca; [bot.] ''Saraca asoka''; ''Jonesia Asoka; Saraca indica''; కటురోహిణి; -- (2) [bot.] ''Polyalthia longifolia;'' నారమామిడి; * '''అష్ట, ashTa''' -adj. --pref. eight; * అష్టకష్టాలు, ashTakashTaalu - n. the eight proverbial hardships, namely banishment, loss of wife, relatives visiting when you are in financial troubles, eating food leftover by others, living among enemies, depending on others' mercy for food, public humiliation, and poverty; * '''అష్టపది, ashTapadi''' -n. --(1) a Sanskrit verse with eight lines; triolet; --(2) (lit.) one with eight feet; * '''అష్టపాది, ashTapAdi''' -n. --an insect with eight legs; spider; * '''అష్టభుజి, ashTabhuji''' -n. --[geomet.] octagon; a flat geometrical figure with eight sides; * '''అష్టమి, ashTami''' -n. --the eighth day of the lunar half-month; * '''అష్టయిశ్వర్యములు, ashTayisvaryamulu''' -n. --the eight Wealths; in the Indian tradition, the eight Wealths are servants, slaves, children, friends, relatives, vehicles, money, and grains; * '''అష్టసిద్ధులు, ashTasiddhulu''' -n. --the eight Accomplishments; in the Indian tradition, the eight Accomplishments are 1. అణిమా, 2. మహిమ, 3. లఘిమ, 4. ప్రాప్తి, 5. ప్రాకామ్యము, 6. ఈశత్వం, 7. వశిత్వం, 8. సర్వ కామసిద్ధి; * '''అష్టాంగయోగం, ashTAMgayOhaM''' -n. --the eight-fold path of Raja Yoga; -- యమ, నియమ, ఆసన, ప్రాణాయామ, ప్రత్యాహార, ధ్యాన, ధారణ, సమాధి అనే ఎనిమిది అంగములు గల యోగం; * '''అష్టాదశం, ashTAdaSaM''' -n. --eighteen; * '''అష్టాదశ, ashTAdaSa''' -adj. --eighteenth; * '''అష్టాదశేను, ashTAdaSEnu''' -n. --[chem.] Octodecane; a hydrocarbon with eighteen carbon atoms; * '''అష్టోత్తరం, ashTOttaraM''' -n. --(lit.) "eight names after a hundred"; short for అష్టోత్తర శతనామం; * '''అసంకల్ప, asaMkalpa''' -adj. --involuntary; reflex; * '''అసంకల్ప ప్రతీకారం, asaMkalpa pratIkAraM''' -ph. --[phy.] involuntary reaction; reflex action; * '''అసంకల్పితం, asaMkalpitaM''' -adj. --involuntary; * '''అసంఖ్యాక, asaMkhyAka''' -adj. --uncountable; innumerable; many; * '''అసంగతం, asaMgataM''' -adj. --irrelevant; inconsistent; incongruous; not related; * '''అసంతత, asaMtata''' -adj. --discontinuous; * '''అసంతృప్త, asaMtRpta''' -adj. --unsaturated; * '''అసంతృప్తి, asaMtRpti''' -n. --dissatisfaction; * '''అసందర్భము, asaMdarbhamu''' -n. --out of place; out of context; unreasonable; * అసంప్రేక్ష్యకారిత్వము, asamprEkshyakaaritvaM - n. -- rash decision; making a decision without considering pros and cons; -- ముందు వెనక చూడకుండా అడుగువేయడం; * '''అసంబద్ధం, asaMbaddhaM''' -n. --incoherent; illogical; not cogent; * '''అసంబద్ధత, asaMbaddhata'''and -n. --incoherence; * '''అసంభవం, asaMbhavaM''' -n. --(1) impossible; --(2) unavailable; * '''అసంభావ్యత, asaMbhavyata''' -n. --improbability; * '''అసత్యం, asatyaM''' -n. --falsehood; * '''అసభ్యత, asabhyata''' -n. --discourteousness; rudeness; unbecoming behavior; vulgarity; behavior unfit for cultured society; * '''అసమంజసం, asamaMjasaM''' -n. --absurdity; * '''అసమర్ధత, asamardhata''' -n. --incompetence; inefficiency; * '''అసమర్ధుడు, asamardhuDu''' -n. m. --incompetent person; * '''అసమ్మతి, asammati''' -n. --disagreement; disapproval; refusal; dissent; dissidence; * '''అసలు, asalu''' -adj. --real; original; not copy; -n. --[econ.] principal; capital; -- mud; mire; * '''అసవ, asava''' -adj. --[chem.] fermented; * '''అసహనం, asahanaM''' -n. --jealousy; intolerance; * '''అసహాయ, asahAya''' -adj. --unaided; * '''అసహ్యం, asahyaM''' -n. --one that is not tolerated; disgust; despicable; repulsive; * '''అసహ్యపడు, ashyapaDu''' -v.i. --loath; detest; * అస్తంగతుడు, astaMgatuDu - n. -- one who went into the background; one who became less prominent; one who became impotent and powerless; one who has set, like the Sun; one who got destroyed; * '''అస్తమయం, astamayaM''' -n. --setting; death; ---సూర్యాస్తమయం = sunset. * '''అస్తమించు, astamiMcu''' -v.i. --(1) set; --(2) die; * '''అస్తరు, astaru''' -n. --lining; cloth lining in clothes; * '''అస్తవ్యస్తంగా, astavyastaMgA''' -adv. --in a haphazard way; in a chaotic way; * '''అస్మదాదులు, asmadAdulu''' -n. --we; myself and others; * '''అస్త్రం, astraM''' -n. -- weapon; a weapon that is activated by a sacred "mantra" or incantation; -- అస్త్రాలు మంత్రచోదితాలు; * '''అస్త్రసన్యాసం, astrasanyAsaM''' -n. --disarmament; * '''అస్పష్టం, aspashTaM''' -n. --unclear; vague; * '''అసాధ్యం, asAdhyaM''' -n. --impossible; * '''అసాధారణం, asAdhAraNaM''' -n. --unusual; irrgular; out of the ordinary; extraordinary; * '''అసామాన్యం, asAmAnyaM''' -n. --abnormal; unusual; rare; * '''అసాపేక్ష, asApEksha''' -adj. --[phy.] non-relativistic; * '''అసింటా, asiMTA''' -adj. --toward that way; (ant.) ఇసింటా; * '''అసి, asi''' -n. --razor; blade; knife; * '''అసితాంగము, asitAMgamu''' -n. --[phys.] black body; * '''అసితాంగ వికిరణము, asitAMga vikiraNaM''' -n. --[phys.] black body radiation; * '''అసితాంగులు, asitAMgulu''' -n. --black people; people with dark skin color; * '''అసిధార, asidhAra''' -n. --razor's edge; tip of a blade; knife's edge; * '''అసిధారా వ్రతం, asidhAra vrataM''' -n. --(lit.) the vow to walk on a razor's edge; any difficult balancing act such as running a family; * '''అసిపుత్రి, asiputri''' -n. --pocket knife; penknife; * '''అసిమి, asimi </br>''' -n. </br> -- back-pack; a bag that dangles on the sides; * '''అసియాడు, asiyADu''' -v. i. -- dangle; hang as a pendulum; * '''అసియాట, asiyATa''' -n. - oscillation; * అసివారు, asivAru - n. -- (1) traffic lane; a path along which a vehicle can drive; (2) a stroll; a gentle walk; -- సవారీ చేయు మార్గము; * '''అస్తిత్వం, astitvaM''' -n. --existence; entity; * '''అస్తినాస్తి, astinAsti''' -n. --doubtful existence; * '''అస్థి, asthi''' -n. --bone; * '''అస్థి అంగారం, asti aMgAraM''' -n. --bone black; * '''అస్థి కణజాలం, asti kaNajAlaM''' -n. --bone tissue; * '''అస్థికలు, astikalu''' -n. pl. --the remains after a body is cremated; * '''అస్థిపంజరం, astipaMjaraM''' -n. --skeleton; (lit.) a cage of bones; * '''అస్థిపంజరం పువ్వు, astipaMjaraM puvvu''' -n. --skeleton flower; [bot.] ''Diphylleia grayi'' of the Berberidaceae family; -- ఇది జపాన్ మరియు చైనా దేశాల కొండ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది; తెల్లగా , పల్చటి రేకులు కలిగిన ఈ పుష్పం వర్షం పడినప్పుడు లేదా నీరు తగిలినప్పుడు పారదర్శకంగా మారిపోతుంది. మళ్ళీ ఎండ వేడికి, తడి ఆరినప్పుడు మాములుగా అయిపోతుంది; పొడి వాతావరణంలో ఈ పూల రేకుల్లోని air-liquid interface వద్ద జరిగిన పరావ్ర్త ప్రక్రియ వల్ల ఈ పువ్వులు తెల్లగా కనిపిస్తాయి. నీరు తగలగానే అవి నీటి అంతర్ముఖం (water interface) వద్ద జరిగిన ప్రక్రియ వల్ల పారదర్శకంగా మారిపోతాయి; * '''అస్థిరం, astiraM''' -adj. </br> --unstable; transient; perishable; * '''అసుర సంధ్య, asura saMdhya''' - n. -- the time between sunset and 45 minutes after sunset; -- గోధూళివేళ; * '''అసురులు, asurulu''' -n. pl. -- demons; those who are not suras; the enemies of suras; -- మన ప్రాచీన తెలుఁగు కావ్యాల్లో అసురులు, దైత్యులు, దనుజులు, దానవులు, రాక్షసులు - ఈ మాటల్ని ఒకదాని కొకటి పర్యాయ పదాలుగా వాడారు. కాని సంస్కృత పురాణాలు ౘదివితే వీరంతా వేర్వేఱు జాతులకు చెందినవారని తెలుస్తుంది. మఱి వేఱైతే ఏ విధంగా వేఱు? అనేది ఎవఱూ ఎక్కడా విడఁబర్చలేదు; -- "చారిత్రికంగా పరిశీలించినప్పుడు - వీరిలో అసురులు క్రూరులు కారనీ, మనలాంటి మానవులేననీ ఆకళింపవుతుంది. అసురులంటే ఎవఱో కాదు, ప్రాచీన పర్షియా (ఇరాన్) దేశస్థులే. మన దేశపు బ్రాహ్మణ క్షత్రియుల పూర్వీకులు అక్కణ్ణుంచే ఇక్కడికి వలసొచ్చారు. ఆ కాలంలో పర్షియన్లు తమ మహాదేవుణ్ణి అసురా మహితా/ అహురా మజ్దా (గొప్ప అసురుఁడు) అని పిలిచేవారు. వాళ్ళ చిన్న దేవుళ్ళు కూడా చిన్న అసురులే. అవెస్తన్ లూ వైదికులూ ఒకే భాష మాట్లాడేవారు, ఆంధ్ర-తెలంగాణల మాదిరి. అందుకే వాళ్ళ పర్షియన్ మంత్రాలూ, మన సంస్కృత మంత్రాలూ దాదాఁపు ఒకటే. మనకు ఉన్నట్లే వాళ్ళక్కూడా వడుగూ, యజ్ఞోపవీతం ఉన్నాయి. వాళ్ళ అవెస్తన్ దేవతలూ, మన వైదిక దేవతలూ కూడా ఒకటే. ఉదాహరణకు - మన వరుణుఁడు వాళ్ళకు వరేణ అహురా. -- బహుశా 5,000 ఏళ్ళ క్రిందట ఆ దేశంలో ఏదో ౙరిగింది. ఏ కారణం చేతనో అవెస్తన్ లకూ, వైదికులకూ నడుమ హోరాహోరీ భీకర సంగ్రామాలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఆ సంగ్రామంలో వైదికులు లక్షల్లో మారణహోమం అయ్యారు. చేతికి చిక్కిన వైదికుల్ని ఆనాటి అవెస్తన్లు చిత్రహింసలు పెట్టారు. వాళ్ళ చేతికి చిక్కకుండా చావకుండా తప్పించుకున్న కొద్ది లక్షల మంది వైదికులు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కి పాఱిపోయారు. అక్కడ కొంతకాలం నివసించాక ఈనాటి పాకిస్తాన్ కి వెళ్ళారు. మళ్ళా అక్కణ్ణుంచి ఈనాటి ఇండియాలోకి అడుగుపెట్టారు. అక్కణ్ణుంచి దేశమంతటా ప్రాఁకారు. ఎన్ని వందలేళ్ళు గడిచినా అవెస్తన్లు తమనూ తమ నేస్తులనూ పెట్టిన బాధలు వైదికులకు మఱపుకు రాలేదు. అందుకనే ఒకప్పుడు తమవాళ్ళే అయిన ఆ అసురుల్ని రాక్షసుల్ని చేసి పురాణ సాహిత్యం సృష్టించారు. చివరికి అసురుఁడంటే పరమ నీచుఁడు, క్రూరుఁడు, మాయావి, రాక్షసుడు అని తప్ప మఱో అర్థమే లేకుండా చేసారు. అదొక మానవ తెగ అనే విషయాన్నే మనకు తెలీకుండా చేసారు. మళ్ళా వాళ్ళకు ప్రతిగా - పర్షియన్లు ద్వేషించే దేవ శబ్దాన్ని పరమపూజ్యంగా నెత్తికెత్తుకున్నారు. ఒకప్పుడు పర్షియాలో తమకూ అవెస్తన్ లకూ నడుమ ౙరిగిన యుద్ధాలనే దేవాసుర యుద్ధాలుగా సంస్కృత పురాణాల్లో వర్ణించారు." - మఱ్ఱిపూడి సుబ్రహ్మణ్యం; -- వరాహ మిహిర్ ఇలా పారిపోయి వచ్చినవాళ్ల సంతతే అని కొందరు అంటారు!! * '''అసువు, asuvu''' -n. --life; life-force; breath; * '''అసూయ, asUya''' -n. --jealousy; envy; -- అసూయ అంటే తనకు కావలసినంత ఉన్నా ఒకరికున్నదే అని ఏడవడం. దీనివంటిదే ఇంకొకటి ఉంది. అది ఈర్ష్య. * '''అసూర్యంపశ్య, asUryaMpaSya''' - adj. -- one that has not been exposed to sunshine; doted; * '''అసృక్కు, asRukku''' -n. -- blood; * '''అస్తోక, astOka''' -adj. -- great; not trifling; * '''అసౌకర్యం, asaukaryaM''' -n. --discomfort; inconvenience; * '''అసౌష్ఠవ, asaushTava''' -adj. --asymmetrical; unsymmetrical; * '''అహం, ahaM''' -n. --(1) I; --(2) ego; pride; self-conceit; --(3) day; * '''అహంకారం, ahaMkAraM''' -n. -- (1) egotism; pride; -- (note) నేను చాలా గొప్పవాణ్ణి అనుకోవడం అహంకారం; నేను ఆత్మనే అని తెలుసుకొనడం అహంభావం; అన్నీ నావి అనుకోవడం మమకారం; * '''అహంభావం, ahaMbhAvaM''' -n. -- (1) the awareness of "I"; నేను అనే స్మృతి; -- (note) నేను ఆత్మనే అని తెలుసుకొనడం అహంభావం; * '''అహమహమిక, ahaMahamika''' -n. --conceit; bragging; egotistic feeling; coming forward with excessive zeal and initiative; * అహర్పతి, aharpati - n. - the sun; * '''అహరహం, aharahaM''' -adv. --daily; night and day; every day; * '''అహర్నిశలు, aharniSalu''' -n. --day and night; non-stop; * '''అహింస, ahiMsa''' -n. --non-violence; harmlessness; * '''అహి, ahi''' - n. -- snake; -- నకులిక = mangoose; అహి-నకులిక బంధం = పరస్పర విరోధంతో ఎపుడూ ప్రవర్తించే జాతి వైరం. ఒకరిని చూడగనే మరొకరికి అతణ్ణి చంపివేయాలనేటంత కోపం; * '''అహేతుకం, ahEtukaM''' - n. -- irrational; * '''అహోరాత్రం, ahOrAtraM''' -adj. --diurnal; * '''అహోరాత్రం, ahOrAtraM''' -n. --(1) day; day and night; --(2) incessant; --(3) traditional Indian name for a twenty-four hour duration; 1 అహోరాత్రం = 30 ముహూర్తాలు. * '''అహోరాత్ర చక్రం, ahOrAtra cakraM''' -n. --diurnal cycle; * '''అహోరాత్రులు, ahOrAtrulu''' -adv. --(1) night and day; (2) continually; non-stop; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] fjpfdkeklmqhhdjejtrexrl3oht1xye 38961 38952 2026-04-12T23:28:26Z Vemurione 1689 /* Part 2: అ - a */ 38961 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: అం - aM== <poem> * '''అంకం, aMkaM''' -n. --(1) digit; number; --(2) act in a play; --(3) sign; symbol; --(4) lap; --(5) eye; ---కారణాంకం = factor. ---చరమాంకం = final act. ---పూర్ణాంకం = whole number. ---భిన్నాంకం = fractional number. ---ప్రథమాంకం = act 1 (in a play). * '''అంకగణితం, aMkagaNitaM''' -n. --arithmetic; ---ద్వియాంశ అంకగణితం = binary arithmetic. * '''అంకణం, aMkaNaM''' -n. -- (1) apartment; flat; నలుచదరపుచోటు; తొట్టికట్టు; (2) 8 square yards of land; పన్నెండడుగుల పొడవు, ఆరడుగుల వెడల్పు గలిగి 72 చదరపు అడుగుల వైశాల్యం ఉంటే ఇంటి కట్టుబడి స్థలమని నెల్లూరు జిల్లా వ్యవహారం; తిరుపతి ప్రాంతాల వారు 6 అడుగులు x 6 అడుగుల - అంటే 36 చదరపు అడుగుల వైశాల్యాన్ని - ఒక అంకణం గా తీసుకుంటారు. (3) The space between any two beams, or pillars. రెండు దూలముల, లేక స్తంభముల, నడిమి ప్రదేశము. * '''అంకనం, aMkanaM''' -n. --same as అంకణం; * '''అంకవంక, aMkavaMka''' -n. --plasticity; pliability; softness; * '''అంకాలు, aMkAlu''' -n. --marks; score in a test; statistics; (lit.) numbers; * '''అంకించుకొను, aMkiMcukonu''' -v. t. --appropriate; annex. * '''అంకితం, aMkitaM''' -n. --dedication (of a book or work of art); * '''అంకిలి, aMkili''' -n. --obstacle; impediment; * '''అంకుడు, aMkuDu''' -n. -- (1) [bot.] ''Nerium antidysenterica; Holarrhena antidysenterica''; This plant, that grows on hills, contains several alkaloids such as conessine, kurchine, and kurchicine; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam; -- (Syn.) కొండజెముడు, గిరిమల్లిక; కొండ మల్లె; కూటజం; పాలచెట్టు; -- (2) [bot.] ''Wrightia tinctoria''; ఈ వృక్షం పాలలో, ఆకులలో, పూలలో ఉండే ‘పాల ఇండిగో’ (Pala Indigo) అనే ఒక విధమైన నీలి అద్దకపు రంగు (Blue Dye) కారణంగా దీనికి టింక్టోరియా అనే పేరు ఏర్పడింది. టింక్టోరియస్ అంటే లాటిన్ భాషలో ‘నీలిరంగు కలిగిన‘ అని అర్థం. దీని కర్ర తేలికగా, మెత్తగా ఉండే కారణంగా బొమ్మల తయారీకి, తరిణె పట్టే పనుల (Turnery) కూ ఇది చాలా అనువుగా ఉంటుంది. ఈ కర్రతో అగ్గి పెట్టెలు, అగ్గి పుల్లలు కూడా తయారు చేస్తారు; ఏటి కొప్పాక లోని లక్క బొమ్మలు ఈ కర్రతోనే చేస్తారు; * '''అంకురం, aMkuraM''' -n. --(1) seed; sprout; bud; embryo; --(2) blood; -- మొలక; ఈరిక; మొటిక; ---అంకురం లేకుండా (సమూలంగా) నాశనం అయిపోయింది = destroyed without a trace. * '''అంకురార్పణ, aMkurArpaNa''' -n. --(1) inauguration; inaugural ceremony; the offering of sprouts to god; --(2) seeding; -- నాటువేత; నారుపోత; * '''అంకురోత్పత్తి, aMkurOtpatti''' -n. --germination; * '''అంకె, aMke''' -n. --(1) digit; a single-digit number; --(2) the written symbol used to denote a number such as 0, 1, 2, 3 or I, II, III; (note) a number with more than one digit is often called సంఖ్య; (syn.) అంకం; * '''అంకెవన్నియ, aMkevanniya''' - n. --stirrup hanging on either side of a horse saddle; -- అంకవన్నె; * '''అంకెసం, aMkesaM''' -n. --generation; * '''అంకోలం, aMkOlaM''' -n. -- [bot.] ''Alangium decapetalam;'' ''Alangium salvifolium;'' -- a medicinal plant; root decoction used for fevers and leaf extract for skin diseases; --ఊడుగు చెట్టు; * '''అంగం, aMgaM''' -n. --(1) organ; limb; element; member; --(2) division; part; --(3) style; method; ---అష్టాంగ యోగం = "eight-limbed'' yoga; eight-staged yoga; the eight stages are Yama, Niyama, Asana, Pranaayaama, Pratyaahaara, Dhaarana, Dhyaana, and Samaadhi; Raja yoga. ---సాష్టాంగ = స + అష్టాంగ = with all the eight limbs, namely the chest, forehead, hands, knees and feet. ---చతురంగం = chess; (lit.) the four divisions, namely chariots (bishops), elephants (rooks), horses (knights), and foot soldiers (pawns). * '''అంగ, aMga''' -n. --stride; long step; * '''అంగచ్ఛేదం, aMgachEdaM''' -n. --amputation; cutting of a limb; * '''అంగజ, aMgajaM''' -n. f. --daughter; * '''అంగజుడు, aMgajuDu''' -n. m. --son; * '''అంగబలం, aMgabalaM''' -n. --(1) material support; people support; --(2) physical strength; * '''అంగడి, aMgaDi''' -n. --store; shop; market; bazaar; * '''అంగడివాడ, aMgaDivADa''' -n. --market street; bazaar; * '''అంగడిల్లు, aMgaDillu''' -n. --mall; shopping center; building in which many stores are located; * '''అంగణము, aMgaNamu''' -n. --courtyard; * '''అంగద, aMgada''' -n. --danger; * '''అంగదట్టం, aMgadaTTaM''' -n. --petticoat; a lower, long undergarment of women; * '''అంగదేశం, aMgadESaM''' -n. --ancient name for the region now called Assam; * '''అంగనం, aMganaM''' -n. --ambulation; walking; * '''అంగనంబండి, aMganaMbaMDi''' -n. --ambulance; --a vehicle that carries patients to an emergency medical treatment center; * '''అంగన, aMgana''' -n. --woman; (lit.) one with pretty body parts; * '''అంగరంగవైభవం, aMgaraMgavaibhavaM''' -n. --luxury; enjoyment of riches; * '''అంగరకా, aMgarakA''' -n. --topcoat; overcoat; long coat * '''అంగరక్ష, aMgaraksha''' -n. --vest; bullet-proof vest; (lit.) body protector; * '''అంగరక్షకుడు, aMgarakshakuDu''' - n. m. -- bodyguard; * '''అంగలార్చు, aMgalArcu''' -v.i. --weep; cry due to fear; to grieve; lament; to cry out from fear; grief or pain; * '''అంగలేపం, aMgalEpaM''' -n. --body lotion; any paste-like substance for smearing on the body; * '''అంగవస్త్రం, aMgavastraM''' -n. --man's loincloth; lower garment; -- (rel.) ఉత్తరీయం; * '''అంగహీనుడు, aMgahInuDu''' -n. m. --disabled person; (rel.) వికలాంగుడు, * '''అంగారం, aMgAraM''' -n. --(1) charcoal; --(2) live coal; --(3) the red one; * '''అంగారకుడు, aMgArakuDu''' -n. --Mars; (note) కుజుడు, although used as a synonym, is a misnomer; it means son of the Earth and according to modern science, this is not justified; * '''అంగారిణి, aMgAriNi''' -n. --charcoal grill; * '''అంగారు, aMgAru''' -n. --a black gooey substance made from the charcoals of burned rice; used as tilak (the dot on the forehead) of Hindu boys and girls. ---అంగారుబుడ్డి = container of aMgAru. * '''అంగారుబొట్టు, aMgaruboTTu''' -n. --black dot on the forehead worn by traditional Hindu boys and girls; * '''అంగిలి, aMgili''' -n. --back part of the tongue; part of the throat towards the mouth; లోకుత్తుక; * '''అంగీకరించు, aMgIkAriMcu''' -v. i. --agree; consent; approve; admit; -- ఒప్పుకొను; ఇయ్యకొను; * '''అంగీకారం, aMgIkAraM''' -n. --agreement; approval; acceptance; consent; -- ఒప్పుకోలు; ఇయ్యకోలు; అంగుష్టము. aMgushThamu - n. -- thumb; * '''అంగుళం, aMguLaM''' -n. --(1) inch; one-twelfth of a foot; 2.54 సెంటీమీటర్లు; --(2) a finger's breadth; --(3) thumb; --(4) big toe; * '''అంగుళ్యాకారం, aMguLyAkAraM''' -n. --annular shape; ring shape; * '''అంగుళిత్రాణం, aMguLitrANaM''' - n. -- finger-guard used while playing a musical string instrument; * '''అంగుళీయకం, AMguLIyakaM''' -n. --ring; * '''అంగుష్ఠం, aMgushThaM''' - n. -- thumb; -- బొటనవేలు; * '''అంఘ్రిపర్ణి, aMghriparNi''' -n. -- [bot.] ''Cassia fistula;'' -- కోలపొన్న చెట్టు; రేల చెట్టు; * '''అంచనా, aMcanA''' -n. --estimate; guess; approximation; * '''అంచనాదారుడు, aMcanAdAruDu''' -n. m. --estimator, appraiser; * '''అంచు, aMcu''' -n. --(1) edge; edge of a vessel; lip of a glass; --(2) border; border of a sari; ---జరీ అంచు పట్టు చీర = a silk sari with a gold-laced border. * '''అంచుకుట్టు, aMcukuTTu''' -n. --hem; hemstitch; a type of stitching used in hemming; * '''అంచెలు, aMcelu''' -n. pl. --steps; rows; stages; relays; * '''అంచెలవారీగా, aMcelavArIgA''' -adv. --in stages; in steps; methodically; systematically; * '''అంజనం, aMjanaM''' -n. --(1) ointment; unction; --(2) mascara; --(3) seeing into the future by applying an ointment to the eyes; divining; -- మలయాళ మంత్రం సాధన చేసిన వాళ్ళు అంజనం వేసి ఏదైనా వస్తువు లేదా మనిషి తప్పిపోతే ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకోడానికి ఈ ప్రక్రియను వాడుతారు. చిన్న అబ్బాయిని అరచేతి లోనో, తమలపాకు మీదనో తన దగ్గర ఉన్న మంత్రించిన కాటుక పూసి — అందులో ఆ అబ్బాయికి కనబడుతున్నది చూచి చెప్పమంటారు. వాడి మాటలనుబట్టి ఆ పోయిన సొమ్ము ఏ దిక్కుకు పోయి ఉందో, ఆ దొంగ ఆకారాదులు చెప్పేవాడు. --(4) ink; * '''అంజలి, aMjali''' - n. -- a pair of hands held together in the shape of a cup; -- దోసిలి; దోయిలి; --- పుష్పాంజలి = పువ్వులతో నిండియున్న దోసిలి; * '''అంజు, aMju''' - v. i. -- (1) fear; be afraid of; -- (2) hesitate; doubt; * '''అంజూరు, అంజీరు పళ్లు, aMjUru, aMjIru paLlu''' -n. -- common fig; [bot.] ''Ficus carica'' L. Moraceae; -- ఇది ప్రధానంగా పండించే రకం. డ్రైఫ్రూట్‌గా (ఎండు ఫలం) విరివిగా లభించేది ఇదే; | -- మేడిపండు (Ficus racemosa); Cluster fig; Indian fig; ఇది మన దేశంలో అడవుల్లో లేదా సాధారణంగా పెరిగే స్థానిక రకం. దీనినే వేమన పద్యంలో ప్రస్తావించారు. ముఖ్యమైన తేడా: ఈ రెండూ ఫైకస్ (Ficus) అనే ఒకే జాతికి (Genus) చెందినవి అయినప్పటికీ, వాటి వర్గం (Species) వేరు. అంజీరను వాణిజ్యపరంగా పండిస్తారు, మేడిపండు స్థానికంగా పెరుగుతుంది; * '''అంజిక, aMjika''' - n. -- fear; * '''అంట్లగిన్నెలు, aMTlaginnelu''' -n. --unwashed dishes; dirty dishes; * '''అంట్లమైనం, aMTlamainaM''' -n. --grafting wax; Grafting wax is a composition of rosin, beeswax, tallow, and similar materials, used in gluing and sealing the wounds of newly grafted trees or shrubs * '''అంట్లవెధవ !, aMTlavedhava''' -n. --dirty fellow!; * '''అంటించు, aMTiMcu''' -v. t. --(1) lit, set fire to; ignite; --(2) affix; paste; cement; patch; join; attach; * '''అంటించుకొను, aMTiMcukonu''' -v. t. refl. --(1) set fire to oneself; ignite; --(2) attach, stick or glue to one's self; * '''అంట్రింత, aMTriMta''' - n. -- (1) a common, small, much-branched herb found in coastal Andhra; [bot.] ''Hedysarum triflorum;'' Linn. -- (2) bur grass; [bot.] ''Triumfetta rhomboidea''; * '''అంటు, aMTu''' -n. -- (1) [bot.] graft; (2) contact with a defiled or unclean object; ---మామిడి అంటు = mango graft. ---అంటురోగం = contagious disease ---నన్నంటుకోకు = do not touch me. ---అంటు చేత్తో అన్నీ ముట్టుకోకు = do not touch everything with the hand that is defiled by the touch of food. -v. i. --touch; hold; contact; * '''అంటుకొను, aMTukonu''' -v. i. --(1) touch; contact; --(2) adhere; stick; --(3) ignite; catch fire; burn; * '''అంటుగట్టు, aMTugaTTu''' -v. t. --[bot.] graft; ---కొమ్మంటు = branch graft; getting a hybrid variety of plant by tieing a sliced branch of one with another; * '''అంటుతొక్కు, aMTutokku''' -v. t. --[bot.] graft; ---నేలంటు= ground graft; getting a new plant by bending a branch of the original plant and burying it under mud until the branch takes root; * '''అంటుపేను, aMTupEnu''' -n. --head louse; --- తలలోన్న పేల గుడ్లని ఈరు లేక ఈపి అంటారు. ఈళ్లు అనేది దానికి బహువచనం. జుట్టు నుండి ఈళ్లని తొలగించడానికి ఈరుపెన లేక ఈర్పెన అనే ప్రత్యేకమైన దువ్వెన వాడతారు. గుడ్ల నుండి పుట్టిన పేలు తొలి దశలో చర్మానికి అంటుకుని ఉంటాయి కనుక వీటిని అంటు పేలు అంటారు.. * '''అంటువ్యాధి, aMTuvyAdhi''' -n. --contagious disease; communicable disease; a disease transmitted by contact; (exp.) pneumonia can be an infectious disease, but it is not contagious, it does not spread from person to person; influenza is contagious; (rel.) సోకుడు రోగం; తిష్ట; * '''అంట్లు, aMTlu''' -n. pl. --(1) dirty dishes; unwashed pots and pans; --(2) grafts; grafted plants; * '''అండం, aMDaM''' -n. --(1) ovum; egg; unfertilized egg; --(2) the universe; బ్రహ్మాండం; -- గుడ్డు; (rel.) పిండం; ---యుగాండం = యుగ్మము + అండం = zygote. ---బీజాండం = testicle. * '''అండ, aMDa''' -n. --support; patronage; prop; * '''అండకణం, aMDakaNaM''' -n. --[bio.] egg cell; * '''అండకోశం, aMDakOSaM''' -n. --ovary; [bot.] gynoecium; the female part of a flower; pistil; * '''అండజం, aMDajaM''' -n. --oviparous; born of an egg; reptile; fish; bird; -- see also వ్యాళములు; * '''అండజననం, aMDajananaM''' -n. --[bio.] oogenesis; the production or development of an ovum; * '''అండదండలు, aMDadaMDalu''' - n. -- support and prop; backing; material and moral support; * '''అండపీతం, aMDapItaM''' -n. --yolk; yellow of an egg; * '''అండయోనిజములు, aMDayOnijaMulu''' -n. pl. --ovoviviparous; born of an egg inside the body; some reptiles lay their eggs but the eggs are hatched inside their bodies and baby reptiles come out; -- also called వ్యాళములు; Boa constrictor and Green Anaconda are examples; * '''అండశ్వేతం, aMDaSvEtaM''' -n. --white of an egg; * '''అండా, అండీ, aMDA, aMDI''' -n. --a big vessel; a vessel used to boil water; boiler; a metal vessel; * '''అండాకార, aMDAkAra''' -adj. --ovate; ovoid; oviform; egg-shaped; * '''అండాలు, aMDAlu''' -n. pl. --(1) ovules; --(2) large cooking vessels; * '''అండాశయం, aMDASayaM''' -n. --ovary; the egg-producing organ of a female; * '''అండి, aMDi ''' -suff. --indicates respectful address in both genders; సంబోధనార్థక ప్రత్యయం; ---అంతేనండి = that is all, sir; that is all, madam. ---అవునండి = that is it, sir; yes, sir; that is it, madam; yes, madam; ---ఎంతండి? = How much, sir?; How much, madam? ---ఏమండి = hello; hi; (lit.) what sir; what madam. ---కాదండి = that is not so, sir; that is not so, madam. ---మరేనండి = as you said, sir; as you said, madam. * '''అండోత్పత్తి, aMDOtpatti,''' -n. --ovulation; oogenesis; the production or development of an ovum; -- see also అండోత్సర్గం; అండజననం; * '''అండోత్సర్గం, aMDOtsargaM ''' -n. --ovulation; * '''అంతం, aMtaM ''' -n. --(1) end; termination; --(2) death; destruction; -- చివర; కొస; కొన; కడ; ---విషాదాంతం = tragedy; a play or cinema that ends in sorrow or death of a leading character. ---అనంతం = that without an end; infinite; infinity. * '''అంతంతమాత్రం, aMtaMtamAtraM ''' -adj. --just enough to manage with; * '''అంత, aMta ''' -adj. suff. --so much; so many; ---బుట్టెడంత = as much as a basketful. * '''అంతట, aMtaTa ''' -adv. --then; afterwards; subsequently; * '''అంతటిలో, aMtaTilO''' -adv. --in the meantime; presently; * '''అంతటిదాకా, aMtaTidAkA''' -adv. --until then; * '''అంతమంది, aMtamaMdi''' -n. pl. --so many people; * '''అంతమాత్రానికి, aMtamAtrAniki''' -adv. --just for that reason; only for that; * '''అంతర్, aMtar''' -adj. pref. --internal; intermediate; between; ---అంతర్‌జాతీయ = international; between nations. ---అంతర్‌జాలం = Internet. ---అంతర్‌దహనం = internal combustion. * '''అంతర్ కలనం, aMtarkalanaM''' -n. --[math.] differentiation; a standard operation in calculus; * '''అంతర్ గ్రహాలు, aMtargrahAlu''' -n. pl. --inner planets; the planets between the Sun and Jupiter, namely Mercury, Venus, Earth and Mars; * '''అంతర్ జంఘాస్థి, aMtarjaMghAsthi ''' -n. --[anat.] tibia; shin bone; the larger and stronger of the two bones in the leg below the knee; * '''అంతర్‌జాలం, aMtarjAlaM''' -n. --[comp.] Internet; the worldwide network of computers that relies on the so-called Internet protocol TCP/IP as a communication standard; * '''అంతరం, aMtaraM''' -n. --(1) interval; intermediate space; --(2) difference; --(3) rank; social status; --(4) another one; ---కాలాంతరం = another time. ---గత్యంతరం = another way; alternative. ---గ్రామాంతరం = another village. ---జన్మాంతరం = another life; another incarnation such as past or future birth. ---దేశాంతరం = another country. ---మతాంతరం = another religion. ---ప్రత్యంతరం = another copy. ---పాఠాంతరం = another text. ---యుగాంతరం = another era. ---స్థలాంతరం = another place. * '''అంతరంగికం, aMtaraMgikaM''' -n. --confidential; private; internal matter; (ant.) బహిరంగం; * '''అంతరంగికుడు, aMtaraMgikuDu''' -n. --confidant; close friend; * '''అంతర, aMtara''' -adj. --(1) internal; --(2) medulla; (ant.) బాహ్య. * '''అంతరతామర, aMtaratAmara''' -n. --[bot.] ''Pistia stratiotes''; water cabbage; water lettuce; Being a floating plant, water lettuce obtains all its nutrients directly from the water. This makes it a great plant to use to combat algae; * '''అంతర్గత, aMtargata''' -adj. --(1) inner; internal; --(2) hidden; --(3) intermediate; (ant.) బహిర్గత; * '''అంతర్గత జన్యువు, aMtargata janyuvu''' -n. --[bio.] recessive gene; (ant.) బహిర్గత జన్యువు; * '''అంతర్దశ, aMtardaSa''' -n. --[bio.] interphase; intermediate phase; * '''అంతరాత్మ, aMtarAtma''' -n. --inner soul; soul; the God within; Indweller; * '''అంతరాయం, aMtarAyaM''' -n. --interruption; impediment; break; * '''అంతరార్థం, aMtarArthaM''' -n. --hidden meaning; * '''అంతరాళం, aMtarALaM''' -n. --amidst; in the depths; ---విశ్వాంతరాళంలో = in the depths of space. * '''అంతర్జాతీయం, aMtarjAtIyaM''' -n. --internationalism; * '''అంతర్జాతీయ, aMtarjAtIya''' -adj. --international; * '''అంతర్ధానం, aMtardhAnaM''' -n. --disappearance; * '''అంతర్యామి, aMtaryAmi''' -n. --(1) soul; the in-dweller; --(2) [comp.] software; (ant.) బహిర్యామి; * '''అంతర్లాపి, aMtarlApi''' -n. --a puzzle with its answer hidden in the puzzle itself; * '''అంతర్వాణి, aMtarvANi''' -n. --(1) inner voice; conscience; --(2) scientist; * '''అంతర్వాహిని, aMtarvAhini''' -n. --under-ground river; subterranean river; groundwater; * '''అంతరించు, aMtariMcu''' -v. i. --come to an end; die; * '''అంతరిక్షం, aMtarikshaM''' -n. --firmament; sky; space; outer space; * '''అంతరిక్ష నౌక, aMtariksha nauka''' -n. --space ship; spacecraft; * '''అంతరిక్ష యానం, aMtariksha yAnaM''' -n. --space travel; * '''అంతర్హితం, aMtarhitaM''' -n. --input; * '''అంతరీపము, aMtarIpamu''' - n. --promontory; an elevated landmass that has penetrated into the ocean * '''అంతర్యుద్ధం, aMtaryuddhaM''' -n. --civil war; internal conflict; inner conflict; * '''అంతర్భూత, aMtarbhUta''' -adj. --internal; * '''అంతస్థములు, aMtasthamulu''' - n. pl. -- the group of Telugu alphabetical characters: య, ర, ల, వ; * '''అంతలపొంతలవాడు, aMtalapoMtalavADu''' -n. --distant relative; * '''అంతస్థములు, aMtasthamulu''' -n. pl. --[gram.] semi-vowels; intermediate consonants; the consonants య, ర, ల,వ; * '''అంతస్తు, aMtastu''' -n. --(1) status; position; rank; --(2) story or floor of a multilevel building; * '''అంతశయ్య, aMtaSayya''' - n. -- (1) the wooden frame built to carry a dead person to the cremation grounds; -- (2) cremation grounds; * '''అంత్యక్రియలు, aMtyakriyalu''' -n. --final rites; funeral services; * '''అంత్రక, aMtraka''' -adj. --enteric; related to intestine; * '''అంత్రములు, aMtramulu''' -n. --entrails, gut; * '''అంత్రవృద్ధి, aMtravRddhi''' -n. --[med.] inguinal hernia; * '''అంతు, aMtu''' -n. --end; termination; * '''అంతులేని, aMtulEni''' adj. --endless; limitless * '''అంతేవాసి, aMtEvAsi''' -n. --pupil; student; disciple; * '''అందం, aMdaM''' -adj. --beautiful; pretty; cute; handsome; (note.) the terms beautiful and pretty are used for females and handsome for males; * '''అందనివి, aMdanivi''' -n. --things that are out of reach; * '''అందని పళ్లు, aMdani paLlu''' -ph. ---[idiom] sour grapes; * '''అందగత్తె, aMdagatte''' -n. f. --beautiful woman; * '''అందగాడు, aMdagADu''' -n. m. --handsome man; -- (note.) the adjective beautiful is not used while referring to a man; * '''అందచందాలు, aMdacaMdAlu''' - n. -- beauty and poise; good looks; * '''అందనిది, aMdanidi''' -adj. --unreachable, inaccessible; out of reach; * '''అందమైన, aMdamaina''' -adj. --beautiful; attractive; fair; pretty; cute; handsome; * '''అందలము, aMdalamu''' - n. -- palanquin; * '''అందరు, aMdaru''' -pron. --all; * '''అందాకా, aMdAkA''' -adv. --meanwhile; temporarily; tentatively; for the time being; until then; * '''అందించు, aMdiMcu''' -v. t. --give; hand over; * '''అందిక, aMdika''' -n. --(1) support; --(2) proximity; * '''అందు, aMdu''' -pron. --there; therein; * '''అందుకని, aMdukani''' -adv. --therefore; for that reason; * '''అందుకొను, aMdukonu''' -v. i. --receive; reach; attain; * '''అందుకో, aMdukO''' -interj. --(1) catch it; grab it; --(2) take over; * '''అందుగు, aMdugu''' -n. --[bot.] Boswellia serrata; * '''అందుచేత, aMducEta''' -adv. --therefore; * '''అందుబాటు, aMdubATu''' -adv. --proximity; convenience; * '''అందులో, aMdulO''' -adv. --in that; * '''అందె, aMde''' - n. -- anklet; armlet; a decorative ornament; * '''అందె వేసిన చెయ్యి, aMde vEsina ceyyi''' - ph. -- a competent person; an expert; * '''అంధకారం, aMdhakAraM''' -n. --darkness; * '''అంధత్వం, aMdhatvaM''' -n. --blindness; * '''అంధవిశ్వాసం, aMdhaviSvAsaM''' -n. --superstition, blind belief; * '''అంధపంగు న్యాయం, aMdhapaMgu nyAyaM''' -n. --symbiosis; (lit.) the way a lame man and a blind person can help each other; * '''అంపకోల, aMpakOla''' -n. --arrow; the stud of an arrow; *'''అంపాచారం, aMpAcAraM''' -n. --stream of water; ---సంపాదిత శంపావలి, బెంపారిన్ మేఘ చయము పృథివియు నభముం, గంపింపగ బెట్టురుముచు, నంపాచారంపు వానలప్పుడు కురిసెన్" - విష్ణు పురాణం; వెన్నెలకంటి సూరన్న. * అంపియలు, aMpiyalu - n. pl. -- rags; tattered clothing; --- "అంపెలుగట్టి చేత యష్టి ధరించి..." విక్రమార్క చరిత్ర: కొండమీది గోపురాజు * '''అంపుదోడు, aMpudODu''' - n. -- escort; someone accompanied as a helper; అంపు + తోడు; * '''అంబ, aMba''' - n. -- Divine Mother; Goddess Parvati; * '''అంబటిజోరిగాడు, aMpaTijOrigADu''' -n. -- a bird called Rufous-tailed finch lark; same as జోరిగాడు; [bio.] ''Ammomanes phoenicura;'' [[File:Rufous-tailed_Lark_%28Ammomanes_phoenicurus%29_in_Kawal_WS%2C_AP_W_IMG_2004.jpg|thumb|right|జోరిగాడు]] * '''అంబరం, aMbaraM''' -n. --(1) fabric; --(2) sky; ---పీతాంబరం = yellow fabric. ---దిగంబరుడు = (దిక్+అంబరుడు) naked person; (ety.) one with space as his clothing. * '''అంబరచుంబితాలు, aMbaracuMbitAlu''' -n. --sky scrappers; tall buildings; tall structures; * '''అంబరు, aMbaru''' -n. --ambergris; fossilized tree resin, considered valuable because of its color, natural beauty and rarity; --- (note) ambergris is different from amber. Ambergris is a dense, foul-smelling, secretion found in the guts of sperm whale. Hardened secretions are often found floating on ocean waters as flakes. When heated these gray flakes melt and give off a fragrance that is highly prized by perfumers. Amber (తృణస్పటికం, తృణమణి), on the other hand, is a transparent fossilized resin, highly valued as a precious stone. * '''అంబరీషం, aMbarIshaM''' -n. --frying pan; (rel.) పెనం; మంగలం; మూకుడు; --- అంబరీషం నుండి అగ్నిగుండం లోకి = from the frying pan to fire. * '''అంబలి, aMbali''' - n. -- gruel; "conjee" water; a poor man's soup made from water drained off after cooking rice; * '''అంబష్ఠుడు, aMbashThuDu''' - n. -- barber; a person who cuts or styles hair; * '''అంబారావం, aMbArAvaM''' -n. --the ‘moo’ sound made by cows; * '''అంబుచరం, aMbucaraM''' -n. --aquatic creature; marine creature; * '''అంబుజం, aMbujaM''' -n. --one born out of water, such as a lotus; * '''అంబుదం, aMbudaM''' -n. --one that gives rise (birth) to water, such as a cloud; * '''అంబుధి, aMbudhi''' -n. --one that stores water, such as a sea; అంబువాసిని, aMbuvAsini -n. --trumpet flower; [bot.] Bigonia suave-olens; * '''అంబువాహిని, aMbuvAhini''' -n. --one that carries water, such as a bucket; * '''అంబుస్ఫోటం, aMbusphOTaM''' -n. --fountain; artesian well; water spilling out of a confined aquifer; (lit.) one that spills out water; * '''అంశం, aMSaM''' -n. --(1) portion; --(2) share; --(3) component; --(4) fraction; * '''అంశ, aMSa''' -n. --(1) part; --(2) numerator of a fraction; --(3) degrees in angular measure; --(4) [comp.] radix; base; root; ---అష్టాంశ = octal; to the base 8; ---దశాంశ = decimal; to the base 10; ---ద్వియాంశ = binary; to the base 2; ---షష్టాదశాంశ = hexadecimal; to the base 16; * '''అంశుమతి, aMSumati''' - n. -- [bot.] ''Pseudarthria viscida''; the roots of this plant have been used in Ayurvedic medicine; -- ముయ్యాకు పొన్న; * '''అంశువు, aMSuvu''' - n. -- light; ray of light; * '''అంసం, aMsaM''' -n. --[anat.] tip of the shoulder; * '''అంసచక్రం, aMsacakraM''' -n. --[anat.] pectoral girdle; The shoulder girdle or pectoral girdle is the set of bones in the appendicular skeleton which connects to the arm on each side; In humans it consists of the clavicle and scapula; * '''అంసఫలకం, aMsaphalakaM''' -n. --[anat.] scapula; shoulder blade; </poem> ==Part 2: అ - a== <poem> *'''అ, a.''' first letter, first vowel as well as the first syllable of the Telugu alphabet. This is a short vowel, that is, it takes one short unit of time to utter this syllable. While pronouncing this you have to open your mouth (వివృతం), and the sound comes from the throat (that is, this is an open guttural (కంఠ్యం) ). When used as a prefix with some Sanskrit words, it gives a negative meaning ---అనిత్యం = not permanent; fleeting. ---అనింద్యం = one that cannot be blamed. ---అచరం = immobile; immovable; stationary. ---అవిభక్తం = undivided. ---అసంతృప్తం = unsatisfied, unsaturated. ---అసంబద్ధం = incoherent. ---అస్థిరం = unstable. *'''అకటా, akaTA''' -excla. --Alas!; O!; What a pity! *'''అకము, akamu''' -n. --(1) pain; ache; affliction; (2) sorrow; sin; ---న + అకము = నాకము = heaven = painless place; *'''అకర్మక క్రియ, akarmaka kriya''' -n. --intransitive verb; An intransitive verb is one that does not take a direct object. In other words, it is not done to someone or something. It only involves the subject. *'''అకశేరుకం, akaSErukaM''' -n. --invertebrate; one that does not have a spinal column; *'''అకస్మాత్తుగా, akasmAttugA''' -adv. --suddenly; *'''అక్క, akka''' -n. --elder sister; * '''అక్కచెల్లెళ్లు, akkacelleLlu''' - n. -- sisters; * '''అక్కజము, akkajamu''' - n. -- surprise; unexpected event; *'''అక్కడ, akkaDa''' -adv. --there; *'''అక్కడక్కడ, akkaDakkaDa''' -adv. --here and there; *'''అక్కడికక్కడే, akkaDikakkadE''' -adv. --on the spot; then and there; * '''అక్కన్న మాదన్నలు, akkanna mAdannalu''' - ph. - an inseparable pair; *'''అక్కర, akkara''' -n. --necessity; need; * '''అక్కలకర్ర, akkalakarra''' -n. --Pellitory root; a medicinal root suitable for reducing fever; this root has been used to treat sexually transmitted diseases; [Bot.] ''Anthemis pyrethrum''; ''Anacyclus pyrethrum''; * '''అక్కలి, akkali''' -n. -- wavelet; a small wave; * '''అక్కళించు, akkaLiMcu''' -v. i. -- pull the stomach inside and backward such as we do to accommodate tight-fitting pants; * '''అక్కసం, akkasaM''' -n. --grief; sorrow; suffering; --anger; --- "...నీ వెక్కడనుండి వచ్చితిది యేటికి నుస్సురుమంటి మంటి నీకునీ యక్కస మేల వచ్చెను’ ...” - పింగళి సూ. కళాపూర్ణోదయం; * '''అక్కసి, akkasi''' -n. -- angry person; * '''అక్కసు, akkasu''' -n. --jealousy; spite; malice; --anger; * '''అక్కి, akki''' - n. -- a skin disease similar to scabies; * '''అక్కు, akku''' - n. -- chest; * '''అక్రమ, akrama''' -adj. --improper; disorderly; unjust; unfair; ---అక్రమ భిన్నం = improper fraction; also అపక్రమ భిన్నం;. * '''అక్షం, akshaM''' -n. -- (1) axis; (rel.) ఇరుసు; -- (2) die used in gambling; -- (3) vitriol; -- (4) [Bot.] Terminalia bellirica; Each seed of this tree weighs about one "tola" a traditional Indian measure for weighing small quantities like gold;; తాని లేక తాడ్ర చెట్టు; విభీతక వృక్షం; -- (5) Hydrated Sodium Carbonate; Natron; Sochal Salt; * '''అక్షతలు, akshatalu''' -n. --consecrated rice; rice sanctified by mixing with turmeric paste and used in ceremonial blessings; (lit..) unbroken grains; -- సేసబ్రాలు; * '''అక్షమాల, akShamAla''' -n. --rosary; a chain of beads made of the dried fruits of ''Elaeocarpus ganitrus;'' -- రుద్రాక్షమాల; * '''అక్షయం, akshayaM''' -n. --non-empty; (lit.) one that does not get depleted; * '''అక్షయ, akshaya''' -adj. --inexhaustible; non empty; *'''అక్షయ తూణీరం, akshaya tUNIraM''' -n. --an inexhaustible quiver; a divine quiver that keeps getting full with arrows as they are used; * '''అక్షయ పాత్ర, akshaya pAtra''' -n. --(1) an inexhaustible pot; a divine dish that keeps getting full with food as it is consumed; --(2) cornucopia; *'''అక్షయ సమితి, akshaya samit''' -n. --[math.] non empty set; * '''అక్షయం, akshayaM''' -n. -- non-empty; (lit.) one that does not get depleted; * '''అక్షరం, aksharaM''' -n. --(1) A letter, a single syllable, a character of the alphabet; (lit.) అ నుండి క్ష వరకు ఉన్న అక్షర సముదాయం; 'సున్న లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ హల్లులు + ఒక అచ్చు' కలసి అక్షరాలు ఏర్పడతాయి. (ఒక అక్షరంలో ఒకటికన్న ఎక్కువ అచ్చుకు ఉండడానికి అవకాశం లేదు!) దీనిని ఆంగ్లంలో syllable అంటారు. (A syllable can have one and only one vowel-sound and zero or more consonants); గుణింతాలు (గుణితాక్షరాలు అనాలి!), సంయుక్తాక్షరాలు, అన్నీ ఈ కోవలోకే వస్తాయి; --(2) one that is beyond space and time; one that cannot be destroyed; (lit.) అ + క్షరం = నాశనము లేనిది; ---ద్విత్వాక్షరం = a twice repeated consonant as in క్క and ప్ప. ---సంయుక్తాక్షరం = two or more letters united into one syllable as in క్య, ర్ప, , and ర్మ్య, and so on. * '''అక్షరచణుడు, aksharacaNuDu''' - n. -- scribe; penman; calligrapher; *'''అక్షరమాల, akshara mAla''' -n. --a string of letters; a word; character string; *'''అక్షరాలా, aksharAlA''' -adv. --literally; in words; * '''అక్షరాస్యత, aksharAsyata''' -n. --literacy; (ant.) నిరక్షరాస్యత; -- ఆస్యమునందు అక్షరము కలిగి యుండుట. అంటే అక్షరం పలికే శక్తి ఉండుట; ఆస్యము అంటే నోరు; -- స + అక్షరత = సాక్షరత అన్నా అక్షరాస్యత అన్నా ఒకటే. * '''అక్షరాస్యుడు, aksharAsyuDu''' -n. m. --literate person; -- అక్షరాస్యుడు అక్షరము ఆస్యమునందు కలవాడు. (బహువ్రీహి సమాసం); * '''అక్షవాటము, akshavATamu''' - n. -- gym; gymnasium; a place where wrestlers practice; తాలింఖానా; జింఖానా; * '''అకారాదిక్రమం, akArAdikramaM''' -n. --alphabetical order; *'''అకాల జననం, akAla jananaM''' -n. --premature birth; *'''అకాల ప్రసవం, akAla prasavaM''' -n. --miscarriage; untimely delivery; *'''అక్షాంశం, akshaMSaM''' -n. --latitude; parallels of latitude; the imaginary lines parallel to the equator; (rel.) రేఖాంశం. * '''అక్షి, akshi''' -n. --eye; * '''అక్షికూటం, akshikUTaM''' -n. --pupil; iris of the eye; * '''అక్షిగోళం, akshigOLaM''' -n. --eye-ball; * '''అక్షిపటలం, akshipaTalaM''' -n. --cornea; eye-membrane; * '''అక్షీబము, akshIbamu''' - n. -- (1) drumstick tree; [bot.] ''Moringa oleifera, Moringa pterygosperma, Hyperanthera moringa, Guilandina moringa''; మునగ; -- (2) a type of sea salt; * '''అకుంఠితం, akuMThitaM''' -n. --(1) unobstructed; --(2) sharp; *'''అక్కు, akku''' -n. --chest wall; *'''అక్కుపక్షి, akkupakshi''' -n. -- (1) lean person; starveling; a person with an undernourished, emaciated look; pauper; దుర్భలుడు; బలహీనుడు; బక్కచిక్కిన; -- (2) idler; useless fellow; తెలివిలేనివాడు; చవట; కొరకురానివాడు; దిక్కుమాలినవాడు; చాతకానిది/చాతకానివాడు; మూర్ఖుడు; -- (3) [bio.] Jacobin Cuckoo; చాతక పక్షి; ఈ 'చాతక' పక్షి నేల మీద నీటిని తాగక కేవలం వర్షపు నీటితోనే దాహం తీర్చుకుంటూ వర్షం కోసమే ఎదురు చూస్తూ, ఎదురు గా నీరు ఉన్నా తాగక బక్కచిక్కి రొమ్ము/ఛాతీ భాగం కొట్టొచ్చినట్లు కనపడుతుంది. * '''అక్షౌహిణి, akshauhiNi''' - n. -- a military division comprised of 21,870 chariots, 21,870 elephants, 65,610 horses, and 1, 09, 350 foot-soldiers; In the great Mahabharata War 18 such divisions are said to have participated; * '''అక్రమ, akrama''' -adj. --improper; disorderly; unjust; unfair; ---అక్రమ భిన్నం = improper fraction; also అపక్రమ భిన్నం;. *'''అక్రోటు, akrOTu''' -n. --Indian walnut; candle nut; [bot.] ''Alcurites moluccana; Juglans regia;'' * '''అఖండం, akhaMDaM''' -n. --complete; full; unbroken; undivided; * '''అఖండ, akhaMDa''' -adj. --complete; full; unbroken; undivided; * '''అఖండుకం, akhanDukaM''' - n. -- dwarf coconut; చెన్నంగి; * '''అఖాతం, akhAtaM''' -n. --bay; sea; naturally formed body of deep water; (lit.) one that was not dug; * '''అఖాదీ, akhAdI''' -adj. --inedible; ---అఖాదీ తైలం = inedible oil. *'''అఖ్యాతం, akhyAtaM''' -n. --predicate; *'''అఖిల, akhila''' -adj. --one that is not broken; one that is not dilapidated; all; full; comprehensive; whole; *'''అగండ్రపాకు, agaMDrapAku''' -n. --a medicinal plant widely found as a weed in cultivated rice paddies; the leaves are used to relieve pain, fever and for relief of skin diseases; [Bot.] ''Ammania vesicatoria; Ammania bacifera''; అగ్నివేండ్రపు ఆకు; *'''అగచాట్లు, agacATlu''' -n. --difficulties; troubles; *'''అగడ్త, agaDta''' -n. --barrier; moat; ditch; trench; * '''అగణ్య''', agaNya - adj. -- inestimable; incalculable; * '''అగదంకారుడు, agadaMkAruDu''' - n. -- (1) medicine man; doctor; physician; -- (2) pharmacist; compounder; * '''అగదము, agadamu''' - n. -- medicine; *'''అగప, agapa''' -n. --ladle; large spoon; * '''అగపడు, agapaDu''' -v. i. --appear; * '''అగపాటు, agapATu''' -n. --appearance; *'''అగమ్య, agamya''' -adj. --unreachable; unapproachable; *'''అగమ్యగోచరం, agamyagOcaraM''' -n. --a state in which no solution is discernible; no light at the end of the tunnel; confused state; *'''అగరు చెట్టు, agaru ceTTu''' -n. -- eaglewood tree; aloe-wood tree; a superior kind of sandalwood; *'''అగరువత్తి, agaruvatti''' -n. --incense stick; joss stick; a wick made of fragrant incense; (note) no relation to agar; * '''అగరుశొంఠి, agaruSoMThi''' -n. --[Bot.] ''Cissampelos hexandra''; * '''అగస్త్య, agastya''' -n. --(1) Canopus; the star Canopus in the constellation Carina, the keel; Canopus is the second brightest star in our sky, next only to Sirius; --(2) [Bot.] ''Agati grandiflora''; * '''అగస్త్యభ్రాత, agastyabhrAta''' -n. --come-upper; a newcomer who tries to be a big shot; a fool; -- పేరూ ఊరూ లేనివాణ్ణి అంటే అప్రసిద్ధుణ్ణి అగస్త్య భ్రాత అంటారు. "ఎవరో ఒకరు — అప్పటి వరకూ అప్రసిద్ధుడు" అనే అర్థంలో అగస్త్య భ్రాత అనడం ఈ నాటికీ ఉంది. * '''అగసాలె, agasAle''' - n. -- goldsmith; * అగ్గవ, aggava - adj. -- cheap; inexpensive; in good supply; * '''అగ్రం, agraM''' -n. --(1) tip; apex; terminal; peak; summit; --(2) cape; the tip of a landmass; --(3) beginning; end; *'''అగ్రగణ్యుడు, agragaNyuDu''' -n. m. --foremost person; leading authority; topper; * '''అగ్రగామి, agragAmi''' -n. --front runner; leader; topper; * '''అగ్రజుడు, agrajuDu''' -n. m. --firstborn; elder brother; * '''అగ్రతాంబూలం, agratAMbUlaM''' -n. --highest honor; this honor is rendered by making the first offer of a betel leaf and betel nut to an individual in a group; * '''అగ్రహారం, agrahAraM''' -n. --a village with a string of agricultural fields; (Lat. agros = field); typically, a village whose residents are predominantly Brahmins who received lands as gifts or grants from the ruling king; -- రాజు బ్రాహ్మణులకిచ్చు యీనాము, బ్రాహ్మణులు మాత్రము నివసించు గ్రామమును అగ్రహారం అంటారు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే, బ్రాహ్మణుల ఇండ్లవరుస (వీథి)ని అగ్రహారము అని పిలుస్తున్నారు. సర్వసాధారణంగా ఈ ఇండ్లు ఒకదానిని ఒకటి ఆనుకొని వుంటాయి. మధ్యలో ఖాళీ స్థలమేదీ వుండదు. (Row Houses); -- అగ్రహారములలో కొన్ని రకములు: · సర్వాగ్రహారము = a village free from all tax. · శ్రోత్రియాగ్రహారము = a village granted at a certain fixed assessment. · జోడి అగ్రహారము / బిల్మకా అగ్రగారము / కట్టుబడి అగ్రహారము = a village granted at a rent which fluctuates with the produce అగ్రహారములకు కొన్ని ప్రముఖ ఉదాహరణలు: కూచిపూడి అగ్రహారం, తాళ్ళపాక అగ్రహారం, ముంగండ అగ్రహారం; * '''అగాధం, agAdhaM''' -n. --(1) abyss; extremely deep hole; --(2) black hole; * '''అగార్, agaar''' - n. -- Agar; -- అగార్ అనే పదార్ధము గ్రసిలరియా అనే సముద్రపు నాచు నుండి వస్తుంది. ఇది ఒక జిగురు పదార్ధం లాటిది. ఎక్కువగా మైక్రోబయాలజీ ప్రయోగశాలలో ఉపయోగిస్తారు. దీని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే ఇది నీటిలో మరిగించి నప్పుడు కరిగి నీటి లాగే ఉంటుంది. తిరిగి చల్లార్చే సరికి జెల్లీ లాగా గడ్డకడుతుంది. అందుచేత దీన్ని జెల్లీ గా, ఐస్ క్రీమ్, లలో వాడతారు. ఇప్పుడు జెలటిన్ కి బదులుగా విజిటబల్ జెలటిన్ గా మనం తరచు చూస్తూ ఉంటాం తింటూ ఉంటాం కూడా. దంత వైద్యులు కూడా వాడే వారు అచ్చు పోయటానికి; * '''అగ్గి, aggi''' -n. --fire; (syn.) అగ్ని; * '''అగ్గిపుల్ల, aggipulla''' -n. --match stick; * '''అగ్గిపెట్టె; aggipeTTe''' -n. -- matchbox; * '''అగ్ని, agni''' -n. --(1) fire; --(2) the Fire God; *'''అగ్నిక, agnika''' -adj. --igneous; (Lat. ignis = fire); *'''అగ్నికణం, agnikaNaM''' -n. --spark; *'''అగ్నిచూర్ణం, agnicUrNaM''' -n. --gunpowder, * '''అగ్నిజ్వాల, agnijvAla''' -n. --flame; * '''అగ్నిపర్వతం, agniparvataM''' -n. --volcano; * '''అగ్నిపరీక్ష, agniparIksha''' -n. --ordeal-by-fire; severe test; confirmatory test; * '''అగ్నిమంత, agnimaMta''' -n. --a herb that is used to induce sterility in females; [bot.] Clerodendrum phlomidis; * '''అగ్నిమాంద్యం, agnimAMdyaM''' -n. --dyspepsia; loss of appetite; *'''అగ్నిమాత, agnimAta''' -n. --Ceylon leadwort; [bot.] ''Plumbago zeylanicum''; *'''అగ్నిమాపకపు దళం, agnimApakapu daLaM''' -n. --firefighters; fire brigade; the civil service crew whose responsibility is to put out fires and rescue people; (note.) The term అగ్నిమాపక దళం is a mis-translation; అగ్నిమాపక దళం literally means "fire-measuring squad." *'''అగ్నిమాపక యంత్రం, agnimApaka yaMtraM''' -n. --fire-engine; '''* అగ్నిముఖి, agnimukhi''' - n. -- [bot.] ''Semecarpus anacardium''; -- జీడిమామిడి; ముంతమామిడి; మొక్క మామిడి; * '''అగ్నివేండ్రపాకు , agnivEMDrapAku''' -n. --a common weed found in many cultivated areas; [bot.] '''Ammannia baccifera Linn'''.; -- అగండ్రపాకు; *'''అగ్నిశిఖ, agniSikha''' -n. --(1) flame; --(2) saffron; --(3) [bot.] ''Gloriosa superba''; *'''అగ్నిశిల, agniSila''' -n. --igneous rock; *'''అగ్నిసంస్కారం, agnisaMskAraM''' -n. --cremation; *'''అగురు, aguru''' -n. -- (1) khus khus grass; [bot.] ''Andropogon muricatus''; అవురు గడ్డి; అగరుకర్ర నుంచి తీసిన పరిమళ ద్రవ్యం; -- (2) [bot.] ''Dalbergia latifolia''; ఇరుగుడు చెట్టు; చిట్రేగి; *'''అగోచర, agOcara''' -adj. --imperceptible; *'''అఘోరించు, agOriMcu''' -v. i. --lament loudly; cry; * '''అజ్ఞేయం, aj~nEyaM''' - n. - unknowable; one that cannot be known; (this is not the same as "unknown"); *'''అచక్రీయ, acakrIya''' -adj. --acyclic; *'''అచంచల, acaMcala''' -adj. --steady; firm; (lit.) immobile; * '''అచట, acaTa''' -adv. --there; *'''అచ్చంగా, accaMgA''' -adv. --with all the rights; *'''అచల, acala''' -adj. --immovable; stationary; *'''అచింత్యం, aciMtyaM''' -n. --(1) unthinkable; beyond grasp; --(2) one followed by 31 zeros in the traditional Indian method of counting; 10³¹; *'''అచిరాంశువు, acirAMSuvu''' -n. --(1) spark; lightning; --(2) bubble; (lit.) a short-lived entity; *'''అచ్చివచ్చు, accivaccu''' -v. i. --one bearing good luck; *'''అచ్చు, accu''' -adj. --(1) exact; copy; --(2) printed; *'''అచ్చు, accu''' -n. --(1) vowel; --(2) print, as opposed to handwritten; --(3) stamp; brand; --(4) die; machine pattern; --(5) slab; chunk; *'''అచ్యుతం, acyutaM''' -n. --steady; permanent; one without change; one that does not have a destructive end; *'''అచేతన, acEtana''' -adj. --lifeless; *'''అజంతం, ajaMtaM''' -n. --[gram.] vowel-ending language; (ety.) అచ్ + అంతం; *'''అజగరం, ajagaraM''' -n. --python; a large snake; mountain snake; *'''అజప, ajapa''' -adj. --un-repeated; (ant.) జప; *'''అజము, ajamu''' -n. --enzyme; (ety.) in Sanskrit అజహర్లక్షణం is a figure of speech. Here a word conveys a lot more than what it literally means, without losing its original meaning. An enzyme or a catalyst also performs an analogous function in chemical reactions. *'''అజమోద, ajamOda''' -n. --Bishop's weed; [bot.] ''Apium graveolens; Apium involucratum;'' *'''అజరం, ajaraM''' -n. --one without old age; * '''అజరామరం, ajarAmaraM''' -n. --eternal; one that does not age or die; * '''అజశృంగి, ajaSRMgi''' -n. --a shrub used as a remedy for sore eyes; [Bot.] ''Odina wodier''; జుష్టపు చెట్టు; * '''అజస్రం, ajasraM''' -n. --direct; uninterrupted; innumerable; * '''అజస్ర ప్రవాహం, ajasra pravAhaM''' -n. --[phy.] direct current; a type of electrical current, such as the one produced by a battery; the other one being alternating current, the type of current commonly found in homes;; * '''అజహర్లక్షణం, ajaharlakshaNaM''' -n. --[gram.] usage of a word to imply a far broader meaning than the literal meaning, as in నాలుగు రుచులు తినాలి which means one should try foods of all tastes, rather than one should try four tastes; * '''అజ్ఞాతం, aj~nAtaM''' -n. --incognito; unknown; * '''అజ్ఞాతవాసం, aj~nAtavAsaM''' -n. --living incognito; * '''అజ్ఞానం, aj~nAnaM''' -n. --ignorance; * '''అజినోమోటో, ajinOMOTO''' - n. -- Monosodium glutamate; MSG; a salt of glutamic acid; -- గ్లుటామిక్ ఏసిడ్ మన శరీరం లో తయారు అవుతుంది. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా MSG చైనీస్ వంటలలో వాడకంలో ఉంది. FDA ఈ పదార్థాన్ని "GRAS (Generally Recognized As Safe) జాబితాలో ఉంచింది. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా MSG తొ తల నొప్పి, చెమటలు పట్టడం, ఛాతీ నొప్పి వగైరా ఇబ్బందులు రావటం వల్ల దీని వాడకం ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదేమో అని సందేహాలు వస్తున్నాయి. * '''అజిమత్, ajimat''' -n. --azimuth; the position of an object in the sky; above the horizon in degrees; దిగంశం; * '''అజీర్ణం, ajIrNaM''' -n. --indigestion; * '''అజీర్తి, ajIrti''' -n. --indigestion; * '''అటక, aTaka''' -n. --attic; loft; * '''అటకలి, aTakali''' -n. --degreaser; any substance that helps in removing grease; * '''అటకాయించు, aTakAyiMcu''' -v. t. --obstruct; prevent; stop; * '''అటరూషం, aTarUshaM''' -n. --a tree; [Bot.] ''Justicia adhatoda''; * '''అటవి, aTavi''' -n. --forest; * '''అటవీసంపద, aTavIsaMpada''' -n. --forest resources; forest wealth; * '''అట్ట, aTTa''' -n. --(1) cardboard; --(2) cover for a book; -- (3) any support to hold a writing paper; --(4) a piece of leather or carboard cut for shoes; * '''అట్టచెట్టు, aTTaceTTu''' - n. --cardboard plant; [bot.] ''Zamia furfuracea''; * '''అట్టహాసం, aTTahAsaM''' -n. --(1) pomp; ostentation; much ado; --(2) loud and noisy laughter; * '''అట్లకాడ, aTlakADa''' -n. -- spatula; a kitchen instrument to lift crepes or pancakes from a pan; -- సలాకి; * '''అటుకమామిడి, aTukamAmiDi''' -n. -- Spreading hogweed; [bot.] ''Boerhaavia diffusa'' of the Nyctaginaceae family; -- ఈ మొక్క మన ప్రాంతం అంతటా రహదారుల పక్కన, పెరటి దొడ్లలో, తోటలలో, పొలాల్లో కలుపుమొక్కగా పెరుగుతుంది. ఈ మొక్క నేలను అంటుకుని చుట్టూ వ్యాపిస్తుంది. వేళ్ళు నేలలో బాగా లోతుకు వ్యాపిస్తాయి. -- an important medicinal plant; ఈ మొక్క మొత్తం పచ్చిది కానీ, ఎండుది కానీ మూత్రకారిగా పేరొందిన ' పునర్నవా' అనే ఔషధానికి ప్రధానమైన వనరు. కాండం కంటే ఆకులు, పూలు, వేళ్ళు ఔషధపరంగా ప్రయోజనకరమైనవి. 'పునర్నవా' పాండురోగాన్నీ, రక్త పిత్తాన్నీ,వాపులనూ, వ్రణాలనూ, శ్లేష్మాన్నీ పోగొట్టి మూత్రం జారీచేస్తుంది. -- అటిక మామిడి; గుడ్ల మల్లి; [Sans.] పునర్నవా; శ్వేత పునర్నవా; రక్త పునర్నవా; -- గలిజేరు మొక్క (Trianthema portulacastrum) resembles this, but it is different; * '''అట్టు, aTTu''' -n. s. --crepe; thin pancake; ---పెసరట్టు = crepe made out of green gram and topped, usually with diced onions. * '''అట్లు, aTlu''' -n. pl. --crepes; thin pancakes; ---అట్లు = crepes; pancakes; -adv. --that way ---అట్లే చేద్దాం = we shall do it that way. * '''అడంగు, aDaMgu''' - n. -- destination; a place of residence; a terminal; * '''అడ, aDa''' -n. --clot; clump; limp; mass; matted mass; * '''అడకట్టు, aDakaTTu''' -v. i. --clot; become clotted; * '''అడకత్తెర, aDakattera''' -n. --nut cracker; * '''అడపము, aDapamu''' - n. -- fanny pack; a small sac, used in bygone days, to carry betel leaves and nuts; * '''అడపాదడపా, aDapAdaDapA</br>''' -adv. --now and then; once in a while; * '''అడవి, aDavi''' -adj. --forest; wild; -n. --forest; wilderness; jungle; ---కారడవి = dark forest. ---చిట్టడవి = dense forest. * '''అడవి అత్తి, aDavi atti''' -n. --[Bot.] ''Ficus hispidia''; * '''అడవి అరటి, aDavi araTi''' - n. -- wild plantain; [ Bot.] ''Musa acuminATa''; * '''అడవి అరళి, aDavi araLi''' - n. -- Suicide tree; grey milkweed; jungle mango; pong-pong; [bot.] ''Cerbera odollam'' of the Oleander family; -- It yields a potent poison, often used for suicide or murder. Cerbera odollam bears a close resemblance to the Oleander bush, another highly toxic plant from the same family. * '''అడవి అవిసె, aDavi avise''' -n. --wild variety of a linseed; [bot.] ''Bauhimia parviflora;'' * '''అడవి ఆముదపుచెట్టు aDavi AmudapuceTTu''' -n. -- wild castor plant; [bot.] ''Jatropha gossypifolia'' of the Euphorbiaceae family; ''Baliospermum montanum;'' -- ''Jatropha curcas'' is నేపాళం మొక్క; -- [Sans.] వన ఏరండ; * '''అడవి ఉల్లి, aDavi ulli''' -n. --wild variety of an onion; Indian squill; [bot.] ''Urginea indica''; * '''అడవి కంద, aDavi kaMda''' -n. --a wild variety of a bulbous esculent root [bot.] ''Amorphophallus campanulatus''; * '''అడవి కాకర, aDavi kAkara''' -n. --wild bitter gourd; [bot.] ''Momordica cochinchinensis''; ''Momordica dioica''; కంచె కాకర; * '''అడవి గన్నేరు, aDavi gannEru''' -n. --[bot.] ''Plumeria alba''; * '''అడవి గాడిద, aDavi gADida''' -n. --wild ass; [bio.] ''Equs hemionus;'' * '''అడవి గోగు, aDavi gOgu''' -n. -- yellow silk-cotton tree; [bot.] ''Cochlospermum religiosum'' of the Bixaceae family; -- same as అడవి బూరుగ; కొండగోగు; కొండ బూరుగ; * '''అడవి గోరంట, aDavi gOraMTa''' -n. --[bot.] ''Erythroxylum indicum'' Linn. of Linaceae family; పగడం చెట్టు; * '''అడవి చింత, aDavi ciMta''' -n. --(1) [bot.] ''Desmodium heterocarpon'' Linn.; --(2) [bot.] ''Solanum anguivi'' Lamk.; root extract is used by tribals for asthma, fever and worm complaints; the juice of the leaves, mixed with ginger juice is used to stop vomiting; * '''అడవి చిక్కుడు, aDavi cikkuDu''' -n. --a wild variety of a creeper resembling beans; [bot.] ''Dolichos tetraspermus''; ''Clitoria ternatea''; --గిరికర్ణి; గంటెన; కోనచిక్కుడు; * '''అడవి జంతువు, aDavi jaMtuvu''' -n. --wild animal; * '''అడవి జీలకర్ర, aDavi jIlakarra''' -n. --a wild variety of cumin seed; [bot.] ''Vernonia anthelmintica''; -- [Sans.] వనజీరక; * '''అడవి తీగ ద్రాక్ష, aDavi tIga drASkha''' -n. --a large, weak-stemmed climbing shrub; [bot.] ''Ampelocissus latifolia''; * '''అడవి తీగ మల్లి, aDavi tIga malli''' -n. --a shrub; [bot.] ''Jasminum auriculatum'' Vahl. * '''అడవి తుమ్మ, aDavi tumma''' -n. --Silver thorned babul tree; [bot.] ''Acacia arabica''; * '''అడవి తెల్లగోరింట, aDavi tellagOriMTa''' -n. --wild white indigo; [bot.] ''Baptisia lactea;'' * '''అడవి దున్న, aDavi dunna''' -n. --wild buffalo; * '''అడవి నాభి, aDavi nAbhi''' -n. --[bot.] ''Gloriosa superba''; an elegant climber with beautiful flowers; tubers are poisonous and are used to induce abortion; * '''అడవి నిమ్మ, aDavi nimma''' -n. --wild lime; [bot.] ''Limonia monophylla; Atlantia monophylla''; * '''అడవి నెల్లి, aDavi nelli''' -n. --a bush; [bot.] ''Croton repandum''; * '''అడవి పంది, aDavi paMdi''' -n. --wild boar; [bio.] ''Sus scrofa''; * '''అడవి పసుపు, aDavi pasupu''' -n. --wild variety of a turmeric root; [bot.] ''Curcuma aromatica''; * '''అడవి పిల్లి, ADavi pilli''' -n. --jungle cat; [bio.] ''Felis chaus''; * '''అడవి పొట్ల, aDavi poTla''' -n. --[bot.] ''Trichosanthes cucumerina''; [Sans.] పటోల; * '''అడవి బాదం, aDavi bAdaM''' - n. -- [bot.] ''Sterculia foetida;'' ‎''Swietenia ‎mahogany;'' As a timber, both Swietenia macrophylla and Swietenia mahogoni are both grown in plantations in several Asian countries such as Fiji, Indonesia, India, and Bangladesh and this plantation mahogany timber is the main source of the world's current supply of "genuine mahogany;" -- ఏనుగు బాదం; గుర్రపు బాదం; చేదు బాదం; * '''అడవి బీర, aDavi bIra''' -n. --a creeper; [bot.] ''Luffa accutangula''; * '''అడవి బూరుగ, aDavi bUruga''' -n. --a small tree; the tree yields a valuable gum used in local medicines; the floss from the seeds is used for stuffing cushions; [bot.] ''Bombax religiosum'' Linn.; ''Cochlospermum gossypium'' DC; ''Bombax ceiba''; * '''అడవి బేరి, aDavi bEri''' -n. --achras; * '''అడవి మందార, aDavi maMdAra''' -n. --[bot.] ''Bauhinia purpuera''; a tree with light purple flowers found in Indian forests; also called దేవకాంచనం; * '''అడవి మల్లె, aDavi malle''' -n. --a wild variety of a climbing shrub resembling jasmine; --(1) [bot.] ''Jasminum angustifolium''; శ్రీమల్లి; గండుమల్లి; లింగమల్లి; కాకిమల్లి; --(2) [bot.] Jasminum arborescens'' Roxb.; నాగమల్లి; --(౩) [bot.] ''Jasminum auriculatum''; అడవి తీగమల్లి; --(4) [bot.] ''Jasminum pubescens''; అడవి మల్లి; --(5) [bot.] ''Jasminum multiflorum, Jasminum gracillimum, Jasminum bifarium, Jasminum elongatum'' -- [Sans.] ఆస్పోట; * '''అడవి మామిడి, aDavi mAmiDi''' -n. -- Hog plum; Wild mango; a wild variety of a mango tree; [bot.] ''Spondias magnifera''; A small, deciduous tree commonly found in tropical areas that belongs to the Anacardiaceae family. -- అంబాళము; కొండ మామిడి; [Sans.] అమాత్రకం; * '''అడవి మునగ, aDavi munaga''' -n. --a wild variety of a drumstick tree; [bot.] ''Hedysarum sennoides''; * '''అడవి మొల్ల, aDavi molla''' -n. --[bot.] ''Jasminum ariculatum''; * '''అడవి వెల్లుల్లి, aDavi vellulli''' -n. --[bot.] ''Allium canadense''; * '''అడసాల, aDasAla''' -n. --kitchen; * '''అడ్డంకి, aDDaMki''' -n. --hindrance; obstacle; * '''అడ్డ, aDDa''' -n. --a volumetric measure of the pre-Independence era; --2 మానికలు (శేర్లు) = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం; * '''అడ్డకట్టు, aDDakaTTu''' -n. --weir; dam; anicut; * '''అడ్డగాడిద, aDDagADida''' -n. --(1) mule; (lit.) crossed donkey; --(2) useless fellow; * '''అడ్డగోలుగా, aDDagOlugA''' - adv. -- irregularly; illogically; without rhyme or reason; not straightforwardly; crookedly; * '''అడ్డదిడ్డం, aDDadiDDaM''' - n. -- irregular; not straightforward; crooked; * '''అడ్డమైనవాళ్లు, aDDamainavALLu''' -n. --every Tom, Dick, and Harry; (lit.) everyone that one encounters; * '''అడ్డసరం, aDDasaraM''' -n. --Malabar nut; [bot.] ''Adhatoda vasica; Adhatoda zeylanica; Justicia adhatoda;'' ---(note) Adhatoda in Tamil means a plant shunned by herbivores. Propagated easily by cuttings, this plant grows from 8 to 14 feet and has attractive white flowers. It needs very little water and can be useful as a hedging plant. This is useful for curing coughs, colds, and asthma; --[Sans.] అటరూష; * '''అడ్డా, aDDA ''' -n. --residence; abode; locality; suitable place; framework; -- స్థావరము; నివాసస్థానం; ఠావు; ఉనికిపట్టు; అనువైన గది; * '''అడ్డాకు, aDDAku ''' -n. --Maloo Creeper; a leaf widely used in India to prepare biodegradable leaf-plates for serving food; [bot.] ''Bauhinia vahlii''; ''Panera vahlii''; -- సాధారణంగా ఆకులన్నీ నిలువుగా వుంటాయి. కొద్ది రకాలు మాత్రం అడ్డంగా వుంటాయి. అందులో Bauhinia vahlii అనే తెగకు చెందిన ఒక భారీ తీగ తాలూకు ఆకులు దృఢమైన కాడ కలిగి, పెద్దవిగా వుంటాయి. ఈ తీగ నార కూడా పటిష్ఠంగా వుండి బలమైన తాళ్లలా ఉపయోగపడతాయి. వీటి ఆకు వెడల్పుగా వుండి రెండు భాగాలుగా విడిపోయి, రెండాకులులా కనిపిస్తాయి. అందుకే వీటిని "అడ్డాకులు" అంటారు. చెట్టు నుండి విడదీసిన తర్వాత కూడా పటిష్ఠంగా వుండే ఈ ఆకులు ఎండినా కూడా చిరగకుండా వుంటాయి. అందుకే వీటితో భోజనానికి ఉపయోగించే విస్తరాకులను తయారుచేస్తారు. * '''అడ్డాట, aDDATa''' -n. --a card game with a mild resemblance to Bridge in which the jack and nine are the high cards; * '''అడ్డాలు, aDDAlu''' -n. --arms held crosswise to hold a baby; motherly support to anything in its infancy; * అడితి, aDiti - n. -- commission; premium; a percentage of the value of a transaction a trader (middleman) charges; -- తరుగు; * '''అడిదం, aDidaM''' -n. --sword; * '''అడియాలము, aDiyAlamu''' -n. --token; sign; symbol; * '''అడియాస, aDiyAsa''' -n. --disappointment; unfulfilled desire; empty fancy; hope against hope; -- అడి + ఆశ = excessive desire * '''అడియెత్తు, aDiyettu''' - n. - wooden shoe; clog; -- అడుగు + ఒత్తు = foot + support * '''అడుగడుగునా, aDugaDugunA''' -adv. --at every step; every step of the way; * '''అడుగు, aDugu''' -n. --(1) bottom; base; --(2) foot; step; pace; --(3) foot; twelve inches; -v. t. --ask; request; * '''అడుజు, aDuju''' - n. - Mountain hawk-eagle; a type of hawk (డేగ); [biol.] ''Spizaetus nipalensis'' of the యాక్సిపిట్రినే (Accipitrinae) family commonly found in mountain regions of India and Sri Lanks; * '''అడువ, aDuva''' - adj. -- old; out-dated; ruined; dilapidated; -- అడుగు పట్టినది --> అడుగు వట్టింది --> అడువ --> అడవ -- అడవ సరుకు = date-expired merchandise; -- అడవ బాకీ = కాలదోషం పట్టిన బాకీ; * '''అడుసు, aDusu''' -n. --mud; clay; ---aడుసు తొక్కనేల? కాలు కడుగనేల? = why step in the mud and why wash the feet? why err and why retract? * '''అడ్డ, aDDa''' - n. -- a volumetric measure of a bygone era before the metric system; -- 4 గిద్దలు = 1 సోల; 2 సోలలు = 1 తవ్వ; 2 తవ్వలు = 1 మానిక; 2 మానికలు = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం; * '''అడ్డు, aDDu''' -n. --(1) obstacle; barrier; hindrance; --(2) a challenge bid in the card game అడ్డాట that is analogous to the "double'' in Bridge; * '''అడ్డుకోత, aDDukOta''' -n. --(1) cross-section; </br> --(2) cross rough in a game of cards; * '''అడ్డుగడియ, aDDugaDiya''' -n. --bolt; dead-bolt; a wooden slat or an iron bar used to block a door from inside; * '''అడ్డుగోలుగా, aDDugOlugA''' -adv. --out of context; out of order; illogically; * '''అణగదొక్కు, aNagadokku ''' -v. t. --crush; suppress; * '''అణ్వస్త్రం, aNvastraM''' -n. --atomic weapon; atomic bomb; fission bomb; (rel.) కణ్వస్త్రం; * '''అణా, aNA''' -n. --(1) one-sixteenth part; --(2) a coin of the British era which is one-sixteenth part of a rupee; ---అణా వంతు = one-sixteenth part of the capital or equity. ---అణా ఎత్తు = one-sixteenth part of a తులం, a weight measure. * '''అణువు, aNuvu''' -n. --atom; (note) There is some disagreement about the correct translations for atom and molecule. The translations suggested here, with the coining of a new word for molecule, are far superior. (rel.) పరమాణువు; బణువు; రేణువు; నలుసు; కణం; * '''అణుభారం, aNubhAraM''' -n. --[chem.] atomic weight or mass; This quantity is not really the weight of an atom. It gives only a comparative measure of the relative masses of atoms. Although it is easier to assign a mass = 1 to Hydrogen, it was decided that the relative weights be given with respect to Oxygen. * '''అణుసిద్ధాంతం, aNusiddhAMtaM''' -n. --atomic theory; the theory that says that matter is comprised of indivisible units called atoms; * '''అణుశకలం, aNuSakalaM''' -n. --ion; (lit.) fragment of an atom; an atom that has either gained an electron or lost an electron; * '''అణుశకలావరణం, aNuSakalAvaraNaM''' -n. --[phy.] ionosphere; * '''అణుశక్తి, aNuSakti''' -n. --atomic energy; * '''అతంత్ర, ataMtra''' -adj. --unrestrained; unstable; non-standard; (rel.) స్వతంత్ర; పరతంత్ర; * '''అత్తం, attaM''' -n. --bunch; a comb-shaped bunch of bananas, plantains, etc.; * '''అత్త, atta''' -n. --(1) aunt; father's sister; --(2) mother-in-law; * '''అత్తమామలు, attamAmalu''' -n. pl. --mother-in-law and father-in-law; * '''అత్తరు, attaru''' -n. --attar; scent; a concentrated fragrant liquid; distilled extract of పన్నీరు; * '''అత్తవారు, attavAru''' -n. --the in-laws; (lit.) mother-in-law's side; * '''అత్తు, attu''' -n. --[gram.] the short vowel అ; * '''అత్యధికం, atyadhikaM''' -n. --maximum; * '''అత్యయిక పరిస్థితి, atyayika paristiti''' - n. -- emergency situation; * '''అత్యల్పం, atyalpaM''' -n. --minimum; * '''అత్వం, atvaM''' -suff. ---ivity ---వాహకత్వం = conductivity. ---అవరోధకత్వం = resistivity. * '''అత్యాశ, atyASa''' - n. -- greed; avarice; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience; * '''అతి, ati''' -pref. --excessive; exceed; ---అతిమధురం, = (1) extremely sweet; (2) licorice. * '''అతిక్రమణ, atikramaNa''' -n. --transgression; exceeding the limit; violation; * '''అతిక్రమించు, atikramiMcu''' -v. i. --transgress; exceed imposed limits; * '''అతిగమించు, atigamiMcu''' -v. t. --(1) overtake; --(2) exceed; * '''అతిథి, atithi''' -n. --guest; * '''అతిబల, atibala''' - n. -- Indian Mallow; (bot.) ''Abutilon indicum'' of the Malvaceae family; a common roadside weed found in India; Widely used in Ayurvedic medicines; -- దువ్వెన బెండ; తుత్తురు బెండ; * '''అతిమధురం, atimadhuraM''' -n. --(1) extremely sweet; --(2) licorice; the root of this plant has medicinal properties and is widely used in Ayurveda; [bot.] ''Abrus precatorus; Glycyrrhiza glabra;'' (Br.) liquorice; --(౩) the reddish seeds resembling corals are popular in necklaces, even though they are believed to contain "abrin," one of the most toxic substances known; the roots, however, have medicinal properties; [bot.] ''Glycine abrus'' Linn.; గురిగింజ; * '''అతిముక్తం, atimuktaM''' -n. -- (1) [bot.] ''Gaerthera racemosa; Hiptage madablota;'' -- (2) [bot.] ''Ougeinia dalbergioides'' Benth.; * '''అతిమృదువైన, atimRduvaina''' -adj. -- diaphanous; * '''అతివస, ativasa''' -n. --[bot.] ''Aconitum heterophyllum;'' [Hin.] Atis; అతివిష; * '''అతివృష్టి, ativRshTi''' -n. --excessive rains; (ant.) అనావృష్టి; * '''అతిశయోక్తి, atiSayOkti''' -n. --hyperbole; exaggeration; * '''అతిసారం, atisAraM''' -n. --diarrhea; * '''అత్తి, atti''' -n. --country fig; [bot.] ''Ficus glomerate;'' * '''అత్తిపత్తి, attipatti''' -n. -- touch-me-not; shy plant; [bot.] ''Mimosa pudica;''of the fabacea family; ''Biophytum sensitivum;'' -- పుడికా అంటే లేటిన్ భాషలో సిగ్గు అని అర్ధం; -- ఈ మొక్క ఆకులు తాకిన వెంటనే లోనికి ముడుచుకుంటాయి. ఎందుకంటే అవి వాటిని తినే జంతువులుకు అందకుండా, ఆకు ముడుచు కోడం వల్ల ఎండింది అని భ్రమ కలిపించడం ఒక కారణం. ఇంకా కీటకాలు చేరకుండా ఉండటం ఇంకో కారణం. ఇది భక్షక జంతువుల నుంచి రక్షక చర్య (predator avoidance mechanism). ఇలా ఆకులు /లేదా శరీర భాగాలు బాహ్య ప్రేరణకి ప్రతిస్పందించ దాన్ని అదిశ ప్రేరణ గతి (nastic movement) అంటారు. ఇక్కడ ఈ మొక్కలో ఉన్నట్టు స్పర్శకి, లేదా గాలికి స్పందిస్తే దాన్ని seismo nastic movement అనీ, వేడికి స్పందిస్తే thermo nastic అనీ, రాత్రి వేళ ముడుచుకుంటే nictonastic అనీ అంటారు. ఇక్కడ ఈ మొక్కలో స్పర్శ, నిశా ప్రేరిత చలనం ఉంటుంది (seismo & nictonastic movement). -- అలంబుస; ముడుగుదామర; సోకుముడుగు; సిగ్గాకు; నిద్ర గన్నిక; నీ సిగ్గు చితక; [Hindi] లాజవంతి; * '''అతీతం, atItaM''' - adj. -- gone; elapsed; exceeded; -- మానవాతీత శక్తులు = మనుషుల శక్తికి మించిన శక్తులు (దేవుళ్ళు, దెయ్యాలు, మాజిక్కులు, మహిమలు లాంటివి) -- కాలాతీత వ్యక్తులు = exiraordinary people; -- కాలాతీతమైనది = the time is gone by; -- లోకాతీతమైన = extraordinary, wonderful; * '''అతుకు, atuku''' -n. --patch; joint; attachment; -v. t. --patch; join; attach; cement; affix; paste; * '''అతుకులు, atukulu''' -n. pl. --patchwork; joints; ---అతుకుల బొంత = quilt of patchwork; not artistic. * '''అత్తెసరు, attesaru''' -n. --a style of cooking rice with just the right amount of water so that there is no water left to be drained by the time the rice is done; (ety.) అత్తు + ఎసరు; పెట్టిన యెసరుకీ, పోసిన బియ్యానికీ సరిగ్గా అత్తిపోయేటట్లు పోసిన నీరు; * '''అదనం, adanaM''' -n. --excess; * '''అదను, adanu''' -n. --opportunity; appropriate moment; suitable moment; * '''అదర్జవాన్, adarjavAn''' -n. --Bishop's weed; ajwain; a small erect annual shrub with many medicinal uses; [bot.] ''Trachyspermum ammi'' of the Apiaceae family; --ఓమం; అజ్వైన్; * '''అదళ, adaLa''' -adj. --[bot.] apetalous; without petals; * '''అద్దం, addaM''' -n. --(1) mirror; --(2) looking glass; ---భూతద్దం = magnifying glass. ---కంటద్దాలు = eye-glasses; spectacles. * '''అద్దకం, addakaM''' -n. --dyeing, usually with colors and designs on cloth; * '''అదుపు, adupu''' -n. --restraint; constraint; limit; * '''అదుపులో పెట్టు, adupulO peTTu''' -v. t. --restrain; constrain; check, rein in; control; discipline; అదురు, aduru - v. i. -- (1) vibrate; (2) startle with fear; (3) glow-worm; * '''అద్దుడు కాగితం, adduDu kAgitaM''' -n. --blotting paper; * '''అదృశ్య, adRSya''' -adj. --invisible; * '''అదృష్టం, adRshTaM''' -n. --luck; good fortune; (ety.) దృష్టము కానిది, అనగా కనిపించనిది; * '''అదృష్టవశాత్తూ, adRshTavaSAttU''' -adv. --luckily; fortunely; * '''అది, adi''' -pron. --(1) it; --(2) that; --(3) she; * '''అద్వితీయం, advitIyaM''' -n. --second to none; incomparable; first; * '''అద్దె, adde''' -n. --rent; lease; * '''అదేప్రకారంగా, adEprakAraMgA''' -adv. --in the same manner; * '''అద్వైతం, advaitaM''' - n. -- Non-dualistic philosophy expounded by Adi Sankara; -- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ ఒక్కటే; వీరు ఒకటే దండాన్ని పట్టుకుంటారు కనుక వీరిని ఏకదండి అంటారు; * '''అధమం, adhamaM''' -adj. --inferior; * '''అధమపక్షం, adhamapakshaM''' -adv. --at the very least; at worst; * '''అధమాధముడు, adhamAdhamuDu''' -n. --meanest of the mean; rogue; * '''అధముడు, adhamuDu''' -n. --worst fellow; rogue; * '''అధరం, adharaM''' -n. --lower lip; * '''అధర్మం, adharmaM''' -n. --injustice; * '''అధవా, adhavA''' -adv. --else; in case it is not so; otherwise; * '''అధస్, adhas''' -pref. --low; lower ---అధోలోకం = nether world. ---అధరం = lower lip; (lit.) one that is below. * '''అధ్యయనం, adhyayanaM''' -n. --study; reading; learning; putting dedicated effort; * '''అధ్యక్షించు, adhyakshiMcu''' -v. t. --preside; chair; * '''అధ్యక్షుడు, adhyakshuDu''' -n. --president; chairman; * '''అధ్యాపకుడు, adhyApakuDu''' - n. -- a teacher who gives information; -- ఉపాధ్యాయ = a teacher imparts knowledge with information -- ఆచార్య= a teacher who imparts skills -- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject -- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary * '''అధ్యాపనం, adhyApanaM''' -n. -- (1) teaching; instruction; (2) బ్రహ్మజ్ఞానులైన బ్రాహ్మణులకు చెప్పిన ఆరు విధులలో అధ్యాపనం ఒకటి. ఇక్కడ అధ్యాపనం అంటే వేదాన్ని బోధించడం. మిగతా ఐదు విధులు : 1. అధ్యయనం (వేదం చదవడం), 2. యజనం (యజ్ఞం చేయడం), 3. యాజనం (యజ్ఞం చేయించడం), 4. దానం (దానం ఇవ్వడం), 5. ప్రతిగ్రహం (దానం తీసుకోవడం); * '''అధ్యాయం, adhyAyaM''' -n. --chapter; * '''అధ్యారోపం, adhyArOpaM''' -n. --superimposition; * '''అధ్వాన్నం, adhvAnnaM''' -n. --a state of ruin; utterly spoiled condition; (lit.) అధవ + అన్నం = food cooked by a widow; శ్రీనాథుడు తన అవసానదశలో విశ్వస్త (విధవ) వడ్డించిన అన్నం తినాల్సిన అధ్వాన్న స్థితి ఏర్పడిందని వాపోయిన చాటు పద్యం ప్రసిద్ధమే కదా?; * '''అధి, adhi''' -pref. --hyper ---అధిలంకె = hyper link. * '''అధిక, adhika''' -adj. --extra; excess; intercalary; (ant.) అల్ప; * '''అధిక మాసం, adhika mAsaM''' -ph. --intercalary month; supernumerary month; this artifice is occasionally required to tally the solar year with the lunar year; it takes 365.25 days for the Earth to go around the Sun; It takes 29.5 days for the Moon to go around the Sun; In 12 months this amounts to 354 days. The difference of 11.25 days needs to be accounted for to synchronize the lunar calendar and the Solar calendar; This is done by adding two lunar months every 5 years; these added months are called intercalary months; Where are these months added? It is added to the month (in the lunar calendar) when the Sun did not move from one asterism to the next. The first of these is called అంహస్పతి and the second is called అధికమాసం; -- మలమాసం; సంసర్పం; see also క్షయమాసం; లుప్తమాసం; అంహస్పతి మాసం; -- వేదకాలం నాటికే అధిక మాసాల లెక్క ఉండేది. అప్పట్లో నెలల పేర్లు : మధు, మాధవ, శుక్ర, శుచి, నభ, నభస్య, ఇష, ఊర్జ, సహ, సహస్య, తప, తపస్య. అధిక క్షయ మాసాలను సంసర్పం, అంహస్పతి అనే వారు.(డా. సాగి కమలాకర శర్మ రచించిన ‘‘జ్యోతిర్మయం వాఙ్మయం’’ గ్రంథం ఆధారంగా.) * '''అధికసంఖ్యాక పక్షం, adhikasaMkhyAka pakshaM''' -ph. --majority party; * '''అధికారం, adhikAraM''' -n. --authority; power; charge; * '''అధికార, adhikAra,''' -adj. --official; * '''అధికార పక్షం, adhikAra pakshaM''' -n. --party in power; (lit.) the side that is in power; * '''అధికార పరిధి, AdhikAra paridhi''' -ph. --jurisdiction; * '''అధికార హోదా, adhikAra hOdA''' -ph. --official capacity; * '''అధికారి, adhikAri''' -n. --person with authority; boss; officer; ---విచారణాధికారి = investigative officer. * '''అధిగమించు, adhigamiMcu''' -n. --exceed; overtake; * '''అధిదేవత, adhidEvata''' -n. --presiding deity; * '''అధినివేశం, adhinivESaM''' -n. --dominion; * '''అధినేత, adhinEta''' -n. --manager; leader; head; * '''అధిపతి, adhipati''' -n. --head; head of a department; leader; * '''అధిరాజు, adhirAju''' -n. --overlord among kings and princes; * '''అధిరోహణ, adhirOhaNa''' -n. --climbing; entering; mounting; (ant.) అవరోహణ; * '''అధివసించు, adhivaciMcu''' -v.i. --dwell; reside; * '''అధివాస్తవికత, adhivAstavikata''' -n. --surrealism; the principles, ideals, or practice of producing fantastic or incongruous imagery or effects in art, literature, film, or theater by means of unnatural or irrational juxtapositions and combinations; * '''అధిష్టాత, adhishTAta''' -n. --boss; director, supervisor; * '''అధిష్టాన దేవత, adhishTAna dEvata''' -n. --presiding deity; * '''అధిష్టాన వర్గం, Adhishtana vargaM''' -n. --board of directors; governing body; high command; * '''అధీనం, adhInaM''' -n. --in someone’s control; * '''అధీనత, adhInata''' -n. --control; * '''అధీనుడు, adhInuDu''' -n. --one who is in someone’s control * '''అధునాతన, adhunAtana''' -adj. --modern; contemporary; (ant.) సనాతన; * '''అధోంగవస్త్రం, adhOMgavastraM''' -n. --diaper, a rectangular piece of absorbing cloth used to cover the genital portions of a baby primarily as protection from urination and defecation; * '''అధో, adhO''' -pref. --downward; * '''అధోగతి, adhOgati''' -n. --downward path; degeneration; * '''అధోజ్ఞాపిక, adhOj~nApika''' -n. --footnote; * '''అధోముఖ, adhOmukha''' -adj. --inverted; downward; * '''అధైర్యం, adhairyaM''' -n. --fear; absence of courage; * '''అధ్రువ, adhruva''' -adj. --unstable; unsteady; * '''అనంతం, anaMtaM''' -n. --(1) infinite; not finite; (ant.) సాంతం; --(2) one followed by 28 zeros in the traditional Indian method of counting; ---ఈ విశ్వం సాంతమా, అనంతమా? = Is the universe finite or infinite? * '''అనంతరం, anaMtaraM''' -adv. --afterward; * '''అనంతావర్తం, anaMtAvartaM''' -n. --migraine; migraine headache; * '''అనగా, anagA''' -particle. that is to say; when it is; ---అనగా అనగా = once upon a time. * అనర్గళంగా, anargaLaMgaa - adv. -- without an obstacle; -- అనర్గళంగా = అర్గళం లేకుండా; ( న + అర్గళ = అనర్గళ); అంటే ఏ అడ్డూ లేకుండా, ధారాళంగా, అని అర్థం; అర్గళము అంటే గడియ మాను = a wooden bolt to keep a door closed and secure; * '''అనర్థం, anarthaM''' -n. --(1) useless; meaningless; --(2) bad luck; evil; harm; * '''అనవరతం, anavarataM''' -adj. --perpetually; non-stop; * '''అనవసరం, anavasaraM''' -n. --not necessary; * '''అనవుడు, anavuDu''' - conj. -- Having been told that; -- "ఒకరు చెప్పిన తర్వాత" అని అనవుడు పదానికి అర్థం; * '''అనృత, anRta''' -adj. --false; not true; * '''అనృత ఫలం, anRta phalaM''' -n. --false fruit; the fruit associated with cashew nuts is a false fruit; * '''అన్నం, annaM''' -n. --(1) cooked grain; --(2) cooked rice; --(3) food; meal; ---వరి అన్నం = cooked rice. ---గోధుమ అన్నం = cooked wheat. * '''అన్న, anna''' -n. --elder brother; * '''అన్నట్టు, annaTTu''' -adv. sentence opener. --by the way; as you say; as I was saying; oh!; * '''అన్నదమ్ములు, annadammulu''' - n. -- brothers; * '''అన్నప్రాశన, annaprASana''' - n. -- the ritual at which a first meal of rice cooked in milk is offered to a 10-month-old baby; -- అన్నం = cooked rice; ప్రాశనం = meal; * '''అన్నభేది, annabhEdi''' -n. --green vitriol; sulfate of iron; ferrous sulfate; FeSO₄; -- కాసీసం; అన్నభేది means a substance that aids in the digestion of food; * '''అన్నమయకోశం, annamayakOShaM''' - n. -- (1) the digestive system; -- (2) one of the sheaths comprising the physical body, according to the Upanishads; * '''అన్నవాహిక, annavAhika''' -n. [anat.] --(1) esophagus; --(2) alimentary canal; * '''అన్యత్ర, anyatra''' -adv. --elsewhere; * '''అన్యధా, anyadhA''' -adv. --otherwise; in another way; alternatively; * '''అన్యధాకరించు, anyadhAkariMcu''' -v. t. --separate; * '''అన్వయం, anvayaM''' -n. --inter-relationship; relation; explanation of relationship; syntax; * '''అన్వయించు, anvayiMcu''' -v. i. --(1) apply; --(2) interpret; * '''అన్వర్ధం, anvardhaM''' -n. --description; expression of the properties; * '''అన్వర్ధక, anvardhaka''' -adj. --descriptive; expressing the properties; * '''అనాంగిక, anAMgika''' -adj. --inorganic; * '''అనాంగిక రసాయనం, anAMgika rasAyanaM''' -n. --inorganic chemistry; * '''అనా, anA''' -n. --one-sixteenth part; * '''అనాకారి, anAkAri''' -adj. --ugly person; (lit) one without proper shape; * '''అనాగతము, anAgatamu''' - n. -- the future; one that has not arrived; * '''అనాగతవిధాత, anAgatavidhAta''' - n. -- one who prudently provides for the future; * '''అనాథ, anAdha''' -adj. --helpless; poor; fatherless; husbandless; * '''అనాథాశ్రమం, anAdhASramaM''' -n. --orphanage; * '''అనాది, anAdi''' -adj. --ancient; old; one without a beginning; permanent; * '''అనామకుడు, anAmakuDu''' -n. --nameless fellow; anonymous fellow; * '''అనామయం, anAmayaM''' -n. --diseaseless state; absence of disease; * '''అనామయ, anAmaya''' -adj. --anonymous; * '''అనామిక, anAmika''' - n. -- (1) nameless woman; (2) ring finger; -- పురా కవీనాం గణనా ప్రసంగే/ కనిష్ఠికాధిష్ఠిత కాళిదాసః|అద్యాపి తత్తుల్యకవే రభావాత్/ అనామికా సార్థవతీ బభూవ|| -- పూర్వం కొందరు పండితులు కూర్చుని కవులను లెక్కిస్తూ "మొదటి స్థానం కాళిదాసుదే కదా" అని ‘ఒకటి’ అంటూ చిటికెన వ్రేలు మడిచారు. రెండవ స్థానం ఎవరిదీ అని చాలా పేర్లను ప్రస్తావించినా ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. చివరికి రెండవవ్రేలికి ఎక్కే కవి ఎవరూ దొరకక ఆ వ్రేలు ‘అనామిక’గా మిగిలిపోయింది! * '''అనాయాసంగా, anAyAsaMgA''' -adv. --effortlessly; * '''అనారోగ్యం, anArOgyaM''' -n. --ill-health; sickness; not well; (ant.) ఆరోగ్యం; * '''అనావిల, anAvila''' - adj. - pure; clean; clear; * '''అనావృష్టి, anAvRshTi''' -n. --drought; lack of rain; * '''అనాస, AnAsa''' -n. --pineapple; [bot.] ''Ananas cosmosus'' of the Bromeliaceae family; * '''అన్యాపదేశం, anyApadESaM''' -n. --innuendo; indirect reference; * '''అన్యాయం, anyAyaM''' -n. --injustice; miscarriage of justice; * '''అనితరసాధ్యం, anitarasAdhyaM''' -n. --unrivaled achievement; unparalleled achievement; not found possible by others; * '''అనిపించు, anipiMcu''' -v. i. --seem; appear; *'''అనిర్వచనీయమైన, anirvachanIyamaina''' - adj. -- ineffable; not amenable for a definition; (1) too big or extreme for words to express; (2) not to be spoken of due to its sacredness; * '''అనిత్య, anitya''' -adj. -- transient; fleeting; not permanent; (rel.) తాత్కాలిక; * '''అనిర్దిష్ట, anirdhishTa''' -adj. --random; indeterminate; ---అనిర్దిష్ట ప్రవేశం = [comp.] random access. * '''అనివార్య, anivArya''' -adj. --unavoidable; inevitable; * '''అనిష్టాపత్తి, anishTApatti''' -n. --[math.] reducto-ad-absurdum; * '''అనిష్పాంకం, anishpAMkaM''' -n. --[math.] irrational number; a number which cannot be expressed as the ratio of two integers; * '''అన్ని, anni''' -adj. --all; * '''అన్వీక్షణం, anvIkshaNaM''' - n. -- search; * '''అను, anu''' -v. i. --say; utter; * '''అనుకర్త, anukarta''' -n. --reporter; * '''అనుక్రమణిక, anukramaNika''' -n. --table of contents; * '''అనుక్షణం, anukshaNaM''' -adv. --every moment; all the time; * '''అనుకుందాం, anukuMdAM''' -inter. --let us assume; let us pretend; * '''అనుకూలం, anukUlaM''' -n. --favorable; [ant.] ప్రతికూలం; * '''అనుకో, anukO''' -inter. --assume; pretend; అనుకోలు, anukOlu - n. -- assumption; * '''అనుకోవడం, anukOvaDaM''' -v. i. --assuming; pretending; leaning; అనుగమనం, anugamanaM -n. --the practice of a wife jumping into her own funeral pyre upon hearing her husband's death; -- భర్త తోపాటు చితి ఎక్కడం సహగమనం; భర్త వేరే చోట మరణించాక వార్త తెలిసి అగ్ని ప్రవేశం చేస్తే అనుగమనం; * '''అనుగ్రహం, anugrahaM''' -n. --favor; grace; * '''అనుగామి, anugAmi''' - n. -- follower; disciple; * '''అనుచరుడు, anucaruDu''' -n. --follower; * '''అనుచితం, anucitaM''' -adj. --inappropriate; * '''అనుజ్ఞ, anuj~na''' -n. --permission; * '''అనుత్పాదక, anutpAdaka''' -adj. --nonproductive; ---అనుత్పాదక దగ్గు = nonproductive cough; a cough that is not producing a phlem; dry cough. ---అనుత్పాదక వ్యయం = nonproductive expenditure. * '''అనుదాత్త, anudAtta''' -adj. --grave; not sharp; not raised; low; base; * '''అనుదినం, anudinaM''' -adv. --daily; every day; * '''అనుద్రుతం, anudrutaM''' -n. --[music] one of the six elements used in reckoning musical time in classical Indian music; consists of beat, duration, and అక్షర; * '''అనునాసికములు, anunAsikamulu''' -n. pl. --[gram.] the group of Telugu alphabetical characters with a nasal pronunciation: ఙ, ఞ, ణ, న, మ; * '''అనుపల్లవి, anupallavi''' -n. --[music] --(1) sub-refrain; that part of the verse of a song that follows the refrain and may optionally be repeated toward the end; --(2) response in a chorus; * '''అనుపానం, anupAnaM''' -n. --(1) drink taken with a medicine; --(2) mix used in an alcoholic beverage such as water, soda, or juice; * '''అనుప్రాస, anuprAsa''' -n. --alliteration; repetition of similar sounding letters and words; * '''అనుపూర్విక, anupUrvika''' -adj. --chronological; * '''అనుబంధం, anubandhaM''' -n. --connection; attachment; supplement; appendix; appendage; adjunct; * '''అనుబంధ, anubaMdha''' -adj. --connected; attached; adjunct; affiliated; * '''అనుభవం, anubhavaM''' -n. --experience; suffering; knowledge obtained through experience; * '''అనుభవశాలి, anubhavaSAli''' -n. --experienced person; * '''అనుభవైకవేద్యం, anubhavaikavEdyaM''' - n. -- known only through direct experience; an experience that cannot be explained with words; * '''అనుభూతం, anubhUtaM''' - adj. -- which is experienced or enjoyed; -- 1. అనుభవింపఁబడినది; 2. తినఁబడినది; 3. వాడుకొనఁబడినది. * '''అనుభూత్యాత్మక, anubhUtyAtmaka''' - adj. - impressionistic * '''అనుభూతి, anubhUti''' -n. --feeling; emotional feeling; భయం, కోపం, జాలి are examples; * '''అనుభోగం, anubhOgaM''' -n. --enjoyment; pleasure; * '''అనుమందర స్థాయి, anumaMdara sthAyi''' -n. --[music] a full octave below the మందర స్థాయి; * '''అనుమతి, anumati''' -n. --permission; * '''అనుమానం, anumAnaM''' -n. --(1) doubt; suspicion; --(2) [logic] inference; * '''అనుమాన పడడం, anumAna paDaDaM''' -v. i. --doubting; suspecting; * '''అనుమాన ప్రమాణం, anumAna pramANaM''' -ph. --[logic.] proof by inference; a type of proof used in traditional Hindu logic; * '''అనుములు, anumulu''' -n. pl. --a type of legumes; [bot.] Dolichos catjang; * '''అనుమోదకుడు, anumOdakuDu''' - n. -- the supporter; * '''అనురాగం, anurAgaM''' -n. --love; affection; * '''అనురూప, anurUpa''' -adj. --(1) symmetrical; --(2) corresponding; * '''అనువక్త, anuvakta''' -n. --reporter; * '''అనువదించు, anuvadiMcu''' -v. t. --translate; * '''అనువాకము, anuvAkamu''' -n. --paragraph, esp. in the Vedas; * '''అనువాతం, anuvAtaM''' - n. -- downwind; * '''అనువాదం, anuvAdaM''' -n. -- (1) seconding a proposal; ఒకరి వాదం బలపరుస్తూ మరొకరు చేసే ప్రసంగం; (2) translation; * '''అనువు, anuvu''' -n. --convenience; * '''అనుశాసనం, anuSAsanaM''' -n. --command; order; * '''అనుషక్త, anushakta''' -adj. --concurrent; more than one thing happening at the same time; * '''అనుషక్త గణకగమనం, anushakta gaNakagamanaM''' -n. --[comp.] concurrent processing; more than one computation taking place at the same time; * '''అనుసరించు, anusariMcu''' -v. t. --follow; conform; * '''అనుస్వరం, anusvaraM''' -n. --[music] secondary note played along with a note of a melody for decorative effect; this technique is used in రాగ ఆలాపన. * '''అనూచానం, anUcAnaM''' -n. --traditional learning, esp. one that was handed down from generation to generation; used to the learning of the Vedas; * '''అనూచానంగా, anUcAnaMgA''' -adv. --traditionally; * '''అనూహ్యంగా, anUhyaMgA''' -adv. --inconceivably; unimaginably; * '''అనూరాధ, anUrAdha''' -n. --[astron.] Scorpio; the stars Beta, Delta, and Pi; the 17th of the 27 star groups of the Hindu calendar; the name of the 17th lunar mansion; చెలిమిచుక్క; * '''అనేకం, anEkaM''' -n. --many; several; (ant.) ఏకం; * '''అన్వేషణ, anvEshaNa''' -n. --search, research, inquiry; '''* అన్వేషితం, anvEshitaM''' - n. -- search result; * '''అన్యోన్య, anyOnya''' -adj. --mutual; * '''అన్యోన్యత, annyOnyata''' -n. --mutual affection; concord; * '''అప, apa''' -prep. -- a preposition prefixed to roots to get an opposing meaning, usually a meaning to imply something wrong, bad, off-course, untimely, extreme, etc.; ---అపకిరణం = dispersion; (lit.) ray that is off-course. ---అపకీర్తి = infamy; (lit.) reputation of the wrong kind. ---అపజయము = defeat; failure o win; ---అపనింద = unfair allegation. ---అపభ్రంశం = corrupt language; improper talk. ---అపరాధం = wrongdoing. ---అపమృత్యువు = untimely death. ---అపరాత్రి = the dead of night. ---అపశకునం = bad omen. ---అపస్వరం = bad musical note; out of tune. * '''అపక్రమ భిన్నం, apakrama bhinnaM''' -n. --improper fraction; a fraction whose numerator is larger than the denominator; * '''అపక్రమించు, apakramiMchu''' - v. i. -- retreat; turn back; go back; run away; * '''అపకారం, apakAraM''' -n. --harm; injury; * '''అపకీర్తి, apakIrti''' -n. --ignominy; disgrace; infamy; (lit.) reputation of the wrong kind; * '''అపకేంద్ర, apakEndra''' -n. --centrifugal; away from the center; * '''అపచారం, apacAraM''' -n. --affront; insult; * '''అపజయం, apajayaM''' -n. --defeat; failure; * '''అపథ్యం, apathyaM''' -n. --contrary to the prescribed diet; * '''అపదాది, apadAdi''' -adj. --[gram.] non-initial; not at the beginning of a word; * '''అపనమ్మకం, apanammakaM''' -n. --mistrust; disbelief; * '''అపప్రథ, apapratha''' -n. --bad reputation; * '''అపరంజి, aparaMji''' -n. --fine gold; * '''అపర, apara''' -adj. --(1) dorsal; the back side; lower; --(2) peerless; the very, as in అపర ప్రవరాఖ్యుడు; ---అపర ప్రకృతి = Lower Nature; According to Gita, Brahma uses a combination of both the Lower and Upper Natures in his creation process. * '''అపరాత్రి, aparaatri''' - n. -- late night; the latter or closing part of night; the last watch of the night; -- అపరరాత్రి = దానికంటే తరువాత లేని రాత్రి; * '''అపరాధం, aparAdhaM''' -n. --guilt; fault; misdeed; wrong; tort; crime; * '''అపరాధ పరిశోధకుడు, aparAdha pariSOdhakuDu''' -n. m. --criminal investigator; detective; * '''అపరాధ పరిశోధన, aparAdha pariSOdhana''' -n. --criminal investigation; * '''అపరాధి, aparAdhi''' -n. --wrongdoer; criminal; * '''అపరాలు, aparAlu''' -n. --miscellaneous grains, such as peas, beans, etc.; * '''అపరాహ్నం, aparAhnaM''' -n. --afternoon; the day is divided into three parts - పూర్వాహ్నము, మధ్యాహ్నము, అపరాహ్నము; * '''అపరిమితం, aparimitaM''' -n. --unbounded; immense; (ant.) పరిమితం; * '''అపరిష్కృత, aparishkRta''' -adj. --unresolved; unresolvable; * '''అపర్ణి, aparNi''' -adj. --[bot.] leafless; aphyllous; * '''అపవర్గం, apavargaM''' -n. --nirvana; final beatitude; detachment from matter; * '''అపవాదం, apavAdaM''' -n. --reproach; slander; * '''అపసవ్యం, apasavyaM''' -adj. --(1) in the wrong way; --(2) counter-clockwise; anti-clockwise; * '''అపస్వరం, apasvaraM''' -n. --discordant note; * '''అపస్మారం, apasmAraM''' -n. --epilepsy; * '''అపహరించు, apahariMcu''' -v. i. --steal; pillage; plunder; usurp; * '''అప్ప, appa''' -n. --(1) elder sister; --(2) father; papa; --(3) a term of endearment added as a suffix to a name; * '''అప్పగించు, appagiMcu''' -v. t. --entrust; deliver to the charge of another; * '''అప్పగింత, appagiMta''' -n. --handing over; delivery; consignment; * '''అప్పచ్చి, appacci''' -n. --a type of fried cake; any snack food or treat; * '''అప్పజెప్పు, appajeppu''' -v. t. --(1) entrust; consign; --(2) recite from memory; * '''అప్పడం, appaDaM''' -n. -- a ball of lightly spiced "urid dal" dough pressed into a thin disk shape by a rolling pin; this is later deep-fried and served as an appetizer; * '''అప్పడాల కర్ర, appaDAla karra''' -n. --rolling pin; a cylindrical gadget for rolling dough into a required shape; * '''అప్పనం, appanaM''' -n. --gift; offering; * '''అప్పనంగా, appanaMgA''' -adv. --free; for nothing;as a gift; * '''అప్పు, appu''' - n. -- loan; debt; * '''అప్పు-సొప్పు, appu-soppu''' - n. - loans and debts; * '''అప్రచలితం, apracalitaM''' -n. --obsolete; * '''అప్రచలనం, apracalanaం''' -n. --obsolescence; * '''అప్రతిష్ఠ, apratishTha''' -n. --(1) bad reputation; --(2) disgrace; dishonor; * '''అప్రతిహత, apratihata''' -adj. --unobstructed; unimpeded; --అమంగళం ప్రతిహతమగు గాక! = Let the inauspicious be obstructed! * '''అప్రధాన, apradhAna''' -adj. --unimportant; inferior; * '''అప్రమత్తత, apramattata''' -n. --vigilance; * '''అప్రమాణ, apramANa''' -adj. --nonstandard; * '''అప్రమేయం, apramEyaM''' -n. --incomprehensible; inconceivable; immeasurable; * '''అప్రమేయుడు, apramEyuDu''' -n. --God; (lit.) one who is incomprehensible; * '''అప్రయత్నంగా, aprayatnaMgA''' -adv. --without effort; involuntarily; unintentionally; * '''అప్రయోజకుడు, aprayOjakuDu''' -n. --useless fellow; incompetent fellow; * '''అపాటవము, apATavamu''' -n. --infirmity; weakness; --- అపాటవశాల = infirnary. * '''అపాత్ర, apAtra''' -adj. --unworthy; undeserving; ---అపాత్ర దానం చెయ్యవద్దు = do not give to an unworthy cause. * '''అపానం, apAnaM''' -n. --(1) anus; --(2) exhaust; outlet; exhalation; * '''అపాన వాయువు, apAnavAyuvu''' -n. --fart; gas of flatulence; * '''అపాయం, apAyaM''' -n. --danger; peril; * '''అపారం, apAraM''' -n. --vast; one without a shore; * '''అపార్థం, apArthaM''' -n. --misinterpreted meaning; * '''అప్రాచ్యపు, aprAcyapu''' -adj. --(1) low; mean; worthless; --(2) (lit.) of Western origin; * '''అపురూపం, apurUpaM''' -n. --rare; scarce; dear; invaluable; * '''అప్పు, appu''' -n. -- debt; * '''అప్పుడప్పుడు, appuDappuDu''' -adv. --now and then; occasionally; at times; once in a while; * '''అప్పుడు, appuDu''' -adv. --then; (rel.) ఎప్పుడు; ---అప్పటికి = [dative] at that time; by that time. ---అప్పట్లో = [locative] at that time. * '''అప్పుడే, appuDE''' -adv. --(1) just then; --(2) promptly; * '''అపూర్వం, apUrvaM''' -n. --(1) rare; unusual; uncommon; --(2) new; not ancient; * '''అపేక్ష, apEkahs''' - n. -- desire; expectation; hope; wish; --- (usage note) ఆపేక్ష తప్పు, అపేక్ష ఒప్పు; * '''అపోహ, apOha''' -n. --misconception, wrong idea; (ant.) పోహ; * '''అపౌరుషేయ, apaurushEya''' -adj. --supramental; artificial; non-manual; * '''అబంత్రం, abaMtraM''' -n. --entropy; a measure of disorder used in thermodynamics; quantity of heat flowing into or out of a body divided by the temperature of the body; * '''అబందరం, abaMdaraM''' -n. --disorder; * '''అబందరమాత్రం, abaMdaramAtraM''' -n. --entropy; a measure of disorder; * '''అబద్ధం, abaddhaM''' -n. --lie; falsity; untruth; mendacity; prevarication; equivocation; * '''అబల, abala''' -n. --woman; (lit.) the weak one; * '''అబ్దం, abdaM''' -suff. --era; eon; epoch; age; ---శతాబ్దం = century; hundred years. * '''అబాకా, abAkA''' - n. -- Manilla hemp; the fiber from a type of banana plant {bot.] Musa textilis; * అబ్కారీ, abkaaree - adj. -- related to alcohol; - n. -- (1) a place where alcohol is prepared or sold; a bar; (2) a tax on alcohol products; * '''అబ్బాయి, abbAyi''' -n. --boy; son; lad; kid; youngster; * '''అబ్బి, abbi''' -n. --fellow; could be used to refer to a male villager or vendor; * '''అబ్బు, abbu''' -v. i. --to come into one's possession; * '''అబ్బురం, abburaM''' -n. --wonder; surprise; * '''అబ్బురపాటు, abburapATu''' -n. --surprise; astonishment; amazement; wonderment; * '''అబ్బే, abbE''' -inter. --no; an expression of negation; * '''అబ్లోసు, ablOsu''' -n. --the wake of a ship; the mark left in water behind a ship; * '''అభము-శుభము, abhamu-Subhamu''' -ph. --auspicious and inauspicious; right and wrong; good and bad; -- "భాతి ఇతి భం" అని వ్యుత్పత్తి. ప్రకాశించునది గాబట్టి 'భం' అనబడుతుంది. న + భం = అభం అంటే తగని నక్షత్రం. సు + భం= మంచి నక్షత్రం. అదే వాడుకలో శుభం గా పరిణమించింది. శుభం ప్రసిద్ధ పదం కాబట్టి "సు" ను "శు" గా పొరబడి అదే జనాల నాలుకల మీద స్థిరపడింది; * '''అభయం, abhayaM''' -n. --(1) fearlessness; --(2) a guarantee of protection; * '''అభయ, abhaya''' -n. --a medicinal plant; (bot.) Terminalia chebula; * '''అభయపత్రం, abhayapatraM''' -n. --written guarantee; warranty; * '''అభయహస్తం, abhayahataM''' -n. --a hand gesture guaranteeing protection from enemies; * '''అభయారణ్యం, abhayAraNyaM''' -n. --forest reserve; protected forest; * '''అభ్యంగన, abhyaMgana''' -adj. --anointed; rubbed with oil; * '''అభ్యంగన స్నానం, abhayaMgana snAnaM''' -ph. --anointing ceremony; a ceremonial oil bath at the beginning of important rituals like coronations and weddings; * '''అభ్యంతరం, abhyaMtaraM''' -n. --(1) objection; --(2) obstacle; --(3) gap; interval; * '''అభ్యంతర మందిరం, abhyaMtara mandiraM''' -n. --private apartments in a palace, normally separated from the rest of the building; * '''అభ్యర్థి, abhyarthi''' -n. --candidate; applicant; * '''అభ్రంకషం, abhraMkashaM''' -n. --(1) sky scrapper; any tall thing like a tree, mountain or a structure; --(2) air; * '''అభ్రకం, abhrakaM''' -n. --mica; isinglass; * '''అభాండం, abhAMDaM''' -n. --blame; insinuation; unjust accusation; * అభావం, bhaavaM - n. -- Non-existence; nonentity; null; void; lack of evidence (also tells something); -- ఏదో ఒకటి లేకపోయినా మనం దాన్ని గుర్తించగలగడం; ఉదాహరణ: “ఇక్కడ వెలుగు లేదు” అంటే చీకటి ఉంది. * '''అభాసు, abhAsu''' -n. --mess; disagreeableness; ---రసాభాసు = fiasco; fouledup thing. * '''అభ్యాగతి, abhyAgati''' -n. --unannounced guest; * '''అభ్యాసం, abhyAsaM''' -n. --practice; exercise; ---అభ్యాసం కూసువిద్య = practice makes it easy. * '''అభ్యాసి, abhyAsi''' -n. --learner; student; * '''అభి, abhi''' -pref. --(1) on; above; onto; in front of; near; --(2) again and again; used as an intensifier to describe goodness, wellness, etc.; -- (3) symbol; icon; --- అభినందించు = rejoice; greet. --- అభ్యుదయం = progress; welfare. --- అభిషేకము = pouring lots of liquids on an idol; * '''అభిక్రియ, abhikriya''' -n. --chemical reaction; * '''అభికేంద్ర, abhikEMdra''' -n. --centripetal; * '''అభిఘాతం, abhighAtaM''' -n. --collision; impact; (lit.) face-to-face shock; * '''అభిచర్య, abhicarya''' -n. --treatment; * '''అభిజాత్యం, abhijAtyaM''' -n. --(1) lineage from a high caste; impeccable lineage; --(2) self-esteem; pride; * '''అభిజ్ఞ, abhij~na''' -adj. --intelligent; scholarly; reliable; well-informed; * '''అభిజ్ఞ వర్గాలు, abhij~na vargAlu''' -n. --well-informed sources; * '''అభిజ్ఞానం, abhij~nAnaM''' -n. --sign; mark; token; * '''అభిజిత్, abhijit''' -n. -- the star Vega; -- ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రం చివరి పాదం, శ్రవణా నక్షత్రంలోని మొదటి పాదంలో 15వ వంతు భాగాన్ని అభిజిత్ నక్షత్రం అంటారు; * అభిజిత్ లగ్నం, abhijit lagnaM - n. -- [astrol.] the interval of time that is 16 minutes on either side of 12 noon; -- ప్రతీ రోజూ మధ్యాహ్నం 12 గం. కి 16 ని. ఇటు నుంచి అటు వరుకూ; వారం, వర్జ్యం, తిథి —- ఇవేవీ చూడకుండా ఏ రోజైనా ఈ సమయం చాలా మంచిది అని అంటారు. శ్రీరాముడి జననం, సీతారాముల కల్యాణం, భీష్మ పితామహుడు ధ్యాన స్థితుడై ప్రాణాలను విడిచిపెట్టిన సమయం, ఇవన్నీ ఈ ముహూర్తంలోనే జరిగాయి. * '''అభిదానం, abhidhAnaM''' -n. --designation; title; * '''అభిదాయక, abhidhAyaka''' -adj. --designated; * '''అభినందన, abhinaMdana''' -n. --praise; applause; congratulation; * '''అభినయం, abhinayaM''' -n. --gesture; pose; action; [drama] the art of communication through facial gestures; --(2) pantomime; a play in which actors express themselves without speaking; ---ఆంగికాభినయం = gestures using limbs. ---వాచికాభినయం = gestures using speech. ---ఆహార్యాభినయం = gestures using make-up. ---సాత్వికాభినయం = gestures using emotional reaction. * '''అభినవ, abhinava''' -n. --modern; present-day; * '''అభినవోద్భిజం, abhinavOdbhijaM''' -n. --sprout; very recently born; * '''అభిప్రాయం, abhiprAyaM''' -n. --(1) opinion; --(2) thought; intention; ---భేదాభిప్రాయం = difference of opinion; disagreement. * '''అభిమతం, abhimataM''' -n. --(1) desire; wish; --(2) inclination; trend; * '''అభిమానం, abhimAnaM''' -n. --(1) pride; self-respect; --(2) affection; love; devotion; --(3) pride; arrogance; egoism; * '''అభిముఖ, abhimukha''' -n. --opposite; face-to-face; one in front of the other; * '''అభిముఖ కోణం, abhimukha kONaM''' -n. --[geom.] opposite angle; * '''అభియోగం, abhiyOgaM''' -n. --complaint; accusation; charge; allegation; challenge; * '''అభియోగి, abhiyOgi''' -n. --plaintiff; complainant; the one who brings a suit in a court of law; * '''అభిరుచి, abhiruci''' -n. --(1) taste; interest; --(2) hobby; * '''అభిలషణీయం, abhilashaNIyaM''' -n. --desirable; * '''అభిలాష, abhilAsha''' -n. --desire; wish; inclination; * '''అభివందనం, abhivaMdanaM''' -n. --greeting; salutation; * '''అభివృద్ధి, abhivRddhi''' -n. --growth; improvement; advancement; augmentation; * '''అభివ్యక్తి, abhivyaktఇ''' -n. -- (1) expression; declaration; manifestation; (2) reflection; a reflected image; * '''అభిషవం, abhishavaM''' -n. --distillation; * '''అభిషవ శశవిషాణం, abhishava SaSavishANaM''' -n. --reducto-ed-absurdum; (lit.) distillation until a hare's horn is obtained which is an exercise in futility; * '''అభిషవోల్, abhishavOl''' -n. --distilled liquor; * '''అభిషేకం, abhiShEkaM''' - n. -- bath; giving a bath; making wet; * '''అభిసరణం, abhisaraNaM''' -n. --(1) osmosis, --(2) convergence; * అభిసారం, abhisAraM - n. -- appointment; -- 'అభిసారం' అంటే ప్రేమికులు సంగమార్థం కలుసుకుందాం అని చేసుకునే నిర్ణయం. అభిసారిక అంటే ప్రియుడి కోసం దొంగచాటుగా చీకట్లో రకరకాల అడ్డంకులన్నీ ఎదుర్కొంటూ వెళ్ళే స్త్రీ; కావ్యాలలో నాయకుడిని వెదుకుతూ (సంకేత స్థలానికి) వెళ్ళే నాయికను 'అభిసారిక' అనేవారు; * '''అభీష్టము, abhIshTamu''' - n. -- wish; desire; * '''అభ్యుదయం, abhyudayaM''' -n. --progress; welfare; * '''అభ్యుదయ, abhyudaya''' -adj. --progressive; liberal; * '''అభ్యున్నతి, abhyunnati''' -n. --progress; development; prosperity; * '''అభూత, abhUta''' -adj. --non-existent; hitherto unknown; not true; unreal; virtual; ---అభూత కల్పన = ఎపుడూ జరగని దాన్ని జరిగినదాని మాదిరిగా కల్పించడం = unprecedented happenings; trumpedup charges. * '''అమంగళం, amaMgaLaM''' -n. --inauspicious thing; bad omen; * '''అమడలు, amaDalu''' - n. pl. multiple babies in the same delivery; -- ఒకే కాన్పులో ఒకటి కంటే ఎక్కువ బిడ్డలు పుడితే వారిని "అమడలు" అంటారు; * '''అమరం, amaraM''' -n. --Amarasimha’s Sanskrit dictionary, also called amarakOSaM; * '''అమరి చెట్టు, amari cheTTu''' - n. -- Pink Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea carnea;'' -- ఒడియా భాషలో అమరి (ఒమరి) అంటే మరణము లేనిది అని అర్థం. అందుకే ఇదే పేరుతో సరిహద్దు ప్రాంతమైన ఉత్తరాంధ్రలో ఈ మొక్కను పిలుస్తారు. అమరి చెట్లు, పుట్టలు, గట్లు అనే తేడా లేకుండా అన్ని చోట్లా కనబడుతుంది. ఈ మొక్కలో భాగాన్ని కొసేసి నీటిలో గాని, రాళ్లు రప్పల ప్రాంతంలో గాని, నిస్సారమైన భూమిపై గాని... ఇలా ఎక్కడ పడేసినా చిగిర్చి మళ్లీ జీవం పోసుకుంటుంది. అందుకే దీన్ని చావులేని మొక్క అంటారు. లేత మొక్కలు రబ్బరులా సాగుతాయి కాబట్టి రబ్బరు మొక్క అంటారు. ఈ మొక్క కు గులాబీ రంగులో పెద్ద పెద్ద పువ్వులు పూస్తాయి. ఉదయం పూట అవి పూర్తిగా వికసిస్తాయి కాబట్టి ఈ మొక్కను ఇంగ్లీషులో Pink Morning Glory అంటారు. -- పెద్ద తూటాకు చెట్టు; సలెంద్ర చెట్టు; రబ్బరుచెట్టు; * '''అమరిక, amarika''' -n. --arrangement; configuration; * '''అమరు, amaru''' -v. i. --fit into; * '''అమర్చు, amarcu''' -v. t. --fit; arrange; configure; make ready; supply; fix; furnish; * '''అమలు, amalu''' -n. --vogue; practice; in use; reign; ---అమలు పరచు = to put in practice. to enforce; * '''అమృతం, amRtaM''' -n. --ambrosia; the elixir of immortality; (ety.) అ = non, మృత = dead; * అమృతవల్లీ, amRtavallI - n. -- (see) తిప్పతీగ; * '''అమ్మ, amma''' -n. f. --mother; -suff. -- a term of endearment used to address females; * '''అమ్మకం, ammakaM''' -n. --sale; * '''అమ్మకందారు, ammakaMdAru''' -n. --sellar; vendor; * '''అమ్మకపు పన్ను, ammakapu pannu''' -n. --sales tax; * '''అమ్మడు, ammaDu''' -n. --young lady; a term of semi-endearment used to address young girls; * '''అమ్మలక్కలు, ammalakkalu''' - n. -- neighboring ladies; gossiping ladies; (lit.) mothers and sisters; * '''అమ్మవారు, ammavAru''' -n. --(1) goddess, esp. goddess of smallpox; --(2) consort of either Vishnu or Siva; ---పెద్ద అమ్మవారు = smallpox. ---చిన్న అమ్మావారు = chickenpox. * '''అమాంతంగా, amAMtaMgA''' -adv. --suddenly; unexpectedly; all at once; * '''అమాత్యుడు, amAtyuDu''' -n. m. --a king's minister; minister; * '''అమాందస్తా, amAMdastA''' -n. -- a heavy-duty, portable, cast-iron mortar and pestle used in grinding nuts and spices in the kitchen; * '''అమాంబాపతులు, amAmbApatulu''' -n. --(1) miscellaneous items; --(2) overhead; * '''అమానుషం, amAnushaM''' -n. --(1) inhuman; cruel; --(2) uninhabited; with no human habitation; * '''అమాయకుడు, amAyakuDu''' -n. --naive person; * '''అమావాస్య, amAvAsya''' -n. -- new moon day; -- అమావాస్య అనునది సినీవాలి, కుహు, దర్శ అని మూడు విధములు; అమావాస్య యొక్క 8 ఝాముల కాలంలో మొదటి ఝాము సినీవాలీ, 2, 3, 4, 5, 6 ఝాములు దర్శ, 7, 8 ఝాములు కుహు; * '''అమ్మాయి, ammAyi''' -n. --(1) girl; lass; kid; youngster; --(2) daughter; * '''అమితం, amitaM''' -adj. --unlimited; without limit; * '''అమ్మి, ammi''' -n. f. --female villager or vendor; * '''అమ్ము, ammu''' -v.t. --sell; -n. --arrow; ---అమ్మువేటు దూరం = as far as an arrow can be thrown. * '''అమ్ములపొది, ammulapodi''' -n. --quiver; arrow holder; (lit.) arrow pouch; arrow store; * '''అమూర్తం, amUrtaM''' -n. --formless; shapeless; ---మూర్తులన్నిటికి ఆధారభూతమైన అణువు మాత్రం అమూర్తం = the atom which is the basis of all matter is itself shapeless. * అమృతవల్లి, amRtavalli - n. -- Giloy; Guduchi; [bot.] ''Tinospora cordifolia;'' A potent Ayurvedic climbing shrub celebrated for boosting immunity and fighting infections; * '''అమేయం, amEyaM''' -n. --one followed by 32 zeros in the traditional Indian method of counting; 10³² * '''అమోఘం, amOghaM''' -adj. --fruitful; * '''అమ్మో, ammO''' - inter. -- an expression to show surprise or excitement; * '''అయనం, ayanaM''' -n. --(1) road; path; --(2) half-a-year; the sun's course for six months; * '''అయనచలనం, ayanacalanaM''' -n. --precession of the equinoxes; the sidereal year (time taken by the Earth to go from one celestial longitude and return back to the same position with reference to a fixed star) is just over 20 minutes longer, or 50.26 arc seconds of angular measure, than the tropical year (time taken by the Earth to go from one vernal equinox to the next vernal equinox); this continuous receding of the vernal equinox along the zodiac is called the precession of the equinoxes; * '''అయనాంశ, ayanAMSa''' -n. --the angular difference between the tropical and sidereal zodiacs; this difference is due to the precession of the equinoxes. Thus, the computed positions of the planets and houses may differ depending on whether ayanAMSa is used, and, if it is, on the specific algorithm employed to compute it! -- సాయన విధానం (Western): సూర్యుడు భూమధ్యరేఖను దాటే బిందువు (వసంత విషువత్తు - Vernal Equinox) ఆధారంగా గణించేది. ఇది ఋతువులను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. నిరయణ విధానం (Indian): ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉండే నక్షత్రాల (అశ్విని, రేవతి వంటివి) ఆధారంగా గణించేది. ఈ రెండింటి మధ్య ప్రతి సంవత్సరం ఏర్పడే చిన్నపాటి తేడానే 'అయనాంశం' అంటారు. ప్రస్తుతం ఈ తేడా సుమారు 24 డిగ్రీలు ఉంది. -- మన దేశంలో మూడు పద్ధతుల అయనాంశలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. లాహిరి అయనాంశ = 24.13 డిగ్రీలు, రామన్ అయనాంశ = 22.46 డిగ్రీలు, KP అయనాంశ = 24.07 డిగ్రీలు. లాహిరి అయనాంశ చాలామంది పాటిస్తారు. * '''అయనోవరణం, ayanOvaraNaM''' -n. --ionosphere; region of space about 50 kilometers from the surface of the Earth; * '''అయస్, ayas''' -pref. --iron; ferro; ferrous; ferric; * '''అయస్కాంతం, ayaskAntaM''' -n. --magnet; * '''అయస్కాంత దండం, ayaskAnta daMDaM''' -n. --bar magnet; * '''అయస్కాంతపు కడ్డీ, ayaskAntapu kaDDI''' -n. --bar magnet; * '''అయస్కాంత క్షేత్రం, ayaskAnta kshEtraM''' -n. --magnetic field; * '''అయస్కాంతావరణం, ayaskAMtAvaraNaM''' -n. --magnetosphere; * '''అయ్య, ayya''' - n. -- father; dad; * '''అయ్యబాబోయ్, ayyabaabOy''' - inter. -- an expression to show surprise; * '''అయ్యయ్యో, ayyayyO''' - inter. -- an expression to show sorrow; * '''అయాచితం, ayAcitaM''' -adj. --unasked; * '''అయాను, ayAnu''' -n. -- ion; an electrically charged particle; an electron; an atom that has lost one or more electrons; * '''అయిక్, ayik''' -pref. --iron; ferro; ferric; * '''అయికమత్యం, ayikamatyaM''' -n. --unity; (ety.) ఏకమతేర్భావః = unity in thought; * '''అయిక్యరాజ్య సమితి, ayikyarAjya samiti''' -n. --United Nations; * '''అయితే, ayitE''' -adv. --particle. if; but; if so; * '''అయిదవ, ayidava''' -adj. --fifth; * '''అయిదు, ayidu''' -n. --five; * '''అయిదుగురు, ayiduguru''' -n. --five people; * '''అయిన, ayina''' -suff. ---ous; ---అంటుకునేదయిన = infectious; contagious. ---అసంగతమయిన = anomalous. ---నిరాకారమయిన = amorphous. * '''అయిన వాళ్లూ, కాని వాళ్లూ, ayina vALlU, kAni vALlU''' -ph. --(idiom.) every Tom, Dick, and Harry; everyone, related or not; * '''అయినా, ayinA''' -adv. --particle. nevertheless; * '''అయినాకాని, ayinAkAni''' -adv. --particle. nevertheless, but; * '''అయివేజు, ayivEju''' - n. -- income; income from a farm or cultivated land; -- ఐవజు; * '''అయిష్టత, ayishTata''' -n. --aversion; unwillingness; distaste; * '''అయిస్వర్యం, ayisvaryaM''' -n. --wealth; opulence; * '''అయిహికం, ayihikaM''' -n. --worldly; materialistic; (ant.) ఆముష్మికం; * '''అయోమయం, ayOmayaM''' -n. --(1) full of iron; made of iron; Ferro; --(2) confused state; hard; difficult; అస్తవ్యస్త పరిస్థితి; * '''అయోముఖి, ayOmukhi''' -n. --an iron-tipped one; a wooden pestle with an iron tip; same as రోకలి * '''అర, ara''' -adj. --half; ---అర టావు = half of full-scape sheet. -n. -- (1) compartment; closet; chamber; a part of a shelf; ---మీద అర = upper compartment. ---అర డజను = half a dozen. ---అరడుగు = half a foot. -- (2) the fraction 1/2. * '''అరకొర, arakora''' -n. --deficiency; defect; incomplete; * '''అరఖు, arakhu''' -n. --medicine in the form of liquid; extract; tincture; * '''అరగూడు, aragUDu''' -n. --niche; niche in a wall; * '''అరఘట్టం, araghaTTaM''' -n. --sky-wheel; a wheel, with bucket seats, that rotates on a horizontal axis and is commonly found in amusement parks; a water wheel with buckets, that rotates on a horizontal axis; * '''అరచెయ్యి, araceyyi''' -n. --palm of the hand; (lit.) half a hand, the other half being the back of the hand or మండ. * '''అరటి కర్రు, araTi karru''' - n. -- banana sap; this sap leaves an indelible mark on clothes and so is often used in making inks and markers; * అరటి దూట, araTi dUTa - n. -- the slender, rod-like part in the middle of the stem; although low in nutritional value, this is often cooked and eaten like any other vegetable; * '''అరటికాయ, araTikAya''' -n. --plantain; a type of banana used in cooking; raw banana used as a vegetable; ---బొంత అరటి = plantain; a cooking variety of banana. * '''అరటిపండు, araTipaMDu''' -n. --banana; the fruit version of a plantain; ---examples of fruit varieties of banana = అమృతపాణీ, కర్పూరపు చక్రకేళి; వామన చక్రకేళి; పచ్చ అరటి; కొమ్మ అరటి. ---In India, early Aryans considered banana as unsuitable for eating by branding it as "న పథ్యం కదళీ ఫలం;" * '''అరటిమొక్క, araTimokka''' -n. --banana plant; (bot.) Musa paradisiaca; నందనవనంలో ఉండదగ్గ మొక్క; Musa sapientum; విజ్ఞలు తినదగ్గ పండు; Musa acuminata; అడవి అరటి; -- నార అరటి = Musa textilis; -- [Sans.] కదళీ; మోచా; * '''అరణ్యం, araNyaM''' -n. --forest; jungle; ---కీకారణ్యం = dense forest. ---వర్షారణ్యం = rain forest. * '''అరణ్య అగ్నిజ్వాల, araNya agnijvAla''' -n. --the flame of the forest; [bot.] ''Delonix regia''; * '''అరణి, araNi''' -n. --(1)Trust; foundation; charitable organization; (2) fireboard; firedrill; A piece of dry wood to produce fire by friction; * '''అరదండాలు, aradaMDAlu''' -n. pl. --handcuffs; * '''అరపూస, arapUsa''' -n. --rosin; resin; this is the stuff applied to the bow of a violin to improve friction; * '''అరమర, aramara''' -n. --doubt; hesitation; * '''అరమరగింపు, aramaragiMpu''' -n. --fractional distillation; boiling in a chamber with compartments; * '''అరమరిక, aramarika''' -n. --mutual suspicion; difference of opinion; hesitation; doubt; * '''అరమారు, aramAru''' -n. --shelf or chamber with compartments; * '''అరయమి, arayami''' -n. --ignorance; ---అరయమియే ఆనందం = ignorance is bliss. * '''అరయిక, arayika''' -n. --research; * '''అరవం, aravaM''' -n. --Tamil; (lit.) అ + రవం = a language with no aspirates; * '''అరవచాకిరి, aravacAkirI''' -n. --hard work with no compensation; (ety.) అరువుచాకిరి; service first, payment later type of extracting work; (rel.) వెట్టిచాకిరి; గొడ్డుచాకిరి; * '''అరవై, aravai''' -n. --sixty * '''అర్కం, arkaM''' -n. --[chem.] extract; * '''అర్ఘ్యం, arghyaM''' -n. -- water offered as an ingredient in performing a pooja; -- అర్ఘ్యం అంటే దేవతలకు (ముఖ్యంగా సూర్యుడు, ఇతర గ్రహ దేవతలు లేదా దైవిక శక్తులకు) నీరు, పుష్పాలు, చందనం, గంధం లేదా ఇతర పదార్థాలతో సమర్పించే ఆచారం. ఇది భక్తి మరియు గౌరవ సూచకంగా చేస్తారు; * '''అర్చన, arcana''' -n. --worship; * '''అర్ణవం, arNavaM''' -n. --sea; * '''అర్థం, arthaM''' -n. --(1) meaning; significance; --(2) money; wealth; -- (3) వస్తువు; -- (4) ప్రయోజనం; ---వాచ్యార్థం = literal meaning. -suff. --for; ---గౌరవార్థం = to honor. * '''అర్థశాస్త్రం, arthaSAstraM''' -n. --economics; * '''అర్ధం, ardhaM''' -n. --half; ---పూర్వార్ధం = first half; former half. ---ఉత్తరార్ధం = second half; later half. * '''అర్ధ, ardha''' -adj. --half; hemi; semi; * '''అర్ధగోళం, ardhagOLaM''' -n. --hemisphere; ---పూర్వార్ధగోళం = the Eastern hemisphere. ---పశ్చిమార్ధగోళం = the Western hemisphere. * '''అర్ధఘనం, ardhaghanaM''' -n. --[chem.] gel; half-solid; * '''అర్ధచంద్రుడు, ardhacaMdruDu''' -n. m. --half-moon; * '''అర్ధణా, ardhaNA''' -n. --a coin of the British era with a value of one-half anna or one-thirty second of a rupee or six pies; * '''అర్ధద్రవం, ardhadravaM''' -n. --[chem.] sol; half-liquid; * '''అర్ధనారీశ్వరుడు, ardhanArISvaruDu''' -n. --Androgyny; అర్ధపరాన్నజీవి, ardhaparAnnajIvi - n. -- hemiparasite; a plant that obtains part of its food by parasitism, e.g. mistletoe, which also photosynthesizes; అర్ధపారదర్శక, ardhapAradarSaka - adj. -- translucent; D\diaphanous; * '''అర్ధరాత్రి, ardharAtri''' -n. --midnight; * '''అర్ధవృత్తం, ardhavRttaM''' -n. --[math.] semicircle; * '''అర్ధవాహిని, ardhavAhini''' -n. --[phy.] semiconductor; * '''అర్ధసంకలని, ardhasaMkalani''' -n. --[comp.] half-adder; a device that adds two numbers without taking into account the propagated carry; * '''అర్భకుడు, arbhakuDu''' -n. m. --weakling; child; * '''అర్హత, arhata''' -n. --qualification; eligibility; entitlement; (ety.) అర్ + హత = అరిషడ్వర్గాలని చంపినది, that is, one is said to be qualified after killing the six enemies, namely కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యం. -suff. - ability ---గమనార్హత = noticeability. * '''అర్హతా పత్రము, arhatApatramu''' -n. --credential; diploma; certificate; * '''అర్హమయిన, arhamayina''' -suff. ---ble ---గమనార్హమయిన = noticeable. ---ప్రశంశార్హమయిన = commendable. * '''అర్ఝ్యం, arghyaM''' - n. -- water offered to a guest to wash hands; చేతులు కడుగుకొనేందుకు ఇచ్చే నీళ్ళు; * '''అరాజకం, arAjakaM''' -n. --anarchy; * '''అర్థాంతరం, arthAntaraM''' -n. --another meaning; * '''అర్ధాంతరంగా, ardhAntaraMgA''' -adv. --incompletely; partially; ---అర్ధాంతర మొత్తం = partial sum. * '''అర్థాపత్తి, arthApatti''' -n. --a figure of speech; inference; inference of a cause from its effect; -- "రాజు గారి చిన్న భార్య మంచిది" అన్నప్పుడు, పెద్ద భార్య మంచిది కాదు అనే అర్థం స్పురించిడం అర్థాపత్తికి ఒక ఉదాహరణ; * '''అర్ధాంతరం, ardhAntaraM''' -adj. --incomplete; partial; intermediate; ---అర్ధాంతరంగా = in the middle. ---అర్ధాంతర మొత్తం = partial sum. * '''అర్ధాంతరన్యాసం, ardhaMtaranyAsaM''' -n. --a figure of speech in which a simple example is given and a broad generalization is made; ఒక ఉదాహరణని చూపి, దాన్ని సర్వవ్యాప్తంగా వాడడం; అజహర్లక్షణం; * '''అర్ధాంగి, ardhAMgi''' -n. --better half; wife; * '''అర్ధాయువు, ardhAyuvu''' -n. --[phy.] half-life; * '''అర్ధాధికేనం, ardhAdhikEnaM''' -n. --[math.] rounding off to the nearest integer; * '''అర్వాచీనం, arvaacheenaM''' - adj. -- (1) modern; recent; not ancient; (2) reverse; contrary; -- ప్రాచీనం కానిది; కొత్తది. * '''అరి, ari''' -suff. --denotes possession; --- నేర్పరి = skillful person. --- జాలరి = జాలము పట్టినవాడు; fisherman = a person who handles the net --- కాపరి = కాపు కాసేవాడు; watchman = a person who watches; --- చదువరి = చదువుకున్నవాడు; -n. --enemy; foe; * '''అరికట్టు, arikaTTu''' -v.t. --block; impede; stop; * '''అరిగిపోవు, arigipOvu''' -n. --wear out; erode; * '''అరిగోలు, arigOlu''' -n. -- a raft made of wickerwork and animal skin; * '''అరిత్రం, aritraM''' -n. --rudder; the device that keeps a boat on course; * '''అరిషడ్వర్గాలు, arishaDvargAlu''' -n. pl. --the six categories of enemies to a human, namely, lust, anger, miserliness, infatuation, arrogance, and jealousy; * '''అరిష్టం, arishTaM''' -n. --(1) misfortune; calamity; danger; --(2) crow; ---బాలారిష్టాలు = (1) diseases of the childhood; (2) [idiom] teething troubles; any difficulties in the early stages of a project. * '''అరిష్ఠ, arishTha''' -adj. --fermented; * '''అర్జీ, arjI''' -n. --petition; application; * '''అరుంధతి, aruMdhati''' -n. --[astron.] Alcor; the companion star of Mizar in Ursa Major; * '''అరుగు, arugu''' -n. --pial; oriel; raised platform serving as a seat in front of a house as in వీధి అరుగు; -v.i. --digest; erode; abrade; - v. t. depart; leave; go away; * '''అరుణ, aruNa''' -adj. --red; * '''అరుణ మహాతార, aruNa mahAtAra''' -n. --[astron.] red giant; a type of huge star that is not on the Main Sequence of the H-R diagram; * '''అరుణోదయం, aruNOdayaM''' -n. --reddening of the sky before sunrise; (lit.) red morning; * '''అరుదు, arudu''' -adj. --rare, scarce; unusual; * '''అరువు, aruvu''' - n. -- loan; something that is borrowed; * '''అరువు తెచ్చుకొను, aruvu tecchukonu''' - v. t. -- borrow something; * '''అర్జున, arjuna''' -n. --(1) one of the Pandavas of Mahabharata; --(2) a medicinal plant; [bot.] ''Terminalia arjuna;'' -- ఆరా చెట్టు; అర్జున ఒక ప్రముఖ ఆయుర్వేద మూలిక; అర్జున చెట్టు యొక్క బెరడు (bark)ని ఆయుర్వేద వైద్య విధానాలలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ మొక్క ముఖ్యంగా హృద్రోగ నిరోధానికి, రక్తపోటు నియంత్రణకు ఉపయోగపడతాయి. * '''అర్భుదం, arbhudaM''' -n. --one followed by ten zeros in the traditional Indian method of counting; ten billion; 10¹⁰ * '''అర్రు, arru''' -n. --neck; * '''అర్హుడు, arhuDu''' -n. m. --deserving candidate; * '''అరైకామ్లం, araikAmlaM''' -n. --[biochem.] DNA; deoxyribonucleic acid; * '''అలంకరణ, alaMkaraNa''' -n. --(1) decoration; --(2) make-up; * '''అలంకరించు, alaMkariMcu''' -v. t. --decorate; trim; ---క్రిస్‌మస్ చెట్టుని అలంకరించు = trim the Christmas tree. * '''అలంకారం, alaMkAraM''' -n. --(1) ornament; --(2) figure of speech; ---అతిశయోక్తి = hyperbole. ---అనుప్రాసం = alliteration. ---అర్ధాంతరన్యాసం = reinforcement by citing another instance. ---అర్ధాలంకారం = figure of speech created by exploiting the meaning of words. ---ఉపమాలంకారము = simile. ---ఉత్ప్రేక్ష = imagery. ---ఛేకానుప్రాస = occurrence of pairs of consonants repeatedly in close proximity with different meanings. ఉ. కాళింది మడుగున కాళియుని పడగల ఆబాల గోపాల మాబాల గోపాలుని అచ్చెరువున అచ్చెరువున విచ్చిన కన్నులజూడ తాండవమాడిన సరళి గుండెల మ్రోగిన మురళి ఇదేనా ఇదేనా ఆ మురళి ....(చిత్రం - సప్తపది, రచన - వేటూరి, సంగీతం - కెవి మహదేవన్, గానం - సుశీల, ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం); ---పర్యాయోక్తి = repetition. ---ముక్తపదగ్రస్తం = starting a new phrase (or a line in a poem) with the same word that was used to end the previous phrase (or line in a poem). ఉ. గోదారీ గట్టుందీ, గట్టుమీద చెట్టుందీ, చెట్టు కొమ్మన పిట్టుందీ, ఆ పిట్ట మనసులో ఏముందీ...(చిత్రం - మూగమనసులు, రచన - దాశరథి, సంగీతం - కెవి మహదేవన్, గానం - పి సుశీల) ---వృత్యానుప్రాస = occurrence of one or two consonants cyclically. ఉ. అవునే తానే నన్నేనే నిజమేనే అంతా కథలేనే అమ్మో ఎన్నెన్ని వగలోనే, అబ్బ ఏమని చెప్పేనే, నీకేమని చెప్పేనే .... (చిత్రం - ఒకే కుటుంబం, రచన - దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, సంగీతం - కోదండపాణి, గానం - సుశీల); ---రూపకము = metaphor. ---లాటానుప్రాస = occurrence of words repeatedly in close proximity with the same meaning but with different import. ఉ. ఏమో ఏమో ఇది నాకేమో ఏమో అయినది ఈ వేళలో నా గుండెలో ఏదో గుబులవుతున్నది ... (చిత్రం: అగ్గి పిడుగు, సంగీతం: రాజన్-నాగేంద్ర, సాహిత్యం: సినారె, గానం: ఘంటసాల, జానకి); ---వక్రోక్తి = satire; sarcasm. ---విరుద్ధోక్తి = oxymoron. ---సంసృష్టి = oxymoron. ---శబ్దాలంకారం = figure of speech created by exploiting the sound of words; an example is onomatopoeia which is obtained by the formation of words by imitating the natural sound associated with the object or action; for example, the sound of a bell is indicated by గణ గణ. ---యమకం = occurrence of a word, or a vowel and a consonant, repeatedly with a difference in meaning. ఉ. నువ్వు వస్తావని బృందావని ఆశగ చూసేనయ్యా కృష్ణయ్యా, వేణువు విందామని, నీతో వుందామని నీ రాధ వేచేనయ్యా రావయ్యా....(చిత్రం: మల్లెపువ్వు, సంగీతం: చక్రవర్తి, రచన: ఆరుద్ర, నేపధ్య గానం: వాణీజయరాం. ---స్వభావోక్తి = realism. * '''అలంతం, alaMtaM''' -n. --[chem.] aldehyde, chemical substances whose names end with the sound al or అల్. see also ఒలంతం; ---పిపీలికాలంతం = formaldehyde. * '''అలంతషడోజు, alaMtashaDOju''' -n. --[chem.] aldohexose; a monosaccharide sugar with six carbon atoms and an aldehyde group; * '''అల, ala''' -n. --wave; wavelet; * '''అలక, alaka''' -n. --anger; displeasure; pout; * '''అలక్ష్యం, alakshyaM''' - n. -- carelessness; recklessness; * '''అలక్ష్యం చేయు, alakshyaM cEyu''' - v. i. -- ignore; * '''అలకా మేఘం, alakAmEghaM''' -n. --cirrus cloud; * '''అలగాజనం, alagAjanaM''' -n. --groundlings; common flok; * '''అలజడి, alajaDi''' -n. --commotion; disturbance; * '''అలజడిపడు, alajaDipaDu''' -v. i. --get disturbed; * '''అలజడిపాటు, alajaDipATu''' -n. --disturbance; * '''అలతి, alati''' - adj. -- simple; light; thin; small; few; narrow; * '''అలమట, alamaTa''' -n. --grief; sorrow; * '''అలమారు, alamAru''' -n. --almirah; cupboard; * '''అలములు, alamulu''' -n. pl. --weeds; * '''అలముకొను, alamukonu''' -v. i. --spread; extend; pervade; * '''అలరారు, alarAru''' -v. i. --shine; prosper; flourish; * '''అలరించు, alariMcu''' -v. t. --please; gratify; * '''అలరు, alaru''' -v. i. --shine; prosper; flourish; * '''అలవాటు, alavATu''' -n. --habit; custom; * '''అలవాటుపడు, alavATupaDu''' -v.t. --get accustomed; habituated to; addicted to; * '''అలవాటు ప్రకారం, alavATu prakAraM''' -adv. --habitually; * '''అలవి, alavi''' -n. --possibility; practicability; measure; extent; * '''అలవోకగా, alavOkagA''' -adv. --effortlessly; easily; sportively; -- అల సాగిపోయినట్టు; * '''అలసందలు, alasaMdalu''' -n. -- a type of cereal grain; [bot.] ''Dolicos catjang''; -- బొబ్బర్లు; * '''అలసట, alasaTa''' -n. --exhaustion; tiredness; fatigue; * '''అలసత్వం, alasatvaM''' -n. slackness; --laziness; procrastinating attitude; tendency to postpone; * '''అల్పం, alpaM''' -n. --mean; light; not dignified; insignificant; [ant.] అనల్పం; * '''అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు, alpasaMkhyAka vargAlu''' -n. pl. --minorities; * '''అల్లం, allaM''' -n. --ginger; green ginger; a root belonging to the grass family; [bot.] ''Zanzibar Officinalis;'' of the Zingiberaceae family; ---పచ్చి అల్లం = green ginger; ---శొంఠి = dried ginger; ---బావన అల్లం = steeped ginger; pickled ginger. ---అల్లం మురబ్బా = ginger steeped in lime juice, mixed with salt and dried in the sunshine, and repeatedly steeped and dried. ---మామిడల్లం = mango ginger; a root resembling ginger, belonging to the turmeric family, but not related to either ginger or mango; [bot.] ''Curcuma amada;'' --[Sans.] శృంగవేరు; ఆర్ర్దక; కటుక; భద్రం; * '''అల్లకల్లోలం, allakallOlaM''' -n. --total disorder; total chaos; turmoil; hubub; * '''అల్ల నేరేడు, allanErEDu''' -n. --rose apple; kind of black plum; [bot.] '''Myrtus communis;''' [Sans.] జంబూ; * '''అల్లరి, allari''' -adj. --rambunctious; mischievous; noisy; troublesome; -n. --commotion; noise; confusion; * '''అల్లరిపడు, allaripaDu''' -v.i. --incur trouble; face trouble; get into trouble; * '''అల్లరిపెట్టు, allaripeTTu''' -v.t. --cause trouble; make trouble; * '''అలాగ, alAga''' -adv. --thus; that way; in that manner; as you say; OK; -- లాగు అంటే పద్ధతి. ఆ లాగునన్ అంటే ఆ పద్ధతిలో; * '''అలాగని, alAgani''' -adv. --having said thus; * '''అలాటి, alATi''' -adj. --that kind of; * '''అలారం, alAraM''' -n. --alarm; * '''అలారం గడియారం, alAraM gaDiyAraM''' -n. --alarm clock; * '''అల్కా, alkA''' -adj. --inferior; light-weight; * '''అల్మార, almAra''' -n. --almirah; cupboard; * '''అల్లారుముద్దుగా, allArumuddugA''' -adv. --dotingly; with extreme love and affection; * '''అలికిడి, alikiDi''' -n. --noise; sound; * '''అలిగేటర్, aligETar''' -n. --alligator; a crocodile-like reptile found in the Americas; * అలివేలు మంగ, alivElu manga - n. -- Goddess Lakshmi; the lady seated on a flower; -- (Tamil) అలర్ = పువ్వు; మేల్ = మీద; మంగ = స్త్రీ > పువ్వు మీద ఉన్న స్త్రీ; * '''అల్పిష్ఠము, alpishthamu''' -adj. --smallest; least; * అల్పీ, alpI - n. -- headed pin; -- గుండుసూది; * '''అల్లించు, alliMcu''' -v.t. --to get something woven, braided, plaited, composed or fabricated; * '''అల్లి, alli''' -n. --(1) lotus like water plant; [bot.] ''Nymphaea alba;'' --(2) a wild shrub; [bot.] ''Memecylon edule;'' The leaves of this shrub are sweet; people who chew the leaves and swallow the juice do not suffer from the pangs of hunger and is therefore very popular with yogis who meditate for weeks at a stretch; -- Ironwood; [bot.] ''Memecylon umbellatum'' of the Melastomataceae family; -- "అంజని" "కరంద" అన్నా ఇదే; ఇనుములా గట్టిగా ఉంటుందని ఆపేరు వచ్చింది. ఇవి వర్షాకాలంలో జూన్, జూలై, ఆగస్ట్ మాసాల్లో పండి లభిస్తాయి. పూలు కూడా ఊదా రంగులో అందంగా ఉంటాయి. చిన్న పిందెలు గులాబి రంగులో ఉంటాయి. అవి నెమ్మదిగా నీలం రంగులోకి మారి, చివరిగా నలుపుకి తిరిగినప్పుడు, పక్వానికి వచ్చినట్టు గుర్తు. తియ్యగా, కొంచెం పులుపుగా ఉండే ఈ పళ్ళు అటవీ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా లభించేవి. తిన్నాక నేరేడులాగా నోరంతా నీలంగా మారిపోతుంది. * '''అల్లిక, allika''' -n. --embroidery; woven work; knitting; * '''అల్లన, alIna''' -adj. --non-aligned; * '''అలీన, alIna''' -adj. --non-aligned; * '''అలీనోద్యమం, alInOdyamaM''' -ph. --non-aligned movement; * '''అల్కీ, alkI''' -adj. --thin; inferior; * '''అల్పీ, alpI''' -n. --headed pin; * '''అలుకు, aluku''' -v. t. --(1) mop; --(2) smear a mud floor with water, mud, and dung as a cleansing operation; * '''అలుగు, alugu''' -v. i. --pout; mildly upset; grumble; * '''అలుగ్గుడ్డ, alugguDDa''' -n. --mop; a cloth used for mopping; * '''అలుపు, alupu''' -n. --tiredness; * '''అల్లు, allu''' -v. t. --(1) weave; knit; braid; --(2) fabricate; compose; ---కథ బాగా అల్లు = weave the story well. ---జడ అల్లు = braid the hair. ---స్వెట్టరు అల్లు = knit the sweater. * '''అల్లుడు, alluDu''' -n. --(1) son-in-law; (lit.) CP Brown gives the interpretation as "one who weaves a relation between two families," but modern linguists do not accept this; --(2) plaiting; braiding; * '''అల్లు బచ్చలి, allu baccali''' -n. --Basella; Malabar nightshade; [bot.] ''Basella rubra;'' * '''అల్లూమినం, allUminum''' -n. --aluminum; (Br.) aluminium; a chemical element; * '''అల్లెతాడు, alletADu''' -n. --bowstring; * '''అలైంగిక, alaiMgika''' -adj. --asexual; * '''అలోహం, alOhaM''' -n. --non-metal; * '''అవ, ava''' -pref. --under; below; not normal; ---అవలక్షణం = bad characteristic. * '''అవకతవకలు, avakatavakalu''' -n. --irregularities; * '''అవకలనం, avakalanaM''' -n. --[math.] differentiation; (lit.) a computation involving a limiting process; * '''అవకాశం, avakASaM''' -n. --opportunity; chance; * '''అవకాశవాది, avakASavAdi''' -n. --opportunist; * '''అవగండము, avagaMDamu''' -n. --pimple; * '''అవగతి, avagati''' -n. --perception; * '''అవగ్రహం, avagrahaM''' -n. --a symbol resembling stylized 2 used in Sanskrit texts to indicate a pause; -- ఈ 'ఽ' గుర్తును 'అవగ్రహం' అంటారు. ఇది సంస్కృత పదాల మధ్య విసర్గ సంధి జరిగినప్పుడు వస్తుంది. సంధి జరిగి అకారం లోపమైనప్పుడు, 'అక్కడ నిజానికి ఒక 'అ' అన్న అక్షరం ఉండేది, సంధివలన అది పోయింది కానీ దానిని ఉన్నట్లుగా భావించి ఉచ్చారణలో కలుపుకోవాలి' అని చెప్పడానికి ఈ అవగ్రహ చిహ్నాన్ని ఉంచుతారు. -- ఉదాహరణ: "వాసుదేవః + అభిరక్షతు --> వాసుదేవో + అభిరక్షతు -->వాసుదేవోభిరక్షతు" అని వచ్చి విసర్గ 'ఓ' గా మారినప్పుడు దాని ప్రక్కన వచ్చిన అకారం పోయింది. కానీ పలికేటప్పుడు 'వాసుదేవోభిరక్షతు' అని కాక 'వాసుదేవోఅభిరక్షతు' అన్నట్లు అకారాన్ని పూర్తిగా కాక, సగం పలికినట్లు, లేక చివరి 'వో' ను కొంత దీర్ఘంగా పలకడంద్వారా సగం అకారం ధ్వనించేటట్లు ఉచ్చరించాలి. కనుక ఆ కనిపించకుండా పోయిన సగం 'అ' కు గుర్తుగా 'ఽ' ను ఉంచి "వాసుదేవోఽభిరక్షతు" అని వ్రాస్తారు. అక్కడ సంధి జరిగిందని తెలిసిన వారు ఆ గుర్తు లేకున్నా సరిగానే ఉచ్చరిస్తారు. కానీ ఉచ్చారణా దోషాలను పరిహరించడానికి అవగ్రహం ఉంచడం తప్పనిసరి; * '''అవగాహన, avagAhana''' -n. --comprehension; understanding; * '''అవచూషకం, avacUshakaM''' -n. --absorbent; * '''అవచూషణం, avacUshaNaM''' -n. --absorption; sucking in; * '''అవజ్ఞ, avaj~na''' -n. --contempt; disregard; * '''అవజ్ఞత, avaj~nata''' -n. --ignorance; stupidity; * '''అవటము, avaTamu''' -n. --cavity; hole; * '''అవతల, avatala''' -n. --outside; that side; the other side; * '''అవతారం, avatAraM''' -n. --(1) descent; incarnation; avatar; a manifestation of God as a life form; (ety.) ava = down; tAr = pass over; --(2) guise; appearance; dress; * '''అవతారిక, avatArika''' -n. --preface; * '''అవదంశము, avadaMSamu''' -n. -pickle; preserve; * '''అవద్యం, avadyaM''' -n. --fault; faulty; * '''అవద్య తాళుకం, avadya tALukaM''' -n. --fault-tolerant; * '''అవధానం, avadhAnaM''' -n. --concentration; attention; * '''అవధాని, avadhAni''' -n. -- a person who is capable of performing feats of memorization; * '''అవధారణార్థకం, avadhAraNArthakaM''' -n. --[gram.] emphatic particle; * '''అవధి, avadhi''' -n. --[math.] limit; boundary; * '''అవధి క్రియ, avadhi kriya''' -n. --[math.] limiting process; * '''అవధూత, avadhUta''' -n. -- nacked mendicant; one who renounced everything; (ety.) అ = అక్షరత్వం = the quality of being indestructible, వ = వరేణ్యత్వం = the epitome of completeness; ధ = a symbol for stands for our ties to this physical world; త = తత్త్వమసి; -- జన్మ సంబంధంగా వచ్చిన సంబంధాలను, బంధాలనూ పూర్తిగా విడిచిన వాడు. దేహాభిమానం పూర్తిగా వదిలించుకొని ఎప్పుడూ పరమాత్మ చింతనలో ఉండే వాడు అవధూత. కామ మోహాలు గూడా జయించిన వాడు గాబట్టి శరీర రక్షణకు గూడా ప్రయత్నించడు. వస్త్రాచ్ఛాదన గూడా కోరడు. భోజనాపేక్ష గూడా జయిస్తాడు; * '''అవని, avani''' -n. --the Earth; this world; * '''అవనిపాతం, avanipAtaM''' -n. --(1) a dip in the earth; sink hole; --(2) a hole in the ground used to catch elephants; * '''అవపాతం, avapAtaM''' -n. --[phy.] dip; property of a magnetic needle; * '''అవపాతనం, avapAtanaM''' -n. --precipitation; a collective term used to describe various forms of water falling on the ground; * '''అవమానం, avamAnaM''' -n. --insult; humiliation; affront; * '''అవయవం, avayavaM''' -n. --[bio.] limb; organ; component part; * '''అవర్తకం, avartakaM''' -n. --recurrent; periodical; * '''అవరుద్ధ, avaruddha''' -adj. --[phy.] damped; ---అవరుద్ధ స్పందనం = damped vibration. * '''అవరోధం, avarOdhaM''' -n. --[phy.] resistance; a property of resistor; * '''అవరోధకి, avarOdhaki''' -n. --[phy.] resistor; a component of electrical circuits; * '''అవరోహణం, avarOhaNaM''' -n. --descent; dismount; alight; * '''అవరోహణ, avarOhaNa''' -adj. --descending; * '''అవరోహణ క్రమం, avarOhaNa kramaM''' -n. --descending order; in Indian music, this order is ని, ద, ప, మ, గ, రి, స. * '''అవలంబించు, avalaMbIMcu''' -v.i. --adopt; * '''అవలీలగా, avalIlagA''' -adv. --effortlessly; easily; * '''అవలోకించు, avalOkiMcu''' -v.i. --look; see; * '''అవశ్యం, avaSyaM''' -n. --indispensable; necessary; urgent; * '''అవశిష్ట, avaSishTa''' -adj. --residual; left over; * '''అవశిష్టం, avaSishTaM''' -n. --residue; ---అవశిష్ట సిద్ధాంతం = Residue Theorem * '''అవశేషం, avaSEshaM''' -n. --remainder; residue; ---శిలాస్తులంటే శిలలలో బంధించబడ్డ పురాతన జీవుల అవశేషాలు = fossils are the remains of ancient creatures imprisoned in rocks. * '''అవసరం, avasaraM''' -n. --(1) need; necessity; --(2) necessary; (ant.) అనవసరం; * '''అవస్థ, avastha''' -n. --(1) condition; state; position; --(2) phase; stage; --(3) miserable condition; * '''అవసాధనము, avasAdanamu''' -n. --decline; loss; * '''అవసానము, avasAnamu''' -n. --end; termination; death; * '''అవస్థానము, avasthAnamu''' -n. --residence; dwelling; * '''అవహేళన, avahELana''' -n. --mockery; ridicule; * '''అవహేళన చేయు, avahELana cEyu''' -v.t. --ridicule; heckle; * '''అవక్షేపం, avakshEpaM''' -n. -- (1) residue; [chem.] precipitate; sediment; (2) discarded item; censured item; * '''అవక్షేపణ, avakshEpaNa''' -v.t. -- (1) [chem.] precipitation; the process of creating a precipitate; sedimentation; (2) discard; censure; blame; * '''అవ్యక్త, avyakta''' -adj. --unknown; implicit; impersonal; * '''అవ్యయం, avyayaM''' -n. --(1) indestructible; inexhaustible; non perishable; --(2) one followed by 30 zeros in the traditional Indian method of counting; * '''అవ్యయనిధి, avyayanidhi''' -n. --[comp.] non-destructive store; a storage device whose contents will not get destroyed when the power fails; * అవ్యవధానంగా, avyavadhAnaMgA -adv. -- without a pause; without a time gap; * '''అవ్వ, avva''' -n. --an old lady; grandmother; ---అవ్వా కావాలి,బువ్వా కావాలి = [idiom] wants to have the cake and eat it too. * '''అవాకులు చెవాకులు, avAkulu chevAkulu''' -n.. --inconsequential talk; irrelevant talk; inappropriate talk; * '''అవాచీనము, avAcInamu''' -adj. --southern; * '''అవాయి, avAyi''' -n. --rocket; see also జువ్వ; * '''అవి, avi''' -pron. --those (things); * '''అవిచ్ఛిన్న, aviccinna''' -adj. --continuous; ---అవిచ్ఛిన్న భిన్నం = continuous fraction. ---అవిచ్ఛిన్న వర్ణమాల = continuous spectrum. * '''అవిటి, aviTi''' -adj. --maimed; crippled; deformed; handicapped; * '''అవిద్య, avidya''' -adj. --ignorance; nescience; * '''అవినాభావము, avinAbhAvamu''' -n. --unity; lack of a feeling of disunity; -- వినాభావం లేకుండా ఉండడం అవినా భావం; "అది లేకుండా ఉండడం అనేది లేదు" అని అర్థం. ఉదా. చంద్రుడికీ వెన్నెలకూ అవినాభావ సంబంధం అంటే "చంద్రుడు వెన్నెలను విడిచి ఉండడం ఉండదు" అని అర్థం; * '''అవినీతి, avinIti''' -n. --immorality; corruption; * '''అవిభక్త, avibhakta''' -adj. --undivided; joint; --- అవిభక్త కుటుంబం = joint family. * '''అవిభాజ్య సంఖ్య, avibhAjya saMkhya''' -n. --prime number; * '''అవివేకము, avivEkamu''' -n. --stupidity; foolishness; folly; * '''అవిరి, aviri''' -n. --indigo plant; [bot.] indigofera tinctora; * '''అవిసె, avise''' -n. --linseed; flax; [bot.] Linum usitatissimum; Cassia alata; Sesbania grandiflora; [Sans.] అగస్త్య. --ముళ్ళ అవిసె = [bot.] ''Sesbania cannabina'', --నూనె అవిసె = [bot.] ''Sesbania grandiflora'', లేక ‘అవిసె’ లేక అతసి; --సోమింత = [bot.] ''Sesbania sesban'', --సీమ అవిసె = [bot.] Sesbania speciosa; * '''అవిసె నూనె, avise nUne''' -n. --linseed oil; * '''అవు, avu''' -v.i. --to be; become; * '''అవుకు, avuku''' -n. --weakness; fragility -v. i. --weak; yield to pressure; fragile; * '''అవుచిత్యం, avucityaM''' -adj. --relevance; appropriateness; also ఔచిత్యం; * '''అవున్నత్యం, avunnatyaM''' -adj. --eminence; greatness; also ఔన్నత్యం; * '''అవును, avunu''' -minor sentence. --yes; also ఔను; (ant.) కాదు; * '''అశక్యం, aSakyaM''' -adj. --unachievable; * '''అశని, aSani''' -n. --lightning; * '''అశనిపాతం, aSanipAtaM''' -n. --thunderbolt; catastrophe; (lit.) lightning-fall; * '''అశరీరవాణి, aSarIravANi''' -n. --a voice from an invisible source; a voice from a divine source; inner voice; * '''అశరీరసిరా, aSarIrasirA''' -n. --invisible ink; * '''అశ్మరి, aSmari''' -n. --[Sans.] stone; ---పిత్తాశ్మరి = gall stone. * '''అశ్మభేద, aSmabhEda''' -n. --[bot.] ''Bergenia lingulata''; [lit.] stone breaker; శిలాభేద; పాషాణ భేది; కొండపిండి మొక్క; ---పిత్తాశ్మరి = gall stone. * '''అశ్రద్ధ, aSraddhA''' -n. --negligence; dereliction; inattention; * '''అశ్వగంధ, aSvagaMdha''' -n. --Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa''; ''Withania somnifera'' of the Solanaceae family; the root of this tree, with its characteristic smell of horse urine, is believed to cure male sterility; --- పెన్నేరు చెట్టు; ఆయుర్వేదంలో ప్రముఖ ఔషధం; దీనిని శక్తి, శాంతి, మరియు ఆరోగ్యాన్ని పెంచడానికి ఉపయోగిస్తారు. వయో వృద్దులకు కీళ్ల మరియు మోకాళ్ళ నొప్పులను తగ్గించడానికి అశ్వగంధ సహాయపడుతుంది. * '''అశ్వత్థ వృక్షం, aSvattha vRkshaM''' -n. --The holy fig tree; [bot.] ''Ficus religiosa''; also రావి చెట్టు; పిప్పలం; * '''అశ్మభేద, aSmabhEda''' -n. -- [bot.] ''Bergenia ligulata'' of the Saxifragaceae family'; the tuber of this contains the chemical Cystone which is helpful in dissolving kidney stones; also known as శిలాభేద; -- [Sans.] అశ్మ = stone; భేద = breaker; శిల = stone; * '''అశ్మావరణం, asmAvaraNaM''' - n. --lithosphere; the outer crust of the Earth; * '''అశ్వవాలం, aSvavAlaM''' -n. --horsetails; scouring rushes; equisetum; a flowerless bush useful in preventing erosion; * '''అశ్విని, aSvini''' -n. --Alpha Arietis; the first of the 27 star groups or lunar mansions of the Hindu calendar; గురప్రురూపు రిక్క; * '''అశ్లీలం, aSlIlaM''' -n. --obscenity; * '''అశ్లీల, aSlIla''' -adj. --obscene; * '''అశ్రుగ్రంధి, aSrugraMdhi''' - n. pl. tear gland; lachrymal gland; * '''అశ్రుతర్పణం, aSrutarpaNaM''' - n. -- showing empathy by crying; ఒకరి కోసం కన్నీరు విడవడం; * '''అశ్రువులు. aSruvulu''' - n. pl. tears; * '''అశేషంగా, aSEshaMgA''' -adv. --without a remainder; completely; * '''అశోకం, aSOkaM''' -n. --[bot.] ''Polyalthia longifolia;'' * '''అశోక వృక్షం, aSOka vRkshaM''' -n. -- (1) saraca; [bot.] ''Saraca asoka''; ''Jonesia Asoka; Saraca indica''; కటురోహిణి; -- (2) [bot.] ''Polyalthia longifolia;'' నారమామిడి; * '''అష్ట, ashTa''' -adj. --pref. eight; * అష్టకష్టాలు, ashTakashTaalu - n. the eight proverbial hardships, namely banishment, loss of wife, relatives visiting when you are in financial troubles, eating food leftover by others, living among enemies, depending on others' mercy for food, public humiliation, and poverty; * '''అష్టపది, ashTapadi''' -n. --(1) a Sanskrit verse with eight lines; triolet; --(2) (lit.) one with eight feet; * '''అష్టపాది, ashTapAdi''' -n. --an insect with eight legs; spider; * '''అష్టభుజి, ashTabhuji''' -n. --[geomet.] octagon; a flat geometrical figure with eight sides; * '''అష్టమి, ashTami''' -n. --the eighth day of the lunar half-month; * '''అష్టయిశ్వర్యములు, ashTayisvaryamulu''' -n. --the eight Wealths; in the Indian tradition, the eight Wealths are servants, slaves, children, friends, relatives, vehicles, money, and grains; * '''అష్టసిద్ధులు, ashTasiddhulu''' -n. --the eight Accomplishments; in the Indian tradition, the eight Accomplishments are 1. అణిమా, 2. మహిమ, 3. లఘిమ, 4. ప్రాప్తి, 5. ప్రాకామ్యము, 6. ఈశత్వం, 7. వశిత్వం, 8. సర్వ కామసిద్ధి; * '''అష్టాంగయోగం, ashTAMgayOhaM''' -n. --the eight-fold path of Raja Yoga; -- యమ, నియమ, ఆసన, ప్రాణాయామ, ప్రత్యాహార, ధ్యాన, ధారణ, సమాధి అనే ఎనిమిది అంగములు గల యోగం; * '''అష్టాదశం, ashTAdaSaM''' -n. --eighteen; * '''అష్టాదశ, ashTAdaSa''' -adj. --eighteenth; * '''అష్టాదశేను, ashTAdaSEnu''' -n. --[chem.] Octodecane; a hydrocarbon with eighteen carbon atoms; * '''అష్టోత్తరం, ashTOttaraM''' -n. --(lit.) "eight names after a hundred"; short for అష్టోత్తర శతనామం; * '''అసంకల్ప, asaMkalpa''' -adj. --involuntary; reflex; * '''అసంకల్ప ప్రతీకారం, asaMkalpa pratIkAraM''' -ph. --[phy.] involuntary reaction; reflex action; * '''అసంకల్పితం, asaMkalpitaM''' -adj. --involuntary; * '''అసంఖ్యాక, asaMkhyAka''' -adj. --uncountable; innumerable; many; * '''అసంగతం, asaMgataM''' -adj. --irrelevant; inconsistent; incongruous; not related; * '''అసంతత, asaMtata''' -adj. --discontinuous; * '''అసంతృప్త, asaMtRpta''' -adj. --unsaturated; * '''అసంతృప్తి, asaMtRpti''' -n. --dissatisfaction; * '''అసందర్భము, asaMdarbhamu''' -n. --out of place; out of context; unreasonable; * అసంప్రేక్ష్యకారిత్వము, asamprEkshyakaaritvaM - n. -- rash decision; making a decision without considering pros and cons; -- ముందు వెనక చూడకుండా అడుగువేయడం; * '''అసంబద్ధం, asaMbaddhaM''' -n. --incoherent; illogical; not cogent; * '''అసంబద్ధత, asaMbaddhata'''and -n. --incoherence; * '''అసంభవం, asaMbhavaM''' -n. --(1) impossible; --(2) unavailable; * '''అసంభావ్యత, asaMbhavyata''' -n. --improbability; * '''అసత్యం, asatyaM''' -n. --falsehood; * '''అసభ్యత, asabhyata''' -n. --discourteousness; rudeness; unbecoming behavior; vulgarity; behavior unfit for cultured society; * '''అసమంజసం, asamaMjasaM''' -n. --absurdity; * '''అసమర్ధత, asamardhata''' -n. --incompetence; inefficiency; * '''అసమర్ధుడు, asamardhuDu''' -n. m. --incompetent person; * '''అసమ్మతి, asammati''' -n. --disagreement; disapproval; refusal; dissent; dissidence; * '''అసలు, asalu''' -adj. --real; original; not copy; -n. --[econ.] principal; capital; -- mud; mire; * '''అసవ, asava''' -adj. --[chem.] fermented; * '''అసహనం, asahanaM''' -n. --jealousy; intolerance; * '''అసహాయ, asahAya''' -adj. --unaided; * '''అసహ్యం, asahyaM''' -n. --one that is not tolerated; disgust; despicable; repulsive; * '''అసహ్యపడు, ashyapaDu''' -v.i. --loath; detest; * అస్తంగతుడు, astaMgatuDu - n. -- one who went into the background; one who became less prominent; one who became impotent and powerless; one who has set, like the Sun; one who got destroyed; * '''అస్తమయం, astamayaM''' -n. --setting; death; ---సూర్యాస్తమయం = sunset. * '''అస్తమించు, astamiMcu''' -v.i. --(1) set; --(2) die; * '''అస్తరు, astaru''' -n. --lining; cloth lining in clothes; * '''అస్తవ్యస్తంగా, astavyastaMgA''' -adv. --in a haphazard way; in a chaotic way; * '''అస్మదాదులు, asmadAdulu''' -n. --we; myself and others; * '''అస్త్రం, astraM''' -n. -- weapon; a weapon that is activated by a sacred "mantra" or incantation; -- అస్త్రాలు మంత్రచోదితాలు; * '''అస్త్రసన్యాసం, astrasanyAsaM''' -n. --disarmament; * '''అస్పష్టం, aspashTaM''' -n. --unclear; vague; * '''అసాధ్యం, asAdhyaM''' -n. --impossible; * '''అసాధారణం, asAdhAraNaM''' -n. --unusual; irrgular; out of the ordinary; extraordinary; * '''అసామాన్యం, asAmAnyaM''' -n. --abnormal; unusual; rare; * '''అసాపేక్ష, asApEksha''' -adj. --[phy.] non-relativistic; * '''అసింటా, asiMTA''' -adj. --toward that way; (ant.) ఇసింటా; * '''అసి, asi''' -n. --razor; blade; knife; * '''అసితాంగము, asitAMgamu''' -n. --[phys.] black body; * '''అసితాంగ వికిరణము, asitAMga vikiraNaM''' -n. --[phys.] black body radiation; * '''అసితాంగులు, asitAMgulu''' -n. --black people; people with dark skin color; * '''అసిధార, asidhAra''' -n. --razor's edge; tip of a blade; knife's edge; * '''అసిధారా వ్రతం, asidhAra vrataM''' -n. --(lit.) the vow to walk on a razor's edge; any difficult balancing act such as running a family; * '''అసిపుత్రి, asiputri''' -n. --pocket knife; penknife; * '''అసిమి, asimi </br>''' -n. </br> -- back-pack; a bag that dangles on the sides; * '''అసియాడు, asiyADu''' -v. i. -- dangle; hang as a pendulum; * '''అసియాట, asiyATa''' -n. - oscillation; * అసివారు, asivAru - n. -- (1) traffic lane; a path along which a vehicle can drive; (2) a stroll; a gentle walk; -- సవారీ చేయు మార్గము; * '''అస్తిత్వం, astitvaM''' -n. --existence; entity; * '''అస్తినాస్తి, astinAsti''' -n. --doubtful existence; * '''అస్థి, asthi''' -n. --bone; * '''అస్థి అంగారం, asti aMgAraM''' -n. --bone black; * '''అస్థి కణజాలం, asti kaNajAlaM''' -n. --bone tissue; * '''అస్థికలు, astikalu''' -n. pl. --the remains after a body is cremated; * '''అస్థిపంజరం, astipaMjaraM''' -n. --skeleton; (lit.) a cage of bones; * '''అస్థిపంజరం పువ్వు, astipaMjaraM puvvu''' -n. --skeleton flower; [bot.] ''Diphylleia grayi'' of the Berberidaceae family; -- ఇది జపాన్ మరియు చైనా దేశాల కొండ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది; తెల్లగా , పల్చటి రేకులు కలిగిన ఈ పుష్పం వర్షం పడినప్పుడు లేదా నీరు తగిలినప్పుడు పారదర్శకంగా మారిపోతుంది. మళ్ళీ ఎండ వేడికి, తడి ఆరినప్పుడు మాములుగా అయిపోతుంది; పొడి వాతావరణంలో ఈ పూల రేకుల్లోని air-liquid interface వద్ద జరిగిన పరావ్ర్త ప్రక్రియ వల్ల ఈ పువ్వులు తెల్లగా కనిపిస్తాయి. నీరు తగలగానే అవి నీటి అంతర్ముఖం (water interface) వద్ద జరిగిన ప్రక్రియ వల్ల పారదర్శకంగా మారిపోతాయి; * '''అస్థిరం, astiraM''' -adj. </br> --unstable; transient; perishable; * '''అసుర సంధ్య, asura saMdhya''' - n. -- the time between sunset and 45 minutes after sunset; -- గోధూళివేళ; * '''అసురులు, asurulu''' -n. pl. -- demons; those who are not suras; the enemies of suras; -- మన ప్రాచీన తెలుఁగు కావ్యాల్లో అసురులు, దైత్యులు, దనుజులు, దానవులు, రాక్షసులు - ఈ మాటల్ని ఒకదాని కొకటి పర్యాయ పదాలుగా వాడారు. కాని సంస్కృత పురాణాలు ౘదివితే వీరంతా వేర్వేఱు జాతులకు చెందినవారని తెలుస్తుంది. మఱి వేఱైతే ఏ విధంగా వేఱు? అనేది ఎవఱూ ఎక్కడా విడఁబర్చలేదు; -- "చారిత్రికంగా పరిశీలించినప్పుడు - వీరిలో అసురులు క్రూరులు కారనీ, మనలాంటి మానవులేననీ ఆకళింపవుతుంది. అసురులంటే ఎవఱో కాదు, ప్రాచీన పర్షియా (ఇరాన్) దేశస్థులే. మన దేశపు బ్రాహ్మణ క్షత్రియుల పూర్వీకులు అక్కణ్ణుంచే ఇక్కడికి వలసొచ్చారు. ఆ కాలంలో పర్షియన్లు తమ మహాదేవుణ్ణి అసురా మహితా/ అహురా మజ్దా (గొప్ప అసురుఁడు) అని పిలిచేవారు. వాళ్ళ చిన్న దేవుళ్ళు కూడా చిన్న అసురులే. అవెస్తన్ లూ వైదికులూ ఒకే భాష మాట్లాడేవారు, ఆంధ్ర-తెలంగాణల మాదిరి. అందుకే వాళ్ళ పర్షియన్ మంత్రాలూ, మన సంస్కృత మంత్రాలూ దాదాఁపు ఒకటే. మనకు ఉన్నట్లే వాళ్ళక్కూడా వడుగూ, యజ్ఞోపవీతం ఉన్నాయి. వాళ్ళ అవెస్తన్ దేవతలూ, మన వైదిక దేవతలూ కూడా ఒకటే. ఉదాహరణకు - మన వరుణుఁడు వాళ్ళకు వరేణ అహురా. -- బహుశా 5,000 ఏళ్ళ క్రిందట ఆ దేశంలో ఏదో ౙరిగింది. ఏ కారణం చేతనో అవెస్తన్ లకూ, వైదికులకూ నడుమ హోరాహోరీ భీకర సంగ్రామాలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఆ సంగ్రామంలో వైదికులు లక్షల్లో మారణహోమం అయ్యారు. చేతికి చిక్కిన వైదికుల్ని ఆనాటి అవెస్తన్లు చిత్రహింసలు పెట్టారు. వాళ్ళ చేతికి చిక్కకుండా చావకుండా తప్పించుకున్న కొద్ది లక్షల మంది వైదికులు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కి పాఱిపోయారు. అక్కడ కొంతకాలం నివసించాక ఈనాటి పాకిస్తాన్ కి వెళ్ళారు. మళ్ళా అక్కణ్ణుంచి ఈనాటి ఇండియాలోకి అడుగుపెట్టారు. అక్కణ్ణుంచి దేశమంతటా ప్రాఁకారు. ఎన్ని వందలేళ్ళు గడిచినా అవెస్తన్లు తమనూ తమ నేస్తులనూ పెట్టిన బాధలు వైదికులకు మఱపుకు రాలేదు. అందుకనే ఒకప్పుడు తమవాళ్ళే అయిన ఆ అసురుల్ని రాక్షసుల్ని చేసి పురాణ సాహిత్యం సృష్టించారు. చివరికి అసురుఁడంటే పరమ నీచుఁడు, క్రూరుఁడు, మాయావి, రాక్షసుడు అని తప్ప మఱో అర్థమే లేకుండా చేసారు. అదొక మానవ తెగ అనే విషయాన్నే మనకు తెలీకుండా చేసారు. మళ్ళా వాళ్ళకు ప్రతిగా - పర్షియన్లు ద్వేషించే దేవ శబ్దాన్ని పరమపూజ్యంగా నెత్తికెత్తుకున్నారు. ఒకప్పుడు పర్షియాలో తమకూ అవెస్తన్ లకూ నడుమ ౙరిగిన యుద్ధాలనే దేవాసుర యుద్ధాలుగా సంస్కృత పురాణాల్లో వర్ణించారు." - మఱ్ఱిపూడి సుబ్రహ్మణ్యం; -- వరాహ మిహిర్ ఇలా పారిపోయి వచ్చినవాళ్ల సంతతే అని కొందరు అంటారు!! * '''అసువు, asuvu''' -n. --life; life-force; breath; * '''అసూయ, asUya''' -n. --jealousy; envy; -- అసూయ అంటే తనకు కావలసినంత ఉన్నా ఒకరికున్నదే అని ఏడవడం. దీనివంటిదే ఇంకొకటి ఉంది. అది ఈర్ష్య. * '''అసూర్యంపశ్య, asUryaMpaSya''' - adj. -- one that has not been exposed to sunshine; doted; * '''అసృక్కు, asRukku''' -n. -- blood; * '''అస్తోక, astOka''' -adj. -- great; not trifling; * '''అసౌకర్యం, asaukaryaM''' -n. --discomfort; inconvenience; * '''అసౌష్ఠవ, asaushTava''' -adj. --asymmetrical; unsymmetrical; * '''అహం, ahaM''' -n. --(1) I; --(2) ego; pride; self-conceit; --(3) day; * '''అహంకారం, ahaMkAraM''' -n. -- (1) egotism; pride; -- (note) నేను చాలా గొప్పవాణ్ణి అనుకోవడం అహంకారం; నేను ఆత్మనే అని తెలుసుకొనడం అహంభావం; అన్నీ నావి అనుకోవడం మమకారం; * '''అహంభావం, ahaMbhAvaM''' -n. -- (1) the awareness of "I"; నేను అనే స్మృతి; -- (note) నేను ఆత్మనే అని తెలుసుకొనడం అహంభావం; * '''అహమహమిక, ahaMahamika''' -n. --conceit; bragging; egotistic feeling; coming forward with excessive zeal and initiative; * అహర్పతి, aharpati - n. - the sun; * '''అహరహం, aharahaM''' -adv. --daily; night and day; every day; * '''అహర్నిశలు, aharniSalu''' -n. --day and night; non-stop; * '''అహింస, ahiMsa''' -n. --non-violence; harmlessness; * '''అహి, ahi''' - n. -- snake; -- నకులిక = mangoose; అహి-నకులిక బంధం = పరస్పర విరోధంతో ఎపుడూ ప్రవర్తించే జాతి వైరం. ఒకరిని చూడగనే మరొకరికి అతణ్ణి చంపివేయాలనేటంత కోపం; * '''అహేతుకం, ahEtukaM''' - n. -- irrational; * '''అహోరాత్రం, ahOrAtraM''' -adj. --diurnal; * '''అహోరాత్రం, ahOrAtraM''' -n. --(1) day; day and night; --(2) incessant; --(3) traditional Indian name for a twenty-four hour duration; 1 అహోరాత్రం = 30 ముహూర్తాలు. * '''అహోరాత్ర చక్రం, ahOrAtra cakraM''' -n. --diurnal cycle; * '''అహోరాత్రులు, ahOrAtrulu''' -adv. --(1) night and day; (2) continually; non-stop; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] oaliu5wca41vi1oylizth0x31otx8dz 0 3012 38956 36348 2026-04-12T14:45:48Z Vemurione 1689 /* Part 4: ఏ - E */ 38956 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: ఎం - eM== <poem> ఎంగిలి, eMgili -n. --(1) defilement due to contact with saliva; --(2) leftover food previously tasted by someone else, hence unclean; ఎంగిలి చేయు, eMgili cEyu -v. t. --the process of making food impure by tasting (or biting into) it and putting the tasted remains back in the vessel; ---కాకెంగిలి = the process of biting into something by putting a cloth in between the teeth and the tasted item in such a way the saliva does not touch the food being bitten. ---కొంచెం ఎంగిలి పడు = [idiom.] just eat some little bit. ఎంగిలి మంగలం, eMgili maMgalaM - ph. -- unclean; unhygenic; ఎంచు, eMcu -v. t. --select; choose; opt; ఎండ, eMDa -n. --sunshine; ఎండ గడియారం, eMDa gaDiyAraM -n. --sun dial; ఎండబెట్టు, eMDabeTTu -v. t. --dry; put in the sun to dry; ఎండపోయు, eMDapOyu -v. t. --dry; spread in the sun to dry; ఎండమావి, eMDamAvi -n. --mirage; ఎండాకాలం, eMDakAlaM -n. --summer; ఎండు, eMDu -adj. --dried; dry; ---ఎండు కరల్రు = dry firewood. ఎంపిక, eMpika -n. --selection; ఎంత, eMta -adj. interrog. --how much?; ఎందరు, eMdaru -adj. interrog. --how many people?; ఎందాక, eMdAka -adj. interrog. --how far?; </poem> ==Part 2: ఎ - e== <poem> ఎకరారు, ekarAru -n. --acknowledgment; agreement; confession; ఎకసక్కెములాడు, ekasakkemulADu -v. t. --make fun; disparage sportively; do a prank; trick; ఎక్కం, ekkaM -n. --multiplication table; times table; ఎక్కడ, ekkaDa -adj. interrog. --where?; ఎకాయెకీ, ekAyekI -adv. --non-stop; without interruption; right away; posthaste; ఎక్కాలు, ekkaalu - n. pl. -- multiplication tables; times tables' ఎక్కిళ్లు, ekkiLlu -n. pl. --hiccups; a sudden repeated stopping of the breath probably caused by some non-specific irritation of the diaphram; ఎక్కు, ekku -v. i. --rise; climb up; mount; ఎక్కుడు, ekkuDu -n. --uphill; ascent; ఎక్కువ, ekkuva -adj. --(1) excess; --(2) greatness; ఎక్కుపెట్టు, ekkupeTTu -v. t. --draw a bowstring with the arrow in place; take aim; ఎక్కించు, ekkiMcu -v. t. --(1) increase; --(2) to assist in entering a vehicle; --(3) insert an item like inserting a string in the eye of a needle; an item in a ledger, a drug into the vein of a patient, etc.; ---సూదిలోకి దారం ఎక్కించు = string the needle. ఎగ, ega -adj. --upward; ---ఎగ, దిగ = up and down; from head to foot. ఎగఊపిరి, egaUpiri -n. --gasping; panting; dyspnea; ఎగజల్లు, egajallu -v. t. --spray; sprinkle; ఎగతాళి, -n. --derision; ridicule; ఎగపీల్చు, egapIlcu -v. i. --sniff; inhale; ఎగబడు, egabaDu -v. t. --scramble; to go after eagerly; to run after; ఎగబాకురు, egabAkuru -v. i. --climb up; creep up; ఎగరవేయు, egaravEyu -v. t. --fly; ఎగసన తోయు, egasana tOyu -v. t. --push up; lift up; stoke the fire; ఎగుడు, eguDu -n. --uphill; ---ఎగుడు దిగుళ్లు = ups and downs. ఎగుమతి, egumati -n. --export; ఎగురు, eguru -v. i. --(1) fly; --(2) jump up; ఎగ్గొట్టు, egagoTTu -v. i. --(1) evade; dodge; (2) abscond; ఎట్టకేలకు, eTTakElaku -adv. --eventually; at last; ఎట్టఎదుట, eTTaeduTa -adj. --right in front; ఎటు, eTu -adv. --in what manner?; in what direction? ఎటువంటి, eTuvaMTi -adv. --what sort? of what nature?; ఎట్టి, eTTi -adj. --of what kind? ఎటూ, eTU -adv. --any how; in any case; ఎటొచ్చీ, eToccI -adv. --in any case; nevertheless; ఎడం, EdaM -n. --space; gap; interval; ---కొంచెం ఎడంగా కూర్చుంటే పోలా? = why not sit by leaving some space between us? ఎడతెగని, eDategani -adv. --ceaseless; incessant; non-stop; without a gap; ఎడతెరిపి, eDateripi -n. --break; pause; interval; ---ఎడతెరపి లేకుండా వర్షం పడుతోంది = it has been raining without a break. ఎడపిల్ల, eDapilla -n. --earlier child; the child born earlier to the current one; ఎడబాటు, eDabATu -n. --separation; separation of loved ones; the state of being separated; ఎడమ, eDama -adj. --left; ---ఎడమ చేయి = left hand. ఎడారి, eDAri -n. --desert; treeless wasteland; ఎడారి గులాబి, eDAri gulAbi -n. --desert rose; [bot.] ''Adenium obesum''of the Dogbane Family; -- ఎడీనియం; ఎడారి పిల్లి, eDAri pilli -n. --desert cat; [boil.] ''Felis libyca''; ఎడు, eDu - suff. -- a suffix indicating uncountable quantity; -- 'ఎడు' అనేది ఇక పరిమాణార్థక ప్రత్యయము. లెక్కపెట్టడానికి వీలుకాని (uncountable) ద్రవ్యాలని సూచించడానికి దీనిని వాడతారు. ఉదా. చిటికెడు, చారెడు, గుప్పెడు, గంపెడు, జానెడు, మూరెడు. ఎడ్లు, eDlu -n. pl. --oxen; ఎత్తరి, ettari -n. --tall person; ఎత్తిపొడుపు, ettipoDupu -n. --taunt; ఎత్తు, ettu -n. --(1) height; --(2) weight; --(3) a move in chess; --(4) scheme; --(5) lift; a device to raise objects; -v. t. --lift; raise; ఎత్తుగడ, ettugaDa -n. --(1) trick; stratagem; --(2) takeoff; ఎత్తుబండి, ettubaMDi -n. --lift; elevator; a device to carry people and goods to top floors of a building; ఎత్తుబడి, ettubaDi -n. --beginning; opening; ఎదిరించు, ediriMcu -v. t. --oppose; resist; encounter; ఎదిరి, ediri -n. --opponent; enemy; defendent; ఎదుగు, edugu -v. i. --grow; increase in stature; encounter; ఎదుగుదల, edugudala -n. --growth; ఎదురాడు, edurADu -v. t. --say an opposing word; resist; talk back; ఎదురు, eduru -n. --the front; ఎదురుచూచు, edurucUcu -v. i. --look forward to; await; wait with anticipation; ఎదురుపడు, edurupaDu -v. i. --come in the opposite direction; encounter; bump into; ఎద్దు, eddu -n. m. --ox; ఎద్దేవాచేయు, eddEvAcEyu -v. t. --mock; heckle; tease; ridicule; deride; ఎనలేని, enalEni -adj. --matchless; peerless; ఎన్నాళ్లు, ennALlu -pron. --how many days?; ఎనిమిది, enimidi -n. --eight; ఎన్ని, enni -adj. interrog. -- how many things?; ఎన్నిక, ennika -n. --election; ఎనుపు, enupu -v. t. --mash; beat and mix thoroughly; esp. beat cooked pulses into a paste; ఎనుపోతు, enupOtu -n. --he-buffalo; ఎనుము, enumu -n. --she-buffalo; ఎన్నుకొను, ennukonu -v. t. --elect; ఎన్నెమ్మ, ennemma - n. -- name of a demon believed to target and kill newly-delivered infants; To prevent this from happening, mothers always put a lighted wick (a lamp) in the infant's room as soon as dusk falls; --ఎరిణమ్మ/ ఎనెమ్మ/ ఎన్నెమ అనే పేర్లతో వ్యవహరించే ఒక భూతం పురిటిలో పిల్లలను చంపుతుందని ఒక (మూఢ) విశ్వాసం కొన్ని చోట్ల ఉంది; ప్రజలు తమను సరిగా ఆరాధించని పక్షంలో వారి పురిటి బిడ్డలను చంపడానికి మాతృగణ దేవతలకు కుమారస్వామి అనుమతి ఇచ్చినట్టు భారత గాథ; ఎప్పటికి, eppaTiki -adv. --by what time?; ఎప్పుడు eppuDu -adv. --when?; ఎప్పుడైనా, eppuDainA - ? -- (1) always, at any point in time; (2) always, at all points in time; (3) once in a while; (4) not now, perhaps at another time; (5) have you ever; (6) has it ever; -- [Sans.] సర్వదా; సదా; కదాచిత్; కదాపి; సతతం; నిత్యదా; అనిశం; అనవరతం; నిరంతరం; సర్వక్షణే; ఎప్పుడో eppuDO -adv. --at some time or other?; ఎప్పటికప్పుడు, eppaTikappuDu -adv. --every so often; soon after; immediately; ఎపోజీ, epOjI -n. --[math.] apogee; the farthest point from the focus of an ellipse; ఎబ్రాసి, ebrAsi -n. --a slovenly person; loathsome person; disgusting person; ఎముక, emuka -n. --bone; (rel.) బొమిక; ---కంటె ఎముక = collar bone. ---తుంటి ఎముక = hip bone. ---పుర్రె ఎముక = skull bone. ఎర, era -n. --bait; ఎరవు, eravu -n. --(1) borrowed item; --(2) difference; disparity; ఎర్ర, erra -adj. --red; -n. --bait; the usual bait used in fishing are earthworms which are indeed red; ఎర్రకణం, errakaNaM -n. --red blood cell; erythrocyte; ఎర్రకుసుమ, errakusuma -n. --menorrhagia; excessive red menstrual discharge; ఎర్రగన్నేరు, erragannEru -n. --Indian oleander; [bot.] ''Nerium indicum''; ఎర్రగలిజేరు, erragalijEru -n. -- Horse-purslane; [bot.] ''Trianthema portulacastrum'' L. Aizoaceae --తెల్లగలిజేరు = [bot.] ''Trianthema decandra'' L. Aizoaceae; ఎర్రగువ్వ, erraguvva -n. --red turtle dove; [bio.] ''Streptopelia tranquebariea;'' ఎర్ర చందనం, erra caMdanaM - n. -- red sandalwood; [bot.] ''Pterocarpus santalinus;'' -- ఎనిమిది మీటర్ల (ఇరవయ్యారు అడుగులు) వరకు పెరిగే మొక్క. దక్షిణ తూర్పు కనుమలు ఈ మొక్క పెరగటానికి ఎక్కువ అనువైన వాతావరణం. మొత్తం దక్షిణ భారత దేశమంతటా ఇది కనిపించినా శేషాచలం అడవులు దీనికి బాగా ప్రసిద్ధి. ఎర్ర చందనం పెరగటానికి మట్టిలో స్ఫటిక శిల (Quartz) ఉండాలి. అలాగే వాతావరణ పరిస్థితులు కూడా సరిపోవాలి.ఈ మొక్క అంతరించే ప్రమాదం ఉన్నదిగా ప్రకటించారు. తర్వాత 2018 లో “అపాయం అంచున ఉన్నవి” (nearly threatened) గా దీన్ని మార్చారు. -- రక్త చందనం; శాంటాలం; ఎర్ర బంగారం; ఎర్ర చిత్రమూలం, erra citramUlaM - n. -- [bot.] ''Plumbago rosea''; ఎర్రజువ్వి, errajuvvi -n. --[bot.] ''Ficus retusa''; ''Ochna squarrosa'' Linn.; -- ఎర్రజమ్మి; ఎర్రమద్ది, erramaddi -n. --a large tall tree; [bot.] ''Terminalia arjuna''; -- తెల్లమద్ది; ఎర్రగోరింట, erragOriMTa -n. --alizarin plant; ఎర్రచందనం, erracaMdanaM -n. --red-wood tree; [bot.] ''Pterocarpus santalinus''; ఎర్రతోకమోసు, erratOkamOsu -n. --reba; a fish of the cyprinidae family; [bio.] ''Cirrhinus reba''; ఎర్రమీను, erramInu -n. --mrigal; a fish of the Cyprinidae family; [bio.] ''Cirrhinus mrigala''; -- ఎర్రమోసు; ఎర్రముల్లంగి, erramullaMgi -n. --carrot; ఎర్రలొద్దుగ, erralodduga - n. -- [bot.] ''Symplocos racemosa''; -- లోధ్ర; ఎర్రసిరి, errasiri -n. --[bio.] ''Tamarix articulata''; ఎరికె, erike -n. --purview; range of knowledge; ఎరికి చెట్టు, eriki ceTTu - n. --Sebesten plum; [bot.] ''Cordia dichotoma'' Forst. of Boraginaceae family; ఎరుపు, erupu -n. --(1) red; crimson; --(2) blood; ఎరుపుమణి చెట్టు, erupumaNi cheTTu - n. -- barberry; Jaundice berry; [bot.] ''Barberis vulgaris;'' an erect shrub in the genus Berberis native to the Old World; The bark contains many alkaloids with medicinal properties; ఎరువు, eruvu -n. --fertilizer; ఎల, ela -adj. --young; tender ; ఎలక, elaka -n. --rat; --ఎలుక ఎలదోట, eladOTa %e2t -n. --small park; pleasure garden; ఎలనవ్వు, elanavvu -n. --smile; ఎలనాగ, elanAga -n. --young woman; damsel; nymph; a mythological spirit of nature imagined as a beautiful maiden inhabiting rivers, woods, or other locations; ఎలప్రాయం, elaprAyaM -n. --young age; youth; ఎలమి, elami -n. --pleasure; joy; ఎల్ల, ella -n. --border; object defining a border; ఎల్లగిసె చెట్టు, - n. -- flax; [bot.] ''Linum usitatissimum'' of the Linaceae family; -- a blue-flowered herbaceous plant that is cultivated for its seed (linseed) and for textile fiber made from its stalks; ఎల్లరు, ellaru -pron. --all; all people; ఎల్లప్పుడు, ellappuDu -adj. --all the time; at all times; ఎలాగ, elAga -adv. --in what way; how; ఎలాగో ఒకలాగ, elAgO okalAga -adv. --somehow; ఎల్లింద, elliMda -n. -- Green Ebony Persimmon; [bot.] ''Diospyros chloroxylon'' of the Ebenaceae family; -- a bushy shrub to a small tree; the wood is used for making plows and combs; Leaf paste applied to treat surface burns; -- [Hindi] Kinnu; ఎలుక, eluka - n. -- rat; ఎలుక చంపు చెట్టు, eluka caMpu ceTTu - n. -- [bot.] ''Gliricidia sepium''; -- గ్రీకు భాషలో ‘glis’(గ్లిస్) అంటే ‘ఎలుక' అనీ, ‘cida’(సిడా) అంటే ‘killer’ (చంపేది) అనీ అర్థాలు; ‘సెపియం’ అంటే ‘కంచెమొక్క’ అని అర్థం. మొత్తం మీద దీని అర్థం "ఎలుకలని చంపే కంచె మొక్క" అని; వీటి కాయలలోని గింజలని బియ్యంతో కలిపి నూరిన పిండిని ఎలుక కన్నాలలో వేస్తే వాటిని తిని ఎలుకలు చచ్చిపోతాయి; కనుకనే దీనికి ‘ఎలుక చంపు చెట్టు’ అని పేరు వచ్చింది; ఎలుకచెవి ఆకు, eluka cevi Aku - n. --Hairy wood rose; Tinnevelly Indian senna; [bot.] ''Cassia senna''; ''Merremia aegyptia'' of Morning glory family -- నేల పొన్న; నేల తంగేడు; స్వర్ణపత్రి; భూమిచారి; ఎలుగు, elugu -n. --(1) bear; --(2) voice; ఎలుగుబంటి, elugubaMTi -n. --bear; -- ఎలుఁగుబంటి అనేది విశేషణమే (adjective) తప్ప నామవాచకం (noun) కాదు; ఎలుఁగు = గొంతుక/ గొంతు; బంటి = "వరకు ఉన్నది" = గొంతు వరకు మోము కలిగినట్టిది; ఎలుఁగుబంటిని చూస్తే దానికి మెడే ఉన్నట్టు తోచదు. మెడా, మొండెమూ కలిసిపోయినట్లు ఉంటుంది; ఎల్లుండి, elluMDi -n. --the day after tomorrow; ఎవరికివారే, evarikivArE -adv. --each for himself/herself; Laissez Fair; ఎవడు, evaDu -pron. --who? (derisively); ఎవరు, evaru -pron. --who?; ఎసరు, esaru - n. -- (1) boiling water meant for cooking rice or vegetables; - v. i. -- exceed; ఎసరు పెట్టు, esaru peTTu - v. t. --deceive; betray; damage; slash and burn; </poem> ==Part 3: ఏం - EM== <poem> ఏంపియరు, EMpiyaru -n. --[phy.] ampere; a unit of electrical current equal to a flow of one coulomb per second; named after French physicist Andre Marie Ampere (1775-1836); ---రెండు ఏంపియర్ల ఫ్యూజు వాడాలండీ = have to use a two-ampere fuse. ఏండ్లు, EMDlu -n. pl. --years; </poem> ==Part 4: ఏ - E== <poem> ఏ ఎండకాగొడుగు పట్టు, E eMDakAgoDugu paTTu - ph. -- say and do things suitanble to the occassion; ఏకంచేయు, EkaMcEyu -v. t. --unite; combine; ఏక, Eka -adj. --pref. mono; solo; uni; one; [ant.] అనేక; ఏకకణజీవులు, EkakaNajIvulu -n. --[bio.] unicellular organisms; ఏకకేంద్రక, EkakEMdraka -adj. --concentric; ---ఏకకేంద్రక వృత్తములు = concentric circles. ఏకగ్రీవంగా, EkagrIvaMgA -adv. --unanimously; with one voice; ఏకగ్రీవత, EkagrIvata -n. --unanimity; ఏకఘాత, EkaghAta -adj. --linear; ఏకచక్కెర, Ekacakkera -n. --[chem.] monosaccharide; any of the class of sugars (e.g., glucose) that cannot be hydrolyzed to give a simpler sugar; ఏకజాతీయ, EkajAtIya -adj. --homogeneous; ఏకటాకీగా, EkaTAkIgA -adv. --continuously; ఏకతాళం, EkatALaM -n. -- harmony; ఏకత్వం, EkatvaM -n. --(1) unity; oneness; (2) singularity; ఏకదండి, EkadaNDi - n. -- one who belongs to the non-dualistic philosophical sect; -- జీవాత్మ పరమాత్మ ఒక్కటే ఆని నమ్మే అద్వైతపు ఆచార్యులని ఏకదండి అంటారు; ఏకదళ, EkadaLa -adj. --[bio.] unifoliolate; having only one leaf; ఏకదళబీజ, EkadaLabIja -adj. --[bio.] monocot; ---ఏకదళబీజ వృక్షం = monocot plant; Monocotyledons are any plants that have flower parts in multiples of three, leaf veins that run parallel and adventitious roots. Common examples include tulips, onions, garlic and lilies; ఏకదిశాత్మకం, EkadiSAtmakaM -n. --unidirectional; one-dimensional; ఏకదీక్షగా, EkadIkshagA -adv. --singlemindedly; ఏకధాటిగా, EkadhATigA -adv. --continually; non-stop; ceaselessly; ఏకధారగా, EkadhAragA -adv. --in one continuous stream; ఏకపది, Ekapadi -n. --footpath; path; narrow path; ఏకబిగిన, Ekabigina -adv. --non-stop; ఏకమాత్రకం, EkamAtrakaM -adj. --one-dimensional; ఏకముఖ, Ekamukha -adj. --(1) homogeneous; --(2) uni-directional; ---ఏకముఖ ప్రవాహం = direct current; unidirectional flow. ఏకరువు, Ekaruvu -n. --recitation; reciting a list of items; ఏకరూప, EkarUpa -adj. --uniform; ఏకలింగ, EkaliMga -adj. --unisexual; ఏకవచనం, EkavacanaM -n. --singular number; ఏకశృంగం, EkaSRMgaM -n. --one-horned one; rhinoceros; ఏకసంథ, EkasaMtha -adj. --one-time; once; ఏకసంథాగ్రాహి, EkasaMthAgrAhi -n. -a person who can learn or memorize in one attempt; ఏకసంయుక్తబీజ కవలలు, - n. pl. -- ఒకే సారి పుట్టిన కవలలలో రెండు రకాలుంటాయి. ఒక అండం, రెండుగా విడిపోయి, రెండు శుక్ర కణాలతో సంయోగం చెందితే, అలా ఏర్పడ్డ పిల్లలని, ఏక సంయుక్త బీజ కవలలు అంటారు. ఇక్కడ పుట్టిన పిల్లలు, ఒకే లింగం కలిగి, ఇరువురు, ఎక్కువ పోలికలతో కనిపిస్తారు. ఇలా కాకుండా ఒకే సమయంలో రెండు అండాలు, రెండు శుక్ర కణాలతో, సంయోగం చెందితే, అప్పుడు ఏర్పడ్డ సంతానాన్ని, ద్విసంయుక్తబీజ కవలలు అంటారు. ఇక్కడ వేర్వేరు లింగాలు, తక్కువ పోలికలు కనిపిస్తాయి; ఏకస్వం, EkasvaM %e2t -n. --patent; ఏకసాయం, EkasAyaM -n. --monoculture; growing the same crop again and again; ఏకహరితఏకేను, EkaharitaEkEnu -n. --[chem.] monochloromethane; CH₃Cl; ఏకాంకిక, EkAMkika -n. --one-act play; ఏకాండీ, EkAMDI -adj. --unsplit; whole; ఏకాంతం, EkaMtaM -n. --solitude; seclusion; ఏకాంత, EkaMta -adj. --solitary; isolated; ఏకాంతర, EkaMtara -adj. --alternate; ఏకాంతర కోణం, EkaMtara kONaM -n. --[math.] alternate angle; Alternate angles are angles that are in opposite positions relative to a transversal intersecting two lines. If the alternate angles are between the two lines intersected by the transversal, they are called alternate interior angles; ఏకాంతవాసి, EkAntavAsi -n. --recluse; ఏకాకి, EkAki -n. --solitary person; a person in solitude; ఏకాగ్రత, EkAgrata -n. --mental concentration; single-minded attention; ఏకాదశ, EkAdaSa -adj. --eleventh; ఏకాదశ వర్ష చక్రం, EkAdaSa varsha cakraM -n. --[astro.] eleven-year cycle; commonly the eleven-year cycle of solar activity; ఏకాదశి, EkAdaSi -n. --the eleventh day of the bright or dark fortnight of the lunar calendar; -- ఏడాదికి 24 ఏకాదశులు వస్తాయి. సూర్యుడు ఉత్తరాయణానికి మారే ముందు వచ్చే ధనుర్మాస శుద్ధ ఏకాదశినే వైకుంఠ ఏకాదశి లేదా ముక్కోటి ఏకాదశి అంటారు; ఏకాదేశం, EkAdESaM -n. --[gram.] one syllable replacing two individual syllables at the union of two words; ఏకాధిపత్యం, EkAdhipatyaM -n. --totalitarianism; ఏకీభవించు, EkIbhaviMcu -v. i. --agree; concur; ఏకీభావం, EkIbhAvaM -n. --agreement; concurrence; concord; ఏకు, Eku -n. --(1) ginned cotton prepared for spindle; an elongated fluffed cotton ball used in manually spinning yarn; --(2) lambast; criticize severely; -v. t. --(1) gin; ginning of cotton; --(2) severely criticize; ఏకేను, EkEnu -n. --methane; a hydrocarbon with one carbon atom; CH₄; ఏకేశ్వరవాదం, EkESvaravAdaM -n. --monotheism; ఏకైక, Ekaika -adj. --one at a time; one by one; -- (note) it is not "only or unique;" ఏకోదరులు, EkOdarulu -n. pl. --uterine siblings; (lit..) born from the same uterus; ఏగానీ, EgAnI -n. --a coin of the British era with a value of 2 pies; 2 దమ్మిడీలు = 1 ఏగానీ; ఏగిస, Egisa -n. --a large deciduous tree; [bot.] ''Pterocarpus marsupium''; -- the bark is used as an astringent and for toothache, the flowers to reduce fever and bruised leaves for external application on boils and skin sores; --ఏగి; ఎర్ర ఏగిస; ఏగు, Egu -v. i. --go; depart; ఏగుదెంచు, EgudeMcu -v. i. --come; arrive; ఏటవాలు, EtavAlu -adj. --inclined; sloping; slanting; ఏటా, ETA -adv. --every year; annually; ఏటిపాల, ETipAla, - n. -- [bot.] ''Salix tertraperna''; ఏటేటా, ETETA -adv. --every year; annually; ఏడాకుల పాల, EDAkula pAla -n. --Devil's tree; the Saptaparni tree; the seven-leaf tree; [bot.] ''Alstonia scholaris''; ''Alstonia venenata''; --This is a glabrous tree and grows up to 40 m (130 ft) tall; According to a TV report on 18 July 2020, these trees in Visakhapatnam have been emitting a foul-smelling odor and people are worried about the negative consequences of this plant; -- ఆల్ స్టన్ అనే శాస్త్రవేత్త పేరిట దీనిని అలా పిలుస్తున్నారు. ఒకప్పుడు ఈ వృక్షాల కలపను బడిపిల్లలు రాసుకునే పలకలు తయారు చేయటానికి వాడేవారట. అందుకే దీని శాస్త్రీయ నామంలో స్కాలరిస్ (scholaris) అనే శబ్దం వచ్చి చేరింది; -- ఏడాకుల పొన్న; [Sans.] సప్తపర్ణీ; ఏడాకుల మందులమర్రి, EDAkula maMdulamarri -n. -- a climbing shrub; [bot.] ''Cayratia pedata;'' ఏడాకుల మర్రి, EDAkula marri -n. --a large shrub with attractive yellow flowers; [bot.] ''Schefflera stellata;'' ఏడాది, EDAdi -n. --a year; ఏడి, EDi -pron. --where is he? ఏడు, EDu -n. --(1) seven; (2) year; ఏడుగురు, EDuguru -pron. pl. --seven people; ఏడ్చు, EDcu -v. i. --cry; weep; ఏతం, EtaM -n. --a water lift; a counterpoise waterlift; a see-saw like manual devise used to pull out water from village wells, used especially to pull water for irrigation purposes in south Indian villages; a fascinating sight to see as laborers walk back and forth on a narrow high beam’across a fulcrum as a bucket goes up and down to pull the water up; -- ఏతాము; see also మోటబావి; దిగుడు బావి; ఏతావాతా, EtAvAtA -adv. -- thus; finally; in conclusion; so far; thus far; so much; so many; in such a degree; meanwhile; ఏదయినా, EdayinA -adv. --any; any item; anything; ఏది, Edi -pron. -- which? which one? ఏదుపంది, EdupaMdi -n. --porcupine; ఏదుపంది కొయ్య, EdupaMdi koyya -n. --quill of a porcupine; ఏదుము, Edumu -n. --a volumetric measure, equal to 5 తూములు; used to measure grain; (ety.) ఏను + తూము; ఏనాది, EnAdi - n. -- a hill tribe; a tribe of forest dwellers; savage; -- అనాది; యానాది; గిరిజన తెగ నెల్లూరు, చిత్తూరు జిల్లాలలో అధిక సంఖ్యాకులుగా ఉన్నారు. వీరు పుట్టలు పొడిచి పాములనుచంపి, ఉసిళ్ళు లేక ఇసుళ్ళను, ఎలుకలు, పందికొక్కులవంటి rodents ని తింటారు; యానాదులు అనాదిగా పాములను చంపుతూ, వాటిని తింటూ నాగజాతి వారుగా, ఖాళీ పుట్టలలో నివసిస్తూ Mound Dwellers గానూ పేరొందారు; ఏనుగు, Enugu -n. --(1) elephant; --(2) rook in chess; --(3) a measure of 64 tamarind seeds in a children’s game; ఏనుగు చెట్టు, Enugu ceTTu -n. --sausage tree; [bot.] ''Kigelia pinnata''; హస్తి మేఢ్రపు చెట్టు; ఈ చెట్టు కాయలు ఏనుగు పురుషావయవాన్ని పోలి ఉండే కారణంగా దీనికాపేరు వచ్చింది; ఏనుగు పల్లేరు, Enugu pallEru - n. -- [bot.] ''Pedalium murex'' Linn.; ఏనుగు బాదం, Enugu baadaM - n. -- [bot.] ''Terminalia catappa;'' చెట్లు బాగా పెద్దవిగా పెరిగి మంచి నీడ ఇస్తాయి; ఏపి చెట్టు, Epi ceTTu -n. --sal tree; [bot.] ''Hardwickia binata;'' ఏపిలు, Epilu -n. --apple; [bot.] ''Malus sylvestris;'' ''Pyrus malus;'' ఏపు, Epu -adj. --fine; sturdy; well-grown; ఏపుకోతి, EpukOti -n. --ape; ఏభై, Ebhai -n. --fifty; ఏమరుపాటు, EmarupATu -n. --inattention; off-guarded condition; -- పరధ్యానం; ఏర్పడు, ErpaDu -v. i. --form; take shape; ఏర్పాటు, ErpATu -n. --arrangement; formation; ఏరు, Eru -n. --(1) rivulet; stream; a stream that is longer than 8 miles is called a river; -- ఆమడ/నాలుగు కోసులు (8 మైళ్ళు) కన్న ఎక్కువ దూరం ప్రవహించే ఏటిని నది అంటారని నిఘంటువులో వివరణ. -- ఏరు, సెలయేరు అనేవి ఎత్తైన ప్రదేశంనుండి పల్లపుప్రదేశంలోకి ప్రవహించే నిరంతర నీటిప్రవాహం. ఏరుకూ సెలయేరుకూ గల తేడా ఏమిటంటే సెలయేరు అనేది కొండలమీదనుండి, గుట్టలమీదుగా జలజలా ప్రవహిస్తూ ప్రవహిస్తూ చివరికి ఏ నదిలోనో ఉపనదిలోనో కలసిపోయేది. మిగిలిన వాటికి దీనికి ఉన్న ప్రత్యేక భేదం ఏమిటంటే సెలయేరు చేసే ఆహ్లాదకరమైన 'గలగల' శబ్దం. -- (rel.) వాగు; వంక; --(2) a ready-to-go plow and oxen; -v. t. -- pick; gather; ఏరుగు, Erugu -v. t. --defecate; excrete; ఏరువాక, EruvAka -n. --a village ceremony preceding the plowing and sowing of seed; -- ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నాగలి. ఏరువాక అంటే దున్నడానికి మొదలయే సమయం; ఆషాడ మాసం అనేది వ్యవసాయ పనుల్లో నిమగ్నమయ్యే సమయం. ఆషాడ మాసం పక్షం రోజులు ముందే జ్యేష్ట పౌర్ణమిని ఏరువాక పున్నమిగా పిలుస్తారు. వర్షాకాలం ప్రారంభమయ్యే సమయం; అపుడే దుక్కి దున్నడం మొదలు పెడతారు; ఏలం, ElaM -n. --auction; ఎలా, Ela -adv. --why? ఏలకి, Elaki -n. -- (1) మలబార్ ఏలకి = lesser cardamom; [bot.] ''Elettaria cardamomum;'' ఆకుపచ్చ ఏలకి; -- (2) పెద్ద ఏలకి = [bot.] ''Amomium aromaticum;'' బెంగాల్ ఏలకి; -- (3) ముర్రుంగ్ ఏలకి = [bot.] ''Amomium subulatum;'' నల్ల ఏలకి; -- పచ్చవి పచ్చిగా ఉన్నప్పుడే సేకరించి ఎండబెడతారు. నల్లవి పండేదాక ఆగి మంటమీద వేడి చేస్తారు. నల్లవి తీపి వంటకాల్లో ఎక్కువ వేస్తారు. దాన్లో ఉన్న పొగ రుచి, మెంతాల్ ఫ్లేవర్ అందుకు సరిపోతుందిట. పచ్చవి పైన తోలు వలిచి గింజలు నలగగొట్టి వాడుకుంటే, నల్లవి మొత్తం కాయ అంతా వాడుతారు. --[Sans.] ఏలా; సూక్ష్మ ఏలా; స్థూల ఏలా; తృటీః; ద్రావిడీ; త్విషా; ఏలికపాములు, Elikapaamulu - n. -- [bio.] ''Ascaris lumbricoides;'' -- నులిపురుగులు are different; ఏలినాటి శని, ElinaaTi Sani - n. -- [astrol.] జన్మ రాశి నుంచి 12, 1, 2 స్థానాల్లో శని సంచరించే కాలాన్ని ఏల్నాటి శని అంటారు. ఈ మూడు రాశుల్లో మొత్తం ఏడున్నర సంవత్సరాలు సంచరించడం వల్ల దీనిని దీనిని ఏలినాటి శని అంటారు. శని జన్మరాశిలో (అంటే శని ఒకటో స్థానంలో) సంచరిస్తున్నప్పుడు ఆరోగ్యభంగం, నీలపనిందలు, భాగస్వాములతో వివాదాలు, మనశ్సాంతి ఉండకపోవడం, ధనవ్యయం, రుణబాధలు,వృత్తి-ఉద్యోగం-వ్యాపారంలో చికాకులు, స్థానచలన సూచన ఉంటుంది. శని 12వ స్థానంలో సంచరించేటప్పుడు వ్యవహారాల్లో చిక్కులు, వ్యాపారాల్లో ఒడిదుడుకులు, ఊహించని మార్పులు, అనారోగ్యం, మందులు వాడకం, తరచూ ప్రయాణాలు ఉంటాయి; శని రెండవ రాశిలో సంచరిస్తున్నప్పుడు అన్ని పనులు అనుకున్నట్టే అనిపిస్తాయి కానీ ఏదీ పూర్తికాదు. అంటే ఆశ కల్పించి నిరాశపరుస్తాడు. ఇంకా అప్పుల బాధలు, అనారోగ్యం, మానసిక ఆందోళన ఉంటుంది. ఏలు, Elu -v. t. --rule; reign; protect; administer; - suff. indicates animal; తోడేలు; పొట్టేలు; తాబేలు; కుందేలు; ఏలుబడి, ElubaDi -n. --reign; administration; ఏవగింపు, EvagiMpu -n. --dislike; distaste; ఏసి, Esi -distributive suff. --attached to a numeral;each; at a time; at the rate of; ---నాలుగేసి = four at a time. ---ఇద్దరేసి = in groups of two. ఏస్పిరిన్, Espirin -n. --aspirin; acetylsalicylic acid; a medicine used to relieve pain and inflammation; ఏహ్యభావం, ఏహ్యత, EhyabhAvaM, Ehyata -n. --hatred; </poem> ==Part 5: ఐ - ai== <poem> ఐక్యం, aikyaM - n. -- unity, union; --- ఐక్యత సరి అయిన ప్రయోగం కాదు; ఐచ్ఛిక, aicchika -adj. --optional; ఐదవ, aidava -adj. --the fifth; the ordinal number 5; ఐదువ, aiduva -n. --a woman whose husband is alive; (ety.) అ + విధవ = one who is not a widow; ఐమూలగా, aimUlagA -adv. --obliquely; diagonally; ఐశ్వర్యం, aiSvaryaM -n. --riches; wealth; prosperity; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 3xw02gczppw1l6480setwf4ji0hkedj 0 3017 38955 38949 2026-04-12T14:43:32Z Vemurione 1689 /* Part 2: త - ta */ 38955 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: తం - taM== <poem> {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> తంటేము, taMTEmu -n. --a medicinal herb; [bot.] ''Cassia tora'' and ''Cassia alata'' of the Leguminosae family; --(also) తంటియం; ప్రపున్నతం; దద్రుగ్నం; తంగేడు, taMgEDu -n. --Country senna; Tanner's cassia; a bush with yellow flowers; [bot.] ''Cassia auriculata''; ''Senna auriculata'' of the Fabaceae family; --Cassia auriculata is an evergreen shrub that grows in many parts of India and in other parts of Asia. The flower, leaves, stem, root, and unripe fruit are used for treatment, especially in Ayurvedic medicine; Before the advent of synthetic tanners, the bark of this plant was widely used in tanning hides; -- దీని మొగ్గల్ని కషాయంగా కాచుకుని తాగితే చక్కెర వ్యాధి అదుపులో ఉంటుంది. ఈ మొక్క పుల్లలతో పళ్ళు తోముకుంటే చిగుళ్లు బలపడతాయి. ఈ మొక్క ఆకులతో శ్రీలంకలో టీ కాచుకు తాగుతారు. దీని గింజల పొడితో కాఫీ కాచుకు తాగుతారు. --తలపోటకం; మాదిగ తంగేడు; మెట్ట తంగేడు; మెరక తంగేడు; [Sans.] ఆవర్తకీ; హేమపుష్పమ్; [Tamil] అవరమ్; తంటా, taMTA -n. --difficulty; trouble; తంటాలు పడు, taMTAlu paDu -v. i. --(1) to undergo difficulties; --(2) to take trouble; తంటింపు, taMTiMpu - n. -- [bot.] ''Cassia tora'' Linn.; తండం, taMDaM -n. --assembly; mass; collection; quantity; group; family; ---మృగతండం = a herd of animals. ---కలువతండం = a bed of lilies. ---కణతండం = a collection of cells; tissue. ---తండోపతండం = wave after wave; in huge herds. తండసం, taMDasaM -n. --tweezers; a small hand-held forceps; తండ్రి, taMdri -n. --father; (lit.) one who brings; తండులాలు, taMDulAlu -n. pl. --rice; తండుల కణాలు, taMDula kaNAlu -n. --broken pieces of rice; తండులీయకం, taMDulIyakaM -n. -- spiny pigweed; prickly amaranth; thorny amaranth; [bot.] ''Amaranthus spinosus''; -- sometimes a noxious weed. It can be a serious weed of rice cultivation; తంత్రం, taMtraM -n. --scheme; device; trick; contrivance; తంతి, taMti -n. --(1) wire; wire used in a stringed musical instrument; --(2) telegram; (ant.) నిస్తంతి; తంతివార్త, taMtivArta -n. --telegraphic message; తంత్రీవాద్యం, taMtrIvAdyaM -n. --stringed instrument; తంతు, taMtu -n. -- (1) ritual; ceremony; festival; proceedings; (2) device; method; procedure; idea; తంతువు, taMtuvu -n. --filament; thin wire; తంపటి, taMpaTi -n. --a native form of "baking", used especially to cook palm-sprouts; --తేగలను కుండలో ఉంచి, తేగలపై కొంచెం నీళ్లు జిలకరిచి గడ్డి చుట్టతో కుండా మూతిని మూసి, ఈ కుండను బోర్లించి చుట్టూ గడ్డి చిన్న చిన్న పుల్లలు వేసి మంట పెడతారు. బోర్లా ఉంచిన కుండలో ఉన్న తేగలు బాగా ఉడుకుతాయి. ఈ పద్దతిని "తంపటి" వేయడం అంటారు. తంపటి వేసిన తేగలు రుచిగా ఉంటాయి, పైగా ఎక్కువ రోజులు బంక, బూజు పట్టకుండా ఉంటాయి. తంబ, taMba -n. --(1) sword bean; [bot.] ''Canavalia gladavata''; --(2) mob; ruck; large group of people; తంబుర, taMbura -n. --a stringed instrument to provide a background drone in a musical concert; </poem> ==Part 2: త - ta== <poem> తకరారు, takarAru -n. --dispute; తక్షణం, takshaNaM -adv. --immediately; (ety.) తత్ + క్షణం = that very moment; తక్కిడి, takkiDi - n. -- cheater; deceiver; తక్కిన, takkina -adj. --remaining; rest; తక్కిలి చెట్టు, takkili cheTTu - n. -- [bot.] ''Clerodendrum phlomidis;'' -- [Sans.] అగ్నిమంథా; తక్కువ, takkuva -n. --deficiency; shortage; తక్కెడ, takkeDa -n. --balance; a pair of scales; weighing device; తక్కోలం, takkOlaM -n. --[bot.] ''Clerodendron inerme;'' తగడు, tagaDu -n. --foil; ---తగరపు తగడు = tin foil; తగరం, tagaraM -n. --tin; one of the chemical elements; తగర్, tagar - n. Valerian, [bot.] ''Valeriana officinalis'' of the Valerianaceae family. It is a famous medicinal plant. Valerian root calms the nervous system, and Ashwagandha helps the body adapt to stress. Both herbs have remarkable healing properties; they target different and specific ailments; తగరు, tagaru -n. --(1) ram; --(2) he goat; billy goat; తగలబడు, tagalabaDu -v. i. --(1) to burn down; --(2) to get destroyed; తగవరి, tagavari -n. --arbitrator; judge; (ety.) తగవు + అరి; తగవు, tagavu -n. --(1) dispute; argument; altercation; --(2) fair; just; appropriate; suitable; తగాదా, tagAdA -n. --dispute; quarrel; తగినంత, taginaMta -adj. --suitable; appropriate; sufficient; adequate; తగిలించు, tagiliMcu -v. t. --attach; stick on; hang it; fasten; తగ్గించు, taggiMcu -v. t. --decrease; reduce; lower; తగ్గింపు, taggiMpu -adj. --decreased; reduced; ---తగ్గింపు ధర = reduced price. తగు, tagu -adj. --appropriate; suitable; తగునా?, tagunA? -inter. --is it appropriate? is it suitable?; is it fair?; తగులు, tagulu -n. --(1) borrow; a concept used in arithmetic when a larger number is subtracted from a smaller number; (ant.) మిగులు; --(2) deficit; loss; --(3) wish; desire; ---మిగిలితే తీసికో, తగిలితే వేసికో = take if there is a surplus, contribute if there is a deficit. -v. i. --(1) touch;(2) meet; encounter; ---తగలకుండా కూర్చో = sit without touching. ---దారిలో తగిలాడు = met him on the way. తగుల్చు, tagulcu -v. t. --attach; hook; తగ్గు, taggu -v. i. --decay; decrease; abate; calm down; back off; ---తగ్గవోయ్‍ = cool down!; calm down!; don’t be too aggressive! తగ్గుదల, taggudala -n. --decay; decrement; downfall; abatement; తగ్గుముఖం, taggumukhaM -n. --downward trend; decreasing trend; తచ్చాడు, taccADu -v. i. --move about; sneak; loiter; తటస్థం, taTasthaM -n. --neutral; impartial; indifference; non-aligned; ---తటస్థ స్థానం = neutral position; resting position. ---తటస్థ రాజ్యాలు = non-aligned countries. ---సున్నితపు త్రాసు యొక్క తటస్థ స్థానం = resting position of a precision balance. తటస్థించు, taTasthiMcu -v. i. --happen; occur; తట్ట, taTTa -n. --big shallow basket; a basket with no lid; (rel.) బుట్ట = basket; తటాకం, taTAkaM -n. --tank; pond; lake; తటాలున, taTAluna -adv. --suddenly; abruptly; తటి, taTi -n. --river bank; shore; తట్టు, taTTu -n. --(1) side; direction; --(2) pony; ---లోతట్టు ప్రాంతాలు = low lying areas; -v. i. --occur; ---ఆ ఆలోచన నాకు తట్ట లేదు = that thought did not occur to me. -v. t. --pat; touch; rap; knock; strike; ---భుజం మీద తట్టేడు = he patted me on my shoulder. ---ఎవరో తలుపు తడుతున్నారు చూడు = see, someone is knocking on the door. తట్టుకొను, taTTukonu -v. i. --tolerate; bear; handle; ---నొప్పి తట్టుకోగలవా? = can you tolerate the pain? తట్టుముట్లు, taTTumuTlu -n. pl. --stuff; furniture, utensils, belongings, etc; తడక, taDaka -n. --a partition screen that is woven out of palm leaves, coconut leaves, or bamboo strips; తడకచాపలు, taDakachApalu -n. -- rolling mats; screens than can be rolled up and down as needed, usually made from strips of bamboo; Sometimes these are made of "khus khus grass" and such screens are very popular as "summer air coolers;" తడప, taDapa -n. --lath; a strip of fiber taken from the back stem of a palm or coconut leaf that can be used as a rope to tie things; This is a fairly popular material used in the construction of temporary structures. తడబడు, taDabaDu -v. i. --act irresolutely; behave with an unsure footing; తడవ, taDava -n. --turn; time; occasion; తడాఖా, taDAkhA - n. -- capability (to hit); ability; expertise; --(ety.) మరాఠీ భాషలో తడ్-తడ్ (तड! तड!) అన్నది కొట్టడాన్ని సూచించే ధ్వన్యనుకరణ శబ్దం. తడాఖా (तडाखा) అంటే ఆ కొట్టడానికి క్రియానామవాచకం. నా తడాఖా చూపిస్తాను అంటే నా కొట్టే శక్తిని చూపిస్తాను అని అర్థం.కొట్టడానికే కాకుండా సాధారణంగా ఏ విషయంలోనైనా సామర్థ్యాన్ని తెలుపడానికి కూడా ఈ పదాన్ని ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్నారు. గాణ్యాచా-తడాఖా (गाण्याचा-तडाखा) అంటే పాడడంలో సామర్థ్యం అన్నమాట; తడి, taDi -adj. --wet; damp; moist; తడి గచ్చు, taDi gaccu -n. --(1) wet cement; --(2) tile floor; తడుపు, taDupu -v. t. --moisten; soak; తత్, tat -adj. --[Sans.] that; తతంగం, tataMgaM -n. --rigmarole; ritual; procedure; తత్తరపాటు, tattarapATu -n. --agitated bewilderment; తత్ ఫలితంగా, tat^ phalitaMgA -adv. --consequently; therefore; as a result of; whence; తత్భవం, taDbhavaM -n. --assimilated word esp. from Sanskrit; తత్త్వం, tattvaM -n. --(1) philosophy; science; principle; --(2) nature; ---వేదాంత తత్త్వం = Vedanta philosophy. ---మనస్ తత్త్వం = psychic philosophy; psychology. ---వాడి తత్త్వమే అంత = that is his nature. తత్సమం, tatsamaM -n. --(1) equivalent; --(2) un-assimilated word from Sanskrit used in Telugu as is; తతి, tati -n. --a group; a collection; a row; తతిమ్మా, tatimmA -adj. --rest (of a group); balance; తథ్యము, tathyamu - n. -- a truthful conclusion; -- అనుభవ ఆధారితమైన ఒక పిండితార్థము; ఉదాహరణకు - సూర్యుఁడు ఱేపు ఉదయించుట తథ్యము; తథా, tathA -adv. --that way; in that manner; తథాగతుడు, tathAgatuDu -n. --Lord Buddha; one who attained nirvana in that way (that is, in the manner of other seers); తథాస్తు, tathAstu -inter. --amen!; so be it; తద్ద్వారా, taddvArA -adv. --thereby; through that channel; -- (note) తద్వారా is incorrect usage; తదితరులు, taditarulu -n. --and others; e tal; తదియ, tadiya -n. --the third day of the lunar half-month; తద్దినం, taddinaM - n. -- తత్ + దినం = తద్దినం; that day; euphemism for the religious ritual on the death anniversary of a departed person; తదీను, tadInu -n. --propene; a hydrocarbon with three carbon atoms and one double bond between two of the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing a double bond must end with the sound "-ene"; C₃H₆; తద్రూపేణా, tadrUpENA -adv. --in that form; in that way; తదేను, tadEnu -n. --propane; a hydrocarbon with three carbon atoms and all single bonds between the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys the 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing single bonds must end with the sound "-ane"; C₃H₈; తదైను, tadainu -n. --propyne; a hydrocarbon with three carbon atoms and a triple bond between two of the carbon atoms; (ety.) తది (తదియ) conveys the 3 and according to an international convention, all straight-chained hydrocarbons containing a triple bond must end with the sound -"yne"; C₃H₄; తద్ధిత నామాలు, taddhita naamaalu - n. pl. -- new nouns obtained by appending a suffix to an existing noun; -- తెలుపు = white >> తెల్లదనం = whiteness; తద్ధిత ప్రత్యయం, taddhita pratyayaM - n. -- a suffix that can be appended to an existing noun to create a new noun; -- తెలుపు = white >> తెల్లదనం = whiteness; తనం, tanaM -suff. ---ness; having the property of; used as suffix with verbs to create nouns; ---అల్లరితనం = mischievousness. ---ఉప్పతనం = saltiness. ---గట్టితనం = hardness. ---గొప్పతనం = greatness. ---దొంగతనం = burglary. ---పచ్చదనం = green-ness. ---పెంకితనం = mischievousness. ---మంచితనం = goodness. ---ముసలితనం = old age. ---వెకిలితనం = silliness. తన, tana -pron. --one's own; తనను, -pron. --himself; herself; accusative of తను; తనఖా, tanakhA -n. --mortgage; deed; తన్నడం, tannaDaM -v. t . --kicking; తన్మయత్వం, tanmayatvaM -n. --rapture; తన్యత, tanyata -n. --[phy.] tension; తనాబి, tanAbi -n. --beam; girder; తన్మాత్ర, tanmAtra -n. --percepts; particle; representative essence of a concept; -- తత్‌ + మాత్ర. తత్‌ అంటే పరబ్రహ్మం. మాత్రం అంటే కొలమానం. బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకొనడానికి ఉపయోగపడే శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధాలలో ఒకటి. ఐదూ కలసి పంచ తన్మాత్రలు. ఇవి చెవి, చర్మం, కన్ను, నోరు, ముక్కు అనే జ్ఞానేంద్రియాలతో తెలుసుకొనేవి. తనిఖీ, tanikhI -n. --inspection; తనివి, tanivi -n. --satisfaction; తనివితీరా, tanivitIrA -adv. --to one’s satisfaction; తను, tanu reflex. -pron. --himself; herself; the person under discussion; he; she; that person; (ety.) a shortened version of అతను; అతను → (త+అ+ను) → (త+ను) → తను [ఇక్కడ సవర్ణ లోపం జరిగింది]; ఈ ప్రక్రియను ఇంగ్లీషులో metathesis వర్ణవ్యత్యయం అంటారు. [శబ్ద ఉచ్చారణలో అక్షరాల వరుస ముందువెనుకలు అవడం]. ఇది కేవలం కాలగమనంలో ఉచ్చారణ సౌకర్యార్థం భాషలో ఏర్పడే మార్పు. దీనికి ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ: అసలు వూరిపేరు వారాణసి అయితే, తెలుగులో మాత్రం దీనిని వారణాసి అని వాడతాం. -- ఇది "అతను" లేదా "ఆమె" వంటి లింగ సర్వనామాలకు బదులుగా ఉపయోగించవచ్చు. లింగ-తటస్థ సర్వనామాలను ఉపయోగించడం అనేది మీకు ఖచ్చితంగా తెలియని లేదా మగ లేదా స్త్రీ అని గుర్తించని వ్యక్తులను సూచించడానికి మరింత సమగ్ర మార్గం. -- see also తిను; తనువు, tanuvu -n. --body; తన్ను, tannu -n. --kick; blow; -v. t. --kick; thrash; తన్నుకుపోవు, tannukupOvu -v. t. --snatch away; ---గెద్ద తన్నుకు పోయింది = the kite snatched it away. తన్నుదన్ను, tannudannu -n. --kickstand; తపసి చెట్టు, tapasi ceTTu -n. --[bot.] Sterculia urens; తపస్సు, tapassu -n. --meditation; penance; తప్ప, tappa -adv. --except; but; save; unless; తప్పనిసరి, tappanisari -adj. --unavoidable; inevitable; essential; తపాలా పెట్టె, tapAlA peTTe -n. --post box; mail box; తపాలా బిళ్ల, tapAlA biLla -n. --postage stamp; తప్పించి, tappiMci -prep. --except; తప్పించుకొను, tappiMcukonu -v. i. --by-pass; evade; avoid; dodge; తప్సీలు, tapsIlu -n. --details of an account; తప్పు, tappu -n. --(1) error; mistake; fault; --(2) sin; --(3) lie; --(4) [comp.] bug; -v. i. --(1) err; mistake; fault; --(2) sin; --(3) lie; --(4) miss; --(5) fail; flunk; ---నెల తప్పు = miss a period; become pregnant. ---పరీక్ష తప్పు = fail an examination; తప్పుల తడక, tappula taDaka -n. --full of mistakes; [idiom] full of holes; తప్పుకో, tappukO! -inter. --get off the way!; తప్పేలా, tappElA - n. -- a wide-mouthed cooking vessel; -- ముంత, తప్పేలా = all utensils; bag and baggage; -- తప్పేలా అంట్లు = a kind of rice cake; బియ్యం పిండి, కొబ్బరి సన్న ముక్కలు, సెగగ పప్పు చేర్చి తడిచేసి బాగా కలిపి తప్పెల లోపల చుట్టూరా అంటించి మూతబెట్టి సన్న సెగ మీద ఉడికిస్తారు. తపోశక్తి, tapOSakti - n. -- the energy of asceticism; spiritual energy accumulated by long periods of meditation; తప్పొప్పుల పట్టిక, tappoppula paTTika -n. --errata; corrigenda; తబల, tabala -n. --tabla; a musical drum with a tightly stretched skin on only one side; (rel.) మద్దెల is a cylindrical drum with two sides for percussion; తబుకు, tabuku -n. --tray; తమందం, tamaMdaM -n. --nitwit; dullard; (ety.) తమస్ + మందం = darkness + dullness; తమకం, tamakaM -n. -- (1) eagerness; yearning; anxiety; (2) suspense; curiosity; తమది, tamadi -pos. pron. --it's yours (honorific); తమరు, tamaru -pron. --you (honorific); తమస్సు, tamassu -n. --(1) darkness; --(2) ignorance; తమలము, tamalamu -n. --the betel vine; (note.) the betel vine has no botanical relation to the betel nut. The similarity in the English names stems from the fact both the betel leaves and betel nuts are used together, in India as an “after-dinner mint.” తమలపాకు, tamalapAku -n. --the betel leaf; [bot.] ''Piper betle;'' -- తమలపాకులో పిండిపదార్త్తలని అరిగించే డయాస్టేజ్ అనే ఎంజైమ్ ఉంది. బహుశా అందుకే భోజనం తర్వాత తాంబూలం తీసుకుంటారు. -- ఎన్నోవ్యాధులకు వాడడమే కాక సెగ గడ్డలు వగైరా వ్రణాలు పక్వానికి రావడానికి వేసే మలాం పట్టీలలో కూడా తమలపాకులు వాడతారు. -- భారతదేశంలో సుమారుగా 35 తమలపాకు రకాలు సాగవుతున్నాయి. అయితే 'తెల్లాకులు' లేక 'తెలనాకులు' లేక ధవళ నాగవల్లి దళములు అని పిలువబడే పలుచని లేత తమలపాకులు తాంబూలానికి శ్రేష్ఠమైనవి; -- see also తాంబూలం; తమాలం, tamAlaM -n. --gloomy tree; [bot.] ''Xanthochymus pictorius''; చీకటిమాను; తమాషా, tamAshA -n. --fun; amusement; funny show; [[File:Lobes_of_the_brain_NL.svg|thumb|right|occipital lobe గులాబి ర్ంగులో ఉంది]] తమ్మి, tammi -n. --(1) lotus; --(2) lobe; ---కపాలాస్థిక తమ్మి = occipital lobe; one of the four major lobes of the cerebral cortex in the brain of mammals తమ్ముడు, tammuDu -n. --younger brother; తయారీ, tayArI -n. --preparation; manufactured; తయారు, tayAru -adj. --ready; prepared; తరం, taraM -adj. --possible; capable; ---నా తరం కాదు = I cannot do it. -n. --class; generation; ---తర తమ భేదాలు = differences in generations and status. తరంగం, taraMgaM -n. --(1) wave; (lit.) one that moves on water; --(2) a type of song; --(3) a chapter in a book; తరంగదైర్ఘ్యం, taraMgadairghyaM -n. --wavelength; తరంగిణి, taraMgiNi -n. --(1) flow; --(2) river; తరందారు, taraMdAru %e2t -n. --classifier; తరగతి, taragati -n. --class; standard; grade; (ety.) తరము + గతి; ---నువ్వు ఎన్నవ తరగతి? = in what grade are you? తరణం, taraNaM -n. --crossing; deliverance; తరణి, taraNi -n. --(1) ship; --(2) Sun; ---నభోతరణి = spaceship. ---తరణి కిరణములు = rays of the Sun. ---తరణి కిరణవారము = a beam of sunlight. తరణోపాయం, taraNOpAyaM - n. -- A means, an expedient; -- (note) తరుణోపాయం is incorrect spelling; తరతమ, taratama -adj. --varying; differing; తరఫు, taraphu -n. --side; behalf; తరబడి, tarabaDi -suff. --of the order of; in the range of; ---గంటల తరబడి = for hours and hours. ---ఏళ్ళ తరబడి = for years and years. తరవాణి, taravANi -n. --mildly fermented rice water; cooked rice soaked overnight in water is the standard breakfast fare in many middle-class families in the northern part of coastal Andhra Pradesh; this liquid, with a dash of salt and lemon, is an extremely popular refreshing drink on hot summer days; తరహా, tarahA -n. --style; attitude; demeanor; తరళం, taraLaM -n. --(1) pendant; --(2) wave; తర్జన భర్జనలు, tarjana bharjanalu, -n. pl. --in-depth discussions on the pros and cons of an issue; తర్జని, tarjani -n. --index finger; తర్పణం, tarpaNaM - n. -- the act of satisfying someone; -- సంతృప్తి పరచడం; తర్పణం అంటే పితృదేవతలకు (మరణించిన పూర్వీకులకు) లేదా దేవతలకు నీరు, తిల (నల్ల నువ్వులు) మరియు ఇతర ద్రవ్యాలతో సమర్పించే ఆచారం. ఇది పితృలను సంతృప్తి పరచడానికి మరియు వారి ఆత్మలకు శాంతిని కలిగించడానికి చేస్తారు; -- సంతర్పణం = a feast offered to satisfy completely; తర్వాత, tarvAta -adv. --later; afterwards; subsequently; తరించు, tariMcu -v. i. --cross over; surmount (obstacles); get over; get through; earn salvation; తరి, tari -n. --ship; తరిఫీదు, tariphIdu -n. --training; తరుగు, tarugu -n. --deficit; -v. i. --wear away; be eroded; -v. t. --dice; cube; cut; esp. cutting vegetables; తరుగుదల, tarugudala -n. --decrement; తరుణం, taruNaM -n. --chance; opportunity; opportune moment; ---మంచి తరుణం, మించిన దొరుకదు = great chance; do not miss it. తరుణాస్థి, taruNAsthi -n. --cartilage; soft bone; తరుణోపాయం, taruNOpAyaM -n. --an idea for the moment; expedience; appropriate means to suit the moment; తరుము, tarumu -v. t. --chase; pursue; తరుకృషి, tarukRshi -n. --forestry; arboriculture; cultivation of trees for lumber and firewood; తరుగు, tarugu - v. t. -- cut into pieces; chop into pieces; mince; - n. -- minced pieces; -- కొత్తిమిర తరుగు = chopped/minced pieces of a coriander greens; తరువాయి, taruvAyi -n. --continuation; balance; rest; leftover material; తరువు, taruvu -n. --(1) grove; --(2) tree; ---మామిడి తరువు = mango grove. ---కల్ప తరువు = a wish fulfilling tree. తర్చు, tarcu -v. t. --agitate; stir; investigate; తర్జుమా, tarjumA -n. --translation; తలం, talaM -n. --plane; surface; hyperplane; hypersurface; తలంబ్రాలు మొక్క, talambraalu mokka - n. -- Lantana; [bot.] Lantana camara; A species of flowering plant within the verbena family (Verbenaceae), native to the American tropics, and is considered to be a weed. -- పులికంప; వనచ్చేది; తల, tala -n. --(1) head; --(2) prefix; తలగడ, talagaDa -n. --pillow; (lit.) the head-log; తలదాచుకొను, taladAcukonu, - v. i. --(1) find shelter; --(2) hide; తలపు, talapu -n. --thought; తలపుల బాట, talapula bATa -n. --thought process; తలపోయు, talapOyu -v. i. --think; ponder; తలబిరుసు, talabirusu -adj. --obstinate; headstrong; incorrigible; (lit.) hard headed; తలమాట, talamATa -n. --prefix; తలరాత, talarAta, -n. --fate; destiny; (lit.) the writing on the forehead; (ety.) Hindus believe that the destiny of an individual is preordained by what the creator has written on the forehead before birth; తలవంపు, talavaMpu -n. --humiliation; తలవని తలంపుగా, talavani talaMpugA, -adv. --unexpectedly; (lit.) as a thought that was not thought of; తలసరి, talasari - adj. -- per capita; per head; తల్పం, talpaM -n. --mattress; soft beding; తల్లంటుతీగె, tallaMTutIge -n. --yellow-flowered wild convolvulus; [bot.] ''Ipomoea chrysis''; తల్లడిల్లు, tallaDillu -v. i. --be troubled; be agitated; తలా, talA -adv. --each; apiece; per head; తలారి, talAri -n. --night watcher; తల్లి, talli -n. --mother; (lit.) one who brings into existence; ---కన్నతల్లి = birth mother. ---సవతి తల్లి = step mother. తల్లి కణం, tallikaNaM -n. --mother cell; తలీకరణ, talIkaraNa -v. t. --[phy.] polarization; the act of making the waves vibrate in one plane; the English word ''polarization'' suggesting that this has something to do with poles is a misnomer; తలుపు, talupu -n. --(1) door; --(2) shutter; తలుపుగుల్ల, talupugulla -n. --window-pane oyster; [bio.] ''Placenta placenta'' of the Agamidae family; తళుకు, taLuku -n. --glitter; scintillation; gleam; తవ్వ, tavva -n. --a volumetric measure used in pre-independence India; 1 తవ్వ = 2 సోలలు = 0.5 సేరు; see also మానిక; తవ్వకం, tavvakaM -n. --excavation; తవ్వడం, tavvaDaM -n. --digging; తవాక్షీరి, tavAkShIri - n. -- latex (milk) exuded from a bamboo plant; the hardened resin is used in Ayurvedic medicines; తవుడు, tavuDu -n. --bran; fine bran; see also చిట్టు; తవ్వు, tavvu -v. t. --dig; తవ్వోడ, tavvODa -n. --dredger; the ship that digs a harbor channel to keep it deep; తస్కరి, taskari -n. --thief; తస్సాదియ్యా, tassAdiyyA - inter. -- (1) an exclamation to express surprise, frustration or disappointment; (2) removing spoilt part of meat/flesh; (3) getting rid of egotistic feelings; -- తస్స అంటే మనలో వుండే జీవము, ప్రాణశక్తి; దీని ప్రకారం తస్సాదియ్య అంటే "నువ్వు చచ్చిపోనూ" అనే అర్థం వస్తుంది. "నీ యిల్లు దొంగలుదోల", "నీ కడుపుడక", "నీ దుంప తెగ" లాంటి తిట్టు; తస్మాత్, tasmAt -adv. --therefore; for that reason; త్రసరేణువు, trasarENuvu -- n. mite; a particle of dust floating in a beam of light; త్వరణం, tvaraNaM -n. --[phy.] acceleration; త్రయం, trayaM -n. --three; trio; ---ఈషణత్రయం = the three affections of life, namely love of wife, of wealth and of children; that is, దారేషణ; విత్తేషణ; పుత్రేషణ. ---తాపత్రయం = the three struggles of life, namely the sorrows caused by ourselves, by others, and by the will of God; that is, ఆధ్యాత్మికం; ఆధిభౌతికం; ఆధిదైవికం. త్రయేను, trayEnu -n. --[chem.] propane; a straight -hydrocarbon with three carbon atoms; C₃H₈; త్రయోడు, trayODu -n. --triode; a vacuum tube with three elements, namely the anode; the cathode and the grid; త్రయోదశి, trayOdaSi -n. --the thirteenth day of the lunar half-month; త్రయోల్, trayOl -n. --[chem.] propanol; isopropyl alcohol; an alcohol derived from propane; C₃H₇OH; see also త్రయేను; '''తా - tA''' తాండ్ర, tAMDra - n. -- jelly; fruit jelly; dried fruit jelly; sun-dried fruit jelly; తాండ్ర చెట్టు, tAMDra ceTTu - n. -- [bot.] ''Terminalia bellirica;'' ''Belerian Myrobalan;'' also called తాని చెట్టు; -- దీనిని ఆయుర్వేద గ్రంథాలు విభీతకి అనే పేరుతొ వర్ణించాయి. దీనితో ఉదర సంబంధ వ్యాధులు, చక్కర వ్యాధి, కీళ్ళనొప్పులు నయమవుతాయి. దగ్గును తగ్గించడంలో దీనికి ప్రత్యేక పాత్ర వుంది. త్రిఫల చూర్ణంలో వాడబడే మూడింటిలో ఇదొకటి. -- Each seed (తానికాయ) of this tree corresponds to one “tola” in the Indian system of weights and measures; తాండ్ర బెత్తు, tAMDra bettu -n. -- [bot.] Entada rheedii; తాంతవం, tAMtavaM -n. --fibrin; a fibrous substance in the blood that contributes to clotting; తాంబూలం, tAMbUlaM -n. -- chewing quid; a roll of betel leaves with a dash of quicklime and pieces of betelnut that is chewed ceremoniously after a meal; -- a packet of leaves and areca nut which is generally offered ceremoniously to as a mark of respect. -- తాంబూలమిచ్చు and తాంబూలము పుచ్చుకొను are activities to ratify most solemnly, as a betrothal; -- మితంగా సేవిస్తే తాంబూలం వల్ల ఎన్నో ప్రయోజనాలున్నాయి. తాంబూలం నోటి దుర్వాసనను పోగొట్టి నోటికి పరిమళం కలిగిస్తుంది. జీర్ణశక్తిని పెంపొందిస్తుంది. ఉత్ప్రేరకం (stimulant) గానూ, కడుపులోని గ్యాస్ ను వెడలించేది (carminative) గానూ కూడా పనిచేస్తుంది. శరీరానికి అత్యంత ఆవశ్యకమైన కాల్షియం ను, ఎ, బి, సి విటమిన్లను తాంబూలం మనకి అతి చవకగా అందిస్తుంది. తాకట్టు, takaTTu -n. --mortgage; pledge; something given as security; తాకడం, tAkaDaM -n. --touching; తాకిడి, tAkiDi -n. --impact; onslaught; onrush; తాకీదు, tAkIdu -n. --memorandum; a document containing orders from a superior; తాకు, tAku -v. t. --touch; తాఖీదు, tAkhIdu -n. --order; a written order; command; memorandum; తాగడం, tAgaDaM -v. t. --drinking; తాగు, tAgu -v. t. --drink; imbibe; తాగుడు, tAguDu -n. --(1) habit of drinking alcohol; --(2) alcoholism; తాచుపాము, tAcupAmu -n. --cobra; తాజా, tAjA -adj. --fresh; new; recent; novel; తాజా కలం, tAjA kalaM -ph. --post script; తాటాకు, tATAku -n. --palm leaf; frond of a toddy palm tree; తాటాకులు కట్టు tATAkulu kaTTu -v. t. --[idiom.] to ridicule; to make fun; తాటించు, tATiMcu -v. i. --pat; tap; flutter; తాటి ఉడుత, tATi uDuta -n. --Five-striped palm squirrel; [bio.] ''Funambulus pemati;'' తాటికమ్మ, tATikamma -n. --petiole of palmyra leaf; తాటికాయ, tATikAya -n. --green palmyra fruit; green toddy palm fruit; [bot.] ''Arenga saccharifera; Borassus flabellifer;'' తాటిచెట్టు, tATicheTTu -n. --(1) palmyra palm tree; toddy palm tree; [bot.] ''Arenga saccharifera; Borassus flabellifer;'' --(2) fan palm; the word palm tree is lot more generic; [bot.] ''Borassus flabellifer;'' -- (rel.) ఈతచెట్టు = wild date tree; Indian date palm; Silver date palm; -- (rel.) ఖర్జూరము చెట్టు = date palm; -- (rel.) పేరీతచెట్టు = marshy date palm tree; తాటితేగ, tATitEga -n. --palm sprout; తాటితాండ్ర, tATitAMdra -n. --sun-dried palm-fruit pulp; తాటి బుర్ర, tATi burra - n. -- one of the three stones found inside a palm fruit; each of these will grow into a palm sprout; the white pulp inside these stones is called బుర్రగుజ్జు and is considered a delicacy; తాటిబెల్లం, tATibellaM -n. --Palm jaggery is made from the fresh juice coming out of cut palmyra flowers; the sap (called neera), the raw material for a native liquor, can also be boiled and desiccated until a thick paste is left behind; this paste, when cooled in molds, becomes hard; this is used as a sweetener and also in medicines; తాటిముంజె, tATimuMje -n. -- ice apple; the soft, tender, and delicious kernel of a mature, yet not ripe, palm fruit; normally, one finds three of these so-called "eyes" in each tender palm fruit; తాడి, tADi -n. --(1) palm tree; fan palm; --(2) [bot.] ''Belleric myrobalan;'' one of the ''three fruits'' of Ayurveda; ---తాడిని తన్నే వాడి తల తన్నేవాడుంటాడు = [idiom] there is always someone to beat a champion. తాడు, tADu -n. --rope, heavy string; తాత, tAta -n. --grandfather; తాతయ్య గడ్డం, tAtayya gaDDaM - n. -- Spanish moss; Grandpa's beard; [bot.] ''Tillandsia usnioides'' of the Bromeliaceae family; Although the name "moss" appears, this is not a moss; this is a flowering plant; The second name "usnioides" means "resembling Usnea, the Beard lichen, but this is not a lichen; తాత్పర్యం, tAtparyaM -n. --summary; brief; purport; import; exposition; explanation of content; -- పద్యంలో పదగతమైన అర్థం మాత్రమే కాకుండా ఆ భావానికి సంబంధించిన అన్ని విషయాలూ కథ, పాత్రల స్వభావాలు తత్వమూ ఇలాంటి వివరణలన్నీ చేరి తాత్పర్యం ఔతుంది. -- పద్యంలో కొన్ని పదాలు ఛందోనుగుణంగా ముందు వెనకలుగా ఉంటాయి. వాటిని వాక్యంలో మాదిరిగా వరుసగా చెప్పడం దండాన్వయం. -- టీక అంటే అర్థ వివరణ తాత్కాలికం, tAtkAlikaM -n. --temporary; makeshift; stopgap; తాత్సారం, tAtsAraM -n. --neglect; procrastination; తాత్త్వికుడు, tAttvikuDu -n. --thinker; philosopher; తాదాత్మ్యము taadaatmayaM - n. -- ecstasy; rapture; trance; the state of being beside one's self with excessive joy or other emotion; -- పరవశత్వము; మైమరపు; వివశత్వం; తత్ అంటే అది. తాదాత్మ్యము అంటే దానిలో ఆత్మ (ఇక్కడ మనసు అని గ్రహించాలి) లీనం కావడం. ఆ సమయంలో మరి యే విషయమూ మనసుకెక్కక ఉండడం. సినిమా చూడడంలో/ సంగీతం వినడలో/ ఏదైనా ఇష్టమైన విషయం తలపోయడంలో ఏర్పడే వివశత్వం; తానం, tAnaM -n. --a part of a Carnatic music recital; this portion is like an Aalaapana with a rhythm; తానికాయ, tAnikAya - n. --Belliric myrobalan; [bot.] ''Terminalia bellirica'' of Combretacease family; one of the "triple fruits" of Ayurvedic medicine; -- తాడి కాయ; తాణి కాయ; -- త్రిఫల చూర్ణంలో ఒక ఎత్తు తాని కాయ, ఒక ఎత్తు కరక్కాయ, రెండు ఎత్తు ఉసిరి కాయ ఉంటాయి; --[Sans.] విభీతక; కర్షఫల; అక్ష ఫల; (ety.) the weight of each fruit is one కర్షం or one అక్షం; --[[File:WB_W_IMG_5902.jpg" |right|thumb]] తాను, tAnu -n. --bolt; a roll of cloth of a given length; -refl. pron. --self; oneself; తాపం, tApaM -n. --(1) heat; fever; (2) grief; sorrow; --(3) emotional struggle; agitation; తాప, tApa -n. --ladder; step; - pref. -- suff. thermo; thermal; thermic; తాపకం, tApakaM -n. --bath; తాపక్రమం, tApakramaM -n. --temperature; తాపక్షేపక, tApakshEpaka -adj. --exothermic. (lit.) one that spends or releases heat; తాపచూషక, tApa cUshaka -adj. --endothermic; (lit.) one that swallows or absorbs heat; తాపక్రమం, tApakramaM -n. --temperature; తాపడం, taapaDaM - n. -- ఈ పదం 'తాపకము' అనే పదం యొక్క రూపమే. తాపకము అనగా 'ఒకదాని కింకొకటి జతపరచుట'. Riveting, Welding, Heating, వంటి ప్రక్రియల ద్వారా అతుకుకొని యుండేలా చేయడం. ఉదా. బంగారు రేకుల తాపడం, నీలమణి తాపడము చేయబడిన వెండి ఉంగరము; తాపత్రయం, tApatrayaM -n. --concern, anxiety and cares; (lit.) the three struggles, namely sorrows caused by ourselves, by others, and by the will of God; that is, ఆధ్యాత్మికం; ఆధిభౌతికం; ఆధిదైవికం; తాపదీప్తి, tApadIpti -n. --incandescence; brightness as a result of heat; తాపమాపకం, tApamApakaM -n. --thermometer; తాపవియోజనం, tApaviyOjanaM -n. --thermal dissociation; తాపస్థాపకి, tApasthApaki -n. --thermostat; (lit.) one that fixates heat; తాపి, tApi -n. --(1) trowel; the tool used by a mason; --(2) mason; a person who builds brick or stone structures; తాపీ మేస్త్రీ, tApi mEstri -n. --mason; a person who builds brick or stone structures; తాపీయ, tApIya -adj. --thermal; తాపీయ పవనాలు, tApIya pavanAlu -adj. --thermals; the upward flow of hot air in the atmosphere; తాబేలు, tAbElu -n. --turtle; there are many species of turtles, each with a different zoological name; -- గలాపగోస్ తాబేలు = [bio.] ''Chelonoidis Nigra'' of the Testudinidae family; ఈ తాబేళ్ళు ప్రపంచంలో ప్రస్తుతం జీవించివున్న తాబేళ్ళ జాతులన్నింటిలో పరిమాణంలో అతి పెద్దవి. ఇవి టెస్టూడినిడే కుటుంబానికి చెందిన సరీసృపాలు (Reptiles). జంతుప్రపంచంలో అతి దీర్ఘ కాలం జీవించేవి ఇవే. వీటి సగటు ఆయు: ప్రమాణం 100 సంవత్సరాలు. ఈ తాబేలు జాతి స్వస్థలం పసిఫిక్ మహాసముద్రం లో దక్షిణ అమెరికా ఖండంలోని ఈక్వడార్ దేశ తీరం నుంచి వెయ్యి కిలోమీటర్ల దూరాన విసిరేసినట్టుగా ఉండే గలాపగోస్ దీవులు. అగ్ని పర్వతాలతో నిండిన ఈ దీవుల పేరిటే ఈ అతిపెద్ద తాబేళ్ళను గలాపగోస్ తాబేళ్ళు అంటున్నారు; తామర, tAmara -n. --(1) lotus; [bot.] ''Nymphaea lotus;'' (rel.) waterlily; కలువ; lotus is different from Waterlily, but often mistakenly used as synonyms. Lotus is anchored to the ground below and does not float; --(2) ringworm; a skin disease caused by the fungus, Tinearubrum; ---తామరతంపర వలె = flourishing like a lotus cluster. తామ్రం, tAMraM -n. --copper; chemical element with symbol Cu; తాయం, tAyaM -n. --a snack given to a child; a rare item, given as a gift, to pacify a youngster; --తాయిలం; తాయారు, tAyAru - n. -- mother; -- 'ఆర్' అన్న ప్రత్యయం తమిళంలో గౌరవ వాచకం, తెలుగు 'గారు' లాగా. 'తాయ్' అంటే తమిళంలో తల్లి. 'తాయార్' అంటే తల్లిగారు. సాధారణంగా దేవతల పట్ల ఈ మాట వాడుతారు - అమ్మవారు అన్నట్లు; తాయి, tAyi -n. --mother; తాయిలం, tAyilaM -n. --snack; a snack given to a child; a rare item, given as a gift, to pacify a youngster; --తాయం; తాయెత్తు, tAyettu -n. --talisman; a talisman worn around a wrist, arm, or waist for protection from evil spirits; -- తమిళంలో 'తాయ్' అంటే తల్లి. 'అత్తు' అంటే ఖండించడం. తాయత్తు అన్న మాటకు అర్థం తల్లి (నుండి) ఖండించినది అని. ఏమిటది? బొడ్డుతాడు. ప్రాచీనకాలంలో బిడ్డ పుట్టగానే మంత్రసాని బొడ్డుతాడు నుండి సేకరించిన రక్తాన్ని కొన్ని పసరులతో కలిపి ఒక గొట్టంలో పోసి మూతపెట్టి ఉంచేది. బారసాల అయినాక ఆ గొట్టాన్ని ఒక త్రాటికి కట్టి దానిని మొలత్రాడుగా కట్టేవారు. అదే తాయత్తు. తార, tAra -adj. --(1) stellar; astral; --(2) high; -n. -- star; a single, isolated star; ---అరుణమహాతార = red giant (star). ---అస్థిరతార = variable star. ---బృహన్నవ్యతార = supernova. ---జంటతార = binary (star). ---శ్వేతకుబ్జతార = white dwarf. తార స్వరం, tArasvaraM -n. --[music] high note; తార స్థాయి, tAra sthAyi -n. --[music] half octave above the main octave; తారకం, tArakaM -n. --(1) transcendence; --(2) raft; float; ---తారకం అంటుకు పోయింది = the raft went ablaze. తారక, tAraka -n. --(1) pupil; --(2) star; తారక మంత్రం, tAraka maMtraM -n. -- the "mantra" that helps one to cross (overcome) difficulties encountered in the physical world or one that helps release the soul from the cycle of birth and death; తారకుడు, tArakuDu - n. -- one who helps to cross over; తారతమ్యం, tAratamyaM -n. --disparity; difference; distinction; comparative merit; proportionate value; తారణం, tAraNaM - n. -- the act of crossing over; తారసపడు, tArasapaDu --v.i. --come across; bump into; encounter; meet; approach; draw near; తారాగణం, tArAgaNaM -n. --(1) asterism; a group of stars; --(2) cast; a group of actors and actresses in a play or movie; తారాజువ్వ, tArAjuvva -n. --skyrocket; a type of fireworks; తారాడు, tArADu -v. i. --move about; loiter; తారావళి, tArAvaLi -n. --constellation; asterism; తారాసి, tArAsi -n. --asterism; a small group of stars; this small group may, at times, be a subset of a constellation, or members of this group may belong to more than one constellation; తార్కాణం, tArkANaM -n. --example; proof; తారు, tAru -n. --(1) tar; coal tar; --(2) asphalt; pitch; -v. i. --wander; move about; తారుమారు, tArumAru -v. t. --interchange; mix-up; తారురోడ్డు, tArurODDu -n. --asphalt road; తారీఖు, tArIkhu -n. --date; తాలవ్యములు, tAlavyamulu -n. --palatals; letters (consonants) pronounced from the palate; చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ; తాలించు, tAliMcu -v. t. --the process of seasoning a dish by mixing it with a concoction of spices fried in oil; తాలింపు, tAliMpu -n. --tamper; seasoning prepared by frying in oil a concoction of spices; the idea is to "hit" the cooked stuff with this pungent mixture to bring out the taste; (lit.) a hit; a slap; a spank; same as పోపు; -- ఊర్పు అంటే తాలింపు పెట్టిన పచ్చిపులుసు; -- సిగరి అంటే మెంతుల తాలింపు పెట్టిన మజ్జిగ చారు; -- ద్రబ్బెడ అంటే తాలింపు పెట్టిన అన్నపు వంటకం; -- తాలింపు పెట్టిన అరటికాయల కూరని 'అంటిబొద్దుకూర అంటారు. -- మరమరాలు (లేదా బొరుగుల్ని) తడిపి తాలింపు పెట్టిన చాట్ మసాలాని ఒగ్గణి లేదా ఒగ్గాణి అంటారు. -- ఉల్లిపాయల్ని ఉడికించి తాలింపు పెట్టిన కూరకి 'వల్వము' అనే పేరుంది. -- కొన్ని తాలింపు సామెతలు-- ---"తిరిగి వచ్చిన భార్య, తిరుగబోత వేసిన కూర బహు రుచి"; ---"చీరకు జాడింపు-కూరకు తాళింపు-కోడలికి సాధింపు"; ---"తాలింపులేని కూర-దుక్కిలేని చేను"; ---"పచ్చిపులుసు ఈగల గొట్టి, తాలింపు పెట్టి ఇద్దర్ని రమ్మంటే ముగ్గురు వచ్చారు” తాలువు, tAluvu -n. --(1) palate; hard palate; roof of the mouth; --(2) [phonetics] palatal; pronounced by raising the tongue to touch the hard palate such as ch; తాలూకా, tAlUkA -n. --tehsil; a subdivision of a district comprising a group of villages; county; a term that is getting outdated; the equivalent word in use is మండలము; తాలూకు, tAlUku -p.p. --belonging to; related to; తావి, taavi - n. -- fragrance; aroma; smell; తావు, taavu - n. -- space; region; location; తాళం, tALaM -n. --(1) lock; key; --(2) rhythm; beat; the pacing of music and the placement of syllables in a composition; --(3) cymbal; తాళంకప్ప, tALaMkappa -n. --lock; padlock; తాళంచెవి, tALaMcevi -n. --key; తాళంపెట్టి, tALaMpeTTi -n. --a box with a key; locker; a box for safe-keeping; a box in a public place, such as a railway station or a hotel, where valuables can be temporarily stored and the key kept by the user; తాళ, tALa -adj. --palm; తాళపత్రం, tALapatraM -n. --palmleaf; used especially to refer to processed palm leaves used in India in lieu of paper; the pen used to write is a pointed metal stylus called ఘంటం; తాళపత్ర గ్రంథం, tALapatra granthaM -n. --palmleaf manuscript; తాళికామ్లం, tALikAmlaM -n. --[chem.] palmitic acid; తాళు, tALu -v. i. --tolerate; తాళుకం, tALukaM -n. --tolerance; ---గ్లూకోజు తాళుక పరీక్ష = glucose tolerance test. తావళం, tAvaLaM -n. --necklace, as in రుద్రాక్ష తావళం; తావి, tAvi -n. --fragrance; odor; ---తావి లేని పువ్వు = a flower without fragrance. ---తావిమోపరి = carrier of scent. ---బంగారానికి తావి అబ్బినట్లు = as if gold caught fragrance. తావీజు, tAvIju -n. --amulet; charm; talisman; తావు, tAvu -n. --place; position; తాసిల్దారు, tAsildAru -n. --revenue officer; tax collector; an official of a revenue district or తాలూకా; -- తహసీల్దార్; తాహతు, tAhatu -n. --(1) status; --(2) capacity; capability; means; త్యాగం, tyAgaM -n. --sacrifice; త్రాణ, trANa -n. --strength; stamina; vigor; త్రాణిక బలం, trANika balaM -n. --strong force; the force that holds together the protons in an atomic nucleus; (ant.) నిస్‌త్రాణిక బలం = weak force; త్రాణికామ్లం, trANikAmlaM -n. --strong acid; (ant.) నిస్‌త్రాణికామ్లం = weak acid; త్రాసు, trAsu -n. --scales; balance; a weighing device; ---సున్నితపు త్రాసు = precision balance; scientific balance. '''తిం - tiM, తి - ti, తీ - tI''' తిండి, tiMDi -n. --(1) food; meal; --(2) fodder; forage; తిండిపోతు, tiMDipOtu -n. --sitomaniac; glutton; తింత్రిణీకం, tiMtriNIkaM -n. --tamarind tree; తికమకలు, tikamakalu -n. pl. --intricacies; తిక్క, tikka -n. --madness; eccentricity; తిట్టు, tiTTu -v.t. --cuss; scold; rebuke; reprimand; మందలించు; (rel.) శపించు = curse; తిత్తి, titti -n. --sac; bag; purse; case; ---కాల్తిత్తి = sock; stocking. ---కొలిమి తిత్తి = bellows. ---చేతిత్తి = glove. ---తోలుతిత్తి ఇది తూటులు తొమ్మిది తుస్సుమనుట ఖాయం = this body is nothing but a leather bag with nine holes and it is bound to get punctured (and leaks the gas away). ---పాపకి పాలు పట్టేట పాలతిత్తి ఇదిగో = here is the nipple for the baby’s milk bottle. తితీక్ష, titIksha -n. --patience; endurance; steadfastness; concentration; single-minded devotion; తిథి, tithi -n. --date, by the lunar calendar; the name of a lunar day; approximately the time required by the Moon to advance 12 degrees relative to the Sun; the duration of time the Moon appears to spend in a Zodiacal constellation; there are 30 "tithis" from one Newmoon day to the next Newmoon day, but only fifteen names; so the names are recycled from the waxing half to the waning half; the "day" is the duration of time from sunrise to sunrise; తినడం, tinaDaM -v.t. --eating; తిన్నగా, tinnagA - adv. -- (1) straight ahead; without any curves; without any turns; (2) well-mannered; well-behaved; తినిపించు, tinipiMcu -v.t. --(1) feed; --(2) give bribe; తిను, tinu -v.t. --(1) eat; --(2) take bribe; --- తిను అన్న ప్రత్యయం అనుకోని, ఆకస్మిక పరిణామాన్ని సూచించడానికో, తీవ్రమైన దెబ్బ (దేహానికి గాని, మనసుకు గానీ) తాకిన పరిణామాన్ని సూచించడానికో వాడుతారు: --- ఉదా. ఢక్కామొక్కీలుతిను, దెబ్బతిను, చీవాట్లుతిను, జంగుతిను (తప్పుబట్టు), టోకరాతిను, తన్నులుతిను, తిట్లుతిను, దెబ్బతిను, దొబ్బులుతిను, సొమ్ముదిను, బుద్ధి గడ్డితిను, చివాట్లుతిను, టోకరాతిను, వేపుకుతిను, మొదలైన పదాలన్నీ ఈ రకమైన అర్థాన్ని ఇస్తాయి; తిను, tinu - pron. -- ఇతను → (త+ఇ+ను) → తిను; 'తిను' అనేది భాషాపండితుల ఆమోదం పొందిన పదం కాదు కానీ వాడుకలో ఉంది; -- see also తను; తాను; తినుబండారాలు, tinubaMDArAlu -n. --eatables; food stuffs; తిన్నె, tinne -n. --dune; sand dune; తిప్ప, tippa -n. --dune; hillock; pile; mound; తిప్పతీగ, tippatIga - n. -- Gulancha tinospora; [bot.] ''Tinospora cordifolia''of the Menispermaceae family; -- మన శరీరానికి సహజసిద్ధంగా ఉండే రోగనిరోధక శక్తిని పెంపొందించటంతోపాటు, తిప్ప అన్నిరకాల జ్వరాలను పోగొట్టే అద్భుతమైన జ్వరహారిణి (Febrifuge) గానూ పేరొందింది; తిప్పతీగ లోని ఔషధ గుణాలను అన్నిటినీ అమృతారిష్ట అనే ఆయుర్వేద ఔషధం వాడితే పొందవచ్చు. ఈ ఔషధం తయారీలో తిప్పతీగతోపాటు దశమూలాలు, ఏడాకులపొన్న, కటుకరోహిణి, నాగకేసరములు, అతివస, కొడిశపాల విత్తులు, తుంగముస్తలు, జీలకర్ర, త్రికటుకములు (మిరియాలు, శొంఠి, పిప్పళ్ళు) మొదలైనవన్నీ వేసి పాత బెల్లంతో కాస్తారు. ప్రతిరోజూ రెండు పూటలా భోజనం తరువాత మూడు నుంచి ఆరు టీ స్పూనుల అమృతారిష్టను అంతే మొత్తం నీటితో కలిపి తాగితే ఎంతో ప్రయోజనకరం; ఆర్యులు త్రాగిన సోమరసం తిప్పతీగ నుంచే అనే వాళ్ళు కూడా ఉన్నారు. -- [Sans.] అమృతవల్లీ; గుడూచీ; తిప్పలు, tippalu -n. pl. --(1) dunes; hillocks; piles; --(2) troubles; difficulties; తిప్పు tippu -n. --nausea; dizziness; vertigo; ---కడుపులో తిప్పు = nausea. ---తల తిప్పు = dizziness; vertigo. ---కడుపులో తిప్పుతున్నది = I am nauseous. ---తల తిప్పుతున్నది = I am dizzy. ---మేడ ఎక్కితే కళ్లు తిరుగుతాయి = I get vertigo if I go upstairs. -v. t. --(1) stir; rotate; turn; --(2) take around on a tour; తిమ్మడు, timmaDu -n. m. --monkey; తిమింగిలం, timiMgilaM -n. --whale; cetacean; leviathan; తిమిరం, timiraM -n. --darkness; తిమ్మి, timmi -n. f. --monkey; తిమ్మిరి, timmiri -n. --numbness; charley horse; “going to sleep”; partial loss of sensation due to poor circulation; తిమ్మిరి చేప, timmiri cEpa -n. --(1) spotted electric ray; [biol.] Narcine timlei నల్ల తిమ్మిరి చేప; ---(2) numb fish; [biol.] Narke dypterygia; టీకా చేప; తిరగలి, tiragali -n. --grinder; a manual grinder; తిరస్కరించు, tiraskariMcu -v. t. --reject; spurn; తిరస్కరిణి విద్య, tiraskariNi vidya - ph. -- the magic act of making things disappear; తిరస్కారం, tiraskAraM -n. --(1) rejection; --(2) disappear; --(3) blame; తిర్యక్, tiryak -adj. --(1) oblique; --(2) transverse; across; తిర్యక్ జంతువు, tiryak jaMtuvu -n. --an animal whose spine is across, i.e., horizontal; a human does not belong to this category because his spine is upright. తిర్యక్ రేఖ, tiryak rEkha -n. --[geomet.] oblique line; transversal line; transversal; తిరి, tiri -n. --(1) curl; whirl; --(2) gentle physical irritation created by inserting a swab and twirling it; తిరుపం, tirupaM -n. --beggar; తిరుగబోత, tirugabOta -n. --tamper; tampering; (lit.) turning over; one of the final steps in the preparation of many dishes in Indian cooking; this step involves adding tamper to a cooked dish; the tamper is prepared by boiling about two table spoons of oil in a sauce pan, adding mustard seeds, halved red chilies, possibly cumin seeds and curry leaves; when mustard seeds begin to splutter, the whole boiling mixture is added to previously cooked vegetables or soups and the whole thing is thoroughly mixed by turning over; this step creates a characteristic sound and a pungent odor; --పోపు; తిరుగలి, tirugali -n. --grist-mill; a manually powered mill comprised of two round grinding stones, one a stator and the other a rotor; -- తిరుగలి రాయి = millstone; తిరుగు, tirugu -adj. --return; reply; -v. i. --(1) rotate; --(2) wander; roam; --(3) turn; ---చక్రం తిరుగుతోందా = is the wheel rotating? ---ఎండలో తిరగకు = do not wander in the sun. ---ఇక్కడ కుడిపక్కకి తిరుగు = turn right here. తిరుగు టపా, tirugu tapA -n. --return post; reply post; తిరుగుబాటు, tirugubATu -n. --revolt; revolution; తిరునాళ్ళు, tirunALLu - n. pl. -- holy days; festivals on holy days; (ety.) తిరు = holy; నాడు = day; తిరోగమనం, tirOgamanaM -n. --retreat; withdrawal; regression; తిలకించు, tilakiMcu -v. t. --see; notice; observe; తిలపిష్టం, tilapishTaM -n. --sesame seed cake left after extracting the oil; same as తెలగపిండి; తిలపుష్టి, tilapushTi -n. --foxglove; digitalis; [bot.] Digitalis purpurea; తిలలు, tilalu -n. --sesame seed; til; gingilly seed; [bot.] Sesamum indicum; same as నువ్వులు; తిలోదకాలు, tilOdakAlu -n. --an offering of sesame seeds and water given to deceased ancestors; తిలోదకాలు ఇచ్చు, tilOdakAlu iccu -ph. -- [idiom] to bid farewell; to give up; to say good bye in the sense of breaking all connections; తివాసీ, tivAsI -n. --rug; carpet; a floor cover; తివిరి, tiviri --v. t. --explore; expand; తిష్ట, tishTa -n. --infection; తిష్టవేయు, tishTavEyu -v. i. --(1) establish; enscone; install; -- (2) infect; త్రికం, trikaM -n. --(1) trio; triplet; group of three; --(2) the three vowels, అ, ఇ, ఎ; త్రిక, trika -adj. --three-fold; triple; త్రికరణశుద్ధి, trikaraNaSuddhi -n. --purity of thought, word and deed; true intention; త్రికాలములు, trikAlamulu -n. pl. --past, present and future; (lit.) the three times; త్రికోణకుండలి, trikONakuMDali -n. --the pineal gland; the part of the brain wherein the soul is believed to dwell; త్రికోణి, trikONi -n. --triangle; a literal translation of triangle should be త్రికోణి, but త్రిభుజం sounds better and is also more popular; త్రిగుణమాత్రం, triguNamAtraM -n. --trigonometry; (lit.) the measurement of three properties; త్రిగుణాత్మకం, triguNAtmakaM -adj. --three-dimensional; త్రిదండి, tridaNDi - n. -- one who belongs to the Special non-dualistic philosophical sect; -- జీవాత్మ పరమాత్మ ప్రకృతి వేరు వేరు ఆని నమ్మే విశిష్టాద్వైతపు ఆచార్యులని త్రిదండి అంటారు; త్రిదళ హస్తాకార సంయుక్త పత్రం, tridaLa hastAkAra saMyukta patraM -n. --trifoliolate leaf; త్రిఫలం, triphalaM -n. --a mixture of the three fruits in Ayurvedic medical system; --కరక్కాయ 3 పాళ్లు, తానికాయ 6 పాళ్లు, ఉసిరికాయ 12 పాళ్లు కలిస్తే దానిని త్రిఫలం అంటారు; త్రిభుజం, tribhujaM -n. --triangle; (lit.) three-sided one; ---గోళీయ త్రిభుజం = spherical triangle; a triangle drawn on the surface of a sphere can be called "spherical triangle" only if all the following conditions are satisfied: (a) the three sides are all arcs of great circles, (b) any two sides together are longer than the third side; (c) each angle is less than 180 degrees, and (d) the sum of all the angles is greater than 180 degrees; ---సమతల త్రిభుజం = plane triangle; --- సమబాహు త్రిభుజం = equilateral triangle. త్రిమూర్తులు, trimUrtulu -n. --the three dieties of Hindu trinity, namely Brahma, Vishnu, and Maheswara; త్రివిక్రములు, trivikramulu -n. --people with three traits, namely hardwork, inherent talent and luck; త్రిశంకు, triSaMku -n. --[astron.] Crux, the Cross; Southern Cross; a small group of stars in the southern sky; the longer arm of this cross points toward the South Pole; however, there is no star like the Pole Star in the southern skies; త్రిశంకు చక్కెర, triSaMku cakkera -n. --[chem.] invert sugar; a sugar that is capable of inverting the plane of polarization of light passing through it; త్రిష్టుప్పు, trishTuppu -n. --the prosody that frequently appears in the composition of Vedic hymns; త్రిసరం, trisaraM -n. --a three-stranded necklace; త్రిహరితపాడేను, triharitapADEnu -n. --[chem.] trichloromethane; chloroform;CHCl₃; తీక్షణ, tIkshaNa -adj. --(1) strong; --(2) bright; --(3) powerful; --(4) caustic; తీగ, tIga -n. --(1) wire; --(2) vine; creeper; తీగచింత, teegachinta - n. -- Tamarind vine; [bot.] ''Bauhinia vahlii;'' -- ఇది ఔషధ గుణాలున్న తీగ జాతి మొక్క. కొన్ని ప్రాంతాల్లో 'మారేడు తీగ' లేదా 'చింత తీగ' అని కూడా పిలుస్తారు. దీని ఆకులు చింత ఆకులను పోలి ఉంటాయి. ఇది అడవుల్లో పెరిగే పెద్ద తీగ. తీగబచ్చలి, tIgabaccali -n. --climbing spinach; [bot.] ''Basella cordifolia''; తీగపల్లేరు, tIgapallEru -n. --[bot.] ''Celastrus paniculatus''; [Sans.] జ్యోతిష్మతి; తీటకసింత, tITakasiMta -n. --[bot.] ''Mucuna prurita'' of the Fabaceae family; also దూలగొండి; [Sans.] కపికచ్చు; తీత, tIta -n. --(1) taking; --(2) the act of removal; --(3) the act of harvesting fruits such as coconuts; --(4) the act of a flood ebbing; (5) pain; తీతువు, tItuvu -n. --the yellow-wattled Lapwing; [biol.] ''Sarciophonus malabaricus;'' -- తిత్తిరి పిట్ట; వీటిలో కొన్ని స్థానిక పక్షులు, కొన్ని వలస పక్షులు. పక్షి పైభాగం కంచు రంగు కలిసిన ముక్కుపొడి రంగు, కింది భాగం తెల్లగా ను, వక్షస్థలం, మెడ నల్లగా ఉంటుంది. ఇవి నీరు ఎండిన చెరువుల్లో, నీళ్ళల్లో కొంచెం గుంటలాగా ఉన్నచోట గిన్నె ఆకారంలో గూడు తయారుచేసి మూడో నాలుగో గుడ్లు పెడతాయి. పొదిగిన పిల్లలు చుట్టూ ఉన్న గడ్డి, పొదలలో కలిసిపోయి దగ్గర్నుంచి చూచినా గుర్తుపట్టలేనంత సహజంగా కనిపించకుండా ఉంటాయి. తీతువు పిట్ట అరుపులను అశుభం అనేది కేవలం మూఢనమ్మకం. తీపి, tIpi -n. --sweetness; తీపు, tIpu -n. --a type of pain with a pulling sensation; తీయు, tIyu -v. i. --take; remove; తీరం, tIraM -n. --shore; bank; this side of a river bank or sea shore; -- పారం = the other side of a river bank or sea shore; తీర్థం, tIrthaM -n. -- (1) water; sacred river; (2) shrine;(lit.) one that leads to salvation; (3) a spoonful of consecrated water given to devotees in a temple as God's gift; కుడిచేతి బొటనవ్రేలిని వంచి, దానిపై చూపుడు వ్రేలిని వంచి ఉంచి, ఆ విధంగా అరచేతిలో ఏర్పడిన పల్లపు ప్రదేశంలో నిలిచేటట్టు పోసే జలం తీర్థం. (4) five mounts on the palm of a hand, considered sacred, according to ''Agni Puranam;'' --- నీటిని ‘ఓమ్‌ కేశవాయస్వాహా’, ‘ఓమ్‌ నారాయణాయస్వాహా’, ‘ఓమ్‌ మాధవాయ స్వాహా’’ అని జపిస్తూ తీసుకోవడం ఆచ మించడం. ఈ సందర్భంలోనే అరచేతి లోని ఐదు స్థానాలను పంచతీర్థాలని అగ్ని పురాణం గుర్తించింది. చూపుడు వ్రేలి క్రింది ప్రదేశం బ్రహ్మస్థానం. అదే బ్రహ్మతీర్థం. చిటికెన వ్రేలి మూలస్థానం ఋషితీర్థం. అదే ప్రజాపతి స్థానమనీ, ప్రజాపతి తీర్థమనీ అంటారు. అరచేతి మధ్య పల్లపు ప్రదేశం అగ్నిస్థానం. అదే అగ్నితీర్థం. చూపుడు వ్రేలి నుంచి, చిటికెన వ్రేలి వరకు నాలుగు వ్రేళ్ళకొనల భాగం దేవస్థానాలు. అవే దేవ తీర్థాలు. (ఎడమ అరచేతిలోని పల్లపు ప్రదేశాన్ని సోమతీర్థం అంటారు.) ఆచమనం చేసేటప్పుడు మణికట్టు వైపు బొటన వ్రేలి క్రింద ఉండే ప్రదేశం నుంచి నీటిని గ్రహిస్తాం. కనుక అది బ్రహ్మతీర్థం అవుతుంది. సంధ్య వార్చేటప్పుడు వ్రేళ్ల చివరల నుంచి ‘తర్పణం’ జలాన్ని విడుస్తాం గనుక అది దేవతీర్థం అవుతుంది. పితృ కర్మలలో తర్పణాలకు వదలే జలం పితృ తీర్థం. (ఆధారం: పారమార్థిక పదకోశం ); ---మంచి తీర్థం = fresh water; drinking water. ---పుణ్య తీర్థం = holy place; a place of pilgrimage. తీర్థయాత్ర, tIrthayAtra -n. --pilgrimage; తీర్పరి, tIrpari -n. --judge; arbitrator; తీర్పు, tIrpu -n. --judgment; resolution; arbitration; తీరిక, tIrika -n. --spare time; free time; leisure; తీరుబాటు; తీరుబడి; తీరు, tIru -n. --(1) possibility; --(2) attitude; manner; way; style; method; తీరుబడి, tIrubaDi -n. --leisure; తీవ్రం, tIvraM -adj. --(1) intense; --(2) powerful; --(3) caustic; తీవ్రత, tIvrata -n. --(1) intensity; --(2) power; --(3) strength; తీవ్రవాదులు, tIvravAdulu - n. pl. -- extremists; people who hold extreme political or religious views; fanaticism; (see also) ఉగ్రవాదులు; తీసివేయు, tIsivEyu -v. i. --(1) diminish; decrease; --(2) subtract; deduct; తీసుకొను, tIsukonu -v. i. --(1) take; accept; --(2) suffer chronically; త్రీంచా, trIMcA -n. --a playing card with a face value of 10; '''తుం - tuM, తు - tu, తూ - tU''' తుంగ, tuMga -n. --bulrush; sedge; nut grass; a type of grass with long cylindrical leaves; [bot.] ''Cyperus rotundus;'' -- నేల మీద కూర్చొనడానికి అవసరమైన చాపలు తుంగ గడ్డితో చేసినవి మెత్తగా ఉంటాయి; -- తుంగలో తొక్కు = తుంగలో తొక్కకడం అంటే ఏదైనా ముఖ్యమైన విషయాన్ని, వాగ్దానాన్ని, నియమాన్ని లేదా రాజ్యాంగం వంటి గౌరవప్రదమైన వాటిని పట్టించుకోకుండా, అలక్ష్యంగా, అగౌరవంగా ఉల్లంఘించడం లేదా తొక్కేయడం. తుంచు, tuMcu -v. t. --nip; pluck; snip; తుంటరి, tuMTari -n. --mischievous person; తుంపర, tuMpara -n. --(1) drop from a spray; --(2) drizzle; తుక్కు, tukku -n. --rubbish; trash; తు.చ. తప్పకుండా, tu. ca. tappakuMDA -ph. --fully; thoroughly; meticulously; -- తు, చ తప్పకుండా అంటే "అక్షరం గూడా పోకుండా" అనే అర్థం లో వాడుతూంటాము; చ, వై, తు , హి అనే పదాలు సంస్కృత శ్లోకాలలో పాదపూరణకు ఊత పదాలుగా (అర్థ వంతం కాకుండా ఊరక) వాడుతారు; సంస్కృతంలో తు అంటే ఐతే అని, చ అంటే మరియు అని అర్థం. హి అంటే కదా అని, వై అనేది గూడా తు అనే అర్థం లోనే వాడబడుతూంటుంది; ఇవి చిన్న పదాలు గాబట్టి పాదపూరణకోసం అవసరం లేకపోయినా చేరుస్తూ ఉంటారు; తుచ్ఛము, tucchamu -adj. --base; low; contemptible; తుడుపు, tuDupu -n. --sweep; a trip from one end to another; ---దిగ తుడుపు = a method of removing the so-called evil eyes; (lit.) top to down sweep. తుత్తునాగం, tuttunAgaM -n. --zinc; తుత్తురుబెండ, tutturubeMDa -n. --[bot.] ''Abutilon indicum'' of the Malvaceae family; --పాపిడికాయ; [Sans.] అతిబలా; తుద, tuda -n. --end; final; last; ---తుదముట్టించు = bring to an end; complete. తునక, tunaka -n. --fragment; piece; bit; తుని, tuni -n. --the name of a town in East Godavari district; తుని తగవు తీర్చినట్లు, tuni tagavu tIrcinaTlu -ph. --a win-win type of dispute settlement; refers to a judgment rendered by a businessman in Tuni where both parties felt they won; తునికి, tuniki -n. --Coromandel ebony; [bot.] ''Diospyros melanoxylon'' of the Ebenaceae family; a tree whose leaves are used to warp tobacco for making beedies, a type of native cigar, quite popular with the lower rungs of society; -- ఈ పండ్లు గిరిజన గ్రామాల్లో, అడవి ప్రాంతాల్లో సహజంగా పెరిగి, అక్కడి ప్రజలకు చాలా సులభంగా లభిస్తాయి. కానీ మనం పట్టణాలలో ఎక్కువగా వీటి గురించి వినం. సపోటా, రేగిపండ్లను ప్రేమించినవాళ్లకు ఇవి కూడా తప్పకుండా నచ్చుతాయి. ఇవి వేసవిలో మాత్రమే లభించే ప్రత్యేకమైన పండ్లు. సహజసిద్ధమైనవి, ఎటువంటి కెమికల్స్ లేకుండా అడవుల్లో పెరిగే పండ్లని కావటంతో ఆరోగ్యానికి మంచివి. గిరిజనులు వీటిని సేకరించి అమ్ముతూ తమ జీవనోపాధిగా మార్చుకుంటారు. తుప్ప, tuppa -n. --bush; shrub; తుపాకి, tupAki -n. --gun; తుపాను, tupAnu -n. --storm; rain storm; cyclone; hurricane; typhoon; -- బలమైన గాలులు (Winds), భారీ వర్షాలు (Heavy Rainfall), అల్పపీడనం (Low Pressure) అనేవి తుపాను లక్షణాలు. పర్యవసానంగా సముద్రపు నీటి మట్టం (Sea Level) పెరిగి తీరప్రాంతాలు ముంపుకి (Inundation) గురయినప్పుడు దానిని ఉప్పెన అంటారు; -- గాలితో వచ్చే వాన గాలివాన (storm or windstorm). ఈ గాలి వేగం ఒక హద్దు (గంటకి 75 మైళ్లు లేదా 120 కిలోమీటర్లు) మీరి ఉంటే అది తుపాను. హిందూ మహాసముద్రంలో పుట్టే తుపానులని "సైక్లోనులు" (cyclones) అంటారు. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో పుట్టే తుపానులని “హరికేన్” (hurricane) అనిన్నీ, పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో - అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖకి తూర్పున - పుట్టేవాటిని “టైఫూన్” (typhoon) అనిన్నీ అంటారు. అనగా, మౌలికంగా ఈ మూడు మాటల అర్థాలలోను తేడా లేదు. ఒకొక్క చోట ఒకొక్క మాటని వాడుతున్నారు. తుపానులలో వీచే గాలి జోరు ఒక హద్దు (గంటకి 40 మైళ్లు లేదా 65 కిమీ) దాటితే దానికి పేరు పెడతారు. అంటే, అన్ని గాలివానలూ తుపానులు కావు, అన్ని తుపానులకీ పేర్లు పెట్టరు. తుప్పు, tuppu -n. --rust; an oxide of iron; an oxide of any metal; తుమ్మ, tumma -n. --the babul tree; Indian gum arabic tree; (bot.] ''Acacia arabica; Acacia nilotica'' ssp. indica; ---నాగతుమ్మ = [bot.] ''Acacia farnesiana''. ---పాకీతుమ్మ = [bot.] ''Acacia flatronum''. ---తెల్లతుమ్మ = కదరం = [bot.] ''Acacia leucophloea; Acacia ferruginea''; ---కస్తూరితుమ్మ = [bot.] ''Acacia jamesiaua''. తుమ్మబంక, tummabaMka -n. --gum arabic; తుమికి, tumiki -n. --ebony; [bot.] ''Diospyros embyopteris''; -- తుమిద = నల్ల తుమికి; కులకం; [bot.] ''Diospyros melanoxylon''; తుమ్మి, tummi - n. -- Thumbe; [bot.] ''Leucas aspera'' (Willd.) Link. Lamiaceae; తుమ్మి, tummi -n. --[bot.] ''Leucas cephalotes; Leucas aspera''; [Sans.] ద్రోణపుష్పీ; తుమున్నర్ధకం, tumunnardhakaM -n. --[gr.] infinitive; తుమ్ము, tummu -n. --sneeze; sternutation; తుమ్ము, tummu -v. i. --sneeze; తుమ్మెద, tummeda -n. f. --bumblebee; the large black carpenter bee; the male is called గండు తుమ్మెద; see also తేనెటీగ; -- Bumblebees are extremely good pollinators that can collect pollen twice as fast as a honey bee. Bumblebees are social bees like honey bees, with one queen in a hive and workers that support her. However, bumblebees do not have a permanent colony like honey bees do; తురంగం, turaMgaM -n. --horse; తురంజీలు, turaMjIlu - n. pl. -- small, slender freshwater fish; -- సన్నంగా వేలెడంత పొడవు మాత్రమే వుండే చిన్న చిన్న మంచినీటి చేపలను తురంజీలు అంటారు. ఇవి కొండవాగుల్లో, కొండ కొలనుల్లో ఎక్కువగా కనబడతాయి. అరుదుగా దొరికే ఈ చేపలు ఖరీదు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ప్రకృతి సిద్ధంగా లభించే ఈ చేపలను చెరువుల్లో కృత్రిమంగా పండించలేరు. రూపంలో చిన్న బొమ్మిడాయిలలా కనిపిస్తాయి కాబట్టి వీటిని ఉత్తరాంధ్రలో 'చీకు బొమ్మిడాలు' అంటారు. నెల్లూరు ప్రాంతంలో 'ఉలుసులు' అంటారు; తురక, turaka -n. --Turk; Muslim; తురక వేప, turaka vEpa -n. --Persian lilac; Bead tree; [bot.] ''Melia azadirach''; తురాయి, turAyi -n. --(1) a head ornament such as a flower or flag attached to a hat; --(2) banner; తురాయి చెట్టు, turAyi ceTTu -n. --flame of the forest; [bot.] ''Delonix regia''; -- కోడిపుంజు చెట్టు; అరణ్య అగ్నిజ్వాల; తురీయం, turIyaM -n. --quadrant; a device to measure angles; (ety.) "దశీకృతం చక్రముశంతి చాపం, కోదండ ఖం ఖండం ఖలు తుర్యగోళం"- Bhaskaracharya; తురీయ, turIya -adj. --fourth; తురీయ మాత్రం, turIya mAtraM -n. --the fourth dimension; తురీయమాత్రకం, turIyamAtrakaM -n. --four-dimensional; తురీయస్థితి, turIyasthiti -n. --the fourth state; తురుఫు, turuphu -n. --trump; తురుము, turumu -n. --gratings, as in coconut gratings; -v. t. --(1) grate; --(2) insert; తుర్రు, turru - suff. -- a suffix to a village name if the village is elevated from the flood plains of a river or stream and has a mixture of sandy loam and clay soils; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river; తులం, tulaM -n. --tola; a measure widely used in India and SE Asia for weighing small quantities; a third of a పలము; approximately 3/8 of a troy ounce or 180 troy grains or 11.7 grams in the metric system; To convert Gram to Tola, we just need to multiply the number by 0.085763293310463; బంగారం తూకంలో వాడే కొలమానాలు కొన్ని: 1 తులం = 10 గ్రాములు; 1 కాసు = 1 సవర = 8 గ్రాములు; 1 ఔన్స్ = 31.103 గ్రాములు; తుల, tula -n. --(1) Libra; the Scales; a sign of the Zodiac; --(2) scales; balance; త్రాసు; తక్కెడ; తులతూగు, tulatUgu -v. i. --match; be on a par; తులనాత్మక, tulanAtmaka -adj. --comparative; తులనాత్మక విశ్లేషణ, tulanAtmaka viSlEshaNa -n. --comparative analysis; తులసి, tulasi -n. -- all the tulasi’plants belong to the Lamiaceae family; (note) there is no agreement between the Telugu names and the scientific binomials; --(1) రామతులసి = [bot.] ''Ocimum gratissimum''; same as నిమ్మతులసి; రామ తులసి భారతదేశంలో ఇంటింటా కనపడే రకం, భక్తి పూర్వకంగా కొలవబడుతుంది. ఆకుపచ్చని ఆకులతో ఘాటైన వాసన కలిగి ఉంటుంది; --(2) తెల్లతులసి = holy basil; [bot.] ''Ocimum sanctum''; [bot.] ''Ocimum album;''; same as కుక్కతులసి; లక్ష్మి తులసి; --(3) వనతులసి = sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum''; same as తియ్యతులసి; భూతులసి; విశ్వతులసి; --(4) నల్లతులసి = [bot.] ''Ocimum americanum''; --(5) సబ్జా తులసి = నానిన సబ్జా విత్తులు మూత్రకారి (diuretic)గానూ, శృంగారోద్దీపకాలు(aphrodisiac)గానూ, చెమట పట్టించేవి (diaphoretic) గానూ, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించేవి (carminative) గానూ పేరొందాయి. ఈ మొక్క ఆకుల రసం కడుపులో క్రిమిదోషాన్ని నివారిస్తుంది. దీని వేళ్ళు జ్వర హారిణి (febrifuge) గా పనిచేస్తాయి. ఈ వేళ్ళ రసాన్ని పాము విషానికి విరుగుడు (Antidote to Snake - poison) గానూ ఉపయోగిస్తారు. కామ కస్తూరి, కమ్మ గగ్గరాకు, రుద్రజడ వంటి పేర్లతో దీన్ని పిలుస్తారు. తుల్యం, tulyaM -suff. --equivalent to the word preceding; as good or as bad as the word preceding; ---విషతుల్యం = equivalent to poison. తుల్యత, tulyata -n. --(1) parity; [comp.] a concept used to describe the correctness of binary codes; [phy.] a concept used to describe nuclear properties; --(2) equivalence; తుల్యతా ద్వింకం, tulyatA dviMkaM -n. --[comp.] parity bit; తులాదండం, tulAdaMDaM -n. --lever; (lit.) balanced beam;a bar and fulcrum to lift heavy objects; తులాభారం, tulAbhAraM -n. --weight measured by a balance; తులామానం, tulAmAnaM -n. --measure of weight; తులువ, tuluva -n. --scoundrel; wretch; తువ్వాయి, tuvvAyi -n. --calf; baby cow; తుషారం, tushAraM -n. --(1) spray; --(2) snow; (rel.) మంచు; తుహినం, tuhinaM -n. --dew; mist; తుహిన బిందువు, tuhina biMduvu -n. --(1) dew drop; --(2) [phy.] dew point; the temperature at which moisture in the atmosphere begins to condense; త్రుంచు, truMcu -v. t. --snip; prune; (ant.) పెంచు; తూగు, tUgu -n. --(1) balance; parity; match; --(2) swing; sway; --- తూగుటుయ్యాల = a swinging cradle suspended by ropes or chains. --- తూగుదీపం = a lamp suspended by ropes or chains. --- మనం వాళ్లతో తూగలేం = we are not rich enough to match them. తూగుపలక, tUgupalaka -n. --plumb line; a weight attached to a string and suspended to check the vertical-ness of a structure తూచు, tUcu -v. t. --weigh; తూటా, tUTA -n. --bullet; (rel.) caliber tells bullet’s diameter; తూటికాడ, tUTikADa -n. --[bot.] ''Ipomoea aquatica; Ipomoea reptans;'' తూటు, tUTu -n. --hole; puncture; తూతిక, tUtika -n. --Indian mulberry; తూనిక, tUnika -n. --weight; తూనికకోల, tUnikakOla -n. --beam of a balance; తూనికతోపుడు, tUnikatOpuDu %e2t -n. --tare; weight of an empty bag, container or vessel; తూనీగ, tUnIga -n. --(1) dragon fly; [bio.] anisoptera; --(2) damsel fly; [bio.] zygoptera; తూపు, tUpu -n. --(1) arrow; --(2) [math.] vector; తూము, tUmu -n. --(1) culvert; drain; sluice; the tubular drainage opening under a street; --(2) the drainage hole in a wall; --(3) hub of a wheel in which the axle is inserted; -- (4) the Indian bushel; a volumetric measure for grains, approximately equal to a bushel; 1 తూము = 4 కుంచాలు; 1 కుంచము = 4 మానికలు; 1 మానిక = 4 సోలలు; 1 తవ్వ = 2 సోలలు; (rel.) పుట్టి = 20 తూములు; పందుము = 10 తూములు; ఏదుము = 5 తూములు; నల్తుము = 4 తూములు; ముత్తుము = 3 తూములు; ఇద్దుము = 2 తూములు; తూర్పారబట్టడం, tUrpArabaTTaDaM -n. --winnowing; తూర్పు, tUrpu -n. --East; తూర్పుదిశ, tUrpudiSa -n. --easterly direction; తూలగొట్టు, tUlagoTTu -v. t. --knock over; తూలిక, tUlika -n. --(1) feather; --(2) pen; pen made of a feather; --(3) cotton; ---హంస తూలికా తల్పం = a bed made out of swan’s down; the epitome of a luxurious bed. తూలినాళిక, tUlinALika -n. --cotton swab; a piece of cotton attached at the end of a short splinter; తూలు, tUlu -v. i. --stagger; reel; తూష్ణీంభావం, tUshNIMbhAvaM -n. --disdain; showing contempt by ignoring; '''తృ - tR, తె - te, తే - tE, తై - tai''' తృణం, truNaM -n. --(1) blade of grass; --(2) trifle amount; తృణాహారి, truNAhAri -n. --herbivore; % insert in e2t part తృతీయ, tRtIya -adj. --pref. the third; తృప్తి, tRpti -n. --satisfaction; తృష్ణ, tRshNa -n. --thirst; తెంపరితనం, temparitanaM - n. -- audacity; daring; తెంపు, teMpu -v. t. --break; snap; తెగ, tega -adv. --excessively; too much; extremely; ---తెగ నొప్పిగా ఉంది = it is extremely painful. -n. --sect; group; party; తెగగొట్టు, tegagoTTu -v. t. --break; snap; తెగటార్చు, tegaTArcu -v. t. --kill; slay; destroy; తెగడ, tegaDa -n. --Indian Jalop; [bot.] ''Operculina turpethum''; -- [Sans.] త్రివృత్; తెగడ్త, tegaDta - n. -- criticism; condemnation; తెగడు, tegaDu - v.t. -- criticize; condemn; ignore; slight; తెగతెంపులు, tegateMpulu -n. --the breaking up of a relationship between people; తెగించు, tegiMcu -v. i. --dare; take risk; --- బరితెగించు = unabashed; uninhibited; show no regard to tradition. తెగింపు, tegiMpu -n. --daring; boldness; bravery; courage; తెగు, tegu -v. i. --cut; break; snap; lacerate; sever; తెగులు, tegulu -n. --(1) crop pest; plant disease; any disease; --(2) used derogatorily to refer to arrogant or snobbish human attitudes; తెగువ, teguva -n. --venture; courage; తెచ్చు, teccu -v. t. --bring; తెట్టు, teTTu -n. --scum; a slag-like substance that floats on a liquid; తెడ్డు, teDDu -n. --(1) ladle; big flat wooden spoon; (rel.) గరిటె; చెంచా; --(2) oar; paddle; తెడ్డువేయు, teDDu vEyu -v. t. --to paddle; తెమ్మెర, temmera -n. --breeze; cool breeze; తెన్ను, tennu -n. --(1) way; route; path; --(2) solution; తెప్ప, teppa -n. --raft; a small boat; canoe; తెప్పరిల్లు, tepparillu -v. -to recover; same as సేద తీరు,తెరుకోను; తెప్పించు, teppiMcu -v. t. --make someone bring; order; place an order; తెమడ, temaDa -n. --phlegm; mucous of the throat; తెర, tera -n. --(1) curtain; screen; --(2) wave; ---తరువాయి కథ వెండి తెరపై చూడండి = see the rest of the story on the silver screen. ---తెర లాగు = pull the curtains; open the curtains. ---తెర వేయరా = drop the curtains; close the curtains. --- వాతెర = lip; (lit.) a curtain to the mouth; తెరగు, teragu - n. -- Way; path; manner; style; fashion; type; category; విధము. తెరచాప, teracApa -n. --sail; తెరచాప కొయ్య, teracApa koyya -n. --mast; తెరదించు, teradiMcu - v. t. -- bring to a conclusion; తెరలు తెరలుగా, teralu teralugA -adv. --in waves; తెర్ర, terra -n. --blockhead; stupid; తెరిపి, teripi -n. --break; pause; rest; respite; intermission; hiatus; తెలంగాణ, telaMgANa -n. --Telugu-speaking part of the former Hyderabad principality; తెలకపిండి, telakapiMDi -n. --sesame seed cake left after extracting the oil; తెలకపిండి కూర, telakapiMDi koora -n. --[bot.] ''Aerva lanata''; --కొండపిండి మొక్క; [Sans.] పాషాణ భేది; తెలగాణ్యులు, telagaaNyulu - n. pl. -- స్మార్తబ్రాహ్మణులలో నొకతెగ. [వీరు పూర్వము తెలంగాణము నుండి కోస్తాప్రాంతమునకు వలసపోయినవారు కావచ్చును.] తెలగాలు, telagaalu - n. pl. -- మున్నూరు కాపులు; (ఒకానొక కాపు కులము); -- "ఈ శ్రమజీవుల నుండి వెలమ, రెడ్డి, మున్నూరుకాపు, తెలగ, కొప్పుల వెలమ, గాజులచెట్టి, బలిజ, గౌడలు ప్రత్యేక శాఖలుగా ఏర్పడ్డారు. మిగిలినవారు ఈనాటి కమ్మవారు. వీరందరిలో పల్లవుల, రాష్ట్రకూటుల, చోళుల, కాకతీయుల, రాయల, నాయకుల వీరోచిత నాయకత్వ లక్షణాలు ఉన్నాయి." —- ఆచార్య ఎన్.జి. రంగా ఆత్మకథ నుండి. తెల్ల ఈశ్వరి, eeSvari eeSvari - n. -- Snake repellent plant; [bot.] ''Aristolochia indica;'' -- ఈ మొక్క ఇంటి దగ్గర పెంచుకుంటే పాములు, ఇతర విష కీటకాలు రావట. -- నాగదమని; విసర్పిని; తెల్లకణం, tellakaNaM -n. --leukocyte; white blood cell; there are different types of white cells, and their names are basophil, neutrophil, eosinophil, monocyte, and lymphocyte; తెల్లకలువ, tellakaluva - n. -- [bot.] ''Nymphaea nucifera'' Gaertn. తెల్లకుసుమ, tellakusuma -n. --leucorrhea; white discharge; a morbid whitish discharge from the vagina and uterus, usually resulting from chronic infection; తెల్లగలిజేరు, tellagalijEru - n. -- [bot.] Trianthema decandra L. Aizoaceae; తెల్లజెల్ల, tellajella -n. --(1) white catfish of the Tachisuridae family; [biol.] ''Tachysurus jella''; --(2) Aor, a fish of the Bagridae family; Mystus aor; --(3) dwarf catfish of the Bagridae family; Mystus cavasius; తెల్ల డామర, tella Daamara - న. -- White Dammar; Indian Copal Tree; [bot.] ''Vateria indica'' of the Dipterocarpaceae family; -- ఈ చెట్టు కాండం నుంచి స్రవించే జిగురు వంటి కొవ్వు గట్టిపడి తెల్ల డామర్ అనే రెజిన్ గా మారితే, దానిని గుగ్గిలంలా ధూప ద్రవ్యంగానూ, అగరు వత్తులు, మైనపు వత్తులు, సబ్బులు, వార్నిష్ లూ మొదలైనవాటి తయారీలోనూ వినియోగిస్తారు. -- తెల్ల డామర్ కి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలూ ఉన్నాయి. ఆయుర్వేదంలో దానిని బలవర్ధకంగానే కాక, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించే (Carminative), కళ్లెను వెడలించే (Expectorant) గుణాలు కలిగిన ఔషధంగానూ భావిస్తారు. గొంతుకు సంబంధించిన వ్యాధుల్లో, దీర్ఘకాలిక బ్రాంఖైటిస్, కీళ్ల సవాయి, మొలలు (Piles) వంటి వ్యాధులకు ఔషధంగానూ ఉపయోగిస్తారు. నువ్వుల నూనెతో కలిపి గనోరియా (Gonorrhoea) కు, నెయ్యి, పిప్పళ్లు, డామర్ కలిపి సిఫిలిస్ కు ఔషధంగానూ ఆయుర్వేదంలో వినియోగిస్తారు. -- [Sans.] ‘అజాకర్ణ’ (వీటి కాయలు మేక చెవులలాగా ముడతపడి ఉండటాన); [Hindi] ‘సఫేద్ డామర్’; తెల్ల పునికి, -- [bot.] Givotia rottleriformis of the Euphorbiaceae family; -- కొండపల్లి బొమ్మలను తెల్ల పునికి అనే మెత్తటి తేలికపాటి కర్రతో తయారు చేస్తారు; ఏటికొప్పాక బొమ్మలు స్థానికంగా విరివిగా లభించే తేలికపాటి అంకుడు కర్రతో చేస్తారు; తెల్ల బరిణిక, tella bariNika -n. --[bot.] ''Ficus gibbosa''; తెల్లమద్ది, tellamaddi -n. --[bot.] ''Terminalia arjuna'' of the Combretaceae family; -- గుండె జబ్బులకు అద్భుతంగా పనిచేసే అర్జునారిష్ట అనే ఆయుర్వేద ఔషధం దీని కాండం పైబెరడుతో తయారు చేస్తారు; తెల్లమిరియం, tellamiriyaM -n. --allspice; తెల్ల ములక, tella mulaka - n. -- Indian Nightshade; Poison Berry; Bush Tomato; African Eggplant; [bot.] ''Solanum indicum'' (often associated with ''Solanum anguivi'' or ''Solanum violaceum'' in modern taxonomy). It is a thorny, medicinal shrub widely known in Ayurvedic medicine as Brihati. -- పెద్ద ములక; తెల్లరొద, tellaroda -n. --[engr.] white noise; a mixture of sounds of various frequencies; తెల్లవారుజాము, tellavArujAmu -n. --the wee hours of the morning; strictly, from 1.00 A.M. to 6.00 A.M.; తెల్ల వియత్నాం గులాబి, tella viyatnAM gulAbi - n. -- White Vietnam Rose; [bot.] Portulaca grandiflora of the Portulacaceae family; [[File:?? ]] తెలియకుండా, teliyakuMDA - adj. -- unbeknownst; --- నాకు తెలియకుండా వెళ్లిపోయేడు = He left, unbeknownst to me. తెలివి, telivi -n. --intelligence; smartness; తెలివితక్కువతనం, telivitakkuvatanaM -n. --stupidity; తెలివితేటలు, telivitETalu -n. --intelligence; intelligence quotient; IQ; తెలిగించు, teligiMcu -n. --translate into Telugu; replacing a foreign language statements with Telugu statements; తెలుగు, telugu -n. --Telugu; a Dravidian language spoken in Southern India; a vowel-ending language touted as the Italian of the East; తెలుగుతనించు, telugutaniMcu -v. t. --bringing foreign language words into Telugu by giving them Telugu pronunciation or form, as in ఆసుపత్రి; లాంతరు; తెలుపు, telupu -n. --whiteness; white color; తేగ, tEga -n. --seeding of palmyrah tree; తేజపత్రి, tEjapatri -n. --tejpat; the leaf used in cookin Biriyani; [bot.] ''Cinnamomum tamala''; తేజస్వంతం, tEjasvaMtaM - n. -- bright; luminous; తేజస్వంతుడు, tEjasvaMtuDu - n. -- bright person; luminous person; illustrious person; -- (note) తేజోవంతుడు is incorrect usage; తేజస్సు, tEjassu - n. -- brightness; bright appearance; apparent brightness; -- (rel.) ఓజస్సు = vigor; energy; inherent capacity; luminosity; తేజి, tEji -n. --horse; a horse of superior quality; తేజోరసాయనం, tEjOrasAyanaM -n. --photo chemistry; తేజోవరణం, tEjOvaraNaM -n. --photosphere; తేజోవిద్యుత్తు, tEjOvidyuttu -n. --photoelectricity; తేట, tETa -adj. -- clear; pure; ---తేటతెల్లం = very clear; clearly understood. ---తేట తెలుగు = pure Telugu. -n. -- clear fluid floating over a soupy substance; clear fluid floating over solid settled to the bottom; ---మజ్జిగ తేట = clear part of un-homogenized buttermilk. తేడా, tEDA -n. --difference; తేదీ, tEdI -n. --(1) date; day of the month; --(2) an appointment; తేనె, tEne -n. --honey; (rel.) మధువు; -- కఱ్ఱతేనె, కురుజుతేనె, జుంటితేనె, తొఱ్ఱతేనె, పుట్టతేనె, ముసురుతేనె, పేరతేనె, పట్టుతేనె — ఇవి తేనెల్లో కొన్ని రకాలు. కురుజుతేనె అత్యంత చిన్నవిగా వుండే తేనెటీగలచే తయారుచేయబడిన తేనె. ఇదే అన్నింటికంటే అత్యంత రుచికరమైన తేనె. తేనెటీగ, tEneTIga -n. --bee; honey bee; తేనెపట్టు, tEnepaTTu -n. --beehive; honeycomb; తేనెపిట్ట, tEne piTTa -n. --sunbird; ఊదా తేనెపిట్ట = చిట్టి తేనెపిట్ట = purple sunbird; [bio.] ''Nectarinia asiatica''; తేనెపూలు, tEnepoolu - n. -- Cape Honeysuckle; [bot.] ''Tecomaria capensis'' of the Bignoniaceae family; -- ఆఫ్రికా ఖండంలో జన్మించిన ఈ మొక్క ప్రపంచమంతా విస్తరించి చాలా దేశాలలో బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా పరిగణించబడుతున్నది. ఆఫ్రికాలోని గుడ్ హోప్ అగ్రం (Cape of Good Hope) ప్రాంతం నుంచి ప్రపంచమంతా విస్తరించిన కారణంగా దీనికి కేప్ హనీసకిల్ (Cape Honeysuckle) అనే పేరు వచ్చింది. దీని శాస్త్రీయ నామంలోని టెకోమారియా (Tecomaria) అనేది ఈ మొక్క యొక్క మెక్సికన్ పేరు కాగా, Capensis అంటే Cape నుంచి వచ్చిన మొక్క అని అర్థం. ఈ టెకోమారియా ప్రజాతిని ఒకప్పుడు టెకోమా (Tecoma) ప్రజాతిలో అంతర్భాగమని భావించేవారు. అయితే తదుపరి పరిశోధనలు ఈ మొక్కల్ని పొడ్రానియా ( Podranea) ప్రజాతిలో ఒక అంతర్భాగమని తేల్చాయి. ఈ మొక్కలు దాదాపు నిత్యం పూస్తూనే ఉంటాయి; తేభ్యం, tEbhyaM -n. --useless fellow; తేమ, tEma -n. --moisture; humidity; తేమానం, tEmAnaM -n. --interest on principal; తేలడం, tElaDaM -v. i. --floating; తేలు, tElu -n. --scorpion; -v. i. --(1) float; --(2) settle; తేలుకొండి, tElukoMDi -n. --martynia; [bot.] ''Tragi involuerata;'' తేలుమందు చెట్టు, tElumaMdu cheTTu - n. -- African Milk Bush, [bot.] ''Euphorbia umbellata'' of the Euphorbiaceae family; also called [bot.] ''Synadenium grantii''; --This invasive plant can be seen in many places in Andhra Pradesh; the latex secretions from the leaves of this bush are believed to provide some amelioration from scorpion stings. In Brazil, this is considered a medicinal plant with wide-ranging applicationsమ్ including cancer treatment because of its cytotoxic properties. తేలుమణి, tElumaNi -n. --చెంచలితీగ; [bot.] ''Tiaridium indicum''; తేల్చు, tElcu -v. i. --to make up one's mind; -v. t. --(1) decide; arbitrate; clinch; --(2) to cause to float; త్రేతాయుగం, trEtAyugaM -n. --the Age of Triad or Treta Yuga; according to Hindu belief, in this age, law and order was 3/4 th; Duration of Treta Yuga is 1, 296 000 years; (ety.) Treta is related to Latin tres and English Three; త్రేనుపు, trEnupu -n. --burp; eructation; belching; expulsion of air that is trapped in the stomach; see also పిత్తు; తైదలు, taidalu - n. pl. -- రాగులు; తైపారు, taipaaru - adj. -- comparison; estimation; --- తైపారు వేసి చూడు = estimate by comparison; తైధిక క్రమం, taidhika kramaM -n. --chronology; order according to date; (rel.); అకారాది క్రమం; తైరు, tairu -n. --milk curds; తైరుకొట్టడం, tairukoTTaDaM -n. --[idiom] buttering up some one; --- వాడు గురువు గారికి బాగా తైరు కొడుతున్నాడు = He is buttering up the teacher. తైలం, tailaM -n. --(1) oil; (lit.) til oil; sesame seed oil; --(2) bribe; money; -- తిలల నుండి తీసిన చమురు; త్రైపాక్షిక, traipAkshika -adj. --tripartite; త్రైమాసిక, traimAsika -adj. --once every three months; quarterly; త్రైవార్షిక, traivArshika -adj. --triennial; once every three years; '''తొం - toM, తొ - to, తో - tO, తౌ - tau''' తొంగు, toMgu -v. i. --be inclined; be slant; తొంగొను, toMgonu -v. i. --lie down; తొండం, toMDaM -n. --(1) trunk of an elephant; --(2) tongue flap used to tuck-in and lock a suitcase; --(3) proboscis; తొండ, toMDa -n. --Common Garden Lizard; Blood Sucker; [bio.] ''Calotes versicolor'' of the Agamidae family; -- the saying, తొండ ముదిరి ఊసరవిల్లి అయింది" is not scientifically accurate; -- తోటబల్లి; -- [Sans.] సరటము (జరజరా (సరసరా) పాకేది); కృకలము; కృకలాసము (కంఠాన్ని పైకీ, కిందికీ ఆడిస్తుంది కనుక); కృకలాశము; తొండలముచ్చు గద్ద, toMDalamuccu gadda - n. -- White-eyed Buzzard; [bio.] ''Butastur teesa'' of the Accipitridae family; -- కేవలం తొండల్ని వేటాడి చీల్చి తినేసే ఒక గద్ద; తొందర, toMdara -n. --hurry; rush; తొందరపడు, toMdarapaDu -v. i. --hurry; rush; తొందరపెట్టు, toMdarapeTTu -v.t. --hurry; rush; తొక్క, tokka -n. --skin; peel; rind; husk; pod; (note) the skin of a banana or apple is a peel; the skin of a watermelon is a rind; the skin of peanuts is a shell; the housing of peas and beans is a pod; తొక్కిడి, tokkiDi -n. -- (1) congestion; excessive; (2) pedal; తొడతొక్కిడి, toDatokkiDi -n. -- (1) extremely excessive; high congestion; తొక్కిసలాట, to-kki-sa-lA-Ta -n. --stampede; తొక్క ఒలచడం, tokka olacaDaM -v. t. --skinning; తొక్క తీయడం, tokka tIyaDaM -v. t. --peeling; తొక్కు, tokku -n. --(1) peelings; vegetable peelings; --(2) chutney made by crushing vegetables; --(3) garbage; trash; తొక్కు, tokku -v. t. --(1) step on; pedal --(2) crush; తొగరు, togaru -adj. --red; -n. --logwood; [bot.] ''Morinda cirifolia; Morinda pubescens;'' తొట్టి, toTTi -n. --(1) crib; bassinet; --(2) basket; --(3) trough; tub; తొట్రుపడు, toTrupaDu -v. i. --(1) totter; stumble; falter; --(2) confused తొట్రుపాటు, toTrupATu -n. --tottering; stumbling; faltering; తొడ, toDa -n. --thigh; తొడతొక్కిడి, toDatokkiDi - adj. -- extremely heavy; excessive; -- తొక్కిడి + తొక్కిడి = తొడతొక్కిడి; తొడపాశం, toDaPASaM -n. --thigh-pinch; a kind of punishment given to children; తొడిమె, toDime -n. --pedicel; the foot stock of a leaf or flower; తొడుగు, toDugu -n. --jacket; తొణుకు, tONuku -v. i. --spill; splash; తొత్తు, tottu -n. --slave girl; servant girl; whore; తొత్తుకొడుకు, tottukoDuku -n. --bastard; (lit.) son of a whore; తొనలు, tonalu -n. pl. --sections, as in sections of an orange; this is used when the orange is sectioned after peeling the skin; (coll.) smiles; this is used when the orange is cut into sections with the rind on; -- a division in orange or other similar fruit such as jackfruit, a carpel; తొమ్మిది, tommidi -n. --nine; (lit.) one less than ten = తొన్ను + పది; తొరణం, toraNaM -n. --acceleration; rate of change of velocity; తొరణి, toraNi -n. --accelerator; ---తొరణిని తొక్కవోయ్‍ = step on the accelerator. తొర్ర, torra -n. --(1) a tunnel-like opening in a tree trunk; --(2) breach; gap; తొర్రి, torri -n. --(1) breach; gap; --(2) harelip; (rel.) cleft palate; తొలకరి, tolakari -adj. --first; ---తొలకరి వానలు = first showers of the season. తొలగింపు, tolagiMpu -n. --removal; తొలచడం, tolacaDaM -v. t. --rinsing; తొలి, toli -adj. --first; initial; beginning; (ant.) మలి; తొలిచూలు, tolicUlu -n. --first pregnancy; primipara; తొలివేగం, tolivEgaM -n. --initial velocity; తొలిపలుకు, tolipaluku -n. --preface; తొల్లి, tolli -adj. --former; తొల్లిక, tollika -n. --a small hand-held hoe; an instrument to dig earth; తొలుచు, tolucu -v. t. --rinse; తొలేలు, tolElu - n. -- protozoa; (ety.) తొలి + ఏలు = first animal; తొస్సి, tossi -adj. --the state of being broken or missing; తోక, tOka -n. --tail; appendage; suffix; తోకచుక్క, tOkacukka -n. --comet; (lit.) tail star; తోకపీకుడు, tOkapIkuDu -n. --squabble; excessive analysis; excessive interpretation beyond what is meant or implied; తోక మిరియాలు, tOka miriyAlu -n. pl. --cubebs; చలువ మిరియాలు; తోచు, tOcu -v. i. --occur; esp. occurrence of a thought; ---నాకేమీ తోచడం లేదు = I know not what to do; I am getting bored. తోట, tOTa -n. --(1) grove; garden; --(2) plantation; తోటకాష్టకం, tOTakAshTakaM - n. -- Eight Slokas (Sanskrit poems) written in Totaka meter by TotakAchArya, one of the disciples of Adi Shankara, in praise of Adi Shankara!!; -- 'తోటకం' అన్నది ఒక సంస్కృత ఛందస్సు (prosody) పేరు. నాలుగు సగణాలుంటాయి. "నననా నననా నననా నననా" అనే మాదిరిలో నాలుగు పాదాలతో ఉంటాయి. ఇలాంటి పద్యాలు ఎనిమిది ఉంటే అది తోటకాష్టకం. వేంకటేశ్వర సుప్రభాతంలో వినిపించే "కమలా కుచ చూచుక కుంకుమతో…" అని సాగేది కూడా తోటకమే; తోటకూర, tOTakUra -n. -- Chinese spinach; [bot.] ''Amaranthus viridis'' Linn.; ''Amaranthus gangeticus''; same as పెద్ద (పెరుగు) తోటకూర; కోయ తోటకూర; మొక్క తోటకూర; --ఆకుకూరల్లో ఇది 'రాణి' వంటిదని అంటారు; --[Sans.] మారిష,బాష్పక; తోటమాలి, tOTamAli -n. --gardener; caretaker of a garden; వనమాలి can be used for forest ranger; తోడబుట్టువు, tODabuTTuvu -n. --sibling; brother or sister; fellow child; తోడ్పడు, tODpaDu -v. i. --help; assist; తోడ్పాటు, tODpATu -n. -help; assistance; తోడి, tODi -adj. --fellow; joint; ---తోడిఅల్లుడు = సడ్డకుడు = fellow son-in-law. ---తోడికోడలు = యారాలు = fellow daughter-in-law. ---తోడిదొంగ = fellow thief; accomplice. తోడు, tODu -n. --(1) company; help; support; accompaniment; --(2) starter culture; a spoon of buttermilk (to act as a bacterial culture) added to a pot of warm milk to prepare curds or yogurt; -v. t. --the act of lifting water from a well; to draw; to take up; తోడుపెట్టు, tODupeTTu -v. t. --the act of adding a starter culture, such as buttermilk, to warm milk to make curd; తోడుకొను, tODukonu -v. i. --the process of coagulation of milk as it becomes curd, or yogurt, in the company of a bacterial culture like buttermilk; తోడేలు, tODElu -n. --wolf; తోప, tOpa -n. --skin; ---తోప రేగగొట్టు = to beat someone until the skin opens up. తోపు, tOpu -adj. --reddish; reddish brown; తోపు, tOpu -n. --(1) push; --(2) garden of fruit trees; grove; --(3) taupe; dark red color; a shade of brown; --(4) stuffing in a sweet or savoury dish; --(5) cannon;. --(6) catalyst; one that gives a push to a chemical reaction; తోపుదారు, tOpudAru -n. --gunner; తోపురంగు, tOpuraMgu -n. --dark red color; తోపుఖానా, tOpukhAnA -n. --arsenal; armory; storage house for weapons and ammunition; తోపులాట, tOpulATa -n. --pushing; shoving; jostling; తోపుడుబండి, tOpuDubaMDi -n. --pushcart; తోబుట్టువు, tObuTTuvu -n. --sibling; brother or sister; fellow child; తోమడం, tOmaDaM -n. --rubbing; shining; తోమాల, tOmAla - n. -- garland of flowers and leaves; wreath made of flowers and leaves; తోము, tOmu -v. t. --rub; clean; scour; scrub; తోయం, tOyaM -n. -- (1) software; (ant.) కాయము; -- (2) marvel; wonder; curio; -- (3) delicacy; తోరణం, tOraNaM -n. --festoon of leaves, often mango leaves; wreath; తోలు, tOlu -n. --(1) leather; processed hide; processed skin; --(2) skin; bark; rind; peel; ---నల్లతోలు = dark skin. ---తెల్లతోలు = fair skin. -v. t. --drive; operate; తోలుబొమ్మ, tOlubomma -n. --(1) puppet; leather puppet; --(2) marionette or a puppet with strings; త్రోటిక, trOTika -n. --coccyx; the bottom-most part of the spine; తౌగోల, taugOla -n. --spade; hoe; (lit.) a digging stick; తౌడు, tauDu -n. --bran; తౌల్యం, taulyaM -n. --similitude; resemblance; equivalence; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] c2okt2se32javi6807tqr616rmctt9r 0 3018 38953 38909 2026-04-12T14:30:10Z Vemurione 1689 /* Part 2: ద - da */ 38953 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: దం- daM== <poem> దంచు, daMcu -v. t. --hull; pound; pestel; దంట, daMTa -n. --rival; competitor; దంటతనం, daMTatanaM -n. --rivalry; దంటు, daMTu -n. --stalk of a non-woody plant; దండం, daMDaM -n. --(1) stick; staff; beam; --(2) punishment; --(3) salutation; the act of joining two hands while praying, greeting, or offering respect; దండ, daMDa -n. --(1) garland; lei; --(2) wreath; --(3) chain; necklace; --(4) arm muscle; --(5) prop; support; దండకవిలె, daMDakavile %e2t -n. --archive, record book; register; దండయాత్ర, daMDayAtra -n. --(1) campaign; expedition; --(2) invasion; raid; (lit.) pilgrimage with sticks; this suggests that fighting a war was considered a sacred duty, a pilgrimage; దండించు, daMDiM -v. t. --(1) punish; (esp.) with a stick; --(2) [chem.] polymerize; the act of stringing together many monomers as a chain to create a polymer; (ety.) దండ conveys the concept of joining together; be they hands, flowers or monomers; దండిగా, daMDigA -adv. --plentifully; abundantly; దండీలు, daMDIlu -n. pl. --pushups; a type of physical exercise; దండు, daMDu -n. --swarm; group; gang; army; ---మిడతల దండు = swarm of locusts. ---కోతుల దండు = group of monkeys. -v. t. -- collect; beg; దండుగ, daMDuga -n. --waste; దండెం, daMDeM -n. --clothesline; rope or long rod usied as a clothesline; దండెత్తు, daMDettu -v. t. --invade; raid; attack; దండోరా, daMDOrA -n. --a public announcement; an announcement made by a person as he goes around the town beating a drum; దంతం, daMtaM -n. --(1) tooth; molar; --(2) tusk; --(3) ivory; దంతకాష్టం, daMtakAshTaM -n. --twig for cleaning teeth; toothbrush; దంతధావనం, daMtadhAvanaM -n. --cleaning one’s teeth; brushing of the teeth; దంతమార్జని, daMtamArjani -n. --toothbrush; దంతమూలీయ, daMtamUlIya -adj. --[phonetics] alveolar; Alveolar consonants are articulated with the tongue against or close to the superior alveolar ridge, which is called that because it contains the alveoli of the upper teeth; దంతవిశారద, daMtaviSArada -n. --dentist; దంతవైద్యుడు, daMtavaidyuDu -n. m. --dentist; దంతవిశారద is independent of the gender of the dentist; దంత ధావన చూర్ణం, daMta dhAvana cUrnaM -n. --toothpowder; దంత ధావన ఖమీరం, daMta dhAvana khamIraM -n. --toothpaste; దంత్య, daMtya -adj. --[phonetics] dental; దంత్యములు, daMtyamulu -n. pl. --[phonetics] dentals; sounds formed by placing the tip of the tongue against or near the upper front teeth; దంతాకార, daMtAkAra -adj. --[bot.] dentate; దంతి, daMti - n. --(1) elephant; --(2) a hill shrub; [bot.] ''Maytenus emarginata''; దంతెన, daMtena -n. --rake; a toothed implement to turn sod, grass, dirt, etc.; దంతోష్ఠ్యములు, daMtOshTyamulu -n. pl. --[phonetics] labio-dentals; the letter వ is an example; దంపసాగు, daMpasAgu -n. --wet cultivation; దంపు, daMpu -v. t. --pound; hull; pestel; దంపుడు, daMpuDu -adj. --pounded (as opposed to milled); hulled; ---దంపుడు బియ్యం = pounded (as opposed to milled) rice; hulled paddy. దంభ, daMbha -adj. --false; bogus; </poem> ==Part 2: ద - da== <poem> దక్కను, dakkanu -n. --the Deccan plateau; the highland comprising the southern triangular part of India; దక్కు, dakku -v. i. --be available; (2) accrue; దక్షత, dakshata -n. --skill; dexterity; ability; competency; acumen; efficiency; దక్షిణం, dakshiNaM -n. --(1) south; --(2) right-hand side; (note) The reason for this double meaning is that when you are facing East, the right side is south. దక్షిణ, dakshiNa -adj. --southern; right-hand side; dextro; dextral; right-handed; (ant.) వామ; ---దక్షిణ శిలువ = Southern Cross; a prominent constellation visible from the southern hemisphere. -n. --a fee offered to a priest after a religious rite; see also సంభావన; దక్షిణాయనాంతం, dakshiNAyanAMtam -n. --[astron.] winter solstice; the day on which the sun rises in the southernmost part of the sky before beginning the northward journey; December 22. This day has the shortest daylight in the northern hemisphere. దక్షిణావర్త, dakshiNAvarta -adj. --clockwise; (ant.) వామావర్త; దక్షిణోజు, dakshiNOju -n. --[chem.] dextrose; the right-handed sugar; this kind of naming is necessary if one wants to adhere to the Geneva convention in ending chemical names; according to this convention, the names of all sugars should end with the sound -ose; (ant.) వామోజు; దగ్గర, daggara -adj. --near; close; దగా, dagA -n. --deceit; fraud; దగాకోరు, dagAkOru -n. --deceitful person; (rel.) పేుకోరు; దగుల్భాజీ, dagulbhAjI - n. -- cheater; (ety.) [Farsi] దగల్ = cheat; బాజ్ = suffix for మంతుడు; దగ్గు, daggu -n. --cough; ---అనుత్పాదక దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem. ---పొడి దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem. దట్టంగా, daTTaMgA -adv. --densely; thickly; దట్టించు, daTTiMcu -v. t. --ram; cram; tamp; to load; దట్టి, daTTi -n. --cummerbund; a long piece of cloth used as a waistband; దడ, daDa -n. --fibrillation; tremor; agitation; shaking; దడదడ, daDadaDa -adj. --onomatopoeia for a fibrillating heart; దడి, daDi -n. --fence or screen made with twigs and leaves; దడిగోడ, daDigODa -n. --a wall constructed with twigs and sticks and then plastered with mud; దడ్డు, daDDu -adj. --naked; దత్తం, dattaM -n. --datum; given item; దత్తత, dattata -n. --adoption; దత్తాంశం, dattAMSaM -n. --datum; given item; measured item; (ety.) దత్త + అంశం; దత్తాంశలు, dattAMSalu -n. pl. --data; given or measured quantities; దత్తాంశనిధి, dattaMSanidhi -n. --database; దత్తాఖానా, dattAkhAnA -n. --data store; computer memory; దద్దమ్మ, daddamma -n. --incompetent person; fool; simpleton; useless fellow; దద్దళం, daddaLaM -n. -- (1) a small temple built in the shape of a canopy with four pillars or posts supporting it; (2) A flat-roofed house; దద్దురు, dadduru -n. --welt; spingles, a swelling of the skin as a result of insect bite or injury resulting from a beating; దనియాలు, daniyAlu -n. --coriander seed; దనుక, danuka -adv. --until; దన్ను, dannu -n. --support; prop; backing; దన్నుదారు, dannudAru -n. --supporter; backer; దప్పళం, dappaLaM -n. --a soup made of vegetables; దప్పిక, dappika -n. --thirst; దబదబ, dabadaba -adj. --onomatopoeia for the sound of banging on a door; దబ్బనం, dabbanaM -n. --bodkin; packing needle; fat, heavy-duty needle; -- దబ్బలం; కంఠాని కి పిడి ఉంటుంది కానీ "కన్ను" ఉండదు, కన్ను స్థానంలో చిన్న కొక్కెం ఉంటుంది; దబ్బపండు, dabbapaMDu -n. --citron; buff; [bot.] ''Citrus medica'' of the Rutaceae family; -- మాదీఫలం; వృక్ష ప్రపంచంలో డజన్ల కొద్దీ రకాల దబ్బ జాతి వృక్షాలున్నాయి. పలు సంకర జాతులూ రూపొందించబడ్డాయి. మాదీఫలం కూడా కొద్దిపాటి తేడాలతో ఇవే లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది. నోటి అరుచి (Anorexia), పైత్యం, ఆకలి లేమి, తల తిప్పట వంటి వాటికి అద్భుతంగా పనిచేసే 'మాదీఫల రసాయనం' అనే ఆయుర్వేద ఔషధం మాదీఫలాల రసంతోనే తయారు చేస్తారు. దబాయించు, dabAyiMcu -v. t. --(1) verbally browbeat, bully or domineer over; --(2) bluff; దఫా, daphA -n. --turn; instalment; time; occasion; దమననీతి, damananIti - n. - repression; divide and rule policy; దమ్మిడీ, dammiDI -n. --pie; a small copper coin of the British era with a value of 1/12th of an anna or 1/192nd of a rupee; దమ్ము, dammu -n. --(1) smoke; --(2) dare; --(3) holding the breath; --(4) puddling; wet plowing; plowing while there is water in the fields; --(5) mire; mud; slush; ---దమ్ముకొట్టి వస్తా = I’will come after a smoke. ---దమ్ములుంటే రా = I dare you to come. ---దమ్ము సాగు = wet cultivation. దయ, daya -n. --kindness; mercy; pity; piety; [ant.] నిర్దయ; దయచెయ్యండి, dayaceyyaMDi -inter. --please do; a sarcastic way of asking someone to leave; a subtle change in the tone of the voice makes the distinction between "come in" and "leave"; This is an example of what is called "శబ్దపల్లవం;" --- please come in = దయచేసి లోపలికి రాండి. ---please leave = దయచేసి వెళ్లండి. దయచేసి, dayacEsi -advbl particle. --please; if you may; దయ్యం, dayyaM -n. --ghost; poltergeist; fiend; దయ్యం పట్టింది, dayyaM paTTiMDi -ph. --possessed by a spirit; దయ, daya - n. -- kindness; the kindness one shows toward an acquaintance, a friend, or a relative; -- see also కరుణ = the kindness one shows toward a total stranger; దయాళువు, dayALuvu -n. --kind person; దరఖాస్తు, darakhAstu -n. --application; petition; memorandum; దర్పం, darpaM -n. --pride; arrogance; దర్పణం, darpaNaM -n. --mirror; దర్పణ బింబం, darpaNa biMbaM -n. --mirror image; దర్పణ సౌష్టవం, darpaNa saushTavaM -n. --mirror symmetry; దర్భ, darbha -n. --sacred grass used in rituals; [bot.] ''Poa cynosuroides;'' [Sans.] శర; -- హిందూ సాంప్రదాయాలలో చేసేటటువంటి ఎటువంటి కార్యక్రమానికైనా దర్భలు తప్పనిసరిగా వాడుతారు.అంతటి ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉన్న ఈ దర్భలను యాగాలు, హోమాలు, దేవతా ప్రతిష్టలకు, పిండ ప్రదానం చేసేటప్పుడు ఈ దర్భ లను వాడుతూ ఉంటారు; దర్శకత్వం, darSakatvaM -n. --direction (of a film, play, etc.); దర్శకుడు, darSakuDu -n. --director (of a film, play, etc.); one who shows the way; -- చూపించేవాడు; దర్శనాలు, darSanaalu - n. pl. -- formal theories; -- మన జ్ఞాన సంపద లో నిరూపించలేనిది శృతి. అది ప్రమాణం అని తీసుకుంటే మిగితావి తెలుస్తాయి తప్ప అది నిరూపించటం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, ఆత్మ ఉన్నది అని తర్కం చెయ్యవచ్చు కానీ ఆత్మ అస్తిత్వాన్ని నిరూపించలేము. అది వేదాదుల నుండి ప్రమాణంగా తీసుకోవలసినదే. శృతి ప్రమాణంగా ఒప్పుకునేవి, ఒప్పోకోనివీ అనేక సంప్రదాయాలు ఉన్నవి. వీటన్నిటికీ అవి నమ్మిన సిద్ధాంతం ఒకటి ఉంటుంది. అనగా దర్శనం. ప్రతి దర్శనాన్నీ, ఆధునిక విజ్ఞాన దృష్టిలో "formal theory" అనవచ్చు. ఇవి "refutable" గా ఉంటాయి. అనగా, వీటిని తర్కించి, విభేదించి, ఖండించవచ్చును. ఉదాహరణకు, సృష్టికి మూలం ఏమిటి, జడ చైతన్యాల సంబంధం ఏమిటి, బంధ మోక్షాలు ఎలా కలుగుతాయి, వంటి విషయాలు అన్ని దర్శనాలు వాటి వాటి సిద్ధాంతం చేసి నిరూపించే ప్రయత్నం చేస్తాయి. ఇతర సంప్రదాయాల వారు వాటిని ఖండిస్తారు, వీరు నిరూపిస్తారు. ఆలా నిరూపించలేని దర్శనాలు కాలక్రమాన అనుయాయులు లేకుండా పోతాయి. ప్రస్తుతం ఎక్కువ ప్రచారంలో ఆరు దర్శనాలు ఉన్నాయి. వాటిని షడ్దర్శనాలు అంటారు. దర్శని, darSani -n. --the instrument that is showing; -- చూపించేది; చూపించే పనిముట్టు; -- telescope = దూర దర్శని; దర్శిని, darSini -n. --the item being seen; -- చూసేది; దర్జా, darjA -n. --status; good living; pompousness; display of status; దర్బారు, darbAru -n. --audience chamber of kings; దర్యాప్తు, daryAptu -n. --investigation; examination; దరి, dari -n. --shore; bound; limit; దరిద్రం, daridraM -n. --poverty; dire poverty; -- (rel.) బీదరికం; పేదరికం; [ant.] ఐశ్వర్యం; దరిదాపు, daridApu -n. --nearness; proximity; దరిమిలా, darimilA -adv. --later; afterwards; subsequently; consequently; -- (ety.) పారశీకంలో దర్- అన్నది సప్తమీ విభక్తిని తెలిపే పూర్వప్రత్యయము (preposition). దాని అర్థం -అందు, -లోన. మియాన్- అంటే మధ్య, middle. దర్-మియాన్ అంటే మధ్యలో; ఏ కారణం చేతనో దర్-మియాన్ అన్నపదం తెలుగులో దర్-మిలా(న్) గా మారిపోయింది. అంతే కాక, ఆమధ్య కాలంలో అన్న అర్థం నుండి తదుపరి, పర్యవసానంగా అన్న అర్థవిపరిణామం కూడా జరిగింది; దర్వి, darvi -n. --spoon; ladle; దర్జీ, darjI -n. --tailor; దల, dala -suff. --near; direction; in the state of; ---దిగుదల = downward; downstream. ---వాలుదల = slope. ---ఎగుదల = upward; upstream. ---మోపుదల = weight. ---కూడుదల = cooperation; help. దళం, daLaM -n. --(1) petal; leaf; cluster of leaves; --(2) army; contingent; దళవాయి, daLavAyi -n. --commander; దళసరి, daLasari -n. --thickness; దళిత, daLita -adj. -- downtrodden; depressed; దళితవర్గం, daLitavargaM -n. -- downtrodden caste; untouchable caste; scheduled caste; -- M. K. Gandhi used the term హరిజనులు to refer to this group; Some objected to this term claiming that it has a Hindu flavor and coined the new term; దవట, davaTa - n. -- campfire; -- చలిమంట; దవనం, davanaM -n. --souther wood; fragrant herb; [bot.] ''Artemesia vulgaris; Artemesia silversiana; Artemesia persica''; all of the Compositae (sunflower) family; దవ్వ, davva -n. --pith; medulla; the central soft part of plants such as banana; same as దూట; దవాఖానా, davAkhAnA -n. --drug store; pharmacy; (lit.) a store of medicine; దశ, daSa -adj. --ten; -n. --(1) stage; phase; --(2) state; condition; --(3) reign of a planet in astrology; దశమంతుడు, daSamaMtudu - n. -- lucky fellow; a person whose 'stars' are in proper places; --- దశమంతుడికి దిశ దోషాలు ఉండవు = [idiom] A lucky fellow doesn't have to worry about bad omens. దశమ, daSama -adj. --tenth; దశమగ్రహం, daSamagrahaM -n. --[idiom] a derogatory term for a son-in-law, as in జామాతా దశమగ్రహః; (lit.) the tenth planet; (exp.) just as the planets control our fate, so does a son-in-law; దశమి, daSami -n. --the tenth day of the lunar half-month; దశాంశ, daSAMSa -adj. --[math.] decimal; to the base ten; ---దశాంశ అంకగణితం = decimal arithmetic. ---దశాంశ పద్ధతి = the decimal system. ---దశాంశ బిందువు = decimal point. ---దశాంశ పూరకం = decimal complement; If the sum of two decimal digits is ten, then those two digits are the decimal complements of each other. The decimal numbers 3 and 7 are complements of each other. దశాబ్దం, daSAbdaM -n. --decade; దశేను, daSEnu -n. --[chem.] decane; an alkane hydrocarbon with ten carbon atoms; C₁₀H₂₂ or CH₃(CH₂)₈CH₃; this is usually an ingredient in petrol (gasoline); దష్టం, dashTaM -adj. --bitten; దస్కం, daskaM -n. --ten; ten rupees; collective word for ten; దస్తా, dastA -n. --(1) 24 foolscap papers; --(2) deck of cards as in పేకదస్తా; దస్తావేజు, dastAvEju -n. --deed; a document containing the details of property transactions; దస్త్రం, dastraM -n. --file; portfolio; దస్తుశాస్త్రం, dastuSAstraM -n. --graphology; the (pseudo) science of analyzing handwriting; దస్తూరి, dastUri -n. --handwriting; (esp.) the quality of handwriting; దహనం, dahanaM -n. --(1) cumbustion; --(2) cremation; ---అంతర్‌దహన యంత్రం = internal combustion engine. ---దహన సంస్కారాలు = cremation and other final rites. ద్రవం, dravaM -n. --liquid; fluid; ద్రవపదార్థం, dravapadArthaM -n. --liquid substance; ద్రవ్యం, dravyaM -n. --(1) [phy.] matter; substance; --(2) money; ద్రవ్యరాసి, dravyarAsi -n. --[phy.] mass; ద్రవ్యవేగం, dravyavEgaM -n. --[phy.] momentum; ద్రవ్యోల్బణం, dravyOlbaNaM -n. --[econ.] inflation; ద్రవిడప్రాణాయామం, draviDapraaNaayaamaM - n. -- a round-about method of doing something; -- ఇది మరాఠీ పదబంధం, దీని అర్థం ఏదైనా సాధించడానికి ఒక చుట్టుతిరుగుడు మార్గంలో వెళ్లడం. అనవసరమైన శ్రమతో పనిచేయడం అని కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ద్రవీభవన స్థానం dravIbhavana-sthAnaM -n. --[phy.] melting point; ద్రష్ట, drashTa -n. --(1) visionary; a teacher who can give deep insight into a subject; ఉపాధ్యాయుడు, upAdhyAyuDu -- ఉపాధ్యాయుడు = a teacher who imparts knowledge with information; -- అధ్యాపక = a teacher who gives information -- ఆచార్య= a teacher who imparts skills -- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject --(2) spectator; onlooker; ద్వంద్వం, dvaMdvaM -n. --couple; pair; two; ద్వంద్వయుద్ధం, dvaMdvayuddhaM -n. --duel; one-on-one combat; ద్వంద్వసమాసం, dvaMdvasamAsaM -n. --[gram.] copulative compound; '''దాం - dAM, దా - dA, ద్రా - drA, ద్వా - dvA''' దాంపత్యం, dAMpatyaM -n. --wedlock; wedded life; matrimony; దా, dA -inter. --come! -pref. --left side; see also దాపల; -- దా చెయ్యి, dA ceyyi -n. --left hand; దాక, dAka - n. -- a wide-mouthed vessel; - adv. -- up to; దాక, dAka -n. --wide-mouthed pot; a cooking vessel; -prep. --until; ---తెల్లారే దాక = until daybreak. ---వచ్చే దాక = until one comes. ---వెళ్ళే దాక = until one goes. దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM -n. --compassion; mercy; kindness; దాఖలా, dAkhalA -n. --proof; verification; దాఖలుచేయు, dAkhalucEyu, -v. t. --submit a document; present a document; same as దఖలు చేయు; దఖలు పరచు; దాగలి, dAgali -n. --anvil; దాచు, dAcu -v.t. --(1) hide; conceal; --(2) safekeep; preserve; దాచెయ్యి, dAceyyi -inter. --hide it; store it away! దాటించు, daaTinchu - v. t. -- cross; to promote sexual intercourse in animals; -- జంతువులను సంగమింపఁజేయు; దాటు, dATu -v. t. --skip; jump; cross; traverse; దాడుగ, dADuga - n. --a large forest tree; [bot.] ''Adina cordifolia''; దాణా, dANA -n. --animal feed; దాత, dAta -n. --donor; giver; దాతృత్వం, dAtRutvaM -n. --generosity; దాదాపు, dAdApu -adv. --nearly; approximately; close to; almost; దానం, dAnaM -n. --donation; gift; something you give; -- (ant.) దాయం; దానధర్మాలు, dAnadharmAlu -n. --charitable activities; దానవులు, dAnavulu -n. pl. --the children of Danuvu, a wife of Kashyapa; a sect of bad people (like Vaataapi and Ilvala) depicted in Indian legends; దానాదీనా, dAnAdInA -adv. --therefore; in conclusion; on the whole; దాని, dAni -pron. --genitive form of it or she or అది; దానిని, dAnini -pron. --accusative of అది; దానిమ్మ, dAnimma -n. --pomegranate; [bot.] ''Punica granatum'' of the Punicaceae family; దాపల, dApala -n. --the left side; a word used to refer to the left side of a bullock cart; the port side as opposed to the starboard (right) side; near side; inside; దాపలించు, dApaliMcu -v. t. --be in the proximity; pester; దాపరికం, dAparikaM -n. --concealment; secretiveness; covertness; దాపు, dApu -n. --proximity; neighborhood; nearness; vicinity; దామాషా, dAmAshA -n. --proportion; share; దాయం, dAyaM -n. --share; portion; the money that is to be divided; dividend; something you received; -- (ant.) దానం -- సంప్రదాయం is something good that was inherited such as a good tradition or custom; దాయ, dAya -n. --paternal cousin; దాయాదులు, dAyAdulu -n. pl. --(1) paternal cousins; heirs; inheritors of a property among whom it is to be divided; (2) used often to convey enmity between paternal cousins for property rights; దాయి, dAyi -n. --workbench; దాయిని, dAyini -suff. --giver; ---శక్తిదాయిని = giver of energy. దారం, dAraM -n. --string; (rel.) పోగు = fiber, తాడు = rope, మోకు = cable; (def.) పోగుకి పురి ఎక్కిస్తే దారం అవుతుంది; పురి ఎక్కించిన దారాలతో తాడు పేనుతారు; పురి ఎక్కించడానినే పేనడం అని కూడ అంటారు; దార్శనిక, dArSanika -adj. --philisophical; దార్శనికత, dArSanikata - n. -- ability to visualize events and plan accordingly; -- రాబోయే అవసరాలను ముందే ఊహించి తదనుగుణంగా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవడం దార్శనికత ఔతుంది; ముందు చూపు; భవిష్యత్తు ప్రణాళికా సామర్థ్యం; దార్శనికుడు, dArSanikuDu -n. --philisopher; visionary; దారి, dAri -n. --way; path; route; దారికి వచ్చు, dAriki vaccu -v. i. --come into line; learn to behave; దారు, dAru -stuff. --guard; protector; ---దుమ్‌దారు = rearguard; one who protects the rear end of a caravan. దారు-నాదారు, dAru-nAdAru -n. --rich and poor; prince and pauper; దారుణం, dAruNaM -adj. --horrible; terrible; atrocious; -n. --horror; terror; దారుణంగా, dAruNaMgA -adv. --cruelly; horribly; harshly; దారుతంతువులు, dArutaMtuvulu -adv. --wood fibers; దారుబక్షక, dArubakshaka -adv. --wood-eating; దారువు, dAruvu -n. --wood; దాలిగుంట, dAliguMTa -n. --a fire pit; an oven-like contraption made with cakes of dried dung as fuel; this device gives good heat at first and less and less heat as the dung-cakes are used up; this is ideal for slow cooking after an initial burst of heat; --పొయ్యి; కుంపటి; అధిశ్రయిణి; అంతిక; దాలియా, dhAliyA - n. -- పొద్దుతిరుగుడు,చేమంతి వంటి పూల మొక్క; [bot.] ''Dahlia pinnata'' of the Asteraceae family; దాల్చినచెక్క, dAlcinacekka -n. --cinnamon; cinnamon bark; [bot.] ''Cinnamomum zeylanicum''; దాళవా పంట, dALavA paMTa -n. --the second paddy crop; see also పునాస పంట; దావ, dAva -n. --justice; fairness; దావా, dAvA -n. --(1) lawsuit; --(2) lava; molten rock; దావాగ్ని, dAvAgni -n. --forest fire; దావానలం, dAvAnalaM -n. --(1) forest fire; --(2) holocaust; దాస్యం, dAsyaM -n. --servitude; దాష్టీకం, dAshTIkaM - n. --authoritative behavior; దాహం, dAhaM -n. --(1) thirst; --(2) pining; --(3) combustion; దాహక, dAhaka -adj. --caustic; దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM; - n. -- civility courtesy; conciliatory conduct; complaisance; feeling delicate; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying; -- మొగమాటం; మొహమాటం; ద్వాదశాంశ, dvAdaSAMSa -adj. --duodecimal; related to the method of counting using twelve as a base, rather than ten; ద్వాదశి, dvAdaSi -n. --twelfth day of the lunar half-month; ద్వాదశేను, dvAdaSEnu -n. --dodecane; a hydro-carbon with twelve carbon atoms in its molecular structure; C₁₂H₂₆; ద్వాపరయుగం, dvAparayugaM -n. --the Age of Balance or Dvapar Yuga; according to Hindu belief, in Dvapara Yuga, perfection and imperfection are each balanced at 50%. Duration of Dvapara Yuga is 864,000 years; (ety.) Dvapara is related to duo of Latin and dva of Russian; ద్వారం, dvAraM -n. --(1) entrance; --(2) gate; an electronic circuit used in computers to perform logical operations; --(3) portal; door; ద్వారపాలకుడు, dvArapAlakuDu -n. --gate keeper; (lit.) ruler of the gate; ప్రతీహారి; ద్వారబంధం, dvArabaMdhaM -n. --(1) door frame; lintel post of a door; --(2) threshold; గుమ్మం; ద్వారేద్వారే, dvArEdvArE -n. --(1) portal-to-portal; --(2) door-to-door; ద్రాక్ష, drAksha -n. --grape; [bot.] ''Vitis vinifera''; ద్రాక్ష ఆకుల బెండ, drAksha Akula beMDa -n. --Grape-leaved Mallow; Tropical Fanleaf; Tropical Rosemallow; [bot.] ''Hibiscus vitifolius'', ''Fioria vitifolia, Kosteletzkya vitifolia'' of the Malvaceae family; -- దీని ఆకులు ద్రాక్ష తీగ (Vitis vinifera) ఆకుల్లా ఉండే కారణంగా దీనికి విటిఫోలియా అనే పేరు వచ్చింది; విశాఖ జిల్లా నక్కపల్లి సమీపంలోని అడ్డరోడ్డు జంక్షన్ నుంచి ఏటికొప్పాక వెళ్ళే మార్గంలో రోడ్డుకి ఇరువైపులా ఈ మొక్కలే విస్తారంగా కనిపిస్తాయి; -- ఈ మొక్కల కాండంపైని బెరడులోని నారతో దృఢంగా ఉండే తాళ్ళు పేనతారు. ఆ తాళ్ళు లేత రంగులో మెరుస్తూ ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. ఈ మొక్క ఆకులను పశువులు ఇష్టంగా తింటాయి. ఈ ఆకుల పసరును పాలతో కలిపి తాగితే నీళ్ల విరేచనాలు కట్టుకుంటాయి. వేళ్ళ రసాన్ని తలకి రాసుకుంటే తలలోని పేలు నశిస్తాయి. వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగితే స్త్రీల రక్త ప్రదర వ్యాధి (Menorrhagia- ఋతురక్తం అధికంగా స్రవించే ఎర్రబట్ట వ్యాధి) నశిస్తుంది. ఈ మొక్క వేళ్లపైని బెరడు రసం లోనికి ఇస్తే పచ్చ కామెర్లు, వాపులు, సుగర్ వ్యాధి వంటివి తగ్గుతాయి. ద్రాక్ష తీగ, drAksha tIga -n. --grape vine; ద్రాక్ష తోట, drAksha tOTa -n. --vineyard (విన్యర్‌డ్); ద్రాక్ష రసం, drAksha rasaM -n. --grape juice; ద్రాక్ష సారా, drAksha sArA -n. --grape wine; ద్రాక్షారిష్టం, drAkshArisTaM -n. --extract of grapes; grape juice and sugar cooked on low fire until it jells; ద్రావకం, drAvakaM -n. --caustic liquid; any concentrated and caustic substance like an acid or alkali; ద్రావణం, drAvaNaM -n. --solution; ద్రావణి, drAvaNi -n. --solvent; ద్రావిడప్రాణాయామం, draaviDapraaNaayaamaM - n. -- ద్రావిడ బ్రాహ్మణులు సంధ్యా వందనంలో ముక్కు పట్టుకొనే టపుడు చేయి వీపు వైపు నుంచి తిప్పి ముక్కు తాకుతారని, తెలుగు వారు సూటిగా చేతితో నాసికను తాకుతారని ఒక వాడుక. సూటిగా వెళ్ళవలసిచోట అలా కాక, డొంకతిరుగుడుగా వెళ్లడాన్ని ద్రావిడ ప్రాణాయామం అని అంటారు; ద్రావిడులు, drAviDulu -n. pl. --(1) Dravidians; (ety.) దు + గతౌ = people who were driven away (by Aryans. According to Mahabharata, it was Parasurama's drive to eliminate Kshatriyas from North India. There are other explanations and theories.); --(2) coincidentally, the DrAviDAs of Andhra Pradesh are also migrants from Palghat district of Tamil Nadu; ద్రావితం, drAvitaM -n. --solute; when sugar is dissolved in water, sugar is the solvent, water is the solute and the sugared water is the solution; '''దిం - diM, ది - di, దీ - dI''' దించు, diMcu -v. t. --put down; set down; unload; దిండు, diMDu -n. --(1) pillow; --(2) cushion; ---పిన్నుదిండు = pin cushion. దింపు, diMpu -v. t. -- (1) lower; bring down; help someone to get down from a vehicle; -- (2) unload; download; దిక్‌చక్రం, dikcakraM -n. --horizon; దిక్కు, dikku -n. --(1) direction; compass point; --(2) support; refuge; దిక్కుమాలిన, dikkumAlina -adj. --wretched; దిక్సూచి, diksUci -n. --compass; a suspended magnetic needle that shows North; దిక్సూచి దిశలు, diksUci diSalu -n. --compass directions; ---E = తూర్పు; W = పడమర; S = దక్షిణం; N = ఉత్తరం; NE = ఈశాన్యం; SE = ఆగ్నేయం; SW = నైరుతి; NW = వాయవ్యం; NNE = N కి NE కి మధ్య; ENE = E కి NE కి మధ్య; ESE = midway between east and southeast; SSE = midway between south and southeast; WSW = midway between west and southwest; SSW = midway between south and southwest, etc. [[File:Compass Rose English North.svg|thumb|16-point [[compass rose]]]] దిగంతం, digaMtaM -n. --(1) horizon; --(2) from here to the horizon; (lit.) the end of the directions; దిగంశం, digaMSaM -n. --[astron.] azimuth; the angle in degrees from the north-south line to the position of a star in the sky; దిగబెట్టు, digabeTTu -v. t. --escort; accompany; accompany someone until they "landed" at the destination; దిగాలుపడు, digAlupaDu -v. i. --downcast; depressed; దిగు, digu -v. i. --come down; get down; enter; దిగుబడి, digubaDi -n. --yield; దిగుమతి, digumati -n. --import; (ant.) ఎగుమతి = export; దిగులు, digulu -n. -- (1) anxiety; fear; worry; alarm; depressed feeling; (2) Palpitation of the heart; దిగువ, diguva -adj. --under; below; downstream; (ant.) ఎగువ = over; above; upstream; దిగువకెళ్లే బండి, diguvakeLlE baMDi -n. --down train; In Indian Railways, trains going in one direction are called "up" trains and in the other direction are called "down" trains; దిట్టం, diTTaM -adj. --strong; sturdy; well-grounded; knowledgeable; దిటవు, diTavu - n. -- (1) courage; bravery; (2) strength; దిట్ట, diTTa -n. --stalwart; expert; దిట్టమైనవాడు; దిద్దరి, diddari -n. --rectifier; reformer; teacher; దిద్దు, diddu -v. t. --(1) rectify; reform; correct; assign marks to the answers in an examination; --(2) over-write on an exemplar; దిద్దుబడి, diddubaDi -n. --rectification; reformation; దిద్దుబాటు; దినం, dinaM -n. --(1) 24 hours; day and night; --(2) day-time; దినచర్య, dinacarya -n. --(1) daily regimen; --(2) diary; దినవెచ్చం, dinaveccaM -n. --(1) petty cash; pocket money; --(2) daily wage; దినుసులు, dinusulu -n. --grain; groceries; దిబ్బ, dibba, -n. --knoll; a small round hillock; a slightly elevated place from its surroundings; దిబ్బడ, dibbaDa -n. --blockage; దిమ్మ, dimma -n. --block; mound; heap; దిమాకు, dimAku -n. --pride; arrogance; దిమ్మిస, dimmisa -n. --compactor; a hand-held construction tool used to compact and level building sites and foundations; a paviour’s beetle; దిమ్మిస రోలు, dimmisa rOlu -n. --rolling compactor; a motor driven roller used in compacting roadbeds; దిరిసెన, dirisena -n. --a tree with white flowers; [bot.] ''Albezia lebbeck; Acasia speciosa;'' -- దీని కాయలు చెట్టుపైనే ఎండినప్పుడు లేత గోధుమ రంగులోకి మారి అందులోని గింజలు విడిగా గలగల మంటూ ఉంటాయి. గట్టిగా గాలి వీచినప్పుడు ఈ కాయలు కదిలి ఘల్లుఘల్లుమని శబ్దం చేస్తుంటాయి. దివ్య, divya -adj. --devine; దివ్యజ్ఞాన సమాజం, divyaj~nAna samAjaM -n. --Theosophical Society; The Theosophical Society was officially formed in New York City, United States, on 17 November 1875 by Helena Petrovna Blavatsky, Colonel Henry Steel Olcott, William Quan Judge, and others. It was self-described as "... an unsectarian body of seekers after Truth, who endeavor to promote Brotherhood and strive to serve humanity." This philosophy is often dubbed as neo-Advaita. The original organization led by Olcott and Besant remains today based in India and is known as the Theosophical Society - Adayar. The purported purpose of establishing the Society was to prepare humanity for the reception of a World Teacher. In 1909 the society "discovered" Mr. Jiddu Krishnamurti, an adolescent Indian boy, who the society had proclaimed as the most suitable candidate for the "vehicle" of the World Teacher. దివ్యత్తు, divyattu -n. --divinity; దివ్యదృష్టి, divyadRshTi -n. --clairvoyance; sixth sense; extra sensory perception; ESP; దివ్యద్రాక్ష, divyadraaksha - n. -- Mangosteen; [bot.] ''Garcinia mangostana'' of the Clusiaceae family; is a tropical evergreen tree with edible fruit native to Southeast Asia; Its round, purple fruit is about the size of a tangerine, with smooth, firm skin that appears impenetrable; -- వంగమామిడి; దివాంధమ్, divAMdhaM - n. -- owl; one that is blind at daytime; దివాంధత్వం, divAMdhatvaM - n. -- hemeralopia; inability to see in daylight; దివాణం, divANaM -n. --(1) a royal audience hall; --(2) palace; దివాచర, divAcara - adj. -- diurnal; happening during the day; దివాను, divAnu -n. --Muslim imperial revenue collector; దివాలా, divAlA -n. --bankruptcy; insolvency; దివాలేషం, divAlEshaM -n. --devaluation; (lit.) దివాలా + ఏషం, the desire to go bankrupt. This translation was apparently suggested by the well known Telugu poet, Sri Sri; దివ్యానుభూతి, divyAnubhUti -n. --telepathy; communication between minds using other than normal sensory channels; దివి, divi -n. --heaven; the upper world; దివిటీ, diviTI -n. --torch; flaming torch; దివ్వె, divve -n. --torch; lighted stick; దిశ, diSa -n. --direction; దిశమాణి, NidiSamANi -n. --[math.] vector; phasor; a quantity with a magnitude and direction; % e2t దిష్టిబొమ్మ, dishTibomma -n. --scarecrow; దిస, disa -adj. --bare; unadorned; uncovered; ద్వింకం, dviMkaM -n. --bit; binary digit; a shortening of the word ద్వియాంశ అంకం; ద్వింకీకృత, dviMkIkRuta -adj. --digitized; (lit.) converted into binary format; ద్వికం, dvikaM -n. --duo; doublet; couplet; pair; a group of two; ద్విగుసమాసం, dvigusamAsaM -n. --[gram.] numerative compound; ద్విచక్కెర, dvicakkera -n. --[chem.] disaccharide; ద్వితీయం, dviTIyaM -n. --(1) the second; --(2) the second marriage; second wife; ద్వితీయ, dvitIya -adj. --second; ద్విత్వాక్షరం, dvitvAksharaM -n. --geminate; the same consonant occurring twice, one below the other; ద్విదళ, dvidaLa -adj. --[bot.] bifoliolate; ద్విదళ హస్తాకార, dvidaLa hastAkAra -adj. --[bot.] bifoliolate; ద్విధ్రువం, dvidhruvaM -n. --[phy.] dipole; ద్వినామ పద్ధతి, dvinAma paddhati -adj. --[bio.] Binomial nomenclature; Also called binary nomenclature, is a formal system of naming species of living things by giving each a name composed of two parts, both of which use Latin grammatical forms, although they can be based on words from other languages. Such a name is called a binomial name, or a scientific name. The first part of the name identifies the genus to which the species belongs; the second part identifies the species within the genus. For example, humans belong to the genus Homo and within this genus to the species sapiens. The formal introduction of this system of naming species is credited to Swedish natural scientist Carl Linnaeus (author abbrv. L.); ద్విమాత్రకం, dvimAtrakaM -n. --two-dimensional; ద్వియాంశ, dviyAmSa -adj. --binary; ద్వియాంశ అంకం, dviyAmSa aMkaM -n. --[comp.] binary digit; ద్వియాంశ కోడీకరణ, dviyAmSa kODIkaraNa -n. --[comp.] binary coding; ద్వియాంశ అంకగణితం, dviyAmSa aMkagaNitaM -n. --[comp.] binary arithmetic; ద్వియాంశ కలనయంత్రం, dviyAmSa kalanayaMtraM -n. --binary computer; ద్వియాంశ పద్ధతి, dviyAmSa paddhati -n. --[comp.] binary number system; ద్వియాంశ సంకలనం, dviyAmSa saMkalanaM -n. --[comp.] binary addition; ద్వియాంశీకృతం, dviyAMSIkRutaM -n. -- digitized; converted into digital format; converted into binary format; ద్వియేను, dviyEnu -n. --[chem.] ethane; a hydrocarbon with two carbon atoms; C₂H₆ ద్వియోడు, dviyODu -n. --[phy] diode; a vacuum tube with two elements, namely an anode and a cathode; ద్విరుక్తం, dviruktaM -n. --gemination; repetition of a consonant; దీక్ష, dIksha -n. --perseverance; single-minded devotion; see also వ్రతం; దీనారం, dInAraM -n. --a gold coin of old times; దీపం, dIpaM -n. --(1) lamp; --(2) oil lamp used at places of worship; దీపనకారి, dIpanakAri - n. --lighting agent; ignition agent; burning agent; an agent that promotes appetite; appetizer; దీపస్తంభం, dIpastaMbhaM -n. --(1) lighthouse; a tall pillar with a light at the top to aid seafarers; --(2) lamp post; any pole with a light attached to it, such as those used for street lighting; దీపిక, dIpika - n. -- (1) lamp; torch; -- (2) [in a title of book] manual; దీప్తి, dIpti -n. --luminosity; brightness; దీప్తిమయ, dIptimaya -n. --luminous; luminescent; bright; దీర్ఘం, dIrghaM -n. --[gram.] --(1) long vowel; vowels that require two units of time to pronounce; --(2) diphthong; --(3) the intra-syllabic symbol used to indicate the presence of a long vowel; దీర్ఘకాలిక, dIrghakAlika - adj. -- long-term; దీర్ఘచతురస్రం, dIrghacaturasraM -n. --rectangle; (lit.) elongated square; దీర్ఘచతురస్ర తరంగం, dIrghacaturasra taraMgaM -n. --[phy.] rectangular wave; దీర్ఘత, dIrghata -n. --length (ant.) హ్రస్వత; దీర్ఘతమం, dIrghatamaM -n. --longest; -- (ant.) హ్రస్వతమం; దీర్ఘవర్తులం, dIrghavartulaM -n. --ellipse; (lit.) elongated circle; దీర్ఘవృత్తం, dIrghavRttaM -n. --ellipse; (lit.) elongated circle; దీర్ఘవృత్తాకార, dIrghavRttAkAra -adj. --elliptical; దీర్ఘవ్యవధిక, dIrghavyavadhika -adj. --long-term; దీర్ఘదృష్టి, dIrghadRshTi -n. --long-sightedness; presbyopia; the ability to see well only objects at a distance; దీవన, dIvana -n. --blessing; దీవించు, dIviMcu -v. t. --bless; దీవి, dIvi -n. --island; దీక్ష, dIksha - n. --commitment; concentration; concentrated commitment for absolving sins; wisdom; ద్వీపం, dvIpaM -n. --island; ద్వీపకల్పం, dvIpakalpaM -n. --peninsula; '''దుం - duM, దు - du, దూ - dU''' దుంగ, duMga -n. --log; block of wood; దుంగపొత్తం, duMgapottaM %e2t -n. --log book; a book in which regular activities are recorded; దుండగం, duMDagaM -n. --mischief; terrible deed; దుండగీడు, duMDagIDu -n. m. --mischief maker; brat; దుండిగం, duMDigaM -n. --[bot.] ''Jatropha glandulifera''; దుంత, duMta -n. m. --he buffalo; దుందిలం, duMdilaM -n. --[bot.] ''Calosanthes indica''; దుందుడుకు, duMduDuku - adj. -- hasty and rash; దుంప, duMpa -n. --bulbous root; tuber; ---చిలగడదుంప = sweet potato. ---చేమదుంప = taro root. ---తియ్యదుంప = yam. ---బంగాళాదుంప = potato. దుంపబచ్చలి, duMpabaccali -n. --spinach; [bot.] ''spinacia tetrandra''; దుంపరాష్ట్రం, duMparAshTraM -n. --(1) galingale; [bot.] ''Alpinia ehinensis''; a root; (2) a stout tall shrub; [bot.] ''Hedychium coronarium''; దుక్క, dukka -n. --log; block of wood; దుక్క ఇనుము, dukka inumu -n. --pig iron; crude iron cast in the shape of logs, called pigs; దుకాణం, dukANaM -n. --shop; దుక్కి, dukki -n. --(1) plowing; --(2) cultivation of land; --(3) plowed land; దుక్కిటెద్దు, dukkiTeddu -n. --plowing bull; దుకూలం, dukUlaM -n. --cloth; fabric; దుక్కు, dukku -n. --a traditional agronomic unit of measuring rainfall in India; approximately half-inch of rainfall; approximately the depth to which the iron tip of a manual plow would sink unassisted; దుఃఖం, du@mkhaM -n. --sorrow; grief; misery; దుగ్దం, dugdhaM -n. --milk; దుగ్దరసం, dugdharasaM -n. --latex; milky substance exuded from plants; దుడుకుతనం, duDukutanaM -n. --mischievousness; దుడ్డు, duDDu -n. --(1) cudgel; a heavy stick; --(2) money; దుత్త, dutta - n. -- cup; a small earthenware pot; -- పిడత; మట్టి పిడత; దుద్దులు, duddulu -n. pl. --ear studs; earrings that stay on the earlobes without hanging; దున్న, dunna -n. m. --male water buffalo; దున్నపోతు, dunnapOtu -n. m. --water buffalo; దున్ను, dunnu -v. t. --plow; till the ground; దుప్పటి, duppaTi -n. --sheet; bed sheet; blanket; దుప్పి, duppi -n. --the spotted deer; stag; [bio.] ''Cerris axis;'' దుబాయి చెట్టు, dubAyi ceTTu - n. -- green buttonwood; button mangrove; [bot.] ''Conocarpus erectus'' of the Combretaceae family; -- ఇది నాలుగు మీటర్ల నుంచి ఇరవయి మీటర్ల దాకా పెరుగుతుంది. దీని జన్మస్థలం, ఉత్తర, దక్షిణ అమెరికా, ఆఫ్రికా ప్రాంతాలు; ఇటీవల వీటిని రోడ్లకి ఇరుపక్కలా నాటుతున్నారు; ఇది నీటి ఎద్దడికి బాగా తట్టుకోగలదు. పైకి ఎంత పెద్దదిగా పెరుగుతుందో లోపల అంత వేరు బలంగా సాగుతాయి. అవి కూడా భూమికి సమాంతరంగా నీటికొరకు వెతుకుతూ పెరిగేస్తాయి. మధ్యలో ఉండే స్టీలు, ప్లాస్టిక్, సిమెంట్ ఇలాంటి వేవీ దీని వేర్లను ఆపలేవు. అందుకని వీటిని భవనాల దగ్గర, డ్రైనేజి, నీటి గొట్టాలు, ఎలెక్ట్రిక్, ఇతర సరఫరా గొట్టాల పక్కన వేయకూడదు. దుబారా, dubArA -adj. --extravagant; wasteful expenditure; [Hindi] second time; spending money for the same cause again; -- (ant.) పొదుపు; దుబాసి, dubAsi -n. --translator; one who knows two languages; [comp.] a program that translates from one language to another; దుబ్బు, dubbu -n. --a tuft of grass; దుమదుమలాడు, dumadumalADu -v. i. --fret with anger; దుమారం, dumAraM -n. --dust storm; (ety.) దుమ్ము + ఆరం; ఆరం అంటే అచ్చ తెలుగులో చక్రం; దుముకు, dumuku -v. i. --jump; leap; plunge; దుమ్ము, dummu -n. --(1) dust; dust settled on a surface; --(2) bone; --(3) antler; దుమ్ములగొండి, dummulagoMDi -n. --hyena; a dog-like animal with short hind legs and a powerful jaw capable of crushing bones; [bio.] ''Hyena hyena''; దుమ్ము, dummu - n. -- dust; దుమ్మెత్తిపోతలు, dummettipOtalu - n. -- abuses; scoldings; దుర్, dur -adj. --pref. bad; mal-; mis-; ---దుర్గుణం = bad property; bad character. ---దుర్నామం = misnomer. దురంతం, duraMtaM -n. --tragedy; (lit.) one that ended badly or inauspiciously; దురద, durada -n. --itch; దురదగొండి, duradagoMDi -n. --nettle; a type of poison ivy; [bot.] ''Mucuna pruriens''; ''Urtica dioica''; -- also దూలగొండి; దురదగోవెల, duradagOvela -n. --[bot.] ''Aristolochia indica''; -- also దూలగోవెల, దురపిల్లు, durapillu -v. i. --grieve; mourn; weep; suffer; దురలవాటు, duralavATu -n. --bad habit; దురవస్థ, duravastha -n. --bad situation; bad state; దుర్గం, durgaM -n. --fort; fortification; a structure that is hard to break into; ---గిరిదుర్గం = mountain fortification. ---జలదుర్గం = water fortification. ---స్థలదుర్గం = plain fortification. ---వనదుర్గం = forest fortification. దుర్గంధం, durgandhaM -n. --malodor; stench; bad smell, a stink; దుర్గమం, durgamaM -n. --inaccessible; దుర్భరం, durbharaM -n. --one that cannot be tolerated; దుర్మరణం, durmaraNaM -n. --accidental death; untimely death; (lit.) bad death; -- కాకిచావు; దుర్లభం, durlabhaM -n. --hard to achieve; hard to attain; దుర్వర్ణం, durvarNaM -n. --discoloration; bad color; tarnished color; దురాక్రమణ, durAkramaNa -n. --aggression; దురాగతం, durAgataM -n. -- outrage; cruel action; దురాచారం, durAcAraM -n. --bad tradition; bad practice; దురాశ, durASa -adj. -- greed; avarice; covetousness; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience; దుర్మాంసం, durmAMsaM -n. --granulation tissue; overgrown tissue; దుర్మార్గం, durmArgaM -n. --misconduct; దిరితం, duritaM -n. --sin; sinful deed; దుర్భిణి, durbhiNi -n. --telescope; దుర్బిక్షం, durbikshaM -n. --(1) famine; (lit.) a condition in which even alms are not available; (not drought) --(2) drought; (def.) a condition where the amount of moisture in the ground is less than the amount that is being lost by evaporation and transpiration; దుర్వినియోగించు, durviniyOgiMcu -v. i. --abuse; misuse; దుర్నీతి, durnIti -n. --vice; immorality; దురుసుతనం, durusutanaM -n. --impetuousness; rudeness; roughness; దుర్ముహూర్తం, durmuhUrtaM -n. --inauspicious time; a duration of time that occurs everyday and is prescribed in the Hindu calendar; (ant.) సుముహూర్తం; దులుపు, dulupu -v. t. --shake; shake off; దువ, duva -n. --deuce; two; twice; దువ్వు, duvvu -v. t. --(1) stroke; finger; --(2) comb; దువ్వెన, duvvena -n. --comb; దువ్వోడ, duvvODa -n. --plane; a carpenter's tool to make a plane surface; చిత్రిక; దుశ్శాలువ, duSSAluvA -n. --ornamental shawl; a two-layered shawl; --సన్మానంలో ఒకశాలువ కప్పడం సరే.మహా గౌరవాన్ని ప్రకటించాలనుకుంటే రెండు శాలువలు కప్పే సంప్రదాయం ఉత్తరాది ఆచారం. దుస్తరం, dustaraM -adj. --impassable; దుశ్శకునం, duSSakunaM -n. --bad omen; దుశ్శాలువా, dusshaaluvaa - n. -- a pair of "Saaluvaa" s; The Hindu traditional way of honoring a person is to cover the person's body with a pair of ornamental clothes; -- ద్విశాలువా is the correct word; దుశ్చేష్ట, duScEshTa -n. --misdemeanor; bad deed; దుష్టము, dushTamu - n. -- erroneous; faulty; buggy; -- దోషము కలది; "నిర్ దుష్టంగా" అంటే without errors; "నిర్ దిష్టంగా" అంటే clearly stated; దుస్సహం, dussahaM -n. --unbearable; దుస్వప్నం, dussvapnaM -n. --bad dream; nightmare; దుష్ర్పచారం, dushpracAraM -n. --negative publicity; దుష్ర్పవర్తన, dushpravartana -n. --misdemeanor; ద్రుతం, drutaM -n. --[gram.] the sound of న్; (ety.) the sound that disappears when not needed; ద్రుతప్రకృతికం, drutaprakRtikaM -n. --[gram.] syllable or word ending in న్; -- తెలుగు పదాలన్నీ (1) న్/ను చివర గలవీ, (2) అలా ఉండనివి అని రెండు రకాలు. న్/ను చివర గలవి ద్రుత ప్రకృతికములు. మిగిలినవి కళలు: వాడు, వచ్చి, రాడు, సీత, పురాణము, కావ్యాలు — ఇలాంటివి. దూకు, dUku -v. i. --(1) jump across; leap; --(2) jump down; plunge; దూగర, dUgara -n. --cobwebs; దూట, dUTa -n. --pith; medulla; the central part of a banana stem which is edible; దూడ, dUDa -n. --calf; దూతం, dUtaM -n. --message; దూత, dUta -n. --messenger; ambassador; దూది, dUdi -n. --ginned cotton; cleaned cotton; దూదిపాలతీగ, dUdipAlatIga - n. -- Rosy Milkweed Twiner; [bot.] ''Oxystelma esculentum'' of the Asclepiadaceae family; ''Asclepias rosea''; ''Oxystelma secamone''; -- గ్రీకు భాషలో ఆక్సీ స్టెల్మా అంటే పుల్లని పాలు కలిగినది అని అర్థం. అంటే దీని పాలు చేదుగా ఉండటంతో పాటు, కొంత పుల్లగా కూడా ఉంటాయని గ్రహించాలి. లాటిన్ భాషలో ఎస్కా అంటే ఆహారం అని అర్థం. ఎస్కులెంటమ్ అంటే తినదగినది. ఈ మొక్క ఆకులు, పూలు, కాయలను కూరగా వండుకుంటారు. ఈ మొక్కను వండుకు తింటే బాలింతలకు పాలు సమృద్ధిగా పడతాయి. -- నోటి పూత, నోటిలో పుళ్ళు, గొంతువాపు ఉన్నవారు ఈ మొక్క కషాయాన్ని పుక్కిట పడితే తగ్గిపోతాయి. ఈ మొక్క తాజా వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగిస్తే పచ్చ కామెర్లు నయమౌతాయి. గాయాలు, పుండ్లను శుభ్రపరచేందుకు (Depurative) ఈ మొక్క కషాయాన్ని వాడతారు. ఈ మొక్క పాలు ఋతు రక్త స్రావాన్ని ఆపుతాయి. -- [Sans.] దుగ్ధికా (పాలు కలిగినది); తిక్తదుగ్ధా (చేదుపాలు కలిగినది); దూదేకడం, dUdEkaDaM -n. --ginning of cotton; దూదేకుల పిట్ట, dUdEkula piTTa -n. --batcher bird; దూబరా, dUbarA -n. --waste; దూయు, dUyu -v. i. --penetrate; go through; దూరం, dUraM -adj. --far; (ant.) దగ్గర; -n. --distance; distance in space and time; దూరదర్శని, dUradarSani -n. --(1) telescope; --(2) official name for India's nationwide television broadcasting service; (lit.) vision from a distance; దూరపు, dUrapu -adj. --distant; ---దూరపు బంధువులు = distant relatives. ---దూరపు చూపు = foresight. దూరబిందువు, dUrabiMduvu -n. --apogee; the point that is farthest from the focus in an ellipse; దూర్వాలు, dUrvAlu -n. --[bot.] ''Parricum dactylon; Cynodon dactylon''; a grass used in religious rites; also has medicinal properties; దూరు, dUru -v. i. --enter; penetrate; creep in; sneak in; దూర్చు, dUrcu -v. t. --insert; push in; దూలం, dUlaM -n. --beam; girder; -- see also వాసం; దూల, dUla -n. --itch; (esp.) sexual itch; hankering; దూలగొండి, dUlagoMDi -n. --itching vine; the juice from its root is believed to control blood pressure; [bot.] ''Carpopogan pruriens; Mucuna pruriens;'' see also దూలగోవెల; తీటకసివింద; -- [Sans.] ప్రావృషాయణి; అవ్యండ; --- గేదె దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna atropurpurea'' DC --- ఏనుగు దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna monosperma'' DC --- దురదగొండి = [bot.] ''Mucuna pruriens'' దూలగోవెల, dUlagOvela -n. --[bot.] ''Aristolochia indica;'' దూషణ, dUshaNa -n. --abuse; (ant.) భూషణ; దూస, dUsa -n. --thirst; దూసరం, dUsaraM -n. --dust; ---విశ్వ దూసరం = cosmic dust దూసరతీగ, dUsaratIga -n. --[bot.] ''Cocculus villosus; Menispermum glabrum''; '''దృ - dR, దె -de, దే - dE, దై - dai''' దృక్కోణం, dRkkONaM -n. --perspective; point of view; angle of view; దృక్ఛాయ, dRkChAya -n. -parallax; దృక్పథం, dRkpathaM -n. --viewpoint; దృగ్విషయం, dRgvishayaM -n. --phenomenon; దృగ్రేఖ, dRgrEkha -n. --line of sight; దృగ్గోచరం, dRggOcaraM -n. --visible; దృఢత్వం, dRDhatvaM -n. --firmness; strength; దృఢపరచు, dRDhaparacu -v. t. --confirm; దృఢమైన, dRDhamaina -adj. --hardy; దృఢీకరణ, dRDhIkaraNa -n. --confirmation; దృశ్యం, dRSyaM -n. --view; scenery; దృశ్య, dRuSya - adj. -- visible; --- దృశ్య విశ్వం = visible universe; దృశ్యత, dRSyata -n. --visibility; దృశ్యమాన, dRsyamAna -adj. --apparent; దృశ్యశ్రవణ, dRSyaSravaNa -adj. --audio-visual; దృశా, dRuSA - adj. -- optical; దృష్టాంతం, dRshTAMtaM -n. --(1) example; illustration; --(2) proof; evidence; దృష్ట్యా, dRshTyA -adv. --from the point of view of; దృష్టి, dRshTi -n. --vision; sight; ---దివ్యదృష్టి = clairvoyance; extrasensory perception; sixth sense; ---దూరదృష్టి, = (1) long-sightedness; ability to see objects at a distance; (2) foresight. దెప్పు, deppu -v. t. --taunt; gibe; ridicule; jeer; -- దెప్పుడు మాటలు అంటే తప్పుని ఎట్టి చూపిస్తూ వెటకారంగా మాట్లాడటం; దెబ్బ, debba -n. --injury; blow; stroke; దెబ్బలాట, debbalATa -n. --fight; possibly causing injury; దేకు, dEku -v. i. --slide on the posterior; slide while squatting; scoot; దేబె, dEbe -n. --wretched; miserable; దేవకాంచనం, dEvakAMcanaM -n. --[bot.] ''Bauhinia purpurea''; --గండకీ వృక్షం శాస్త్రీయ నామం ''Bauhinia variegata''. దేవకుసుమం, dEvakusumaM - n. -- Carnation; Rosy Pink; Rainbow Pink; [bot.] ''Dianthus chinensis'' of the Caryophyllaceae family; -- గ్రీకు భాషలో డైయాంథస్ అంటే 'దేవుని పువ్వు' అని అర్థం. గ్రీకుల దేవదేవుడు జూస్ (Zeus) కి ఇదెంతో ఇష్టమయినదనే నమ్మకం కారణంగా ఈ మొక్కను అందరూ ఎంతో పవిత్రమైనదిగా భావించేవారు. చినెన్సిస్ అంటే 'చైనాకు చెందినది' అని అర్థం. కారియోఫిల్లస్ అంటే 'లవంగమొక్క ఆకులవంటీ అని. దేవగన్నేరు, dEvagannEru -n. --a tree, native to tropical America; [bot.] ''Plumeria acuminata''; దేవత, dEvata -n. f. --goddess; deity; divinity; -- దేవతలు ' దివ్య' అనే పదం నుండి వచ్చింది. దివ్య' అంటే 'ప్రకాశవంతమయిన' అని అర్ధం; దేవతలు అనగా ప్రకాశవంతమయిన లేదా తెల్లని ఛాయ కలిగిన శరీరం కలవారు; 'నరకం' అంటే 'చీకటి,అంధకారం; 'నలుపు రంగు శరీరవర్ణం' కలవారు నివసించే ప్రాంతాలే 'నరకం'; దేవదారు, dEvadAru -n. --deodar; Himalayan cedar; pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia; Cedrus deodara''; (lit.) దేవ = heavenly; దరు = tree; thus named probably because it grows at higher altitudes and therefore closer to heaven; [Sans.] భద్రకం; భద్రదారువు; see also pine; fir; దేవమాతృకం, dEvamAtRkaM -n. --unirrigated land; agricultural land dependent on rainfall; దేవర, dEvara -n. m. --god; lord; boss; king; దేవరన్యాయం, dEvaranyAyaM -n. --(lit.) the law for the kings; this ancient law, prevalant in Mahabharata time, allowed the wife of a childless king to mate with another person approved by her husband in order to continue the lineage. దేవరాతం, dEvarAtaM -n. --sluice from a tank; drainage hole; దేవస్వం, dEvasvaM -n. --temple property; దేవస్థానం, dEvasthAnaM -n. --(1) temple; --(2) board of trustees appointed to administer a temple and its endowments; దేవాదాయం, dEvAdAyaM -n. --(1) endowment; endowment made to a temple; --(2) income from temple endowments; దేవాలయం, dEvAlayaM -n. --temple; దేవిడీ, dEviDI -n. --palace gate; దేవు, dEvu -v. t. --levigate; rinse; దేవుడు, dEvuDu -n. --god; deity; -- దేవుడు మనిషి రూపం లో ఉండడు, దివ్ అంటే ప్రకాశించేది అని అర్ధం. అది ఒక శక్తిస్వరూపం పామరులు అర్ధం చేసుకోవటానికి దానికి ఒక రూపాన్ని ఇచ్చారు. బ్రహ్మ దేవుడు అంటే ఈ సృష్టిని నిర్మించే శక్తి స్వరూపం. సృష్టిని నిర్మించాలంటే నిర్మించే జ్ఞానం ఉండాలి. జ్ఞానానికి ఆది దేవత సరస్వతి; --(Note) Hyper-correction అంటే దురతిసవరణ. సరిగా పలకాలన్న మిషతో లేని శబ్దపరిణామాన్ని తీసుకురావడం. ఉదా: మామిడి > మావిడి; మామయ్య > మావయ్య; అవుతుంది. కాని చెవుడు > (hyper-correction) చెముడు; దేవుడు > (hyper-correction) దేముడు గా పలకడం తప్పు; ఇక్కడ చెవుడు, దేవుడు అన్నవే సరైన ఉచ్చారణలు. కానీ, 'మావిడి' అన్నదానికి సరైన ఉచ్చారణ 'మామిడి' కాబట్టి, 'దేముడు' కూడా 'దేవుడు' అన్న పదానికి సరైన ఉచ్చారణ అన్న భ్రమతో 'దేముడు' అని పలకడం దురతిసవరణ. దేవేరి, dEvEri -n. f. --goddess; boss; wife of boss; wife; దేశం, dESaM -n. --country; a region in a country; ---స్వదేశం = native country. ---విదేశం = foreign country. దేశ, dESa -adj. pref. --space; దేశకాలం, dESakAlaM -n. --space-time; దేశకాలాలు, dESakAlAlu -n. pl. --time and place. దేశద్రోహం, dESadrOhaM -n. --treason; sedition; దేశద్రోహి, dESadrOhi -n. --traitor; (ant.) దేశభక్తుడు; దేశపటం, dESapaTaM -n. --map; దేశభక్తి, dESabhakti -n. --patriotism; దేశవాళీ, dESavALI -adj. --(1) indigenous; local; native; home-spun; --(2) grown without fertilizers or pesticides; organically grown; దేశీ, dESI -adj. --native; local; దేహం, dEhaM -n. --(1) body; --(2) hardware; దేహి, dEhi -n. --(1) soul; the one who owns the body; --(2) software; ద్వేషం, dvEshaM -n. --hatred; ద్రేక్కాణం, drEkkANaM - n. -- [astro.] one-third of a zodiacal sign; 10 degrees of a full circle; దైత్యులు, daityulu -n. pl. --the children of Diti, a wife of Kashyapa; Hiranyakasipa and Hiranyaksha are the first in this clan; a sect of cruel people depicted in Indian legends; -- దైత్యులు దెవతల యొక్క దాయాదులు. దైత్యులు కాశ్యప ప్రజాపతి యొక్క, దక్షుని పెద్ద కుమార్తె దితి యొక్క సంతానం. అయితే దేవతలు కాశ్యప ముని మరియు దక్షుని 2వ కుమార్తె అదితి (దితి కంటే చిన్నది) సంతానం. -- దైత్యుడు మరియు రాక్షసుడు రెండు వేర్వేరు జాతులు. శుక్రాచార్యుడు దైత్యులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, రాక్షసులతో కాదు. అందుకే ఆయనను రాక్షస గురువు అని కాకుండా “దైత్య గురువు” అంటారు. దైవజ్ఞుడు, daivaj~nuDu -n. m. --astrologer; fortune teller; దైనిక, dainika -adj. --daily; దైర్ఘ్యం, dairghyaM -n. --length; ---తరంగ దైర్ఘ్యం = wavelength. దైవం, daivaM -n. --God; deity; దైవజ్ఞుఁడు, daivaj~nuDu - n. -- an astrologer; దైవికం, daivikaM -n. --an act of God; దైహిక, daihika -adj. --bodily; corporeal; * '''ద్వైతం, dvaitaM''' - n. -- Dualistic philosophy expounded by Madhva; -- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ వేర్వేరు; వీరు రెండు దండాలు కలిపి పట్టుకుంటారు. కనుక వీరిని ద్విదండి అంటారు; '''దొం - doM, దొ - do, దో - dO, ద్రో - drO, దౌ - dau''' దొంగ, doMga -adj. --(1) false; imitation; --(2) stolen; ---దొంగరక్తం = imitation blood; blood-like substance used in plays. ---దొంగసరుకు = stolen goods. -n. --thief; robber; దొంగ అరటి, doMga araTi - n. -- False Bird of Paradise; [bot.] ''Heliconia rostrata'' of the Heliconiaceae family; -- దక్షిణ అమెరికా లోని పెరు, బోలీవియా, కొలంబియా మొదలైన దేశాలలో ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి; దీనిని భారతదేశపు ఉద్యానవనాలలోనూ పెంచుతున్నారు; ఈ మొక్క పూల గెల కిందికి వేలాడే అరటి పువ్వు గెలను తలపింపజేస్తుంది; పూలు మాత్రం కిందికి వేలాడకుండా నిటారుగా పైకి తిరిగి ఉంటాయి; ఆ పూల దొప్పలలో నిలిచే వాన నీటిని పక్షులు, కీటకాలు తాగుతాయి; దొంగచాటుగా, doMgacATugA -adv. --underhandedly; furtively; in a clandestine manner; దొంగచూపులు, doMgacUpulu -n. pl. --furtive glances; దొంగతనం, doMgatanaM -n. --thievery; theft; pilferage; robbery; larceny; దొంగరవాణా, doMgaravAnA -n. --smuggling; దొంగేరు, doMgEru %e2t -n. --ephemeral stream; wadi; a river that flows only when there is a rain and dries up soon after; దొండ, doMDa -n. --ivy gourd; little gourd; baby watermelon; bryonia fruit; [bot.] ''Bryonia grandis;'' ''Coccinia indica; Coccinia grandis; Coccinia cardifolia;'' a vine belonging to the Cucurbitaceae family; కాక్సీనియస్ అంటే రక్తవర్ణపు; గ్రాండిస్ అంటే పెద్ద లేక ఆకర్షణీయమైన అని అర్థం; కార్డిఫోలియా అంటే హృదయాకారపు ఆకులు కలది అని అర్థం; --- ఆదొండ = ఆకు + దొండ = [bot.] ''Capparis zeylanicum'' of the Capparidaceae family; --- కాకిదొండ = అవ్వగూద = [bot.] ''Trichosanthes palmata'' of the Cucurbitaceae family; ---చేదు దొండ = పిచ్చి దొండ = [bot.] ''Bryonia ambelleta;'' -- దేశవాళీ లేదా చిన్న దొండ లేదా నైజాక దొండ; బొబ్బిలి దొండ; ఆర దొండ; పాము దొండ; జయపూరు దొండ; తియ్య దొండ లేదా కూర దొండ లేదా మంచి దొండ; -- [Sans.] దొంతర, doMtara -n. --stack; pile; (rel.) పోగు; దొగ్గలి, doggali -n. --chick weed; broad-leaved thorny dock; [bot.] ''Amaranthus polygamus'' Linn. -- also దొగ్గలి కూర; ముళ్ళతోటకూర; రక్తబాష్పము; దొడ్డ, doDDA -adj. --big; large; respectful; దొడ్డి, doDDi -n. --(1) yard; back-yard; --(2) cattle shed; pen; --(3) stool; feces; దొడ్డికాళ్లు, doDDikALLu -n. --bow legs; దొడ్డిదోవ, doDDidOva -n. --[idiom] back-door; informal; not through proper channels; దొన్నె, donne %e2t -n. --small cup; cup made of leaves by folding up the leaves and stitching them with thin splinters; ---చిళ్లదొన్నె = porcelain crucible. దొప్ప, doppa -n. --small cup; small leaf-cup; crucible; small boat; దొబ్బ, dobba -n. --clot of blood; puddle of blood; దొమ్మ, domma -n. --anthrax; దొమ్మతెగులు; దొమ్మడోలు, dommaDOlu -n. -- groundcherries; Ashvagandha; Indian ginseng; [bot.] ''Physalis flexuosa''; దొమ్మీ, dommI -n. --riot; pandemonium; దొరుకు, doruku -v. i. --be found; be available; దొర్లించు, dorliMcu -v. t. --roll; to cause to roll; to cause to pass; దొర్లు, dorlu -v. i. --roll; turn up; దోచు, dOcu -v. t. --loot; plunder; rob; exploit; దోనె, dOne -n. --raft; wooden raft; దోపిడీ, dOpiDi -n. --plunder; robbery; exploitation; దోపు, dOpu -v. t. --insert; push; tuck in; దోబూచులాట, dObUculATa -n. --the game of pee-ka-boo; a game played with babies and young children, in which you hide your face and say, again and again, “peek-a-boo”; దోమ, dOma -n. --mosquito; -- దాదాపు 3000 species దోమలు గుర్తింప బడ్డాయి. ఇందులో 3 రకాల దోమలు, ఏడిస్ (Aedis), కులెక్స్ (Culex) మరియు అనోఫిలుస్ (Anpohelus) తెగలు మాత్రము రోగ కారకులు. ఇన్ని రకాల దోమలలో కొన్ని నిశాచరులు (nocturnal). వీటికి దీపం పడదు. కానీ కొన్ని అన్ని వేళలా తిరుగుతాయి. ---సాదా దోమ = ordinary house mosquito; [bio.] ''Culex albopictus.'' ---మలేరియా దోమ = [bio.] ''Anopheles albopictus''. ---గండు దోమ = tiger mosquito; [bio.] ''Aedes albopictus.'' --- డెంగీ దోమ = "Aedes Aegypti" అనే అడ దోమ; దోమకాటు, dOmakATu -n. --mosquito bite; దోమతెర, dOmatera -n. --mosquito netting; a fabric made out of stiff cotton guage with about 6 meshes per centimeter; దోమలమందు, dOmalamaMdu -n. --mosquitocide; insecticide that kills mosquitoes; దోరంగి, dOraMgi -n. --two-colored; దోరగా, dOragA -adv. --moderately; ---దోరగా పండిన = moderately ripe. ---దోరగా వేగిన = moderately roasted. దోవ, dOva -n. --path; way; road; దోవతి, dOvati -n. --piece of cloth worn by men as the lower garment; దోషం, dOshaM -n. --error; fault; flaw; defect; deficiency; దోషి, dOshi -n. --person at fault; guilty person; దోసకాయ, dosakAya -n. --cucumber; [bot.] ''Cucumis sativus;'' -- దేశవాళీ దోస; నక్క దోస (చిన్న కాయలు); ములు దోస; పందిరి దోస; బుడెం దోస లేదా కీర దోసకాయ; దోశె, dOSe -n. --Indian pancake; a thin crepe; దోహదం, dOhadaM -n. --(1) contribution; causative factor; --(2) physical support; --(3) moral support; ద్యోతకం, dyOtakaM -adj. --illuminating; showing; conveying; ద్రోహం, drOhaM -n. --betrayal; treachery; ద్రోహి, drOhi -n. --cheater; traitor; ---దేశద్రోహి = traitor. దౌత్యం, dautyaM -n. --diplomacy; దౌత్యవర్గం, dautyavargaM -n. --diplomatic corps; దౌత్యాలయం, dautyAlayaM -n. --embassy; దౌర్భాగ్యం, daurbhAgyaM -n. --misfortune; bad luck; దౌహిత్రి, dauhitri -n. f. --grand daughter; daughter’s daughter; దౌహిత్రుడు, dauhitruDu -n. m. --grand son; daughter’s son; </poem> ==Part 3: ధ - dha== <poem> ధగధగ, dhagadhaga -adj. --onomatopoeia for iridescence or glitter; ధనం, dhanaM -n. --money; wealth; ధన, dhana -adj. --positive; plus; ---ధన విద్యుత్తు = positive electricity. ---ధనావేశం = positive charge. ధనధన, dhanadhana -adj. --onomatopoeia for banging with feet; ధనధ్రువం dhanadhruvaM -n. --positive pole; anode; ధనవంతుడు, dhanavaMtuDu -n. m. --rich person; -- (ant.) దరిద్రుడు; ధనవంతురాలు, dhanavaMturAlu -n. f. --rich person; -- (ant.) దరిద్రురాలు; ధనసంఖ్య, dhanasaMkhya -n. --positive number; ధనసంబంధ, dhanasaMbaMdha -adj. --pecuniary; related to money; ధనస్వామ్యం, dhanasvAmyaM -n. --plutocracy; government by the wealthy; ధనాభావం, dhanAbhAvaM -adj. --resource-short; impecuniary; ధన్యత, dhanyata -n. --good fortune; blessedness; ధన్యవాదం, dhanyavAdaM -n. --thanks; a word expressing thanks or gratitude; ధనికుడు, dhanikuDu -n. m. --rich person; -- (ant.) దరిద్రుడు; ధనియాలు, dhaniyAlu -n. --coriander seeds; [bot.] Coriandrum sativum; --కొత్తిమీర = coriander plant; -- [Sans.] ధాన్యకం; దానకం; ధాన్యం; ధానీ; ధానేయకం; కుస్తుంభరీ; ధనిష్ఠ, dhaniShTha -n. --(1) Delta Capricorni; Deneb Algeidi; Yoga tara of the 23rd lunar mansion; located in the constellation Capricorn; --(2) The 23rd of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; ధనుర్వాతం, dhanurvAtaM -n. --tetanus; ధనుస్సు, dhanussu -n. --(1) bow; --(2) Sagittarius; ధనూరాసి, dhanUrAsi -n. --Sagittarius; a sign of the Zodiac; ధమని, dhamani -n. --artery; any vessel that carries blood away from the heart; ధమనిక, dhamanika -n. --arteriole; an artery with a small diameter; ధర, dhara -n. --(1) price; cost; (rel.) విలువ; --(2) short for ధరణి; ధరణి, dharaNi -n. --Earth; ధరణిపతి, dharaNipati -n. --king; (lit.) lord of the land; ధరవరలు, dharavaralu - n -- upper limit to a price; Maximum retail prices; -- ధరల యొక్క పై హద్దులు; ధర్మం, dharmaM -n. --(1) property; --(2) justice; law; --(3) tradition; --(4) duty; -- (5) one's path in life, the fulfillment of which leads to a higher state of consciousness; -- ఉదయం కన్ను తెరిచింది మొదలు రాత్రి నిద్రపోయే వరకూ ఎలా ప్రవర్తించాలో, ఎలా మాట్లాడాలో, భుజించాలో, సంసారం చెయ్యాలో, నిద్రించాలో, వగైరా బోధించేది ధర్మం; ---వృత్తిధర్మం = professional duty. ---సామాన్యధర్మం = common law. ధర్మకర్త, dharmakarta -n. --trustee; ధర్మదానం, dharmadAnaM -n. --charity; ధర్మాదాయం, dharmAdAyaM -n. --income accruing to a charitable trust; endowment; ధర్మధార, dharmadhAra -n. --cease-fire; ధర్మనిధి, dharmanidhi -n. --charitable trust; ధర్మపత్ని, dharmapatni -n. --legally married wife; ధర్మపన్నాలు, dharmapannAlu -n. pl. --maxims of duty and morality; ధర్మవడ్డీ, dharmavaDDI - n. -- an annual interest rate of one percent; that is, a principal of Rs 100/ held for one year yields an interest of one rupee; this is practically a "no interest" rate transaction; -- పాత కాలంలో సామాన్య ప్రజలలో వాడుకలో ఉన్న న్యాయమైన వడ్డీ రేటు ఇది; ధర్మసంస్థ, dharmasaMstha -n. --charitable organization; ధర్మసందేహం, dharmasaMdEhaM -n. --[idiom] a minor doubt; ధరావతు, dharAvatu -n. --deposit; earnest money; ante; ధరించు, dhariMcu -v. t. --wear; put on; ధర్మి, dharmi -n. --type of acting; ---లోకధర్మి = realistic acting; natural acting. ---నాట్యధర్మి = conventional acting, that is, acting following prevailing stage conventions. ధర్మోపదేశం, dharmOpadESaM -n. --sermon; ధవళం, dhavaLaM -n. --white; ధ్వజం, dhvajaM - n. -- pole; flagpole; ధ్వజభంగం, dhvajabhaMgaM - n. -- impotence; inability of the penis to stay erect; ధ్వన్యనుకరణ, dhvanyanukaraNa -n. --[ling.] onomatopoeia; ధ్వనించు, dhvaniMcu -v. i. --imply; sound like; ధ్వని, dhvani -n. --sound; ---అతిధ్వని = ultrasound. ---ప్రతిధ్వని = resound; echo. ధాతుమలం, dhAtumalaM -n. --slag; the scum that floats on molten metal; ధాతువు, dhAtuvu -n. --(1) element; chemical element; మూలకం ; --(2) [gram.] etymon; root; source; verb stem; ధాతుసాధన, dhAtusAdhana -n. --metallurgy; ధాన్యం, dhAnyaM -n. --(1) grain; --(2) rice paddy; unhusked rice; -- నవధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, పెసలు, గోధుమలు, నువ్వులు, అనుములు, శనగలు, ఉలవలు; -- దశ గ్రామ్య ధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, మసూర్ పప్పు, గోధుమలు, నువ్వులు, సన్న ఆవాలు, ప్రియంవద, కందులు, ఉలవలు; ధార, dhAra -n. --stream; continuous flow of a liquid, as the flow from a faucet; ధారణ, dhAraNa -n. --concentration; memory; memorization; ability to recall; concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 seconds (according to Yoga Sutra); ధారాదత్తం చేయు, dhArAdattaM cEyu -v. i. --give away with all rights and privileges; ధారావాహిక, dhArAvAhika -n. --a serial in media, primarily in print media; ధారాళం, dhArALaM -n. --unimpeded; free flowing; fluent; ధారి, dhAri -suff. --wearer; one who wears the object indicated by the root word; ---ఖడ్గధారి = sword-wearer. ---కిరీటధారి = crown-wearer. ధార్మిక, dhArmika -adj. --moral; righteous; -suff. --having the property of; ధార్మికుడు, dhArmikuDu -n. m. --good man; virtuous man; ధావనం, dhAvanaM -n. --washing; brushing; scrubbing; cleansing; ధావన చూర్ణం, dhAvana cUrnaM -n. --cleaning powder; ధావన ఖమీరం, dhAvana khamIraM -n. --cleaning paste; ధావని, dhAvani -n. --(1) brush; --(2) washer; scrubber; washing machine; ధాష్టీకం, dhAshTIkaM -n. --domineering attitude; browbeating; ధ్యానం, dhAnaM -n. --concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 x 12 seconds = 2 minutes 24 seconds (according to Yoga Sutra); the focusing of attention on one particular spiritual idea in continuous meditation; ధిక్కరించు, dhikkariMcu -v. i. --flout; disregard; defy; ధిషణ, dhishaNa -n. --wisdom; confidence; ధిషణాహంకారం, dhishaNAhaMkAraM -n. --ego coming from confidence in one's own intellect or wisdom; ధీ, dhI -n. --intellect; ధీమతి, dhImati -n. --scholar; wise person; ధీమా, dhImA -n. --self-assurance; self-confidence; ధీర, dhIra -n. f. --heroine; brave woman; ధీరుడు, dhIruDu -n. m. --brave man; hero; ధీశాలి, dhISAli -n. --intellectual; ధుని, dhuni -n. --stream; river; ధుమధుమ, dhumadhuma -adj. --onomatopoeia for fuming with anger; ధురంధరుడు, dhuraMdharuDu -n. m. --one who bears a burden; responsible man; ధుర, dhura -n. --burden; ధృతి, dhRuti - n. -- essential oil; ధ్రువం, dhruvaM -n. --pole; ---దక్షిణ ధ్రువం = south pole. ---అయస్కాంత ధ్రువం = magnetic pole. ధ్రువ, dhruva -adj. --fixed; steady; immobile; ధ్రువతార, dhruvatAra -n. --Polestar; Polaris; Steering Star; Ship Star; Stella Maris; this is the Pole Star for the northern hemisphere only; There is no such star for the southern hemisphere; ధ్రువపరచు, dhruvaparacu -v. t. --assert; confirm; ratify; ధ్రువయష్టి, dhruvayashti -n. --polar axis; the axis pointing toward the Polestar; ధ్రువీకరణ, dhruvIkaraNa - n. - ratification; confirmation; ధూపం, dhUpaM - n. -- smoke from burning ''SaambraNi'' (a resin); smoke produced by incense stick; smoke for fumigation; ధూమం, dhUmaM -n. --smoke; fume; ధూమకేతువు, dhUmakEtuvu -n. --comet; (lit.) one with a smoky tail; ధూమపానం, dhUmapAnaM -n. --smoking; ధూమశకటం, dhUmaSakaTaM -n. --locomotive; train; ధూర్తదేశం, dhUrtadESaM - n. -- rogue nation; ధూర్తుడు, dhUrtuDu - n. -- rogue; ధూళి, dhULi -n. --dust; dust raised into the air; ధూళి, దూగర, dhULi, dUgara -n. --dust and cobwebs; ధూసరం, dhUsaraM -n. --(1) dust; --(2) gray; grey; dust color; ధృతి, dhRti -n. --(1) speed; --(2) courage; --(3) happiness; ధృతిగతి, dhRtigati -n. --velocity; velocity indicates speed and the direction of travel; ధైర్యం, dhairyaM - n. -- courage; bravery; --- మొండి ధైర్యం = chutzpa; supreme self-confidence; gall --- మనో స్థైర్యం = firmness = steadiness; steadfastness; ధోతీ, dhOtI -n. -- a piece of cloth worn by men as the lower garment; ధోరణి, dhOraNi -n. --manner; attitude; style; ధ్యేయం, dhyEyaM -n. --goal; aim; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] e269o04ssgfhgcly7jm563k5u5n8i4h 38957 38953 2026-04-12T15:02:19Z Vemurione 1689 /* Part 2: ద - da */ 38957 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: దం- daM== <poem> దంచు, daMcu -v. t. --hull; pound; pestel; దంట, daMTa -n. --rival; competitor; దంటతనం, daMTatanaM -n. --rivalry; దంటు, daMTu -n. --stalk of a non-woody plant; దండం, daMDaM -n. --(1) stick; staff; beam; --(2) punishment; --(3) salutation; the act of joining two hands while praying, greeting, or offering respect; దండ, daMDa -n. --(1) garland; lei; --(2) wreath; --(3) chain; necklace; --(4) arm muscle; --(5) prop; support; దండకవిలె, daMDakavile %e2t -n. --archive, record book; register; దండయాత్ర, daMDayAtra -n. --(1) campaign; expedition; --(2) invasion; raid; (lit.) pilgrimage with sticks; this suggests that fighting a war was considered a sacred duty, a pilgrimage; దండించు, daMDiM -v. t. --(1) punish; (esp.) with a stick; --(2) [chem.] polymerize; the act of stringing together many monomers as a chain to create a polymer; (ety.) దండ conveys the concept of joining together; be they hands, flowers or monomers; దండిగా, daMDigA -adv. --plentifully; abundantly; దండీలు, daMDIlu -n. pl. --pushups; a type of physical exercise; దండు, daMDu -n. --swarm; group; gang; army; ---మిడతల దండు = swarm of locusts. ---కోతుల దండు = group of monkeys. -v. t. -- collect; beg; దండుగ, daMDuga -n. --waste; దండెం, daMDeM -n. --clothesline; rope or long rod usied as a clothesline; దండెత్తు, daMDettu -v. t. --invade; raid; attack; దండోరా, daMDOrA -n. --a public announcement; an announcement made by a person as he goes around the town beating a drum; దంతం, daMtaM -n. --(1) tooth; molar; --(2) tusk; --(3) ivory; దంతకాష్టం, daMtakAshTaM -n. --twig for cleaning teeth; toothbrush; దంతధావనం, daMtadhAvanaM -n. --cleaning one’s teeth; brushing of the teeth; దంతమార్జని, daMtamArjani -n. --toothbrush; దంతమూలీయ, daMtamUlIya -adj. --[phonetics] alveolar; Alveolar consonants are articulated with the tongue against or close to the superior alveolar ridge, which is called that because it contains the alveoli of the upper teeth; దంతవిశారద, daMtaviSArada -n. --dentist; దంతవైద్యుడు, daMtavaidyuDu -n. m. --dentist; దంతవిశారద is independent of the gender of the dentist; దంత ధావన చూర్ణం, daMta dhAvana cUrnaM -n. --toothpowder; దంత ధావన ఖమీరం, daMta dhAvana khamIraM -n. --toothpaste; దంత్య, daMtya -adj. --[phonetics] dental; దంత్యములు, daMtyamulu -n. pl. --[phonetics] dentals; sounds formed by placing the tip of the tongue against or near the upper front teeth; దంతాకార, daMtAkAra -adj. --[bot.] dentate; దంతి, daMti - n. --(1) elephant; --(2) a hill shrub; [bot.] ''Maytenus emarginata''; దంతెన, daMtena -n. --rake; a toothed implement to turn sod, grass, dirt, etc.; దంతోష్ఠ్యములు, daMtOshTyamulu -n. pl. --[phonetics] labio-dentals; the letter వ is an example; దంపసాగు, daMpasAgu -n. --wet cultivation; దంపు, daMpu -v. t. --pound; hull; pestel; దంపుడు, daMpuDu -adj. --pounded (as opposed to milled); hulled; ---దంపుడు బియ్యం = pounded (as opposed to milled) rice; hulled paddy. దంభ, daMbha -adj. --false; bogus; </poem> ==Part 2: ద - da== <poem> దక్కను, dakkanu -n. --the Deccan plateau; the highland comprising the southern triangular part of India; దక్కు, dakku -v. i. --be available; (2) accrue; దక్షత, dakshata -n. --skill; dexterity; ability; competency; acumen; efficiency; దక్షిణం, dakshiNaM -n. --(1) south; --(2) right-hand side; (note) The reason for this double meaning is that when you are facing East, the right side is south. దక్షిణ, dakshiNa -adj. --southern; right-hand side; dextro; dextral; right-handed; (ant.) వామ; ---దక్షిణ శిలువ = Southern Cross; a prominent constellation visible from the southern hemisphere. -n. --a fee offered to a priest after a religious rite; see also సంభావన; దక్షిణాయనాంతం, dakshiNAyanAMtam -n. --[astron.] winter solstice; the day on which the sun rises in the southernmost part of the sky before beginning the northward journey; December 22. This day has the shortest daylight in the northern hemisphere. దక్షిణావర్త, dakshiNAvarta -adj. --clockwise; (ant.) వామావర్త; దక్షిణోజు, dakshiNOju -n. --[chem.] dextrose; the right-handed sugar; this kind of naming is necessary if one wants to adhere to the Geneva convention in ending chemical names; according to this convention, the names of all sugars should end with the sound -ose; (ant.) వామోజు; దగ్గర, daggara -adj. --near; close; దగా, dagA -n. --deceit; fraud; దగాకోరు, dagAkOru -n. --deceitful person; (rel.) పేుకోరు; దగుల్భాజీ, dagulbhAjI - n. -- cheater; (ety.) [Farsi] దగల్ = cheat; బాజ్ = suffix for మంతుడు; దగ్గు, daggu -n. --cough; ---అనుత్పాదక దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem. ---పొడి దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem. దట్టంగా, daTTaMgA -adv. --densely; thickly; దట్టించు, daTTiMcu -v. t. --ram; cram; tamp; to load; దట్టి, daTTi -n. --cummerbund; a long piece of cloth used as a waistband; దడ, daDa -n. --fibrillation; tremor; agitation; shaking; దడదడ, daDadaDa -adj. --onomatopoeia for a fibrillating heart; దడి, daDi -n. --fence or screen made with twigs and leaves; దడిగోడ, daDigODa -n. --a wall constructed with twigs and sticks and then plastered with mud; దడ్డు, daDDu -adj. --naked; దత్తం, dattaM -n. --datum; given item; దత్తత, dattata -n. --adoption; దత్తాంశం, dattAMSaM -n. --datum; given item; measured item; (ety.) దత్త + అంశం; దత్తాంశలు, dattAMSalu -n. pl. --data; given or measured quantities; దత్తాంశనిధి, dattaMSanidhi -n. --database; దత్తాఖానా, dattAkhAnA -n. --data store; computer memory; దద్దమ్మ, daddamma -n. --incompetent person; fool; simpleton; useless fellow; దద్దళం, daddaLaM -n. -- (1) a small temple built in the shape of a canopy with four pillars or posts supporting it; (2) A flat-roofed house; దద్దురు, dadduru -n. --welt; spingles, a swelling of the skin as a result of insect bite or injury resulting from a beating; దనియాలు, daniyAlu -n. --coriander seed; దనుక, danuka -adv. --until; దన్ను, dannu -n. --support; prop; backing; దన్నుదారు, dannudAru -n. --supporter; backer; దప్పళం, dappaLaM -n. --a soup made of vegetables; దప్పిక, dappika -n. --thirst; దబదబ, dabadaba -adj. --onomatopoeia for the sound of banging on a door; దబ్బనం, dabbanaM -n. --bodkin; packing needle; fat, heavy-duty needle; -- దబ్బలం; కంఠాని కి పిడి ఉంటుంది కానీ "కన్ను" ఉండదు, కన్ను స్థానంలో చిన్న కొక్కెం ఉంటుంది; దబ్బపండు, dabbapaMDu -n. --citron; buff; [bot.] ''Citrus medica'' of the Rutaceae family; -- మాదీఫలం; వృక్ష ప్రపంచంలో డజన్ల కొద్దీ రకాల దబ్బ జాతి వృక్షాలున్నాయి. పలు సంకర జాతులూ రూపొందించబడ్డాయి. మాదీఫలం కూడా కొద్దిపాటి తేడాలతో ఇవే లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది. నోటి అరుచి (Anorexia), పైత్యం, ఆకలి లేమి, తల తిప్పట వంటి వాటికి అద్భుతంగా పనిచేసే 'మాదీఫల రసాయనం' అనే ఆయుర్వేద ఔషధం మాదీఫలాల రసంతోనే తయారు చేస్తారు. దబాయించు, dabAyiMcu -v. t. --(1) verbally browbeat, bully or domineer over; --(2) bluff; దఫా, daphA -n. --turn; instalment; time; occasion; దమననీతి, damananIti - n. - repression; divide and rule policy; దమ్మిడీ, dammiDI -n. --pie; a small copper coin of the British era with a value of 1/12th of an anna or 1/192nd of a rupee; దమ్ము, dammu -n. --(1) smoke; --(2) dare; --(3) holding the breath; --(4) puddling; wet plowing; plowing while there is water in the fields; --(5) mire; mud; slush; ---దమ్ముకొట్టి వస్తా = I’will come after a smoke. ---దమ్ములుంటే రా = I dare you to come. ---దమ్ము సాగు = wet cultivation. దయ, daya -n. --kindness; mercy; pity; piety; [ant.] నిర్దయ; దయచెయ్యండి, dayaceyyaMDi -inter. --please do; a sarcastic way of asking someone to leave; a subtle change in the tone of the voice makes the distinction between "come in" and "leave"; This is an example of what is called "శబ్దపల్లవం;" --- please come in = దయచేసి లోపలికి రాండి. ---please leave = దయచేసి వెళ్లండి. దయచేసి, dayacEsi -advbl particle. --please; if you may; దయ్యం, dayyaM -n. --ghost; poltergeist; fiend; దయ్యం పట్టింది, dayyaM paTTiMDi -ph. --possessed by a spirit; దయ, daya - n. -- kindness; the kindness one shows toward an acquaintance, a friend, or a relative; -- see also కరుణ = the kindness one shows toward a total stranger; దయాళువు, dayALuvu -n. --kind person; దరఖాస్తు, darakhAstu -n. --application; petition; memorandum; దర్పం, darpaM -n. --pride; arrogance; దర్పణం, darpaNaM -n. --mirror; దర్పణ బింబం, darpaNa biMbaM -n. --mirror image; దర్పణ సౌష్టవం, darpaNa saushTavaM -n. --mirror symmetry; దర్భ, darbha -n. --sacred grass used in rituals; [bot.] ''Poa cynosuroides;'' [Sans.] శర; -- హిందూ సాంప్రదాయాలలో చేసేటటువంటి ఎటువంటి కార్యక్రమానికైనా దర్భలు తప్పనిసరిగా వాడుతారు.అంతటి ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉన్న ఈ దర్భలను యాగాలు, హోమాలు, దేవతా ప్రతిష్టలకు, పిండ ప్రదానం చేసేటప్పుడు ఈ దర్భ లను వాడుతూ ఉంటారు; దర్శకత్వం, darSakatvaM -n. --direction (of a film, play, etc.); దర్శకుడు, darSakuDu -n. --director (of a film, play, etc.); one who shows the way; -- చూపించేవాడు; దర్శనాలు, darSanaalu - n. pl. -- formal theories; -- మన జ్ఞాన సంపద లో నిరూపించలేనిది శృతి. అది ప్రమాణం అని తీసుకుంటే మిగితావి తెలుస్తాయి తప్ప అది నిరూపించటం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, ఆత్మ ఉన్నది అని తర్కం చెయ్యవచ్చు కానీ ఆత్మ అస్తిత్వాన్ని నిరూపించలేము. అది వేదాదుల నుండి ప్రమాణంగా తీసుకోవలసినదే. శృతి ప్రమాణంగా ఒప్పుకునేవి, ఒప్పోకోనివీ అనేక సంప్రదాయాలు ఉన్నవి. వీటన్నిటికీ అవి నమ్మిన సిద్ధాంతం ఒకటి ఉంటుంది. అనగా దర్శనం. ప్రతి దర్శనాన్నీ, ఆధునిక విజ్ఞాన దృష్టిలో "formal theory" అనవచ్చు. ఇవి "refutable" గా ఉంటాయి. అనగా, వీటిని తర్కించి, విభేదించి, ఖండించవచ్చును. ఉదాహరణకు, సృష్టికి మూలం ఏమిటి, జడ చైతన్యాల సంబంధం ఏమిటి, బంధ మోక్షాలు ఎలా కలుగుతాయి, వంటి విషయాలు అన్ని దర్శనాలు వాటి వాటి సిద్ధాంతం చేసి నిరూపించే ప్రయత్నం చేస్తాయి. ఇతర సంప్రదాయాల వారు వాటిని ఖండిస్తారు, వీరు నిరూపిస్తారు. ఆలా నిరూపించలేని దర్శనాలు కాలక్రమాన అనుయాయులు లేకుండా పోతాయి. ప్రస్తుతం ఎక్కువ ప్రచారంలో ఆరు దర్శనాలు ఉన్నాయి. వాటిని షడ్దర్శనాలు అంటారు. దర్శని, darSani -n. --the instrument that is showing; -- చూపించేది; చూపించే పనిముట్టు; -- telescope = దూర దర్శని; దర్శిని, darSini -n. --the item being seen; -- చూసేది; దర్జా, darjA -n. --status; good living; pompousness; display of status; దర్బారు, darbAru -n. --audience chamber of kings; దర్యాప్తు, daryAptu -n. --investigation; examination; దరి, dari -n. --shore; bound; limit; దరిద్రం, daridraM -n. --poverty; dire poverty; -- (rel.) బీదరికం; పేదరికం; [ant.] ఐశ్వర్యం; దరిదాపు, daridApu -n. --nearness; proximity; దరిమిలా, darimilA -adv. --later; afterwards; subsequently; consequently; -- (ety.) పారశీకంలో దర్- అన్నది సప్తమీ విభక్తిని తెలిపే పూర్వప్రత్యయము (preposition). దాని అర్థం -అందు, -లోన. మియాన్- అంటే మధ్య, middle. దర్-మియాన్ అంటే మధ్యలో; ఏ కారణం చేతనో దర్-మియాన్ అన్నపదం తెలుగులో దర్-మిలా(న్) గా మారిపోయింది. అంతే కాక, ఆమధ్య కాలంలో అన్న అర్థం నుండి తదుపరి, పర్యవసానంగా అన్న అర్థవిపరిణామం కూడా జరిగింది; దర్వి, darvi -n. --spoon; ladle; దర్జీ, darjI -n. --tailor; దల, dala -suff. --near; direction; in the state of; ---దిగుదల = downward; downstream. ---వాలుదల = slope. ---ఎగుదల = upward; upstream. ---మోపుదల = weight. ---కూడుదల = cooperation; help. దళం, daLaM -n. --(1) petal; leaf; cluster of leaves; --(2) army; contingent; దళవాయి, daLavAyi -n. --commander; దళసరి, daLasari -n. --thickness; దళిత, daLita -adj. -- downtrodden; depressed; దళితవర్గం, daLitavargaM -n. -- downtrodden caste; untouchable caste; scheduled caste; -- M. K. Gandhi used the term హరిజనులు to refer to this group; Some objected to this term claiming that it has a Hindu flavor and coined the new term; దవట, davaTa - n. -- campfire; -- చలిమంట; దవనం, davanaM -n. --souther wood; fragrant herb; [bot.] ''Artemesia vulgaris; Artemesia silversiana; Artemesia persica''; all of the Compositae (sunflower) family; దవ్వ, davva -n. --pith; medulla; the central soft part of plants such as banana; same as దూట; దవాఖానా, davAkhAnA -n. --drug store; pharmacy; (lit.) a store of medicine; దశ, daSa -adj. --ten; -n. --(1) stage; phase; --(2) state; condition; --(3) reign of a planet in astrology; దశమంతుడు, daSamaMtudu - n. -- lucky fellow; a person whose 'stars' are in proper places; --- దశమంతుడికి దిశ దోషాలు ఉండవు = [idiom] A lucky fellow doesn't have to worry about bad omens. దశమ, daSama -adj. --tenth; దశమగ్రహం, daSamagrahaM -n. --[idiom] a derogatory term for a son-in-law, as in జామాతా దశమగ్రహః; (lit.) the tenth planet; (exp.) just as the planets control our fate, so does a son-in-law; దశమి, daSami -n. --the tenth day of the lunar half-month; దశాంశ, daSAMSa -adj. --[math.] decimal; to the base ten; ---దశాంశ అంకగణితం = decimal arithmetic. ---దశాంశ పద్ధతి = the decimal system. ---దశాంశ బిందువు = decimal point. ---దశాంశ పూరకం = decimal complement; If the sum of two decimal digits is ten, then those two digits are the decimal complements of each other. The decimal numbers 3 and 7 are complements of each other. దశాబ్దం, daSAbdaM -n. --decade; దశేను, daSEnu -n. --[chem.] decane; an alkane hydrocarbon with ten carbon atoms; C₁₀H₂₂ or CH₃(CH₂)₈CH₃; this is usually an ingredient in petrol (gasoline); దష్టం, dashTaM -adj. --bitten; దస్కం, daskaM -n. --ten; ten rupees; collective word for ten; దస్తా, dastA -n. --(1) 24 foolscap papers; --(2) deck of cards as in పేకదస్తా; దస్తావేజు, dastAvEju -n. --deed; a document containing the details of property transactions; దస్త్రం, dastraM -n. --file; portfolio; దస్తుశాస్త్రం, dastuSAstraM -n. --graphology; the (pseudo) science of analyzing handwriting; దస్తూరి, dastUri -n. --handwriting; (esp.) the quality of handwriting; దహనం, dahanaM -n. --(1) cumbustion; --(2) cremation; ---అంతర్‌దహన యంత్రం = internal combustion engine. ---దహన సంస్కారాలు = cremation and other final rites. ద్రవం, dravaM -n. --liquid; fluid; ద్రవపదార్థం, dravapadArthaM -n. --liquid substance; ద్రవ్యం, dravyaM -n. --(1) [phy.] matter; substance; --(2) money; ద్రవ్యరాసి, dravyarAsi -n. --[phy.] mass; ద్రవ్యవేగం, dravyavEgaM -n. --[phy.] momentum; ద్రవ్యోల్బణం, dravyOlbaNaM -n. --[econ.] inflation; ద్రవిడప్రాణాయామం, draviDapraaNaayaamaM - n. -- a round-about method of doing something; -- ఇది మరాఠీ పదబంధం, దీని అర్థం ఏదైనా సాధించడానికి ఒక చుట్టుతిరుగుడు మార్గంలో వెళ్లడం. అనవసరమైన శ్రమతో పనిచేయడం అని కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ద్రవీభవన స్థానం dravIbhavana-sthAnaM -n. --[phy.] melting point; ద్రష్ట, drashTa -n. --(1) visionary; a teacher who can give deep insight into a subject; ఉపాధ్యాయుడు, upAdhyAyuDu -- ఉపాధ్యాయుడు = a teacher who imparts knowledge with information; -- అధ్యాపక = a teacher who gives information -- ఆచార్య= a teacher who imparts skills -- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject --(2) spectator; onlooker; ద్వంద్వం, dvaMdvaM -n. --couple; pair; two; ద్వంద్వయుద్ధం, dvaMdvayuddhaM -n. --duel; one-on-one combat; ద్వంద్వసమాసం, dvaMdvasamAsaM -n. --[gram.] copulative compound; '''దాం - dAM, దా - dA, ద్రా - drA, ద్వా - dvA''' దాంపత్యం, dAMpatyaM -n. --wedlock; wedded life; matrimony; దా, dA -inter. --come! -pref. --left side; see also దాపల; -- దా చెయ్యి, dA ceyyi -n. --left hand; దాక, dAka - n. -- a wide-mouthed vessel; - adv. -- up to; దాక, dAka -n. --wide-mouthed pot; a cooking vessel; -prep. --until; ---తెల్లారే దాక = until daybreak. ---వచ్చే దాక = until one comes. ---వెళ్ళే దాక = until one goes. దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM -n. --compassion; mercy; kindness; దాఖలా, dAkhalA -n. --proof; verification; దాఖలుచేయు, dAkhalucEyu, -v. t. --submit a document; present a document; same as దఖలు చేయు; దఖలు పరచు; దాగలి, dAgali -n. --anvil; దాచు, dAcu -v.t. --(1) hide; conceal; --(2) safekeep; preserve; దాచెయ్యి, dAceyyi -inter. --hide it; store it away! దాటించు, daaTinchu - v. t. -- cross; to promote sexual intercourse in animals; -- జంతువులను సంగమింపఁజేయు; దాటు, dATu -v. t. --skip; jump; cross; traverse; దాడుగ, dADuga - n. --a large forest tree; [bot.] ''Adina cordifolia''; దాణా, dANA -n. --animal feed; దాత, dAta -n. --donor; giver; దాతృత్వం, dAtRutvaM -n. --generosity; దాదాపు, dAdApu -adv. --nearly; approximately; close to; almost; దానం, dAnaM -n. --donation; gift; something you give; -- (ant.) దాయం; దానధర్మాలు, dAnadharmAlu -n. --charitable activities; దానవులు, dAnavulu -n. pl. --the children of Danuvu, a wife of Kashyapa; a sect of bad people (like Vaataapi and Ilvala) depicted in Indian legends; దానాదీనా, dAnAdInA -adv. --therefore; in conclusion; on the whole; దాని, dAni -pron. --genitive form of it or she or అది; దానిని, dAnini -pron. --accusative of అది; దానిమ్మ, dAnimma -n. --pomegranate; [bot.] ''Punica granatum'' of the Punicaceae family; దాపల, dApala -n. --the left side; a word used to refer to the left side of a bullock cart; the port side as opposed to the starboard (right) side; near side; inside; దాపలించు, dApaliMcu -v. t. --be in the proximity; pester; దాపరికం, dAparikaM -n. --concealment; secretiveness; covertness; దాపు, dApu -n. --proximity; neighborhood; nearness; vicinity; దామాషా, dAmAshA -n. --proportion; share; దాయం, dAyaM -n. --share; portion; the money that is to be divided; dividend; something you received; -- (ant.) దానం -- సంప్రదాయం is something good that was inherited such as a good tradition or custom; దాయ, dAya -n. --paternal cousin; దాయాదులు, dAyAdulu -n. pl. --(1) paternal cousins; heirs; inheritors of a property among whom it is to be divided; (2) used often to convey enmity between paternal cousins for property rights; దాయి, dAyi -n. --workbench; దాయిని, dAyini -suff. --giver; ---శక్తిదాయిని = giver of energy. దారం, dAraM -n. --string; (rel.) పోగు = fiber, తాడు = rope, మోకు = cable; (def.) పోగుకి పురి ఎక్కిస్తే దారం అవుతుంది; పురి ఎక్కించిన దారాలతో తాడు పేనుతారు; పురి ఎక్కించడానినే పేనడం అని కూడ అంటారు; దార్శనిక, dArSanika -adj. --philisophical; దార్శనికత, dArSanikata - n. -- ability to visualize events and plan accordingly; -- రాబోయే అవసరాలను ముందే ఊహించి తదనుగుణంగా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవడం దార్శనికత ఔతుంది; ముందు చూపు; భవిష్యత్తు ప్రణాళికా సామర్థ్యం; దార్శనికుడు, dArSanikuDu -n. --philisopher; visionary; దారి, dAri -n. --way; path; route; దారికి వచ్చు, dAriki vaccu -v. i. --come into line; learn to behave; దారు, dAru -stuff. --guard; protector; ---దుమ్‌దారు = rearguard; one who protects the rear end of a caravan. దారు-నాదారు, dAru-nAdAru -n. --rich and poor; prince and pauper; దారుణం, dAruNaM -adj. --horrible; terrible; atrocious; -n. --horror; terror; దారుణంగా, dAruNaMgA -adv. --cruelly; horribly; harshly; దారుతంతువులు, dArutaMtuvulu -adv. --wood fibers; దారుబక్షక, dArubakshaka -adv. --wood-eating; దారువు, dAruvu -n. --wood; దాలిగుంట, dAliguMTa -n. --a fire pit; an oven-like contraption made with cakes of dried dung as fuel; this device gives good heat at first and less and less heat as the dung-cakes are used up; this is ideal for slow cooking after an initial burst of heat; --పొయ్యి; కుంపటి; అధిశ్రయిణి; అంతిక; దాలియా, dhAliyA - n. -- పొద్దుతిరుగుడు,చేమంతి వంటి పూల మొక్క; [bot.] ''Dahlia pinnata'' of the Asteraceae family; దాల్చినచెక్క, dAlcinacekka -n. --cinnamon; cinnamon bark; [bot.] ''Cinnamomum zeylanicum''; దాళవా పంట, dALavA paMTa -n. --the second paddy crop; see also పునాస పంట; దావ, dAva -n. --justice; fairness; దావా, dAvA -n. --(1) lawsuit; --(2) lava; molten rock; దావాగ్ని, dAvAgni -n. --forest fire; దావానలం, dAvAnalaM -n. --(1) forest fire; --(2) holocaust; దాస్యం, dAsyaM -n. --servitude; దాష్టీకం, dAshTIkaM - n. --authoritative behavior; దాహం, dAhaM -n. --(1) thirst; --(2) pining; --(3) combustion; దాహక, dAhaka -adj. --caustic; దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM; - n. -- civility courtesy; conciliatory conduct; complaisance; feeling delicate; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying; -- మొగమాటం; మొహమాటం; ద్వాదశాంశ, dvAdaSAMSa -adj. --duodecimal; related to the method of counting using twelve as a base, rather than ten; ద్వాదశి, dvAdaSi -n. --twelfth day of the lunar half-month; ద్వాదశేను, dvAdaSEnu -n. --dodecane; a hydro-carbon with twelve carbon atoms in its molecular structure; C₁₂H₂₆; ద్వాపరయుగం, dvAparayugaM -n. --the Age of Balance or Dvapar Yuga; according to Hindu belief, in Dvapara Yuga, perfection and imperfection are each balanced at 50%. Duration of Dvapara Yuga is 864,000 years; (ety.) Dvapara is related to duo of Latin and dva of Russian; ద్వారం, dvAraM -n. --(1) entrance; --(2) gate; an electronic circuit used in computers to perform logical operations; --(3) portal; door; ద్వారపాలకుడు, dvArapAlakuDu -n. --gate keeper; (lit.) ruler of the gate; ప్రతీహారి; ద్వారబంధం, dvArabaMdhaM -n. --(1) door frame; lintel post of a door; --(2) threshold; గుమ్మం; ద్వారేద్వారే, dvArEdvArE -n. --(1) portal-to-portal; --(2) door-to-door; ద్రాక్ష, drAksha -n. --grape; [bot.] ''Vitis vinifera''; ద్రాక్ష ఆకుల బెండ, drAksha Akula beMDa -n. --Grape-leaved Mallow; Tropical Fanleaf; Tropical Rosemallow; [bot.] ''Hibiscus vitifolius'', ''Fioria vitifolia, Kosteletzkya vitifolia'' of the Malvaceae family; -- దీని ఆకులు ద్రాక్ష తీగ (Vitis vinifera) ఆకుల్లా ఉండే కారణంగా దీనికి విటిఫోలియా అనే పేరు వచ్చింది; విశాఖ జిల్లా నక్కపల్లి సమీపంలోని అడ్డరోడ్డు జంక్షన్ నుంచి ఏటికొప్పాక వెళ్ళే మార్గంలో రోడ్డుకి ఇరువైపులా ఈ మొక్కలే విస్తారంగా కనిపిస్తాయి; -- ఈ మొక్కల కాండంపైని బెరడులోని నారతో దృఢంగా ఉండే తాళ్ళు పేనతారు. ఆ తాళ్ళు లేత రంగులో మెరుస్తూ ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. ఈ మొక్క ఆకులను పశువులు ఇష్టంగా తింటాయి. ఈ ఆకుల పసరును పాలతో కలిపి తాగితే నీళ్ల విరేచనాలు కట్టుకుంటాయి. వేళ్ళ రసాన్ని తలకి రాసుకుంటే తలలోని పేలు నశిస్తాయి. వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగితే స్త్రీల రక్త ప్రదర వ్యాధి (Menorrhagia- ఋతురక్తం అధికంగా స్రవించే ఎర్రబట్ట వ్యాధి) నశిస్తుంది. ఈ మొక్క వేళ్లపైని బెరడు రసం లోనికి ఇస్తే పచ్చ కామెర్లు, వాపులు, సుగర్ వ్యాధి వంటివి తగ్గుతాయి. ద్రాక్ష తీగ, drAksha tIga -n. --grape vine; ద్రాక్ష తోట, drAksha tOTa -n. --vineyard (విన్యర్‌డ్); ద్రాక్ష రసం, drAksha rasaM -n. --grape juice; ద్రాక్ష సారా, drAksha sArA -n. --grape wine; ద్రాక్షారిష్టం, drAkshArisTaM -n. --extract of grapes; grape juice and sugar cooked on low fire until it jells; ద్రావకం, drAvakaM -n. --caustic liquid; any concentrated and caustic substance like an acid or alkali; ద్రావణం, drAvaNaM -n. --solution; ద్రావణి, drAvaNi -n. --solvent; ద్రావిడప్రాణాయామం, draaviDapraaNaayaamaM - n. -- ద్రావిడ బ్రాహ్మణులు సంధ్యా వందనంలో ముక్కు పట్టుకొనే టపుడు చేయి వీపు వైపు నుంచి తిప్పి ముక్కు తాకుతారని, తెలుగు వారు సూటిగా చేతితో నాసికను తాకుతారని ఒక వాడుక. సూటిగా వెళ్ళవలసిచోట అలా కాక, డొంకతిరుగుడుగా వెళ్లడాన్ని ద్రావిడ ప్రాణాయామం అని అంటారు; ద్రావిడులు, drAviDulu -n. pl. --(1) Dravidians; (ety.) దు + గతౌ = people who were driven away (by Aryans. According to Mahabharata, it was Parasurama's drive to eliminate Kshatriyas from North India. There are other explanations and theories.); --(2) coincidentally, the DrAviDAs of Andhra Pradesh are also migrants from Palghat district of Tamil Nadu; ద్రావితం, drAvitaM -n. --solute; when sugar is dissolved in water, sugar is the solvent, water is the solute and the sugared water is the solution; '''దిం - diM, ది - di, దీ - dI''' దించు, diMcu -v. t. --put down; set down; unload; దిండు, diMDu -n. --(1) pillow; --(2) cushion; ---పిన్నుదిండు = pin cushion. దింపు, diMpu -v. t. -- (1) lower; bring down; help someone to get down from a vehicle; -- (2) unload; download; దిక్‌చక్రం, dikcakraM -n. --horizon; దిక్కు, dikku -n. --(1) direction; compass point; --(2) support; refuge; దిక్కుమాలిన, dikkumAlina -adj. --wretched; దిక్సూచి, diksUci -n. --compass; a suspended magnetic needle that shows North; దిక్సూచి దిశలు, diksUci diSalu -n. --compass directions; ---E = తూర్పు; W = పడమర; S = దక్షిణం; N = ఉత్తరం; NE = ఈశాన్యం; SE = ఆగ్నేయం; SW = నైరుతి; NW = వాయవ్యం; NNE = N కి NE కి మధ్య; ENE = E కి NE కి మధ్య; ESE = midway between east and southeast; SSE = midway between south and southeast; WSW = midway between west and southwest; SSW = midway between south and southwest, etc. [[File:Compass Rose English North.svg|thumb|16-point [[compass rose]]]] దిగంతం, digaMtaM -n. --(1) horizon; --(2) from here to the horizon; (lit.) the end of the directions; దిగంశం, digaMSaM -n. --[astron.] azimuth; the angle in degrees from the north-south line to the position of a star in the sky; దిగబెట్టు, digabeTTu -v. t. --escort; accompany; accompany someone until they "landed" at the destination; దిగాలుపడు, digAlupaDu -v. i. --downcast; depressed; దిగు, digu -v. i. --come down; get down; enter; దిగుబడి, digubaDi -n. --yield; దిగుమతి, digumati -n. --import; (ant.) ఎగుమతి = export; దిగులు, digulu -n. -- (1) anxiety; fear; worry; alarm; depressed feeling; (2) Palpitation of the heart; దిగువ, diguva -adj. --under; below; downstream; (ant.) ఎగువ = over; above; upstream; దిగువకెళ్లే బండి, diguvakeLlE baMDi -n. --down train; In Indian Railways, trains going in one direction are called "up" trains and in the other direction are called "down" trains; దిట్టం, diTTaM -adj. --strong; sturdy; well-grounded; knowledgeable; దిటవు, diTavu - n. -- (1) courage; bravery; (2) strength; దిట్ట, diTTa -n. --stalwart; expert; దిట్టమైనవాడు; దిద్దరి, diddari -n. --rectifier; reformer; teacher; దిద్దు, diddu -v. t. --(1) rectify; reform; correct; assign marks to the answers in an examination; --(2) over-write on an exemplar; దిద్దుబడి, diddubaDi -n. --rectification; reformation; దిద్దుబాటు; దినం, dinaM -n. --(1) 24 hours; day and night; --(2) day-time; దినచర్య, dinacarya -n. --(1) daily regimen; --(2) diary; దినవెచ్చం, dinaveccaM -n. --(1) petty cash; pocket money; --(2) daily wage; దినుసులు, dinusulu -n. --grain; groceries; దిబ్బ, dibba, -n. --knoll; a small round hillock; a slightly elevated place from its surroundings; దిబ్బడ, dibbaDa -n. --blockage; దిమ్మ, dimma -n. --block; mound; heap; దిమాకు, dimAku -n. --pride; arrogance; దిమ్మిస, dimmisa -n. --compactor; a hand-held construction tool used to compact and level building sites and foundations; a paviour’s beetle; దిమ్మిస రోలు, dimmisa rOlu -n. --rolling compactor; a motor driven roller used in compacting roadbeds; దిరిసెన, dirisena -n. --a tree with white flowers; [bot.] ''Albezia lebbeck; Acasia speciosa;'' -- దీని కాయలు చెట్టుపైనే ఎండినప్పుడు లేత గోధుమ రంగులోకి మారి అందులోని గింజలు విడిగా గలగల మంటూ ఉంటాయి. గట్టిగా గాలి వీచినప్పుడు ఈ కాయలు కదిలి ఘల్లుఘల్లుమని శబ్దం చేస్తుంటాయి. దివ్య, divya -adj. --devine; దివ్యజ్ఞాన సమాజం, divyaj~nAna samAjaM -n. --Theosophical Society; The Theosophical Society was officially formed in New York City, United States, on 17 November 1875 by Helena Petrovna Blavatsky, Colonel Henry Steel Olcott, William Quan Judge, and others. It was self-described as "... an unsectarian body of seekers after Truth, who endeavor to promote Brotherhood and strive to serve humanity." This philosophy is often dubbed as neo-Advaita. The original organization led by Olcott and Besant remains today based in India and is known as the Theosophical Society - Adayar. The purported purpose of establishing the Society was to prepare humanity for the reception of a World Teacher. In 1909 the society "discovered" Mr. Jiddu Krishnamurti, an adolescent Indian boy, who the society had proclaimed as the most suitable candidate for the "vehicle" of the World Teacher. దివ్యత్తు, divyattu -n. --divinity; దివ్యదృష్టి, divyadRshTi -n. --clairvoyance; sixth sense; extra sensory perception; ESP; దివ్యద్రాక్ష, divyadraaksha - n. -- Mangosteen; [bot.] ''Garcinia mangostana'' of the Clusiaceae family; is a tropical evergreen tree with edible fruit native to Southeast Asia; Its round, purple fruit is about the size of a tangerine, with smooth, firm skin that appears impenetrable; -- వంగమామిడి; దివాంధమ్, divAMdhaM - n. -- owl; one that is blind at daytime; దివాంధత్వం, divAMdhatvaM - n. -- hemeralopia; inability to see in daylight; దివాణం, divANaM -n. --(1) a royal audience hall; --(2) palace; దివాచర, divAcara - adj. -- diurnal; happening during the day; దివాను, divAnu -n. --Muslim imperial revenue collector; దివాలా, divAlA -n. --bankruptcy; insolvency; దివాలేషం, divAlEshaM -n. --devaluation; (lit.) దివాలా + ఏషం, the desire to go bankrupt. This translation was apparently suggested by the well known Telugu poet, Sri Sri; దివ్యానుభూతి, divyAnubhUti -n. --telepathy; communication between minds using other than normal sensory channels; దివి, divi -n. --heaven; the upper world; దివిటీ, diviTI -n. --torch; flaming torch; దివ్వె, divve -n. --torch; lighted stick; దిశ, diSa -n. --direction; దిశమాణి, NidiSamANi -n. --[math.] vector; phasor; a quantity with a magnitude and direction; % e2t దిష్టి, dishTi -n. --evil-eye; negative energy impinged on a person by jealousy; -- భారతీయ సంప్రదాయంలో 'దిష్టి' (నరఘోష లేదా నరదిష్టి) తీయడం అనేది మనిషిపై ఉన్న ప్రతికూల శక్తిని (Negative Energy) తొలగించడానికి పెద్దలు సూచించిన ఒక ప్రాచీన పద్ధతి. ఆయుర్వేదం, జ్యోతిష్య శాస్త్రం మరియు తరతరాలుగా వస్తున్న ఆచారాల ప్రకారం దిష్టి తీయడానికి కొన్ని ప్రామాణికమైన (Authenticated) పద్ధతులు ఉన్నాయి. దిష్టిబొమ్మ, dishTibomma -n. --scarecrow; a stuffed effigy used to drive off birds from eating crops; దిస, disa -adj. --bare; unadorned; uncovered; ద్వింకం, dviMkaM -n. --bit; binary digit; a shortening of the word ద్వియాంశ అంకం; ద్వింకీకృత, dviMkIkRuta -adj. --digitized; (lit.) converted into binary format; ద్వికం, dvikaM -n. --duo; doublet; couplet; pair; a group of two; ద్విగుసమాసం, dvigusamAsaM -n. --[gram.] numerative compound; ద్విచక్కెర, dvicakkera -n. --[chem.] disaccharide; ద్వితీయం, dviTIyaM -n. --(1) the second; --(2) the second marriage; second wife; ద్వితీయ, dvitIya -adj. --second; ద్విత్వాక్షరం, dvitvAksharaM -n. --geminate; the same consonant occurring twice, one below the other; ద్విదళ, dvidaLa -adj. --[bot.] bifoliolate; ద్విదళ హస్తాకార, dvidaLa hastAkAra -adj. --[bot.] bifoliolate; ద్విధ్రువం, dvidhruvaM -n. --[phy.] dipole; ద్వినామ పద్ధతి, dvinAma paddhati -adj. --[bio.] Binomial nomenclature; Also called binary nomenclature, is a formal system of naming species of living things by giving each a name composed of two parts, both of which use Latin grammatical forms, although they can be based on words from other languages. Such a name is called a binomial name, or a scientific name. The first part of the name identifies the genus to which the species belongs; the second part identifies the species within the genus. For example, humans belong to the genus Homo and within this genus to the species sapiens. The formal introduction of this system of naming species is credited to Swedish natural scientist Carl Linnaeus (author abbrv. L.); ద్విమాత్రకం, dvimAtrakaM -n. --two-dimensional; ద్వియాంశ, dviyAmSa -adj. --binary; ద్వియాంశ అంకం, dviyAmSa aMkaM -n. --[comp.] binary digit; ద్వియాంశ కోడీకరణ, dviyAmSa kODIkaraNa -n. --[comp.] binary coding; ద్వియాంశ అంకగణితం, dviyAmSa aMkagaNitaM -n. --[comp.] binary arithmetic; ద్వియాంశ కలనయంత్రం, dviyAmSa kalanayaMtraM -n. --binary computer; ద్వియాంశ పద్ధతి, dviyAmSa paddhati -n. --[comp.] binary number system; ద్వియాంశ సంకలనం, dviyAmSa saMkalanaM -n. --[comp.] binary addition; ద్వియాంశీకృతం, dviyAMSIkRutaM -n. -- digitized; converted into digital format; converted into binary format; ద్వియేను, dviyEnu -n. --[chem.] ethane; a hydrocarbon with two carbon atoms; C₂H₆ ద్వియోడు, dviyODu -n. --[phy] diode; a vacuum tube with two elements, namely an anode and a cathode; ద్విరుక్తం, dviruktaM -n. --gemination; repetition of a consonant; దీక్ష, dIksha -n. --perseverance; single-minded devotion; see also వ్రతం; దీనారం, dInAraM -n. --a gold coin of old times; దీపం, dIpaM -n. --(1) lamp; --(2) oil lamp used at places of worship; దీపనకారి, dIpanakAri - n. --lighting agent; ignition agent; burning agent; an agent that promotes appetite; appetizer; దీపస్తంభం, dIpastaMbhaM -n. --(1) lighthouse; a tall pillar with a light at the top to aid seafarers; --(2) lamp post; any pole with a light attached to it, such as those used for street lighting; దీపిక, dIpika - n. -- (1) lamp; torch; -- (2) [in a title of book] manual; దీప్తి, dIpti -n. --luminosity; brightness; దీప్తిమయ, dIptimaya -n. --luminous; luminescent; bright; దీర్ఘం, dIrghaM -n. --[gram.] --(1) long vowel; vowels that require two units of time to pronounce; --(2) diphthong; --(3) the intra-syllabic symbol used to indicate the presence of a long vowel; దీర్ఘకాలిక, dIrghakAlika - adj. -- long-term; దీర్ఘచతురస్రం, dIrghacaturasraM -n. --rectangle; (lit.) elongated square; దీర్ఘచతురస్ర తరంగం, dIrghacaturasra taraMgaM -n. --[phy.] rectangular wave; దీర్ఘత, dIrghata -n. --length (ant.) హ్రస్వత; దీర్ఘతమం, dIrghatamaM -n. --longest; -- (ant.) హ్రస్వతమం; దీర్ఘవర్తులం, dIrghavartulaM -n. --ellipse; (lit.) elongated circle; దీర్ఘవృత్తం, dIrghavRttaM -n. --ellipse; (lit.) elongated circle; దీర్ఘవృత్తాకార, dIrghavRttAkAra -adj. --elliptical; దీర్ఘవ్యవధిక, dIrghavyavadhika -adj. --long-term; దీర్ఘదృష్టి, dIrghadRshTi -n. --long-sightedness; presbyopia; the ability to see well only objects at a distance; దీవన, dIvana -n. --blessing; దీవించు, dIviMcu -v. t. --bless; దీవి, dIvi -n. --island; దీక్ష, dIksha - n. --commitment; concentration; concentrated commitment for absolving sins; wisdom; ద్వీపం, dvIpaM -n. --island; ద్వీపకల్పం, dvIpakalpaM -n. --peninsula; '''దుం - duM, దు - du, దూ - dU''' దుంగ, duMga -n. --log; block of wood; దుంగపొత్తం, duMgapottaM %e2t -n. --log book; a book in which regular activities are recorded; దుండగం, duMDagaM -n. --mischief; terrible deed; దుండగీడు, duMDagIDu -n. m. --mischief maker; brat; దుండిగం, duMDigaM -n. --[bot.] ''Jatropha glandulifera''; దుంత, duMta -n. m. --he buffalo; దుందిలం, duMdilaM -n. --[bot.] ''Calosanthes indica''; దుందుడుకు, duMduDuku - adj. -- hasty and rash; దుంప, duMpa -n. --bulbous root; tuber; ---చిలగడదుంప = sweet potato. ---చేమదుంప = taro root. ---తియ్యదుంప = yam. ---బంగాళాదుంప = potato. దుంపబచ్చలి, duMpabaccali -n. --spinach; [bot.] ''spinacia tetrandra''; దుంపరాష్ట్రం, duMparAshTraM -n. --(1) galingale; [bot.] ''Alpinia ehinensis''; a root; (2) a stout tall shrub; [bot.] ''Hedychium coronarium''; దుక్క, dukka -n. --log; block of wood; దుక్క ఇనుము, dukka inumu -n. --pig iron; crude iron cast in the shape of logs, called pigs; దుకాణం, dukANaM -n. --shop; దుక్కి, dukki -n. --(1) plowing; --(2) cultivation of land; --(3) plowed land; దుక్కిటెద్దు, dukkiTeddu -n. --plowing bull; దుకూలం, dukUlaM -n. --cloth; fabric; దుక్కు, dukku -n. --a traditional agronomic unit of measuring rainfall in India; approximately half-inch of rainfall; approximately the depth to which the iron tip of a manual plow would sink unassisted; దుఃఖం, du@mkhaM -n. --sorrow; grief; misery; దుగ్దం, dugdhaM -n. --milk; దుగ్దరసం, dugdharasaM -n. --latex; milky substance exuded from plants; దుడుకుతనం, duDukutanaM -n. --mischievousness; దుడ్డు, duDDu -n. --(1) cudgel; a heavy stick; --(2) money; దుత్త, dutta - n. -- cup; a small earthenware pot; -- పిడత; మట్టి పిడత; దుద్దులు, duddulu -n. pl. --ear studs; earrings that stay on the earlobes without hanging; దున్న, dunna -n. m. --male water buffalo; దున్నపోతు, dunnapOtu -n. m. --water buffalo; దున్ను, dunnu -v. t. --plow; till the ground; దుప్పటి, duppaTi -n. --sheet; bed sheet; blanket; దుప్పి, duppi -n. --the spotted deer; stag; [bio.] ''Cerris axis;'' దుబాయి చెట్టు, dubAyi ceTTu - n. -- green buttonwood; button mangrove; [bot.] ''Conocarpus erectus'' of the Combretaceae family; -- ఇది నాలుగు మీటర్ల నుంచి ఇరవయి మీటర్ల దాకా పెరుగుతుంది. దీని జన్మస్థలం, ఉత్తర, దక్షిణ అమెరికా, ఆఫ్రికా ప్రాంతాలు; ఇటీవల వీటిని రోడ్లకి ఇరుపక్కలా నాటుతున్నారు; ఇది నీటి ఎద్దడికి బాగా తట్టుకోగలదు. పైకి ఎంత పెద్దదిగా పెరుగుతుందో లోపల అంత వేరు బలంగా సాగుతాయి. అవి కూడా భూమికి సమాంతరంగా నీటికొరకు వెతుకుతూ పెరిగేస్తాయి. మధ్యలో ఉండే స్టీలు, ప్లాస్టిక్, సిమెంట్ ఇలాంటి వేవీ దీని వేర్లను ఆపలేవు. అందుకని వీటిని భవనాల దగ్గర, డ్రైనేజి, నీటి గొట్టాలు, ఎలెక్ట్రిక్, ఇతర సరఫరా గొట్టాల పక్కన వేయకూడదు. దుబారా, dubArA -adj. --extravagant; wasteful expenditure; [Hindi] second time; spending money for the same cause again; -- (ant.) పొదుపు; దుబాసి, dubAsi -n. --translator; one who knows two languages; [comp.] a program that translates from one language to another; దుబ్బు, dubbu -n. --a tuft of grass; దుమదుమలాడు, dumadumalADu -v. i. --fret with anger; దుమారం, dumAraM -n. --dust storm; (ety.) దుమ్ము + ఆరం; ఆరం అంటే అచ్చ తెలుగులో చక్రం; దుముకు, dumuku -v. i. --jump; leap; plunge; దుమ్ము, dummu -n. --(1) dust; dust settled on a surface; --(2) bone; --(3) antler; దుమ్ములగొండి, dummulagoMDi -n. --hyena; a dog-like animal with short hind legs and a powerful jaw capable of crushing bones; [bio.] ''Hyena hyena''; దుమ్ము, dummu - n. -- dust; దుమ్మెత్తిపోతలు, dummettipOtalu - n. -- abuses; scoldings; దుర్, dur -adj. --pref. bad; mal-; mis-; ---దుర్గుణం = bad property; bad character. ---దుర్నామం = misnomer. దురంతం, duraMtaM -n. --tragedy; (lit.) one that ended badly or inauspiciously; దురద, durada -n. --itch; దురదగొండి, duradagoMDi -n. --nettle; a type of poison ivy; [bot.] ''Mucuna pruriens''; ''Urtica dioica''; -- also దూలగొండి; దురదగోవెల, duradagOvela -n. --[bot.] ''Aristolochia indica''; -- also దూలగోవెల, దురపిల్లు, durapillu -v. i. --grieve; mourn; weep; suffer; దురలవాటు, duralavATu -n. --bad habit; దురవస్థ, duravastha -n. --bad situation; bad state; దుర్గం, durgaM -n. --fort; fortification; a structure that is hard to break into; ---గిరిదుర్గం = mountain fortification. ---జలదుర్గం = water fortification. ---స్థలదుర్గం = plain fortification. ---వనదుర్గం = forest fortification. దుర్గంధం, durgandhaM -n. --malodor; stench; bad smell, a stink; దుర్గమం, durgamaM -n. --inaccessible; దుర్భరం, durbharaM -n. --one that cannot be tolerated; దుర్మరణం, durmaraNaM -n. --accidental death; untimely death; (lit.) bad death; -- కాకిచావు; దుర్లభం, durlabhaM -n. --hard to achieve; hard to attain; దుర్వర్ణం, durvarNaM -n. --discoloration; bad color; tarnished color; దురాక్రమణ, durAkramaNa -n. --aggression; దురాగతం, durAgataM -n. -- outrage; cruel action; దురాచారం, durAcAraM -n. --bad tradition; bad practice; దురాశ, durASa -adj. -- greed; avarice; covetousness; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience; దుర్మాంసం, durmAMsaM -n. --granulation tissue; overgrown tissue; దుర్మార్గం, durmArgaM -n. --misconduct; దిరితం, duritaM -n. --sin; sinful deed; దుర్భిణి, durbhiNi -n. --telescope; దుర్బిక్షం, durbikshaM -n. --(1) famine; (lit.) a condition in which even alms are not available; (not drought) --(2) drought; (def.) a condition where the amount of moisture in the ground is less than the amount that is being lost by evaporation and transpiration; దుర్వినియోగించు, durviniyOgiMcu -v. i. --abuse; misuse; దుర్నీతి, durnIti -n. --vice; immorality; దురుసుతనం, durusutanaM -n. --impetuousness; rudeness; roughness; దుర్ముహూర్తం, durmuhUrtaM -n. --inauspicious time; a duration of time that occurs everyday and is prescribed in the Hindu calendar; (ant.) సుముహూర్తం; దులుపు, dulupu -v. t. --shake; shake off; దువ, duva -n. --deuce; two; twice; దువ్వు, duvvu -v. t. --(1) stroke; finger; --(2) comb; దువ్వెన, duvvena -n. --comb; దువ్వోడ, duvvODa -n. --plane; a carpenter's tool to make a plane surface; చిత్రిక; దుశ్శాలువ, duSSAluvA -n. --ornamental shawl; a two-layered shawl; --సన్మానంలో ఒకశాలువ కప్పడం సరే.మహా గౌరవాన్ని ప్రకటించాలనుకుంటే రెండు శాలువలు కప్పే సంప్రదాయం ఉత్తరాది ఆచారం. దుస్తరం, dustaraM -adj. --impassable; దుశ్శకునం, duSSakunaM -n. --bad omen; దుశ్శాలువా, dusshaaluvaa - n. -- a pair of "Saaluvaa" s; The Hindu traditional way of honoring a person is to cover the person's body with a pair of ornamental clothes; -- ద్విశాలువా is the correct word; దుశ్చేష్ట, duScEshTa -n. --misdemeanor; bad deed; దుష్టము, dushTamu - n. -- erroneous; faulty; buggy; -- దోషము కలది; "నిర్ దుష్టంగా" అంటే without errors; "నిర్ దిష్టంగా" అంటే clearly stated; దుస్సహం, dussahaM -n. --unbearable; దుస్వప్నం, dussvapnaM -n. --bad dream; nightmare; దుష్ర్పచారం, dushpracAraM -n. --negative publicity; దుష్ర్పవర్తన, dushpravartana -n. --misdemeanor; ద్రుతం, drutaM -n. --[gram.] the sound of న్; (ety.) the sound that disappears when not needed; ద్రుతప్రకృతికం, drutaprakRtikaM -n. --[gram.] syllable or word ending in న్; -- తెలుగు పదాలన్నీ (1) న్/ను చివర గలవీ, (2) అలా ఉండనివి అని రెండు రకాలు. న్/ను చివర గలవి ద్రుత ప్రకృతికములు. మిగిలినవి కళలు: వాడు, వచ్చి, రాడు, సీత, పురాణము, కావ్యాలు — ఇలాంటివి. దూకు, dUku -v. i. --(1) jump across; leap; --(2) jump down; plunge; దూగర, dUgara -n. --cobwebs; దూట, dUTa -n. --pith; medulla; the central part of a banana stem which is edible; దూడ, dUDa -n. --calf; దూతం, dUtaM -n. --message; దూత, dUta -n. --messenger; ambassador; దూది, dUdi -n. --ginned cotton; cleaned cotton; దూదిపాలతీగ, dUdipAlatIga - n. -- Rosy Milkweed Twiner; [bot.] ''Oxystelma esculentum'' of the Asclepiadaceae family; ''Asclepias rosea''; ''Oxystelma secamone''; -- గ్రీకు భాషలో ఆక్సీ స్టెల్మా అంటే పుల్లని పాలు కలిగినది అని అర్థం. అంటే దీని పాలు చేదుగా ఉండటంతో పాటు, కొంత పుల్లగా కూడా ఉంటాయని గ్రహించాలి. లాటిన్ భాషలో ఎస్కా అంటే ఆహారం అని అర్థం. ఎస్కులెంటమ్ అంటే తినదగినది. ఈ మొక్క ఆకులు, పూలు, కాయలను కూరగా వండుకుంటారు. ఈ మొక్కను వండుకు తింటే బాలింతలకు పాలు సమృద్ధిగా పడతాయి. -- నోటి పూత, నోటిలో పుళ్ళు, గొంతువాపు ఉన్నవారు ఈ మొక్క కషాయాన్ని పుక్కిట పడితే తగ్గిపోతాయి. ఈ మొక్క తాజా వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగిస్తే పచ్చ కామెర్లు నయమౌతాయి. గాయాలు, పుండ్లను శుభ్రపరచేందుకు (Depurative) ఈ మొక్క కషాయాన్ని వాడతారు. ఈ మొక్క పాలు ఋతు రక్త స్రావాన్ని ఆపుతాయి. -- [Sans.] దుగ్ధికా (పాలు కలిగినది); తిక్తదుగ్ధా (చేదుపాలు కలిగినది); దూదేకడం, dUdEkaDaM -n. --ginning of cotton; దూదేకుల పిట్ట, dUdEkula piTTa -n. --batcher bird; దూబరా, dUbarA -n. --waste; దూయు, dUyu -v. i. --penetrate; go through; దూరం, dUraM -adj. --far; (ant.) దగ్గర; -n. --distance; distance in space and time; దూరదర్శని, dUradarSani -n. --(1) telescope; --(2) official name for India's nationwide television broadcasting service; (lit.) vision from a distance; దూరపు, dUrapu -adj. --distant; ---దూరపు బంధువులు = distant relatives. ---దూరపు చూపు = foresight. దూరబిందువు, dUrabiMduvu -n. --apogee; the point that is farthest from the focus in an ellipse; దూర్వాలు, dUrvAlu -n. --[bot.] ''Parricum dactylon; Cynodon dactylon''; a grass used in religious rites; also has medicinal properties; దూరు, dUru -v. i. --enter; penetrate; creep in; sneak in; దూర్చు, dUrcu -v. t. --insert; push in; దూలం, dUlaM -n. --beam; girder; -- see also వాసం; దూల, dUla -n. --itch; (esp.) sexual itch; hankering; దూలగొండి, dUlagoMDi -n. --itching vine; the juice from its root is believed to control blood pressure; [bot.] ''Carpopogan pruriens; Mucuna pruriens;'' see also దూలగోవెల; తీటకసివింద; -- [Sans.] ప్రావృషాయణి; అవ్యండ; --- గేదె దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna atropurpurea'' DC --- ఏనుగు దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna monosperma'' DC --- దురదగొండి = [bot.] ''Mucuna pruriens'' దూలగోవెల, dUlagOvela -n. --[bot.] ''Aristolochia indica;'' దూషణ, dUshaNa -n. --abuse; (ant.) భూషణ; దూస, dUsa -n. --thirst; దూసరం, dUsaraM -n. --dust; ---విశ్వ దూసరం = cosmic dust దూసరతీగ, dUsaratIga -n. --[bot.] ''Cocculus villosus; Menispermum glabrum''; '''దృ - dR, దె -de, దే - dE, దై - dai''' దృక్కోణం, dRkkONaM -n. --perspective; point of view; angle of view; దృక్ఛాయ, dRkChAya -n. -parallax; దృక్పథం, dRkpathaM -n. --viewpoint; దృగ్విషయం, dRgvishayaM -n. --phenomenon; దృగ్రేఖ, dRgrEkha -n. --line of sight; దృగ్గోచరం, dRggOcaraM -n. --visible; దృఢత్వం, dRDhatvaM -n. --firmness; strength; దృఢపరచు, dRDhaparacu -v. t. --confirm; దృఢమైన, dRDhamaina -adj. --hardy; దృఢీకరణ, dRDhIkaraNa -n. --confirmation; దృశ్యం, dRSyaM -n. --view; scenery; దృశ్య, dRuSya - adj. -- visible; --- దృశ్య విశ్వం = visible universe; దృశ్యత, dRSyata -n. --visibility; దృశ్యమాన, dRsyamAna -adj. --apparent; దృశ్యశ్రవణ, dRSyaSravaNa -adj. --audio-visual; దృశా, dRuSA - adj. -- optical; దృష్టాంతం, dRshTAMtaM -n. --(1) example; illustration; --(2) proof; evidence; దృష్ట్యా, dRshTyA -adv. --from the point of view of; దృష్టి, dRshTi -n. --vision; sight; ---దివ్యదృష్టి = clairvoyance; extrasensory perception; sixth sense; ---దూరదృష్టి, = (1) long-sightedness; ability to see objects at a distance; (2) foresight. దెప్పు, deppu -v. t. --taunt; gibe; ridicule; jeer; -- దెప్పుడు మాటలు అంటే తప్పుని ఎట్టి చూపిస్తూ వెటకారంగా మాట్లాడటం; దెబ్బ, debba -n. --injury; blow; stroke; దెబ్బలాట, debbalATa -n. --fight; possibly causing injury; దేకు, dEku -v. i. --slide on the posterior; slide while squatting; scoot; దేబె, dEbe -n. --wretched; miserable; దేవకాంచనం, dEvakAMcanaM -n. --[bot.] ''Bauhinia purpurea''; --గండకీ వృక్షం శాస్త్రీయ నామం ''Bauhinia variegata''. దేవకుసుమం, dEvakusumaM - n. -- Carnation; Rosy Pink; Rainbow Pink; [bot.] ''Dianthus chinensis'' of the Caryophyllaceae family; -- గ్రీకు భాషలో డైయాంథస్ అంటే 'దేవుని పువ్వు' అని అర్థం. గ్రీకుల దేవదేవుడు జూస్ (Zeus) కి ఇదెంతో ఇష్టమయినదనే నమ్మకం కారణంగా ఈ మొక్కను అందరూ ఎంతో పవిత్రమైనదిగా భావించేవారు. చినెన్సిస్ అంటే 'చైనాకు చెందినది' అని అర్థం. కారియోఫిల్లస్ అంటే 'లవంగమొక్క ఆకులవంటీ అని. దేవగన్నేరు, dEvagannEru -n. --a tree, native to tropical America; [bot.] ''Plumeria acuminata''; దేవత, dEvata -n. f. --goddess; deity; divinity; -- దేవతలు ' దివ్య' అనే పదం నుండి వచ్చింది. దివ్య' అంటే 'ప్రకాశవంతమయిన' అని అర్ధం; దేవతలు అనగా ప్రకాశవంతమయిన లేదా తెల్లని ఛాయ కలిగిన శరీరం కలవారు; 'నరకం' అంటే 'చీకటి,అంధకారం; 'నలుపు రంగు శరీరవర్ణం' కలవారు నివసించే ప్రాంతాలే 'నరకం'; దేవదారు, dEvadAru -n. --deodar; Himalayan cedar; pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia; Cedrus deodara''; (lit.) దేవ = heavenly; దరు = tree; thus named probably because it grows at higher altitudes and therefore closer to heaven; [Sans.] భద్రకం; భద్రదారువు; see also pine; fir; దేవమాతృకం, dEvamAtRkaM -n. --unirrigated land; agricultural land dependent on rainfall; దేవర, dEvara -n. m. --god; lord; boss; king; దేవరన్యాయం, dEvaranyAyaM -n. --(lit.) the law for the kings; this ancient law, prevalant in Mahabharata time, allowed the wife of a childless king to mate with another person approved by her husband in order to continue the lineage. దేవరాతం, dEvarAtaM -n. --sluice from a tank; drainage hole; దేవస్వం, dEvasvaM -n. --temple property; దేవస్థానం, dEvasthAnaM -n. --(1) temple; --(2) board of trustees appointed to administer a temple and its endowments; దేవాదాయం, dEvAdAyaM -n. --(1) endowment; endowment made to a temple; --(2) income from temple endowments; దేవాలయం, dEvAlayaM -n. --temple; దేవిడీ, dEviDI -n. --palace gate; దేవు, dEvu -v. t. --levigate; rinse; దేవుడు, dEvuDu -n. --god; deity; -- దేవుడు మనిషి రూపం లో ఉండడు, దివ్ అంటే ప్రకాశించేది అని అర్ధం. అది ఒక శక్తిస్వరూపం పామరులు అర్ధం చేసుకోవటానికి దానికి ఒక రూపాన్ని ఇచ్చారు. బ్రహ్మ దేవుడు అంటే ఈ సృష్టిని నిర్మించే శక్తి స్వరూపం. సృష్టిని నిర్మించాలంటే నిర్మించే జ్ఞానం ఉండాలి. జ్ఞానానికి ఆది దేవత సరస్వతి; --(Note) Hyper-correction అంటే దురతిసవరణ. సరిగా పలకాలన్న మిషతో లేని శబ్దపరిణామాన్ని తీసుకురావడం. ఉదా: మామిడి > మావిడి; మామయ్య > మావయ్య; అవుతుంది. కాని చెవుడు > (hyper-correction) చెముడు; దేవుడు > (hyper-correction) దేముడు గా పలకడం తప్పు; ఇక్కడ చెవుడు, దేవుడు అన్నవే సరైన ఉచ్చారణలు. కానీ, 'మావిడి' అన్నదానికి సరైన ఉచ్చారణ 'మామిడి' కాబట్టి, 'దేముడు' కూడా 'దేవుడు' అన్న పదానికి సరైన ఉచ్చారణ అన్న భ్రమతో 'దేముడు' అని పలకడం దురతిసవరణ. దేవేరి, dEvEri -n. f. --goddess; boss; wife of boss; wife; దేశం, dESaM -n. --country; a region in a country; ---స్వదేశం = native country. ---విదేశం = foreign country. దేశ, dESa -adj. pref. --space; దేశకాలం, dESakAlaM -n. --space-time; దేశకాలాలు, dESakAlAlu -n. pl. --time and place. దేశద్రోహం, dESadrOhaM -n. --treason; sedition; దేశద్రోహి, dESadrOhi -n. --traitor; (ant.) దేశభక్తుడు; దేశపటం, dESapaTaM -n. --map; దేశభక్తి, dESabhakti -n. --patriotism; దేశవాళీ, dESavALI -adj. --(1) indigenous; local; native; home-spun; --(2) grown without fertilizers or pesticides; organically grown; దేశీ, dESI -adj. --native; local; దేహం, dEhaM -n. --(1) body; --(2) hardware; దేహి, dEhi -n. --(1) soul; the one who owns the body; --(2) software; ద్వేషం, dvEshaM -n. --hatred; ద్రేక్కాణం, drEkkANaM - n. -- [astro.] one-third of a zodiacal sign; 10 degrees of a full circle; దైత్యులు, daityulu -n. pl. --the children of Diti, a wife of Kashyapa; Hiranyakasipa and Hiranyaksha are the first in this clan; a sect of cruel people depicted in Indian legends; -- దైత్యులు దెవతల యొక్క దాయాదులు. దైత్యులు కాశ్యప ప్రజాపతి యొక్క, దక్షుని పెద్ద కుమార్తె దితి యొక్క సంతానం. అయితే దేవతలు కాశ్యప ముని మరియు దక్షుని 2వ కుమార్తె అదితి (దితి కంటే చిన్నది) సంతానం. -- దైత్యుడు మరియు రాక్షసుడు రెండు వేర్వేరు జాతులు. శుక్రాచార్యుడు దైత్యులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, రాక్షసులతో కాదు. అందుకే ఆయనను రాక్షస గురువు అని కాకుండా “దైత్య గురువు” అంటారు. దైవజ్ఞుడు, daivaj~nuDu -n. m. --astrologer; fortune teller; దైనిక, dainika -adj. --daily; దైర్ఘ్యం, dairghyaM -n. --length; ---తరంగ దైర్ఘ్యం = wavelength. దైవం, daivaM -n. --God; deity; దైవజ్ఞుఁడు, daivaj~nuDu - n. -- an astrologer; దైవికం, daivikaM -n. --an act of God; దైహిక, daihika -adj. --bodily; corporeal; * '''ద్వైతం, dvaitaM''' - n. -- Dualistic philosophy expounded by Madhva; -- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ వేర్వేరు; వీరు రెండు దండాలు కలిపి పట్టుకుంటారు. కనుక వీరిని ద్విదండి అంటారు; '''దొం - doM, దొ - do, దో - dO, ద్రో - drO, దౌ - dau''' దొంగ, doMga -adj. --(1) false; imitation; --(2) stolen; ---దొంగరక్తం = imitation blood; blood-like substance used in plays. ---దొంగసరుకు = stolen goods. -n. --thief; robber; దొంగ అరటి, doMga araTi - n. -- False Bird of Paradise; [bot.] ''Heliconia rostrata'' of the Heliconiaceae family; -- దక్షిణ అమెరికా లోని పెరు, బోలీవియా, కొలంబియా మొదలైన దేశాలలో ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి; దీనిని భారతదేశపు ఉద్యానవనాలలోనూ పెంచుతున్నారు; ఈ మొక్క పూల గెల కిందికి వేలాడే అరటి పువ్వు గెలను తలపింపజేస్తుంది; పూలు మాత్రం కిందికి వేలాడకుండా నిటారుగా పైకి తిరిగి ఉంటాయి; ఆ పూల దొప్పలలో నిలిచే వాన నీటిని పక్షులు, కీటకాలు తాగుతాయి; దొంగచాటుగా, doMgacATugA -adv. --underhandedly; furtively; in a clandestine manner; దొంగచూపులు, doMgacUpulu -n. pl. --furtive glances; దొంగతనం, doMgatanaM -n. --thievery; theft; pilferage; robbery; larceny; దొంగరవాణా, doMgaravAnA -n. --smuggling; దొంగేరు, doMgEru %e2t -n. --ephemeral stream; wadi; a river that flows only when there is a rain and dries up soon after; దొండ, doMDa -n. --ivy gourd; little gourd; baby watermelon; bryonia fruit; [bot.] ''Bryonia grandis;'' ''Coccinia indica; Coccinia grandis; Coccinia cardifolia;'' a vine belonging to the Cucurbitaceae family; కాక్సీనియస్ అంటే రక్తవర్ణపు; గ్రాండిస్ అంటే పెద్ద లేక ఆకర్షణీయమైన అని అర్థం; కార్డిఫోలియా అంటే హృదయాకారపు ఆకులు కలది అని అర్థం; --- ఆదొండ = ఆకు + దొండ = [bot.] ''Capparis zeylanicum'' of the Capparidaceae family; --- కాకిదొండ = అవ్వగూద = [bot.] ''Trichosanthes palmata'' of the Cucurbitaceae family; ---చేదు దొండ = పిచ్చి దొండ = [bot.] ''Bryonia ambelleta;'' -- దేశవాళీ లేదా చిన్న దొండ లేదా నైజాక దొండ; బొబ్బిలి దొండ; ఆర దొండ; పాము దొండ; జయపూరు దొండ; తియ్య దొండ లేదా కూర దొండ లేదా మంచి దొండ; -- [Sans.] దొంతర, doMtara -n. --stack; pile; (rel.) పోగు; దొగ్గలి, doggali -n. --chick weed; broad-leaved thorny dock; [bot.] ''Amaranthus polygamus'' Linn. -- also దొగ్గలి కూర; ముళ్ళతోటకూర; రక్తబాష్పము; దొడ్డ, doDDA -adj. --big; large; respectful; దొడ్డి, doDDi -n. --(1) yard; back-yard; --(2) cattle shed; pen; --(3) stool; feces; దొడ్డికాళ్లు, doDDikALLu -n. --bow legs; దొడ్డిదోవ, doDDidOva -n. --[idiom] back-door; informal; not through proper channels; దొన్నె, donne %e2t -n. --small cup; cup made of leaves by folding up the leaves and stitching them with thin splinters; ---చిళ్లదొన్నె = porcelain crucible. దొప్ప, doppa -n. --small cup; small leaf-cup; crucible; small boat; దొబ్బ, dobba -n. --clot of blood; puddle of blood; దొమ్మ, domma -n. --anthrax; దొమ్మతెగులు; దొమ్మడోలు, dommaDOlu -n. -- groundcherries; Ashvagandha; Indian ginseng; [bot.] ''Physalis flexuosa''; దొమ్మీ, dommI -n. --riot; pandemonium; దొరుకు, doruku -v. i. --be found; be available; దొర్లించు, dorliMcu -v. t. --roll; to cause to roll; to cause to pass; దొర్లు, dorlu -v. i. --roll; turn up; దోచు, dOcu -v. t. --loot; plunder; rob; exploit; దోనె, dOne -n. --raft; wooden raft; దోపిడీ, dOpiDi -n. --plunder; robbery; exploitation; దోపు, dOpu -v. t. --insert; push; tuck in; దోబూచులాట, dObUculATa -n. --the game of pee-ka-boo; a game played with babies and young children, in which you hide your face and say, again and again, “peek-a-boo”; దోమ, dOma -n. --mosquito; -- దాదాపు 3000 species దోమలు గుర్తింప బడ్డాయి. ఇందులో 3 రకాల దోమలు, ఏడిస్ (Aedis), కులెక్స్ (Culex) మరియు అనోఫిలుస్ (Anpohelus) తెగలు మాత్రము రోగ కారకులు. ఇన్ని రకాల దోమలలో కొన్ని నిశాచరులు (nocturnal). వీటికి దీపం పడదు. కానీ కొన్ని అన్ని వేళలా తిరుగుతాయి. ---సాదా దోమ = ordinary house mosquito; [bio.] ''Culex albopictus.'' ---మలేరియా దోమ = [bio.] ''Anopheles albopictus''. ---గండు దోమ = tiger mosquito; [bio.] ''Aedes albopictus.'' --- డెంగీ దోమ = "Aedes Aegypti" అనే అడ దోమ; దోమకాటు, dOmakATu -n. --mosquito bite; దోమతెర, dOmatera -n. --mosquito netting; a fabric made out of stiff cotton guage with about 6 meshes per centimeter; దోమలమందు, dOmalamaMdu -n. --mosquitocide; insecticide that kills mosquitoes; దోరంగి, dOraMgi -n. --two-colored; దోరగా, dOragA -adv. --moderately; ---దోరగా పండిన = moderately ripe. ---దోరగా వేగిన = moderately roasted. దోవ, dOva -n. --path; way; road; దోవతి, dOvati -n. --piece of cloth worn by men as the lower garment; దోషం, dOshaM -n. --error; fault; flaw; defect; deficiency; దోషి, dOshi -n. --person at fault; guilty person; దోసకాయ, dosakAya -n. --cucumber; [bot.] ''Cucumis sativus;'' -- దేశవాళీ దోస; నక్క దోస (చిన్న కాయలు); ములు దోస; పందిరి దోస; బుడెం దోస లేదా కీర దోసకాయ; దోశె, dOSe -n. --Indian pancake; a thin crepe; దోహదం, dOhadaM -n. --(1) contribution; causative factor; --(2) physical support; --(3) moral support; ద్యోతకం, dyOtakaM -adj. --illuminating; showing; conveying; ద్రోహం, drOhaM -n. --betrayal; treachery; ద్రోహి, drOhi -n. --cheater; traitor; ---దేశద్రోహి = traitor. దౌత్యం, dautyaM -n. --diplomacy; దౌత్యవర్గం, dautyavargaM -n. --diplomatic corps; దౌత్యాలయం, dautyAlayaM -n. --embassy; దౌర్భాగ్యం, daurbhAgyaM -n. --misfortune; bad luck; దౌహిత్రి, dauhitri -n. f. --grand daughter; daughter’s daughter; దౌహిత్రుడు, dauhitruDu -n. m. --grand son; daughter’s son; </poem> ==Part 3: ధ - dha== <poem> ధగధగ, dhagadhaga -adj. --onomatopoeia for iridescence or glitter; ధనం, dhanaM -n. --money; wealth; ధన, dhana -adj. --positive; plus; ---ధన విద్యుత్తు = positive electricity. ---ధనావేశం = positive charge. ధనధన, dhanadhana -adj. --onomatopoeia for banging with feet; ధనధ్రువం dhanadhruvaM -n. --positive pole; anode; ధనవంతుడు, dhanavaMtuDu -n. m. --rich person; -- (ant.) దరిద్రుడు; ధనవంతురాలు, dhanavaMturAlu -n. f. --rich person; -- (ant.) దరిద్రురాలు; ధనసంఖ్య, dhanasaMkhya -n. --positive number; ధనసంబంధ, dhanasaMbaMdha -adj. --pecuniary; related to money; ధనస్వామ్యం, dhanasvAmyaM -n. --plutocracy; government by the wealthy; ధనాభావం, dhanAbhAvaM -adj. --resource-short; impecuniary; ధన్యత, dhanyata -n. --good fortune; blessedness; ధన్యవాదం, dhanyavAdaM -n. --thanks; a word expressing thanks or gratitude; ధనికుడు, dhanikuDu -n. m. --rich person; -- (ant.) దరిద్రుడు; ధనియాలు, dhaniyAlu -n. --coriander seeds; [bot.] Coriandrum sativum; --కొత్తిమీర = coriander plant; -- [Sans.] ధాన్యకం; దానకం; ధాన్యం; ధానీ; ధానేయకం; కుస్తుంభరీ; ధనిష్ఠ, dhaniShTha -n. --(1) Delta Capricorni; Deneb Algeidi; Yoga tara of the 23rd lunar mansion; located in the constellation Capricorn; --(2) The 23rd of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; ధనుర్వాతం, dhanurvAtaM -n. --tetanus; ధనుస్సు, dhanussu -n. --(1) bow; --(2) Sagittarius; ధనూరాసి, dhanUrAsi -n. --Sagittarius; a sign of the Zodiac; ధమని, dhamani -n. --artery; any vessel that carries blood away from the heart; ధమనిక, dhamanika -n. --arteriole; an artery with a small diameter; ధర, dhara -n. --(1) price; cost; (rel.) విలువ; --(2) short for ధరణి; ధరణి, dharaNi -n. --Earth; ధరణిపతి, dharaNipati -n. --king; (lit.) lord of the land; ధరవరలు, dharavaralu - n -- upper limit to a price; Maximum retail prices; -- ధరల యొక్క పై హద్దులు; ధర్మం, dharmaM -n. --(1) property; --(2) justice; law; --(3) tradition; --(4) duty; -- (5) one's path in life, the fulfillment of which leads to a higher state of consciousness; -- ఉదయం కన్ను తెరిచింది మొదలు రాత్రి నిద్రపోయే వరకూ ఎలా ప్రవర్తించాలో, ఎలా మాట్లాడాలో, భుజించాలో, సంసారం చెయ్యాలో, నిద్రించాలో, వగైరా బోధించేది ధర్మం; ---వృత్తిధర్మం = professional duty. ---సామాన్యధర్మం = common law. ధర్మకర్త, dharmakarta -n. --trustee; ధర్మదానం, dharmadAnaM -n. --charity; ధర్మాదాయం, dharmAdAyaM -n. --income accruing to a charitable trust; endowment; ధర్మధార, dharmadhAra -n. --cease-fire; ధర్మనిధి, dharmanidhi -n. --charitable trust; ధర్మపత్ని, dharmapatni -n. --legally married wife; ధర్మపన్నాలు, dharmapannAlu -n. pl. --maxims of duty and morality; ధర్మవడ్డీ, dharmavaDDI - n. -- an annual interest rate of one percent; that is, a principal of Rs 100/ held for one year yields an interest of one rupee; this is practically a "no interest" rate transaction; -- పాత కాలంలో సామాన్య ప్రజలలో వాడుకలో ఉన్న న్యాయమైన వడ్డీ రేటు ఇది; ధర్మసంస్థ, dharmasaMstha -n. --charitable organization; ధర్మసందేహం, dharmasaMdEhaM -n. --[idiom] a minor doubt; ధరావతు, dharAvatu -n. --deposit; earnest money; ante; ధరించు, dhariMcu -v. t. --wear; put on; ధర్మి, dharmi -n. --type of acting; ---లోకధర్మి = realistic acting; natural acting. ---నాట్యధర్మి = conventional acting, that is, acting following prevailing stage conventions. ధర్మోపదేశం, dharmOpadESaM -n. --sermon; ధవళం, dhavaLaM -n. --white; ధ్వజం, dhvajaM - n. -- pole; flagpole; ధ్వజభంగం, dhvajabhaMgaM - n. -- impotence; inability of the penis to stay erect; ధ్వన్యనుకరణ, dhvanyanukaraNa -n. --[ling.] onomatopoeia; ధ్వనించు, dhvaniMcu -v. i. --imply; sound like; ధ్వని, dhvani -n. --sound; ---అతిధ్వని = ultrasound. ---ప్రతిధ్వని = resound; echo. ధాతుమలం, dhAtumalaM -n. --slag; the scum that floats on molten metal; ధాతువు, dhAtuvu -n. --(1) element; chemical element; మూలకం ; --(2) [gram.] etymon; root; source; verb stem; ధాతుసాధన, dhAtusAdhana -n. --metallurgy; ధాన్యం, dhAnyaM -n. --(1) grain; --(2) rice paddy; unhusked rice; -- నవధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, పెసలు, గోధుమలు, నువ్వులు, అనుములు, శనగలు, ఉలవలు; -- దశ గ్రామ్య ధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, మసూర్ పప్పు, గోధుమలు, నువ్వులు, సన్న ఆవాలు, ప్రియంవద, కందులు, ఉలవలు; ధార, dhAra -n. --stream; continuous flow of a liquid, as the flow from a faucet; ధారణ, dhAraNa -n. --concentration; memory; memorization; ability to recall; concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 seconds (according to Yoga Sutra); ధారాదత్తం చేయు, dhArAdattaM cEyu -v. i. --give away with all rights and privileges; ధారావాహిక, dhArAvAhika -n. --a serial in media, primarily in print media; ధారాళం, dhArALaM -n. --unimpeded; free flowing; fluent; ధారి, dhAri -suff. --wearer; one who wears the object indicated by the root word; ---ఖడ్గధారి = sword-wearer. ---కిరీటధారి = crown-wearer. ధార్మిక, dhArmika -adj. --moral; righteous; -suff. --having the property of; ధార్మికుడు, dhArmikuDu -n. m. --good man; virtuous man; ధావనం, dhAvanaM -n. --washing; brushing; scrubbing; cleansing; ధావన చూర్ణం, dhAvana cUrnaM -n. --cleaning powder; ధావన ఖమీరం, dhAvana khamIraM -n. --cleaning paste; ధావని, dhAvani -n. --(1) brush; --(2) washer; scrubber; washing machine; ధాష్టీకం, dhAshTIkaM -n. --domineering attitude; browbeating; ధ్యానం, dhAnaM -n. --concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 x 12 seconds = 2 minutes 24 seconds (according to Yoga Sutra); the focusing of attention on one particular spiritual idea in continuous meditation; ధిక్కరించు, dhikkariMcu -v. i. --flout; disregard; defy; ధిషణ, dhishaNa -n. --wisdom; confidence; ధిషణాహంకారం, dhishaNAhaMkAraM -n. --ego coming from confidence in one's own intellect or wisdom; ధీ, dhI -n. --intellect; ధీమతి, dhImati -n. --scholar; wise person; ధీమా, dhImA -n. --self-assurance; self-confidence; ధీర, dhIra -n. f. --heroine; brave woman; ధీరుడు, dhIruDu -n. m. --brave man; hero; ధీశాలి, dhISAli -n. --intellectual; ధుని, dhuni -n. --stream; river; ధుమధుమ, dhumadhuma -adj. --onomatopoeia for fuming with anger; ధురంధరుడు, dhuraMdharuDu -n. m. --one who bears a burden; responsible man; ధుర, dhura -n. --burden; ధృతి, dhRuti - n. -- essential oil; ధ్రువం, dhruvaM -n. --pole; ---దక్షిణ ధ్రువం = south pole. ---అయస్కాంత ధ్రువం = magnetic pole. ధ్రువ, dhruva -adj. --fixed; steady; immobile; ధ్రువతార, dhruvatAra -n. --Polestar; Polaris; Steering Star; Ship Star; Stella Maris; this is the Pole Star for the northern hemisphere only; There is no such star for the southern hemisphere; ధ్రువపరచు, dhruvaparacu -v. t. --assert; confirm; ratify; ధ్రువయష్టి, dhruvayashti -n. --polar axis; the axis pointing toward the Polestar; ధ్రువీకరణ, dhruvIkaraNa - n. - ratification; confirmation; ధూపం, dhUpaM - n. -- smoke from burning ''SaambraNi'' (a resin); smoke produced by incense stick; smoke for fumigation; ధూమం, dhUmaM -n. --smoke; fume; ధూమకేతువు, dhUmakEtuvu -n. --comet; (lit.) one with a smoky tail; ధూమపానం, dhUmapAnaM -n. --smoking; ధూమశకటం, dhUmaSakaTaM -n. --locomotive; train; ధూర్తదేశం, dhUrtadESaM - n. -- rogue nation; ధూర్తుడు, dhUrtuDu - n. -- rogue; ధూళి, dhULi -n. --dust; dust raised into the air; ధూళి, దూగర, dhULi, dUgara -n. --dust and cobwebs; ధూసరం, dhUsaraM -n. --(1) dust; --(2) gray; grey; dust color; ధృతి, dhRti -n. --(1) speed; --(2) courage; --(3) happiness; ధృతిగతి, dhRtigati -n. --velocity; velocity indicates speed and the direction of travel; ధైర్యం, dhairyaM - n. -- courage; bravery; --- మొండి ధైర్యం = chutzpa; supreme self-confidence; gall --- మనో స్థైర్యం = firmness = steadiness; steadfastness; ధోతీ, dhOtI -n. -- a piece of cloth worn by men as the lower garment; ధోరణి, dhOraNi -n. --manner; attitude; style; ధ్యేయం, dhyEyaM -n. --goal; aim; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 7uxitqkh5i0kl72igxy3rqyyzxuyhcv 0 3023 38954 38891 2026-04-12T14:37:14Z Vemurione 1689 /* Part 1: వం - vaM, వ - va */ 38954 wikitext text/x-wiki * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: వం - vaM, వ - va== <poem> '''వం - vaM''' వంక, vaMka -n. --(1) side; direction; --(2) excuse; pretext; --(3) fault; --(4) curve; bend; ---నెలవంక = crescent moon. వంకర, vaMkara -adj. --curved; crooked; వంకరతనం, vaMkaratanaM -n. --curvature; curvedness; crookedness; -- వక్రత; వంకాయ, vaMkAya -n. --brinjal; eggplant; aubergine; a vegetable; [bot.] ''Solanum melongena'' of the Solanaceae family; -- ''Solanum serpentinum''; ''Solanum depresum''; ''Solanum incanum'' is reportedly poisionous; -- [Sans.] వార్తాకమ్; పీతఫలమ్; వంకీ, vaMkI -n. --(1) curvature; (2) a curvey ornament worn on the upper arm by women; వంగం, vaMgaM -n. --tin; the chemical element tin; వంగ, vaMga -adj. --(1) related to eggplant; see వంకాయ; (2) related to Bengal; వంగదేశం, aMgadESaM -n. --ancient name for the region now called Bengal; వంగమామిడి, vangamaamiDi - n. -- Mangosteen; [bot.] ''Garcinia mangostana'' of the Clusiaceae family; is a tropical evergreen tree with edible fruit native to Southeast Asia; Its round, purple fruit is about the size of a tangerine, with smooth, firm skin that appears impenetrable; -- దివ్యద్రాక్ష; వంగడం, vaMgaDaM - n. -- family; lineage; strain; a family of seeds; -- వంగసం; పశుజాతినుండిగాని వృక్షజాతినుండిగాని యెంచబడిన ప్రత్యేక లక్షణములుగల తరగతి (వంశము); ప్రత్యేక లక్షణములను కలిసియున్న ఉపజాతిలోని రకము. వంగరెడ్డికూర, vaMgareddikUra -n. --[bot.] ''Sesuvium repens;'' వంగు, vaMgu -v. i. --bend; stoop; వంచన, vaMcana -n. --fraud; deceit; వంచు, vaMcu -v. t. --bend; deform; వంజులం, vaMjulaM -n. --[bot.] ''Hibiscuc mutabilis''; వంట, vaMTa -n. -- the act of cooking; వంటకం, vaMTakaM -n. --food; food dish; an item on the menu; the product of cooking; వంటకత్తె, vaMTakatte -n. f. --cook; chef; a female professional cook; వంటచూర్ణం, vaMTacUrnaM -n. --baking powder; a 1:2:1; mixture of sodium bicarbonate; tartaric acid and a leavening like starch; వంటచెరకు, vaMTaceraku -n. --firewood; వంటయిల్లు, vaMTayillu -n. --kitchen; వంటరి, vaMTari -n. --cook; chef; వంటరితనం, vaMTaritanaM -n. --cooking talent; వంటవాడు, vaMTavADu -n. m. --cook; chef; a professional cook; వంటసాల, vaMTasAla -n. --kitchen; వంటసోడా, vaMTasODA -n. --baking soda; sodium bicarbonate; see also చాకలి సోడా and వంటచూర్ణం; వండడం, vaMDaDaM -v. t. --cooking; వండలి, vaMDali -n. --river silt; alluvium; alluvial soil; వండు, vaMDu -v. t. --cook; వంతగాడు, vaMtagADu -n. --sidekick; వంతు, vaMtu -n. --share; part; portion; వంతుడు, vaMtuDu - suff. -- having the property of; -- -మంతం అనాలా?, -వంతం అనాలా? -వంతుడు, -వతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి, -మంతుడు,-మతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి అనే విచికిత్స తరచు కలుగుతుంది. -- అ-కారాంత, ఆ-కారాంత పదాలకు – వంతుడు, వంతము, వానుడు, వతి - ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి. -- ఉదా: సౌభాగ్య -> సౌభాగ్యవతి; గుణ -> గుణవంతుడు; బల -> బలవంతం; విద్యా -> విద్యావంతుడు; అమరా -> అమరావతి వంతెన, vaMtena -n. --bridge; --అట్టెడ; పాలి; వారధి; సేతకము; సేతువు; వంద, vaMda -n. --hundred; -- [Sans.] బృంద > వృంద > వంద వందనం, vaMdanaM -n. --salutation; వంద్యము, vaMdyamu -n. --praiseworthy; laudable; వందిమాగధులు, vaMdimaagadhulu - n. pl. -- వంది and మాగధుడు are the titles of "praisers" in a king's court; their job is to constantly praise the king for all his good deeds; వందిమాగధులు ఎవరివద్ద కొలువు చేస్తున్నారో వారిని మాత్రమే స్తుతిస్తుంటారు. శృంగేరీ మఠంలో వారు గురువులను, దేవుళ్ళను స్తుతిస్తుంటారు; క్షత్త్రియ స్త్రీకిని వైశ్యునకును బుట్టినవాఁడు; వంశావళిఁ జదువువాఁడు; వంపు, vaMpu -n. --curvature; -v. t. --spill; empty; decant; వంశము, vaMSamu -n. --race; family; lineage; dynasty; వక్క, vakka -n. --betel nut; [bot.] ''Areca catechu''; (note) the phenolics in this nut cause desensitization of the oral issue, especially the tongue, and makes it difficult to pronounce words correctly; excessive use of this nut could cause leukoplakia; -- వక్కలో arecoline, arecaidine అనే alkaloid పదార్ధాలు ఉన్నాయి. -- same as పోకచెక్క; చెక్క; (rel.) కాచు; వక్కాణించు, vakkANiMcu -v. i. --state; utter; say; ---నొక్కి వక్కాణించు = emphasize వక్కాణము, vakkANamu -n. --information; news; వక్ర, vakra -adj. --curved; వక్రరేఖ, vakrarEkha -n. --curve; curved line; వక్తవ్యం, vaktavyaM, - n. -- what that is fit or proper to be said, spoken, or uttered; వకీలు, vakIlu -n. --lawyer; వక్రీభవనం, vakrIbhavanaM -n. --refraction (of light;) వక్రోక్తి, vakrOkti - n. -- irony; a figure of speech; Irony is a mode of speech in which the real meaning is exactly the opposite of that which is literally conveyed; In Julius Ceaser Mark Antony says several times "'Brutus is an honorable man" is an example of irony; -- మమ్మటుడు వక్రోక్తిని ఇలా నిర్వచించాడు: 'యదుక్తమన్యథా వాక్యమన్యథాన్యేన యోజ్యతే. శ్లేషేణ కాకా వా జ్ఞేయా సా వక్రోక్తిస్తథా ద్విధా' (కావ్య ప్రకాశ -9). --'అందరూ పెద్దమనుషులే! మరి గల్లా పెట్టెలో చిల్లర ఏమైంది?' వంటి ప్రయోగాలలోని 'వక్రోక్తి' ని గమనించండి. వగ, vaga -n. --grief; sorrow; వగచు, vagacu -v. i. --grieve; lament; feel sorry; వగరు, vagaru - n. --astringent taste; (Note: ఒగరు is not correct usage) వగర్చు, vagarcu -v. i. --gasp; pant; breathe hard; వగలాడి, vagalADi - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; వగైరా, vagairA -n. --et cetera; and other things; వచనం, vacanaM -n. --(1) word; speech; affirmation; promise; --(2) prose; వచస్సు, vacassu - n. -- (1) speech, word, utterance; (2) advice, counsel; (3) order, command; వచ్చీరాని, vaccIrAni vbl. -adj. --scarcely coming; scarcely understandable; ---వచ్చీరాని తెలుగు = scarcely understandable Telugu. ---వచ్చీరాని నవ్వు = scarcely discernable smile. వచ్చు, vaccu -v. i. --come; వచ్చుబడి, vaccubaDi -v. i. --income; వజ్రం, vajraM -n. --diamond; వజ్ర, vajra -adj. --hard; harsh; fierce; steely; వజ్రకంద, vajrakaMda - n. -- a wild variety of corm tubers; [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus''; [Sans.] వజ్రమూల; వనసూరణ; వజ్రగుణకారం, vajraguNakAraM -n. --[math.] cross-multiplication; వజ్రదంతి, vajradaMti -n. --[bot.] ''Barleria prionitis''; -- a decorative perennial with many medicinal uses with potential in cancer treatment; the bark has been traditionally used in preparing Ayurvedic tooth powder; వజ్రమల్లి, vajramalli -n. --Adamant creeper; [bot.] ''Cissus quadrangularis;'' -- Cissus quadrangularis is commonly used for bone health and weight loss. It is also used for conditions such as diabetes, high cholesterol, hemorrhoids, and many others, but there is no good scientific evidence to support these uses. వజ్రలేపనం, vajralEpanaM -n. --adamantine glue; a material used before cement was invented; వక్రశుంఠుడు, vakraSuMThuDu -n. --steely stupid; big blockhead; వజ్రసంకల్పం, vajrasaMkalpaM -n. --fierce determination; వట్ట, vaTTa -n. --(1) testicle; --(2) turnstile; a device typically consisting of 3 or 4 horizontal arms supported by and radially projecting from a vertical post, that is used for controlling passage from one public area to another and perhaps facilitating a count of the number of people passing through; వట్టి, vaTTi -adj. --empty; vacant; వట్టివేరు, vaTTivEru -n. -- cuss-cuss; [bot.] straw of ''Andropogon muriaticum''; -- కురువేరు; అవురుగంట వేరు; ఉసీరం; లఘులయము; అవదాహం; వట్టివేళ్ల తడకలు, vaTTivELla taDakalu -n. pl. --screens made out of the straw of ''Andropogon muriaticum''; వట్రుతలం, vaTrutalaM -n. --curved surface; వట్రువ, vaTruva -adj. --globular; వణిజుడు, vaNijuDu -n. --merchant; trader; వడ, vaDa -n. -- a toroidal-shaped (doughnut-shaped), palm-sized, deep-fried savory dish popular in South India; this item is typically made from black gram ("Urid dal") although variations exist; If it has a hole in the center, then it is called "గారె;" వడగట్టు, vaDagaTTu -v. t. --strain; filter through a cloth or paper; same as వడబోయు; వడగళ్ల వాన, vaDagaLla vAna -ph. --hailstorm; వడగళ్లు, vaDagaLlu -n. --hailstones; hail; (lit.) cool stones; వడగాడ్పు, vaDagADpu -n. --a blast of hot summer air; this is an anomalous use of వడ; వడగాలి, vaDagAli -n. --hot summer air; this is an anomalous use of వడ; వడగిన్నె, vaDaginne -n. --filter; a pot used in a filter; -- వడపోత గిన్నె; వడజ, vaDaja -n. --[bot.] ''Acorus calamus''; వడపప్పు, vaDapappu -n. --split mung dal (a type of pulses) soaked in water, and lightly salted or sugared; (lit.) cool dal; వడపోత, vaDapOta -n. --filtration; వడబోయు, vaDabOyu -v. t. --filter; వడదెబ్బ, vaDadebba -n. --sunstroke; heatstroke; వడలు, vaDalu -n. pl. --spiced deep-fried cakes made of black gram; -v. i. --wilt; dry up; fade; వడ్డన, vaDDana -n. --serving of food; food service; వడ్రంగి, vaDraMgi -n. --carpenter; వడ్రంగి పిట్ట, vaDraMgi piTTa -n. --woodpecker; వడేలురాలు, vaDElurAlu -n. --[bot.] ''Hiptage madablota''; వడి, vaDi -n. --speed; quickness; వడియాలు, vaDiyAlu - n. pl. -- fryams; a dried vegetable (often mixed with batter before drying) used as a deep-fried dish; వడిశ చెట్టు, vaDiSa ceTTu -n. --[bot.] ''Christanthus colinus''; extract from the bark of this tree is used by Chenchu tribes to stun fish in spearfishing; వడ్డించు, vaDDiMcu -v. t. --serve; వడ్డీ, vaDDI -n. --interest; interest collected on a loan or a bank deposit; వడ్డీ వ్యాపారం, vaDDI vyApAraM -n. --money lending business; వడ్లు, vaDlu - n. pl. -- paddy; whole, unhusked grains of rice; -- వడ్ల చిలక = [bio.] Sitoroga cereallela; వరి, గోదుమ, ఇతర ధాన్యాలను ఆశ్రయిస్తూ బ్రతికే ఒకరకమైన చిన్న రెక్కల పురుగును 'వడ్లచిలుక' అంటారు. వడ్లు అంటే ధాన్యం కాబట్టి ఈ కీటకాలకు ఆ పేరు వచ్చింది.ఇవి బూడిద రంగులో, మాడు ఎరుపు, లేత నలుపు రంగుల్లో కనబడుతుంటాయి. వీటి లార్వాలు (క్రిమి దశ) కూడా ధాన్యాలలోనే సాగుతుంది. ఇవి ధాన్యాలలో సారాన్ని పూర్తిగా పీల్చేసి నిస్సారం చేస్తాయి; వడ్డెరవాడు, vaDDeravADu -n. --stonesmith; వత్సము, vatsamu -n. -- young child; calf; -- గోవత్సము = calf; వత్సలం, vatsalaM -n. --vaccine; (ety.) In Sanskrit, "vatsa" is cow; in Latin vacca is cow; the word vaccination is derived from vacca. % to e2t వత్తాసు, vattAsu -n. --support; backing; వత్సా, vatsA -inter. --you lad!; hello young man!; (lit.) you, young bull! ( a highly respectful way of addressing in classical times); వత్తి, vatti -n. --wick; వదనం, vadanaM -n. --face; వదలు, vadalu -n. --loose; slack; not tight; -v. t. --(1) omit; leave; --(2) depart; వదలిపెట్టు; వదలిపెట్టు; వదలుకొను, vadalipeTTu, vadalukonu -v. t. --give up; abandon; relinquish; వదాన్యత, vadAnyata - n. -- generosity; the quality of giving; వద్దు, vaddu --aux. verb. used as a suffix --do not; must not; no; ---వినవద్దు = do not listen. వధ, vadha -n. --slaughter; killing; వధించు, vadhiMcu -v. t. --kill; slay; వధువు, vadhuvu -n. --bride; వనచంద్ర, vanacaMdra -n. --[bot.] ''Flagellaria indica''; వనతులసి, vanatulasi - n. -- sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum''; -- రుద్రజెడ; దీని గింజలనే సబ్జా గింజలు అంటారు; వనపాలి, vanapAli -n. --forest ranger; వనమల్లిక, vanamallika - n. -- Chinese box tree; [bot.] ''Murraya exotica''; used in making wooden grips and geometrical instruments like scales; -- పూల వెలగ; వనమాలి, vanamAli -n. --epithet for Krishna; వనరులు, vanarulu -n. --resources; వనశృంగాటం, vanaSRuMgATaM -n. --[bot.] ''Reuellia longifolia''; వనస్పతి, vanaspati -n. --(1) tree; plant; (2) hydrogenated vegetable oil with no admixture of animal-based fats like tallow; (3) margarine; వనస్పతీకరణం, vanaspatIkaranaM -n. --[chem.] hydrogenation; వనిత, vanita -n. --woman, (lit.) one who caters to the taste of men; వన్నెలాడి, vannelADi - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; వయలిన్, vayalin -n. --violin; a stringed instrument played with a bow, and characterized by four strings and frets. Although originating in the West, it has become an indispensable part of classical music concerts of south India; violin is different from a fiddle; also వాయులీనం; వయస్సు, vayassu -n. --age; వయ్యారిభామ, vayyaaribhaama - n. -- Congress grass; [bot.] ''Parthenium hysterophorus;'' a weed native to N. America; -- అమెరికా నుంచి దిగుమతైన పి.ఎల్.480 గోధుమలతో పాటు ఈ కలుపు మొక్కలు దిగుమతయ్యాయి. అక్కడ ఈ కలుపు మొక్కను తినే పురుగులు ఉన్నాయి. ఇక్కడ లేవు. ఏటికేడు విస్తరిస్తోంది. దీని పుప్పొడి ఉబ్బసం వ్యాధిని కలిగిస్తుంది. -- This is notorious for causing severe health issues, including dermatitis, asthma, and allergies, as well as ecological damage by inhibiting native plant growth. వయినము, vayinamu -n. --details; method; system; వరం, varaM -n. --boon; gift from God; వరండా, varaMDA -n. --verandah; hallway; corridor; వరకట్నం, varakaTnaM -n. --dowry; award; the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of wedding; వరకు, varaku -adv. --till; until; up to; వరగ, varaga -n. --[bot.] ''Panicum miliaceum''; వరగోగు, varagOgu -n. -- (1) Pride of India; Giant Crape-myrtle; Queen's crepe-myrtle; this is a large tree; [bot.] ''Lagerstroemia speciosa'' of the Lithraceae family; ''Lagerstroemia reginae''; (2) Common Crepe-myrtle; this is a small bush; [bot.] ''Lagerstroemia indica''; (3) [bot.] ''Salvodora indica''; -- రోడ్లకిరువైపులా విరగబూసిన వరగోగు వృక్షాలు గువాహాటి నగరానికి ఎంతో శోభను తెచ్చాయి; ఆ వృక్షం గువాహాటిలో సర్వ సాధారణం; -- ఫిలిప్పీన్స్, వియత్నాం దేశాలలో స్థానికులు ఈ వృక్షం లేత ఆకుల్ని ఆకుకూరగా వండుకుంటారు. ఈ ఆకులు వైద్యపరంగా విరేచనకారిగా, మూత్రకారిగా పేరొందాయి. వీటి ముదురు ఆకులలో చేదుగా ఉండే ఇన్సులిన్ వంటి పదార్ధం ఎక్కువగా ఉంటుందని పరిశోధనలు రుజువుచేశాయి. పండుటాకుల్నీ, ముదురు కాయల్నీ అక్కడి స్థానికులు వైద్య చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. వీటి ముదురు ఆకులు చక్కెర వ్యాధిగ్రస్థులలో రక్తంలో గ్లూకోజ్ పరిమాణాన్ని తగ్గించడానికి పనిచేస్తాయట. బౌద్ధంలో ఈ వృక్షాలకు పవిత్రమైన స్థానముంది. వరణం, varaNaM -n. --covering; ---వాతావరణం = atmosphere; (lit.) air-covering. వరద, varada -n. --flood; వరదగుడి, varadaguDi - n. -- an atmospheric phenomenon in which one sees a circular, cloud-like formation around the moon or sun; folk wisdom says that a larger ring indicates a high probability of rainfall in the near future and a smaller ring indicates probable rainfall in the far future; This is not a rainbow; -- సింగిడి; వరస, varasa -n. --(1) row; array; --(2) attitude; --(3) styling a relationship according to kinship structure; ---నీ వరస ఏమీ బాగులేదు = your attitude is no good at all. ---ఆమె నీకు అత్త వరస అవుతుంది = she will be an aunt for you, according to kinship rules. ---వరస కలుపడం = assuming a non-existent relationship and addressing people with that assumed relationship, such as addressing un-related people as uncles and aunts, a common practice in India. ---వరసా, వావి = order and coordination. వరహా, varahA -n. --gold coin; typically 33.7 grams of 22 karat gold coin; (ety.) a coin possibly with the imprint of a boar or pig; in 17th century Andhra, these coins carried the imprint of a temple; వర్గం, vargaM -n. --(1) square; a quantity raised to the power of two; a quantity multiplied by itself; --(2) group; class; వర్గత్రయం, vargatrayaM - n. -- three ancestors; father, grandfather, and great grandfather; వర్గపోరాటం, vargapOrATaM -n. --class struggle; class conflict; వర్గమూలం, vargamUlaM -n. --[math.] square root; వర్గసమీకరణం, vargasamIkaraNaM -n. --[math.] quadratic equation; వర్చస్సు, varcassu -n. --luster; glow; వర్జ్యం, varjyaM - న. -- an inauspicious time; a time to be avoided; -- వర్జ్యం అంటే వర్జించ(విడిచిపెట్టవలసిన) ఘడియలు. ఒక రోజుకు 60ఘడియలు. ఈ అరవై ఘడియల కొక నక్షత్రం అనుకొంటే, ఆ నక్షత్రానికి అమృత ఘడియలు, విషఘడియలూ కూడా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు అశ్వనీ నక్షత్రానికి అది మొదలైన తర్వాత 50 ఘడియలకు ఈ విషఘటికలు మొదలై సుమారో మూడు, మూడున్నర ఘడియల వరకూ ఉండవచ్చు. ఈ విషఘటికల్నే "వర్జ్యం"అని పిలుస్తారు. ఇవి నక్షత్ర, నక్షత్రానికీ మారుతూ ఉంటాయి కనుక పంచాంగం చూసి తెలుసుకోవాలి; వర్ణం, varNaM -n. --(1) language character that can be uttered in one unit; అచ్చులు, అచ్చు కలవని హల్లులు 'వర్ణములు' అనబడతాయి. వర్ణముల సంఖ్య చాలా పరిమితంగా వుంటుంది.తెలుగులో 36. సంస్కృతం నుండి అప్పు తెచ్చుకున్నవాటితో కలిపి 56. --(2) color; --(3) characteristic; inherent property; [Note] caste and social class are not వర్ణం; the word also has no religious connotation; this word does not mean కులం; the words వర్ణం (characteristic), జాతి and కులం (group, caste) are not synonyms; -- (4) హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి; బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు. వర్ణక్రమం, -n. --(1) alphabetical order; --(2) spelling; వర్ణపటం, varNapaTaM -n. --spectrum; ---శోషణ వర్ణపటం = absorption spectrum. వర్ణమాపకం, varNamApakaM -n. --[phy.] spectrometer; an instrument to study the properties of the various colors of light వర్ణమాల, varNamAla -n. --(1) alphabet; (lit.) a string of characters; --(2) spectrum; a band of colors; వర్ణన, varNana -n. --description; వర్ణనాత్మక, varNanAtmaka -adj. --descriptive; వర్ణపాతలేఖనం, varNapAtalEkhanaM -n. --chromatography; (lit.) color writing; వర్ణపాతలేఖిని, varNapAtalEkhini -n. --[chem.] chromatograph; an instrument to study the properties of chemical mixtures; వర్ణలేఖిని, varNalEkhini -n. --(1) spectrograph; --(2) chromatograph; (comment.) Perhaps we need distinct words for chromatograph and spectrograph; వర్ణసంధానం, varNasaMdhAnaM -n. --staining; a process used in microscopy to make parts of an object stand out against a background; వర్తకం, vartakaM -n. --trade; business; వర్తకుడు, vartakuDu -n. m. --trader; businessman; వర్తన, -n. --behavior; వర్తమానం, vartamAnaM -n. --(1) news; tidings; message; --(2) communication; --(3) present tense; contemporary time; వర్తమానకాలం, vartamAnakAlaM -n. --[gram.] present tense; (ant.) భూతకాలం; వర్ధంతి, vardhaMti - n. -- (1) birth anniversary; (2) death anniversary; -- (note) In all other Indian languages, including Sanskrit, the correct meaning is "birth anniversary." For some unknown reason the meaning morphed into "death anniversary" and this meaning is currently in widespread usage; -- వర్ధంతి అను శబ్దము వృధు, వృద్ధా అను ధాతువులనుండి నిష్పన్నమైనది. అది వృద్ధి అను అర్థమును చెప్పును. ఆయుర్వృద్ధికి హోమాదులు ఒనరింతురుగావున వర్ధంతి అను పదము "పుట్టినరోజు" కి వాడుట యోగ్యము; వర్ధకం, vardhakaM [suff.] one that promotes; promoter; ---బలవర్ధకం = tonic; promoter of strength. ---క్షీరవర్ధకం = promoter of milk production. ---కాంతివర్ధకం = promoter of a healthy glow. వర్ధమాన, vardhamAna -adj. --one that is growing; one that is progressing; (lit.) one that is capable of growing beyond belief; ---వర్ధమాన దేశం = developing country. వర్ర, varra -n. --(1) pungent taste; --(2) chili powder; వర్జ్యం, varjyaM -n. --eschewed time of a day because it is not auspicious; వర్షం, varshaM -n. --(1) rain; shower; వాన; (2) cloud; మేఘం; --(3) year; సంవత్సరం; --(4) country; దేశం; వర్షపాతం, varshapAtaM -n. --rainfall; (rel.) హిమపాతం; వరాహం, varAhaM -n. --pig; wild boar; వరాహమిహిరుడు, varAhamihuruDu -n. --Varahamihira; the great Indian scientist, of the 4th - 5th century A.D., who made lasting contributions to astronomy and atmospheric sciences; వర్ణాంధత్వం, varNAMdhatvaM -n. --color blindness; వర్ణావరణం, varNAvaraNaM -n. --chromosphere; the bright region around the sun; can be applied to any other bright region surrounding an object; వర్షాకాలం, varshAkAlaM -n. --monsoon; rainy season; వరి, vari -n. --rice paddy; [bot.] ''Oryza sativa''; --ప్రాసంగులు (రాజనాలు), కర్పూర భోగులు, వంక సన్నాలు, కుంకుమ పూలు, గుండ్ర సాంబవలు, మొలకొలుకులు, కుసుమలు, సన్న కొనామణులు, చిన్న పిషాణీలు, పెద కాకిరెక్కలు, పిన్న కుసుమలు, పాలాట్రగడ్డలు, బంగారు తీగలు, సన్న ముత్యాలు, జున్నుబాలు, వంకెలు, పగడాలు, ఢిల్లీ భోగాలు, రామసాగరాలు వంటి పలు ఇతర జాతులు కూడా ఉన్నాయి; ఇవికాక సాంబవ (సాంబ) మషూరీ, జీలకర్ర సన్నాలు, కృష్ణ కాటుకలు, సన్న కృష్ణ కాటుకలు, అక్కుళ్ళు, నెంబర్లు, ముదుగులు, బుడమలు, కోడి బుడమలు, జిలమలు, ఎరడాములు, కిచిడీలు, ఆట్రగడ్డలు, సన్నాట్రగడ్డలు, జయపూరు సన్నాలు, వంక సన్నాలు, కర్నూలు సోనా మషూరీ, చిట్టిముత్యాలు, కాకి రెక్కలు, ఈత గొల్లలు,గొర్తివడ్లు, స్వర్ణ, హంస, జయ, కేసరి, చెన్నంగి, రాజభోగాలు, బాస్మతి వంటి వరి వంగడాలు ఇంకా ఎన్నో; వరి ధాన్యంలో కొన్ని వేల రకాలు ఉన్నాయి; వరిగడ్డి, varigaDDi -n. --hay; straw; వర్తించు, vartiMcu -v. i. --apply; to be in force; be applicable; వర్తిల్లు, vartillu -v. i. --exist; వర్ధిల్లు, vardhillu -v. i. --grow; flourish; increase; develop; వరుగు, varugu -n. --sun-dried food item; sun-dried vegetables; వరుగు చేప, varugu cEpa -n. --sun-dried fish; వరుమానం, varumAnaM -n. --income; --(2) allowance; money given for maintenance; --(3) income from an allowance; వర్గు, vargu -n. --(1) list; categorized list; (2) [math.] squared value; వర్గు రూపం, vargu rUpaM -n. --[math.] quadratic form; వరేణ్యుడు, varENyuDu -n. --great person; వలంబిరికాయ, valaMbirikAya -n. --[bot.] I''sora corylifloia''; వల, vala -n. --net; వలచు, valacu -v. t. --to fall in love; వలపక్షం, valapakshaM -n. --partiality; వలపలి, valapali -adj. --on the right side (of a vehicle, while facing forward); starboard side; (ant.) దాపల; వలయం, valayaM -n. --ring; circle; వలయాకార, valayAkAra -adj. --circular; round; వలవల, valavala -adj. --onomatopoeia for the sound of --(1) crying, possibly out of sorrow; --(2) landing sound of a flock of birds; వలస, valasa -n. --migration; emigration; going from one part of the world to another; వలస వీధులు, valasa vIdhulu -n. --migratory routes; వలస మార్గాలు; వల్ల, valla -n. --possibility; feasibility; వల్లకాడు, vallakADu -n. --burial or cremation ground; cemetery; -- వల్ల + కాడు > ఒలికి + కాడు = సొద (చితి) పేర్చెడి చోటు -- ఒలికికాడు → ఒలిక్కాడు → వలిక్కాడు → వలక్కాడు → వల్లకాడు. -- 'ఒలికికాడు' లేదా 'ఒలుకులమిట్ట' అనే పదానికి 'చితిపేర్చెడు చోటు' / 'సొదపేర్చెడు చోటు' అని అర్థం. వల్లమాలిన, vallamAlina -adj. --excessive; impossible; వల్లరసి, vallarasi -n. --[bot.] ''Walsura piscidia''; వల్లవ, vallava -n. --cook; chef; the head of a kitchen; వలిసె, valise -n. --[bot.] ''Verbisina sativa''; వల్మీకం, valmIkaM -n. --ant-hill; వలువు, valuvu -n. --(1) fine garment; --(2) skin of a nut or vegetable; వలె, vale -prep. adv. --(1)like; similar to; in imitation of; resembling; -- (2) as though; as if; -- కరణి; మాడ్కి; వల్లె, valle -inter. --yes; affirmation; ---వల్లెయని అతడు బయలుదేరెను = he said, 'yes' and started. -n. --rote; repetition; వల్లెవేయు, vallevEyu -v. t. --repeat with the intention of memorizing; వశం, vaSaM -n. --(1) possession; custody; --(2) control; supremacy; వశిష్ఠ, vaSishTha --[astron.] Mizar and Alcor are two stars forming a naked-eye double in the handle of the Big Dipper (or Plough) asterism in the constellation of Ursa Major. Mizar is the second star from the end of the Big Dipper's handle, and Alcor its fainter companion. Mizar is really four stars, and Alcor is really two stars. So what we see as two stars are really six in one! వసంతం, vasaMtaM -n. --spring; వసంతదూత, vasaMtadUta -n. --messenger of spring; [bot.] ''Gaetnera racemosa''; వసంత విషువత్, vasaMta vishuvat -n. --spring equinox; vernal equinox; approximately March 21; equinox = the day on which nights and days are of equal length at the Equator; the equality doesn't happen everywhere on Earth; some astrological traditions consider this point as the "starting point" of the zodiacal chart; such a chart is called "Sayana zodiacal chart" (Tropical Zodiac); this point slowly moves backwards, (about one degree in every 72 years), due to the precession of the spinning globe, and makes a full circle in approximately 26,000 years; this phenomenon is called the Precession of the Equinoxes"; Indian astrological tradition does not take into account this shifting tropical zodic; instead it uses an absolute reference frame, defined by a fixed point in the sky. A chart made with this fixed reference is called "nirayaNa zodiacal chart." The difference between these two charts now stands at about 23 degrees and this difference is called "ayanAMSa"; వస, vasa -n. --calamus; root of calamus; Sweet Flag; a medicinal root; [bot.] ''Acorus calamus'' of the Acoraceae family; ---వస పోసిన పిట్ట వలె మాట్లాడుతున్నాడు = he is talking like a bird overdosed with vasa; the belief is that "vasa" has the ability to assist in the latent powers of speech, both in people and birds like parrots and mynas. -- [Sans.] చవచా; ఉగ్రగంధా; వసనాభి, vasanAbhi -n. --[bot.] ''Aconitum ferox; Aconitum chasmanthum''; వసపిట్ట, vasapiTTa -n. --[idiom.] a talkative person; వసారా, vasArA -n. --verandah; corridor; వస్తాదు, vastAdu -n. --(1) master; --(2) strong person; --(3) wrestler; వస్తుగుణదీపిక, vastuguNadIpika -n. --Materia Medica; % to e2t వస్తు ప్రపంచం, vastu prapaMcaM -n. --material universe; వస్తువినిమయ పద్ధతి, vastu vinimaya paddhati -n. --barter system; వస్తువు, vastuvu -n. --thing; item; substance; topic; వషత్కారాలు, vashatkArAlu -n. --fireballs; sparks; చివాట్లు; వ్యక్తం, vyaktaM -n. --revealed; expressed; manifested; వ్యక్తి, vyakti -n. --person; character; individual; వ్యక్తిత్వం, vyaktitvaM -n. --personality; characteristic; individuality; వ్యంగ్యం, vyaMgyaM -n. --sarcasm; వ్యంగ్య చిత్రం, vyaMgya citraM -n. --cartoon; వ్యగ్రత, vyagrata -n. --bewilderment; వ్యత్యాసం, vyatyAsaM -n. --difference; gap; discrepancy; వ్యతిక్రమం, vyatikramaM -n. --transgression; deviation from tradition; వ్యతిరేకం, vyatirEkaM -n. --contradiction; opposite position; వ్యథ, vyatha -n. --pain; suffering; agitation; వ్యభిచారం, vyabhicAraM -n. --adultery; transgression; వ్యయం, vyayaM -n. --(1) destruction; --(2) expenditure; ---అనుత్పాదక వ్యయం = non-productive expenditure. వ్యర్ధ, vyardha -adj. --useless; wasted; unproductive; unprofitable; vain; వ్యవకలనం, vyavakalanaM -n. --subtraction; వ్యవధానం, vyavadhAnaM -n. --duration; interval; time; వ్యవధి, vyavadhi -n. --duration; interval; time; వ్యవస్థ, vyavastha -n. --system; organization; a set of rules; వ్యవసాయం, vyavasAyaM -n. --agriculture; cultivation; వ్యవహర్త, vyavaharta -n. --manager; organizer; one who controls a business or transaction; వ్యవహారం, vyavahAraM -n. --(1) business; transaction; --(2) dispute; --(3) use; usage; custom; practice; వ్యసనం, vyasanaM -n. --bad habit; addiction; వ్యస్తాక్షరి, vyastAkshari - n. -- one of the eight items in a literary gymnastic event called "ashTAvadhAnaM;" the person conducting the event is required to compose a poem that contains a specified set of words; వ్యష్టిగా, vyashTigA -adv. -- separately; in an isolated fashion; వ్రణం, vraNaM -n. --(1) ulcer; carbuncle; boil; వ్రతం, vrataM -n. --a religious ritual worshp with a single-minded devotion, usually officiated by a priest; వ్రతశీలి, vrataSIli -n. --(1) duty bound person; --(2) a person devoted to a cause; '''వా - vA, వ్యా - vyA''' వాంగ్మయం, vAMgmayaM -n. --literature; literary heritage; వాఙ్మయం is the only place I have seen the use of ఙ. For simplification, I have decided to use this spelling although it is frowned upon by purists. వాంఛ, vAMcha -n. --desire; వాంఛనీయం, vAMchanIyaM -n. --desirable; వాంతి, vAMti -n. --vomit; వాక్, vAk -adj. --vocal; speech; వాక, vAka -n. --a tropical thorny bush; Karaunda; Jasmine-flowered carissa; Bengal currants; [bot.] ''Carissa carandas'' of Apocynaceae family; --[Sans.] సుషేణ; కరమర్దకః; అవిగ్నః; కృష్ణపాక ఫలమ్‍; వాకట్టు, vAkaTTu -n. --gag; a long piece of cloth stuffed in the mouth and tied around the head to prevent a person from talking; వాక్యం, vAkyaM -n. --sentence; వాక్కాయ, వాకల్వి కాయ, vAkkAya, vAkalvikAya - n. -- [bot.] ''Caris carandas; Carissa spinarum;(Apocynaceae or Milkwort Family.) -- (Apocynum cannabinum)అపోసైనం కన్నబియం అనే హోమియో మందు ఉంది; వాకిలి, vAkili -n. --front yard; (ant.) పెరడు; ---నాలుగిళ్ల వాకిలి = courtyard. వాకుడు, vAkuDu -n. --a type of prickly nightshade; [bio.] ''Solanum jacquinii'' of the Solanaceae family; the root of this medicinal plant is used in Ayurveda; == ముళ్ల వంగ; వాకుడుకాయ; వాక్కు, vAkku -n. --word; utterance; speech; voice; వాకేతం, vAkEtaM -n. --signal; a coded signal; (def.) వార్తలని మోసే సంకేతం; వాగ్వ్యవహారం, vAgvyavahAraM - n. -- conversational transaction; oral transaction; వాగ్దానం, vAgdAnaM -n. --promise; (lit.) giving a word; వాగ్వాదం, vAgvAdaM -n. --argument; oral dispute; వాగ్మి, vAgmi -n. --orator; eloquent speaker; వాగ్విలాసం, vAgvilAsaM -n. --gracefulness of speech; వాగ్వివాదం, vAgvivAdaM -n. --debate; argument; వాగు, vAgu -n. --mountain stream; -v. i. --(1) babble; prattle; talk without much forethought; talk with no regard to the rank and status of the other person; --(2) make sounds; వాగుడు, vAgUDu -n. --garrulousness; talkativeness; వాగ్రూపం, vAgrUpaM -adj. --oral; (ety.) వాక్ + రూపం = in the form of words uttered; (rel.) లిఖితపూర్వకం; వాగ్గేయం, vAggEyaM -n. --lyric and its composition; (ety.) వాక్ + గేయం; వాగ్గేయకారుడు, vAggEyakAruDu -n. m. --one who writes the lyrics as well as composes the music; వాఙ్మయము, vaa~mmayamu - n. -- (1) consisting of speech, depending on speech, whose essence is speech, relating to speech; (2) literature; rhetoric; -- వాక్ + మయం = వాఙ్మయం; వాక్కులతో నిండినది; సాహిత్యం, సారస్వతం, వాఙ్మయం అనేవి మూడు; ఇవి ఒక దానికంటే మరొక దాని పరిధిని బట్టి విస్తృతమైనవి. హితబోధ లక్ష్యంగా కలది సాహిత్యం; ఉదా. కావ్య నాటకాదులు. సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. ఉదా. సినిమాల భాష సినీ సారస్వతం అనవచ్చు. సంగీత సారస్వతం అంటే కృతులూ, పదాలూ, ఆలాపనలూ. వైదీక సారస్వతం అంటే వేదాలూ, మంత్రాలూ, వాటి వ్యాఖ్యానాలూ. ఉపన్యాసాలూ మొదలైనవన్నీ. వాఙ్మయం అంటే పైవన్నీ. వినోదం కోసం ఆనందం కోసం ఉన్న రచనలే కాక, నిత్య జీవితానికి ఉపకరించే అనేక విషయాల సమాహారం వాఙ్మయం ఔతుంది. వివిధ శాస్త్ర గ్రంథాలూ, జీవిత చరిత్రలూ, పత్రికలూ, వార్తలూ, చర్చలూ, అన్నీ. తెలుగు భాషలో కనబడేవీ, వినబడేవీ సమస్తమూ - వాగ్రూపం లో ఉండేవన్నీ — తెలుగు వాఙ్మయమే. వాచకం, vAcakaM -n. --reader; a collection of important works for reading; వాచవి, vAcavi -n. --flavor; వాచాలత, vAcAlata -n. --talkativeness; వాచ్యార్థం, vAcyArthaM -n. --literal meaning; వాచు, vAcu -v. i. --(1) swell; --(2) crave; (ety.) by associating pregnant women's craving for foods and the swelling of their face and feet; వాజపేయం, vAjapEyaM -n. --a ceremony during the inauguration of an emperor; see also రాజసూయం; వాజమ్మ, vAjamma - n. --incompetent person; fool; simpleton; useless fellow; వాజిగంధ, vAjigaMdha -n. --[bot.] ''Physalis flexuosa''; వాజీకరి, vAjIkari -n. --aphrodesiac; వాటం, vATaM -adj. --attitude; direction; tenor; trend; ---వాడి వాటం బాగా లేదు = his attitude is no good. ---గాలి వాటం = direction of wind; the trend in the air. వాడ, vADa -n. --a row of houses; a street; a colony; వాడకట్టు, vADakaTTu -n. --neighborhood; a street; a row of houses; an apartment complex; % to e2t వాడగన్నేరు, vADagannEru -n. --[bot.] ''Plumiera acuminta;'' వాడాంబ్రం, vADAMbraM -n. --[bot.] ''Eranthemum nervosum;'' వాడు, vADu -pron. --he; -v. t. --use; avail; - v. i. --fade; wither; whittle; వాడుక, vADuka -n. --usage; custom; habit; a habitual practice; వాడుకరి, vADukari -n. --user; వాడి, vADi -adj. --sharp; keen; pointed; వాపు, vApu -n. --swelling; inflammation; edema; వాణిజ్యం, vANijyaM -n. --trade; వాతం, vAtaM -n. --(1) air; --(2) One of the three balancing body conditions in Ayurveda, the ancient Indian medical science; -- "వాత" అనేది గాలి మూలకంతో తయారు చేయబడుతుంది; వాత ఆధిపత్యం ఉన్న వారు సన్నగా, శక్తివంతంగా, సృజనాత్మకంగా ఉంటారు, కానీ సులభంగా పరధ్యానం చెందుతారు. వారి మానసిక స్థితి వాతావరణం, వారి చుట్టూ ఉన్న వ్యక్తులు, తినే ఆహారాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది; వాత, vAta -n. --brand; cautery; a mark left by a burning iron rod; వాతపోధం, vAtapOdhaM -n. --[bot.] ''Butea frondosa;'' వాతహరి, vAtahari -n. --carminative; a medicine that subdues any gas in the stomach; వాత్సల్యం, vAtsalyaM -n. --affection; love; the affection shown by an adult toward a youngster; వాతావరణం, vAtAvaraNaM -n. --(1) atmosphere, a region of space surrounding the Earth, నభోవరణం; --(2) weather; short- term behavior of the atmosphere in terms of temperature, wind, cloudiness, rainfall, etc. A better Telugu word needs to be coined for this. (see వాలిమండ); --(3) climate; long-term behavior of the atmosphere in terms of general trends in heating, cooling, greenhouse effects, glaciation, etc. A better Telugu word needs to be coined for this; వాదం, vAdaM -n. -- theory; supposition; -- గౌతమ మహర్షి తన న్యాయ సూత్రాలలో ఈ మాటని నిర్వచించాడు. భారతీయ తర్క శాస్త్రానికి కూడా గౌతముని న్యాయ సూత్రాలే ప్రాతిపదిక. తనకు తెలియని దానిని తెలుసుకొనటానికి లేదా ఒక విషయంలోని అన్ని పార్శ్వాలు స్పష్టంగా గ్రహించటానికి చేసే చర్చకు 'వాదం' అని పేరు. -- తనకు తెలిసినదే నిజం. ఇతరులంటున్నది యథార్థం కాదు అని ముందే ఒక నిర్ణయానికొచ్చేసి, నిశ్చయంతో చేసే సంవాదాన్ని 'జల్పం' అంటారు. -- మూడవది 'వితండం'. తనకంటూ ఒక స్వంత అభిప్రాయం, విషయజ్ఞానం ఏదీ లేకపోయినా, ఎదుటి వాడు చెప్పేది అంతా తప్పు అని మొండిగా వాదించడం వితండ వాదం. వాదన, vAdana -n. --argument; pleading; వాద్యం, vAdyaM -n. --musical instrument; (rel.) జంత్రవాద్యం; వాద్యబృందం, vAdyabRMdaM -n. --orchestra; వాది, vAdi -n. --plaintiff; the person who filed a suit in court; (ant.) ప్రతివాది; వాదించు, vAdiMcu -v. t. --argue; plead; వాదోడు, vAdODu -n. --verbal assistance; support using words; see also చేదోడు; వాదోస్పదం, vAdOspadaM -n. --arguable; వాన, vAna -n. --rain; shower; వానకోయిల, vAnakOyila -n. --swallow; a type of bird; వానపాము, vAnapAmu -n. --earthworm; dew-worm; segmented worm; angleworm; [bio.] ''Megascolex mauritii'' of the Megascolecidae family; మన దేశం లో ప్రధానంగా రెండు రకాలు ఉన్నాయి 1. ఫెరేటిమ పోస్తుమ ''Pheretima posthuma;'' 2. లుంబ్రికాస్ టేర్రెస్త్రిస్ ''Lumbricus Terrestris;'' --130 కుటుంబాలకు పైగా ఉన్న వానపాములలో 12 వేలకు పైగా జాతులున్నాయి. మెగాస్కోలెసిడే కుటుంబానికి చెందిన మెగాస్కోలెక్స్ మారిటీ అనే శాస్త్రీయ నామం కలిగిన వానపాములు మన ప్రాంతంలో సర్వసాధారణంగా కనిపిస్తాయి. ఎర్రలకు రెండువైపులా తలలుంటాయి; మూడు గుండెకాయలుంటాయి. అంచేత మధ్యలో ఎక్కడ తెగకోసినా, రెండు ముక్కలు విడివిడిగా బతికి, కావలసిన అవయవాలను మళ్ళీ అభివృద్ధి పరచుకొంటాయి; నేలలో వానపాములు ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే రైతుకు అంత మేలు జరుగుతుంది. -- ఎర్ర; ఎర్రటి రంగులో ఉంటాయి కనుక "ఎర్రలు" అంటారో, చేపలు పట్టడానికి వేటిని ఎరలు (baits) గా వాడతారు కనుక ఎర్రలంటారో తెలియదు; వానమట్ట, vaanamaTTa - n. -- Bombay Duck; [bio.] ''Harpadon nehereus;'' is a species of lizardfish popular in Mumbai, India; వానరం, vAnaraM -n. --monkey; ape; any animal of the simian family; -- [వా + నర, వా వికల్పితః నరః] నరునివలె తోచునది, కనబడునది = వానరము; a creature that looks like a human; వానర, vAnara -adj. --simian; వాపు, vApu -n. --swelling; వాపోవు, vApOvu -v. i. --lament; deplore; bewail; వామ, vAma -pref. --levo; sinistral; left-handed; ---వామ నవామ్లం = L-amino acid. ---వామోజు = levulose; levose. వామపక్షం, vAmapakshaM -n. --left wing; వామింట, vAmiMTa - n. -- [bot.] ''Cleome gynandra'' Linn.; see also వాయింట; కుక్క వాయింట; -- ఇది వర్షాకాలంలో ఎక్కడ చూసినా తెల్ల పువ్వులు, పసుపు పూవులతో కనిపిస్తుంది. ఇది ఆవాల మొక్కని పోలి ఉంటుంది. ఈ ఆకు ఇంగువ వాసనను కలిగి ఉంటుంది. దీనిని సాధారణంగా సాంప్రదాయ వైద్యంలో వివిధ రకాల శరీర నొప్పులని తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. వాము, vAmu -n. --(1) seed of Bishop's weed; Ajwa seeds; [bot.] ''Carum copticum''; Trachispermumm ammi; -- అజామోద వాము = [bot.] Trachispermumm roxburghianum; --కురాసాని వాము = henbane; [bot.] Hyoscyamus niger of the Solanaeceae family; -- [Sans.] యువానీ; దీపక; దీప్య; ఓమము; శూల హంత్రీ; --(2) stack; ---గడ్డివాము, = haystack. వాము ఆకుల మొక్క, vAmu Akula mokka - n. -- [bot.] Coleus aromanticus; వాముపువ్వు, vAmupuvvu -n. --thymol; an aromatic colorless crystalline, camphor-like, compound extracted from the volatile oils of thyme; [bot.] ''Thymus vulgaris'' or ''Carum copticum''; probably a misonomer; C₁₀H₁₄O; crystals of thymol resemble camphor tablets; వాయ, vAya -n. --batch; వాయింట, vAyiMTa -n. --a shrub whose leaves have medicinal value; [bot.] ''Cleome pentaphylla''; see also వామింట; వాయిదా, vAyidA -n. --(1) installment; --(2) postponement; ---వాయిదాల పద్ధతి = installment plan. ---కోర్టువారు కేసు వాయిదా వేసేరు = the case is postponed by the court. వాయుదండం, vAyudaMDaM -n. --loom; నేతకు వాడే తాకుపలక; వాయులీనం, vAyulInaM -n. --violin; వాయవ్యం, vAyavyaM -n. --North-West; వాయువిడంగం, vAyuviDaMgaM -n. --a medicinal root; a paste made from this root is believed to assist the development of speech in children; [bot.] ''Embetia ribes;'' వాయువు, vAyuvu -n. --(1) gas; --(2) wind; వాయిదా, vAyidA - n. -- (1) postponement; (2) installment; -- (ety.) in Arabic, వా-ఇదా = agreement; contract; వారం, vAraM -n. --(1) week; --(2) day of the week; వాసరం; --(3) collection; set; ---వారం వారం రా = come every week. ---ఈవేళ ఏమి వారం = what day of the week is today? ---కిరణవారం = beam of light. వార, vAra -n. --side; corner; వారధి, vaaradhi - n. -- causeway; a raised road or track across a low or wet ground; ex. "an island reached at low tide by a causeway;" -- సేతువు; అడ్డకట్ట; వంతెన; వారవనిత, vAravanita -n. --prostitute; courtesan; వారకాంత; -- వార వనిత అంటే ఒక రోజు వరకు గడపఁదగ్గ మగువ (వెలయాలు); వారడి, vAraDi -n. --(1) interval; difference; --(2) lacuna; defect; deficiency; వారధి, vAradhi -n. --bridge; వారసత్వం, vArasatvaM -n. --heredity; వారసవాహిక, vArasavAhika -n. --[bio.] chromosome; (lit.) chromo = color; soma = body; the word chromosome is a misnomer because chromosomes have no inherent color; వారసవాహిక means carrier of hereditary information; these are string-like substances found in the nuclei of cells; వార్త, vArta -n. --news; tidings; intelligence; వార్ధక్యం, vArdhakyaM -n. --old age; వారాహి, vaaraahi - n. -- (1) one of the seven deities; (2) a female wild boar; -- (1.) సప్తమాతలలో ఒకరైన దేవత; (2.) ఆడ అడవి పంది; -- బ్రాహ్మి, మహేశ్వరి, కౌమారి, వైష్ణవి, వారాహి, ఇంద్రాణి, చాముండ - వీరు సప్తమాతలు. దుర్గా సప్తశతిలో వీరు దుర్గాదేవి ప్రతిరూపాలుగా వచ్చి రాక్షస సంహారం కావిస్తారు; వార్తాపత్రిక, vArtApatrika -n. --newspaper; వారించు, vAriMcu -v. t. --stop; prevent; hinder; obstruct; వార్షికం, vAtshikaM - n. -- (1) a yearly payment; an annuity; (2) annual; yearly; (3) belonging to or produced in the rainy season; వార్చు, vArcu -v. t. --decant; drain; to pour off liquid from the top of a vessel without disturbing the contents at the bottom; వార్డు, vArDu -n. -- (1) ward; (2) a wing of a hospital or prison; (3) an administrative unit in a city; (4) The smallest administrative unit of Gram Panchayats in India; వాలం, vAlaM -n. --tail; suffix; extension; ---కరవాలం = sword. (lit.) an extension of the hand. ---సౌధవాలం = annex. (lit.) an extension of a building. వాలకం, vAlakaM -n. --attitude; demeanor; sly behavior; వాలా, vAlA -suff. --a suffix added to the end of a name to indicate the place of origin, profession or activity; ---జట్కావాలా = the driver of a horse-drawn cart. ---ఢిల్లీవాలా = the person from Delhi. -- సైకిలు వాలా = the person on the bicycle. వాలిమండ, vAlimaMDa -n. --weather; (ety.) వాన, గాలి, మబ్బు, ఎండల సముదాయం; వాలు, vAlu -adj. --slanting; inclined; వాలు, vAlu -n. --slope; incline; వాలు, vAlu -v. i. --(1) tilt; lean; --(2) land; perch; వాలు చూపులు, vAlu cUpulu -n. --slanting glances; వాలుక, vAluka -n. --sand; వాలుకాయంత్రం, vAlukAyaMtraM - n. -- (1) any contraption that uses sand in its operation -- (2) sand-clock వాలుకుర్చీ, vAlukurcI -n. --easy chair; relaxing chair; lounging chair; వాలుగ, vAluga -n. --catfish; వాలుబల్ల, vAluballa -n. --inclined plane; inclined plank; వాల్చు, vAlchu -v. t. --turn an object from an upright to a flat position as in మంచం వాల్చు; see also చేరబెట్టు; వావి, vAvi -n. --blood relationship; consanguinity; వావిడికం, vAviDikaM -n. --incest; relationship prohibited for a wedded life; వావివరుస, vAvivarusa -n. --relationship suitable for a wedded life; consanguinity; వావిలి చెట్టు, vAvili ceTTu -n. --[bot.] ''Vitex negundo'' of the teak (Verbenaceae) family; -- వావిలి మొక్కలో అనేక ఔషధ ప్రయోజనాలున్నాయి; చవితి పూజకు ఉపయోగించే పత్రిలో వావిలి ఆకు (సింధురవార పత్రి) ఉంది; -- నల్ల వావిలి; సింధువారం; నిర్గుండీ; వాసం, vAsaM -n. --beam; a longitudinal (main) beam of a house; see also పెండె; వాసంతి, vAsaMti -n. --[bot.] ''Jasmimum auriculatum;'' వాసన, vAsana -n. --(1) odor; smell; fragrance; aroma; --(2) memory; subconscious memory from a previous birth (aacording to Abhinava Gupta's philosophy); పూర్వజన్మలోని కర్మలు మరుజన్మలో వాసనా రూపంలో ఉంటాయని, ఎవరి కర్మకి వారే కర్తలు అనీ సిద్ధాంతం; వాస్తవం, vAstavaM -n. --fact; reality; truth; వాస్తవ్యం, vAstavyaM -n. --habitat; house; వాస్తవవాది, vAstavavAdi -n. --realist; వాస్తవ్యుడు, vAstavyuDu -n. --inhabitant; resident; dweller; వాసి, vAsi -n. --(1) quality; (rel.) రాసి = quantity; --(2) extent; ---రాసి కంటే వాసి ఎక్కువ = quality surpassed quantity. ---వెంట్రుక వాసిలో తప్పిపోయింది = missed by a hair's breadth. వాసుకి, vAsuki -n. --(1) Hydra, the Water Snake; a cluster of stars; --(2) name of a legendary snake in Hindu lore; వాస్తు, vAstu -n. --architecture; science of building construction; వాస్తుకం, vAstukaM -n. --[bot.] ''Chenopodium album;'' వాస్తుశిల్పి, vAstuSilpi -n. --architect; వాహనం, vAhanaM -n. --vehicle; mount; a device to ride on; వాహ్యాళి, aahyaaLi - n. -- (1) a road for horses; (2) a pleasure ride on horseback; (3) leisurely walking; strolling; -- Reduplication అనే morphological change ప్రక్రియ వలన రెండవ అక్షరానికి వున్న 'య-ఒత్తు' మొదటి అక్షరానికి కూడ చేర్చి వ్రాయడం ద్వారా 'వ్యాహ్యాళి'ని కొంతమంది వాడడం జరిగింది. కాని అది సరియైన ప్రయోగం కాదు. వాహిని, vAhini -n. --(1) river; --(2) army; --(3) conductor of heat, electricity, etc.; వ్యాకరణం, vyAkaraNaM -n. --grammar; analysis; వ్యాకర్త, vyAkarta -n. --(1) grammarian; --(2) parser; వ్యాకరించు, vyAkariMcu -v. t. --analyze; parse; decompose; వ్యాకీర్ణం, vyAkIRNaM -n. --scatter; disorder; ---వ్యాకీర్ణ పటం = [stat.] scatter diagram. వ్యాకులత, vyAkulata -n. --anxiety; వ్యాకోచం, vyAkOcaM -n. --expansion; (ant.) సంకోచం,; వ్యాఖ్య, vyAkhya -n. --comment; (ant.) నిర్వాఖ్య = no comment; వ్యాఖ్యానం, vyAkhyAnaM -n. --commentary; -- ప్రామాణిక వ్యాఖ్యానం = standard (regular) commentary; ప్రామాణిక వ్యాఖ్యానంలో గ్రంథంలో కవి ఉపయోగించిన కష్టమైన ప్రయోగాలను, సూత్రాలను (అనగా కుదించి వ్రాసిన విషయాలను) విడమరచి విపులంగా వివరించడం జరుగుతుంది -- సర్వంకష వ్యాఖ్యానం = interpretation with word-for-word translation and purport; శిశుపాలవధ అనే మాఘకావ్యానికి (మాఘుడు వ్రాసినది) మల్లినాథుడు వ్రాసిన వ్యాఖ్యానమును సర్వంకషము అంటారు. అనగా పదచ్ఛేము, పదార్థోక్తి (అందులో వాడిన పదాల యొక్క వివిధ అర్థాలు, విగ్రహం (విడి విడి పదాలను కలిపినపుడు వచ్చే సమాస పదానికి ఏర్పడే ప్రత్యెక అర్థపు వివరణ), వాక్యయోజన (వాక్యాలు విడి విడిగా ఉన్నపుడు వేర్వేరు అర్థాలను సూచించినప్పటికీ వాటిని ప్రక్క ప్రక్కన వ్రాయడం వలన వాటి సమూహానికి కొత్త అర్థం ఏర్పడవచ్చు), ఆపేక్ష - సమాధానం (వ్యాఖ్యాకారుడే స్వయంగా ప్రశ్నలు వేసి, వాటికి తనే సమాధానం ఇవ్వడం ద్వారా వివరణను ఇవ్వడం), ఇలా వివిధ రకాలుగా గ్రంథం యొక్క విషయాన్ని కూలంకషంగా చర్చించి వివరించేదే 'సర్వంకష' వ్యాఖ్యానము. -- సంజీవినీ వ్యాఖ్యానం = continuous commentary; టీకా అనగా నిరంతర వ్యాఖ్యానం. గ్రంథంలోని ఏ ఒక్క పదాన్ని విడిచిపెట్టకుండా కఠినమైన పదాలకూ, తేలికైన పదాలకూ కూడా అర్థాన్ని వివరించేదానిని టీకా అంటారు. మల్లినాథుడు కాళిదాసు యొక్క వివిధ కావ్యాలకు వ్రాసిన టీకాలకు 'సంజీవనీ' టీకా అని పేరుపెట్టాడు. వ్యాఘాతం, vyAghAtaM -n. --contradiction; ---పరస్పర వ్యాఘాతాలు = mutual contradictions; వ్యాధి, vyAdhi -n. --disease; illness; sickness; malady; ailment; వ్యాధుడు, vyAdhuDu -n. --hunter; ---మృగవ్యాధుడు = Orion, the constellation. వ్యాపకం, vyApakaM -n. --avocation; వ్యాపారం, vyApAraM -n. --(1) trade; business; occupation; vocation; --(2) activity; ---సృజన వ్యాపారం = creative activity. వ్యాపార దక్షత, vyApAra dakshata -n. --business skill; వ్యాపార పవనాలు, vyApAra pavanAlu -n. --trade winds; వ్యాపారస్తుడు, vyApArastuDu -n. m. --trader; business person; వ్యాపారి, vyApAri -n. --trader; business person; వ్యాపారులు, vyApArulu -n. --people belonging to a subsect of Telugu Brahmins; వ్యాపించు, vyApiMcu -v. t. --extend; expand; pervade; వ్యాప్తి, vyApti -n. --range; extent; spread; widespread distribution; universality; omnipresence; వ్యామోహం, vyAmOhaM -n. --(1) lust; carnal desire; --(2) excessive desire; వ్యాయామం, vyAyAmaM -n. --physical exercise; calisthenics; వ్యాళములు, vyALamulu - n. pl. --ovoviviparous; born of an egg inside the body; some reptiles lay their eggs but the eggs are hatched inside their bodies and baby reptiles come out; -- also called అండయోనిజములు; Boa constrictor and Green Anaconda are examples; వ్యాళి, vyaaLi - n. -- a non-existing imaginary animal, like the dragon or Sphinx, mentioned in Hindu puranas and found in Indian temple sculptures; -- ఒక మిశ్రమ జంతువు. ఇందులో కొమ్ములు, కోరలు, ఏనుగు తొండం, సింహపు జూలు, పాము తోక, ఇలా అనేక జంతువుల లక్షణాలు కలిసి ఉన్న ప్రత్యెక జంతువు. ఒకవేళ ఏనుగు తొండం ఉంటే గజ వ్యాళి అని, సింహం ముఖం తో ఉంటే సింహ వ్యాళి అనీ, మనిషి ముఖం ఉంటే నర వ్యాళి అనీ ఇలా విభిన్న రూపాల్లో శిల్పాలు చెక్కటం మనం గమనించ వచ్చు. కొందరి సిద్ధాంతం ప్రకారం మొహెంజుదారో M-౩౦౦ ముద్రలో ఉన్నది వ్యాళి జంతువు. ఎందుకంటే కొమ్ములు, కోరలు, ఏనుగు తొండం, సింహపు జూలు, జింక శరీరం, పులి కాళ్ళు ,పాము తోక అందులో కనిపిస్తాయట . గుప్తులకాలంలో,ఇంకా గుజరాత్ ,మధ్య దేశం అంతటా ఈ జంతువు గుడులలో కనిపిస్తుంది. అయితే దేవాలయ శిల్ప కళలో మాత్రం పల్లవ రాజుల కాలం నుండి ఇవి ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి. మామల్లపురం లో వ్యాళ/యాళి మండపం ఉంది. నాయక రాజుల కాలంలో ఇవి ముంగాళ్ళ మీద నించుని నోరు తెరచిన రూపంలో ఉంటాయి. విజయనగర రాజులు, కన్నడ నాట, ఇలాంటి జంతువు దేవాలయ శిల్పాలలో చెక్కడం సాధారణమే. బౌద్ధంలో కూడా వ్యాళ జంతువు ఉంది. వ్యావహారికం, vyAvahArikaM -n. --colloquial; in common use; వ్యావృత్తి, vyAvRutti -n. --hobby; వ్యాసం, vyasaM -n. --(1) diameter; divider; --(2) essay; analysis; --(3) compilation; వ్యాసంగం, vyasaMgaM -n. --pursuit; pursuit of of literature, art, science, etc. -- రచనా వ్యాసంగం; పరిశోధనా వ్యాసంగం; వ్యాసఘట్టం, vyAsaghaTTaM -n. --a tough to untangle passage; a difficult to understand passage in a long narrative; It is believed that Vyasa, while composing the epic Bharatha, used difficult passages now and then to slow down Vinayaka, his amanuensis; -- గ్రంథగ్రంథి; వ్యాసపీఠం, vyasapIThaM -n. --lectern; a short stand that helps support a book with opened pages - often used by speakers giving a lecture while sitting; వ్యాసుడు, vyasuDu -n. --sage Vyasa; the divider of the Vedas; the editor of Vedas; వ్యాసార్ధం, vyAsArdhaM -n. --radius; వ్రాయసకాడు, vrAyasakADu -n. --scribe; amanuensis; one who takes dictation; వ్రాయి, vrAyi - n. -- a syllable; ఒక అక్షరం; వ్రాలు, vrAlu - n. pl. -- a chain of syllables; అక్షర సముదాయం; -- చేవ్రాలు = hand-written letters; signature; '''వి - vi, వీ - vI, వు - vu, వూ - vU''' వింశాంశ, viMSAMSa %e2t -adj. --vegesimal; related to the method of counting using base twenty; వింగడించు, viMgaDiMcu -v. t. --separate; divide; వింత, viMta -adj. --curios; odd; strange; unusual; -n. --curiosity; oddity; marvel; something unusual; విందు, viMdu -n. --feast; వింశతి, viMSati -n. --twenty; వి, vi -adj. --pref. one that tends to expand into everything; సర్వత్ర వ్యాపించునది; (def.) వ్యాపక స్వభావం కలవాడు విష్ణువు; వికర్బన రసాయనం, vikarbana rsAyanaM -n. --inorganic chemistry; వికర్మ, vikarma -n. --illegal act; unacceptable act; వికలాంగుడు, vikalAMguDu -n. --cripple; a man with maimed limbs; వికసించు, vikasiMcu -v. t. --bloom; open up; విక్రమం, vikramaM -n. --valor; courage; విక్రమ, vikrama -adj. --high-speed; one that moves fast; can be used for the prefix “turbo” in computer software; విక్రయం, vikrayaM -n. --sale; విక్రయ పత్రం, vikraya patraM -n. --sale deed; వికారం, vikAraM -n. --(1) nausea; --(2) changed form; secondary form derived from a primary form; ---వికారపు చేష్టలు = nauseating deeds. ---నిర్వికారం = unchnageable వికాసం, vikAsaM -n. --(1) blooming; blossoming; brightness; --(2) exposition; --(3) development; -- (4) evolution; వికృతి, vikRti -n. --alteration; deformed shape; [gram.] corrupted form; విక్రేత, vikrEta -n. --vendor; the person who sells; (ant.) క్రాయిక = buyer; విఖ్యాతి, vikhyati -n. --fame; విఖ్యాపన, vikhyApana -n. --ekphrasis; in poetry, the use of detailed description of a work of visual art as a literary device; విగ్రహం, vigrahaM -n. --(1) statue; idol; icon; image; --(2) physical stature; personality; figure; shape; form; body; ---విగ్రహ పుష్టి, నైవేద్య నష్టి = physical stature is impressive, but it is only good for making the plate empty. -- (3) వి + గ్రహం = diffusing; distributing; radiating; repulsion; -- (4) quarrel; fight; opposite of సంధి; విగ్రహవాక్యం, vighrahavaakyaM - n. -- సమసనం (summing) అంటే కలపడం. వివిధ నియమాలను అనుసరించి నామవాచక పదాలను కలపడం ద్వారా 'సమాసములు' ఏర్పడతాయి. ఆ సమాసపదాలను విస్తరించినపుడు 'విగ్రహవాక్యము' ఏర్పడుతుంది; విగ్రహారాధన, vigrahArAdhana - n. -- idolatory; idol worship; విఘాతం, vighAtaM -n. --heavy blow; hindrance; setback; impediment; విచక్షణ, vicakshaNa -n. --discrimination; ability to tell right from wrong; విచక్షణ జ్ఞానం, vicakshaNa j~nAnaM -n. --the power of discrimination; the ability to tell the difference between good and bad; విచ్చలవిడిగా, viccalaviDigaa -adv. --irresponsibly; irresponsibly; liberally; unconstrained movement; -- "విచ్చల విడిగా తిరుగుతున్నారు" అనే వాడుక పొగరుబోతుతనంతో/ బాధ్యత లేకుండా అనే అర్థంలో ఉంది; విడి విడిగా అనేటప్పుడు వచ్చే అర్థం విచ్చలవిడి అన్నపుడు రాదు; విచారం, vicAraM -n. --sadness; విచారణ, vicAraNa -n. --investigation; inquiry; విచారణ చేయు, vicAraNa cEyu -v. t. --inquire; investigate; విచారించు, vicAriMcu -v. i. --feel sad; lament; bemoan; విచారించు, vicAriMcu -v. t. --investigate; inquire; find out; విచికిత్స, vicikitsa -n. --doubt; uncertainity; విచిత్రం, vicitraM -n. --strange event; strange happening; విచిలకం, vicilakaM -n. --[bot.] Vangueria spinosa; విచ్ఛిత్తి, vicchitti -n. --disintegration; breaking up; splitting; విచ్ఛిన్నం, vicchinnaM -n. --disintegration; breaking up; splitting; విజయం, vijayaM -n. --victory; success; విజయసారం, vijayasAraM -n. --an Ayurvedic medicinal plant advocated for diabetes mellitus; in the form of water decoction has been reported to have a protective and a restorative effect in alloxan-induced diabetic rats; [bot.] Pterocarpus marsupiu; విజాత, vijAta -adj. --heterogeneous; విజ్ఞానం, vij~nAnaM -n. --knowledge; scientific knowledge; విజ్ఞాపన, vij~nApana -n. --petition; request; memorandum; విజేత, vijEta -n. --victor; విజ్జోడు, vijjODu -n. --discordanrt pair; unmatched pair; విజిగీష, vijigeesha -n. -- desire to win; extreme desire win; --- గెలుపు సాధించాలనే బలమైన కోర్కె; విటమిను, viTaminu -n. --vitamin; nutrients, necessary in minute quantities, for the maintenance of good health; About 13 vitamins have been recognized. The body can manufacture some of these, but the others must be supplied through the diet; (ety.) vital + amine = vitamine, from which the last letter 'e' is dropped; this is a misnomer because amines are not a part of all vitamins; విటమిన్లకూర, viTaminlakUra -n. -- [bot.] ''Sauropus androgynus'' Merrill; విడత, viData -n. --release; installment; విడదీయు, viDadIyu -v. t. --separate; విడాకులు, viDAkulu -n. --divorce; -- పూర్వం భార్యాభర్తలు ఒకే విస్తరాకు లో భోజనం చేసేవారు; వారు విడిపోయినప్పుడు మాత్రమే వేర్వేరు విస్తరాకుల్లో భోజనం చేసేవారు. అందుచేత జీవితంలో శాశ్వతముగా విడిపోయినప్పుడు "విడాకులు" తీసుకున్నారు అనే మాట ప్రచారం లోకి వచ్చింది; విడిగా, viDigA -adv. --separately; విడిది, viDidi -n. --camp. halt; lodge; విడుదల, viDudala -n. --release; liberation; విడ్డూరం, viDDUraM -n. --curiosity; oddity; marvel; strange event; unusual event; వితండవాదం, vitaMDavAdaM -n. --illogical argument; circular argument; -- చదువుకొనే శ్రద్ధ లేకుండా విజ్ఞులతో మొండిగా వాదం చేయడం; వితంతువు, vitaMtuvu -n. --widow; వితంతువు, vitaMtuvu -n. --widow; (lit.) one without the (sacred) thread; వితథుడు, vitathuDu - n. -- liar; useless fellow; -- "వితథం తు అనృతం వచః" అని అమరం; వితరణ, vitaraNa -n. --(1) distribution; --(2) charity; వితరణి, vitaraNi -n. --distributor; విత్తం, vittaM -n. --money; విత్తనం, vittanaM -n. --seed; వితాకు, vitAku -n. --absentmindedness; విత్తు, vittu -n. --seed; -v. t. --seed; sow the seed; విద్య, vidya -n. --education; learning; విదారక, vidAraka -adj. --splitting; rending; ---హృదయ విదారక = heart-rending. విదారి, vidAri - n. -- an Ayurvedic herb; [bot.] ''Ipomoea digitata''; విదారి తో కలిసిన అశ్వగంధాది చూర్ణం శరీరానికి రోగ నిరోధక శక్తి తో పాటు ధాతుపుష్టినీ, సత్తువనూ ఇస్తుంది. సుఖనిద్రను కలిగిస్తుంది; విదాహం, vidAhaM - n. --మంట; భగభగ మండుతూన్నట్లు అనుభూతి; burning sensation; విద్యార్థి, vidyArthi -n. --student; pupil; (lit.) a person begging for an education; విద్యార్థి వేతనం, vidyArthi vEtanaM -n. --student stipend; scholarship; విద్యాలయం, vidyAlayaM -n. --school; college; విద్వాంసుడు, vidvAMsuDu -n. --scholar; ---నిలయ విద్వాంసుడు = resident scholar. విద్వాన్, vidvAn -n. --a degree conferred on a Sanskrit scholar after achieving a certain level of education; విదియ, vidiya -n. --the second day of the lunar half-month; విదీను, vidInu -n. --[chem.] ethene; a hydrocarbon with two carbon atoms and one double bond; C₂H₄; విదుషీమణి, vidusheemaNi - n. f. -- బహు శాస్త్ర జ్ఞానం కలిగినది; మణి, రత్నం, తిలకం, మొదలైన పదాలు శ్రేష్ఠతా వాచకాలు. ఈ రెండవ పదానికి వాచ్యార్థం చెప్పకూడదు. "విద్వాంసురాండ్రలో శ్రేష్ఠురాలు" అని మాత్రమే చెప్పాలి; విధ్యుక్తధర్మం, vidhyuktadharmaM - n. -- devine responsibility; duty prescribed by scriptures; -- విధి + ఉక్త + ధర్మము = విధ్యుక్త ధర్మం. -- విధి = బ్రహ్మ, ఉక్త = చెప్పబడిన, బ్రహ్మ చేత చెప్పబడిన ధర్మము; ఎవరు ఏ స్థితిలో ఏ పని చేయవలెనని వేదం నిర్దేశించిందో ఆ పని వాడికి బ్రహ్మ నిర్దేశించిన పని; విద్యుత్, vidyut -n. --electricity; విద్యుత్తు; విద్యుత్ ఘాతం, vidyut ghAtaM -n. --electrical shock; విద్యుత్ పీడనం, vidyut pIdanaM -n. --electrical potential; విద్యుత్ పీడన తారతమ్యం, vidyut pIdana tAratamyaM -n. --electrical potential difference; విద్యుదయస్కాంతం, vidyudayaskAMtaM -n. --electromagnet; విద్యుదావేశం, vidyudAvESaM -n. --electrical charge; విద్యుల్లత, vidyullata -n. --lightning; మెరుపు; విదేను, vidEnu -n. --[chem.] ethane; a hydrocarbon with two carbon atoms and all single bonds; C₂H₆; విదేశం, vidESaM -n. --foreign country; foreign land; విదేశ, vidESa -adj. --foreign; alien; విదేశీ మారకం, vidESI mArakaM -n. --foreign exchange; విదైను, vidainu -n. --ethyne; a hydrocarbon with two carbon atoms and one triple bond; C₂H₂; విధం, vidhaM -n. --(1) way; manner; method; --(2) kind; sort; category; విధ్వంసక, vidhvaMsaka -adj. --destructive; విధ్వంసకాండ, vidhvaMsakAMDa -n. --(1) carnage; --(2) wholesale destruction; విధవ, vidhava -n. f. --widow; see also వెధవ; (ety.) విగత + ధవ = one who does not have a husband; విధాత, vidhAta -n. --Lord Brahma of the Hindu Trinity; (lit.) fate giver; విధానం, vidhanaM -n. --procedure; విధాన సభ, vidhAna sabha -n. --Legislative Assembly; (lit) an ssembly where procedures are followed; విధాయకం, vidhAyakaM -n. --obligatory; duty; obligatory duty; విధి, vidhi -n. --(1) fate; --(2) duty; --(3) rule; --(4) order; command; విధిగా, vidhigA -adv. --without fail; perforce; in a duty-bound manner; విధిలేక, vidhilEka -adv. --having no alternative; విధివాచకం, vidhivAcakaM -n. --[gram.] imperative; imperative mood; విధురుడు, vidhuruDu -n. --widower; a man whose wife died; విధ్యుక్త, vidhyukta -adj. -- obligatory; duty-bound; with a civic sense; విధ్యుక్త ధర్మం, vidhyukta dharmam - n. -- ఎవరు ఏ స్థితిలో ఏ పని చేయవలెనని (శాస్త్రం) నిర్దేశించిందో - ఆ పని; కొడుకుగా, తండ్రిగా, భర్తగా, గృహస్ధుగా పౌరుడుగా …..ఈ విధంగా. వివిధ పరిస్థితులలో, దశలలో ఒక వ్యక్తి ఏ విధంగా ప్రవర్తించాలో అది; విధేయత, vidhEyata -n. --obedience; obedience out of respect; విధేయుడు, vidhEyuDu -n. --obedient person; వినడం, vinaDaM -v. i. --listening; also వినటం; వినబడు, vinabaDu -v. i. --audible; వినతి, vinati -n. --salutation; వినతిపత్రం, vinatipatraM -n. --memorandum; application; petition; వినయం, vinayaM -n. --modesty; humility; obedience; విన్నపం, vinnapaM -n. --plea; petition; వినాళగ్రంధి, vinALagraMdhi -n. --endocrine gland; ductless gland; వినా, vinA -adv. --without taking into account; except; sans; విన్యాసం, vinyAsaM -n. --display (of a talent); configuration; arrangement; వినికిడి, vinikiDi -n. --rumor; hearsay; one that was heard; వినిపించు, vinipiMcu -v. i. --audible; -v. t. --make one hear; read out; narrate aloud; వినిమయం, vinimayaM - n. --(1) consumption; use; --(2) exchange; interchange; barter; --- భావ వినిమయం = exchange of ideas --- రేణు వినిమయం = exchange of particles వినిమయదారుడు, vinimayadAruDu - n. -- consumer; user; వినియుక్త, viniyukta - adj. -- used; utilized; employed; వినియోగం, viniyOgaM -n. --use; utility; వినియోగదారుడు, viniyOgadAruDu -n. --user; consumer; వినియోగించు, viniyOgiMcu - v. t. -- make use; utilize; విను, vinu -v. t. --(1) listen; obey; follow an advice; --(2) hear; recognize a sound being made; వినూతన, vinUtana -adj. --modern; ultra modern; వినిమయం, vinimayaM - n. -- transaction; exchange; give-and-take; వినోదం, vinOdaM -n. --pleasing pastime; amusement; విపక్షం, vipakshaM - n. -- opposition party; విపణి వీధి, vipaNi vIdhi -n. --market street; bazaar; విపర్యం, viparyaM -n. --contradictory theorem; converse; విపర్యోక్తి, viparyOkti -n. --paradox; contradiction; an epigram that presents seemingly contradictory ideas; విపక్షం, vipakShaM - n. -- opposition party; opposing political group; విప్ప చెట్టు, vippa cheTTu - n. -- honey tree, butter tree; [bot.] ''Madhuca longifolia'' of the Sapotaceae family; -- The flowers, also known as ఇప్ప పువ్వు, are highly nutritious and are used extensively by tribal communities for food, medicinal, and cultural purposes. They are often dried and used to make sweets (laddus), medicinal drinks, or tea. విప్రకృష్ట, viprakRshTa - adj. -- not near; late; recent; bygone; erstwhile; foregone; former; old; onetime; other; past; sometimes; -- (ant.) సన్నికృష్ట; విప్రలంభం, vipralaMbhaM -n. -- (1) deceit; misleading statement; -- (2) separation of lovers; -- (3) the sentiment of love in separation; విప్రుడు, vipruDu - n. -- a person who studied the Vedas; --శ్లో. జన్మనా జాయతే శూద్రః |కర్మణా జాయతే ద్విజః |వేదపాఠం తు విప్రాణాం |బ్రహ్మజ్ఞానం తు బ్రాహ్మణః విప్లవం, viplavaM -n. --revolution; ---పారిశ్రామిక విప్లవం = industrial revolution. విపీతం, vipItaM -n. --voltage; potential difference; (ety.) విద్యుత్‍ పీడనతారతమ్యం; విపులంగా, vipulaMgA -adj. --thoroughly; in detail; విపులీకరణ, vipulIkaraNa -n. --explanation; విప్పు, vippu -v. t. --open; untie; loosen; undo; unroll; unwind; విభక్తం, vibhaktaM -n. --divided; partitioned; separated; విభక్తి, vibhakti -n. --[gram.] --(1) case; --(2) preposition; --(3) declension; విభక్తి ప్రత్యయం, vibhakti pratyayaM -n. --[gram.] preposition; విభజన, vibhajana -n. --(1) separation; discrimination; --(2) [math.] division; (ant.) గుణకారం; విభ్రమం, vibhramaM -n. --confusion; wandering mind; విభాగం, vibhAgaM -n. --division; sub-division; portion; విభావరి, vibhAvari -n. --night; విభాష, vibhAsha -n. --option; alternative; విభీతికం, vibhItikaM -n. --[bot.] Terminalia belerica; విభూతి, vibhUti -n. --sacred ashes; విభూతిపత్రి, vibhUtipatri -n. --[bot.] ''Ocimum basilicum''; విభేదాలు, vibhEdAlu -n. pl. --differences; disagreements; విమర్శ, vimarSa -n. --(1) critique; review; --(2) criticism; విమానం, vimAnaM -n. --(1) plane; aircraft; --(2) the tower of the innermost part of a temple; the dome of any tall structure; --(3) celestial flying car described in ancient Hindu lore; --(4) disrespect; insulting one's self-respect; --(5) size; --(6) horse; విముక్తి, vimukti -n. --(1) release; --(2) release from sins; ---దాస్య విముక్తి = emancipation. విమోచనం, vimOcanaM -n. --redemption; liberation; వియ్యం, viyyaM -n. --marriage alliance; వియ్యంకుడు, viyyaMkuDu -n. m. --father of a son-in-law or daughter-in-law; (ety.) వియ్యము (వివాహ శబ్దం భవము) ద్వారా ఏర్పడిన సంబంధీకుడు; వియ్యపరాలు, viyyaparAlu -n. f. --mother of a son-in-law or daughter-in-law; వియోగం, viyOgaM -n. --separation; (ant.) సంయోగం; విరంజన చూర్ణం, viraMjana cUrnaM -n. --bleaching powder; విరక్తి, virakti -n. --absence of love or attachment; disinterest; disgust toward worldly pleasures; విరగ్గొట్టు, viraggoTTu -v. t. --break; విరజిమ్ము, virajimmu -v. t. --scatter; also చెదరగొట్టు; విరమించు, viramiMcu -v. i. --(1) cease; stop; desist; --(2) withdraw; retire; give up; put an end to; --(3) discontinue; abandon; విరసం, virasaM -n. --discordance; ill-will; విరహం, virahaM -n. --(1) separation; separation of lovers; -- (2) the sentiment of love in separation; విరహవేదన, virahavEdana -n. --pangs of separation between lovers; విరామం, virAmaM -n. --rest; intermission; విరామ బిందువు, virAma biMduvu -n. --resting point; విరాళం, virALaM -n. --donation; విరిగి, virigi -n. --aloeswood; [bot.] ''Cordia sebestena''; విరివి, virivi -adj. --widespread; plenty; విరుగడ, virugaDa -n. --riddance; ---పీడ విరుగడ అయింది = got rid of the pest. విరుగు, virugu -v. i. --break; --curdle (as milk); విరుగుడు, viruguDu -n. --(1) antidote; --(2) black wood; [bot.] Dalbergia sissoo; విరుచు, virucu -v. t. --break; విరుద్ధ, viruddha -adj. --contradictory; contrary; at variance; విరేచనం, virEcanaM -n. --motion; bowel movement; stool; often misspelled as విరోచనం; విరోచనం, virOcanaM -n. --one that shines brightly; విరోచనుడు, virOcanuDu -n. --the father of Emperor Bali of Indian legends; విరోధం, virOdhaM -n. --enmity; hostility; విరోధవికాసం, virOdhavikAsaM -n. --dialecticism; a type of philosophy propounded by Hegel; Believed to be the basis for communism; విరోధాభాసం, virOdhAbhAsaM -n. --paradox; a figure of speech containing opposing views in verbal expression but not in substance; % to e2t విరోధి, virOdhi -n. --enemy; విలక్షణం, vilakshaNaM -adj. --different; not in the main stream; విలపించు, vilapiMcu -v. i. --lament; speak with sorrow; విల్లంగం, villaMgaM -n. --claim; reservation; dispute; విల్లంగశుద్ధిగా, villaMgaSuddhigA -adv. --without any claim; without any reservation; without any dispute; విలాపం, vilApaM -n. --lamentation; విలాసం, vilAsaM -n. --(1) address; --(2) luxury; --(3) grace; ---విలాస పురుషుడు = luxury loving man. ---విలాసవతి = luxury loving woman. విలాసభరిత, vilAsabharita -adj. -- epicurean; విలీనం, vilInaM -n. --merge; merger; amalgamation; absorption; విలీన, vilIna -adj. --merged; amalgamated; absorbed; విలుప్తం, viluptaM -n. --obsolete; విలువ, viluva -n. --value; విలువిద్య, viluvidya -n. --archery; విలువైనది, viluvainadi -n. --valuable; dear; precious; ---ఇది చాలా విలువైనది = this is much too dear. విల్లు, villu -n. --(1) bow; --(2) will; the document that spells out the inheritance rights; వీలునామా; విలేకరి, vilEkari -n. --journalist; news reporter; correspondent; విలేపనం, vilEpanaM -n. --ointment; balm; a paste suitable for rubbing on the skin, used esp. to relieve pain; విలోమ, vilOma -adj. --pref. inverse; against the grain; ---విలోమ అనుపాతం = inversely proportional. విలోమ వర్గం, vilOma vargaM -n. --inverse square; వివక్ష, vivaksha -n. -- వివక్ష అంటే ఒక స్పష్టమైన ఉద్దేశ్యంతో వ్యాకరణ నియమాన్ని ఉపయోగించడం అని అర్థం. ఉదాహరణకు, లింగవివక్ష అంటే పురుష లింగం లేదా స్త్రీలింగాన్ని సూచించాలనే ఉద్దేశ్యంతో చేసిన వ్యాకరణ మార్పు. -- స్త్రీత్వవివక్ష అంటే స్త్రీలింగాన్ని వ్యక్తపరిచే ఉద్దేశంతో నామవాచక పదానికి లేదా తత్సమ శబ్దానికి స్త్రీలింగ రూపాన్ని కలిగించడం. -- గార్గ్య → గార్గీ; గార్గ్య = ఒక బ్రాహ్మణుని పేరు (పురుషలింగం); గార్గీ = ఆ బ్రాహ్మణుని కుమార్తె పేరు (స్త్రీలింగం) ఇక్కడ "య" కారాన్ని తీసేసి "ఈ" ని కలిపారు: గార్గ్య → గార్గీ; వివక్షత, vivakshata -n. --discrimination; ability to distinguish good from bad; వివరం, vivaraM -n. --(1) hole; window; --(2) detail; వివరణ, vivaraNa -n. --explanation; description; detailed account; వివర్ణం, vivarNaM -n. --pale; pallid; colorless; వివాదం, vivAdaM -n. --dispute; వివాహం, vivAhaM -n. --marriage; ---అనులోమ వివాహం = hypergamus marriage. ---ప్రతిలోమ వివాహం = hypogamus marriage. ---వివాహ ఉత్సవం = wedding ceremony. వివాహిత, vivAhita -n. --married woman; వివిక్త, vivikta -adj. --(1) solitary, lonely; --(2) retired; వివిధ, vividha -adj. -- varied; diverse; వివేకం, vivEkaM -n. --intelligence; power of discrimination; wisdom; విశ్, viS -pref. --(1) enter; --(2) create; ---విశ్వకర్త = (lit) creator of the universe; సృష్టించువాడు; విశల్యకరణి, viSalyakaraNi - n. -- a herb used in treating broken bones; [bot.] ''Echites dichotoma''; [see also] సంధానకరణి, సౌవర్ణకరణి, సంజీవకరణి; విశ్రమస్థానం, viSrama sthAnaM -n. --resting place; point of equilibrium; విశాంక, viSaMka -n. --suspicion; doubt; విశదీకరించు, viSadIkariMcu -v. t. --explain; elucidate; expound; విశ్వ, viSva -adj. --universal; విశ్వ కిరణాలు, viSva kiraNAlu -n. --cosmic rays; the radiation that bombards the Earth from outer space; విశ్వతోముఖ, viSvatOmukha -adj. --omnidirectional; in all directions; spreading everywhere; విశ్వశాస్త్రం, viSva SAstraM -n. --cosmology; Cosmology (from the Greek κόσμος, kosmos "world" and -λογία, -logia "study of"), is the study of the origin, evolution, and eventual fate of the universe; విశ్వసనీయ, viSvasanIya -adj. --trustworthy; believable; విశ్రమించు, viSramiMcu -v.i. --rest; relax; విశాఖ, viSAkha -n. --(1) Beta Libre; Yoga tara of the 16th lunar mansion; located in the constellation Libra; --(2) The 16th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) చేటిరిక్క; విశాల, viSAla -adj. --spacious; roomy; broad; విశాల హృదయుడు, viSAla hRdayuDu -n. --broad-minded person; liberal person; విశ్వాసం, viSvAsaM -n. --(1) trust; faith; belief; --(2) gratitude; విశ్రాంతి, viSrAMti -n. --(1) rest; --(2) intermission; break; విశేష, viSEsha -adj. --special; not general; not normal; విశేష్యం, viSEshyaM -n. --noun; విశిష్ట, viSishTa -adj. --special; specific; qualified ---విశిష్ట అద్వైతం = qualified dualism; విశిష్ట గురుత్వం, viSishTa gurutvaM -n. --specific gravity; విశిష్ట సాపేక్ష సిద్ధాంతం, viSishTa sApEksha siddhAMtaM -n. --special theory of relativity; విశిష్టాద్వైతము, viSishTaadvaitamu - n. -- special non-dualistic philosophy expounded by Ramanauja; -- వీరు జీవాత్మ, పరమాత్మ, ప్రకృతి వేరు వేరుఅంటారు - మూడు దండాలు కలిపి పట్టుకుంటారు కనుక త్రిదండులు. విశృంఖలం, viSRMkhalaM -adj. --unrestrained; unfettered; విశేషం, viSEshaM -n. --(1) feature; featured item; --(2) news of special interest; particulars; details; విశేష, viSEsha -adj. --special; not general; not normal; విశేషణం, viSEshaNaM -n. --[gram.] adjective; ---సంబంధ విశేషణం = possessive adjective; attribute; quality; విశ్లేషక, viSlEshaka -adj. --analytical; విశ్లేషణ, viSIEshaNa -n. --analysis; breaking down; (ant.) సంశ్లేషణ; విశ్లేషణాత్మక, viSIEshaNAtmaka -adj. --analytical; విషం, vishaM -n. --poison; toxin; venom; విషకన్య, vishakanya - n. -- (1) poisonous woman; young women reportedly used as assassins, often against powerful enemies, in Ancient India. Their blood and bodily fluids were purportedly poisonous to other humans, as was mentioned in the ancient Indian treatise on statecraft, Arthashastra, written by Chanakya, an adviser, and a prime minister to the first Maurya Emperor Chandragupta (c. 340–293 BCE); (2) a decorative foliage plant; [bot.] ''Dieffenbachia seguine'' of the Araceae family; విషఘ్నము, vishaghnamu - n. -- a poison-killing substance; an antidote for poison. విషపూరిత, vishapUrita -adj. --poisonous; venomous; విషమ, vishama -adj. --(1) uneven; irregular; --(2) critical; విషమించు, vishamiMcu -v. i. --become critical; dangerous; get worse; విషముష్టి, vishamushTi -n. --[bot.] ''Strychnos nux vomica''; ముషిణి; విషయం vishayaM -n. --(1) subject; issue; topic; matter; --(2) sensual object; విషయాసక్తి, vishayAsakti -n. --interest in sensual objects and activities; విషణ్ణము, vishaNNamu -adj. --dejected; grieved; sorrowful; విషాణం, vishANaM -n. --horn; tusk; విషాదం, vishAdaM -n. --grief; sorrow; sadness; విషాద, vishAda -adj. --sad; piteous; deplorable; విషువత్, vishuvat -n. --equinox; విషువం; These are the times of the year when the Sun arrives at the intersection of its path (the Ecliptic) with the Great Circle formed by extending the Equator. On these days, the lengths of day and night are approximately equal; (ety.) equi = equal, nox = nights; ---వసంత విషువత్ = spring equinox; March 21. ---శరద్ విషువత్ = autumnal equinox; September 23. విషువత్ చలనం, vishuvat calanaM -n. --precession of the equinoxes. The axis on which the Earth spins does not always point in the same direction relative to the stars; once every 25,800 years it completes a small circular motion; As a result of this, the Earth does not always point toward the Pole Star. Several hundred years from now, the axis would be pointing toward the star Vega; This motion is called the precession of the equinoxes. Because of this, the equinoxes appear to move backward among the constellations at the rate of one constellation in every 2150 years. విషువచ్ఛాయ, vishuvacchAya -n. --the shadow cast by a gnomon when the sun is at one of the two equinoxes; విషూచి, vishoochi - n. -- amebiasis; infection with amoebas, especially as causing dysentery; --వాంతిభేది; విషూచిక; మరిడి వ్యాధి; విష్ణుకాంతం, viShNukAMtaM - n. -- [bot.] ''Evolvulus alsinoides, Evolvulus hirsutus''; విష్ణువు, vishNuvu -n. --Lord Vishnu of the Hindu trinity; (ety.) the one who expands and fills the universe; విషూచి, vishUci -n. --cholera; విసనకర్ర, visanakarra -n. --hand-held fan typically made of a palm leaf; see also చామరం; విసరణ, visaraNa -n. --diffusion; the inherent property of spreading; విసర్గ, visarga -n. --the two small circles found in words such as, అః; అంతఃపురం; ప్రాతఃకాలం; విసర్జించు, visarjiMcu -v. t. --give up; abandon; shun; విస్తరణ, vistaraNa -n. --expansion; విస్తరించు, vistariMcu -v. i. --spread out; extend; విస్తరి, vistari -n. --leaf-plate; విస్పష్టం, vispashTaM -n. --very clear; quite obvious; విస్పష్ట సత్యం, vispashTa satyaM -n. --axiom; obvious fact; విస్మయం, vismayaM -n. --surprise; amazement; విస్తారం, vistAramu -n. --abundance; విస్తీర్ణం, vistIrNamu -n. --area; విసుగు, visugu -n. --(1) boredom; --(2) impatience; annoyance; --(3) weariness; tiredness; విసురు, visuru -n. --(1) rashness in behavior; lack of respect; --(2) repartee; -v. t. --(1) grind; dry grind; --(2) fling; toss; throw; --(3) fan; flip a fan to blow air; విసురురాయి, visururAyi -n. --grindstone; తిరుగలి; విస్తు, vistu -n. --surprise; విస్ఫులింగం, visphuliMgaM -n. --spark; విహంగం, vihaMgaM -n. --bird; (lit.) one that moves on air; విహంగావలోకనం, vihaMgAvalOkanaM -n. --bird’s eye view; overview; విహారం, vihAraM -n. --(1) stroll; a walk in fresh air; --(2) a Buddhist monastery; విహిత, vihita -adj. --directed; showing a direction; prescribed; stipulated; విహితరేఖ, vihitarEkha -n. --directed line; phasor, vector; విహీన, vihIna -suff. --devoid of; ---కళా విహీన = devoid of brightness. వీడు, vIDu -pron. --sing. he; this person; వీడ్కోలు, vIDkOlu -n. --send-off; వీథి, vIthi -n. --street; way; వీను, vInu -n. --ear; -- వీనుల విందు = a feast to the ears; a festival of sounds; వీపు, vIpu -n. --back; upper back; (rel.) నడుము = lower back; వీరంగం, vIraMgaM - n. -- naughty and mischievous behavior by chidren; వీరపూజ, vIrapUja -n. --hero worship; వీర్యం, vIryaM -n. --(1) sperm; semen; శుక్ర కణం; --(2) prowess; heroism; valor; (ant.) నిర్వీర్యం; వీర్యపటుత్వం, vIryapaTutvaM -n. --virility; వీర్యకణం, vIryakaNaM -n. --sperm cell; spermatozoa; వీరు, vIru -pron. pl. --(1) this person; this plural version is used to show respect; --(2) these people; వీలు, vIlu -n. --convenience; ---వీలు చూసుకొని రాండి = come at your convenience. వీలునామా, vIlunAmA -n. --will; the document that spells out the final wishes of a person that must be fulfilled; విల్లు; వీసం, vIsaM -n. --one-in-sixteenth; the fraction 1/16; -- వందలో నాలుగో వంతు పాతిక; పాతికలో సగం పరక; పరకలో సగం వీసం; వీసం అనగా 100లో 16 వ వంతు; వీశ, vI-Sa -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 వీశ = 5 శేర్లు = 40 పలములు = 120 తులములు; వూడూ లిలీ, vooDU lilI - n. -- Voodoo lily; snake plant; [bot.] ''Amorphophallus bulbifer'' of the Araceae family; -- కంద, చేమ కుటుంబానికి చెందిన ఈ ఆకర్షణీయమైన మొక్కలు మీటర్ ఎత్తు వరకూ పెరుగుతాయి. కొన్నేళ్ళు పెరిగిన తరువాత ఈ మొక్కలు పుష్పిస్తాయి. అస్సాం, ఇండోనేషియాలలోని చిత్తడి అడవులలో ఇవి కనిపిస్తాయి; వ్యుత్పత్తి, vyutpatti -n. --production; derivation; వ్యుత్పన్న, vyutpanna -adj. --derived; produced; వ్యుత్పన్నం, vyutpannaM -n. --derivative; వ్యూహము, vyUhamu -n. --(1) plan; strategy; --(2) array; arrangement; structure, the formation of soldiers in a battlefield into defensive and offensive postures; '''వృ - vR, వె - ve, వే - vE, వై - vai''' వృంతం, vRMtaM -n. --pedicel; the structure at the base of a leaf or flower; తొడిమ; వృకం, vRkaM -n. --wolf; వృక్వకం, vRkvakaM -n. --pancreas; వృక్షం, vRkshaM -n. --tree; వృక్షవాటిక, vRkshavATika -n. --grove; arboretum; వృత్తం, vRttaM -n. --(1) circle; --(2) a style of writing a poem in Sanskrit and Telugu; If there are n alphabetical characters, then one can create 2^n వృత్తములు; -- తెలుగులో కొన్ని వృత్తాల పేర్లు: చంపకమాల, ఉత్పలమాల, శార్దూల విక్రీడితము, మత్తేభ విక్రీడితము, తరళం, తరలము, తరలి, మాలిని, మత్తకోకిల, ఇంద్రవజ్రము, ఉపేంద్రవజ్రము, కవిరాజవిరాజితము, తోటకము, పంచచామరము, భుజంగప్రయాతము, మంగళమహశ్రీ, మానిని, మహాస్రగ్ధర, లయగ్రాహి, లయవిభాతి, వనమయూరము, స్రగ్ధర; వృత్తలేఖిని, vRttalEkhini -n. --compass; a V-shaped drafting instrument to draw circles; వృత్తాంతం, vRttAMtaM -n. --episode; story; news; (lit.) end of a circle; వృత్తి, vRtti -n. --(1) nature; స్వభావం; --(2) profession; line of work; occupation; --(3) figure of speech; --(4) modification; mode of expression; In Indian theory of dance, there are several types of expression such as the examples shown next. ---భారతి వృత్తి = expression where speech predominates. ---సాత్వతి వృత్తి = expression where mental response and delicate action predominates; ---ఆరభి వృత్తి = expression where violent action predominates. వృథా, vRthA -n. --waste; vain effort; వృద్ధులు, vRddhulu -n. pl. --(1) seniors; old people; --(2) [gram.] the vowels ఐ and ఔ; వృద్ధి, vRddhi -n. --growth; వృద్ధి సంధి, vRddhi saMdhi -n. --[gram.] the union of two words at which the original vowels are replaced by vowels ఐ and ఔ; వృశ్చికం, vRscikaM -n. --(1) scorpion; --(2) Scorpio; one of the twelve signs of the Zodiac; వృషభం, vrshabhaM -n. --(1) Taurus; one of the twelve signs of the Zodiac; వృషభరాసి; --(2) bull; వృషణం, vrshaNaM -n. --testicle; scrotum; వృషణాయాసం, vRshaNAyAsaM -n. --wasted effort; వృష్టి, vRshTi -n. --rain; ---అతివృష్టి = excessive rain. ---అనావృష్టి = drought. వెంట, veMTa - adj. -- behind; వెంటనే, veMTanE -adv. --immediately; at once; soon after; వెంటాడు, veMTADu -v. t. --follow; tail; stalk; chase; pursue; hunt; వెంటి, veMTi -n. --rope made by twisting hay; వెంట్రుక, veMTruka - n. -- hair; a single strand of hair; వెంట్రుక వాసి, veMTruka vAsi - ph. -- hair's breadth; వెండి, veMDi -n. --silver; వెండితెర, veMDitera - n. -- silver screen; -- వెండితెర అనే ప్రయోగం ఆంగ్లం లోని Silver Screen నుండి వచ్చించి. 1910 లో బొమ్మను సిల్క్ గుడ్డపై ప్రదర్శించేవారు. బొమ్మ స్ఫుటంగా కనిపించడానికి తెరపై సిల్వర్ మెటాలిక్ పెయింట్ వేసేవారు. ఈ పద్ధతిలో తెరపై పడిన బొమ్మ తెరకు దగ్గరగా, ఎదురుగా కూరుచున్న వారికి మాత్రమే కాకుండా రెండు ప్రక్కల ఉన్నవారికి, దూరంగా బాల్కనీలో ఉన్నవారికీ కూడ ఒకేలా కనిపిస్తుంది. వెంపలి, veMpali -n. -- Purple Galega; Wild indigo; [bot.] ''Tephrosia purpurea'' of the Papilionaceae family; -- గ్రీకు భాషలో టెఫ్రోస్ ( Tephros) అంటే 'బూడిద వర్ణపు' అని అర్థం. ఈ ప్రజాతిలోని కొన్ని మొక్కలలో ఆకుపచ్చని ఆకులపై ఉండే బూడిదవర్ణపు పూత కారణంగా ఆ పేరు. పూల Purple colour ని బట్టి purpurea అనే పేరు ఏర్పడింది. -- ఇది ఖాళీ స్థలాలలో, బాటల వెంబడి పిచ్చి మొక్కగా పెరిగే ఒక బహువార్షిక మొక్క; వెంపలి మొక్కలలో నూగు వెంపలి, ములు వెంపలి, జిడ్డు వెంపలి, వెలి వెంపలి, పెద్ద వెంపలి వంటి పలు రకాలున్నాయి; వెంపలికి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలు చాలా ఉన్నాయి; -- కుందేటి కొమ్ము (శశవిషాణం), గాడిద గుడ్డు సాధించటంలాగే "వెంపలి చెట్టుకు నిచ్చెనలు వేయటం" కూడా అసాధ్యం; -- [Sans.] శరపుంఖా; బాణపుంఖా; మణికాచము; వెంబడించు, veMbaDiMcu -v. t. --follow; track; shadow; వెంబడి, veMbaDi -prep. --with; along with; behind; after; వెంబడించు, veMbaDiMchu - v. t. -- follow; chase; వెకిలినవ్వు, vekilinavvu - n. -- smirk; వెక్కిరించు, vekkiriMcu -v. t. --mock; ridicule; వెక్కుడుతీగ, vekkuDutIga -n. --[bot.] ''Cardiospermum halicacabum''; వెచ్చం, veccaM -n. --expense; expenditure; allowance; ---దిన వెచ్చం = daily expense allowance. వెచ్చదనం, veccadanaM -n. --warmth; వెచ్చబెట్టు, veccabeTTu -v. t. --warm up; heat; వెచ్చించు, vecciMcu -v. t. --expend; వెజ్జు, vejju - n. -- physician; doctor; వెట్టిపని, veTTipani -n. --unpaid work; drudgery; thankless job; వెడల్పు, veDalpu -n. --width; breadth; వెణుతురు, veNuturu -n. --[bot.] Dichrostachys cinerea; వెతుకు, vetuku -v. t. --search; వెదురు, veduru -n. --bamboo; [bot.] ''Bambusa bambos; Bambusa vulgaris; Bambua spinosa; Gigantochola albociliata''; --కోల్ కాతా వెదురు = [bot.] ''Bambusa tulda''; --మగ వెదురు = male bamboo; solid bamboo; [bot.] ''Dendrocalamus strictus''; సాధనపు వెదురు; --బొంగు వెదురు = Hollow bamboo; [bot.] ''Bambusa arundinacea''; ముళ్ల వెదురు; పెంటి వెదురు; -- పులి వెదురు = tiger bamboo; [bot.] ''Bambusa vulgaris''; -- లక్కీ వెదురు = lucky bamboo; Chinese water bamboo; [bot.] Dracaena braunii of the Asperagacae family; -- (Note) లేత వెదురు చిగుళ్ళు ఆకుకూరగా వాడతారు. ఈ చిగుళ్ళు అజీర్తిని తొలగించి, ఆకలిని పెంచుతాయి. కొందరు ఈ చిగుళ్ళతో ఊరగాయ పచ్చళ్ళు కూడా పడతారు. ఏనుగులు, అడవి దున్నలు ఈ వెదురు చిగుళ్ళను ఆసక్తిగా తింటాయి. -- (Note) వైద్యంలో ఈ చిగుళ్ళను స్త్రీలకు ఋతురక్త స్రావం సక్రమంగా అయ్యేందుకు, క్రిమిదోష నివారణకు, జ్వర నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. అతిసార వ్యాధిని నయం చేసేందుకు ఈ వెదురు చిగుళ్ళను మిరియాలు, ఉప్పుతో కలిపి నూరి పశువులచే తినిపిస్తారు. ఈ వెదురు చిగుళ్ళను ఆయుర్వేద వైద్యంలో రక్తశుద్ధికి, శ్వేత కుష్ఠు (ల్యూకో డెర్మా) నివారణకూ వినియోగిస్తారు. ఈ ఆకుల పసరును బ్రాంకైటిస్, గనేరియా, జ్వరం నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. ఈ వేళ్ళను కాల్చి, తామరకు పైపూత మందుగా ఉపయోగిస్తారు. వెధవ, vedhava -n. m. --rascal; a somewhat amicable rebuke; see also విధవ; వెనక, venaka -n. --back side; వెనకపడు, venakapaDu -v. i. --fall behind; lag; వెనకాడు, venakADu -v. i. --hesitate; వెనువెంటనే, venuveMTanE -adv. --immediately; వెన్న, venna -n. --butter; వెన్నదేవికూర, vennadEvikUra -n. --[bot.] ''Commelina communis; Commelina benghalensis'' Linn.; వెన్నాడు, vennADu -v. t. --follow; shadow; వెనుక, వెనుక - adj. -- back; వెన్ను, vennu -n. --(1) spine; backbone; back; --(2) seedhead; ear of corn; the cob on which corn-like grains grow; --(3) Lord Vishnu; one of the trinity of Hindu gods; వెన్నుపాము, vennupAmu -n. --(1) spine; spinal cord; --(2) the serpent Sesha on which Lord Vishnu lies; వెన్నుపూస, vennupUsa -n. --vertebra; వెన్నుపూసలు, vennupUsalu -n. pl. --vertebrae; వెన్నెముక, vennemuka -n. --backbone; spine; వెన్నెల, vennela -n. --moonlight; (def.) నెల (చంద్రుడు) యొక్క వెలుగే వెన్నెల; వెయ్యి, veyyi -n. --thousand; వెయ్యి వరహాలు, veyyi varahAlu -n. --[bot.] ''Plumeria acuminata''; -- (see also) నూరు వరహాలు; వెరగుపాటు, veragupATu -n. --astonishment; surprise; వెరవు, veravu -n. --method; way; means; technique; వెరసి, verasi -n. --total amount; grand total; sum; వెర్రి, verri -n. --(1) insanity; madness; --(2) naiveté, see also పిచ్చి; ---ఓరి వెర్రి వెధవా! = you naïve fellow! వెర్రిచెరకు, verriceraku -n. --[bot.] Sacharum spontaneum; వెర్రితుమ్మ, verritumma -n. --[bot.] Phlomis zeylanica; వెర్రిపుచ్చ, verripucca -n. --[bot.] Citrullus colosynthis; వెర్రిమేడి, verrimEDi -n. --[bot.] Ficus appositifolia; వెర్రి వెధవ, verri vedhava -n. --naïve person; (not a mad person); వెల, vela -n. --price; cost; value; వెలకిల, velakila -adj. --on the back; వెలగ, velaga -n. --wood apple; elephant apple; bael fruit; Bengal quince; [bot.] ''Aegle marmelos; Feronia elephantum''; ''Limonia acidissima''; -- కపిత్థ; వెలనాడు, velanADu - n. -- a geographical region in the Telugu speaking parts of coastal Andhra Pradesh; -- కృష్ణకు దక్షిణంగా, పెన్నకు ఉత్తరంగా ఉన్న ప్రాంతానికి వెలనాడు అని పేరు. నేటి రేపల్లె తెనాలి చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం. కాకతీయ సామ్రాజ్యం పడిపోయిన తర్వాత తిరిగి తెలుగు వారి రాజ్యం ఏర్పరచే ప్రయత్నం చేసిన ప్రోలయ నాయకుడు, కాపయ నాయకుడు ఈ ప్రాంతం వారే. వెలపల, velapala -n. --the right side; a word used to refer to the right side of a bullock cart; the starboard side as opposed to the port (left) side; far side; outside; see also వలపటి; వెలపల తోక, velapala tOka -n. --suffix; వెలలేని, velalEni -adj. --priceless; invaluable; వెలసిన, ve-la-si-na -adj. --one that came into being; వెలయు, velayu -v. i. --come into existence; come into being; వెల్ల, vella -n. --whitewash; వెల్లడియగు, vellaDiyagu - v. i. --reveal; వెల్లడి చేయు, vellaDi cEyu -v. t. --reveal; expose; వెల్వరించు, velvariMcu -v.i. --emit; force out; send out; publish; వెలార్చు, velArcu -v. t. --make public; expose; వెల్లాటకం, vellATakaM -n. --(1) publicity; --(2) publication % to e2t వెలికి, veliki -n. --[bot.] Vangueria spinosa; వెలిగారం, veligAraM -n. --borax; sodium borate; % to e2t వెలిగించు, veligiMcu -v. t. --light up a lamp; kindle; వెలితి, veliti -n. --deficiency; insufficiency; lacuna; (ant.) నిండు; వెలిబుచ్చు, velibuccu -v. i. --reveal; make known; వెలిబూడిద, velibUDida -n. --ashes of dried cow-dung cakes; కచిక; వెలివేయు, velivEyu -v. t. --ostracize; socially excommunicate; వెలిసిన, velisina -adj. --faded; వెలిసిపోవు, velisipOvu -v. i. --fade; fadeout; washout; వెల్లివిరియు, velliviriyu -v. i. --flourish; spread; become known; వెలుగు, velugu -n. --glow; illumination; light; వెలుతురు, veluturu -n. --illumination; light; వెలుపల, velupala -adv. --outside; వెలుపలి, velupali -adj. --outer; వెలువడు, veluvaDu -v. i. --come out; exit; release; publish; వెలువరించు, veluvariMcu -v. t. --bring out; publish; వెల్లువ, velluva -n. --flood; inundation; వెల్లుల్లి, vellulli -n. --garlic; [bot.] ''Allium sativum'' of Liliaceae family; (rel.) అడవి వెల్లుల్లి; -- తెల్ల గడ్డ; వెల్లిపాయ; చిన్న ఉల్లి; -- నల్ల వెల్లుల్లి = తెల్ల వెల్లుల్లిని పులియబెట్టగా వస్తుంది; --[Sans.] రసోన; లశున; మత్స్యగంధా; మహౌషధ; వెళ్లగొట్టు, veLlagoTTu -v. t. --drive out; chase away; వెళ్లు, veLlu -v. i. --go; proceed; వేంచేయు, vEMcEyu -v. i. --come; visit; వేకువ, vEkuva -n. --dawn; వేకువజాము, vEkuvajAmu -n. --the early hours of the morning; వేగం, vEgaM -n. --speed; velocity; వేగపడు, vEgapaDu -v. i. --hurry; hasten; వేగాలు, vEgAlu -n. pl. --uncontrollable bodily reflexes like sneezes, coughs and yawns; వేగిస, vEgisa -n. --Indian Kino; [bot.] Pterocarpus marsupium; వేగిరం, vEgiraM -n. --speed; quickness; velocity; వేగు, vEgu -v. i. --(1) fry; (2) grieve; (3) endure; వేగుచుక్క, vEgucukka -n. --morning star; the planet Venus when seen in the morning sky; వేగులవాడు, vEgulavADu -n. --spy; scout; వేచు, vEcu -v. t. --(1) fry; --(2) roast; వేట, vETa -n. --hunt; వేటకత్తె, vETakatte -n. f. --huntress; వేటగాడు, vETagAdu -n. m. --hunter; వేటాడు, vETADu -v. t. --hunt; fish; వేడి, vEDi -n. --heat; warmth; వేడుక, vEDuka -n. -- (1) curiosity; --(2) a festivity celebrating a specific occasion; --(3) fun; celebration; --(4) desire; వేడుకొను, vEDukonu -v. i. --pray; request; entreat; beseech; వేతనం, vETanaM -n. --wage; stipend; ---కనీస వేతనం = minimum wage. ---విద్యార్థి వేతనం = scholarship; stipend to a student. వేత్త, vEtta -n. --scholar; ---శాస్త్రవేత్త = scientist; scientific scholar. వేదం, vEdaM -n. --(1) knowledge; --(2) one of the four Vedas; the books expounding the essence of early Hindu philosophy and thought; --(3) truth; -- నిగమము; వేదాంతం, vEdAMtraM - n. -- (lit.) the last part of the Vedas; Upanishads; the books expounding the essence of Hindu philosophy and thought; -- నిగమాంతములు; ఉపనిషత్తులు; వేదన, vEdana -n. --agitation; anxiety; agony; suffering; distress; వేదవాసరం, vEdavAsaraM -n. --a powdery concoction made from a mixture of equal parts by weight of the following substances; turmeric, salt; dried ginger; black peppers, long peppers, coriander, cumin seed, pomegranate seed, and asafetida; a teaspoon of this powder with hot rice and a spoon of clarified butter is considered a good way to start a meal; వేదాంతం, vEdAMtaM -n. -- (1) that part of Hindu philosophy based on the Upanishads; (lit.) the end of the Vedas; (2) philosophizing talk with no practical basis; -- మెట్ట వేదాంతం = కార్యరంగంలోకి ఉరకనీయకుండా నిరాశగా మాట్లాడి, పని చేసేవాళ్ళ ఉత్సాహం తగ్గించడం; పనిలోకి దిగే చొరవ లేకుండా గట్టున కూర్చొని అన్నిటికీ అడ్డుపుల్లలు వేయడం; వేదిక, vEdika -n. --platform; podium; dais; stage; వేధించు, vEdhiMcu -v. t. --penetrate; tease; torment; వేప, vEpa -n. --neem; margosa; mwarubaine; Indian lilac; [bot.] Azadirachta indica A. Juss. Meliaceae; [Persian] Fever bark of India; a tree widely found in all parts of India; it has bitter leaves and small bitter fruits and all parts of this tree are known to have many medicinal properties; --[Sans.] there are 32 names in Sanskrit; some of them are, నింబ; వేము; శుకప్రియ; జ్వరత్వచ; సూతిక; పిచుమర్దని; హింగునిర్యాన; వేపపవ్వు, vEpapuvvu -n. --(1) flower of neem tree; --(2) chicken pox; వేపి, vEpi -n. --dog; hunting dog; % to e2t వేపుడు, vEpuDu -n. --stir-fried food item as opposed to deep-fried; (rel.) sauteed means lightly fried or దోర వేపుడు; వేమదొండ, vEmadoMDa -n. --[bot.] Echinops echinatus; వేయించు, vEyiMcu -v. t. --(1) fry; --(2) roast; వేర్పడు, vErpaDu -v. i. --separate; వేర్పాటు, vErpATu -n. --separation; dissociation; -- వేర్పాటువాదం = ప్రత్యేకమైన పాలనా ప్రాంతం (దేశం లేదా రాష్ట్రం) గా విడిపోవాలని చేసే ఆందోళన = secessionism; వేరు, vEru -n. --(1) root; --(2) separate; another; వేరుపనస, vErupanasa -n. --[bot.] ''Artocarpus intigrifolia;'' వేరుమల్లె, vErumalle -n. --[bot.] ''Ipomoca cymosa;'' వేరుసంపెంగ, vErusaMpeMga -n. --[bot.] ''Polyanthes tuberosa;'' వేరుశనగ, vEruSanaga -n. --peanut; groundnut; monkey nut; earthnut; pignut; Manila gram; [bot.] ''Arachis hypogea'' of the Leguminosae family; (note.) Peanut is originally from S. America; it is not a pea, and it is not a nut; so, the word "peanut" is a misnomer; it is related to the fava bean; Some of the proteins in peanuts can cause allergies; Out of the 13 allergens Ara h1, h2, h3, h6, h8 are the more important ones; -- [alt.] శనగ పిక్కలు; పల్లీలు; వేలంపాట, vElaMpATa -n. --auction; వేలాడడం, vElADaDaM -v. i. --hanging; వేలాడతీయడం, vElADatIyaDaM -n. --suspending; వేలాడు, vElADu -v. t. --hang; suspend; వేలు, vElu -n. --(1) finger; --(2) toe; --(3) plural form of వెయ్యి; వేలుపు, vElupu -n. --god; goddess; oracle; celestial being; వేలువిడచిన, -adj. --once-removed; a kinship term describing distance in a relationship; వేలువిడచిన మేనమామ -n. --consanguineous uncle, once-removed; your mother's cousin brother; వేళ, vELa -n. --time; time of the day; వేళాకోళం, vELAkOLaM -n. --teasing behavior; practical joke; jest; derision; వేళావిశేషం, vELAviSEshaM -n. --significance of a specific time; వేళ్లు, vELlu -n. pl. --(1) roots; --(2) fingers; వేవిళ్లు, vEviLlu -n. --morning sickness; nausea that a woman feels in the early stages of pregnancy; వేశ్య, vESya -n. --prostitute; వేషం, vEshaM -n. --(1) costume; disguise; pretence; --(2) role in a play or cinema; వేషధారి, vEshadhAri -n. --imposter; వేసంగి, vEsaMgi -n. --summer; వేసడం, vEsaDaM -n. --mule; % to e2t వేసవి, vEsavi -n. --summer; వేసవికాలం; వేసారు, vEsAru -v. i. --get tired; get frustrated; ---విసిగి వేశారు = get tired due to frustration. వైకల్యం, vaikalyaM - n. -- mutilation; defect; impairment; state of incompleteness; -- వికలత్వం; వికలత; వైకల్పికం, vaikalpikaM -adj. --optional; having one or more alternatives; వైఖరి, vaikhari -n. --attitude; వైచిత్రి, vaicitri -n. -- manifoldness; strangeness; wonder; peculiarity; వైజయంతం, vaijayaMtaM -n. --banner; flag; వైడూర్యం, vaiDUryaM -n. --lapis-lazuli; cat's-eye; (lit.) lapis = stone; lazuli = blue; beryl; a semi-precious stone; -- రాజావర్తం; పిల్లికన్నుల రాయి; వైతాళికుడు, vaitALikuDu -n. m. --heralder; harbinger; trend setter; trail blazer; avantgarde; -- వివిధ తాళాలతో, మంగళ వాయిద్యాలతో మేలుకొలుపు వాడు; ఒక జాతి మొత్తం నిద్రావస్థలో ఉన్నప్పుడు వారిని మేల్కొలిపి కొత్త దా వైదగ్ధ్యం, vaidagdhyaM - n. -- skill; expertise; subtlety; వైద్యం, vaidyaM -n. --treatment; medical treatment; వైద్య, vaidya -adj. --medical; వైద్యశాల, vaidyaSAla -n. --clinic; hospital; dispensary; వైద్య సౌకర్యాలు, vaidya saukaryAlu -n. --medical services, medical facilities; వైదికులు, vaidikulu - n. pl. -- a sub-sect among Brahmins; -- కేవలం వైదికవృత్తి వ్యవసాయం మాత్రమే చేసేవారు వైదికులు; -- ఇక వైదీకులలో వెలనాట్లు అనగా కోనసీమ ఇంకా పైకి వున్నవారు, ములికినాట్లు అనగా రాయలసీమ వైపు వారు; తెలగాణ్యులనగా తెలంగణా ప్రాంతం వారు. ఈవిధంగా వృత్తిపరంగా, ప్రాంతీయతాపరంగా వచ్చినవి ఈ భేదాలు. వైదుష్యం, vaidushyaM -n. --scholarship; వైద్యుడు, vaidyuDu -n. --doctor; physician; surgeon; వైద్యుత, vaidyuta -adj. --electronic; % to e2t వైపరీత్యం, vaiparItyaM -n. --(1) abnormality --(2) calamity; వైఫల్యం, vaiphalyaM -n. --failure; వైభవం, vaibhavaM -n. --glory; grandeur; wealth; వైభాషికం, vaibhAshikaM -adj. --optional; వైమనస్యం, vaimanasyaM -n. --strife; discord; estrangement; dislike; ill-will; discord; aversion; వైమానికుడు, vaimAnikuDu -n. --pilot; a person who flies a plane; వైముఖ్యం, vaimukhyaM -n. --reluctance; వైయక్తిక, vaiyaktika -adj. --individual; వైరం, vairaM -n. --enmity; వైరాగ్యం, vairAgyaM -n. --asceticism; (note) ప్రాపంచిక సుఖాలపై విరక్తి; పురాణ వైరాగ్యం, ప్రసూతి వైరాగ్యం, స్మశాన వైరాగ్యం అని మూడు రకాల వైరాగ్యాలు ఉన్నాయి; వైరి, vairi -n. --enemy; వైవస్వత నౌక, vaivasvata nauka -n. --Argo Navis; a constellation of stars visible in the southern skies; % to e2t వైవాహికం, vaivAhikaM -adj. --related to marriage; matrimonial; nuptial; వైవాహిక, vaivAhika -adj. --married; marital; conjugal; వైవిధ్యత, vaividhyata -n. --variety; diversity; వైశ్వదేవం, vaiSvadEvaM - n. -- విశ్వేదేవతలను ఉద్దేశించి చేసే హోమం వైశ్వ దేవం. ఈ దేవతలకు అన్నం హోమంలో బలి ఇస్తారు. (బలి అంటే బలకరమైనది.) దీనితోబాటు ఇతర దేవతలకు గూడా భోజనానికి ముందు బలి ఇస్తారు. దీనివల్ల అన్నం పవిత్రమై భోజన యోగ్యం అవుతుంది. ప్రతి దినమూ గృహస్థులు కొన్ని దోషాలు చేస్తూనే ఉంటారు. ఉదాహరణ: వంట చేయడంలో కట్టెలను ఆశ్రయించి క్రిమి కీటకాలు ఉండవచ్చు. ఈ హింస లు జరగనిదే వంట సాగదు. ఈ దోషాలు అన్నాన్ని చేరుతాయి గాబట్టి పరిహారంగా పంచ మహాయజ్ఞాలు, వైశ్వదేవమూ చేసి భోజనం చేయాలి. వైశేషికం, vaisEshikaM -n. --one of the six systems of Hindu philosophical thought, founded by కాణాద; వైశాల్యం, vaiSAlyaM -n. --area; వైషమ్యత, vaishamyata %e2t -n. --(1) inequality; --(2) dissimilarity; </poem> ==Part 2: శం - SaM, శ - Sa== <poem> శంక, SaMka -n. --doubt; hesitation; scruple; శంకుమల్లె, SaMkumalle - n. -- Butterfly Pea; Asian Pigeon Wings; [bot.] ''Clitoria ternatea'' of the Fabaceae family; శంకువు, SaMkuvu -n. --peg; stake; stump; pole; శంకుస్థాపన, SaMkusthApana -n. --groundbreaking ceremony; (lit.) driving a peg into the ground to commemorate the commencement of construction work; శంఖం, SaMkhaM -n. --conch shell; conch; seashell with a spiral three-dimensional structure to it; see also ఆలిచిప్ప; శంఖం పువ్వు, saMkhaM puvvu -n. -- [bot.] ''Clitoria ternatea;'' -- అద్భుతమైన ఔషధ మొక్క. దీన్ని మనం సాధారణంగా "అపరాజిత పువ్వు", ", "శంఖ పుష్పి" అని కూడా పిలుస్తాం. శంఖపుష్పి, SaMkhapushpi -n. -- speedwheel; [bot.] ''Chrysopogon acicularis''; ''Convolvulus pluricaulis'' Choisy; a perennial herb that resembles morning glory. All parts of the herb are known to possess therapeutic benefits. The plant is used locally in Indian and Chinese medicine to cure various diseases. It is used in Ayurvedic formulations for chronic cough, sleeplessness, epilepsy, hallucinations, anxiety etc.; -- భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా బీహార్‌లో కనిపించే అందమైన, శాశ్వతమైన, అడవి మొక్క. పువ్వులు సాధారణంగా తెలుపు, లేత గులాబీ లేదా నీలం రంగులో ఉంటాయి. శంఖపుష్పి వేద కాలం నుండి వైద్యంలో ఉపయోగించబడింది. ఇది ఆయుర్వేదంలో కూడా తరచుగా ప్రస్తావించబడింది. ఆయుర్వేదంలో ఈ మొక్కను రసాయనం అని పిలుస్తారు, -- విష్ణుగంధీ అని కూడా పిలుస్తారు. శంఖాకార, SaMkhAkAra -adj. --conical; శంఖావర్తం, SaMkhAvartaM -n. --spiral; శంఖావర్తుల, SaMkhAvartula -adj. --spiral; శంపాకం, SaMpAkaM -n. --[bot.] ''Cassia fistula''; శంబరవల్లి, SaMbaravalli -n. --[bot.] ''Vitis indica''; శకం, SakaM -n. --era; age; epoch; eon; శకటం, SakaTaM -n. --cart; carriage; శకటు, SakaTu -n. --bishop in chess; శకము, Sakamu - n -- an historical era; --- క్రీస్తు శకము = the Christian era; --- శాలివాహన శకము = the era named after శాలివాహనుడు; this era starts from 78 AD of the Western calendar; Some southern states in India use this for their official calendar; శకలం, SakalaM -n. --fragment; ---గ్రహ శకలం = asteroid. ---అణు శకలం = ion; particle. ---విద్యుదావేశ శకలం = electrically charged particle. ---కాంతి శకలం = light particle. ---ధనావేశ శకలం = positively charged particle. శకలార్భకం, SakalArbhakaM -n. --yearling; baby fish; young fish; శక్త్యనుసారం, SaktyanusaaraM - adv. -- as per one's capability; -- శక్తికి అనుగుణంగా శకునం, SakunaM -n. -- (1) omen; augury; -- (2) presage; portent; foretelling; prognostication; శకులి, Sakuli -n. --fish; శక్తి, Sakti -n. --(1) energy; effort; power; ability; faculty; capacity; strength; prowess; --(2) the active power of a deity; ---స్థితిజశక్తి = potential energy. ---గతిజశక్తి = kinetic energy. ---ప్రేషశక్తి = pressure energy. ---శక్తి వంచన లేకుండా = [idiom.] without sparing any effort. ---శక్తి నిత్యత్వ నియమం = law of conservation of energy. శక్తిమంత, SaktimaMta -adj. --strong; energetic; శఠగోపం, SaThagOpaM - n. -- శఠము + అరి = శఠారి = మాయకు శత్రువు; గుడికి వెళ్లినప్పుడు తీర్థం అయ్యాక ఈ శఠారి పెట్టేటప్పుడు "స్వామీ! నా శఠాన్ని తొలగించి నీ నిజ రూపం చూపించు. నాకు ఈ మాయ నుంచి విముక్తి కలిగించి జ్ఞానం కలిగించు" అని మనస్ఫూర్తిగా వేడుకోవాలి. శఠగోపం విష్ణుని ఆలయాలలో మాత్రమే ఉంటుంది; శత, Sata -pref. --hundred; శతకం, SatakaM -n. --a collection of hundred verses on the same theme; almost all these collections have 108 verses; శతకోటి, SatakOTi -n. --hundred crores; billion; one followed by nine zeros; This is the American billion; The English billion is one followed by twelve zeros; శతఘ్ని, Sataghni -n. --cannon; (lit.) a weapon that can kill hundreds at once; శతపాది, SatapAdi -n. --centipede; one with hundred feet; శతపుష్పం, SatapushpaM -n. --dill; a herb used widely in European cusine and in pickling; [bot.] ''Aniethum graveolens'' of the Apiaceae family; -- సోయికూర; శతభిషం, SatabhiShaM %updated -n. --(1) Lambda Aquarii; Hydor; Yoga tara of the 24th lunar mansion; located in the constellation Aquarius; --(2) The 24th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) నీటిరేని రిక్క; శత్రర్థకం, SatrarthakaM -n. --[gram.] verbs in present continuous tense, such as వచ్చుచు, తాగుచు; శతాంశం, SatAmSaM -n. --a hundredth part; one percent; percentage; శతావరి, SatAvari %e2t -n. --asparagus; [bot.] ''Asparagus racemosus;'' పిల్లిపీచర; పిల్లితేగ; పిల్లిపీచరగడ్డ; -- శతావరి కి ఆయుర్వేదంలో చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ మొక్క ను తవ్వి, లాగితే తేగల్లాగా సన్నంగా వేళ్ళు వస్తాయి. ఈ వేళ్ళని చిన్న ముక్కలుగా తరుగుతారు. తరిగిన ముక్కల్ని తొక్క నుండి వేరు చేస్తారు. ఈ ముక్కల్ని ఎండలో ఎండబెడతారు. ఎండిన ముక్కలు మార్కెట్ లో అమ్ముతారు. ఇందులో "శతావరిన్" అనే పదార్ధం ఉంటుంది. ఇది పాలు పెరగటానికి ఉపయోగ పడుతుంది. దీంతో తయారు చేసిన మందు కొన్ని హర్మోన్లను ప్రేరేపించి పాలను పెంచుతుంది. శత్రుత్వం, SatrutvaM -n. --enmity; antagonism; శత్రువు, Satruvu -n. --enemy; foe; adversary; శనగపప్పు, Sanagapappu -n. --Bengal gram dal; split chickpeas; chana dal; శనగపిండి, SanagapiMDi -n. --Bengal gram flour; chickpea flour; besan; శనగలు, Sanagalu -n. --Bengal gram; chick pea; [bot.] Cicer arietinum of Leguminosae (pea) family; హరిమంధజం; శనగ; శనిగ్రహం, SanigrahaM -n. --Saturn; శని మహాదశ, SanimahAdaSa -n. --the long period of Saturn’s influence on a horoscope; శపించు, SapiMcu -v. t. --imprecate; curse; శపథం, SapathaM -n. --vow; oath; solemn pledge; శబ్దం, SabdaM -n. --sound; (ant.) నిశ్శబ్దం; శబ్దపల్లవం, - n. -- సందర్భాన్ని బట్టి, వ్యక్తి స్వభావమూ, మాట్లాడే వైఖరిని బట్టి పదాల అర్థాలు మారిపోతుంటాయి. ఇలాంటి పదబంధాలను తెలుగులో శబ్దపల్లవములు అంటారు. -- వ్యక్తిని బట్టి, సందర్భాన్ని బట్టి "దయచేయండి" అనే దాని అర్థం చెప్పవలసి ఉంటుంది. లోపలికి రండి, మా ఆతిథ్యం స్వీకరించండి అని మర్యాదగా ఆహ్వానించేటప్పుడూ ఇంక పోయిరండి, చేసింది చాలు అని అమర్యాద చేసేటప్పుడు గూడా ఈ పదబంధం వాడుకలో వినిపిస్తూ ఉంటుంది. శబ్దశాస్త్రం, SabdaSAstraM -n. --philology; శమనం, SamanaM -n. --relief; tranquility; శని, Sani - n. -- (1) the planet Saturn; (2) euphemism for anyone who bothers; శనైశ్చరుడు, SanaiScharuDu - n. -- Saturn, viewed as a god; (lit.) slow moving object; -- శనైః + చోరుడు = శనైశ్చరుడు; శనైః అంటే నెమ్మదిగా, చరః అంటే చరించే (అంటే కదిలే); శయ్య, Sayya -n. --couch; bed; శయ్యాళువు, SayyALuvu -n. --[idiom] couch potato; slothful, sluggish person; a person who spends a lot of time in front a TV set, rather than being active; శరత్, Sarat -adj. --autumnal; Fall; related to autumn; శరత్కాలం, SaratkAlaM -n. --Autumn; Fall; the season in which the moon shines the brightest, the days are cool and in the northern latitudes, the trees shed their leaves; శరద్ విషువత్, SaraD vishuvat -n. --autumnal equinox; శరం, SaraM -n. --arrow; శరణం, SaraNaM -n. --protection; shelter; శరభము, Sarabhamu - n. -- (1) a young elephant;(2) a camel; (3) a grasshopper; (4) a locust. -- (5) a fabulous animal - described in Hindu Puranas - said to have eight legs and to be stronger than a lion or tiger; "వేయి చేతులతో, జడధారియై, చంద్రరేఖాజూటుడై, సువిశాలమైన రెండు రెక్కలతో, పొడవైన ముక్కుతో, పెద్ద పెద్ద కోరలతో, వజ్రభాలైన గోళ్ళతో, నీలకంఠంతో, నాలుగు కాళ్లతో, మూడు కళ్ళతో, హుంకారాలు చేస్తూ విజృంభించాడు. అటువంటి శరభ రూపాన్ని కనబడగానే తన బల సామర్థ్యాలను కోల్పోయాడు నరసింహుడు. అతని శక్తులన్నీ లాగేసాడు. శరభవతారుడైన ఆ వీరభద్రుడు ఆ నరసింహుని చేతులు పట్టుకున్నాడు. రెక్కలతో అతని నాభిని, పాదాలను తాడిస్తూ, పుచ్ఛంతో అతనిని బంధించాడు." శరవేగం, SaravEgaM -adj. --very fast; as fast as an arrow; శర్మ, Sharma - adj. -- "శర్మ" అనేది సంస్కృత పదం. ఈ పదం యొక్క అర్థం "దేవునిచే రక్షించబడినవాడు." నిజానికి "శర్మ" అనే పదం గుణవాచకం, ఇంటిపేరు కాదు. ఇది బ్రాహ్మణుని ఏ పేరునైనా సూచించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. శరీరం, SarIraM -n. --body; -- స్థూల శరీరం = కంటికి కనబడేది; సూక్ష్మ శరీరం = మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం; కారణ శరీరం = శరీరి, SarIri -n. --the soul dwelling inside the physical body; శలభం, SalabhaM -n. --cricket; locust; moth; మిడుత; శలవు, Salavu -n. --leave; ---శలవు తీసికొంటాను = I’ll take leave. ---శలవు పెడతాను = I’ll apply for leave. శల్యం, SalyaM -n. --bone; శల్యపరీక్ష, SalyaparIksha -n. idiom --thorough examination; thorough inspection; this idiom used to refer to thorough investigation to locate a fault, knowing such fault doesn't exist; -- శల్యపరీక్ష అనే జాతీయం పూర్తిరూపం స్తనశల్యపరీక్ష. స్తనంలో శల్యం (ఎముక) ఉండదు. లేదు అని తెలిసి కూడా అతిజాగ్రత్తపరులు కొందరు సోదా చేస్తూ ఉంటారు. ఫలితం తెలిసి కూడా చేసే వృథా పరీక్ష అనే అర్థంలో పై జాతీయాన్ని ఉపయోగిస్తారు. శల్యసారధ్యం, SalyasAradhyaM -n. --[idiom] discouragement by planting a doubt; శలాకం, SalAkaM -n. --thin rod; ramrod; rib of an umbrella; probe; used to refer to an investigation for deeper understanding; శలాక పరీక్ష, SalAka parIksha %e2t -n. --deep probing; in-depth examination; శవం, SavaM -n. --corpse; the dead body of a human; శవపరీక్ష, SavaparIksha -n. --autopsy; శవసంరక్షకుడు, SavasaMrakshakuDu -n. --mortician; the person who prepares a body for rites such as viewing by friends and relatives and for eventual burial or cremation; శశము, SaSamu -n. --rabbit; శషబిషలు, Sashabishalu - n. -- acts; put-ons; -- వేషాలు; శశవిషాణము, SaSavishANamu -n. --absurdity; (lit.) the horn of a rabbit, which is an impossibility; శశాంకం, SaSAMkaM -n. --crude camphor; పచ్చకర్పూరం; శశాంకుడు, SaSAMkuDu -n. m. --moon; శశి, SaSi -n. --moon; camphor; శషబిషలు, Sashabishalu -n. pl. -- (1) purposeless and impeding discussions; (2) warnings, threats and bullying; -- (1) ప్రయోజనం లేని తిరకాసులతో కూడిన చర్చలు; (2) హెచ్చరికలు; బెదిరింపులు; శస్త్రం, SaStraM -n. --weapon; an ordinary weapon like a bow and arrow or a gun; -- [rel] అస్త్రం = a weapon that only works with the assistance of a "mamtram" - sacred phrase; శస్త్రచికిత్స, SaStracikitsa -n. --surgical treatment; surgery; శస్త్రజీవి, SastrajIvi -n. --surgeon; (ety.) a person whose implements are surgical tools; శ్రద్ధ, Sraddha -n. --faith; attention; శ్రద్ధాంజలి, SraddhAMjali -n. --tribute; శ్రద్ధాళువు, SraddhALuvu -n. --diligent person; శ్రమ, Srama -n. --(1) labor; toil; --(2) trouble; --(3) fatigue; శ్రమజీవి, SramajIvi -n. --a person who works hard for a living; శ్రవణం, SravaNaM %updated -n. --(1) Altair; Aquila; these stars are about 16.5 light years from us; --(2) Beta Capricorni; Dabih; Yoga tara of the 22nd lunar mansion; located in the constellation Capricorn; --(3) The 22nd of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(4) కరివేలుపు రిక్క; శ్రవణనాడి, SravaNanAdi -n. --auditory nerve; శ్రవణపేయ, SravaNapEya -adj. --pleasing to the ear; melodious; charming to hear; శ్రవ్య, Sravya -adj. --audible; %శా - SA, శ్రా - SrA శాంతి, SAMti -n. --(1) peace; tranquility; --(2) propitiation; a rite to pacify unfriendly planets in a horoscope; శాంతించు, SAMtiMcu -v.i. --quiet down; settle down; శాంతింపచేయు, SAMtiMpacEyu -v. t. --quiet one down; శాంతియుతంగా, SAMtiyutaMgA -adj. --peacefully; శాకం, SAkaM -n. --vegetable; శాకాహారం, SAkAhAraM -n. --vegetarian food; శాకాహారి, SAkAhAri -n. --(1) vegetarian; --(2) herbivore; శాకిని, SAkini %e2t -n. f. --fiend; శాకినీ డాకినీలు, SakinI DakinIlu -n. pl. --fairies and elves; spirits and goblins; శాఖ, SAkha -n. --(1) branch; bow; --(2) arm; sub-division; -- (3) sect; a subdivision in the Hindu caste system; శాఖానగరం, SAkhAnagaraM -n. --suburb; % to e2t శాఖాచంక్రమణం, SakhAcaMkramaNaM -n. --shifting from place to place without settling down; (lit.) moving from branch to branch; శాఖోపశాఖలుగా, SAkhOpaSAkhalugA -adv. --dendritic; abundantly; శాతం, SAtaM -n. --percentage; percent; శాతవాహనుడు, ShaatavaahanuDu - n. -- శాతవాహనులు దక్షిణ భారతదేశాన్ని, ముఖ్యంగా దక్కన్ ప్రాంతాన్ని (ఆధునిక ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర) పాలించిన ఒక ప్రాచీన రాజవంశం (క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం - క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం). వీరి పాలన గురించి శాసనాలు (ఉదాహరణకు, నానాఘాట్ శాసనం), నాణేలు మరియు పురాణాలు (మత్స్య పురాణం, వాయు పురాణం) వంటి చారిత్రక ఆధారాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. శాతకర్ణి I, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, వశిష్టీపుత్ర పుళుమావి వంటి రాజులు ఈ వంశంలో ముఖ్యులు. వీరు తెలుగు ప్రాంతంలో తొలి సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించి, భారతీయ చరిత్రలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు శాపం, SApaM -n. --imprecation; curse; శాబకం, SAbakaM -n. --yearling; fledgeling; the young one of an animal; శాబరం, SAbaRaM -n. --[bot.] Symplocos racemosus; శారది, Saradi -n. --[bot.] Jussiena repens; శాల, SAla -n. --house; place; hall; shed; ---అశ్వశాల = stable. ---చెర శాల = jail house. ---టంకశాల = mint. ---పశువుల శాల = cattle shed. ---పాకశాల = kitchen. ---పాఠశాల = school; school house. ---పానశాల = bar; a place where people gather to drink. ---పురిటి శాల = delivery room; delivery ward. ---ముద్రాక్షర శాల = printing house. ---వైద్త్యశాల = hospital; clinic. శాలి, SAli -suff. --a person possessing the trait of the preceding adjective; ---బలశాలి = strong person. ---బుద్ధిశాలి = wise person శాలివాహనుడు, ShaalivaahanuDu - n. -- ఒక పౌరాణిక/జానపద వ్యక్తిత్వానికి సంబంధించిన పేరు; ఇతను ఉజ్జయిని పాలకుడైన విక్రమాదిత్యుని ఓడించి, శక యుగాన్ని ప్రారంభించినట్లు కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. కాని శాలివాహనుడు అనే వ్యక్తి ఈ శకాన్ని ప్రారంభించాడని చెప్పడానికి ప్రత్యక్ష చారిత్రక ఆధారాలు లేవు. శక యుగాన్ని కుషాణు రాజు కనిష్కుడు ప్రారంభించి ఉంటాడని కొందరు చరిత్రకారులు భావిస్తారు. ఆయన పేరుతోనే క్రీ.శ. 78 నుండి ప్రారంభమయ్యే శాలివాహన శకము (శక యుగం) ముడిపడి ఉంది; శాలిహోత్రశాస్త్రం, SAlihOtra SAstraM -n. --science dealing with the diseases of horses and elephants; శాలిహోత్రుడు, SalihOtruDu -n. --Salihotra; a great Indian veterinary physician of ancient India; శాల్తీ, SAItI -n. --character; item; ---అక్షర శాల్తీ = alphabetical character. ---అక్షర మూర్తి = alphabetical character. ---అక్షరాంకిక శాల్తీ = alphanumeric character. ---దశాంశ శాల్తీ = decimal character. ---మూడు శాల్తీలు = three items. శాలువా, SaluvA -n. --shawl; a piece of cloth, usually of wool, of oblong shape and used as a covering for the head or shoulders; శాలేయం, SAlEyaM -n. --[bot.] Anethum panmorium; శాశ్వతం, SASvataM -n. --permanent; శాసనం, SASanaM -n. --(1) inscription; --(2) edict; legislation; ---తామ్ర శాసనం = inscription in copper. శాసన మండలి, SASana maMDali -n. --Legislative Council; the upper house of parliament in Indian states; --ఎగువసభ, శాసననిర్మాణమునకు అనుభవజ్ఞులతో కూడిన సభ; (రాష్ట్రానికి పరిమితమైన) విధానసభ; శాసనసభ, SASanasabha -n. --Legislative Assembly; the lower house of parliament in Indian states; --ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులు చట్టాలు చేసి, ప్రభుత్వ విధానాలను రూపొందించి నిర్ణయించే (రాష్ట్రానికి పరిమితమైన) విధానసభ; శాస్త్రం, SAStraM -n. --science; theory; rule; శాస్త్రోక్తంగా, SAStrOktaMgA -adv. --(1) lawfully; --(2) by the rule book; శాస్తి, Sasti -n. --lesson of punishment; lesson in chastisement; గుణపాఠం, శాస్త్రి, Saastri - n. -- శాస్త్రి అంటే శాస్త్రాలను అధ్యయనం చేసినవాడు అని అర్థం. మొదట "శర్మ," "శాస్త్రి" గుణ వాచకాలు కానీ కాలక్రమేణా నామ వాచకాలు అయ్యాయి. శాస్త్రీయ దృక్పథం, SastrIya dRkpathaM -n. --scientific perspective; శాస్త్రీయ విధానం, SastrIya vidhAnaM -n. --scientific method; శాస్త్రీయ వైఖరి, SastrIya vaikhari -n. --scientific attitude; శ్యామసీమలు, SyAmaSImalu -n. --[astron.] Coal Sacks; dark regions of our Milky Way galaxy; శ్రాద్ధం, SraaddhaM - n. religious rites performed on the death annivesary of a parent; -- పితృ కార్యాలకు దైవ కార్యాలకంటే నియమాలు ఎక్కువ. అందుచేత శ్రాద్ధం (శ్రద్ధతో చేసేది) అంటాం. శ్రామిక, SrAmika -adj. --laboring; working; toiling; ---శ్రామిక వర్గం = working people; labor force; blue collar workers. శ్రామికుడు, SrAmikuDu -n. --laborer; worker; శ్రావ్య, SrAvya -adj. --melodious; శ్లాఘనీయ, SIAghanIya -adj. --praiseworthy; (ant.) గర్హనీయ; శ్వాస, SvAsa -n. --breath; respiration; శ్వాసక్రియ, SvAsakriya -n. --respiration; శ్వాసనాళం, SvAsanALaM -n. --trachea; windpipe; శ్వాసమండలం, SvAsamaMDalaM -n. --respiratory system; శ్వాస వ్యవస్థ, SvAsa vyavastha -n. --respiratory system; %శిం –-SiM, శి - Si, శీ - SI, శ్రీ - SrI శింశుపా వృక్షం, SiMsupaa vRkshaM -n. --see ఇరుగుడు చెట్టు; శింశుమారం, SiMsumAraM -n. --porpoise, dolphin; శిక్ష, Siksha -n. --punishment; శిక్షణ, SikshaNa -n. --training; శిక్షించు, SikshiMcu -v. t. --punish; శిఖరం, SikharaM -n. --peak; pinnacle; crest; summit; శిఖరాగ్రం, SikharAgraM -n. --summit; peak; pinnacle; crest; ---శిఖరాగ్ర సమావేశం = summit conference. శిగ్రువు, Sigruvu -n. --[bot.] Hyyperanthera morunga; శిథిలం, SithilaM -n. --ruined object; ruined structure; dilapidated building; శిరస్త్రాణం, SirastrANaM -n. --helmet; శిరస్సు, Sirassu -n. --head; శిరీషం, SirIshaM -n. --[bot.] ''Albezia lebbeck''; ''Mimosa lebbeck''; ''Acacia sirisa''; -- దిరిసెన; దిరిసెన పువ్వు; శృ + ఈషన్ అని వ్యుత్పత్తి. తొందరగా వాడిపోయేది అని దాని అర్థం; ఈ చెట్టుకు, దాని ఆకులు, కాయలు, పూవులకు ఆయుర్వేదంలో విశేషమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. ఎన్నో రోగాలకు దివ్యౌషధంగా ఈ చెట్టు తాలూకు భాగాలు పనిచేస్తాయి. శిరోబిందువు, SirObiMduvu -n. --[astron.] zenith; the point on the celestial sphere that is directly above the observer; ఊర్ధ్వబిందువు; శిరోబిందు కోణం, SirObiMdu kONam -n. --[astron.] the angle subtended at the observer’s eye by the lines drawn between the observer and the zenith and the line between the observer and a celestial object. శిరోమణి, SirOmaNi -n. --a degree conferred on a Sanskrit scholar after achieving a certain level of educatin; శిరోవారం, SirOvAraM -n. --[math.] overbar; viniculum; a small line drawn over a letter to indicate the nature of the variable it represents; శిల, Sila -n. --stone; lithos; శిలతైలం, SilatailaM -n. --petroleum; crude oil; శిలతైల ఖమీరం, Silataila khamIraM -n. --petroleum jelly; శిల్పం, SilpaM -n. --(1) sculpture; statue; artistic work; --(2) technique; శిలాజం, SilAjaM -n. --fossil; శిలాజ, SilAja -adj. --petrified; fossilized; శిలాజిత్, SilAjit -n. --(1) red chalk; bitumen; It is the gummy substance that exudes from the mountain rocks; -- ఇది నల్లగా, మెరుస్తూ, మైనంలా ఉంటుంది. శిలాజిత్ నీటిలో వేయగానే ఆ నీళ్ళు ఎర్రగా మారతాయి. శిలాజిత్ గాయాలు మాన్పుతుంది. విరిగిన ఎముకలను బాగుచేస్తుంది. ఎముకలు విరిగిన వారికి త్వరగా కట్టుకొనడానికి, నొప్పులు తగ్గడానికి గురిగింజ ఎత్తు శిలాజిత్ ని నేతిలో కలిపి కొన్ని రోజులపాటు తీసుకోవాలి. దానినే కాస్త విరిగిన ఎముకలమీద రాస్తే మరింత ప్రయోజనం; అలసట, నిస్సత్తువ వంటివి మధుమేహం ఉన్నవారిలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటాయి. వాటిని తగ్గించడానికి సిలాజిత్తును వాడుతుంటారు; -- సిలాజిత్తు; రాతిమదము; మొమ్మాయి; మోమియా; --(2) a medicinal herb; [bot.] ''Oppdlia elegans; Opquelia multiflora''; శిలాద్రవం, SilAdravaM -adj. --lava; శిలాపుష్పం, SilApushpaM -n. --storax; the balsam of liquid amber tree used in medicines and perfumes; % to e2t శిలావరణం, SilAvaraNaM -n. --[geol.] lithosphere; శిలాస్థి, SilAsthi -n. --[geol.] fossil; % e2t శిల్పి, Silpi -n. --sculptor; the artisan who creates sculptures; designer; architect; శిలీంధ్రం, SilIMdhraM -n. s. --fungus; mushroom; శిలీంధ్ర శాస్త్రం, SilIMdhra SastraM -n. --micology; % to e2t శిలువ, Siluva -n. --Cross; a sacred symbol of Christianity; శివవేము, SivavEmu -n. --[bot.] ''Indigofera aspalathoides'' of the Fabacaeae family; శివరాత్రి, శివరాత్రి - n. -- ప్రతినెలా అమావాస్య ముందు చతుర్దశిని శివరాత్రిగా పరిగణిస్తారు. కాని, మాఘమాసంలో అమావాస్యకు ముందు రాత్రిని మహాశివరాత్రి అంటారు. మాసశివరాత్రి: ప్రతినెలా కృష్ణపక్షంలో వచ్చే చతుర్దశి (అనగా అమావాస్యకు ముందురోజు). మహాశివరాత్రి: మాఘబహుళ చతుర్దశి. శివార్లు, SivArlu -n. pl. --outskirts; suburbs; శిశ్నము, SiSnamu -n. --penis; the external male genital organ; శిశువు, SiSuvu -n. --infant; baby; child; శిశుత్వం, SiSutvaM -n. --infancy; childhood; శిశుసంకల్పన, SiSusaMkalpana - n. -- conception; fertilization of egg with sperm; శిష్టం, SishTaM -n. --remainder; remnant; leftover item; శిష్ట, SishTa -adj. --trained; disciplined; learned; wise; -- శిష్టజనులు అంటే విద్యావంతులు, రచయితలు, అధ్యాపకులు వంటివాళ్ళు; శిష్ట వ్యావహారికం, SishTa vyAvahArikaM -n. --the vernacular of the learned; -- విద్యావంతులు, రచయితలు, అధ్యాపకులు వంటివాళ్ళు వాడేభాష. శిష్యుడు, SishyuDu -n. m. --disciple; student; pupil; శిష్యురాలు, SishyurAlu -n. f. --disciple; student; pupil; శిష్టోక్తి, SishTOkti -n. --euphemism; % to e2t శిశువు, SiSuvu - n. --infant; a child from the time of delivery until the child speaks; -- (note).మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. శిశుమేధం, SiSumEdhaM -n. --infanticide; mass killing of infants; శిస్తు, Sistu -n. --rent on land given to farming; శీఘ్రం, SigraM -adj. --quick; swift; rapid; fast; శీతలం, SitalaM -n. --cold; శీతకన్ను, SItakannu -n. --cold-eye; act of ignoring; benign neglect; ---మామీద శీతకన్ను వేశావేమిరా? = why did you ignore us? శీతశ్వాసం, SItaSvAsaM -n. --hibernation; % to e2t శీతాకాలం, SItAkAlaM -n. --winter; శీతువు, SIthuvu -n. --a potent potable made from sugarcane juice; rum; శీర్షం, SIrshaM -n. --head; end; terminal; vertex; ---ఆమ్ల శీర్షం = acid end; acid terminal. ---నవ శీర్షం = amine end. శీర్ష, Sirsha -pref. --head; prefix; శీర్షబిందువు, SIrshabiMduvu -n. --[math.] dot placed over a variable; శీర్షరేఖ, SIrsharEkha -n. --[math.] line placed over a variable; శీర్షిక, SIrshika -n. --title; heading; headline; శీర్షోన్నతి, SIrshOnnati -n. --altitude; శీలం, SIlaM -n. --(1) nature; character; inherent quality; --(2) chastity; శీలవంతుడు, SilavaMtuDu -n. m. --a man of good character; శీలవతి, SIlavati -n. f. --a chaste woman; శీలి, SIli -suff. --a person possessing the character described by the preceding adjective; ---వ్రతశీలి = a person with impeccable character. ---వితరణశీలి = charitable person. ---పఠనశీలి = voracious reader. ---రచనాశీలి = prolific writer. శీధు, SIdhu -n. --rum; a fermented liquor made from sugarcane juice; శ్రీరంగనీతులు, SrIraMganItulu - ph. -- (lit.) the moral precepts taught by the temple at Srirangam; a proverbial expression for precpts the precher himself does not follow; hypocricy; శ్రీవేష్టం, SrIvEshTaM -n. --turpentine; దేవదారు మొక్కలనుండి కారే రసం; %శుం - SuM, శు - Su, శూ - SU శుంఠ, SuMTha -n. --dullwit; stupid; blockhead; (rel.) వజ్రశుంఠుడు; శుకం, SukaM -n. --parrot; శుకనాశం, SukanASaM -n. --[bot.] Biguonia indica; శుక్రం, SukraM -n. --sperm; see also శుక్లం; శుక్రలోపం, SukralOpaM -ph. --defective sperm. శుక్రవాహకి, SukravAhaki -n. --[anat.] vas deferens; శుక్రుడు, SukruDu -n. --the planet Venus; the second planet from the Sun in the solar system. శుక్ల, Sukla -adj. pref. --white; (ant.) కృష్ణ; ---శుక్లపదార్ధం = [astron.] white matter. ---శుక్లపక్షం = the waxing half of a lunar month. శుక్లాలు, SuklAlu -n. --cataract; an eye disease; శుచి, Suci -n. -- godliness; tidiness; -- శుచి అంటే అగ్ని. అది అన్నిటినీ పవిత్రం చేస్తుంది. ప్రదేశమూ, వస్తువూ, ఆర్జన ఇవన్నీ పవిత్రం అయినపుడే ఆ వస్తువు శుచి ఔతుంది. పుణ్య కార్యానికీ వాడదగినది శుచి యైన వస్తువే.. మంత్రం చేత అభిమంత్రితమైనది శుచి. చక్కగా చేసిన వంట శుభ్రం.. అది భగవన్నివేదితమై శుచి ఔతుంది. -- Neatness is next to Godliness అంటారు గదా! Godliness అనేది శుచి, Neatness అనేది శుభ్రత. శుచి, శుభ్రం, Suci, SubhraM -ph. --[idiom] tidy, clean అండ్ godly; శుద్ధ, Suddha -adj. --white; pure; clean; stainless; spotless; శుద్ధిచేయు, SuddhicEyu -v. t. --clean and purify; శునకం, SunakaM -n. --dog; శుని, Suni -n. f. --bitch; female dog; శుభం, SubhaM -n. --auspicious thing; good thing; (rel.) అభం, శుభం = good or bad; శుభముహూర్తం, SubhamuhUrtaM -n. --auspicious moment; శుభశ్య శీఘ్రం, SubhaSya SIghraM - ph. -- a Sanskrit phrase meaning, "the sooner the better"; శుభసూచకం, SubhasUcakaM -n. --good omen; శుభ్రం, SubhraM -adj. --clean; tidy; bright; white; neat; శుభ్రం చేయు, SubhraM cEyu -v. t. --make something white, bright and shiny; by implication, to clean; శుభ్రత, Subhrata -n. --cleanliness; శుభాకాంక్షలు, SubhAkAMkshalu -n. --greetings; ---నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు = new year greetings. శురూ, shuroo (pronounced as షురూ from Urdu) - n. - beginning; the start; శుల్కం, SulkaM -n. --(1) tax; duty; toll; fee; --(2) dowry; 'శుల్కం' అన్నది ఒక వెల, డిపాజిట్, టాక్స్. వేశ్యకు ఆమె సేవలకు గాను ఇచ్చే డబ్బును కూడా శుల్కం అంటారని నిఘంటువులు చెబుతున్నాయి. 'కన్యా శుల్కం' అంటే ఒక కన్యను తెచ్చుకోవడానికి ఆమెను కన్నవారికి ఇచ్చే ధర, లేక డిపాజిట్; కన్యాశుల్కం ఇచ్చి కొన్నాడు కనుక ఆ కన్యపై సర్వాధికారాలు ఆ పురుషుడికి జమ అయిపోయాయి. అదే వరకట్నం విషయంలో అది వెల యిచ్చి పురుషుని కొనడం కాదు. అతనికి భక్తితో సమర్పించుకొన్న కానుక. కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు. శుల్భం, SulbhaM -n. --a string without any twist; a wire; copper wire; శుశ్రుతుడు, SuSrutuDu -n. --Susruta; the great Indian surgeon of the 6th century B.C. whose book, SuSruta SalyataMtra, was an authoritative treatise on surgery; శుష్కించు, SushkiMcu -v. i. --emaciate; become dry; శుష్క వచనం, Sushka vacanaM -n. --empty words; useless promise; శ్రుతం, SrutaM -n. --(1) the Vedas; (lit.) one that was heard; --(2) hearsay; శ్రుత, Sruta -adj. --heard; శ్రుతపాండిత్యం, SrutapAMDityaM -n. --superficial knowledge; knowledge acquired through the grapevine; knowledge acquired by listening to others; శ్రుతి, Sruti %replacement for old entry -n. --(1) one that was heard; --(2) [music] a singer's signature pitch; starting frequency of a singer's octave; --(3) frequency; pitch; tone; -- శ్రుతి అంటే వినబడేది. స్మృతి అంటే జ్ఞాపకం పెట్టుకునేది; శ్రుతిదండం, SrutidaMDaM -n. --[phys.] tuning fork; శూన్యం, SUnyaM -n. --(1) vacuum; --(2) zero; nothing; నివర్తం; (rel.) ఖాళీ; శూన్యనాళిక, SUnyanALika -n. --vacuum tube; శూన్యవాదం, SUnyavAdaM -n. --nihilism; relativity; (exp.) this word is especially used while referring to Nagarjuna's మాధ్యమిక వాదం. The central premise of this theory is that everything is interdependent. There is nothing absolute. Here శూన్య should be translated as ‘relative’; శూరత్వం, SUratvaM -n. --heroism; bravery; valor; శూరుడు, SUruDu -n. m. --hero; champion; warrior; శూలం, SUlaM -n. --(1) a weapon comprised of a long stick with a sharp tip; ఈటె; బల్లెం; ---త్రిశూలం = trident; Shiva’s weapon. శూల, SUla -n. --(1) a stabbing type of pain; --(2) sharp peg; కొర్రు; --(3) evil eye of a planet on a horoscope; గ్రహశూల; %శృ - SR, శె - Se, శే - SE, శై - Sai, శొ - So, శో - SO, శౌ - Sau శృంఖలం, SRMkhalaM -n. --chain; fetter; cuff; శృంగం, SRMgaM -n. --(1) peak; tip; apex; --(2) horn; ---ఏకశృంగం = one-horned one; rhinoceros. శృంగభంగం, SRMgabhaMgaM -n. --humiliation; to cut one down to size; (lit) de-horning; శృంగాటకం, SRMgATakaM -n. --crossroads; a meeting place of four roads; శృంగారం, SRMgAraM -n. --(1) eroticism; --(2) romance; --(3) grace; elegance; beauty; శృంగారోద్దీపకం, SRMgArOddIpakM - n. -- aphrodisiac; శృంగారోద్దీపకి, SRMgArOddIpaki - n. -- aphrodisiac; శృంగి, SRMgi -n. --horned animal; శృతి, sRti - n. -- musical drone sound; a drone is essential in a practice session or concert of Indian classical music; --సుతి; శృతి పెట్టి, sRti peTTi - n. -- musical drone box; It is similar to a harmonium and is used to provide a drone in a practice session or concert of Indian classical music. శేఫాలిక, SephAlika -n. --[bot.] Nyctanthes arbortristis; శేముషి, SEmushi -n. --intellect; intellectual eminence; శేషం, SEshaM -n. --[math.] remainder; what is left after a division; ---సశేషం = with a remainder; something left over after division. ---నిశ్శేషం = without a remainder; nothing left over after division. శేషతోలన పట్టి, SEshatOlana paTTI -n. --(econ.) trial balance sheet; శ్వేత, SvEta -adj. --white; శ్వేతకం, SvEtakaM -n. --[biol.] albumin; a white protein found in blood, milk, eggs, and so on. శ్వేతకుబ్జ తార, SvEtakubja tAra -n. --[astron.] white dwarf; a type of star; శ్వేతకుష్టు, SvEtakushTu -n. --leucoderma; vitiligo; this is a misnomer as there is no connection between leucoderma and leprosy; శ్వేతపత్రం, SvEtapatraM -n. -- a white paper; a statement containing proposals for action; -- A white paper is an informational document issued by a company or not-for-profit organization to promote or highlight the features of a solution, product, or service that it offers or plans to offer. White papers are also used as a method of presenting government policies and legislation and gauging public opinion; శ్రేఢి, SrEDhi -n. --[math.] progression; sequence; శ్రేణి, SrENi -n. --(1) [math.] series; --(2) line; row; range; ---పర్వతశ్రేణి = mountain range. శ్రేణీకరణం, SrENIkaraNaM -n. --ranking; putting in a specified order; శ్రేయస్సు, SrEyassu -n. --welfare; శ్రేయోరాజ్యం, SrEyOrAjyaM -n. --welfare state; శ్రేయోభిలాషి, SrEyObhilAshi -n. --wellwisher; శ్రేష్టం, SrEshThaM -n. --excellent; best of all; శ్లేష, SlEsha -n. --language with a double meaning; (rel.) double entendre is where the second meaning has sexual or obscene overtones; శైత్యం, SaityaM - n. -- (1) cold; coldness; chilliness; (2) common cold; upper respiratory tract infection consisting of rhinorrhea, nasal congestion, and sore or scratchy throat is familiar to all adults; శైలి, Saili -n. --style; manner of expression; శైలూషం, SailUshaM -n. --[bot.] Argle mormelos; బిల్వవృక్షం; మారేడు; శైవలం, saivalaM -n. --an aquatic plant; శొంఠి, SoMThi -n. --dried ginger; -- [Sans.] విశ్వభేషజం; మహౌషధం; కటుభద్ర; ఆర్ద్రక; శృంగిబేర; -- [ety.] శృంగిబేర > {Gr.] జింజిబెరి > [ Lat. ] జింజిబర్ > [Eng. ] జింజిర్ శోచనీయం, SOcanIyaM -n. --lamentable; sorrowful; శోణం, SONaM -n. --(1) crimson; a shade of red; --(2) blood; శోణితం, SONitaM -n. --covered with blood; శోధకుడు, SOdhakuDu -n. --investigator; detective; శోధన, SOdhana -n. --(1) search; investigation; --(2) resolution; see also పరిశోధన; ---శోధన నాళిక = test tube; పరీక్ష నాళిక. శోఫ, Sopha -n. --inflammation; swelling; -suff. ---itis; ---ఆంత్రశోఫ = inflammation of the intestines; enteritis. ---క్రిమికశోఫ = inflammation of the appendix; appendicitis. శోభ, SObha -n. --glory; luster; radiance; శోభనం, SObhanaM - n. -- nuptials; శోభ కలిగించేది /ఆనంద దాయకము అని శబ్దార్థం; శోభించు, SObhiMcu -v. i. --shine; శోభి, shObhi - n. -- Tinea versicolor; A rash of small red and sometimes scaly spots. People often confuse it with ''guttate psoriasis.'' Tinea versicolor can also cause patches of light or dark skin, which some people might confuse with vitiligo; This is an overgrowth of a type of yeast (fungus) naturally found on your skin. Hot weather, humidity, and sun exposure can make tinea versicolor worse. It's not harmful or contagious but can be mildly itchy. Tinea versicolor is commonly found on your shoulders, back, and upper chest. శోష, SOsha -n. --fainting spell; tiredness; శోషణం, SOshaNaM -n. --absorption; drying; the act of making something dry either by absorption or evaporation; శ్రోత, SrOta -n. --listener; hearer; శ్రోతలు, SrOtalu -n. pl. --listeners; audience; శ్లోకం, SlOkaM - n. -- a Sanskrit poem with a specified prosody rule; -- శ్లోకం అనుష్టుప్ అనే 8 మాత్రల ఛందోవర్గానికి చెందిన ఒక రూపం. ఉత్పలమాల, శార్దూల విక్రీడితం లాగా అది కూడా ఒక కావ్య రచనకు ఉపయోగపడే పద్యం. శ్లోకంలో నాలుగు పాదాలు. ప్రతీ పాదంలోనూ ఐదవ అక్షరం లఘువు అయి ఉండాలి. రెండు, నాల్గవ పాదాలలో ఏడవ అక్షరం లఘువు అయి ఉండాలి. ప్రతీ పాదంలోనూ ఆరవ అక్షరం గురువు అయి ఉండాలి. మిగిలిన చోటులలో నియమమేమీ లేదు. అంటే, నియమం 5,6,7 అక్షరాలలోనే కనపడుతుంది. దీనిని ఈ విధంగా గుర్తు పెట్టుకోవచ్చు - బేసిపాదాలలో 5,6,7 అక్షరాలు యగణం (లఘువు-గురువు-గురువు) కావాలి. సరిపాదాలలో జగణం(లఘువు-గురువు-లఘువు) కావాలి. పాదం చివరి అక్షరం (ఎనిమిదవది) కూడా గురువే కావాలి. ఇలాంటి లక్షణాలున్న పద్యాన్ని 'శ్లోకం' అంటారు. రామాయణం శ్లోకాలతోనే వ్రాయబడింది. కాలిదాసు రఘువంశం ఎక్కువ భాగం శ్లోకాలలోనే వ్రాయబడింది. -- మంత్రం శ్లోకం రూపంలో కూడా ఒక్కోసారి ఉండవచ్చు. ఐతే అన్ని మంత్రాలూ శ్లోక ఛందస్సులోనే ఉండనవసరం లేదు. అలాగే శ్లోకాలన్నీ మంత్రాలు కావు. మంత్రానికి గురూపదేశం అవసరం; -- స్తోత్రం అనేది దేవత లేదా ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తికి అంకితం చేయబడిన శ్లోకం. శ్లోకాల కంటే పొడవుగా ఉంటాయి మరియు బహుళ శ్లోకాలు లేదా చరణాలను కలిగి ఉండవచ్చు. శౌరి, Sauri -n. --[astron.] Hercules; a star constellation; M13, a magnificent globular cluster, can be seen in this constellation; శ్రౌత, Srauta -adj. --audible; </poem> ==Part 3: ష - sha, షా - shA, షి - shi, షో - shO== <poem> షట్, shaT -adj. --six; షట్కం, ShatkaM - n. -- a set of six; sextet; six; షట్కర్మలు, shaTkarmalu - n. -- the six functions suitable for a Brahmin; -- అధ్యయనము, అధ్యాపనము, యజనము, యాజనము. దానము, ప్రతిగ్రహము అనేవి ఆరూ బ్రాహ్మణ విధులు. -- 1. వేద శాస్త్రాలను గురుముఖంగా నేర్చుకోవడం, 2. నేర్చుకొన్న విద్యలను విద్య నేర్పమని ఆశ్రయించిన విద్యార్థులకు వాళ్ల యోగ్యతననుసరించి బోధించడం, 3. యజ్ఞాలు చేయడం, వైశ్వదేవము, అగ్ని ష్టోమము, సోమయాగము వంటివి. 4. తనను యజ్ఞం చేయించమని అడిగినపుడు యాజకత్వం వహించడం. యజ్ఞ దక్షిణలు ప్రతిఫలంగా గ్రహించడం. 5. దానములు చేయడం, గో భూ హిరణ్యాది దానాలు కాలోచితంగా చేయడం. 6. ఇతరులు ఇచ్చే దానాలు స్వీకరించి, వాళ్లను దోష విముక్తులను చేసి, జప తపాదులతో తనలో ఆ దోషం లేకుండా చేసుకోవడం — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణుడు తప్పక చేయవలసినవి; షట్‌కోణి, shaT^kONi -n. --[math.] hexagon; (lit.) the six-angled one; షడ్‌చక్కెర, shaD^cakkera -n. --[chem.] hexose sugar; షడ్దర్శనాలు, shaD^darSanAlu - n. pl. -- the six schools of orthodox Indian philosophy; షడ్‌భుజి, shaD^bhuji -n. --[math.] hexagon; (lit.) the six-sided one; షడోజు, shaDOju -n. --[chem.] hexose; a type of chemical substance that goes under the generic name of sugar, but not related to table sugar or sucrose; షర్బత్, sharbath -n. --syrup; షరా, sharA -n. --(1) note below; post script; --(2) status; situation; షరాబు, sharAbu -n. --merchant; షరాయి, shrAyi -n. s. --trousers; షవన దినం, Shavana dinaM %e2t -n. -- civil day; షష్టి, shashTi -n. --sixty; షష్టిపూర్తి, shashTipUrti -n. --completion of sixty years of life; celebration of the sixtieth birthday; -- షష్టిపూర్తి రోజున మనం పుట్టినప్పటి తిథి + పక్షం + మాసం + సంవత్సరం అన్నీ మళ్ళీ కలసి వస్తాయి. ప్రభవ, విభవ, … నుండి మొదలై లెక్కించగలిగిన సంవత్సరాలు మనకు మొత్తం 60 ఉన్నాయి. ఆ 60 సంవత్సరాలు పూర్తయి మళ్ళీ మనం పుట్టినప్పటి తిథి + పక్షం + మాసం + సంవత్సరాల కలయిక వచ్చే సందర్భమే షష్టిపూర్తి. -- ఈ విధంగా ఆనందంతో అత్యంత వైభవంగా జరుపుకొనే పుట్టినరోజున ఆనందంతో పాటు జీవితంలో సగానికి పైగా గడచిపోయింది, ఇక అంతిమ ప్రయాణానికి రోజులు దగ్గర పడుతున్నాయి అనే ఆలోచన కూడా రాక మానదు. ఈ ఆలోచనవల్ల కలిగే భీతిని సమాధాన పరచడానికి కొన్ని కార్యాలు చేయడం పరిపాటి. అవి ఉగ్రరథ శాంతి, మహా మృత్యుంజయ హోమం, నవగ్రహ, చండి, సుదర్శన, లక్షినారసింహ మొదలగు హోమ క్రతువులు చేయడం, పెద్దల ఆశీర్వాదాలు తీసుకుని దానధర్మాలు చేయడం. ఇక్కడ గమనించవలసిన ముఖ్య విషయం: మనిషి పూర్తి జీవితంలో జరుపవలసినవిగా నిర్ధారించిన 16 సంస్కారాలలో 'షష్టిపూర్తి' అనేది లేదు! దానిని మరో వివాహ దినోత్సవంలా జరుపుకోవడం అనేది అసలే లేదు!! షష్ఠి, shashThi -n. --six; the sixth day of the lunar half-month; షష్ఠేంద్రియం, shashThEMdriyaM -n. --the sixth sense organ; షష్ఠేంద్రియజ్ఞానం, shashThEMdriya j~nAnaM -n. --sixth sense; extra sensory perception; షామియానా, shAmiyAnA -n. --awning; tent; a temporary structure made of canvas; షావుకారు, shAvukAru -n. --merchant; money lender; షికారు, shikAru -n. --stroll; pleasure walk; pleasure boat ride; pleasure trip; షురూ, shuroo - n. -- beginning; start; -- ప్రారంభం; సినిమా మొదటి ఆట షురూ అయింది; షోకు, shOku -n. --fashion; షోకులాడి, shOkulADi -n. f. --fashionable woman; షోడశం, shODaSaM -adj. --sixteen; sixteenth; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] lo13zgclivwzwcebedjb707cqalngfb 0 3030 38959 38902 2026-04-12T23:17:51Z Vemurione 1689 /* Part 1: V */ 38959 wikitext text/x-wiki ==Part 1: V== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> *V, a voiced labio-dental fricative continuant; It is articulated using the lower lips and the upper teeth: the lower lips are slightly put behind or against the upper teeth. Its phonation is "voiced". That means that you let your vocal cords vibrate when pronouncing it. దంత్యోష్ఠం; పలుకునప్పుడు V ని W ని వేర్వేరుగా పలుకవలెను; * vacancy, n. ఖాళీ; * vacant, adj. ఖాళీగానున్న; శూన్యమైన; * vacate, v. t. (1) ఖాళీచేయు; (2) రద్దుచేయు; న్యాయస్థానంలో తీర్పుని రద్దు చేయు; * vacation, n. విశ్రాంతికి గాని వ్యాహ్యాళికి గాని, వినోదానికి గాని, చేసే పని నుండి తీసుకొనే శలవులు; శలవులు; see also holidays; * vaccination, n. టీకాలువేయుట; వత్సీకరణ; (ety. Latin, vacca: = cow, Sans. వత్సా = ఎద్దు;) * vaccine, n. టీకాల మందు; వత్సలం; [Lat. vacca = cow]; vaccination is a specific type of inoculation for smallpox; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: Vaccinate, inoculate and immunize * Of the three words, vaccinate is the most narrow because it specifically means to give a vaccine to someone. Inoculation is more general and can mean implanting a virus, as is done in vaccines, or even implanting a toxic or harmful microorganism into something as part of scientific research. Immunize is the most general of the three words and can mean to grant immunity to a wide variety of things, not just diseases.''' | |} * * vacillate, v. i. ఊగిసలాడు; తటపటాయించు; * vacuum, n. శూన్యం; శూన్యప్రదేశం; నిప్పచ్చరం; రిక్తాకాశం; లేబరం; పీడనం లేని ప్రదేశం; ** vacuum tube, ph. శూన్య నాళిక; నీరంధ్ర నాళిక; * vacuous, adj. శూన్యమైన; అస్పష్ట; సందిగ్ధ; * vagabond, n. బికారి; దిమ్మరి; దేశదిమ్మరి; తిరుగుమోతు; ఆవారా; ఇల్లు, వాకిలి లేని వాడు; * vagina, n. యోని; భగరంధ్రం; భగం; పత్త; స్త్రీ జననాంగం; * vagrant, n. బికారి; నిలకడ లేకుండా తిరిగే వ్యక్తి; * vague, adj. అస్పష్టమైన; * vaguely, adv. చూచాయగా; చూచావాచాయగా; * vain, adj. (1) వ్యర్థమైన; వృధా; నిష్ప్రయోజనమైన; నిష్ఫలమైన; (2) అహంభావంతో; గర్వ పూరితమైన; స్వాతిశయ; ఆడంబర; ఆత్మస్తుతివంత; సొంత డబ్బా కొట్టుకునే; * vale, n. లోయ; * valedictory, adj. వీడ్కోలుకి సంబంధించిన; ఆమంత్రణ; [[File:Higgins-particles.jpg|thumb|right|బాహుబలం]] * valency, n. (1) [chem] బాహుబలం; బాలం; సంయోగ సామర్థ్యం; సంసా; సంయోజకత; ఒక రసాయన మూలకం ఇతర మూలకాలతో సంయోగపడడానికి చూపే సంసిద్ధత; (2) [ling.] భాషాశాస్త్రంలో ఒక క్రియా వాచకాన్ని ఎన్ని విధాలుగా వాడకలమో సూచించే సంఖ్య; * valerian, n. జాలకం; సుగంధబల; తగర్; ఒక ఓషధి; [bot.] ''Valeriana officinalis'' of the Caprifoliaceae family; * valet, n. (వేలే) అంగసేవకుడు; పరిచారకుడు; * valice, n, చిన్న చేతి సంచి; చిక్కం; * valid, adj. యుక్తియుక్తమైన; సమ్మతమైన; * validation, n. క్రమబద్ధీకరణం; నిబద్ధీకరణం; * validity, n. సక్రమత; సప్రమాణత; చట్టబద్ధత; క్రమబద్ధత; నిబద్ధత; * valley, n. లోయ; కోన; ** rift valley, ph. భ్రంశ లోయ; ** Silicon Valley, ph. సిరి కోన; * valor, n. పరాక్రమం; పౌరుషం; మగటిమి; మగతనం; * valuable, adj. విలువైన; అపురూపమైన; * valuables, n. జవాహరీ; విలువైన వస్తువులు; నగలు; * valuation, n. అందాజు; * value, n. విలువ; వెల; మూల్యం; ఫలం; దారణ; (def.) amount of money an object is worth; ** intrinsic value, ph. అసలు విలువ; వాస్తవ విలువ; ** moral value, ph. నైతిక విలువ; ** social value, ph. సామాజిక విలువ; * valuation, n. మౌల్యమాపనం; * valve, n. కవాటం; కపాటిక; పిధానం; అరరం; మీట తలుపు; ఒక వైపు మాత్రమే తెరచుకొనే తలుపు; ** heart valve, ph. హృదయ కవాటం; గుండేలో ఉండే మీద గదులకి, కింది గదులకి మధ్య ఉండే తలుపు లాంటి వ్యవస్థ: * vamp, n. తన అందచందాలతో పురుషులని వంచించు సాహసురాలు; * van, n. బండి; పెట్టె బండి; పెట్టె ఆకారంలో ఉన్న కారు; * vane, n. గాలి కోడి; గాలి ఎటు వీచుతున్నదో తెలియజేసే సాధనం; * vanguard, n. (1) వైతాళికులు; (2) ఎదురు సన్నాహులు; * vanish, v. i. మాయమగు; అంతర్ధానమగు; అదృశ్యమగు; హరించిపోవు; కరగిపోవు; * vanity, n. స్వాతిశయం; ఆడంబరం; ఆత్మస్తుతి; అహంబ్రహ్మత్వం; * vanquished, n. పరాజితుడు; పరాజేత; ఓడిపోయిన శాల్తీ; * vapid, adj. చప్పని; రక్తి కట్టని; * vapor, vapour (Br.), n. కావిరి; బాష్పం; (note) steam is water vapor; * vaporization, n. కావిరియగుట; బాష్పీకరణం; బాష్పీభవనం; (Br.) vaporisation; ** latent heat of vaporization, ph. భాష్పీభవన గుప్తోష్ణత; * variable, adj. చల; చర; అవ్యక్త; మార్చుటకు వీలైన; ** variable cost, ph. చర వ్యయం; ** variable quantity, ph. అవ్యక్త చలరాశి; * variable, n. చలరాశి; చలనరాశి; చలాంశం; చరరాశి; చరాంకం; చరాంశం; అస్థిరరాశి; ** dependent variable, ph. పరాధీన చలరాశి; ** independent variable, ph. స్వతంత్ర చలరాశి; స్వతంత్ర చలాంశం; * variables, n. pl. [math.] చలరాశులు; (2) [astron.] హెచ్చుతగ్గు కాంతితో ప్రకాశించే నక్షత్రాలు; ** eclipsing variables, [astron.] గ్రహణకారి నక్షత్రాలు; * variance, n. అంతరం; భేదం; * variant, n. (1) అసలు కంటే కొద్ది భేదముతో ఉన్నది; (2) ఒక కొత్త సూక్ష్మజీవి, ఒక అసలు సూక్ష్మజీవి నుండి వచ్చి, జన్యు పరంగా కొన్ని వేరే లక్షణాలు ఉన్నది. కానీ ఈ కొత్త సూక్ష్మజీవిని వేరే తెగకు చెందినది అనలేము, అసలు సూక్ష్మజీవితో జన్యుపరంగా పోలికలు వల్ల. * variation, n. మార్పు; వ్యత్యాసం; చలత్వం; వికారం; విచలనం; * varied, adj. వివిధ; నానావిధములైన; * variety, adj. వైవిధ్య; భిన్న; కదంబ; ** variety program, ph. కదంబ కార్యక్రమం; * variety, n. (1) వైవిధ్యత; భిన్నత్వం; మార్పు; (2) కలగూరగంప; (3) రకం; రకరకాలు; * variola, n. మసూచికం; పెద్ద అమ్మవారు; * various, adj. వివిధ; రకరకాల; పరిపరి; నానావిధ; * varnish, n. మెరుగు నూనె; వార్నీషు; * vary, v. t. మార్చు; * varying, adj. తరతమ; * vas deferens, n. శుక్రనాళం; * vasectomy, n. శుక్రనాళాన్ని కత్తిరించడం; (rel.) పేగు మెలిక; * Vaseline, n. శిలతైల ఖమీరం; వేసలీను; పెట్రోలియం జెల్లీకి ఇది ఒక వ్యాపార నామం; జెర్మనీ భాషలోని ’నీరు’ అనే మాటని, గ్రీకు భాషలోని ’ఆలివ్‍ నూనె’ అనే మాటని సంధించగా ’వేసలీను’ అనే మాట వచ్చింది; Trade name of petroleum jelly or petrolatum; Vaseline is more refined than petroleum jelly and is often used as a medicinal ointment, although it does not have any therapeutic properties; * vaso, adj. ధమనులకి సంబంధించిన; రక్తనాళాలకి సంబంధించిన; * vasodilation, n. రక్తనాళాలు (ధమనులు) ఉబ్బేటట్లు చెయ్యడం; * vassal, n. సామంతరాజు; కప్పం కట్టే రాజు; పాలెగాడు; * vassalage, n. దాస్యం; * vast, adj. అపార; అపారమైన; మిక్కిలి; * vast, n. అపారం; * vat, n. బాన; గూన; గోలెం; తొట్టె; * vault, n. ఇనప్పెట్టె; రహస్య స్థలంలో దాచిన పెట్టె; * veal, n. దూడ మాంసం; (note) ఆవు (ఎద్దు) మాంసాన్ని beef అంటారు; * vector, n. (1) దిశమాణి; సదిశరాశి; సాయకం; తూపు; విహిత రేఖ; కాయత్వం; దిశ కలిగిన చలనరాశి; నాభిశ్రుతి; (2) రోగవాహకం; ఆరోహకం; జబ్బులని ఒక చోట నుండి మరొక చోటికి మోసుకుని వెళ్లే జీవి; ఉ. దోమ మలేరియా యొక్క రోగవాహకి; ** vector database, ph. A vector database is a specialized storage system designed to efficiently handle and query high-dimensional vector data, commonly used in AI and machine learning applications for fast and accurate data retrieval; ** vector field, ph. (phy.) సాయక క్షేత్రం; a space in which each point represents a vector quantity; ఉదా. ఒక ప్రదేశంలో ఎక్కడెక్కడ ఎంతెంత జోరుగా, ఏ దిశలో గాలి వీచుతునాదో చెప్పాలంటే ఆ ప్రదేశంలో ప్రతి బిందువు దగ్గర ఒక సాయకం (బాణం గుర్తు) వేసి చెప్పవచ్చు; [[File:Vector_sphere.svg|right|thumb|Vector_field]] ** vector space, ph. సాయక ఆవరణం; a space consisting of vectors, together with the associative and commutative operation of addition of vectors, and the associative and distributive operation of multiplication of vectors by scalars; * Vedic, adj. నైగమ; వేద; వేద సంబంధమైన; ** Vedic civilization, ph. నైగమ నాగరికత; వైదిక నాగరికత; ** Vedic times, ph. వేదకాలం; నైగమ కాలం; * Vega, n. (వీగా) అభిజిత్; బొమ్మచుక్క; రాత్రి ఆకాశంలోని ప్రకాశవంతమైన తారలలో ఇది అయిదవది; * vegetable, adj. ఉద్భిజ్జ; శాక; ** vegetable color, ph. ఉద్భిజ్జ వర్ణం; ** vegetable fat, ph. ఉద్భిజ్జ మేదం; శాకీయ మేదం; శాకీయ గోరోజనం; ** vegetable matter, ph. ఉద్భిజ్జ ద్రవ్యం; ** vegetable oil, ph. ఉద్భిజ్జ తైలం; ** vegetable sap, ph. కర్రు; * vegetables, n. శాకములు; కాయగూరలు; కూరగాయలు; ఉద్భిజ్జములు; ** green vegetables, ph. ఆకుకూరలు; ** root vegetables, ph. దినుసు గడ్డలు; దుంపలు; {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: Some popular vegetables and their Telugu and (Sanskrit) names ** aubergine = వంకాయ (వార్తాకమ్) ** brinjal = వంకాయ (వార్తాకమ్) ** banana = అరటి పండు (కదళీ) ** bell pepper = బుట్ట మిరప, కాప్సికం (రాజకోశతకీ) ** bitter gourd = కాకరకాయ (కారవేల్ల) ** bottle gourd = సొరకాయ, ఆనపకాయ (శీతలా) ** carrot = ముల్లంగి (మూలకమ్) ** chili peppers = మిరపకాయలు (మరిచకా) ** cluster beans = గోరుచిక్కుడు (క్షుద్రశింబి) ** cucumber= దోసకాయ (ఉర్వారుక) ** eggplant = వంకాయ (వార్తాకమ్) ** elephant-foot yam = కంద (సూరణ) ** garlic = వెల్లుల్లి (లశున) ** lime, lemon = నిమ్మకాయ (జంబీరమ్) ** okra = (అవాక్పుష్పీ) (బెండకాయ) ** onion = ఉల్లిగడ్డ (ఒలాండు) ** plantain = కూర అరటికాయ (రంభాశలాటు) ** potato = (ఆలుకమ్) (బంగాళదుంప) ** prickle eggplant = ముళ్ళవంకాయ (బృహతీ) ** pumpkin = గుమ్మడికాయ (కూష్మాండ) ** ridged gourd = (కోశాతకీ) బీరకాయ ** taro root = చేమదుంప (తౄణబిందుక) ** tindora = దొండకాయ (బింబమ్) |} * vegetarian, adj. శాకాహార; * vegetarian, n. శాకాహారి; * vegetate, v. t. ఈడిగిలపడు; బద్ధకంగా పడుండు; * vegetation, n. ఉద్భిజ్జ సంపద; చెట్టుచేమలు; * vegetative, adj. కదలికలేని; స్పందన లేని; [idiom] తోటకూరకాడ వలె; * vehicle, n. (1) బండి; యానం; వాహనం; శకటం; తేరు; యుగ్యం; (2) అనుపానం; చేదు మందుకి తేనె అనుపానంగా వాడతారు; * vehement, adj. తీవ్రమైన; * veil, n. మేలిముసుగు; ముసుగు; పరదా; బురకా; తెర; * vein, n. (1) ఈనె; (2) సిర; మలిన రక్తాన్ని మోసుకెళ్లే నాళం; (3) ధోరణి; పంథా; (4) చారిక; రాళ్ళల్లో కనిపించే చారలు; ** jugular vein, ph. గళ సిర; శిరస్సునుండి మలిన రక్తాన్ని మోసుకెళ్లే నాళం; ** portal vein, ph. జీర్ణాశయ సిర; ప్రతీహారిణి; * velar, adj. హనుమూలీయ; కంఠ్య; ** velar fricative, ph. హనుమూలీయ కషణాక్షరం; ** velar stop, ph. హనుమూలీయ స్పర్శ్య; * velars, n. కంఠ్యములు; హనుమూలీయములు; నాలుక, మీద అంగుడి సహాయంతో పలికే అక్షరాలు; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ; (same as) gutturals; [[File:Wave packet propagation (phase faster than group, nondispersive).gif|thumb|Propagation of a wave packet demonstrating a phase velocity greater than the group velocity without dispersion.]] * velocity, n. [phys.] వేగం; రయం; వడి; ఉరవడి; ధృతిగతి; వేగం; గమనవేగం; (exp.) రయం ఉంటే రంయిమని వెళుతుంది; ** angular velocity, ph. కోణీయ ధృతిగతి; కోణీయ వేగం; గిరగిర ఆత్మభ్రమణం చేస్తూన్న వస్తువు ఎంత జోరుగా తిరుగుతోందో చెప్పే చలరాశి; ** constant velocity, ph. స్థిర వేగం; స్థిర ధృతిగతి; ఒక వస్తువు ఒకే '''దిశ'''లో ఒకే '''వేగం'''తో ప్రయాణం చేస్తూ ఉంటే అది '''స్థిర ధృతిగతి''' తో ప్రయాణం చేస్తున్నాదని అంటాం; ** linear velocity, ph. రేఖీయ ధృతిగతి; రేఖీయ వేగం; నేరుగా ఒక సరళరేఖ వెంబడి ప్రయాణం చేస్తూన్న వస్తువు ఎంత జోరుగా పరిగెడుతోందో చెప్పే చలరాశి; ** group velocity, ph. గుంపు వేగం; తరంగ చలనాన్ని వర్ణించేటప్పుడు ఎదురయే ఒక సంక్లిష్ట ఊహనం; ** phase velocity, ph. దశ వేగం; తరంగ చలనాన్ని వర్ణించేటప్పుడు ఎదురయే ఒక సంక్లిష్ట ఊహనం; ** uniform velocity, ph. తదేక వేగం; తదేక ధృతిగతి; ఒక వస్తువు చలనంలో '''దిశ'''లో మార్పు లేకుండా '''వేగం'''లో మార్పు లేకుండా ప్రయాణం చేస్తూ ఉంటే అది '''తదేక ధృతిగతి''' తో ప్రయాణం చేస్తున్నాదని అంటాం; * velum, n. మెత్తని అంగులి; నోటి కప్పు వెనక భాగం; కొండనాలుక; * velvet, n. మఖ్మలు గుడ్డ; * Vena Cava, n. బృహత్ సిర; బృహన్నాళం; మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం; ** inferior Vena Cava, ph. అధో బృహత్ సిర; గుండె '''దిగువ''' భాగాన ఉన్న శరీరం నుండి మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం; ** superior Vena Cava, ph. ఊర్ధ్వ బృహత్ సిర; గుండె '''ఎగువ''' భాగాన ఉన్న శరీరం నుండి మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం; * Vena Portae, n. జీర్ణాశయ సిర; జీర్ణాశయం నుండి వచ్చే రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం; * vend, v. t. అమ్ము; విక్రయించు; * vendor, n. విక్రేత; విక్రయదారుడు; అమ్మకందారు; అమ్మేమనిషి; * veneer, n. తాపడం; పైపూత; పైకట్టు; ** brick veneer, ph. ఇటికలు పేర్చి కట్టిన తాపడం; * venerable, adj. గౌరవ; పూజ్య; గంగి; ** venerable bull, ph. గంగిరెద్దు; ** venerable cow, ph. గంగి గోవు; * veneration, n. గౌరవం; పూజ్యభావం; * venereal, adj. రతి సంబంధమైన; ** venereal disease, ph. సుఖరోగం; సవాయి; * vengeance, n. కసి; కక్ష; ప్రతీకారం; * venison, n. లేడి మాంసం; అయిణం; [[File:Venn_diagram_gr_la_ru.svg|thumb|right|వెన్న బొమ్మ]] * Venn diagram, n. వెన్నబొమ్మ; తర్కంలోను; బౌల్య బీజగణితంలోను వాడుకలో ఉన్న ఒక రకం బొమ్మ; * venom, n. విషం; జంతువుల శరరం నుండి స్రవించి కాటు ద్వారా కాని, పోటు ద్వారా కాని మన శరీరాలలోకి చేరే విష పదార్థం; ఉదా: పాము విషం; ** neurotoxic venom, ph. నరాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది; మనం సాధారణంగా భారత దేశంలో చూసే పాములు - గోధుమ వన్నె త్రాచు (కోబ్రా), కట్ల పాము(red-banded kraits, yellow-banded kraits), నల్ల త్రాచు (కింగ్ కోబ్రా) ఈ రకమైన విషాన్ని కలిగి ఉంటాయి; ** heemotoxic venom, ph. రక్త నాళాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది; Vipers (ఇవి ఎక్కువగా కొండలు, రాళ్ళు, రప్పలు దగ్గర ఉంటాయి), సముద్ర పాములు; ** venomous snake, ph. విష సర్పం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: venom, toxin, and poison * శాస్త్రంలో Toxin అంటే శరీరానికి హాని చేసే విష పదార్థం; ఇది జంతు సంబంధమైన (పాము, తేలు, కందిరీగ, వగైరా) venom కావచ్చు, సూక్ష్మజీవులు తయారుచేసే విషం కావచ్చు, వృక్ష సంబంధమైన (గన్నేరు గింజలు, దురదగుండాకు, వగైరా) విషం కావచ్చు; poison అనే మాట ఖనిజ సంబంధమైన (పాషాణం వంటి) విషాలకి వాడతారు; Venom is made of a complex mix of toxins, which are composed of proteins with unique characteristics; There are three main effects from venom. Neurotoxins attack the nervous system, paralyzing the victim. Hemotoxins target the blood and local tissue toxins attack the area around the site of poison exposure; |} * * venomous, adj. విష; విషం గల; ** venomous snake, ph. విష సర్పం; * ventilation, n. వాయుప్రసరణం; గాలి వసతి; గాలి ప్రవహించేలా చెయ్యడం; * ventilator, n. (1) గాలి ప్రవహించేలా చెయ్యగలిగే సదుపాయం; చిన్న కిటికీ; ఉపవాతాయనం; పంకాలు వగైరా; (2) ఆసుపత్రిలో రోగి ఉచ్ఛ్వసనిశ్వాసాలకి సహాయపడే యంత్రం, మొ. see also window; * ventral, adj. పొట్టవైపు; కడుపుకి సంబంధించిన; ఉదర; జఠర; (ant.) dorsal అంటే వీపు వైపు అని అర్థం; * ventricle, n. జఠరిక; గుండెలోని కింది గది; జవనిక; వివరం; * ventriloquist, n. రకరకాల గొంతుకలని అనుకరిస్తూ, పెదిమల కదలిక కనబడకుండా మాట్లాడడంలో ప్రావీణ్యత ఉన్న వ్యక్తి; * venture, v. i. తెగించు; ఉంకించు; * venture, adj. తెగువ; తెగింపు; ఉంకువ; ** venture capital, ph. తెగింపు మదుపు; తెగింపు పెట్టుబడి; ** venture capitalist, ph. తెగుదారి; తెగుదారు; తెగువరి; తెగింపు మదుపరి; తెగింపు పెట్టుబడిదారు; ఉంకించు పెట్టుబడిదారు; తెగువ ఉన్న పెట్టుబడిదారు; * venture, n. తెగువ; సాహసం; * venue, n. సభాస్థలి; కార్యరంగం; చోటు; * Venus, n. శుక్రుడు; శుక్రగ్రహం; * Venusquake, n. శుక్రకంపం; * veracity, n. యదార్థత; సత్యవాదిత్వం; * veranda, n. పంచ; వసారా; జగిల; అరుగు; వరండా; ఇంటి ముందుభాగం కావచ్చు, ఇంటిలోపలి ముందుభాగం కావచ్చు; ** roof of a veranda, ph. పంచపాళీ; * verb, n. క్రియ; క్రియావాచకం; ** auxiliary verb, ph. ఉప క్రియ; ** copula verb, ph. సంయోజక క్రియ; ** defective verb, ph. అపూర్ణ క్రియ; ** finite verb, ph. సమాపక క్రియ; ** infinite verb, ph. అసమాపక క్రియ; ** intransitive verb, ph. అకర్మక క్రియ; ** subjunctive form of verb, ph. చేదర్థకం; ** transitive verb, ph. సకర్మక క్రియ; * verb, n. క్రియ; క్రియావాచకం; * verbal, adj. (1) వాగ్రూపంగా; వాచా; వాచిక; నోటితో; శాబారంభ; (2) క్రియకి సంబంధించిన; ** verbal statement, ph. శాబారంభణం; * verbatim, adj. మాటకి మాటగా; చెప్పినది చెప్పినట్లుగా; * verbomania, n. ఆపకుండా మాట్లాడే తత్త్వం; * verbosity, n. శబ్దపుష్టి; అవసరం కంటె ఎక్కువ మాటలు; * verdant, adj. పచ్చని; ఆకుపచ్చని; * verdict, n. తీర్పు; * verdigris, n. కిలుం; చిలుం; ఇత్తడి, రాగి, వగైరా పాత్రలలో పులుపు పదార్థాలని ఉంచడం వల్ల కలిగే విషపూరిత మాలిన్యం; * verification, n. సరిచూచుట; రుజువు తీయుట; * verify, v. i. సరిచూచు; రుజువు తీయు; సమర్థించు; ధ్రువపరచు; నిరూపించ; ప్రమాణీకరించు; * verify, v. t. సరిచూడు; రుజువు తీయు; సమర్థించు; ధ్రువపరచు; నిరూపించ; ప్రమాణీకరించు; * verity, n. సత్యం; * vermicelli, n. (వెర్మిఛెల్లీ) సేమియా; అతి సన్నగా ఉన్న స్పగేటీ; * vermiform appendix, n. క్రిమిక; * vermilion, n. (1) ఇంగిలీకం; రంగులకి వాడే ఎరుపు రంగు ఉన్న రసగంధకిదం; (2) కుంకం రంగులో ఉన్న ఎరుపు రంగు గుండ, ఏదైనా సరే; * vernacular, n. వ్యావహారికం; వ్యావహారిక భాష; దేశభాష; ప్రాంతీయ భాష; * vernal, adj. వాసంతిక; వసంత; వసంత రుతువుకి సంబంధించిన; ** vernal equinox, ph. వసంత విషువత్తు; వసంత సంపాతం; వసంతకాలంలో రాత్రి, పగలు సమంగా ఉండే రోజు; * versatility, n. ప్రజ్ఞానం; చాతుర్యత; బహుముఖ ప్రజ్ఞ; సర్వతోముఖ ప్రజ్ఞ; * verse, n. పద్యం; * version, n. (1) పాఠాంతరం; (2) కథనం; విధం; పద్ధతి; * vertebra, n. s. వెన్నుపూస; పూస; కశేరుకం; కీకసం; ** cervical vertebra,, ph. గ్రైవేయ కశేరుకం; ** lumbar vertebra,, ph. నడ్డిపూస; కటి కశేరుకం; * versus, adv. ప్రతిగా; * vertebrae, n. pl. వెన్నుపూసలు; కసేరులు; ** vertebral artery, ph. కీకస ధమని; ** vertebral column, ph. వెన్నెముక; కీకసమాల; బ్రహ్మదండము; * vertebrate, n. కశేరుకం; పృష్టవంశి; వెన్నుపూస వున్న జంతువులు; * vertex, n. శీర్షం; అగ్రం; శిఖ; శిరోస్థానీయ బిందువు; * vertical, adj. నిటారైన; నిట్ర; శీర్షలంబ; క్షితిజలంబ; ** vertical axis, ph. నిట్రాక్షము; శీర్షాక్షం; ** vertical line, ph. లంబరేఖ; నిట్రరేఖ; క్షితిజలంబ రేఖ; నిలువు గీత; * vertigo, n. తలతిప్పు; తల తిరగడం; కండ్లు తిరగడం; see also dizziness; * verve, n. ఓజస్సు; ఉత్సాహం; * very, adj. (1) చాలా; (2) అదే; * very good, ph. చాలా బాగుంది; * vessel, n. (1) పాత్ర; కలశం; (2) బిందె; అండా; డెయిసా; గుండిగ; గంగాళం; (3) పడవ; నౌక; (4) నాళం; గొట్టం; రక్తనాళం; ** large vessel, ph. అండా; డెయిసా; గుండిగ; గంగాళం; * verdict, n. తీర్పు; * verification, n. రుజువు; దాఖలా; * vesicle, n. బొబ్బ; పొక్కు; ** vesicle for boiling bathwater, ph. డెయిసా; గీజరు; * vest, n. అంగరక్ష; కబ్బా; చేతులు లేని బిగుతైన చొక్కా; * vested, adj. (1) పరిపూర్ణంగా; శాశ్వతంగా; నిబంధనలు లేకుండా; పించను వంటి డబ్బు పొందడానికి సంపాదించుకున్న హక్కు వంటి పరిపూర్ణత; ** vested interest, ph. స్వలాభాపేక్ష; స్వామికార్యంతో జరుపుకునే స్వకార్యం; * vestibule, n. కుహరిక; * vestige, n. s. జాడ; చిహ్నం; * vestiges, n. pl. అవశేషాలు; * veteran, n. (1) అనుభవజ్ఞుడు; (2) యుద్ధం చవిచూసిన వ్యక్తి; డక్కామక్కీలు తిన్న వ్యక్తి; * veterinary, adj. పశు; అశ్వ; ** veterinary doctor, ph. పశు వైద్యుడు; అశ్వ వైద్యుడు; ** veterinary science, ph. పశువుల వైద్యం; జంతువైద్య శాస్త్రం; అశ్వ శాస్త్రం; * vex, v. t. చీకాకు పెట్టు; విసిగించు; * vexation, n. చికాకు; విసుగు; * via, prep. మీదుగా; గుండా; * viability, n. స్వయంభరణ శక్తి; * viaduct, n. లోతైన లోయ మీద కట్టిన వంతెన; * vial, n. చిన్న మందు సీసా; * vibrate, v. i. కంపించు; వీగు; స్పందించు; చలించు; * vibration, n. కంపనం; స్పందనం; చాలనం; అదురు; ** damped vibration, ph. అవరుద్ధ స్పందనం; ** plane of vibration, ph. కంపన తలం; ** transverse vibration, ph. తిర్యక్ కంపనం; * vice, adj. ఉప; ఇంకొకరికి బదులుగా; ** vice-chancellor, ph. ఉపకులపతి; ** vice president, ph. ఉపరాష్టప్రతి; ఉపాధ్యక్షుడు; * vice, n. వ్యసనం; దురలవాటు; దురభ్యాసం; దుర్గుణం; అవగుణం; సీదనం; * vicissitudes, n. pl. సుఖదుఃఖాలు; మంచిచెడ్డలు; పరిణామాలు; * vicious, adj. విష; ** vicious circle, ph. విష వలయం; * victim, n. పరాజిత; పరాజితుడు; * victor, n. విజేత; జేత; * victorious, adj. జయించిన; గెలుపొందిన; గెలిచిన; * victory, n. జయం; విజయం; గెలుపు; * victuals, n. pl. దినుసులు; వంటకాలు; ఆహారపదార్ధాలు; * video, adj. దృశ్యమాన; వీక్షక; * video, n. (1) కదిలే బొమ్మలని నమోదు చేసి, తిరిగి తెరమీద చూపించగలిగే సాంకేతిక ప్రక్రియ; (2) తెర మీద కనిపించే బొమ్మలు; * vie, v. t. పోటీ చేయు; * view, v. t. చూడు; చూచు; దర్శించు; సందర్శించు; * view, n. (1) దృశ్యం; (2) వీక్షణం; దృష్టి; (3) అభిప్రాయం; ** formal view, ph. స్వరూప దృష్టి; ** functional view, ph. ప్రయోగ దృష్టి; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: view, sight, scene, and vision * ---Use these words as countable nouns when you talk about things you see. Use ''view'' to talk about things you can see from a window or an elevated place: The view from this window is beautiful. Use ''sight'' to describe something that is unusual or beautiful: The Taj Mahal in the moonlight is a spectacular sight. Use ''scene'' to talk about a place where something happened: The murder scene was cluttered with footprints. Use ''vision'' to talk about an idea: Nehru had a romantic vision of a world without wars. When sight and vision are used as uncountable nouns, they mean “the ability to see”: He lost his sight due to glaucoma. |} * * viewer, n. (1) చూడడానికి వాడే పరికరం; చూసేది; దర్శని; వీక్షకం;(2) చూసే వ్యక్తి; దిదృక్షువు; * viewers, n. pl. (1) వీక్షకులు; చూపరులు; చూసేవారు; దుర్భిణి, సూక్ష్మదర్శని, దూరదర్శని వంటి పరికరాలతో చూసేవారు; (2) ; ప్రేక్షకులు; * viewpoint, n. దృక్పథం; దృక్కోణం; కనురోక; * vigesimal, adj. వింశాంశ; ఇరవై అంశలు కల; దశాంశ పద్ధతికి ప్ది అంశలు ఉంటే వింశాంశ కి ఇరవై అంశలు; to the base twenty * vigil, n. జాగరం; పారా; కాసుకొని కూర్చోవడం; కాపు; కాపలా కాయడం; మెళుకువతో ఉండటం; ** death vigil, ph. శవ జాగరం; * vigilance, n. అప్రమత్తత; * vigilant, adj. అప్రమత్త; * vignette, n. (విన్యట్) (1) పదచిత్రం; (2) నేపథ్యంలో కలిసిపోయే (అంచులు లేని) చాయాచిత్రం; * vigor, n. ఓజస్సు; బలం; * vigorous, adj. ఓజోమయ; * vile, adj. కుత్సిత; * vilify, v. t. ఆడిపోసుకొను; నిందించు; దూషించు; * village, adj. గ్రామీణ; * village, n. పల్లె; పల్లెటూరు; గ్రామం; ప్రోలు; ఊరు; జనపదం; ** village council, ph. పంచాయతీ; ** very small village, ph. కుగ్రామం; * villagers, n. pl. పల్లెటూరు జనం; జానపదులు; గ్రామస్థులు; * villain, n. కూళ; కూళుడు; తులువ; ప్రతినాయకుడు; * villi, n. శృంగకములు; * villose, n. నూగు; సన్నని జుత్తు వంటి పదార్థం; * vindication, n. గౌరవం నిలుపుకోవడం; * vine, n. (1) తీగ; పాదు; (2) ద్రాక్షతీగ; * vinegar, n. సిరకా; సిర్కా; పులిసిన సారా; సజల అసితామ్లం; a 4-6% solution of acetic acid (CH3COOH) in water; * vineyard, n. ద్రాక్షతోట; * vinculum, n. [math] శిరోవారం; గణితంలో కొన్ని చలరాసుల నెత్తిమీద గీసే చిన్న గీత; * violate, v. t. అతిక్రమించు; హద్దుమీరు; ఉల్లంఘించు; జవదాటు; మేరమీరు; ఒత్తరించు; * violation, n. అతిక్రమణ; ఉల్లంఘన; జవదాటడం; * violence, n. హింస; హింసాకాండ; చిత్రహింస; అంకపొంకాలు; * violent, adj. హింస; హింసాయుత; అంకపొంకంగా; ** violent activity, ph. హింసాకాండ; * violet, n. ఊదా; నీలలోహిత; లేత ఎరుపు నీలం కలసిన రంగు; బచ్చలిపండు రంగు; * violin, n. వాయులీనం; వయలిన్; వయలిన్‌కి నాలుగు తీగలు ఉంటాయి; ఫిడేలుకి నాలుగు కంటె తక్కువ తీగలు ఉంటే ఉండొచ్చు; * viper, n. పాము; సర్పం; ఒక జాతి విష సర్పం; అమెరికాలో ఉండే గిలక పాములు, ఆఫ్రికాలో ఉండే నల్ల మాంబా పాములు ఈ జాతి పాములే; ఈ జాతి పాములు సర్వసాధారణంగా గుడ్లు పెట్టడానికి బదులు పిల్లల్ని కంటాయి; అందుకనే వీటికి "viper" అన్న పేరు వచ్చింది; (ety.) Lat. vivo = live, partus = birth; ** pit viper, ph. ఈ జాతి విష సర్పానికి తలమీద రెండు గంట్లు ఉంటాయి కనుక దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది; * viral, adj. జనబాహుళ్యంలోకి జోరుగా వెళ్ల్లగలిగే సమర్ధత గల; * virgin, adj. అనుభవం లేని; దున్నని; పరిశోధించని; పచ్చి; ** virgin land, ph. అనాది బీడు; ** virgin oil, ph. పచ్చి నూనె; * virgin, n. కన్య; లైంగిక అనుభవం పొందని యువతి; * Virgo, n. (1) కన్యారాశి; పరిమాణంలో దీనిది ద్వాదశ రాశులలో రెండవ స్థానం; (2) హస్తా నక్షత్రం; ** Delta, Eta, Gamma of Virgo, ph. హస్తా నక్షత్రం; * virility, n. మగటిమి; మగతనం; మగపోడిమి; వీర్యపటుత్వం; * virtual, adj. మిధ్యా; కాల్పనిక; అవాస్తవ; అభాస; ఊహాత్మక; లేనిది ఉన్నట్లు అనిపించడం లేదా కనిపించడం; almost or nearly as described, but not completely or according to strict definition; ** virtual computing, ph. మిథ్యా కలనం; అభాస కలనం; computation done on a computer that does not physically exist as such but made possible by software to appear to do so; ** virtual image, ph. మిధ్యా బింబం; అభాస బింబం; ** virtual machine, ph. మిథ్యా యంత్రం; not physically existing as such but made by software to appear to do so; ** virtual particle, ph. అభాస కణాలు; In physics, a virtual particle is a transient quantum fluctuation that exhibits some of the characteristics of an ordinary particle while having its existence limited by the uncertainty principle; ** virtual reality, ph. కాల్పనిక వాస్తవత్వం; మిథ్యా వాస్తవం; ఊహాత్మక వాస్తవం; ** virtual work, ph. కాల్పనిక కర్మ; Virtual work is the total work done by the applied forces and the inertial forces of a mechanical system as it moves through a set of virtual displacements; * virtue, n. గుణం; సుగుణం; * virtuoso, n. ఘనాపాటీ; * virulent, adj. తీవ్రమైన; ఘాటైన; * virus, n. (1) విషాణువు; వైరస్; జన్యు పదార్థము, దానిని రక్షిస్తూ కొంత ప్రాణ్యము ఘటకద్రవ్యాలుగా కలిగి ప్రాణం ఉందా లేదా అనే త్రిశంకులోకంలో ఉన్న పదార్థం; క్షీరదాల జీవకణాల కంటె, బేక్టీరియాల కంటె, ఎన్నో రెట్లు చిన్నదయిన విషాణువు; ఇవి జీవకణంలో తిష్ట వేసినప్పుడు తప్ప స్వయంప్రతిపత్తితో జీవించలేవు; Viruses are often no more than a set of genes wrapped inside a protein coat;”(2) కంప్యూటరులో ఉన్న క్రమణికలు చెయ్యవలసిన పనులు చెయ్యటానికి వీలులేకుండా పాడుచెయ్యగల మరొక క్రమణిక; * visa, n. గుత్తుపొత్తంలో వేసే అధికార ముద్ర; ఒక వ్యక్తి మరొక దేశం వెళ్లేటప్పుడు ఆ అతిథేయ దేశం ఆ వ్యక్తికి ప్రవేశార్హత ఇస్తూ గుర్తింపు పుస్తకంలో వేసే రాజముద్ర; (rel.) passport; * vis-a-vis, adv. సంబంధించిన; పోల్చి చూడదగ్గ; పక్కపక్కన; ఎదురెదురుగా; * viscera, n. పేగులు; ఉదర కుహరంలోని అవయవాలు; * visceral, adj. అంతరాంగిక; శరీరపు అంతర్భాగంలో ఉన్న అవయవాలకి (అనగా, కంఠనాళం, కడుపు, పేగులు, మొదలైనవి) సంబంధించిన; ** visceral pain, adj. అంతరాంగిక నొప్పి; శరీరపు అంతర్భాగంలో పుట్టిన నొప్పి; * viscid, adj. జిగట; జిగురుగానున్న; స్నిగ్ధత ఉన్న; * viscosity, n. స్నిగ్ధత; * visibility, n. కనిపించడం; దృశ్యత; * visible, adj. దృగ్గోచర; దృశ్యమాన; దృశ్యమైన; దృశ్య; దృష్ట; గోచరమగు; కనబడే; అగపడే; ఆదరక: ** visible light, ph. దృశ్య కాంతి; దృష్ట కాంతి; కంటికి కనబడే కాంతి; అగపడే కాంతి; ** visible universe, ph. దృశ్య విశ్వం; దృష్ట విశ్వం; దృగ్గోచర విశ్వం; కంటికి కనబడే విశ్వం; అగపడే విశ్వం; * visible, n. దృష్టం; * vision, n. (1) దృష్టి; చూపు; (2) దూరదృష్టి; ముందుచూపు; ** binocular vision, ph. ద్వినేత్ర దృష్టి; ** monocular vision, ph. ఏకనేత్ర దృష్టి; ** peripheral vision, ph. దృష్టి పరిధి; ** vision statement, ph. ద్రాష్టిక ప్రవచనం; * visionary, n. ద్రష్ట; దూర దృష్టి, ఊహాత్మకమైన దృష్టి ఉన్న వ్యక్తి; ముందు చూపు గల మనిషి; * visitors, n. సందర్శకులు; * vista, n. దృశ్యం; దిగంతర దృశ్యం; * visual, adj. కంటికి సంబంధించిన; దృష్టికి సంబంధించిన; చక్షుష; ** visual field, ph. దృష్టి క్షేత్రం; * visualization, n. దృశ్యీకరణం; కన్నులకు ఎదురుగా జరుగుతున్నట్లు సన్నివేశాలను, భావోద్వేగాలను చిత్రీకరించడమే దృశ్యీకరణం; * visualize, v. i. ఊహించు; కంటికి ఎదురుగా ఉన్నట్లు ఊహించు; * vital, adj. ప్రాణాధార; మూలాధార; ప్రాణప్రద; అతిముఖ్యమైన; (lit.) to do with living; ** vital capacity, ph. త్రాణ; మూలధారణం; ** vital force, ph. మూలాధార శక్తి; ** vital parts, ph. మర్మస్థానములు; మర్మావయవములు; ** vital records, ph. జనన మరణాలకి సంబంధించిన; వివాహ విడాకులకి సంబంధించిన కాగితాలు; ** vital signs, ph. కీలక ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సూచికలు; శరీరపు తాపోగ్రత, నాడి రేటు, శ్వాస రేటు, రక్తపు పోటు - ఈ నాలుగు ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సూచికలు; * vital, n. ప్రాణాధారం; మూలాధారం; * vitality, n. చేతన; చేతస్సు; * vitamin, n. విటమిను; వైటమిను; అతి ముఖ్యమైన పోషక పదార్థం; (ety.) vital + amine = "vitamine," from which the last letter is dropped; this is a misnomer because amines are not a part of all vitamins; * vitiligo, n. బొల్లి; చర్మంలో మెలనిన్‍ అనే రంజన రసాయనం లోపించినప్పుడు చర్మం మీద తెల్లటి మచ్చలు కనబడడం; * vitis, n. నల్లేరు; * vitreous, adj. స్పటికాకార; కాచాభ; గాజు; ** vitreous humor, ph. స్పటికాకార జలం; కాచాభ ద్రవం; గాజు సొన; ** vitreous ware, ph. గాజు సామగ్రి; కాచాభ పాత్రలు; * vitriol, n. తుత్తం; తుత్తము; అక్షము; గంధకము, ఆమ్లము, లోహము కలసిన సంయోగ పదార్థం; ** blue vitriol, ph. మైల తుత్తం; కాపర్ సల్ఫేట్; CuSO₄; ** green vitriol, ph. అన్నభేది; కాసీసం; Fe₂SO₄; ** white vitriol, ph. పాల తుత్తం; జింక్ సల్ఫేట్; ZnSO₄; * vivacious, adj. చలాకీ అయిన; చురుకయిన; * viva voce, n. మౌఖిక పరీక్ష; * vivid, adj. ప్రభూత; స్పష్టమైన; జీవకళతో తొణికిసలాడేటంత స్పష్టమైన; * viviparous, adj. జరాయుజ; గుడ్డు నుండి కాకుండా గర్భం నుండి పుట్టిన జీవి; సజీవ సంతానోత్పత్తి; vivum అంటే జీవం . అంటే జీవం ఏర్పడిన ,పూర్తిగా పెరిగిన పిల్లలని కనటం. ఇది క్షీరదాలలో మనుషుల్లో, మనం చూసే బోలెడు జంతువులలో కనపడుతుంది. * vixen, n. ఆడ నక్క; * vocabulary, n. పదజాలం; పదావళి; పదసంపద; పదనిధి; శబ్ద సంగ్రహం; శబ్దజాలం; ** scientific vocabulary, ph. శాస్త్రీయ పదజాలం; ** technical vocabulary, ph. సాంకేతిక పదజాలం; * vocal cords, n. స్వరతంతులు; నాదతంతులు; * vocalization, n. సంసర్గం; గొంతుక; కంఠం; వాక్కు; వాణి; ఎలుగు; * vocation, n. వ్యాపారం; ఉద్యోగం; వృత్తి; పని; * vocational, adj. ఉద్యోగపరమైన; వృత్తికి సంబంధించిన; పనికి కావలసిన; ** vocational training, ph. పనికి కావలసిన శిక్షణ; వృత్తికళాశిక్షణ; * vocative, adj. సంబోధనాత్మక; * vocative case, ph. సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి; * voice, n. గొంతుక; గాత్రం; కంఠం; స్వరం; గళం; నాదం; ఎలుగు; ** active voice, ph. కర్తరి; కర్తర్యర్థకం; ** big decibel voice, ph. గౌళగాత్రం; గౌళకంఠం; ** obstructed voice, ph. రుద్ధకంఠం; గద్గద స్వరం; ** passive voice, ph. కర్మణి; కర్మర్థకం; ** voice activated, ph. స్వర ఉత్తేజిత; ** voice box, ph. స్వరపేటిక; గొంతుకలో ధ్వనిని పుట్టించే యంత్రాంగం; * voiced, adj. [ling.] స్వరిత; నాద; హల్లులని పలికేటప్పుడు స్వరతంతువులు కంపిస్తే అవి స్వరిత లేదా నాద హల్లులు; ** voiced tone, ph. స్వరిత స్వరం; ** voiced unaspirated, ph. స్వరిత అల్పప్రాణములు; ఉదా. ల; ** voiced unaspirated plosives, ph. కంఠ్య నాద (స్వరిత) అల్పప్రాణములు; సరళములు; ఉదా. గ, స, డ, ద, బ; * voiced, n. [phonetics] నాదములు; నాదవర్ణాలు; * voiceless, adj. నిస్వర; స్వరం లేని; శ్వాస; పరుష; హల్లులని పలికేటప్పుడు స్వరతంతువులు కంపించని యెడల అవి నిస్వర హల్లులు లేదా శ్వాసలు; ** voiceless unaspirated plosives, ph. పరుషములు; ఉదా. క, చ, ట, త, ప; ** voiceless unaspirated bilabial plosive, ph. ఓష్ఠ్య శ్వాస అల్పప్రాణం; ఉదా. ప * voicing, n. [ling.] స్వరించడం; * void, n. ఖాళీ; రద్దు; శూన్యత; * void, v. i. ఖాళీచేయు; రద్దుచేయు; see also vacate; * voile, n. వాయిలు; పల్చటి బట్ట; * volatile, adj. బాష్పశీల; వాయుపరిణామశీల; లఘిమశీల; హరించిపోయెడి; ** volatile liquid, ph. బాష్పశీల ద్రవం; ** volatile substance, ph. బాష్పశీల పదార్థం; తక్కువ వేడికి మరిగి పోయేవి; (rel.) refractories; * volatility, n. బాష్పశీలత్వం; * volcano, n.అగ్ని పర్వతం; జ్వాలాముఖి; * volition, n. సంకల్పశక్తి; ఈప్స, Ipsa * volley, n. వేటు; గుప్పించబడ్డ పరంపర; * voltage, n. విపీడనం; విద్యుత్ పీడనం; విపీడన తారతమ్యం; విపీతం; (note) same as potential difference; * volume, n. (1) ఘనపరిమాణం; ఆయతనం; (2) ఘనం; స్థూలత; ఎక్కువ శబ్దం; ఆమంద్రణం; ఆయతనం; క్వణం; మోత; ఉరువు;(3) సంపుటం; సంపుటి; పుస్తకం; * voluntary, adj. అయిచ్ఛిక; స్వచ్ఛంద; కామ్య; ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా; ఉమేదువారీగా; బలవంతం లేకుండా; తనుగా తాను; తనంతట; ** voluntary action, ph. అయిచ్ఛిక క్రియ; కామ్య కార్యం; ** voluntary control, ph. అయిచ్ఛిక నియంత్రణ; స్వచ్ఛంద నియంత్రణ; ** voluntary muscle, ph. అయిచ్ఛిక కండరం; కామ్య కండరం; * voluntarism, n. ఉమేదువారత్వం; * volunteer, n. m. ఉపకర్త; కామ్యకారు; అయిచ్ఛికుడు; స్వచ్ఛంద సేవకుడు; ఉమేదువారీ; వాలంటీరు; ** - corps, ph. ఉమేదువారీ పటాలం; * volunteers, n. pl. ఐచ్ఛిక భటులు; * voluptuous, adj. (1) ఒయ్యారి; ఒంపు, సొంపులు, పెద్ద పెద్ద కుచాలు, సన్నటి నడుము, విశాలమైన పిరుదులు గల; (2) భోగాసక్తమైన; విషయాసక్తమైన; ** - woman, ph. ఒయ్యారి భామ; * vomit, n. కక్కు; డోకు; వాంతి; వమనం; * vomit, v. i. కక్కు; డోకు; వాంతి చేసుకొను; డోకుకొను; * vortex, n. సుడి; సుడిగుండం; నీటి సుడిగుండం; * vote, n. ఓటు; సమ్మతి; సమ్మతి పత్రం; మతం; ** vote of thanks, ph. వందన సమర్పణ; * votary, n. భక్తుడు; పూజారి; * voter, n. ఓటరు; మతదాత; నియోజకుడు; నిర్వాచకుడు; * voucher, n. ఓచరు; కూపాను; చీటీ; రసీదు; * voyage, n. నౌకాయానం; * vow, n. ఒట్టు; వ్రతం; * vowels, n. pl. అచ్చులు; ప్రాణములు; ప్రాణాక్షరములు; స్వరములు; ** back vowels, ph. తాలవ్యేతరాచ్చులు; తాలవ్యేతర స్వరములు; పశ్చిమాచ్చులు; అ, ఆ, ఉ, ఊ, ఒ, ఓ లు; ** front vowels, ph. తాలవ్యాచ్చులు; తాలవ్య స్వరములు; అగ్రాచ్చులు; ఇ, ఈ, ఎ, ఏ లు; ** long vowels, ph. చాపులు; దీర్ఘాచ్చులు; ** rounded vowels, ph. ఓష్ఠీకృతమైన అచ్చులు; ** unrounded vowels, ph. అనోష్ఠీకృతమైన అచ్చులు; * Vulcan, n. రోమనుల అగ్నిదేవుడు; * vulcanization, n. వల్కనీకరణం; పుఠం పెట్టడం; పుఠీకరించడం; వేడిచేసి చల్లార్చడం; గంధకం కలిపి వేడి చేసి చల్లార్చడం; పెళుసుతనం తగ్గించడం; * vulgar, adj. అసభ్య; గ్రామ్య; * vulgarity, n. అసభ్యత; గ్రామ్యత; * vulnerability, n. భేద్యత; హానిపొందే అవకాశం; దుర్బలత్వం; దుర్బలం; * vulnerable, adj. భేద్యమైన; హానిపొందే; దాడికి అనువైన; దుర్బల; * vulpine, adj. జిత్తులమారియైన; * vulture, n. రాబందు; బోరువ; తెల్ల గద్ద; పీతిరిగద్ద; * |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: W== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * W, voiced bilabial glide; When pronouncing it, the lips are rounded forward. The back part of the tongue is raised towards the soft tissue at the back of the roof of the mouth. The vocal cords vibrate during the articulation. Air is only allowed to escape through the mouth. The air is directed along the center of the tongue. ఉభయోష్ఠం; * wade, v. i. మొలబంటి నీటిలో నడుచు; * wadi, n. దొంగేరు; అరబ్బీ భాషలో లోయ అని అర్థం; అరుదుగా వర్షాలు పడ్డప్పుడు ఈ లోయ గుండా పొంగి పొర్లే ఏరు; * waft, v. i. తేలు; * wag, v. i. ఆడించు; ఊపు; కదుపు; విక్షేపించు; * wage, n. వేతనం; కూలి; జీతం; భృతి; దినభత్యం; బత్తెం; భర్మం; కర్మణ్యం; సాధారణంగా ఏరోజుకారోజు కాని వారానికొకసారి కాని ఇచ్చేది; (rel.) salary; stipend; ** daily wage, ph. రోజుకూలి; కైకిలి; కైకూలి; దిన సంపాదన; ** salaries and wage, ph. జీతబత్తెములు; జీతనాతాలు; ** wage earner, ph. జీతగాడు; ఆర్జించేవాడు; సంపాదించేవాడు; భరటుడు; భ్హృత్యుడు; * wage, v. t. (1) జరుపు; చేయు; నడిపించు; (2) పందెం వేయు; పందెం కాయు; ** wage a war, ph. యుద్ధం చెయ్యడం; కయ్యానికి కాలు దువ్వడం; * wager, n. పణం; పందేనికి ఒడ్డే డబ్బు; * wagon, n. బండి; పెట్టె; * wagtail, n. టిట్టిభం; ఉయ్యాల పిట్ట; కాటుక పిట్ట; కణాటీర పక్షి; జిట్టంగి; ఖంజరీటం; దాసిరిపిట్ట; కంప జిట్టిపిట్ట; లకుముకి పిట్ట; * waif, n. ఈబరి; పనికిరానివాడు; అప్రయోజకుడు; * wail, v. i. విలపించు; ఏడ్చు; కుంయ్యిమను; * waist, n. నడుం; మొల; కటి; కౌను; * waist-band, n. వడ్డాణం; నడికట్టు; * waist-coat, n. చేతులు లేని కోటు; * waist-string, n. మొలతాడు; * wait, v. i. వేచియుండు; కనిపెట్టుకుని ఉండు; కాచుకొనియుండు; నిరీక్షించు; ప్రతీక్షించు; పడిగాపులు పడియుండు; ** waiting room, ph. వేచియుండు గది; నిరీక్షామందిరం; * waiter, n. m. భోజన ఫలహారశాలలో వడ్డన చేసేవాడు; * waitress, n. f. భోజన ఫలహారశాలలో వడ్డన చేసేది; * waive, v. t. పరిత్యజించు; హక్కులను వదలిపెట్టు; * waiver, n. పరిత్యాగం; * wake, n. (1) అబ్లోసు; ఓడ వెనుక నీళ్లలో కనబడే జాడ; (2) శవ సందర్శనం; చనిపోయిన వ్యక్తి శరీరాన్ని బంధుమిత్రులు వచ్చి చూడడానికి వీలుగా ఏర్పాటు కాబడ్డ సాంఘిక ఆచారం; * wake, v. i. మేల్కొను; * wake, v. t. నిద్రలేపు; * wakeful, adj. మెలకువగానున్న; * walk, n. నడక; దారి; నడిచే దారి; ** random walk, ph. మలయిక నడక; * walk, v. i. నడుచు; * walk, v. t. నడిపించు; ** walking stick, ph. చేతికర్ర; * walkway, n. నడవ; * wall, adj. గోడ; కుడ్యం; భిత్తి; ** wall painting, ph. కుడ్య చిత్రం; భిత్తి చిత్రం; * wall, n. గోడ; కుడ్యం; ** compound wall, ph. ప్రహారీ గోడ; ప్రాకార కుడ్యం; కంథావారం; ** parapet wall, ph. పిట్ట గోడ; * wallet, n. ఆసిమిసంచి; డబ్బుసంచి; * walnut, n. అక్రోటు; అక్షోడం; కొండగొనుగు పిక్క; * wand, n. దండం; ** magic wand, ph. మంత్రదండం; * wander, v. i. తిరుగు; తిరుగాడు; సంచరించు; * wanderer, v. i. సంచారి; * wane, v. i. క్షీణించు; తగ్గు; * waning, adj. క్షీణించే; క్షయించే; ** waning moon, ph. క్షీణ చంద్రుడు; క్షీణించే చంద్రుడు; క్షయించే చంద్రుడు; కృష్ణపక్ష చంద్రుడు; * want, n. (1) కోరిక; (2) లేమి; లోపం; కొరత; * want, v. t. కోరు; v. i. కావలయు; కావాలి; ** what are your wants?, ph. నీ కోరికలు ఏవిటి?; నీకు ఏమిటి కావాలి? ** I want this, ph. నాకు ఇది కావాలి; ** I do not want this, ph. నాకు ఇది వద్దు; * wanton, adj. కావాలని దురుద్దేశంతో చేసే; ** wanton act, ph. కావాలని దురుద్దేశంతో చేసే పని; ** wanton woman, ph. విచ్చలవిడిగా తిరిగే ఆడది; లైంగిక కట్టుబాట్లు లేకుండా తిరిగే స్త్రీ: * wants, n. కోరికలు; వాంఛలు; పురుషార్ధాలు; * war, n. యుద్ధం; సంగ్రామం; పోరు; పోట్లాట; కలహం; ** civil war, ph. అంతర్యుద్ధం; ** cold war, ph. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం; ** intellectual war, ph. మేధోయుద్ధం; ** proxy war, ph. పరోక్ష యుద్ధం; * warbler, n. కూజు పిట్ట; పాడు పిట్ట; * ward, n. (1) సాల; శాల; (2) ఒకరి రక్షణలో ఉన్న వ్యక్తి; ** maternity ward, ph. పురిటి సాల; ప్రసూతి శాల; * warden, n. రక్షకుడు; పాలకుడు; * wardrobe, n. దుస్తులు; ఒక వ్యక్తి యొక్క దుస్తుల సముదాయం; * ware, n. సరుకు; వస్తువు; సామాను; బండి; (rel.) hardware; silverware; software; * wares, n. సరుకులు; వస్తువులు; సామానులు; బండారాలు; * warehouse, n. గిడ్డంగి; గాదె; గోదాం; కోపు; కోష్ఠం; కోఠా; భాండాగారం; మండీ; * warm, adj. (1) వెచ్చనైన; వెచ్చగా నున్న; వెచ్చని; (2) ప్రేమపూరితమైన; * warm, v. t. వెచ్చబెట్టు; * warmonger, n. యుద్ధోన్మాది; * warmth, n. (1) సెగ; వెచ్చదనం; (2) ఆప్యాయత; * warn, v. t. హెచ్చరించు; హెచ్చరిక చేయు; * warning, n. హెచ్చరిక; * warp, n. పడుగు; నేతలో నిలువు పోగు; ** warp and weft, ph. పడుగు, పేక * warp, v. i. వంగు; నలుగు; వేడికి, చెమ్మకి ఆకారం పోగొట్టుకొను; * warrant, n. అధికారపత్రం; * warranty, n. అభయపత్రం; భరోసా; * wart, n. ఉలిపిరి కాయ; పాలకాయ; నారికాయ; సురుగుడు కాయ; చర్మకీలం; పులిపిరి కాయ; పులిపిర్లు; పులిపిర్లు చర్మంపై కనిపించే గట్టిగా ఉండే, అసాధారణంగా పైకి లేచిన మచ్చలు; హ్యూమన్ పాపిలోమా అనే వైరస్ వల్ల ఈ పులిపిరులు ఏర్పడతాయి; మొటిమలు (pimples) అన్నా, పులిపిర్లు అన్నా ఒక్కటి కాదు! Pimples are caused by inflamed or infected hair follicles; Warts are caused by a virus; * wash, v. t. ఉతుకు; కడుగు; శుభ్రపరచు; ధావనం చేయు; * washer, n. (1) ఉతకరి; ధావకి; బట్టలు ఉతికే యంత్రం; (2) కందెన బిళ్ల; కందెనకి తగిలించే బిళ్ళ; ** washing machine, ph. ధావకి; రేవకి; ** washing soda, ph. చాకలి సోడా; బట్టల సోడా; సోడా ఉప్పు; సోడియం కార్బనేటు; * washerman, n. m. చాకలి; చాకలివాఁడు; ధావకుఁడు; రేవడి; రజకుఁడు; మడివేలు; * washerwoman, n. f. చాకలిది; చాకిత; ధావకి; * wash-water, n. కడుగునీళ్లు; * wasp, n. కందిరీగ; గంధోళి; * waste, adj. బీడు; వ్యర్ధ; ** waste product, ph. వ్యర్ధ పదార్థం; ఏబ్రాసి; * waste, n. దండుగ; వృథా; దుబారా; విభవం; వ్యర్ధం; రద్దు; బీడు; వమ్ము; వ్యర్ధ పదార్థం; ఏబ్రమ్; * waste, v. i. వృథాయగు; వ్యర్ధమగు; రిత్తపోవు; బీరుపోవు; వమ్మగు; ** wasted effort, ph. వృథా ప్రయాస; * wasted word, ph. వ్యర్ధ పదం; * watch, n. (1) వాచీ; చేతిగడియారం; జేబుగడియారం; (2) పహరా; పారా; కావలి; కాపలా; కాపు; (3) ఝాము; యోగము; ప్రహారము; 3 గంటల కాలము; (4) length of duty for a watchman; * watch, v. t. కాపలా కాయు; చూడు; చూచు; పారాకాయు; పారాయిచ్చు; * watcher, n. కాపు; కాపలా కాసే వ్యక్తి; పారావాడు; * watchdog, n. కాపుకుక్క; * watchman, n. కాపలావాడు; కాపరి; కాపు; తలారి; తలవరి; * watchtower, n. అట్టాలకం; కాపుబురుజు; * waterwheel, n. నీటిచక్రం; జలచక్రం; అరఘట్టం; * watch out!, inter. పారా హుషార్; * water, adj. నీటి; జల; ఆప్య; ఉదక; అంబు; తోయ; సలిల; తీర్థ; వాః; * water, n. నీరు; నీళ్లు; ఉదకం; జలం; తీర్థం; వారి; వాః; పుష్కరం; నీరం; వానం; అప్పు; అంబువు; తోయం; సలిలం, ** body of water, ph జల రాశి; ** brackish water, ph ఉప్పు నీళ్లు; ** cold water, ph చన్నీళ్లు; ** cool water, ph చల్లటి నీళ్లు; ** distilled water, ph స్విన్న జలం; హంసోదకం; మరగించి చల్లార్చిన నీళ్ళు; బట్టీపట్టిన నీళ్లు; ** drinking water, ph మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం; తాగునీరు; ** fresh water, ph మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం; ** hard water, ph కఠిన జలం; చౌటి నీరు; కేల్సియం, మెగ్నీసియం లవణాలు ఎక్కువగా కరిగిన నీరు; ఈ లవణాలు మరీ ఎక్కువగా లేనంతసేపూ తాగడానికి ఇదే మంచిది; కాని యంత్రాలకి వాడే ఆవిరి తయారీలో ఈ నీరు మంచిది కాదు; ** heavy water, ph. భార ఉదకం; భార జలం; ఇందులో Hydrogen కి బదులు Deuterium ఉంటుంది. Deuterium లో ఒక ప్రొటాన్, ఒక నూట్రాన్ (neutron) ఉంటాయి; ** iced water, ph. చల్లటి నీళ్లు; ** irrigation water, ph. సాగునీరు; ** mineral water, ph. ఖనిజ జలం; ** potable water, ph. మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం; తాగే నీరు; ** soft water, ph. సాధు జలం; నిజమైన శసాధు జలంలో ఒక్క సోడియం అయానులు తప్ప మరే ఇతర లవణాలు ఉండవు; ఈ నీటికి కాసింత ఉప్పదనం ఉంటుంది; ** water buffalo, ph. గేదె; బఱ్ఱె; ఎనుము; ** water drops, ph. నీటి బిందువులు; జలకణాలు; ** water level, ph. నీటి మట్టం; ** water lift, ph. కపిలె; ఏతాం; గూనీ; ** water resources, ph. నీటి వనరులు; ** water scarcity, ph. నీటి ఎద్దడి; నీటి కరువు; ** water table, ph. జలపీఠం; * watercolor, n. జలవర్ణం; * waterfall, n. జలపాతం; నిర్ఘరి; * waterfowl, n. చక్రచక్రాంగాలు; నీటి పక్షులు; * waterlily, ph. కలువ; తెల్ల కలువ; ఉత్పలం; కల్హారం; lotus is different from Water Lily, but often mistakenly used as synonyms. Lotus is anchored to the ground below and does not float; * waterlogging, n. ఉరక; * watermelon, n. పుచ్చకాయ; కాలిందపండు; కల్లంగడీ పండు; ఖర్బూజా; * waterproof, adj. జలజిత; * watershed, n. పరీవాహక స్థలం; * watersnake, ph. నీటి కొయ్య; అళిగర్దము; * waterthrush, n. పాడెడు పిట్ట; * waters, n. జలాలు; ** polluted waters, ph. కాలుష్య జలాలు; కలుష జలాలు; ** river waters, ph. నదీ జలాలు; * wattle, n. (1) జోలుమెడ; కొన్ని జంతువులకి, పక్షులకి మెడ కింద వేలాడే ఒదులైన చర్మం; (2) గంగడోలు; ఆవులకి ఎద్దులకి మెడ కింద వేలాడే ఒదులైన చర్మం; see also dewlap; wattle; * wave, n. అల; కెరటం; తరంగం; తరగ; ** gravitational wave, ph. గురుత్వ తరంగం; ** large wave, ph. లహరి; ** longitudinal wave, ph. రేఖాంశ తరంగం; ** mechanical wave, ph. యాంత్రిక తరంగం; ** progressive wave, ph. ప్రగామీ తరంగం; ** standing wave, ph. స్థావర తరంగం; ** transverse wave, ph. తిర్యక్ తరంగం; అక్షాంశ తరంగం; పీడన తరంగం; ** wave crest, ph. తరంగ శిఖ; తరంగ శృంగం; ** wave trough, ph. తరంగ ద్రోణి; తరంగ గర్త; * wave, v. i. ఊపు; ఆడించు; * wave, v. t. ఆడించు; ఊపు; * wavelet, n. అల; తరంగిక; తవాయి; * wavelength, n. తరంగ దైర్ఘ్యం; తరంగం పొడుగు; * wavetrain, n. తరంగావళి; * wavy, adj. తరంగితం; * wax, n. మైనం; పింజూషం; మదనము; లక్క; ** Bee's wax, ph. మడ్డి మైనము; జిడ్డు మైనము; ** ear wax, ph. గులిమి; ** sealing wax, ph. లక్క; ** wax candle, n. మైనపు వత్తి; కొవ్వొత్తి; ** wax cloth, ph. మైనపు గుడ్డ; ** wax glands, ph. పింజూష గ్రంథులు; ** wax paper, ph. మైనపు కాగితం; పద్మపత్రం; * wax, v. i. వృద్ధిపొందు; * waxing, adj. వృద్ధిపొందే; వృద్ధి; ** waxing moon, ph. శుక్లపక్ష చంద్రుడు; రాకా చంద్రుడు; * way, n. (1) దారి; మార్గం; తోవ; దోవ; తెరువు; బాట; తెన్ను; రహదారి; రోడ్డు; (2) విధం; పద్ధతి; తీరు; ప్రకారం; పంథ; ** usual way, యథా ప్రకారం; మామూలుగా; * wayfarer, n. బాటసారి; తెరువరి; పాంథుడు; * wayward, adj. అదుపులో ఉండని, దారితప్పిన; చెప్పిన మాట వినని; మొండి; * we, inclusive pron. (అంతర్భూత బహువచనం) మనం; మనము; వక్త + శ్రోత ఇద్దరూ ఇందులో భాగస్వాములే; * we, exclusive pron. (ప్రత్యేకకృత బహువచనం) మేం; మేము; * weak, adj. బలహీనమైన; నిస్త్రాణమైన; నీరసపు; అబలమైన; దుర్బలమైన; విలీన; విబల; ఈరు; ** weak acid, ph. నిస్త్రాణికామ్లం; దుర్బల ఆమ్లం; ** weak sunshine, ఈరెండ; నీరెండ; ** weak solution, ph. విలీన ద్రావణం; ** weak voice, ph. ఈరెలుగు; (ఈరు + ఎలుగు); * weakling, n. m. అర్భకుడు; అదంత్రుడు; f. అర్భకి; * weakness, n. బలహీనత; దౌర్బల్యం; దుర్బలత్వం; నిస్త్రాణ; నీరసం; నిస్సత్తువ; డిల్ల; అపాటవం; అవుకు; * wealth, n. సంపద; ఆస్తి; సిరి; కలిమి; భాగ్యం; ధనం; ధనికత; ఐశ్వర్యం; * wealthy, n. pl. సంపన్నులు; సామంతులు; ధనవంతులు; ధనికులు; శ్రీమంతులు; కలిగినవారు; ఉన్నవారు; * weapon, n. ఆయుధం; కైదువు; కైవాలు; అస్త్రం; (note) అస్త్రం really means a weapon that can be withdrawn after the initial release such as those described in the Indian legends; ** atomic weapon, ph. అణ్వాయుధం; అణ్వస్త్రం; ** chemical weapon, ph. రసాయనాయుధం; రసాయనాస్త్రం; ** nuclear weapon, ph. కణ్వాయుధం; కణ్వస్త్రం; * weaponization, n. ఆయుధీకరణ; ఆయుధం కాని దానిని ఆయుధంగా మార్చడం; * weaponized, n. ఆయుధీకృతం; * wear, v. t. ధరించు; దాల్చు; తాల్చు; * wear, v. i. అరిగిపోవు; అరుగు; * wearer, n. ధారి; ధరించిన వ్యక్తి; * weariness, n. అలసట; * weather, n. శీతవాతతాపాలు; దైనందిన వాతావరణం; పవనస్థితి; వాలిమండ; మవుసం; వియత్తు; వాన, గాలి, మబ్బు, ఎండల స్థితి; వాతావరణం; ** weather vane, ph. గాలికోడి; వాతసూచి; గాలి ఎటునుండీ వీచుతున్నదో సూచించే సాధనం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: weather, climate * ---There are many words to describe the weather. ''Wind'' is a general word for air when it moves. A ''breeze'' is a pleasant, gentle wind. A ''gust'' is a sudden strong wind. A ''gale'' is an extremely strong wind. ''Rain'' is water that falls from clouds. If it is raining hard, it is ''pouring.'' If it is raining a little, it is a ''drizzle.'' When rain lasts only a short time, it is a ''shower.'' When rain begins to freeze, it is ''sleet.'' Hard, frozen pebble-size rain is ''hail''. Soft frozen flakes of rain is ''snow.'' A ''storm'' is a general word for bad, wet weather. A ''blizzard'' is a snowstorm. ''Cyclone'' and ''hurricane'' are powerful wind that usually moves over water. The word hurricane is used for events in the Atlantic Ocean and in that portion of the Pacific west of the International Date Line. A tornado or typhoon is a strong wind that moves in circles and forms funnel-shaped clouds. A ''drought'' is a long period with no water. When a lot of water suddenly covers an area, then it is a ''flood.'' The long-term behavior of weather is climate.''' |} * * weave, v. t. అల్లు; నేయు; * weaver, n. మగ్గరి; సాలె; నేత నేసే వ్యక్తి; ** weaver bird, ph. బంగారు పిచ్చుక; పసుపు పిట్ట; పచ్చ పిట్ట; గిజిగాడు; [bio.] ''Ploceus baya; Ploceus philippinus;'' * weaving, n. నేత; అల్లిక; ఉతి; * wearer, n. m. కువిందుడు; ధరించువాడు; f. కువిందురాలు; ధరించునది; * web, n. పట్టు; గూడు; సాలె పట్టు; సాలె గూడు; జాలం; బూజు; ** spider web, ph. సాలిపట్టు; సాలిగూడు; ** web log, ph. జాల కవిలె; [see also] blog; ** web page, ph. జాల పుట; ** World Wide Web, ph. ప్రపంచ పరివ్యాప్తమైన పట్టు; ప ప ప; * website, n. జాలస్థలం; జాలస్థలి; జాలగూడు; ఆటపట్టు; అటక; (note) మన సరుకులు దాచునే స్థలాన్ని అటక అన్నట్లే మన సమాచారాన్ని దాచుకునే స్థలం కనుక దీన్ని కూడ అటక అనొచ్చు; అంతే కాదు (వెటకారంగా) వెబ్ అంటే సాలెగూడు కనుక సాలెగూళ్లు ఉండే స్థలం అటక కనుక మాటలతో ఆట; * wedding, n. పెళ్లి; పెండ్లి; మనువు; లగ్గం; కళ్యాణం; కళ్యాణ ఉత్సవం; పెండ్లి వేడుక; పాణిగ్రహణం; పరిణయం; (rel.) marriage; ** civil wedding, ph. అమంత్రకం; మంత్రములు లేని వివాహ ఉత్సవం; ** traditional wedding, ph. సమంత్రకం; మంత్రములతో కూడిన వివాహ ఉత్సవం; ** wedding gift, ph. ఉడుగడ; పెండ్లికానుక; * wedge, n. గసిక; వారిణిసీల; వారిణిపీట; కీలం; * wedlock, n. వివాహబంధం; * Wednesday, n. బుధవారం; సౌమ్యవారం; * weed, n. కలుపు మొక్క; అలం; సస్యంలోని గాదం; * weed, v. t. కలుపు తీత; * weeding, n. కలుపు తీత; * week, n. వారం; ఏడు రోజులు; ** week by week, ph. వారం వారం; * weekday, n. వారపురోజు; శని ఆది వారములు కాక మిగిలిన రోజులు; * weekend, n. శని, ఆది వారములు; * weep, v. i. ఏడ్చు; రోదించు; బావురుమను; * weevil, n. ముక్కపురుగు; బీటిల్ జాతికి చెందిన ఈ పురుగులు రకరకాల పంటలకి తీరని నష్టం కలుగజేస్తాయి; * weft, n. పేక; నేతలో అడ్డుగా వచ్చే పోగుని పేక అంటారు, నిలువు పోగుని పడుగు అంటారు; * weigh, v. t. తూచు; తూనిక వేయు; * weight, n. [[బరువు]]; భారం; తూనిక; తూకం; గరిమ; ధురం: మోపుదల; ** weights and measures, ph. తూనికలు; కొలతలు; * weir, n. ఆనకట్ట; అడ్డుకట్టు; నది ప్రవాహాన్ని ఆపి జలాశయాన్ని తయారు చెయ్యడానికి పొట్టిగా కట్టిన గోడ; A weir is an impervious barrier constructed across a river to raise the water level on the upstream side; The water is raised up to the required height and the water then flows over the weir; In a weir, the water overflows the weir, but in a dam, the water overflows through a special structure called a spillway; see also dam and barrage; * welcome, n. ఆహ్వానం; పలకరింపు; ఎదుర్కోలు; ప్రత్యుద్థానం; * weld, v. t. అతుకు; మాటు వేయు; * welfare, n. యోగక్షేమం; సంక్షేమం; శ్రేయస్సు; కుశలత; అనామయం; హితం; కంత్వం; ** welfare society, ph. సంక్షేమ సమాజం; ** welfare state, ph. శ్రేయోరాజ్యం; ** public welfare, ph. పుర హితం; పుర సంక్షేమం; * welcome!, inter. స్వాగతం; దయ చెయ్యండి; రాండి; * welfare, n. యోగక్షేమాలు; సంక్షేమం; ** welfare officer, ph. సంక్షేమ అధికారి; ** welfare state, ph. శ్రేయో రాజ్యం; సంక్షేమ రాజ్యం; ** social welfare, ph. సమాజ సంక్షేమం; * well, adj. బాగు; కులాసా; సుష్టు; ** are you doing well? ph. బాగున్నారా; బాగున్నావా; కులాసాగా ఉన్నారా/ఉన్నావా; ** well known, ph. (1) సుపరిచిత; (2) సుప్రసిద్ధ; * well, n. నుయ్యి; బావి; వాపి; కూపస్థము; కూపం; ** artesian well, ph. బుగ్గబావి; ** tube well, ph. గొట్టపు బావి; ** quantum well, ph. క్వాంటం కూపం; గుళిక కూపం; ** well with steps, ph. దిగుడు బావి; నడ బావి; * well-to-do, n. స్థితిపరులు; భాగ్యపరులు; * well-wisher, n. హితుడు; హితాభిలాషి; శ్రేయోభిలాషి; హితైషి; హితవును కోరే వ్యక్తి; మన మంచిని కోరే వ్యక్తి; * wellbeing, n. శ్రేయము; శ్రేయస్సు; * well-grown, adj. ఏపుగా పెరిగిన; * welt, n. (1) దద్దురు; క్రిమి కీటకాదులు కుట్టడం వల్ల కాని ఎలర్జీ వల్ల చర్మం వాచి పొంగడం; (2) బొప్పి; దెబ్బ వలన చర్మం వాచడం; (3) చెప్పులని కాలికి కట్టుకొనడానికి వాడే తోలు పటకా; * went, v. i. వెళ్ళెను; ఏగెను; ఏగిరి; పోయిరి; పోయెను; చనియెను; వెళ్ళేరు; m. వెళ్ళేడు; f. వెళ్ళింది; * West, n. పడమర; పడమట; పటమట; మలి పొడుపు వైపు; పశ్చిమం; ప్రతీచి; ఉదీచి; * Westerlies, n. These winds are developed between 40° and 65°S latitudes and these latitudes are known as the Roaring Forties, Furious Fifties, and Shrieking Sixties. * western, adj. పాశ్చాత్య; పశ్చిమ; శ్చిమార్ధ; ప్రతీచీన; సాయన; పడమటి; ** western civilization, ph. పాశ్చాత్య నాగరికత; ** western hemisphere, ph. పశ్చిమార్ధ గోళం; * westward, adv. పశ్చిమాభిముఖంగా; పడమటివైపు; * westwind, ph. చారము; చారవాయువు; * wet, adj. పదును; పుంజ; తడిసిన; తడిగానున్న; చెమ్మ; * wet cloth, తడి గుడ్డ; * wet, v. t. పదును పెట్టు; తడిపి పెట్టు; * wetlands, n. pl. చిత్తడి నేలలు; బీఅ భూములు; బాడవ భూములు; పుంజనేలలు; * wetness, n. పదును; తడి; చెమ్మతనం; సంసిక్తత; ** slight wetness, ph. ఒరపదును; * wetted, adj. ప్లుత; సంసిక్త; సిక్త; తడిపిన; తడిపిపెట్టిన; ** wetted in blood, ph. రక్తసిక్త; ** wetted in ghee, ph. ఘృతప్లుత; ** wetted in honey, ph. మధుసిక్త; * wetted, n. సంసిక్తం; తడిపినది; * whale, n. తిమింగిలం; * wharf, n. రేవు; బందరు; పడవలు, ఓడలు ఆగు స్థలం; * what, adv. adj. ఏ; ఏది; ఏమి; ఏమిటి; * what madam, ph. ఏమండీ; * what sir, ph. ఏమండీ; * wheedle, v. t. బెల్లించు; * wheel, n. చక్రం; * wheezing, n. ఊష్మ ధ్వనులు; ఊపిరి పీల్చేటప్పుడు, వదిలేటప్పుడు, పిల్లి కూతలలా వచ్చే చప్పుళ్లు; * when, adv. ఎప్పుడు; ** from when, ph. ఎప్పటినుండి; ** until when, ph. ఎప్పటివరకు; * whence, adv. కనుక; తత్రాపి; * whenever, adv. ఎప్పుడైనా సరే; ఎప్పుడైతే అప్పుడు; * where, adv. ఎక్కడ; ** from where, ph. ఎక్కడనుండి; * whereabouts, n. విశేషాలు; ఆచూకీ; పత్తా; చిరునామా వగైరా; * whereby, adv. అందువలన; * wherever, adv. ఎక్కడికైనాసరే; * where, adv. ఎక్కడ; * whetstone, n. సాన; చికిలి సాన; నూరుడు రాయి; * whey, n. (1) పాలవిరుగుడు తేట; (2) కుంపెరుగు; పెరుగులో నీళ్ల వంటి భాగం; * which, pron. ఏది; ఏ; ** Which one, ph. ఏది; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: which, what * ---Use ''what'' when you are making a choice from an unknown number of things or people: What color shirt do you want? Use ''which'' when you are making a choice from a limited number of things or people. Which color do you want - white or blue?''' |} * * whicheth, pron. ఎన్నో; ఎన్నవ; * whichever, adj. ఏదయితే అది; ఏదయినా సరే; * while, n. సేపు; ** all the while, ph. అంత సేపూ; ** for a while, ph. కొంత సేపు; * whimper, n. మూలుగు; తుస్సుమను; (e.g.) he went not with a bang, but with a whimper = వాడు టపాకయలా పేలలేదు, సిసింద్రీలా చీదీసేడు; * whip, n. కొరడా; కమ్చీ; చెలకోల; చెర్నకోల; చబురు; * whip, v. t. చిలుకు; బాదు; కొట్టు; పీండ్రించు; ** whipped butter, n. చిలికిన వెన్న; పీండ్రించిన వెన్న; * whiplash, n. కొరడా దెబ్బ; * whipping boy, ph. తిట్ల పాలేరు; * whirlpool, n. సుడిగుండం; ఆవర్తం; * whirlwind, n. సుడిగాలి; చక్రవాతం; * whisk, n. కుంచె; మండ; లిమ్మ; చామరం; * whiskers, n. బుగ్గమీసాలు; పిల్లి జాతి జంతువులకి ఉండే మీసాలు; * whiskers, n. pl. మీసాలు; పిల్లులకి, ఎలకలకి మూతి మీద ఉండే పొడుగాటి వెంట్రుకలు; * whiskey, whisky, n. విష్కీ, బార్లీతో చేసిన బీరుని ధృతించి (బట్టీపట్టి) ఆల్కహోలు పాలు 40 శాతం వరకు పెంచినప్పుడు లభించే మాదక పానీయం; * whisper, n. గుసగుస; * whistle, n. (1) ఈల; ఊళ; (2) కూత; * white, adj. శుక్ల; తెల్ల; తెల్లని; శ్వేత; ధవళ; ** cloudy white, ph. మునిశ్వేత; ** white corpuscles, ph. తెల్ల కణములు; ** white dwarf, ph. శ్వేతకుబ్జ తార; ** white gourd melon, ph. బూడిద గుమ్మడి; ** white horse, ph. కర్కం; శ్వేతాశ్వం; ధవళతురంగం; ** white lead, ph. తెల్ల సీసం; ** white matter, ph. శ్వేతాంశం; ** white paper, ph. (1) శ్వేతపత్రం; ఒక ఊహని కాని ప్రతిపాదనని కాని రాసిన కాగితం; (2) తెల్ల కాగితం; ** white noise, n. [elec.] తెల్ల రొద; ** white vitriol, n. జింక్ సల్ఫేట్‍; ZnSO₄; శరీరం లో పోషక పదార్థంగా యశదం లోపించినప్పుడు ఈ రసాయనాన్ని మందుగా వాడతారు; ** white woman, ph. ధవళాంగి; * white, n. తెలుపు; వెల్ల; వెలి; ధవళం; * whiteness, n. తెల్లదనం; ధవళిమ; * whitepaper, n. ఏదేని విషయం, సమస్య పైన నిర్ణయాలు తీసుకోడం, పరిష్కరించడం గురించి చదువరులకు పూర్తి అవగాహన కల్పించేందుకు విడుదల చేసే సాధికారిక నివేదిక/గైడు ని శ్వేతపత్రం (whitepaper) అంటారు. ఇవి రెండు రకాలు: ప్రభుత్వానికి సంబంధించినవి, వ్యాపారాలకు సంబంధించినవి; * whitewash, n. వెల్ల; * whitewash, v. t. (1) వెల్ల వేయు; (2) [idiom] కప్పిపుచ్చు; * whitewash, n. (1) వెల్ల; గోడలకి వేసే తెల్లటి సున్నపు నీళ్ల పూత; (2) [idiom] చేసిన తప్పుని కప్పిపుచ్చడానికి చేసే ప్రయత్నం; * whitewaters, n. తెల్లటి నురగలు కక్కుతూ రాళ్ల మీద ప్రవహించే నది; * whitlow, n. గోరుచుట్టు; గోరు మట్టు దగ్గర చీము చేరి వాచడం; * whiz, v. i. దూసుకొనిపోవు; * whiz kid, n. తెలివితేటలతో అతి త్వరగా ముందుకి దూసుకు పోగలిగే వ్యక్తి; * who, pron. ఎవరు; ఎవడు; ఎవతె; * whom, pron. ఎవరిని; * whole, adj. నిండు; పరిపూర్తి; పూర్ణ; అఖండ; అఖిల; ** whole blood, ph. నిండు రక్తం; కణాలేవీ తీసెయ్యకుండా, యథాతథంగా ఉన్న రక్తం; ** whole number, ph. పూర్ణసంఖ్య; 0, 1, 2, 3,.... వగైరాలు. * whole, n. మొత్తం; అంతా; యావత్తూ; సమస్తం; అఖిలం; ** on the whole, ph. మొత్తంమీద; * wholeheartedly, adj. నిండు హృదయంతో; హృదయపూర్వకంగా; మనస్పూర్తిగా; మనసా; * wholesale, adj. టోకు; (ant.) retail; * wholesome, adj. (1) ఆరోగ్యదాయకమైన; ఆరోగ్యాన్ని ఇచ్చే; (2) నీతి నియమాలు పాటించే; * whooping cough, n. కోరింత దగ్గు; * whore, n. లంజ; గుడిసేటి లంజ; * whose, pron. ఎవరి; ఎవరిది; ** whose book is this?, ph. ఇది ఎవరి పుస్తకం?; ఈ పుస్తకం ఎవరిది?; ** whose people?, ph. ఎవరి వాళ్లు?; * why, adv. ఎందుకు? * wick, n. వత్తి; దశ; * wide, adj. వెడల్పయిన; * widespread, adj. విస్తార; విస్త్రృత; బహువ్యాప్త; ప్రచలిత; * widespread, n. విస్తారం; విస్త్రృతం; బహువ్యాప్తం; ప్రబలం; * widow, n. f. విధవ; వితంతువు; విశ్వస్త; అధవ; పూర్వ సువాసిని; రండ; భర్త పోయిన స్త్రీ; విగతభర్తృక; గంగాభాగీరధీ సమానురాలు; ** widow marriage, ph. వితంతు వివాహం; * widower, n.m. భార్య చనిపోయినవాడు; విధురుడు; కళత్రహీనుడు; * widowhood, n. వైధవ్యం; వెధవరికం; ఛత్రభంగం; * width, n. వెడల్పు; పన్నా; ** width of cloth in a roll, ph. పన్నా; * wield, v. t. చెలాయించు; * wife, n. భార్య; పెళ్లాం; ఆవిడ; ఇంటావిడ; ఆలు; మగనాలు; ఇల్లాలు; అర్ధాంగి; కళత్రం; గృహిణి; సతి; పత్ని; సహధర్మచారిణి; చేడి; చేడియ; ఊఢ; గేస్తురాలు; దార; దయిత; వల్లభ; ధర్మ కార్యాలలో పీటల మీద కూర్చొనే హక్కు పత్నులకే ఉంటుంది. వాళ్లకు కలిగే సంతానానికే పితృకార్యాలు, కర్మ క్రతువులు చేసే అధికారం; ** neighbor's wife, ph. పరోఢ; * wig, n. టోపా; అసలు జుత్తుని కప్పిపుచ్చడానికి వాడే సవరం లాంటి ఉపకరణం; * wild, adj. క్రూర; వన్య; అడవి; అదుపులేని; మచ్చిక చెయ్యబడని; ** wild animal, ph. అడవి జంతువు; వన్య మృగం; క్రూర మృగం; ** wild boar, ph. అడవి పంది; వరాహం; ఘూర్జరం; కిటి; ** wild goose chase, ph. [idiom] కంచి గరుడ సేవ; వ్యర్ధమైన ప్రయత్నం; ** wild grain, ph. వన్య ధాన్యాలు; ** wild moong, n. నెలపెసర పూవు; అరణ్యముద్గ పుష్పం [bot.] ''Vigna radiata''; ** wild state, ph. వన్య స్థితి; * wildfire, n. కార్చిచ్చు; అదుపులోకి రాని మంటలు; * wilderness, n. అడవి; అరణ్యం; కాంతారం; అటవీ ప్రాంతం; ఎడారి; సముద్రం; బీడు; బంజారా; సేద్యసంస్కారాలు లేకుండా, నిర్వాసమైన ఏ ప్రదేశం అయినా సరే; * wile, n. తంత్రం; * willful, adj. ఐచ్ఛిక; ఇష్టపడ్డ; * will, n. (1) వీలునామా; మరణాశాసనం; విల్లు; (2) పట్టుదల; ఇచ్ఛ; ఈప్స, Ipsa; సంకల్పం; కోరిక; (3) ఇష్టం; అభిమతం; అభీష్టం; చిత్తం; * willingly, adv. ఇష్టంతో; ఇష్టపడి; * willpower, n.ఇచ్ఛాశక్తి; సంకల్ప బలం; * wilt, v. t. వాడు; వడలు; * wilt, n. మ్లానత; * win, n. గెలుపు; జయం; ఆట; * win, v. t. గెలుచు; గెలుపొందు; జయించు; నెగ్గు; ** desire to win, ph. విజిగీష; విజయాపేక్ష; * win-win, n. ఉభయార్ధ సాధకం; * win-win strategy, ph. ఉభయార్ధ సాధకమైన ఉపాయం; స్వామి కార్యంతో స్వ కార్యం కూడా; * wind, v. t. (వైండ్) తిప్పు; * wind, n. (విండ్) గాలి; పవనం; పయ్యెర; వాయువు; మారుతం; ములాయం; వాతం; ఈద; కరువలి; అనిలం; తెమ్మెర; ప్రభంజనం; ** gale-force wind, ph. ఇరింగిణం; ** prevailing winds, ph. ** strong wind, ph. ఈదురు గాలి; ** trade winds, ph. winds caused due to the difference in air pressure from one latitude to another latitude; ** wind instrument, ph. తాషామర్పా; బూరా; సన్నాయి వంటి వాయిద్యాలు; * windfall, adj. గాలిపంట; గాలివాటుగా వచ్చిన; కలిసొచ్చిన; ** windfall profit, ph. గాలివాటు లాభం; కలిసొచ్చిన అదృష్టం; * windless, adj. నిర్వాత; గాలిలేని; * windmill, n. గాలి మర; * windpipe, n. గాలి గొట్టం; శ్వాస నాళం; * windsock, n. గాలి గొట్టం; వాత సూచి; గాలి ఎటు నుండి వీచుతోందో, ఎంత జోరుగా వీచుతోందో సూచించడానికి విమానాశ్రయాలలో వేల్లాడదీసే గొట్టం ఆకారంలో ఉండే గుడ్డ; [[File:Freiburg im Breisgau - Flugplatz - Windsack.jpg|thumb|upright=1.5|Windsock]] * windvane, n. వాతసూచి; గాలికోడి; గాలి ఎటు నుండి వీచుతోందో, సూచించడానికి కోడి ఆకారంలో ఉండే బొమ్మ: * windward, adj. అనువాత; * window, n. కిటికి; వివరం; గవాక్షం; సోరణం; వాతాయనం; see also ventilator; * wine, n. సారా; ద్రాక్ష సారా; ద్రాక్షాసవం; ఫలాసవం; మార్ద్వీకం; పండ్ల రసాలని పులియబెట్టగా వచ్చే మత్తెక్కించే పానీయం; see also liquor; ** apple wine, ph. ఏపిల్ సారా; ** grape wine, ph. ద్రాక్ష సారా; ద్రాక్షాసవం; * wing, n. (1) రెక్క; గరుత్తు; (2) పార్శ్వం; పక్షం; పత్రం; (3) పంచపాళీ; ** left wing, ph. వామ పక్షం; * winner, n. విజేత; * winnow, n. చేట; * winnow, v. t., చెరుగు; * winnowing, n. ఎగరబోత; తూర్పారబట్టడం; చెరగడం; * winter, n. చలికాలం; శీతాకాలం; హేమంతం; ** nuclear winter, ph. కణ్వ హేమంతం; ** winter solstice, ph. దక్షిణాయనాంతం; ** winter cherry, n. పెన్నేరు గడ్డ; * wire, n. తంతి; తీగె; కమ్మ; కంబి; వైరు; * wire-gauge, n. తీగె సెల్లా; * wireless, adj. నిస్తంతి; తారాహీన; * wisdom, n. వివేకం; విజ్ఞత; విచక్షణ; ప్రాజ్ఞత; తెలివి; తెలివితేటలు; ** worldly wisdom, ph. లోక వ్యవహారజ్ఞత; లోకజ్ఞానం; లౌక్యం; * wise, adj. వివేకమైన; తెలివైన; ** wise person, ph. ధీమతి; వివేకవంతుడు; తెలివైనవాడు; తెలివైనది; * wish, n. కోరిక; అభిమతం; అభీష్టం; వరం; మనోరధం; ఆకాంక్ష; అభిలాష; అశంస; * wish, v. t. కోరు; తివురు; అభిలషించు; కాంక్షించు; ఆకాక్షించు; ** wishful thinking, ph. ఆకాంక్షాత్మక ఆలోచన; * wit, n. ఛలోక్తి; వాక్చాతుర్యం; పరిహాసాత్మకమైన వాక్చాతుర్యం; * with, prep. తో; తోడ; చే; చెత; కూడ; సహా; సమేత; * withdraw, v. i. విరమించు; విరమించుకొను; ఉపసంహరించు; * wither, v. i. వాడిపోవు; ఎండిపోవు; వడలు; * withe, n. తడప; రెబ్బ; ఈనె; tough, flexible branch of a tree, used for tying, binding, or basketry. * without, prep. నిర్; వినా; బే; లేకుండా; కాకుండా; ** without conditions, ph. బేషరతుగా; * witness, n. సాక్షి; (ety.) స + అక్షి = కంటితో చూసిన వ్యక్తి; కనుకాపు; ** witness for the defendant, ph. ఉత్తర సాక్షి; * woke, adj. మేలుకో!; to be awake to racial prejudice and discrimination; to be awake to all sorts of prejudice and discrimination, including gender, religion, sexual orientation, caste, etc.; The acronym stands for "Wrongs to Our Kids and Employees." * wokeism, n. promotion of liberal progressive ideology and policy as an expression of sensitivity to systemic injustices and prejudices; the term is usually used disparagingly as in, “the only religion allowed around here is wokeism,” he complained. * wolf, n. తోడేలు; వృకం; కోకం; ** prairie wolf, ph. కయోటీ; ఉత్తర అమెరికా మైదానాలలో తిరిగే నక్క వంటి జంతువు; ** wolfing down, ph. గబగబా, నమలకుండా మింగేయడం; * woman, adj. ఆడ; ఆడు; * woman, n. (ఉమన్) స్త్రీ; మనిషిని; ఆడది; ఆలు; వనిత; నాతి; నారి; అతివ; అంగన; అంగయాన; పడతి; మగువ; కాంత; భామ; భామిని; ఉవిద; తలోదరి; శర్వరి; తోయజాక్షి; తెఱువ; ముద్దియ; యోషిత; కొమ్మ; ప్రౌఢ; దంట; చామ; గరిత; తెరవ; మరీచిక; నవల; మెలత; నెలతుక; పైదల; పొలతి; అన్నువ; అలివేణి; ఇంచుబోడి; ఇంతి; ఉఙ్మలి; ఎలనాగ; ఏతులి; గుబ్బెద; అలరుబోడి; ముద్దరాలు; అన్నువి; ** unfortunate woman, ph. అభాగిని; ** old woman, ph. అవ్వ; ** buxom woman, ph. గుబ్బెద; పెద్ద స్తనాలు గల స్త్రీ; ** naked woman, ph. కోట్టవి; నగ్నాంగన; ** woman folk, ph. ఆడువారు; ** woman, the enemy of man, ph. నారి = నర + అరి; ** woman, the one with a pretty face, ph. అతివ; ** woman, the one who is not strong, ph. అబల; ** woman, the one who charms by her wiles and graces, ph. మహిళ; ** woman, the accelerator of man's passions by her, ph. మద, ప్రమద; ** woman, the one who delights in men by her coquettish gestures, ph. రమ; ** woman, the one with pretty body parts, ph. అంగన; ** woman, the one whose body is like a creeper, ph. లతాంగి; ** woman, the one whose body is like a flower, ph. పూబోడి; విరిబోడి; ** woman, the one who attracts her man even in domestic quarrels, ph. లలన; ** woman, the one who caters to the tastes of men, ph. వనిత; ** woman, the lustful one, ph. కామిని; ** woman, who goes to meet her lover on her own initiative, ph. అభిసారిక; ** woman, whose husband is alive, ph. సువాసిని; ** woman, whose husband is dead, ph. పూర్వ సువాసిని; * womanhood, n. స్త్రీత్వం; * womanizer, n. స్త్రీలోలుడు; ఇంద్రియలోలుడు; * womb, n. గర్భాశయం; బిడ్డసంచీ; * women, n. pl. (విమెన్) స్త్రీలు; ఆడంగులు; ఆడవారు; జనానా; * wonder, n. అద్భుతం; అబ్బురం; చోద్యం; విస్మయం; వింత; విచిత్రం; చిత్రం; * wonder, n. అద్భుతం; అబ్బురం; చోద్యం; విస్మయం; * wood, n. (1) కర్ర; కొయ్య; చెక్క; దారువు; కాష్టం; యష్టి; (2) కలప; (3) గుబురుగా పెరిగిన చెట్లు; వనం; అడవి; ** wood alcohol, ph. కర్ర సారా; కాష్టోల్; మెతనోల్; ** wood charcoal, ph. కర్ర బొగ్గు; ద్రుమాంగారం; ** wood duck, n. చెట్టుబాతు; [zoo.] ''Aix Sponsa''; ** wood fibers, ph. దారు తంతువులు; ** dark wood, ph. గహనవనం; * wood-eating, adj. దారుభక్షక; * woodpecker, n. వడ్రంగిపిట్ట; ద్వారాఘాటం; * wool, n. ఉన్ని; బొచ్చు; * woof, n. పడుగు; నేతలో నిలువు దారాలు; * word, n.మాట; పదం; ముక్క; పలుకు; కబురు; వచనం; ఉక్తి; ** action word, ph. క్రియాత్మక పదం; ** borrowed word, ph. ప్రతిదేయ పదం; ప్రతిదేయోక్తి; ** compound word, ph. సమాసం; ** good word, ph. సూక్తి; ** harsh word, ph. దురుక్తి; దురుక్తం; పరుషోక్తి; ** indigenous word, ph. విసర్గ పదం; నిసర్గము; నిసర్గోక్తి; ** pleasing word, ph. ప్రియవచనం; ** word for word meaning, ph. ముక్కస్య ముక్కార్ధం; లఘు టీక; ** word for word translation, ph. మక్కికి మక్కి అనువాదం; ** word of mouth, ph. ముఖవచనం; * wordsmith, ph. భాషాభిషక్కు; మాటల వాడకంలో దిట్ట; * work, n. పని; క్రియ; కార్యము; కృత్యము; చర్య; చాకిరి; కర్మము; ** menial work, ph. నాలి; ** unfinished work, ph. తిరుపతి క్షవరం; ** unpaid work, ph. వెట్టి పని; వెట్టి చాకిరి; ** virtual work, ph. నిష్‌క్రియ; పని జరగని స్థితి; * workbench, n. దాయి; దాతిమాను; వడ్రంగి పని చేసే కర్ర దిమ్మ; * working, adj. పరిమిత; పనికి సరిపడా; కార్యకారి; ** working formula, ph. కార్యకారి సూత్రం; ** working knowledge, ph. పరిమిత పరిచయం; * workload, n. కార్యభారం; పని వత్తిడి; * workman, n. పనివాడు; కర్మారుడు; కార్మికుడు; కర్మి; * workmanship, n. పనితనం; * workshop, n. (1) కార్యశాల; ఒక పని నేర్చుకోవడం కొరకు సమావేశం అయే స్థలం; (2) ఒక పని నేర్చుకోవడం కొరకు సమావేశం; * world, n. ప్రపంచం; లోకం; ఇల; ** earthly world, ph. ఇహ లోకం; ** heavenly world, ph. పర లోకం; ** mental world, ph. భావ ప్రపంచం; ** physical world, ph. భౌతిక ప్రపంచం; * world, adj. ప్రాపంచిక; లోక; ** world view, ph. ప్రాపంచిక దృక్పథం; * world-wide, adj. ప్రపంచ విస్తృతమైన; విశ్వ వ్యాప్త; * world-wide web, n. విశ్వవ్యాప్త వ్యూహం; ప్రపంచంలోని కంప్యూటర్లన్నిటిని ఒకదానికొకదానిని తగిలించగా వచ్చిన జ్ఞాన భాండాగారం; * worm, n. పురుగు; క్రిమి; పాము; ** hookworm, ph. కొంకి పురుగు; ** roundworm, ph. ఏలిక పాము; ** tapeworm, ph. నారి పురుగు; ** thread worm, ph. నులి పురుగు; * wormwood, n. మాచిపత్రి; [bot.] ''Artemisia absinthium;'' This medicinal aromatic herb, while native to Europe, grows readily across various climates, including parts of Asia, Africa, South America, and the United States; * worry, n. బెంగ; కలత; దిగులు; సంక్షోభం; * worry, v. i. బెంగపెట్టుకొను; కలతపడు; దిగులుపడు; ఆరాటపడు; సంక్షోభించు; * worship, n. ఆరాధన; సమారాధన; ఉపాసన; పూజ; ** hero worship, ph. వ్యక్తి పూజ; ** idol worship, ph. విగ్రహారాధన; ** mental worship, ph. మానస పూజ; ** occasional worship, ph. నైమిత్తిక పూజ; ** optional worship, ph. కామ్య పూజ; ** regular worship, ph. నిత్య పూజ; ** sixteen-fold worship, ph. షోడశోపచార పూజ; * worshiper, n. ఆరాధకుడు; ఉపాసి; * worthless, adj. పొల్లు; నిరర్థక; నిష్ప్రయోజన; ** worthless remark, ph. పొల్లు మాట; * worthless, n. నిరర్ధకం; నిష్ప్రయోజనం; * worthy, n. సార్ధకం; * wound, v. t. (వౌండ్), past tense of wind (వైండ్), చుట్టు, చుట్టబెట్టు; * wound, (ఊండ్) n. గాయం; క్షతం; దెబ్బ; కడి; పుండు; ఈర్మము; * wounded, adj. క్షత; * wounded people, ph. క్షతగాత్రులు; దెబ్బలు తగిలినవారు; * wounded, n. క్షతగాత్రులు;దెబ్బలు తగిలినవారు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: wounded, injured, hurt ---Use ''wounded'' when part of the body is damaged by a weapon : a gunshot wound. Use ''injured'' when someone has been hurt in an accident or a natural calamity : the injured passengers. Use ''hurt'' to say that a part of your body feels pain.''' |} * * wrangle, n. మల్లగుల్లం; పీకులాట; * wrath, n. రుష; కోపం; ఆగ్రహం; క్రోధం; రోషం; మంట; * wreath, n. మాలిక; తోమాల; ఒక వృత్తాకార ఆకారంలో పువ్వులు, ఆకుల అమరిక, ఒక అలంకరణగా ఉపయోగించబడుతుంది లేదా మరణించిన వ్యక్తికి గౌరవం, గుర్తుగా సూచించబడుతుంది; [see also] garland; * wren, n. పిద్ది పిట్ట; * wrench, n. పానా; మరచీలను తిప్పే పనిముట్టు; * wrestler, n. మల్లుడు; మలె్లూధుడు; * wrestling, n. మల్లయుద్ధం; కుస్తీ; * wretch, n. నిర్భాగ్యుడు; దేబిరిగొట్టు; నీచుడు; నీచురాలు; హీనుడు; * wring, v. t. పిడుచు; పిండు; నలుపు; నులుము; * wrinkle, n. ముడత; మెలి; మెలిక; వలితము; * wrinkled, adj. వాలిత్య; * wrist, n. మణికట్టు; మనికట్టు; * write, v. t. రాయు; రచించు; లిఖించు; * writer, n. (1) రచనాశీలి; m. రచయిత; f. రచయిత్రి; (2) రాయసకాడు; ముసద్దీ; ** writer's block, ph. కృత్యాద్యవస్థ; కృతి + ఆది + అవస్థ, అంటే ఏ పనైనా ప్రారంభించేటప్పుడు కర్త అనుభవించే మానసిక పరిస్థితి; * writhe, v. i. గింజుకొను; * writing, n. రచన; రాత; * written, adj. రాసిన; ** written agreement, ph. కరారునామా; ** written document, ph. లిఖిత పత్రం; ** written order, ఫర్మానా; * wrong, n. తప్పు; అక్రమం; * wrongdoing, n. తప్పుపని; అపరాధం; నేరం; * wrought, adj. చేసిన; మలచబడిన; సుత్తితో రూపుదిద్దబడిన; ** wrought iron, ph. చేత ఇనుము; మలత ఇనుము; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 3: X== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * x-rays, n. x-కిరణాలు; రంజన కిరణాలు; * x-windows, n. x-వివరములు; క్షటకిటికీలు; * Xenon, n. జీనాన్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 54, సంక్షిప్త నామం, Xe); [Gr. xexon = stranger); * xenophobia, n. పరాయి వారంటే భయం లేదా అయిష్టత; అపరిచితులంటే భయం; కొత్తవారంటే భయం; [Gr. xexon = stranger); * xerophthalmia, n. కండ్లలో చెమ్మ ఎండిపోవడం; కండ్ల దురద; కంటిపువ్వు; * xylo, pref. కర్ర; * xylography, n. కర్ర మీద నగిషీ చెక్కడం; * xylophagous, adj. దారుభక్షక; కొయ్యని తినే; కరన్రి తినే; * xylophone, n. జలతరంగిణి; * xylum, n. దారువు; కొయ్య; కర్రచెక్క; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 4: Y== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * yacht, n. (యాట్) విలాసపు పడవ; * yak, n. చమరీ మృగం; జడల బర్రె; సవరపు మెకము; [biol.] Bos grunniens (grunting ox) of Bovidae family; ** wild yak = [biol.] Bos mutus (mute ox); * yam, n. మోహనపుదుంప; ఒక రకం ఎర్రటితియ్యదుంప; ఇది దక్షిణ ఆఫ్హ్రికాలో దొరికే ఒక రకం దుంప; Sweet potatoes are in the morning glory family, while yams belong to the lily family; A yam is the modified stem or tuber of a tropical vine called Dioscorea batatas. Although they may look similar to sweet potatoes, they are an entirely different species (yams belong to the Dioscoreaceae family and are related to grasses and lilies, and sweet potatoes belong to the morning glory family) and not even remotely related; * yard, n. (1) గజం; మూడడుగుల ప్రమాణం; ఉరమరగా మీటరు; (2) పెరడు; దొడ్డి; అంగణం; ** back yard, ph. పెరడు; దొడ్డి; ** front yard, ph. వాకిలి; వీధి వాకిలి; అంగణం; * yardstick, n. (1) గజం బద్ద; (2) కొలమానం; * yarn, n. నూలు; (1) దారం; వడికిన దారం; నేతకి పనికివచ్చే దారం; (2) కథ; * yawn, v. i. ఆవులించు; * yawn, n. ఆవులింత; * yean, v. t. ఈను; కను; జంతువులు పిల్లలని కనడం; * year, n. సంవత్సరం; ఏడాది; ఏడు; వర్షం; సాలు; పన్నెండు నెలలు; 52 వారాలు; ఫసలీ; ** anomalistic year, ph. 365.2596 రోజులు; భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేస్తూన్నప్పుడు ఒక సమీప బిందువు (perihelion) నుండి, అదే సమీప బిందువుకి చేరుకోవడానికి పట్టే కాలం; The anomalistic year (365 days 6 hours 13 minutes 53 seconds) is the time between two passages of Earth through perihelion, the point in its orbit nearest the Sun; ** academic year, ph. విద్యాసంవత్సరం; ** fiscal year, ph. ఫసలీ; ** last year, ph. నిరుడు; కిందటి ఏడు; గత సంవత్సరం; గైరుసాలు; ** leap year, ph. లంఘ వర్షం; దీర్ఘ సంవత్సరం; ** per year, ph. సాలు ఒక్కింటికి; సంవత్సరానికి; ** tropical year, ph. సాయన సంవత్సరం; వాసంతిక సంవత్సరం; 365.242199 రోజులు; భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేస్తూన్నప్పుడు ఒక రుతువు నుండి, అదే రుతువుకి చేరుకోవడానికి పట్టే కాలం; time taken by the Sun to travel from one equinox to the same equinox. ** sidereal year, ph. నక్షత్ర సంవత్సరం; 365.2564 mean solar days; దూరంగా ఉన్న నక్షత్రాల నేపధ్యంలో భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చెయ్యడానికి పట్టే కాలం; * yearling, n. కొదమ; ఏడాది నిండిన పశుపక్ష్యాదులు; శకలార్భకం; * yearly, adj. సాలుసరి; సాలుకి; సాలీనా; సాంవత్సరిక; * yearly income, ph. సాలుసరి ఆదాయం; * yearning, n. ఆత్రుత; తమకం; * yeast, n. మధుశిలీంద్రం; కలికుండ; తెలంగాణా ప్రాంతములో ఆహారంలో వాడు ఒక సంప్రదాయ జీవ పదార్థము; రొట్టెల పిండి పొంగడానికి వాడే ఒక రకం సూక్ష్మజీవులు; ఈస్టు; * yell, v. t. (1) కసురు; కోప్పడు; (2) అరుచు; బొబ్బ పెట్టు; గద్దించు; * yellow, adj. పసుపు పచ్చని; పచ్చని; పీత; హరిద్ర; ** yellow fever, ph. కుంభకామెర్లు; (rel.) పచ్చకామెర్లు; ** yellow ochre, ph. గోపీచందనం; ** yellow thistle, ph. బ్రహ్మదండి; బలురక్కెస; * yellow, n. (1) పసుపురంగు; పసుపు పచ్చ; పీత; (2) పచ్చ సొన; * yellow-green, adj. పీతహరిత; * yellow-grey, adj. పీతబభ్రు; * yellow-white, adj. పీతశ్వేత; * yeoman, n. బంటు; * yes, n. అవును; ఔను; ఆహా; * yesterday, n. నిన్న; ** The day before yesterday, ph. మొన్న; ** the day before "the day before" yesterday, ph. అటుమొన్న; * yet, n. అయినప్పటికీ; * Yiddish, n. యూరప్ లో ఉన్న యూదులు మాట్లాడే జెర్మన్ భాషని పోలిన భాష; (rel.) Hebrew; * yield, v. i.(1) లొంగు; లోనగు; వంగు; ఒదుగు; అవుకు; (2) ఇచ్చు; పండు; ఫలించు; * yield, n. దిగుబడి; రాలుబడి; ఫలసాయం; లాభం; ప్రాప్తి; లబ్ధి; * yoke, n. కాడి; కాడిమాను; బండి కట్టినప్పుడు ఎడ్ల మెడమీద వేసే కర్ర; * yolk, n. పచ్చసొన; అండపీతం; * yonder, n.అదిగో; అల్లదిగో; * yore, adv. పూర్వం; * you, pron. sing. నువ్వు; * you, (1) pron. sing. respectful, మీరు; (2) pron.pl. మీరు; * young, adj. చిన్న; పిన్న; పసి; యువ; ** young boy, ph. పిన్న వయస్కుడు; ** young man, ph. యువకుడు; చిన్నవాడు; ** young woman, ph. యువతి; చిన్నది; * younger generation, ph. యువతరం; * youngster, n. చిన్నవాడు; చిన్నది; * your, (1) pron. sing. familiar. నీ; (2) pron. sing. possessive, మీ; (3) pron. sing. respectful, మీరు; (4) pron. pl., మీరు; * Yours, inter. ఇట్లు; m. భవదీయుడు; f. భవదీయురాలు; * yourself, pron. నీవే; నువ్వే; నిన్నే; * yourselves, pron. మీరే; మిమ్మల్నే; * youth, n. (1) పడుచుతనం; ప్రాయం; యవ్వనం; పరువం; (2) f. యువతి; ఉవిద; జవ్వని; పడుచుది; పడుచుపిల్ల; (3) m. పడుచువాడు; యువకుడు; (4) pl. యువత; * Ytterbium, n. ఇతర్యం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 70, సంక్షిప్త నామం, Yb); * Yttrium, n. ఇత్రము; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 39, సంక్షిప్త నామం, Yt); |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 5: Z== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * Z, n. గణితంలో పూర్ణ సంఖ్యలు (-2, -1, 0, 1, 2, 3, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of integers; * zeal, n. ఆసక్తి; అభినివేశం; ఉత్సాహం; ఉద్విగ్నత; * zealot, n. ఉన్మాది; వీరభక్తుడు; అమితోత్సాహి; ** religious zealot, ph. మతోన్మాది; * zebra, n. చారల గాడిద; జీబ్రా; [[File:Hariana_02.JPG|thumb|right|HarianaZebu]] ** zebra crossing, ph. రద్దీగా ఉన్న వీధులని సురక్షితంగా దాటడానికి పాదచారుల కొరకు వీధికి అడ్డుగా చారలు వేసిన ప్రదేశం; * zebrula, n. మగ జీబ్రాకి ఆడ గుర్రానికి పుట్టిన పిల్ల; * zebu, n. పెద్ద మూపురం ఉన్న ఒక జాతి ఆవు కాని ఎద్దు కాని; [bio.] ''Bos indicus''; * zedoary, n. కచ్చూరం; అడవి పసుపు; వనహరిద్ర; పసుపు జాతికి చెందిన ఒక వేరు; [bot.] ''Curcuma zedoaria;'' * zeitgeist, n. ఒక కాలాన్ని నిత్వచించగలిగే ఆచారవ్యవహారాలు, నమ్మకాలు; ఒక కాలపు వేలంవెర్రిలు; a schema of fashions or fads that prescribes what is considered to be acceptable or tasteful for an era; the defining spirit or mood of a particular period of history as shown by the ideas and beliefs of the time; * Zen Buddhism, n. మహాయాన బౌద్ధమతంలో ఒక శాఖ; ఈ శాఖలో ధ్యానానికి ప్రాముఖ్యత ఎక్కువ; జెన్ అన్న మాట ధ్యానం నుండి వచ్చినదే;్ * zenith, n. (1) ఉచ్ఛ; అత్యున్నత స్థానం; (2) శిరోబిందువు; ఊర్ధ్వబిందువు; ఆకాశంలో నడినెత్తిమీది బిందువు; * zero, n. సున్న; సూన్యం; పూజ్యం; హళ్లి; హుళక్కి; * zest, n. (1) హుషారు; ఉత్సాహం; అత్యుత్సాహం; ఉద్దీప్తత; ఆతురత; (2) నిమ్మ, నారింజ జాతి పండ్ల యొక్క తొక్కలని కోరగా వచ్చిన కోరు; * zig-zag, n. చీకిలి మాకిలి; అడ్డదిడ్డం; వంకర టింకర; * Zinc, n. తుత్తునాగం; యశదం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 30, సంక్షిప్త నామం, Zn); * zinc chloride, ph. యశద హరితం; * zinnia, n. బంగాళా బంతి; * Zionism, n. యహూదీవాదం; * Zirconium, n. జిర్కనం; ఒక రసాయన మూలకం; [Arabic. Azargun = gold color]; (అణుసంఖ్య 40, సంక్షిప్త నామం, Zr]; * Zizyphus jujuba, n. [bot.] గంగరేగు; * zodiac, n. రాశి చక్రం; గగనమేఖలం; శింశుమార చక్రం; ఆకాశంలో మన కంటికీ కనిపించే మేషం, వృషభం, మొదలైన పన్నెండు రాశులూ ఈ చక్రంలో భాగాలే. విషువత్ చలనం వల్ల వేదకాలం నాటికీ, నేటికీ ఈ రాశులు బాగా స్థానభ్రంశం చెందేయి; The region of the sky 8 degrees on either side of the ecliptic; this region is divided into 12 constellations, called the signs of the zodiac, each occupying 30 degrees; * zone, n. మండలం; ప్రాంతం; ప్రదేశం; ** danger zone, ph. ప్రమాదకరమైన మండలం; ** frigid zone, ph. శీతల మండలం; ** temperate zone, ph. సమశీతోష్ణ మండలం; ** torrid zone, ph. అత్యుష్ణ మండలం; * zoo, n. జంతుప్రదర్శనశాల; * zoology, n. జంతుశాస్త్రం; * zoospores, n. గమనసిద్ధ బీజాలు; * zygote, n. యుగాండం; యుగ్మ+అండం; సంయుక్త బీజం; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] shctk4kie3u0czh7h205nixqaizj759